joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 12.2
β . Μέγα ἐγκώμιον , καὶ μεῖζον τῶν ἄλλων ἁπάντων τὸ λέγειν περὶ τοῦ Ἐπαφρᾶ , Ὁ ἐξ ὑμῶν δοῦλος Χριστοῦ . Καὶ διάκονον αὐτὸν ὑπὲρ αὐτῶν φησιν , ὥσπερ καὶ ἑαυτὸν τῆς ἐκκλησίας λέγει διάκονον , ὡς ὅταν λέγῃ · Ἧς ἐγενόμην ἐγὼ Παῦλος διάκονος . Εἰς τὸ αὐτὸ ἀξίωμα ἀναφέρει τὸν ἄνδρα , καὶ σύνδουλον ἀνωτέρω καλεῖ , καὶ ἐνταῦθα δοῦλον . Ὁ ἐξ ὑμῶν , φησίν · ὡς πρὸς μητέρα διαλεγόμενος , καὶ λέγων · Ὁ ἐκ τῆς γαστρὸς τῆς σῆς . Ἀλλὰ τοῦτο φθόνον ἂν ἔτεκε τὸ ἐγκώμιον . Διὰ τοῦτο οὐκ ἀπὸ τούτων αὐτὸν συνίστησι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν πρὸς αὐτούς · καὶ ἐκεῖ φθόνον λύει , καὶ ἐνταῦθα . Πάντοτε , φησίν , ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ ὑμῶν · οὐ νῦν μόνον παρ’ ἡμῖν , ὥστε ἐπιδείξασθαι , οὐδὲ παρ’ ὑμῖν μόνον , ὥστε ὑμῖν ἐπιδείξασθαι . Μεγάλην προθυμίαν ἔδειξε τῷ εἰπεῖν . Ἀγωνιζόμενος . Εἶτα , ἵνα μὴ δόξῃ κολακεύειν αὐτοὺς , ἐπήγαγεν , ὅτι Ζῆλον ἔχει πολὺν ὑπὲρ ὑμῶν , καὶ τῶν ἐν Λαοδικείᾳ , καὶ τῶν ἐν Ἱεραπόλει . Καὶ τό , Ἵνα στῆτε τέλειοι , καὶ τοῦτο οὐ κολακείας , ἀλλ’ αἰδεσίμου διδασκάλου Καὶ πεπληρωμένοι , φησί , καὶ τέλειοι . Τὸ μὲν ἔδωκε , τὸ δὲ εἶπεν ὑστερεῖν . Καὶ οὐκ εἶπεν , Ἵνα μὴ σαλεύησθε , ἀλλ’ , Ἵνα στῆτε . Τὸ μέντοι παρὰ πολλῶν ἀσπάζεσθαι αὐτοὺς , ἀνακτᾶται αὐτοὺς , ὅταν μὴ μόνον οἱ οἰκεῖοι ἐξ αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ ἕτεροι αὐτῶν μνημονεύωσι . Καὶ εἴπατε Ἀρχίππῳ · Βλέπε τὴν διακονίαν , ἣν παρέλαβες ἐν Κυρίῳ . Μάλιστα αὐτοὺς αὐτῷ ὑποτάττει . Οὐκέτι γὰρ ἂν ἔχοιεν ἐγκαλεῖν ἐκείνῳ ἐπιτιμῶντι αὐτοὺς , ὅταν αὐτοὶ ὦσιν ἀναδεδεγμένοι τὸ πᾶν · ἐπεὶ οὐκ ἔχει λόγον τοῖς μαθηταῖς περὶ τοῦ διδασκάλου λέγειν . Ἀλλ’ ἐπιστομίζων αὐτοὺς , ταῦτα γράφει . Εἴπατε , φησίν , Ἀρχίππῳ Βλέπε . Φοβοῦντός ἐστι τοῦτο τὸ ῥῆμα πανταχοῦ , ὡς ὅταν λέγῃ · Βλέπετε τοὺς κύνας · Βλέπετε μή τις ὑμᾶς ἔσται ὁ συλαγωγῶν · Βλέπετε μή πως ἡ ἐξουσία ὑμῶν αὕτη πρόσκομμα γένηται τοῖς ἀσθενοῦσι . Καὶ πανταχοῦ οὕτω φησὶν ὅταν φοβῇ . Βλέπε , φησί , τὴν διακονίαν , ἣν παρέλαβες ἐν Κυρίῳ , ἵνα αὐτὴν πληροῖς . Οὐδὲ ἀφίησιν αὐτὸν κύριον εἶναι , καθάπερ αὐτὸς ἔλεγεν · Εἰ γὰρ ἑκὼν τοῦτο πράσσω , μισθὸν ἔχω · εἰ δὲ ἄκων , οἰκονομίαν πεπίστευμαι . Ἵνα αὐτὴν πληροῖς · διηνεκῶς κεχρημένος σπουδῇ . Ἣν παρέλαβες ἐν Κυρίῳ . Πάλιν τό , Ἐν , διὰ Κυρίου , ἐστίν · Αὐτός σοι ἔδωκεν , οὐχ ἡμεῖς . Κἀκείνους ὑποτάττει αὐτῷ , τῷ δεικνύειν παρὰ θεοῦ αὐτοὺς ἐγκεχειρισμένον · Μνημονεύετέ μου τῶν δεσμῶν . Ἡ χάρις μεθ’ ὑμῶν . Ἀμήν . Τὸν φόβον ἔλυσεν . Εἰ γὰρ καὶ ὁ διδάσκαλος ἐν δεσμοῖς , ἀλλ’ ἡ χάρις αὐτὸν λύει . Καὶ τοῦτο τῆς χάριτος τὸ συγχωρεῖν αὐτὸν δεθῆναι · ἄκουε γὰρ τοῦ Λουκᾶ λέγοντος , ὅτι Ὑπέστρεφον οἱ ἀπόστολοι ἀπὸ προσώπου τοῦ συνεδρίου χαίροντες ὅτι κατηξιώθησαν ὑπὲρ τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ ἀτιμασθῆναι . Καταξιωθῆναι γὰρ ὄντως ἐστί , καὶ τὸ ἀτιμασθῆναι καὶ τὸ δεθῆναι . Εἰ γὰρ ἐρώμενόν τις ἔχων , κέρδος ἡγεῖται τὸ δι’ ἐκεῖνόν τι παθεῖν , πολλῷ μᾶλλον τὸ διὰ τὸν Χριστόν . Μὴ τοίνυν ἀσχάλλωμεν περὶ τὰς θλίψεις διὰ Χριστὸν , ἀλλὰ μνημονεύωμεν τῶν δεσμῶν Παύλου καὶ ἡμεῖς , καὶ τοῦτο ἔστω ἡμῶν προτροπή · οἷον , παραινεῖς τισι , πένησι δοῦναι διὰ Χριστόν ; ἀνάμνησον αὐτοὺς τῶν Παύλου δεσμῶν , καὶ σαυτὸν κἀκείνους ταλάνισον , εἰ ἐκεῖνος μὲν καὶ τὸ σῶμα ἐξέδωκε δεσμοῖς δι’ αὐτόν , σὺ δὲ οὐδὲ τροφῆς μεταδίδως . Ἐπήρθης ἐπὶ κατορθώμασι ; μνημόνευσον τῶν Παύλου δεσμῶν , καὶ ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ἔπαθες , καὶ οὐκέτι ἐπαρθήσῃ . Ἐπεθύμησας τῶν τοῦ πλησίον ; μνημόνευσον τῶν Παύλου δεσμῶν , καὶ ὄψει πῶς ἄτοπον ἐκεῖνον μὲν ἐν κινδύνοις εἶναι , σὲ δὲ τρυφᾷν . Ἐπεθύμησας πάλιν τρυφῆς ; ἐν νῷ λάβε τὸ δεσμωτήριον Παύλου · ἐκείνου μαθητὴς εἶ , ἐκείνου συστρατιώτης . Πῶς ἔχει λόγον , τὸν μὲν συστρατιώτην ἐν δεσμοῖς εἶναι , σὲ δὲ ἐν τρυφῇ ; Ἐν θλίψει γέγονας , ἐνόμισας ἐγκαταλελεῖφθαι ; ἄκουε τῶν Παύλου λόγων , καὶ ὄψει ὅτι τὸ ἐν θλίψει εἶναι οὐκ ἐγκαταλείψεώς ἐστι τεκμήριον . Θέλεις σηρικὰ φορεῖν ἱμάτια ; μνημόνευε τῶν Παύλου δεσμῶν , καὶ ταῦτά σοι φανεῖται τῶν ῥακίων ἀτιμότερα τῶν βεβορβορωμένων . Θέλεις χρυσία περιθέσθαι ; ἐν νῷ λάβε τὰ Παύλου δεσμά , καὶ σχοίνου παλαιᾶς οὐδὲν ἄμεινόν σοι δόξει ταῦτα διακεῖσθαι . Θέλεις διαθεῖναι τὰς τρίχας , καὶ καλὴ φαίνεσθαι ; ἐννόησον τὸν