joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0077.3
χρήματα φιλίας , οὐδὲ μνησικακεῖ ἐστιν , οὐδὲ ἀδικεῖ τὸν πλησίον · οὐχ ὑβρίζει , φέρει πάντα γενναίως . Ἀπὸ τούτων ἡ ἀγάπη συνίσταται . Πάλιν · ὁ ἀγαπῶν , πάντα ταῦτα ὁφίσταται . Οὕτως ἄλληλων ἐστὶ κατασκευαστικά . Καὶ τοῦτο μὲν ἐντεῦθεν δεῖκνυται , ὅτι ἀπὸ ἀρετῆς ἡ ἀγάπη · τῷ γὰρ εἰπεῖν , Ὅταν πληθυνθῇ ἡ ἀνομία , ψυχθήσεται ἡ ἀγάπη , τοῦτο ἐδίδαξεν · ὅτι διὰ τῆς ἀγάπης ἡ ἀρετή , Ὁ ἀγαπῶν τὸν πλησίον , νόμων ἐπλήρωσε , φησίν . Ὥστε ἐν τῶν δύο εἶναι χρή · ἡ σφόδρα φιλικὸν καὶ ἐρώμενον , ἢ σφόδρα ἐνάρρετον . Ὁ γὰρ τὸ ἐν ἔχων , ἐξ ἀνάγκης καὶ τὸ ἕτερον κέκτηται · καὶ τοὐναντίον , ὁ μὴ εἰδὼς φιλεῖν , καὶ πονηρὰ ἐργάσεται · ὁ πονηρὰ ἐργαζόμενος , οὐδὲ φιλεῖν οἶδε . Μεταδιώξωμεν τοίνυν τὴν ἀγάπην · φρουρίων γὰρ ἐστὶ πρὸς τὸ μηδὲν συγχωρῆσαι ἡμᾶς παθεῖν κακόν · συνδεθῶμεν ἑαυτούς . Μηδὲν δολερόν ἔστω παρ' ἡμῖν , μηδὲν ὑπόνοιον · οὐδὲν γὰρ εὐρίσκεται τοιούτων , ἔνθα ἄν ἢ φιλία . Εἶπε δὲ τοῦτο καὶ ἄλλος σοφὸς τις ἀνήρ · Ἐπὶ φίλων ἐὰν καὶ σπιθὸς φορμαίαν , μὴ ἀπελίσχης · ἐστι γὰρ ἐπαιδίου . Ἐπὶ φίλῳ ἐὰν ἀνολίγης τὸ στόμα , μὴ ἀπογνῶς · ἐστι γὰρ διαλλαγή , ἄνευ ὀνειδισμοῦ , καὶ μυστηρίων ἀποκαλύψεως , καὶ πληγῆς δολιάς . Ἐν τούτοις ἀποφεύγει φίλος , ἐν ἀποκαλύψει , φησίν , μυστηρίων . Ἄν πάντας τοὺν ὧμεν φίλοι , οὐδὲ μυστηρίων δεῖ · ὥσπερ γὰρ αὐτοῖς τις πρὸς ἑαυτὸν οὐδὲν ἔχει μυστήριον , οὐδὲ αὐτὸς ἑαυτὸν κρύπτειν δύναται · οὕτω · οὐδὲ τοὺς φίλους . Οὐκ ἄντων οὐδὲ μυστηρίων , ἀδύνατοι ἢ ἐκ τούτου διακοπή . Δι' οὐδὲν γὰρ ἔχομεν μυστήρια , ἢ διὰ τὸ μὴ πᾶσι θαρρεῖν · ὥστε ὁ ψυχμός [ 74 ] τῆς ἀγάπης πεποίηκε μυστήρια . Τί γὰρ ἔχεις μυστήριον ; δειχθήσεται τὸν πλησίον βούλει ; ἢ κυλῶσις ἀγαθοῦ τινος μετἄχειν , καὶ διὰ τοῦτο κρύπτεις ; Ἄλλ' οὐδὲν τούτων · ἀλλ' αἰσχυνῇ ; Οὐκοῦν τὸ μὴ θαρρεῖν τοῦτο τεκμήριον . Ἄν μὲν οὖν ἀγάπῃ ἢ , οὐκ ἔσται μυστηρίων ἀποκάλυψις , ἀλλ' οὐδὲ ὀνειδισμός . Τίς γὰρ ἄν , εἴπέ μοι , καὶ πότε τῇ ἑαυτοῦ ψυχῇ ὀνειδίσαιεν ; Εἰ δὲ καὶ γένοιτο , ἐπὶ κέρδει . Ἐπεὶ καὶ παισὶν ὀνειδίζομεν , δακεῖν αὐτοὺς βουλόμενοι · καὶ ὁ Χριστός · δὲ τοὺς ἤχετο ὀνειδίζειν τὰς πόλεις , λέγων , Οἷαί σοι Χωραζῖν , οἷαί σοι Βηθσαϊδά , ἵνα ὀνειδισμῶν ἀπαλλάξῃ . Οὐδὲν γὰρ οὕτω δύναται καθάψασθαι διανοίας , καὶ διναστήσαι μᾶλλον αὐτήν , καὶ παρεμένην ἀνορθῶσαι . Μὴ δὴ ὀνειδίζωμεν ἀπλῶς ἄλληλους . Τί γὰρ ; ἐπὶ χρήμασιν αὐτὸν ὀνειδίζεις ; Μηδαμῶς , εἰ γε κοινὰ τὰ ὄντα κέκτησαι . Ἄλλ' ἐπὶ ἁμαρτημάτων ; Ἄλλ' οὐδὲ τοῦτο , ἀλλὰ μᾶλλον διορθώσεις . Καὶ πληγῆς , φησίν , δολιάς . Τί ποτε ; ἑαυτὸν ἀναίρησει ; τίς δὲ πλήξει ; Οὐδὲ εἰς . Διώκωμεν τοίνυν τὴν ἀγάπην . Οὐχ εἶπεν ἀπλῶς , Ἄγαπῶμεν , ἀλλὰ , Διώκωμεν . Πολλῆς δὲ τῆς σπουδῆς · ταχέως ἀφανίζεται , ὅτεία πρὸς ἀναχωρησιν ἐστι · τοσαῦτα ἐν τῷ βίῳ τῷ πράγματι τούτῳ λυμαινεται . Ἄν διώκωμεν αὐτήν , οὐ φθάσει ἀπελθεῖν , ἀλλὰ παχέως αὐτὴν ἐξελεύσομεν · ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τὸν οὐρανὸν συνέθηκε τὴν γῆν · ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τὸν θρόνον τὸν βασιλικὸν ἐκάθισεν · ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐδῆσεν ἐπὶ τῆς γῆς · ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τὸν Δεσπότην δοῦλον ἐποίησεν · ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν τὸν Ἄγαπητὸν , ὑπὲρ τῶν μισούντων τὸν Ἰῶν , ὑπὲρ τῶν δούλων τὸν Δεσπότην , ὑπὲρ τῶν ἀνθρώπων τὸν Θεόν , ὑπὲρ οἰκετῶν τὸν ἐλεύθερον ἐσθόθη καὶ ἐποίησε . Καὶ οὐδὲ μέχρι τοῦτού ἐστη , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ μεῖζον ἡμᾶς ἐκάλεσεν . Οὐ γὰρ μόνον ἀπήλλαξεν ἡμᾶς τῶν προτέρων κακῶν , ἀλλὰ καὶ πολλῷ μεῖζονα δώσεως ἕτερα ἐπηγγέλατο .
Lemmas: χρῆμα φίλιος , οὐδέ μνησικακέω εἰμί , οὐδέ ἀδικέω ὁ πλησίος · οὐ ὑβρίζω , φέρω πᾶς γενναῖος . ἀπό οὗτος ὁ ἀγάπη συνίστημι . πάλιν · ὁ ἀγάπη , πᾶς οὗτος ὁρίζω . οὕτως ἀλλήλων εἰμί κατασκευαστικός . καί οὗτος μέν ἐντεῦθεν δείκνυμι , ὅτι ἀπό ἀρετή ὁ ἀγάπη · ὁ γάρ εἶπον , ὅταν πληθύνω ὁ ἀνομία , ψύχω ὁ ἀγάπη , οὗτος διδάσκω · ὅτι διά ὁ ἀγάπη ὁ ἀρετή , ὁ ἀγάπη ὁ πλησίος , νόμος πληρόω , φημί . ὥστε ἐν ὁ δύο εἰμί χρή · ὁ σφόδρα φιλικός καί ἐράω , ἢ σφόδρα ἐναίρω . ὁ γάρ ὁ ἐν ἔχω , ἐκ ἀνάγκη καί ὁ ἕτερος κτάομαι · καί ἐναντίος , ὁ μή εἰδοί φιλέω , καί πονηρός ἐργάζομαι · ὁ πονηρός ἐργάζομαι , οὐδέ φιλέω οἶδα . μεταδιώκω τοίνυν ὁ ἀγάπη · φρούριον γάρ εἰμί πρός ὁ μηδείς συγχωρέω ἐγώ πάσχω κακός · συνδέω ἑαυτοῦ . μηδείς δολερός ἵστημι παρά ἐγώ , μηδείς ὑπόνοια · οὐδείς γάρ εὐρίͅσκω τοιοῦτος , ἔνθα ἄν ἢ φίλιος . εἶπον δέ οὗτος καί ἄλλος σοφός τις ἀνήρ · ἐπί Φίλων ἐάν καί σπιανθος φορμά , μή απελιεχω · εἰμί γάρ παιδίον . ἐπί φίλος ἐάν ανολιγος ὁ στόμα , μή ἀπογιγνώσκω · εἰμί γάρ διαλλαγή , ἄνευ ὀνειδισμός , καί μυστήριον ἀποκάλυψις , καί πληγή Δολιάς . ἐν οὗτος ἀποφεύγω φίλος , ἐν ἀποκάλυψις , φημί , μυστήριον . ἄν πᾶς ὅς ἵημι φίλος , οὐδέ μυστήριον δεῖ · ὥσπερ γάρ αὐτός τις πρός ἑαυτοῦ οὐδείς ἔχω μυστήριον , οὐδέ αὐτός ἑαυτοῦ κρύπτω δύναμαι · οὗτος · οὐδέ ὁ φίλος . οὐ Ἄντων οὐδέ μυστήριον , ἀδύνατος ἢ ἐκ οὗτος διακοπή . διά οὐδείς γάρ ἔχω μυστήριον , ἢ διά ὁ μή πᾶς θαρσέω · ὥστε ὁ ψυχμός [ 74 ] ὁ ἀγάπη ποιέω μυστήριον . τις γάρ ἔχω μυστήριον ; δείκνυμι ὁ πλησίος βούλομαι ; ἢ κυλάω ἀγαθός τις μεταχέω , καί διά οὗτος κρύπτω ; ἄλλος οὐδείς οὗτος · ἀλλά αἰσχύνω ; οὐκοῦν ὁ μή θαρσέω οὗτος τεκμήριον . ἄν μέν οὖν ἀγάπη ἢ , οὐ εἰμί μυστήριον ἀποκάλυψις , ἀλλά οὐδέ ὀνειδισμός . Τῖς γάρ ἄν , εἶπον ἐγώ , καί πότε ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή ὀνειδίζω ; εἰμί δέ καί γίγνομαι , ἐπί κέρδος . ἐπεί καί παῖς ὀνειδίζω , δάκνω αὐτός βούλομαι · καί ὁ Χριστός · δέ ὁ ἔχω ὀνειδίζω ὁ πόλις , λέγω , οἷος σύ Χωραζῖν , οἷος σύ Βηθσαϊδά , ἵνα ὀνειδισμός ἀπαλλάσσω . οὐδείς γάρ οὗτος δύναμαι καθάπτω διάνοια , καί διναστήσαι μᾶλλον αὐτός , καί πάρειμι ἀνορθόω . μή δή ὀνειδίζω ἀπλόος ἀλλήλων . τις γάρ ; ἐπί χρῆμα αὐτός ὀνειδίζω ; μηδαμῶς , εἰμί γε κοινός ὁ εἰμί κτάομαι . ἄλλος ἐπί ἁμάρτημα ; ἄλλος οὐδέ οὗτος , ἀλλά μᾶλλον διορθώσεις . καί πληγή , φημί , Δολιάς . τις ποτός ; ἑαυτοῦ ἀναιρέω ; τίς δέ πλήσσω ; οὐδέ εἰς . διώκω τοίνυν ὁ ἀγάπη . οὐχ εἶπον ἀπλόος , ἀγαπάω , ἀλλά , διώκω . Πολλῆς δέ ὁ σπουδή · ταχέως ἀφανίζω , ὅτεία πρός ἀναχώρησις εἰμί · τοσοῦτος ἐν ὁ βίος ὁ πρᾶγμα οὗτος λυμαίνω . ἄν διώκω αὐτός , οὖον φθάνω ἀπέρχομαι , ἀλλά παχύς αὐτός ἐξέρχομαι · ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ὁ οὐρανός συντίθημι ὁ γῆ · ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ θρόνος ὁ βασιλικός καθίζω · ὁ ἀγάπη ὁ Θεός δήω ἐπί ὁ γῆ · ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ὁ δεσπότης δοῦλος ποιέω · ὁ ἀγάπη ὁ Θεός ὑπέρ ὁ ἐχθρός ὁ Ἀγαπητός , ὑπέρ ὁ μισέω ὁ Ἰώ , ὑπέρ ὁ δοῦλος ὁ δεσπότης , ὑπέρ ὁ ἄνθρωπος ὁ Θεός , ὑπέρ οἰκέτης ὁ ἐλεύθερος ἐσθίω καί ποιέω . καί οὐδέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά καί ἐπί μείζων ἐγώ καλέω . οὖον γάρ μόνος ἀπαλλάσσω ἐγώ ὁ πρότερος κακός , ἀλλά καί πολύς μείζων δῶσις ἕτερος ἐπαγγέλλω .