joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0112.3
Δαυὶδ ἀπλάστος . Τί οὖν ; Ὅρα ἀμφοτέρων τὸ τέλος , ὅρα πῶς ἐγὼ ἐκεῖνος ὁνοίας . Ἐπεὶδὴ γὰρ πρὸς τὴν βλάψιν εὐρὰ μόνην τοῦ πατρὸς , ἐν τοῖς ἄλλοις τετυφλωτὸ πᾶσιν . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Δαυὶδ . Ὁ πορευόμενος γὰρ ἀπλῶς , πορεύεται πεποιθώς . Τοιούτων , ὁ μηδὲν περιεργαζόμενος , ὁ μηδὲν κατασκευάζων κακόν . Πειθώμεθα τοίνυν τῷ μακαρίῳ Παύλῳ , καὶ ἐλεῶμεν καὶ δακρύσωμεν τοὺς πικρούς , καὶ πάντα πράττωμεν καὶ ποιῶμεν , ὥστε αὐτὸν ἀπὸ τῆς ψυχῆς ἐξαντλήσαι τὴν πονηρίαν . Πῶς γὰρ οὐχ ἄτοπον , χολῆς μὲν ἡμῖν ἐνούσης ( καὶ τοῦ γε χρήσιμον τοῦτο τὸ στοιχεῖον χωρὶς γὰρ χολῆς ἄνθρωπον εἶναι οὐ δυνατός , ταύτης δὲ λέγει τῆς στοιχειώδους ) · πῶς οὐχ ἄτοπον ταύτην μὲν κενοῦν κατὰ δύναμιν , καὶ τοῦ μεγάλου παρ’ αὐτῆς ὑφελούμενους · τὴν δὲ ἐν τῇ ψυχῇ μηδὲν ποιεῖν μηδὲ σπουδάζειν ὥστε κενοῦν , οὐδαμῶς χρήσιμον οὖσαν , ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστα ἀδικούσαν ; Ὁ βουλόμενος , φησίν , εἶναι σοφὸς ἐν ὑμῖν , γενέσθω μωρός , ἵνα γένηται σοφός . Ἄκουε πάλιν καὶ τοῦ Δουκὶ λέγοντος · Μετελάμβανον τροφῆς ἐν ἀγαλλιάσει καὶ ἀρελᾶτετι καρδίας , αἰνοῦντες τὸν Θεόν , καὶ εἰχον χάριν πρὸς ὅλον τὸν λαόν . Ἡ οὐχ ὁρᾶμεν καὶ νῦν τοὺς ἀφελείς καὶ ἀπλάστους κοινῆς τιμῆς παρὰ πάντων ἀπολαύοντας ; Οὐδεὶς τῷ τοιούτῳ φθονεῖ εὐπραγοῦντι , οὐδεὶς ἐπεμβαίνει δυσπραγοῦντι · ἀλλὰ πάντες καὶ καλῶς πράττοντι συγχαίρουσι , καὶ πάλαισι συγχαίρουσιν . Ἄν δὲ πικρὸς ἄνθρωπος εὐημερήσῃ ποτέ , ὡς κακοῦ τινος συμβάντος , ἅπαντες στένουσι [ 112 ] · χάνδυστραγῆσῃ πάλιν , ἅπαντες χαίρουσιν . Ἐλεῶμεν οὖν αὐτούς · ἔχουσι γὰρ κοινοὺς ἄγροὺς πανταχοῦ περιόντας . Ὁ Ἰακώβ ἀπλάστος ἦν , ἀλλὰ τὸν κακοῦργον Ἠσαὺ ἐνίκησεν · Εἰς κακώτερον γὰρ ψυχὴν οὐκ εἰσῆλθεν σοφία . Πᾶσα πικρία ἀρθῶ ἀφ’ ὑμῶν · μὴδὲ λείφανον μέντω . Οἷος γὰρ τοῦτο κινεῖν , καθάπερ ἀπὸ σπινθῆρος τινος , ὀλέλιχρον ἔνδον ποιήσει