joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0057.2
Ὁ Μωϋσῆς ὁ μακάριος καὶ τούτους αὐτοὺς ὑπερἔβαλε τοὺς ἐρωτι φιλοῦντας . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ; Προῶν μὲν τὰ βασιλεῖα ἀφίει καὶ τὴν ἐκεῖ εὐφρονὴν τὴν θεραπείαν καὶ τὸ δοξάζεσθαι , εἴληφε δὲ μετὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν . Καὶ τοι οὐ μόνον οὐκ ἂν τις ἄλλος εἰργάσατο τοῦτο , ἀλλὰ κἂν ἐπηχύνθη ἐλέγχοντος ἐτέρου φανῆναι συγγενὴς οὐ μόνον δούλων , ἀλλὰ καὶ μαρῶν εἶναι νομιζομένων · ὁ δὲ οὐ μόνον τὴν συγγένειαν οὐκ ἐπηχύνθη , ἀλλὰ καὶ παντὶ θυμῷ ἡμυνε , καὶ εἰς κινδύνους ἑαυτὸν ἔρριψεν ὑπὲρ ἐκείνων . Πῶς ; Ὀρῶν , φησίν , τινὰ ἀδικοῦντα , ἡμυνε τῷ ἀδικουμένῳ , καὶ ἀπέκτεινε τὸν ἀδικοῦντα . Ἄλλ᾽ οὕτω ταῦτα ὑπὲρ ἐχθρῶν · μεγάλα μὲν οὖν καὶ αὐτά , οὐχ οὕτω δὲ ὡς τὰ μετὰ ταῦτα . Τῇ οὖν ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ τὸ αὐτὸ εἶδε γινόμενον , καὶ κέιν ὡς ἡμῶν ὁρῶν ἀδικοῦντα , παρένει παύσασθαι τῆς ἀδικίας · ὁ δὲ φησι , πολλῇ ἀγνωμοσύνη κεχρημένος , Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστὴν ἐφ᾽ ἡμῶν ; Τίνα οὖν ἂν ἐνέπνευσεν τὰ ῥήματα ταῦτα ; Εἰ τοίνυν θυμῷ τὸ πρότερον ἐγένετο καὶ μανία , καὶ τοῦτον ἂν πλήξας ἀνείλεν . Οὐ γὰρ δὴ ἐκεῖνος , ὅπερ οὐ τοῦτο ἐγένετο , κατεμύησεν ἂν αὐτόν , ἀλλ᾽ ὅτι συγγενεῖς ἦσαν , φησίν , ταῦτα εἶπεν . Ὅτε ἠδίκητο , οὐδὲν τοιούτων ἐφθέγξατο . Τίς σε κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστὴν ἐφ᾽ ἡμῶν ; Διὰ τί μὴ χθὲς εἶπες τοῦτο ; Ἡ ἀδικία ἡ σὴ καὶ ἡ ὠμότης , φησίν , αὕτη με κατέστησεν ἄρχοντα καὶ δικαστήν . Ἄλλὰ νῦν ὅρα δτι καὶ τῷ Θεῷ ταῦτα λέγουσι [ 51 ] τινες . Ἐν οἷς μὲν γὰρ ἀδικοῦνται , βούλονται αὐτὸν εἶναι σφοδρόν , καὶ τῆς μακροθυμίας αὐτοῦ κατηγοροῦσιν · ὅταν δὲ ἀδικῶσιν , οὐκέτι . Τί τοῦτον πιχρότερον τῶν ῥημάτων ; Ἄλλ᾽ ὅμως μετὰ ταῦτα πρὸς τοὺς ἀγνώμονας , πρὸς τοὺς ἀχαρίστους πεπτόμενος , ἤρχετο , καὶ οὐχ ἀνεδυνετο . Ἄλλὰ καὶ μετὰ τὰ σημεῖα ἐκεῖνα , καὶ μετὰ τὰ θαύματα τὰ δι᾽ αὐτοῦ γεγόμενα , καταλεύσει αὐτὸν πολλάκις ἐπεχείρησαν , καὶ ἐξέφυγε τὰς χεῖρας αὐτῶν καὶ κατεγόγγυζον συνεχῶς , ἀλλ᾽ ὅμως αὐτοὺς οὕτως ἐφίλει ἐρωτι , ὡς εἰπεῖν πρὸς τὸν Θεόν , ἤνιχα τὴν ἁμαρτίαν ἐκείνην τὴν χαλεπὴν εἰργάσαντο · Εἰ μὲν ἄφῃς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν , ἄφες · εἰ δὲ μή , καμὲ ἀξάλειψον ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἐγραψας . Βούλομαι μετ᾽ ἐκείνων ἀπολέσθαι , φησίν , ἢ χωρὶς ἐκείνων σώζεσθαι . Ὦντως μανία , Ὦντως ἔρως μεγάς . Τί λέγεις ; τοῦ οὐρανοῦ καταφρονεῖς ; Ναί , φησίν · φιλῶ γὰρ τοὺς ἡδικητάς . Ἐξαλειφθῶναι αἰτεῖς ; Καὶ τί πάθω , φησίν ; Ἔρως γὰρ ἐστι . Τί δὲ τὰ μετὰ ταῦτα ; Ἄκουσον τί φησιν ἐπὶ τῇ Γραφῇ · Καὶ ἐκακώθη Μωϋσῆς δι᾽ αὐτούς . Ποσάκις ὑβρίσαν ; ποσάκις ἀπεχειροτόνησαν αὐτόν , καὶ τὸν ἀδελφόν ; εἰς Ἀἴγυπτον ποσάκις μεταναστήναι ἐζήτησαν ; καὶ μετὰ ταῦτα πάντα ἐξεκαλεῖ καὶ ἐμερίμνει , καὶ ὑπὲρ αὐτῶν πάσχειν ἕτοιμος ἦν . Οὕτω δεῖ φιλεῖν τοὺς ἐχθρούς , κοπτόμενον καὶ ταλαιπωρούμενον καὶ πάντα ποιοῦντα καὶ χωριζόμενον , ἐφίεσθαι τῆς σωτηρίας αὐτῶν . Τί δὲ ὁ Παῦλος , εἴπε μοι , οὐχὶ καὶ γένεσιν ἤτησεν ἂντ᾽ αὐτῶν ; Ἄλλ᾽ ἀπὸ τοῦ Δεσπότου τὸ παράδειγμα ἄναγκαῖον ἀγαγεῖν . Οὕτω γὰρ καὶ αὐτὸς ποιεῖ , λέγων , ὅτι Τὸν ἅγιον αὐτοῦ ἀνέθελλε ἐπὶ πορνείας καὶ ἀμαρτίᾳ · ἀπὸ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ φέρων τὸ παράδειγμα , ἡμεῖς δὲ ἀπ᾽ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ . Ἦλθε πρὸς αὐτούς , κατὰ τὴν οἰκονομίαν λέγω , δοῦλος γενετο δι᾽ αὐτούς , ἐταπείνωσεν ἑαυτόν , ἐκένωσας , μορφὴν δούλου ἔλαβε · καὶ παραγενόμενος , οὐτε αὐτὸς εἰς ὀδὸν ἕδνων ἀπήρχετο , καὶ τοῖς μαθηταῖς τοῦτο ἐπέταττε · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ περιήγε θεραπεύων πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν .
Lemmas: ὁ Μωϋσῆς ὁ μακάριος καί οὗτος αὐτός ὑπερβάλλω ὁ Ἔρως φιλέω . Πῶς καί τίς τρόπος ; πρόειμι μέν ὁ βασιλεία ἀφίημι καί ὁ ἐκεῖ εὐφρόνη ὁ θεραπεία καί ὁ δοξάζω , λαμβάνω δέ μετά ὁ Ἰσραηλίτης . καί ὅς οὖον μόνος οὐ εἄν τις ἄλλος ἐργάζομαι οὗτος , ἀλλά κἀν πηχύνω ἐλέγχω ἔτερον φαίνω συγγενής οὖον μόνος δοῦλος , ἀλλά καί μάρη εἰμί νομίζω · ὁ δέ οὖον μόνος ὁ συγγένεια οὐ πηχύνω , ἀλλά καί πᾶς θυμός ἀμύνω , καί εἰς κίνδυνος ἑαυτοῦ ῥίπτω ὑπέρ ἐκεῖνος . Πῶς ; Ὄρα , φημί , τις ἀδικέω , ἀμύνω ὁ ἀδικέω , καί ἀποκτείνω ὁ ἀδικέω . ἄλλος οὗτος οὗτος ὑπέρ ἐχθρός · μέγας μέν οὖν καί αὐτός , οὐ οὗτος δέ ὡς ὁ μετά οὗτος . ὁ οὖν ἔπειμι ἡμέρα ὁ αὐτός ὁράω γίγνομαι , καί Κέιν ὡς ἐγώ ὁράω ἀδικέω , παρανέω παύω ὁ ἀδικία · ὁ δέ φημί , πολύς ἀγνωμοσύνη χράομαι , Τῖς σύ καθίστημι ἄρχω καί δικαστής ἐπί ἐγώ ; τίς οὖν εἄν ἐμπνέω ὁ ῥῆμα οὗτος ; εἰμί τοίνυν θυμός ὁ πρότερος γίγνομαι καί μανία , καί οὗτος εἄν πλήσσω ἀναιρέω . οὖον γάρ δή ἐκεῖνος , ὅσπερ οὖον οὗτος γίγνομαι , καταμύω εἄν αὐτός , ἀλλά ὅτι συγγενής εἰμί , φημί , οὗτος εἶπον . ὅτε ἀδικέω , οὐδείς τοιοῦτος φθέγγομαι . Τῖς σύ καθίστημι ἄρχω καί δικαστής ἐπί ἐγώ ; Ζεύς τίς μή χθές εἶπον οὗτος ; ὁ ἀδικία ὁ σός καί ὁ ὠμότης , φημί , οὗτος ἐγώ καθίστημι ἄρχω καί δικαστής . ἀλλά νῦν ὁράω δ καί ὁ Θεός οὗτος λέγω [ 51 ] τις . ἐν ὅς μέν γάρ ἀδικέω , βούλομαι αὐτός εἰμί σφοδρός , καί ὁ μακροθυμία αὐτός κατηγορέω · ὅταν δέ ἀδικέω , οὐκέτι . τις οὗτος πικρός ὁ ῥῆμα ; ἄλλος ὅμως μετά οὗτος πρός ὁ ἀγνώμων , πρός ὁ ἀχάριστος πέσσω , ἄρχω , καί οὐ ἀναδύνω . ἀλλά καί μετά ὁ σημεῖον ἐκεῖνος , καί μετά ὁ θαῦμα ὁ διά αὐτός γίγνομαι , καταλεύω αὐτός πολλάκις ἐπιχειρέω , καί ἐκφεύγω ὁ χείρ αὐτός καί καταγογγύζω συνεχῶς , ἀλλά ὅμως αὐτός οὕτως φιλέω Ἔρως , ὡς εἶπον πρός ὁ Θεός , φέρω ὁ ἁμαρτία ἐκεῖνος ὁ χαλεπός ἐργάζομαι · εἰμί μέν ἀφίημι αὐτός ὁ ἁμαρτία , ἀφίημι · εἰμί δέ μή , Καμέ ἀξάλειψον ἐκ ὁ Βίβλος ὅς γράφω . βούλομαι μετά ἐκεῖνος ἀπόλλυμι , φημί , ἢ Χωρὶς ἐκεῖνος σῴζω . εἰμί μανία , εἰμί Ἔρως μέγας . τις λέγω ; ὁ οὐρανός καταφρονέω ; Ναίς , φημί · φιλέω γάρ ὁ ἀδικητής . Ἐξαλείφω αἰτέω ; καί τίς πάσχω , φημί ; Ἔρως γάρ εἰμί . τις δέ ὁ μετά οὗτος ; ἀκούω τίς φημί ἐπί ὁ γραφή · καί κακόω Μωϋσῆς διά αὐτός . ποσάκις ὑβρίζω ; ποσάκις ἀποχειροτονέω αὐτός , καί ὁ ἀδελφός ; εἰς Αἴγυπτος ποσάκις μετανίστημι ζητέω ; καί μετά οὗτος πᾶς ἐκκαλέω καί μεριμνέω , καί ὑπέρ αὐτός πάσχω ἑτοῖμος εἰμί . οὕτως δεῖ φιλέω ὁ ἐχθρός , κόπτω καί ταλαιπωρέω καί πᾶς ποιέω καί χωρίζω , ἐφίημι ὁ σωτηρία αὐτός . τις δέ ὁ Παῦλος , εἶπον ἐγώ , οὐ καί γένεσις αἰτέω ἀντί αὐτός ; ἄλλος ἀπό ὁ δεσπότης ὁ παράδειγμα ἀναγκαῖος ἄγω . οὕτως γάρ καί αὐτός ποιέω , λέγω , ὅτι ὁ ἅγιος αὐτός ἀναθάλλω ἐπί πορνεία καί ἁμαρτία · ἀπό ὁ πατήρ αὐτός φέρω ὁ παράδειγμα , ἐγώ δέ ἀπό αὐτός ὁ Χριστός . ἔρχομαι πρός αὐτός , κατά ὁ οἰκονομία λέγω , δοῦλος γίγνομαι διά αὐτός , ταπεινόω ἑαυτοῦ , κενόω , μορφή δοῦλος λαμβάνω · καί παραγίγνομαι , οὐ αὐτός εἰς ὁδός ἕδνον ἀπάρχω , καί ὁ μαθητής οὗτος ἐπιτάσσω · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί περίειμι θεραπεύω πᾶς νόσος καί πᾶς μαλακία .