joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 3.1
Ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου , πρωτότοκος πάσης κτίσεως . Ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα , τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , εἴτε θρόνοι εἴτε κυριότητες , εἴτε ἀρχαὶ εἴτε ἐξουσίαι · τὰ πάντα δι’ αὐτοῦ , καὶ εἰς αὐτὸν ἔκτισται . Καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων , καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκε . Καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ τοῦ σώματος τῆς ἐκκλησίας . α . Τήμερον ἀποδοῦναι ἀναγκαῖον τὸ ὄφλημα , ὅπερ χθὲς ἀνεβαλόμην , ὥστε ἀκμαζούσαις ὑμῶν προσβαλεῖν ταῖς διανοίαις . Περὶ τῆς τοῦ υἱοῦ ἀξίας διαλεγόμενος ὁ Παῦλος ταῦτά φησιν , ὥσπερ καὶ ἀπεδείξαμεν · Ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου . Τίνος οὖν αὐτὸν οἴει λέγειν εἰκόνα εἶναι ; Εἰ μὲν τοῦ θεοῦ , καλῶς · θεὸς γὰρ καὶ θεοῦ υἱός · θεοῦ δὲ εἰκὼν τὸ ἀπαράλλακτον δείκνυσιν · οὐκοῦν ἀπαράλλακτος κατὰ τοῦτο · εἰ δὲ ἀνθρώπου , εἰπέ , καὶ ὡς μαινομένου λοιπὸν ἀποστήσομαι . Διὰ τί δὲ μηδαμοῦ μήτε εἰκών , μήτε υἱός , ἄγγελος κέκληται , ἀλλ’ ἄνθρωπος ἀμφότερα ; Διὰ τί ; Ὅτι ἐκεῖ μὲν τὸ τῆς φύσεως ἀνηρμένον ταχέως ἂν τοὺς πολλοὺς εἰς ταύτην τὴν ἀσέβειαν ἐνέβαλεν · ἐνταῦθα δὲ τὸ εὐτελὲς καὶ ταπεινὸν ἐγγυᾶται τὴν ἀσφάλειαν , καὶ οὐδὲ βουλομένους ἀφίησιν ὑποπτεῦσαί τι τοιοῦτον , καὶ καταγαγεῖν τὸν λόγον κάτω . Διὰ τοῦτο ἔνθα μὲν ἦν πολλὴ ταπεινότης , θαῤῥούντως ἡ Γραφὴ τίθησι τὴν τιμήν · ἔνθα δὲ μείζων ἡ φύσις , οὐκέτι . Ἀλλ’ , Εἰκὼν τοῦ ἀοράτου , φησίν . Οὐκοῦν εἰ ἐκεῖνος ἀόρατος , καὶ αὕτη ὁμοίως ἀόρατος , ἐπεὶ οὐδ’ ἂν εἰκὼν εἴη . Τὴν γὰρ εἰκόνα , καθό ἐστιν εἰκών , καὶ παρ’ ἡμῖν ἀπαράλλακτον δεῖ εἶναι , οἷον τῶν χαρακτήρων καὶ τῆς ὁμοιώσεως . Ἀλλ’ ἐνταῦθα μὲν οὐδαμῶς τοῦτο δυνατόν · τέχνη γάρ ἐστιν ἀνθρωπίνη ἡ πολλαχοῦ διαπίπτουσα , μᾶλλον δὲ πανταχοῦ , ἐὰν τὰ τῆς ἀκριβείας ζητῇς · ἔνθα δὲ ὁ θεός , οὐδαμοῦ σφάλλεται , οὐδὲ διάπτωσίς τις γίνεται . Εἰ δὲ κτίσμα , πῶς εἰκὼν τοῦ κτίσαντος ; οὐδὲ γὰρ ἵππος ἀνθρώπου εἰκών . Εἰ μὴ τὸ ἀπαράλλακτον τοῦ ἀοράτου δηλοῖ ἡ εἰκών , τί κωλύει καὶ ἀγγέλους εἰκόνα εἶναι ; καὶ γὰρ καὶ αὐτοὶ ἀόρατοι , ἀλλ’ οὐχ ἑαυτοῖς · καὶ ψυχὴ ἀόρατος · ἀλλ’ ἐπειδὴ ἀόρατος , ἁπλῶς διὰ τοῦτο εἰκών , εἰ καὶ μὴ οὕτως ὥσπερ αὐτός . Πρωτότοκος πάσης κτίσεως .
Lemmas: ὅς εἰμί εἰκών ὁ θεός ὁ ἀόρατος , πρωτότοκος πᾶς κτίσις . ὅτι2 ἐν αὐτός κτίζω ὁ πᾶς , ὁ ἐν ὁ οὐρανός καί ὁ ἐπί ὁ γῆ , ὁ ὁρατός καί ὁ ἀόρατος , εἴτε Θρόνοι εἴτε κυριότης , εἴτε ἀρχή εἴτε ἐξουσία · ὁ πᾶς διά αὐτός , καί εἰς αὐτός κτίζω . καί αὐτός εἰμί πρό πᾶς , καί ὁ πᾶς ἐν αὐτός συνίστημι . καί αὐτός εἰμί ὁ κεφαλή ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία . ὅς . σήμερον ἀποδίδωμι ἀναγκαῖος ὁ ὄφλημα , ὅσπερ χθές ἀναβάλλω , ὥστε ἀκμάζω σύ προσβάλλω ὁ διάνοια . περι ὁ ὁ υἱός ἄξιος διαλέγω ὁ Παῦλος οὗτος φημί , ὥσπερ καί ἀποδείκνυμι · ὅς εἰμί εἰκών ὁ θεός ὁ ἀόρατος . τίς οὖν αὐτός οἴομαι λέγω εἰκών εἰμί ; εἰμί μέν ὁ θεός , καλῶς · θεός γάρ καί θεός υἱός · θεός δέ εἰκών ὁ ἀπαράλλακτος δείκνυμι · οὐκοῦν ἀπαράλλακτος κατά οὗτος · εἰμί δέ ἄνθρωπος , εἶπον , καί ὡς μαίνομαι λοιπός ἀφίστημι . Ζεύς τίς δέ μηδαμοῦ μήτε εἰκών , μήτε υἱός , ἄγγελος καλέω , ἀλλά ἄνθρωπος ἀμφότερος ; Ζεύς τίς ; ὅτι2 ἐκεῖ μέν ὁ ὁ φύσις ἀναίρω ταχέως εἄν ὁ πολύς εἰς οὗτος ὁ ἀσέβεια ἐμβάλλω · ἐνταῦθα δέ ὁ εὐτελής καί ταπεινός ἐγγυάω ὁ ἀσφάλεια , καί οὐδέ βούλομαι ἀφίημι ὑποπτεύω τίς τοιοῦτος , καί κατάγω ὁ λόγος κάτω . Ζεύς οὗτος ἔνθα μέν εἰμί πολύς ταπεινότης , θαρσούντως ὁ γραφή τίθημι ὁ τιμή · ἔνθα δέ μείζων ὁ φύσις , οὐκέτι . ἀλλά , Εἰκών ὁ ἀόρατος , φημί . οὐκοῦν εἰμί ἐκεῖνος ἀόρατος , καί οὗτος ὁμοίως ἀόρατος , ἐπεί οὐδέ εἄν εἰκών εἰμί . ὁ γάρ εἰκών , καθό εἰμί εἰκών , καί παρά ἐγώ ἀπαράλλακτος δεῖ εἰμί , οἷος ὁ χαρακτήρ καί ὁ ὁμοίωσις . ἀλλά ἐνταῦθα μέν οὐδαμῶς οὗτος δυνατός · τέχνη γάρ εἰμί ἀνθρώπινος ὁ πολλαχοῦ διαπίπτω , μᾶλλον δέ πανταχοῦ , ἐάν ὁ ὁ ἀκρίβεια ζητέω · ἔνθα δέ ὁ θεός , οὐδαμοῦ σφάλλω , οὐδέ διάπτωσις τις γίγνομαι . εἰμί δέ κτίσμα , πῶς εἰκών ὁ κτίζω ; οὐδέ γάρ ἵππος ἄνθρωπος εἰκών . εἰμί μή ὁ ἀπαράλλακτος ὁ ἀόρατος δηλόω ὁ εἰκών , τίς κωλύω καί ἄγγελος εἰκών εἰμί ; καί γάρ καί αὐτός ἀόρατος , ἀλλά οὐ ἑαυτοῦ · καί ψυχή ἀόρατος · ἀλλά ἐπεί ἀόρατος , ἁπλόος διά οὗτος εἰκών , εἰμί καί μή οὕτως ὥσπερ αὐτός . πρωτότοκος πᾶς κτίσις .