joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-ephesios-homiliae-1-24 pg062_0124.3
ψυχῇ εὐτραπελευομένη σκεῖ , μεγάλη διάχυσις καὶ ἔρημα · χέρην ἢ ἁρμονία , σεσάθρωται ἢ οἰκοδομή , ὁ φόβος ἐξώρισται , εὐλάβεια ἀπέστη . Γλώσσης ἔχεις , οὐχ ἵνα ἐκπρεπῶ χωμῶδῃς , ἀλλ᾽ ἵνα εὐχαριστήσῃς τῷ Θεῷ . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς λεγομένους γελωτοποιούς , τοὺς χόρδαχας ; οὗτοί εἰσιν οἱ εὐτράπελοι . Ἔθορίσατε , παρακαλῶ , τῶν ὑμετέρων ψυχῶν τὸν ἄχαριν ταύτην χάριν · παρασιτῶν τὸ πρᾶγμα , μίμων , ἀρχηστῶν , γυναικῶν πορνῶν · πόρρω ψυχῆς ἐλευθέρας , πόρρω εὐγενούς , καὶ δούλων πόρρω . Εἰ τις ἀτίμως , εἰ τις αἰσχρῶς , οὗτος καὶ εὐτράπελος . Πολλοῖς δὲ καὶ ἀρετὴ τὸ πρᾶγμα εἶναι δοκεῖ · καὶ γὰρ τοῦτο πένθους ἔστιν . Ὦσπερ ἢ ἐπιθυμία κατὰ μικρὸν εἰς πορνείαν ἐξώκειλεν · οὕτω καὶ τὸ εὐτράπελον ἐπίχαριν εἶναι δοκεῖ , οὐδὲν δὲ τούτου ἄχαρι μείζων . Ἄκουε γὰρ τῆς Γραφῆς λεγούσης · Πρὸ θρόνου τῆς κατασπεδῆς ἀστραπὴ , καὶ πρὸ αἰσχυτροῦ προπελεύεται χάρης . Οὐδὲν δὲ τοῦ εὐτραπέλου ἀναίσχυντερότερον . Ὦστε οὐ χάρητος αὐτοῦ γέμει τὸ στόμα , ἀλλ᾽ ὀδύνης . Ἔθορίσωμεν τοῦτο τὸ ἦθος τῶν τραπέζων . Βιοὶ δὲ τινες , οἱ καὶ τοὺς πένθεις τοῦτο διδάσκουσιν . Ἡ τις ἀποῖας ; τοὺς ἐν θλίψει τὸν εὐτραπελεύεσθαι ποιούσι . Ποῦ γὰρ οὕς ἐστι τοῦτο τὸ νόσημα λοιπόν ; Ἦδη καὶ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ εἰσῆκται , ἤδη καὶ τῶν Γραφῶν ἤχτατο . Εἴπω τι ἵνα δεῖξω τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κακοῦ ; Αἰσχύνομαι μὲν , πλὴν ἀλλ᾽ ὅμως ἐρῶ · βούλομαι γὰρ δεῖξαι οἱ προῆλθε τὸ κακόν , ἵνα μὴ δόξω μικρολογεῖν καὶ περὶ μικροῦ τινος ὑμῖν διαλέγεσθαι , ἵνα χῶν οὕτως ἀποσπάσῃ δυνήσω τῆς πλάνης ὑμᾶς . Καὶ μὴ με τῆς οἰσθῶς πλάττειν , ἀλλ᾽ ἄπερ ἤκουσα ἐρῶ . Ἐτυχεῖ τις ὧν παρὰ τινὶ τῶν ἐπὶ γνώσει μέγα φρονούντων · καὶ οἶδα μὲν γλώττα κινήσων , πλὴν ἀλλ᾽ ὅμως ἐρῶ · καὶ τοῦ πίναντος [ 126 ] παρατεθέντος , ἔλεγε · Δράξασθε , παῖδια , μὴ ποτε ὀργισθῇ κοιλία . Καὶ πάλιν ἕτεροὶ φασιν · Οἷαι φοι , μαμμωνᾶ , καὶ τῷ μὴ ἔχοντί σε . Καὶ πολλὰ τοιαῦτα ἄτοπα ἢ εὐτραπελία ἐπεσήγαγεν , ὡς ὅταν λέγωσιν · Ἄρτι οὐχ ἐστὶ γένεσις ; Καὶ τοῦτο λέγω τοῦ αἰσχροῦ ἤθους δεῖκνύν τὴν ἀτοπίαν · ψυχῆς γὰρ ἔρημο εὐλαβείας ταυτὶ τὰ ῥήματα . Ἄρ᾽ οὐχὶ σκηπτῶν ἄξια ταῦτα ; Καὶ πολλὰ ἀπὸ τούτων καὶ ἕτερα τοιαῦτα λεγόμενα εὑροῖ τις ἂν . Διό , παρακαλῶ , πάντοθεν τοῦτο ἐθορίσαντες τὸ ἦθος , ἐκεῖνα φθεγγύωμεθα , ἃ μὲν ἀρμότει · καὶ μὴ τὰ ἄγια στόματα τὰ τῶν ἀτίμων καὶ αἰσχρῶν φθεγγύεσθω ῥήματα . Τίς γὰρ μετοχὴ δικαιοσύνης καὶ ἀνομίας ; τίς δὲ κοινωνία φωτὶ πρὸς σκότος ; Ἄγαπητὸν γάρ , πάντων τῶν ἀτόπων ἐαυτοὺς ἀποστήσαντας , δυνηθῆναι τῶν ἐπιγγελημένων τυχεῖν ἀγαθῶν , μὴτε γε τοσαῦτα ἐπισυρομένους , καὶ τὸ ἀκριδὲς τῆς διανοίας διὰ τῶν τοιούτων λυμαινομένους . Ὁ γὰρ εὐτραπελεύσωνος καὶ χαρήγος ἔσται ταχέως · ὁ δὲ κακήγος καὶ μυρία ἐαυτῷ ἐπισωρεύει ἕτερα κακὰ . Ταῦτα δὴ οὖν τὰ δύο τῆς ψυχῆς εἴδη θυμβίσαντες , καὶ ὑποζεύξαντες τῷ λογισμῷ , καθάπερ ἵππους εὐήνους , τὴν τε ἐπιθυμίαν , καὶ τὸν θυμόν , οὕτως ἐπιστήσωμεν τὸν νοῦν ἡγίλογον , ἵνα καὶ τὸ βραδεῖον λάβωμεν τῆς ἄνω κλήσεως · οὐ γένοιτο
Lemmas: Ψυχή εὐτραπελεύομαι σκῶ , μέγας διάχυσις καί ἐρῆμος · χέρη ἢ ἁρμονία , σαθρόω ἢ οἰκοδομή , ὁ φόβος ἐξορίζω , εὐλάβεια ἀφίστημι . Γλώσσης ἔχω , οὐ ἵνα ἐκπρέπω κωμῳδέω , ἀλλά ἵνα εὐχαριστέω ὁ Θεός . οὐχ ὁράω ὁ λέγω γελωτοποιός , ὁ χόρδαχας ; οὗτος εἰμί ὁ εὐτράπελος . εθορισαω , παρακαλέω , ὁ ὑμέτερος Ψυχή ὁ ἄχαρις οὗτος χάρις · παρασιτέω ὁ πρᾶγμα , μῖμος , ἀρχηστῶν , γυνή πόρνη · πόρρω Ψυχή ἐλεύθερος , πόρρω εὐγενής , καί δοῦλος πόρρω . εἰμί τις ἄτιμος , εἰμί τις αἰσχρῶς , οὗτος καί εὐτράπελος . Πολύς δέ καί ἀρετή ὁ πρᾶγμα εἰμί δοκέω · καί γάρ οὗτος πένθος εἰμί . ὥσπερ ἢ ἐπιθυμία κατά μικρός εἰς πορνεία ἐξοκέλλω · οὗτος καί ὁ εὐτράπελος ἐπίχαρις εἰμί δοκέω , οὐδείς δέ οὗτος ἄχαρις μείζων . Ἄκουος γάρ ὁ γραφή λέγω · πρό