joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0100.2
Ὅς ἐὰν οὖν ἔχῃ πρᾶγμα παλαιόν , οὐδὲν ἐργάσεται · οὐ γὰρ ἀνεξεῖται τὸ πνεῦμα παλαιῶν πράξεων . Τῷ πνεύματι , φησί , τοῦ νοὸς ὑμῶν · τοῦτέστι , τῷ πνεύματι τῷ ἐν τῷ νῷ . Καὶ ἐνδύσασθε τὸν [ 98 ] καινὸν ἄνθρωπον . Ὅρᾳς ὅτι τὸ μὲν ὑποκείμενον ἐν ἐστίν , τὰ δὲ ἐνδύματα δύο , τὸ τε ἐκδυόμενον καὶ τὸ ἐνδυόμενον ; Τὸν καινὸν ἄνθρωπον , φησί , τὸν κατὰ Θεὸν κτισθῆντα ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας . Διὰ τί δὲ ἄνθρωπον καλεῖ τὴν ἀρετήν , καὶ διὰ τί ἄνθρωπον τὴν κακίαν ; Ὅτι χωρὶς ἐνεργείας οὐκ ἂν δείξειεν ἄνθρωπος . Ὡστε οὐχ ἧττον τῆς φύσεως ταῦτα ἄνθρωπον δείκνυσιν , εἴτε καλόν , εἴτε πονηρόν . Ὡσπερ δὲ τὸ ἀποδύσασθαι , ἐκκολον , οὕτω καὶ ἐπὶ ἀρετῆς καὶ κακίας ἐστὶν ἰδεῖν . Ὁ νέος ἰσχυρὸς ἐστιν · οὕτω καὶ ἡμεῖς ἰσχυροὶ γενώμεθα πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῶν ἀγαθῶν πράξεων . Ὁ νέος βυτίδα οὐκ ἔχει · οὕτω καὶ ἡμεῖς . Ὁ νέος οὐ περιφέρεται , οὐδὲ ἐστιν ἐξάλωτος τοῖς νοσήμασιν · οὕτω καὶ ἡμεῖς . Τὸν κτισθῆντα . Ὅρα ἐνταῦθα πῶς κτισιν καλεῖ τὴν οὐσίαν τῆς ἀρετῆς , τὴν ἐξ οὐκ ὄντων εἰς τὸ εἶναι παραχθεῖσαν . Τί δέ ; ἐκείνη οὐ κατὰ Θεὸν ἡ κτίσις ; Οὐδαμῶς , ἀλλὰ κατὰ τὸν διάβολον · αὐτὸς δημιουργὸς τῆς ἁμαρτίας . Πῶς ; Ὁ γὰρ ἄνθρωπος οὐκ ἀπὸ ὕδατος , οὐδὲ ἀπὸ γῆς ἐκτίσθη λοιπόν , ἀλλ᾽ ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας . Τί ἐστι τοῦτο ; Υἱὸν εὐθέως , φησίν , αὐτὸν ἐκτίσε · τοῦτο γὰρ ἀπὸ τοῦ βαπτισματος γίνεται · αὐτὴ ἐστὶν ἡ οὐσία . Καλῶς εἶπεν · Ἐν δικαιοσύνῃ καὶ ὁσιότητι τῆς ἀληθείας . Ἡν πότες δικαιοσύνη , ἥν καὶ ὁσιότης ἐπὶ Ἰουδαίων , ἀλλ᾽ οὐ τῆς ἀληθείας , ἀλλὰ τοῦ τύπου ἡ δικαιοσύνη ἐκεῖνη . Τὸ γὰρ καθαρόν εἶναι σώματι τύπος καθαρότητος ἦν , οὐχὶ ἀλήθεια καθαρότης · τύπος δικαιοσύνης ἦν , οὐχὶ ἀλήθεια δικαιοσύνης . Ἐν ὁσιότητι , φησί , καὶ δικαιοσύνῃ τῆς ἀληθείας . Τάχα καὶ πρὸς τὸ ψεῦδος · εἴρηται τοῦτο , ὅτι εἰσί πολλοὶ παρὰ τοῖς Ἕλλησι δοκοῦντες εἶναι δίκαιοι , ἀλλὰ ψευδεῖς . Δικαιοσύνη δέ , ἡ καθολικὴ ἀρετὴ λέγεται . Ἄκουε