joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0117.4
ἀργούσα , ἀνοήτους πάλιν οἴσει βοτάνας . Διὸ τὴν σχολὴν αὐτῆς καὶ τὴν ἀργίαν προκαταλαμβάνει δεῖ τῇ τῶν ἀγαθῶν σπερμάτων τε καὶ φυτῶν καταβολῇ . Ἄνειλεν ὀργήν , ἔθηκε χρηστότητα · ἀνειλε πικρίαν , ἔθηκεν εὐσπλαγχνίαν · ἔξετεμε κακίαν καὶ βλασφη-μίαν , ἐφύτευσεν συγγνώμην · τὸ γὰρ , Χαριζόμενοι ἑαυτοῖς , τοῦτό ἐστι . Συγγνωμικοί , φησί , γίνεσθε . Μείζων γὰρ αὕτη ἡ χάρις τῆς ἐν τοῖς χρήμασιν . Ὁ μὲν γὰρ χρήματα ἀφιὲς τῷ δανεισαμένῳ παρ’ αὐτοῦ , καινὸν μὲν ἐργάζεται ἔργον καὶ θαυμαστὸν , πλὴν ἀλλὰ μέχρι τοῦ σώματος ἡ χάρις , εἰ καὶ ἑαυτῷ τὴν ἀμοιβὴν ἐν τοῖς πνευματικοῖς καὶ τοῖς κατὰ ψυχὴν ἀποδιδωσί δώρου · ὁ δὲ ἀμαρτήματα χαρισάμενος , τὴν τε ψυχὴν ὠφέλησεν τὴν ἑαυτοῦ , καὶ τὴν ἑκείνου τοῦ τῆς συγγνώμης τυχόντος · οὐ γὰρ ἑαυτὸν μόνον τούτῳ τῷ τρόπῳ , ἀλλὰ κάκεινον ἐπεικείστερον ἐποίησεν . Οὐ γὰρ οὕτως ἐπαεργόμενοι τοῖς ἡδικηκόσι ἡμᾶς , ὡς συγχωροῦντες δάκνομεν αὐτῶν τὰς ψυχὰς , ἐντρέποντες οὐτε δυσωποῦντες . Ἐκείνους μὲν γὰρ οὔτε ἡμᾶς ἀκούσε , οὔτε ἐκείνους ὑψηλῶσαι , ἀλλ’ ἀμφοτέροισιν ἐδιδάξαμεν , αὐτοὶ τὰ τὸ ἀνταπόδομα διώξαντες κατὰ τοὺς παρὰ Ἰουδαίων ἄρχοντας , καὶ τὸν ἐν ἐκείνοις ἐκκαύσαντες θυμόν · ἂν δὲ ἐπικεισείᾳ τὴν ἀδικίαν ἀμειψάμεθα , πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ὀργὴν ἐκλύσαντες , ἐκαθίσταμεν παρ’ αὐτῷ δικαστηρίων ἡμῖν φέρον τὰς ψήφους , καταδικάζον αὐτὸν χαλεπώτερον ἢ ἡμεῖς . Καταφύσεται γὰρ αὐτοῦ καὶ καταφρησεται , καὶ πᾶσαν ζητήσει πρόφασιν , ὅτι ἡς ἀποτίσει τὸ δανεισθὲν τῆς μακροθυμίας ἡμῶς μετὰ πλείονος τοῦ μέτρου , εἰδὼς ἂν μὲν τὸ Ἰσον ἀποδοῦ , καὶ οὕτως ἡλτάτωσιν , τὸν μὴ αὐτὸς ἀρξάσθαι , ἀλλὰ [ 119 ] τῷ παρ’ ἡμῶν τὸ ὑπὸπεῖσμα λαβεῖν ἕκαστον φέρον . Σπουδάζει τοίνυν ὑπερβαλεσθαι τὸ μέτρον , ἵνα τὴν ἐλάττωσιν , ἣν ἐκ τοῦ δεύτερος ἐλθεῖν ἐπὶ τὴν ἀνταπόδοσιν ὑπέμεινε , τῇ τῆς ἀντιδόσεως ὑπερβολῇ κατακρύψῃ , καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ χρόνου γενομένην αὐτῷ ἐλάττωσιν τοῦ προτέρου παθόντος κακῶς , ταύτην ἀπὸ τῆς καθ’ ὑπερβολὴν ἐπικεισίας κοινῇ ἐργάσασθαι . Ὁ γὰρ ἄνθρωπος , ὅταν εὐνοήσῃς ὅσιν , οὐχ οὕτως ἐπὶ τοῦ κακοῦς , ὡς ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς , οἷς ἂν εὖ πάσχωσι παρὰ τῶν ἡδικημένων , στένουςι . Τὸ μὲν γὰρ κακίας , τὸ δὲ καὶ ἀντευποιεῖν . Τοῦτο μὲν γὰρ ἔπαινον ἔχει καὶ κρότους παρὰ πάντων καὶ εὐφημίας , τὸ κακῶς παθόντα μὴ ἀντεπεξελεῖν . Διὰ τοῦτο μάλιστα τούτῳ δάκνονταί . Ἄστε , εἰ βούλει ἀμύνεσθαι , τούτῳ ἀμύνου τῷ τρόπῳ · κακῶς ἀγαθὰ ἀνταπόδος , ἵνα αὐτὸν καὶ ἀφελήσῃ καταστάσης , καὶ νικήσῃς νίκην θαυμαστήν . Ἐπαθες κακῶς ; Ποίησον καλῶς , οὕτως ἀμύνου τὸν ἐχθρόν . Ἄν μὲν γὰρ ἐπεξέληθῃς , ὁμοίως καὶ σὲ κάκεινον ἅπαντες μέμφοινται · ἂν δὲ ἐνέγκῃς , ἐτέρω · σε μὲν κροτήσουσι καὶ θαυμάσουσι , ἐκεῖνον δὲ κατηγορήσουσι .