πυράν . Τί τοίνυν ἐστὶν ἡ πικρία κατανοήσωμεν ἀκριβῶς · οὐν ὁ ὑπολοῦς ἄνηρ , ὁ δολερὸς , ὁ πρὸς τὸ κακοποιεῖν παρεσκευασμένος , ὁ καχυπόπτος · ἀπὸ δὲ τούτου δεῖ θυμὸς καὶ ὀργὴ τίκτεται . Οὐ γὰρ ἐστιν ἐν γάληνῃ τῇ τοιαύτῃ εἶναι ψυχῇ · βίᾳ γὰρ θυμοῖ καὶ ὀργῆς πικρία . Ὁ τοιοῦτος καὶ βαρύθυμος ἐστιν , καὶ οὐδέποτε ἀνίησι τὴν ψυχὴν , ἀεὶ σῦνους ὤν , δεῖ σκυθρωπός . Ὅπερ γὰρ σῦνεις , αὐτὸ πρῶτον καρποῦνται τὰ ἐαυτῶν κακά . Καὶ κραυγὴ , φησί . Τί δῆποτε ; καὶ κραυγὴν ἀναίρεις ; Τὸν γὰρ ἡπιον τοιούτῳ εἶναι χρή . Ἵππος γὰρ ἐστιν ἀναβάτην φέρων , ἢ κραυγὴ τῇ ὀργῇ συμπάσασαν τὸν ἵππον , καὶ καταστρέφει τὸν ἐπιβάτην . Ἄκουέτωσαν ταῦτα μάλιστα γυναῖκες , αἱ ἐν παντὶ πράγματι κράζουσαι καὶ βωῶσαι . Ἐν ἐνὶ χρήσει τὸ κράζειν μόνον , ἐν τῷ χρύπτειν καὶ διδάσκειν , ἀλλοχοῦ δὲ οὐδαμοῦ , ἀλλ’ οὔτε ἐν εὐχῇ . Καὶ εἰ βούλει μαθεῖν διὰ τῶν πραγμάτων , μηδέποτε κράζεις , καὶ οὐδέποτε ὀργισθῆς · ἰδοὺ τρόπος ἀοργησίας . Ὅσπερ γὰρ οὐχ ἐν τῷ μὴ κράζειν ὀργισθῆναι , οὕτως οὐχ ἐν τῷ κράζειν μὴ ὀργισθῆναι . Μὴ γὰρ μοι τὸν βαρύμηνιν εἴπης καὶ μηχαίκαχον καὶ ἀτοπικραχὸν καὶ αὐτοχολήν · ἡμεῖς περὶ τῆς τοῦ πάθους συναρπαγῆς διαλεγόμεθα νῦν .
Lemmas: Δαυίδ άπλαστος . τις οὖν ; Ὅρας ἀμφότερος ὁ τέλος , ὁράω πῶς ἐγώ ἐκεῖνος ονοια . ἐπειδή γάρ πρός ὁ βλάψις εὐρής μόνος ὁ πατήρ , ἐν ὁ ἄλλος τυφλόω πᾶς . ἄλλος οὐ ὁ Δαυίδ . ὁ πορεύω γάρ ἀπλόος , πορεύω πείθω . τοιοῦτος , ὁ μηδείς περιεργάζω , ὁ μηδείς κατασκευάζω κακός . πείθω τοίνυν ὁ μακάριος Παῦλος , καί ἐλεέω καί δάκρυ ὁ πικρός , καί πᾶς πράσσω καί ποιέω , ὥστε αὐτός ἀπό ὁ Ψυχή ἐξαντλέω ὁ πονηρία . Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , χολή μέν ἐγώ ἔνειμι ( καί ὁ γε χρήσιμος οὗτος ὁ στοιχεῖον Χωρὶς γάρ χολή ἄνθρωπος εἰμί οὖον δυνατός , οὗτος δέ λέγω ὁ στοιχειώδης ) · πῶς οὐ ἄτοπος οὗτος μέν κενόω κατά δύναμις , καί ὁ μέγας παρά αὐτός ὑφαιρέω · ὁ δέ ἐν ὁ Ψυχή μηδείς ποιέω μηδέ σπουδάζω ὥστε κενόω , οὐδαμῶς