γὰρ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλεῖον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν · καὶ πάλιν , Δίκαιος λέγεται ὁ μηδεμιᾶν ἔχων λαβήν . Ἐπεὶ καὶ ἐν τοῖς δικαστηρίοις ἐκεῖνόν φαμεν δίκαιον , τὸν ἀδίκηθέντα , καὶ μὴ ἀνταδικήσαντα . Ἄν τοίνυν καὶ ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ οἰκτίστου δικαστηρίου δυνηθῶμεν δίκαιοι πρὸς ἀλλήλους ὁφθῆναι , δυνησόμεθα φιλανθρωπίας τινὸς τυχεῖν . Πρὸς μὲν γὰρ τὸν Θεὸν ἀδύνατον , ὅσα ἂν ἐπιδείξωμεθα · πανταχοῦ γὰρ αὐτοῖς τοῖς δίκαιοις νικᾷ , καθὼς καὶ ὁ Προφήτης λέγει · Καὶ νικησείσεις ἐν τῷ κρίνεσθαί σε . Ἄλλὰ τὰ πρὸς ἀλλήλους δίκαια ἂν μὴ διαφθερώμεν , τότε ἐδοξέμεν δίκαιοι · ἂν δυνηθῶμεν δεῖξαι , ὅτι ἠδικήθημεν , τότε ἐδοξέμεν δίκαιοι . Πῶς ἐνδεδημένοις αὐτοῖς πάλιν λέγει , Ἐνδύσασθε ; Ἀπὸ τοῦ βίου νῦν φησι καὶ τῶν ἔργων . Τότε γέγονεν ἀπὸ τοῦ βαπτίσματος τὸ ἔνδυμα , νῦν δὲ ἀπὸ τῆς πολιτείας καὶ τῶν ἔργων , οὐκέτι κατὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς ἀπάτης , ἀλλὰ κατὰ τὸν Θεόν . Τὸ δὲ ὅσον τί ἐστι ; Τὸ καθαρόν , τὸ ὀφειλόμενον . Διὰ τοῦτο καὶ τὴν ὀφλιν ἐπὶ ἀπελθόντων [ 99 ] φαμέν · τοῦτέστιν , Οὐδὲν ὀφείλω αὐτοῖς λοιπόν , οὐκ εἰμὶ ὑπεύθυνος . Οὕτως ἔθος ἡμῖν λέγειν καὶ τὸ , Ἀφωσιωσάμην , καὶ ὅσα τοιαῦτα , τοῦτέστι τὸ , Μηδὲν ὀφείλω .
Lemmas: ὅς ἐάν οὖν ἔχω πρᾶγμα παλαιός , οὐδείς ἐργάζομαι · οὖον γάρ ἀνέχω ὁ πνεῦμα παλαιός πρᾶξις . ὁ πνεῦμα , φημί , ὁ νόος σύ · τουτέστι , ὁ πνεῦμα ὁ ἐν ὁ νάω . καί ἐνδύω ὁ [ 98 ] καινός ἄνθρωπος . ὁράω ὅτι ὁ μέν ὑπόκειμαι ἐν εἰμί , ὁ δέ ἔνδυμα δύο , ὁ τε ἐκδύω καί ὁ ἐνδύω ; ὁ καινός ἄνθρωπος , φημί , ὁ κατά θεός κτίζω ἐν δικαιοσύνη καί ὁσιότης ὁ ἀλήθεια . Ζεύς τίς δέ ἄνθρωπος καλέω ὁ ἀρετή , καί διά τίς ἄνθρωπος ὁ κακία ; ὅτι2 Χωρὶς ἐνέργεια οὐ εἄν δείκνυμι ἄνθρωπος . ὡστε οὐ κακός ὁ φύσις οὗτος ἄνθρωπος δείκνυμι , εἴτε καλός , εἴτε πονηρός . ὡς δέ ὁ ἀποδύω , ἐκκολον , οὗτος καί ἐπί ἀρετή καί κακία εἰμί ὁράω . ὁ νέος ἰσχυρός εἰμί · οὗτος καί ἐγώ ἰσχυρός γίγνομαι πρός ὁ ἐνέργεια ὁ ἀγαθός πρᾶξις . ὁ νέος βύτις οὐ ἔχω · οὗτος καί ἐγώ . ὁ νέος οὖον περιφέρω , οὐδέ εἰμί ἔξαλος ὁ νόσημα · οὗτος καί ἐγώ . ὁ κτίζω . Ὅρας ἐνταῦθα πῶς κτίσις καλέω ὁ οὐσία ὁ ἀρετή , ὁ ἐκ οὐ εἰμί εἰς ὁ εἰμί παράγω . τις δέ ; ἐκεῖνος οὖον κατά θεός ὁ κτίσις ; οὐδαμός , ἀλλά κατά ὁ διάβολος · αὐτός δημιουργός ὁ ἁμαρτία . Πῶς ; ὁ γάρ ἄνθρωπος οὐ ἀπό ὕδωρ , οὐδέ ἀπό γῆ κτίζω λοιπός , ἀλλά ἐν δικαιοσύνη καί ὁσιότης ὁ ἀλήθεια . τις εἰμί οὗτος ; υἱός εὐθύς , φημί , αὐτός κτίζω · οὗτος γάρ ἀπό ὁ βάπτισμα γίγνομαι · αὐτός εἰμί ὁ οὐσία . καλῶς εἶπον · ἐν δικαιοσύνη καί ὁσιότης ὁ ἀλήθεια . ἐάν πότης δικαιοσύνη , ὅς καί ὁσιότης ἐπί Ἰουδαῖος , ἀλλά οὖον ὁ ἀλήθεια , ἀλλά ὁ τύπος ὁ δικαιοσύνη ἐκεῖνος . ὁ γάρ καθαρός εἰμί σῶμα τύπος καθαρότης εἰμί , οὐ ἀλήθεια καθαρότης · τύπος δικαιοσύνη εἰμί , οὐ ἀλήθεια δικαιοσύνη . ἐν ὁσιότης , φημί , καί δικαιοσύνη ὁ ἀλήθεια . Τάχα καί πρός ὁ ψεῦδος · εἴρω οὗτος , ὅτι εἰμί πολύς παρά ὁ Ἕλλην δοκέω εἰμί Δίκαιος , ἀλλά ψευδής . Δικαιοσύνη δέ , ὁ καθολικός ἀρετή λέγω . Ἄκουος γάρ ὁ Χριστός λέγω · ἐάν μή περισσεύω ὁ δικαιοσύνη σύ πλείων ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός · καί πάλιν , Δίκαιος λέγω ὁ μηδείς ἔχω λαβή . ἐπεί καί ἐν ὁ δικαστήριον ἐκεῖνος φημί Δίκαιος , ὁ ἀδικέω , καί μή ἀνταδικέω . ἄν τοίνυν καί ἐγώ ἐπί ὁ οἰκτιστής δικαστήριον δύναμαι Δίκαιος πρός ἀλλήλων ὁράω , δύναμαι φιλανθρωπία τις τυγχάνω . πρός μέν γάρ ὁ θεός ἀδύνατος , ὅσος εἄν ἐπιδείκνυμι · πανταχοῦ γάρ αὐτός ὁ Δίκαιος νικάω , καθώς καί ὁ Προφήτης λέγω · καί νικάω ἐν ὁ κρίνω σύ . ἀλλά ὁ πρός ἀλλήλων Δίκαιος εἄν μή διαφθείρω , τότε δοκέω Δίκαιος · εἄν δύναμαι δείκνυμι , ὅτι ἀδικέω , τότε δοκέω Δίκαιος . Πῶς ἐνδέω αὐτός πάλιν λέγω , ἐνδύω ; ἀπό ὁ βίος νῦν φημί καί ὁ ἔργον . τότε γίγνομαι ἀπό ὁ βάπτισμα ὁ ἔνδυμα , νῦν δέ ἀπό ὁ πολιτεία καί ὁ ἔργον , οὐκέτι κατά ὁ ἐπιθυμία ὁ ἀπάτη , ἀλλά κατά ὁ Θεός . ὁ δέ ὅσος τίς εἰμί ; ὁ καθαρός , ὁ ὀφείλω . Ζεύς οὗτος καί ὁ ὀφλιν ἐπί ἀπέρχομαι [ 99 ] φημί · τουτέστιν , οὐδείς ὀφείλω αὐτός λοιπός , οὐ εἰμί ὑπεύθυνος . οὕτως ἔθος ἐγώ λέγω καί ὁ , αφωσιωθεω , καί ὅσος τοιοῦτος , τουτέστι ὁ , μηδείς ὀφείλω .