Lemmas: ἀργέω , ἀνόητος πάλιν φέρω βοτάνη . Διὸ ὁ σχολή αὐτός καί ὁ ἀργία προκαταλαμβάνω δεῖ ὁ ὁ ἀγαθός σπέρμα τε καί φυτός καταβολή . ἀναιρέω ὀργή , τίθημι χρηστότης · ἀναιρέω πικρία , τίθημι εὐσπλαγχνία · ἐκτέμνω κακία καί βλασφημία , φυτεύω συγγνώμη · ὁ γάρ , χαρίζομαι ἑαυτοῦ , οὗτος εἰμί . Συγγνωμικός , φημί , γίγνομαι . μείζων γάρ οὗτος ὁ χάρις ὁ ἐν ὁ χρῆμα . ὁ μέν γάρ χρῆμα ἀφιὲς ὁ δανείζω παρά αὐτός , καινός μέν ἐργάζομαι ἔργον καί θαυμαστός , πλήν ἀλλά μέχρι ὁ σῶμα ὁ χάρις , εἰμί καί ἑαυτοῦ ὁ ἀμοιβή ἐν ὁ πνευματικός καί ὁ κατά ψυχή ἀποδίδωμι δῶρον · ὁ δέ ἁμάρτημα χαρίζομαι , ὁ τε ψυχή ὠφελέω ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁ ἑκεῖνος ὁ ὁ συγγνώμη τυγχάνω · οὖον γάρ ἑαυτοῦ μόνος οὗτος ὁ τρόπος , ἀλλά ἐκεῖνος ἐπεικείστερον ποιέω . οὖον γάρ οὕτως ἐπάρχω ὁ ἀδικέω ἐγώ , ὡς συγχωρέω δάκνω αὐτός ὁ ψυχή , ἐντρέπω οὐ δυσωπέω . κεινόω μέν γάρ οὔτε ἐγώ ἀκούω , οὔτε ἐκεῖνος ὑψηλόομαι , ἀλλά ἀμφότερος διδάσκω , αὐτός ὁ ὁ ἀνταπόδομα διώκω κατά ὁ παρά Ἰουδαῖος ἄρχω , καί ὁ ἐν ἐκεῖνος ἐκκαίω θυμός · εἄν δέ ἐπικεισείᾳ ὁ ἀδικία ἀμείβω , πᾶς αὐτός ὁ ὀργή ἐκλύω , καθίστημι παρά αὐτός δικαστήριον ἐγώ φέρω ὁ ψῆφος , καταδικάζω αὐτός χαλεπός ἢ ἐγώ . καταφυσετα γάρ αὐτός καί καταφρησεται , καί πᾶς ζητέω πρόφασις , ὅτι εἰμί ἀποτίνω ὁ δανείζω ὁ μακροθυμία μου μετά πλείων ὁ μέτρον , εἰδοί εἄν μέν ὁ Ἴσος ἀποδοῦ , καί οὕτως ἡλτάτωσιν , ὁ μή αὐτός ἄρχω , ἀλλά [ 119 ] ὁ παρά ἐγώ ὁ υποπεισμαω λαμβάνω ἕκαστος φέρω . σπουδάζω τοίνυν ὑπερβάλλω ὁ μέτρον , ἵνα ὁ ἐλάττωσις , ὅς ἐκ ὁ δύο ἔρχομαι ἐπί ὁ ἀνταπόδοσις ὑπομένω , ὁ ὁ ἀντίδοσις ὑπερβολή κατακρύπτω , καί ὁ ἀπό ὁ χρόνος γίγνομαι αὐτός ἐλάττωσις ὁ πρότερος πάθος κακῶς , οὗτος ἀπό ὁ κατά ὑπερβολή ἐπικεισίας κοινός ἐργάζομαι . ὁ γάρ ἄνθρωπος , ὅταν εὐνοέω αἵμων , οὐ οὕτως ἐπί ὁ Κακοῦς , ὡς ἐπί ὁ ἀγαθός , ὅς εἄν εὕω πάσχω παρά ὁ αδικώ , στένω . ὁ μέν γάρ κακία , ὁ δέ καί ἀντευποιέω . οὗτος μέν γάρ ἔπαινος ἔχω καί κρότος παρά πᾶς καί Εὐφημία , ὁ κακῶς πάθος μή ἀντεπεξελεῖν . Ζεύς οὗτος μάλιστα οὗτος δάκνω . Ἄστυ , εἰμί βούλομαι ἀμύνω , οὗτος ἀμύνω ὁ τρόπος · κακῶς ἀγαθός ἀνταποδίδωμι , ἵνα αὐτός καί ἀφαιρέω καθίστημι , καί νικάω Νίκη θαυμαστός . πάσχω κακῶς ; Ποίησος καλῶς , οὕτως ἀμύνω ὁ ἐχθρός . ἄν μέν γάρ ἐπεξέρχομαι , ὁμοίως καί σύ ἐκεῖνος ἅπας μέμφομαι · εἄν δέ φέρω , ἕτερος · σύ μέν κροτέω καί θαυμάζω , ἐκεῖνος δέ κατηγορέω .