θρόνος ὁ κατασπεδῆς ἀστραπή , καί πρό αισχυτρεω προπλέω Χάρης . οὐδείς δέ ὁ εὐτράπελος ἀναίσχυντος . ὥστε οὖον Χάρης αὐτός γέμω ὁ στόμα , ἀλλά ὀδύνη . εθορισαω οὗτος ὁ ἦθος ὁ τράπεζα . βιός δέ τις , ὁ καί ὁ πενθέω οὗτος διδάσκω . ὁ τις άποιος ; ὁ ἐν θλῖψις ὁ εὐτραπελεύομαι ποιέω . πός γάρ ὅς εἰμί οὗτος ὁ νόσημα λοιπός ; ἤδη καί ἐν ὁ ἐκκλησία εἰσάγω , ἤδη καί ὁ Γραφής ἄγω . εἶπον τίς ἵνα δείκνυμι ὁ ὑπερβολή ὁ κακός ; αἰσχύνω μέν , πλήν ἀλλά ὅμως εἴρω · βούλομαι γάρ δείκνυμι ὁ προέρχομαι ὁ κακός , ἵνα μή δοκέω μικρολογέομαι καί περί μικρός τις σύ διαλέγω , ἵνα χόω οὕτως ἀποσπάω δύναμαι ὁ πλάνης σύ . καί μή ἐγώ ὁ οἴομαι πλάσσω , ἀλλά Ἄπερ ἀκούω εἴρω . τυχαίνω τις ὅς παρά τις ὁ ἐπί γνῶσις μέγας φρονέω · καί οἶδα μέν γλῶσσα κινέω , πλήν ἀλλά ὅμως εἴρω · καί ὁ πίνω [ 126 ] παρατίθημι , λέγω · δράσσομαι , παιδιά , μή ποτός ὀργίζω κοιλία . καί πάλιν ἕτερος φημί · οἷος Φόι , μαμωνᾶς , καί ὁ μή ἔχω σύ . καί πολύς τοιοῦτος ἄτοπος ἢ εὐτραπελία ἐπεισάγω , ὡς ὅταν λέγω · ἄρτι οὐ εἰμί γένεσις ; καί οὗτος λέγω ὁ αἰσχρός ἦθος δείκνυμι ὁ ἀτοπία · Ψυχή γάρ έρημος εὐλάβεια οὗτος ὁ ῥῆμα . ἄρα οὐ σκηπτός ἄξιος οὗτος ; καί πολύς ἀπό οὗτος καί ἕτερος τοιοῦτος λέγω εὑρίσκω τις εἄν . διό , παρακαλέω , πάντοθεν οὗτος εθοριατιμοω ὁ ἦθος , ἐκεῖνος φθεγγυιημι , ὁ μέν ἁρμόζω · καί μή ὁ ἅγιος στόμα ὁ ὁ ἄτιμος καί αἰσχρός φθέγγομαι ῥῆμα . Τῖς γάρ μετοχή δικαιοσύνη καί ἀνομία ; τίς δέ κοινωνία φάος πρός σκότος ; Ἀγαπητός γάρ , πᾶς ὁ ἄτοπος ἑαυτοῦ ἀφεστήξω , δύναμαι ὁ ἐπιγελάω τυγχάνω ἀγαθός , μήτε γε τοσοῦτος ἐπισύρω , καί ὁ ἀκρίς ὁ διάνοια διά ὁ τοιοῦτος λυμαίνομαι . ὁ γάρ εὐτραπελεύσωνος καί χαρήγος εἰμί ταχέως · ὁ δέ κακήγος καί μυρίος αὐτός ἐπισωρεύω ἕτερος κακός . οὗτος δή οὖν ὁ δύο ὁ Ψυχή εἶδος θυμβιατιμοω , καί ὑποζεύγνυμι ὁ λογισμός , καθάπερ ἵππος εὔηνος , ὁ τε ἐπιθυμία , καί ὁ θυμός , οὕτως ἐφίστημι ὁ νόος ηγιλογος , ἵνα καί ὁ βραδύς λαμβάνω ὁ ἄνω κλῆσις · οὖον γίγνομαι