αὐχμὸν τοῦ Παύλου τὸν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ , καὶ ἐκκαήσῃ πρὸς ἐκεῖνο τὸ κάλλος , καὶ τοῦτο ἐσχάτην ἡγήσῃ δυσείδειαν , καὶ στενάξεις πικρῶς ἐπιθυμοῦσα ἐκείνων τῶν δεσμῶν . Θέλεις ἐπιτρίμματα καὶ ὑπογραφὰς ἑαυτῇ περιθεῖναι , καὶ ὅσα τοιαῦτα ; ἐννόησον τὰ ἐκείνου δάκρυα · τριετίαν , νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐπαύετο δακρύων . Τούτῳ τῷ κόσμῳ καλλώπιζε τὴν παρειάν · ταῦτα τὰ δάκρυα λαμπρὰν αὐτὴν ἐργάζεται . Οὐ λέγω ἵνα ὑπὲρ τῶν ἄλλων δακρύῃς ( βούλομαι μὲν γὰρ καὶ τοῦτο , ἀλλ’ ἀνώτερόν σού ἐστι τοῦτο ) , ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν σῶν ἁμαρτημάτων τοῦτο παραινῶ ποιεῖν . Ἐκέλευσας δεσμευθῆναι παῖδα , καὶ ὠργίσθης καὶ παρωξύνθης ; μνημόνευε τῶν Παύλου δεσμῶν , καὶ εὐθέως παύσεις τὴν ὀργήν · ἀναμνήσθητι ὅτι τῶν δεδεμένων ἡμεῖς , ἀλλ’ οὐ τῶν δεόντων , τῶν συντετριμμένων τὴν καρδίαν , ἀλλ’ οὐ τῶν συντριβόντων . Διεχύθης καὶ ἀνεκάγχασας μέγα ; ἔννοιαν λάβε τῶν ἐκείνου ὀδυρμῶν , καὶ στενάξεις · πολλῷ σε λαμπροτέραν τὰ δάκρυα ταῦτα δείκνυσιν . Εἶδες τρυφῶντας καὶ ὀρχουμένους ; μνημόνευσον αὐτοῦ τῶν δακρύων . Ποία πηγὴ τοσαῦτα ἀνέβλυσε νάματα , ὡς οἱ ὀφθαλμοὶ ἐκεῖνοι τὰ δάκρυα ; Μνημονεύετέ μου , φησί , τῶν δακρύων , ὥσπερ τῶν δεσμῶν ἐνταῦθα . Καὶ εἰκότως ἐκείνοις ταῦτα εἶπεν , ἡνίκα ἀπὸ τῆς Ἐφέσου αὐτοὺς μετεστείλατο εἰς τὴν Μίλητον . Διδασκάλοις γὰρ ἔλεγεν · ὥστε ἐκείνους μὲν καὶ τὸ συνάγειν ἀπαιτεῖ , τούτους δὲ τὸ κινδυνεύειν μόνον .
Lemmas: Β . Μέγης ἐγκώμιον , καί μείζων ὁ ἄλλος ἅπας ὁ λέγω περί ὁ Ἐπαφρᾶς , ὁ ἐκ σύ δοῦλος Χριστός . καί διάκονος αὐτός ὑπέρ αὐτός φημί , ὥσπερ καί ἑαυτοῦ ὁ ἐκκλησία λέγω διάκονος , ὡς ὅταν λέγω · ἧς γίγνομαι ἐγώ Παῦλος διάκονος . εἰς ὁ αὐτός ἀξίωμα ἀναφέρω ὁ ἀνήρ , καί σύνδουλος ἀνωτέρω καλέω , καί ἐνταῦθα δοῦλος . ὁ ἐκ σύ , φημί · ὡς πρός μήτηρ διαλέγω , καί λέγω · ὁ ἐκ ὁ γαστήρ ὁ σός . ἀλλά οὗτος φθόνος εἄν τίκτω ὁ ἐγκώμιον . Ζεύς οὗτος οὐ ἀπό οὗτος αὐτός συνίστημι μόνος , ἀλλά καί ἐκ ὁ πρός αὐτός · καί ἐκεῖ φθόνος λύω , καί ἐνταῦθα . πάντοτε , φημί , ἀγωνίζομαι ὑπέρ σύ · οὖον νῦν μόνος παρά ἐγώ , ὥστε ἐπιδείκνυμι , οὐδέ παρά σύ μόνος , ὥστε