χρήσιμος εἰμί , ἀλλά καί ὁ μέγας ἀδικέω ; ὁ βούλομαι , φημί , εἰμί σοφός ἐν σύ , γίγνομαι μωρός , ἵνα γίγνομαι σοφός . Ἄκουος πάλιν καί ὁ δούξ λέγω · μεταλαμβάνω τροφή ἐν ἀγαλλιάω καί ἀρελᾶτετι Καρδία , αἰνέω ὁ Θεός , καί εἰχω χάρις πρός ὅλος ὁ λαός . ὁ οὐ ὁράω καί νῦν ὁ ἀφελής καί ἄπλαστος κοινός τιμή παρά πᾶς ἀπολαύω ; οὐδείς ὁ τοιοῦτος φθονέω εὐπραγέω , οὐδείς ἐπεμβαίνω δυσπραγέω · ἀλλά πᾶς καί καλῶς πράσσω συγχαίρω , καί πάλαισις συγχαίρω . ἄν δέ πικρός ἄνθρωπος εὐημερέω ποτός , ὡς κακός τις συμβαίνω , ἅπας στένω [ 112 ] · χάνδυστραγῆσῃ πάλιν , ἅπας χαίρω . ἐλεέω οὖν αὐτός · ἔχω γάρ κοινός ἀγρός πανταχοῦ περίειμι . ὁ Ἰακώβ άπλαστος εἰμί , ἀλλά ὁ κακοῦργος Ἠσαύς νικάω · εἰς κακός γάρ ψυχή οὐ εἰσέρχομαι σοφία . πᾶσα πικρία ἀραρίσκω ἀπό σύ · μηδέ λειφαινω μένω . Οἷος γάρ οὗτος κινέω , καθάπερ ἀπό σπινθήρ τις , ολελιχρω ἔνδον ποιέω πυρά . τις τοίνυν εἰμί ὁ πικρία κατανοέω ἀκριβῶς · ὀν ὁ ὑπολοῦς ἀνήρ , ὁ δολερός , ὁ πρός ὁ κακοποιέω παρασκευάζω , ὁ καχύποπτος · ἀπό δέ οὗτος δεῖ θυμός καί ὀργή τίκτω . οὖον γάρ εἰμί ἐν γαλήνη ὁ τοιοῦτος εἰμί Ψυχή · βία γάρ θυμόω καί ὀργή πικρία . ὁ τοιοῦτος καί βαρύθυμος εἰμί , καί οὐδέποτε ἀνίημι ὁ ψυχή , ἀεί συνοος εἰμί , δεῖ σκυθρωπός . ὅπερ γάρ συνίημι , αὐτός πρῶτος καρπέω ὁ ἑαυτοῦ κακός . καί κραυγή , φημί . τις δήποτε ; καί κραυγή ἀναιρέω ; ὁ γάρ ἤπιος τοιοῦτος εἰμί χρή . Ἵππος γάρ εἰμί ἀναβάτης φέρω , ἢ κραυγή ὁ ὀργή συμπάσσω ὁ ἵππος , καί καταστρέφω ὁ ἐπιβάτης . Ἄκουέτωσαν οὗτος μάλιστα γυνή , ὁ ἐν πᾶς πρᾶγμα κράζω καί βοάω . ἐν ἐν χρῆσις ὁ κράζω μόνος , ἐν ὁ κρύπτω καί διδάσκω , αλλοχοω δέ οὐδαμοῦ , ἀλλά οὔτε ἐν εὐχή . καί εἰμί βούλομαι μανθάνω διά ὁ πρᾶγμα , μηδέποτε κράζω , καί οὐδέποτε ὀργίζω · ἰδού τρόπος ἀοργησία . ὅσπερ γάρ οὐ ἐν ὁ μή κράζω ὀργίζω , οὕτως οὐ ἐν ὁ κράζω μή ὀργίζω . μή γάρ ἐγώ ὁ βαρύμηνις εἶπον καί μηχαίκαχον καί ἀτοπικραχὸν καί αὐτοχολή · ἐγώ περί ὁ ὁ πάθος συναρπάζω διαλέγω νῦν .