σύ ἐπιδείκνυμι . μέγας προθυμία δείκνυμι ὁ εἶπον . ἀγωνίζομαι . εἶτα , ἵνα μή δόξα κολακεύω αὐτός , ἐπάγω , ὅτι Ζῆλος ἔχω πολύς ὑπέρ σύ , καί ὁ ἐν Λαοδίκεια , καί ὁ ἐν Ἱεράπολις . καί ὁ , ἵνα ἵστημι τέλειος , καί οὗτος οὖον κολακεία , ἀλλά αἰδέσιμος διδάσκαλος καί πληρόω , φημί , καί τέλειος . ὁ μέν δίδωμι , ὁ δέ εἶπον ὑστερέω . καί οὐ εἶπον , ἵνα μή σαλεύω , ἀλλά , ἵνα ἵστημι . ὁ μέντοι παρά πολύς ἀσπάζομαι αὐτός , ἀνακτάομαι αὐτός , ὅταν μή μόνος ὁ οἰκεῖος ἐκ αὐτός , ἀλλά καί ἕτερος αὐτός μνημονεύω . καί εἶπον Ἄρχιππος · βλέπω ὁ διακονία , ὅς παραλαμβάνω ἐν κύριος . μάλιστα αὐτός αὐτός ὑποτάσσω . οὐκέτι γάρ εἄν ἔχω ἐγκαλέω ἐκεῖνος ἐπιτιμάω αὐτός , ὅταν αὐτός εἰμί ἀναδέχομαι ὁ πᾶς · ἐπεί οὐ ἔχω λόγος ὁ μαθητής περί ὁ διδάσκαλος λέγω . ἀλλά ἐπιστομίζω αὐτός , οὗτος γράφω . εἶπον , φημί , Ἄρχιππος βλέπω . φοβέω εἰμί οὗτος ὁ ῥῆμα πανταχοῦ , ὡς ὅταν λέγω · βλέπω ὁ κύω · βλέπω μή τις σύ εἰμί ὁ συλαγωγέω · βλέπω μή πως ὁ ἐξουσία σύ οὗτος πρόσκομμα γίγνομαι ὁ ἀσθενέω . καί πανταχοῦ οὗτος φημί ὅταν φοβέω . βλέπω , φημί , ὁ διακονία , ὅς παραλαμβάνω ἐν κύριος , ἵνα αὐτός πληρόω . οὐδέ ἀφίημι αὐτός κύριος εἰμί , καθάπερ αὐτός λέγω · εἰμί γάρ ἑκών οὗτος πράσσω , μισθός ἔχω · εἰμί δέ ἄκων , οἰκονομία πιστεύω . ἵνα αὐτός πληρόω · διηνεκής χράομαι σπουδή . ἥς παραλαμβάνω ἐν κύριος . πάλιν ὁ , ἐν , διά κύριος , εἰμί · αὐτός σύ δίδωμι , οὐ ἐγώ . ἐκεῖνος ὑποτάσσω αὐτός , ὁ δείκνυμι παρά θεός αὐτός ἐγχειρίζω · μνημονεύω ἐγώ ὁ δεσμός . ὁ χάρις μετά σύ . ἀμήν . ὁ φόβος λύω . εἰμί γάρ καί ὁ διδάσκαλος ἐν δεσμός , ἀλλά ὁ χάρις αὐτός λύω . καί οὗτος ὁ χάρις ὁ συγχωρέω αὐτός δήω · ἀκούω γάρ ὁ Λουκᾶς λέγω , ὅτι ὑποστρέφω ὁ ἀπόστολος ἀπό πρόσωπον ὁ συνέδριον χαίρω ὅτι καταξιόω ὑπέρ ὁ ὄνομα αὐτός ἀτιμάζω . καταξιόω γάρ εἰμί εἰμί , καί ὁ ἀτιμάζω καί ὁ δήω . εἰμί γάρ ἐράω τις ἔχω , κέρδος ἡγέομαι ὁ διά ἐκεῖνος τίς πάσχω , πολύς μᾶλλον ὁ διά ὁ Χριστός . μή τοίνυν ἀσχάλλω περί ὁ θλῖψις διά Χριστός , ἀλλά μνημονεύω ὁ δεσμός Παῦλος καί ἐγώ , καί οὗτος ἵστημι ἐγώ προτροπή · οἷος , παραινέω τις , πένης δίδωμι διά Χριστός ; ἀναμιμνήσκω αὐτός ὁ Παῦλος δεσμός , καί σαυτοῦ ἐκεῖνος ταλανίζω , εἰμί ἐκεῖνος μέν καί ὁ σῶμα ἐκδίδωμι δεσμός διά αὐτός , σύ δέ οὐδέ τροφή μεταδίδωμι . ἐπαίρω ἐπί κατόρθωμα ; μνημονεύω ὁ Παῦλος δεσμός , καί ὅτι οὐδείς τοιοῦτος πάσχω , καί οὐκέτι ἐπαίρω . ἐπιθυμέω ὁ ὁ πλησίος ; μνημονεύω ὁ Παῦλος δεσμός , καί ὁράω πῶς ἄτοπος ἐκεῖνος μέν ἐν κίνδυνος εἰμί , σύ δέ τρυφάω . ἐπιθυμέω πάλιν τρυφή ; ἐν νάω λαμβάνω ὁ δεσμωτήριον Παῦλος · ἐκεῖνος μαθητής εἰμί , ἐκεῖνος συστρατιώτης . Πῶς ἔχω λόγος , ὁ μέν συστρατιώτης ἐν δεσμός εἰμί , σύ δέ ἐν τρυφή ; ἐν θλῖψις γίγνομαι , νομίζω ἐγκαταλείπω ; ἀκούω ὁ Παῦλος λόγος , καί ὁράω ὅτι ὁ ἐν θλῖψις εἰμί οὐ εγκατάλειψη εἰμί τεκμήριον . ἐθέλω σηρικός φορέω ἱμάτιον ; μνημονεύω ὁ Παῦλος δεσμός , καί οὗτος σύ φαίνω ὁ ῥάκιον ἄτιμος ὁ βεβορβορωμένων . ἐθέλω χρυσίον περιτίθημι ; ἐν νάω λαμβάνω ὁ Παῦλος δεσμός , καί σχοῖνος παλαιός οὐδείς ἀμείνων σύ δοκέω οὗτος διάκειμαι . ἐθέλω διατίθημι ὁ θρίξ , καί κάλως φαίνω ; ἐννοέω ὁ αὐχμός ὁ Παῦλος ὁ ἐν ὁ δεσμωτήριον , καί ἐκκαίω πρός ἐκεῖνος ὁ κάλλος , καί οὗτος ἔσχατος ἡγέομαι δυσείδεια , καί στενάζω πικρός ἐπιθυμέω ἐκεῖνος ὁ δεσμός . ἐθέλω ἐπίτριμμα καί ὑπογραφή ἑαυτοῦ περιτίθημι , καί ὅσος τοιοῦτος ; ἐννοέω ὁ ἐκεῖνος δάκρυ · τριετία , νύξ καί ἡμέρα οὐ παύω δάκρυ . οὗτος ὁ κόσμος καλλωπίζω ὁ παρειά · οὗτος ὁ δάκρυ λαμπρός αὐτός ἐργάζομαι . οὖον λέγω ἵνα ὑπέρ ὁ ἄλλος δάκρυ ( βούλομαι μέν γάρ καί οὗτος , ἀλλά ἀνώτερος σῦς εἰμί οὗτος ) , ἀλλά ὑπέρ ὁ σός ἁμάρτημα οὗτος παραινῶ ποιέω . κελεύω δεσμεύω παῖς , καί ὀργίζω καί παροξύνω ; μνημονεύω ὁ Παῦλος δεσμός , καί εὐθύς παῦσις ὁ ὀργή · ἀναμιμνήσκω ὅτι ὁ δέω1 ἐγώ , ἀλλά οὖον ὁ δήω , ὁ συντρίβω ὁ Καρδία , ἀλλά οὖον ὁ συντρίβω . διαχέω καί ἀνακαγχάζω μέγας ; ἔννοια λαμβάνω ὁ ἐκεῖνος ὀδυρμός , καί στενάζω · πολύς σύ λαμπρός ὁ δάκρυ οὗτος δείκνυμι . εἶδον τρυφάω καί ὀρχέομαι ; μνημονεύω αὐτός ὁ δάκρυ . Ποία πηγή τοσοῦτος ἀναβλύζω νᾶμα , ὡς ὁ ὀφθαλμός ἐκεῖνος ὁ δάκρυ ; μνημονεύω ἐγώ , φημί , ὁ δάκρυ , ὥσπερ ὁ δεσμός ἐνταῦθα . καί εἰκότως ἐκεῖνος οὗτος εἶπον , ἡνίκα ἀπό ὁ Ἔφεσος αὐτός μεταστέλλομαι εἰς ὁ Μίλητος . διδάσκαλος γάρ λέγω · ὥστε ἐκεῖνος μέν καί ὁ συνάγω ἀπαιτέω , οὗτος δέ ὁ κινδυνεύω μόνος .