joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 8.2
β . Τί δέ φησι , Σὺν ταῖς πράξεσι ; Τὴν προαίρεσιν μετὰ τῶν ἔργων . Παλαιὸν δὲ αὐτὸν καλεῖ , τὸ αἰσχρὸν αὐτοῦ βουλόμενος δεῖξαι καὶ τὸ δυσειδὲς καὶ τὸ ἠσθενηκός · καὶ νέον , ἀντὶ τοῦ , Μὴ προσδοκήσητε , φησίν , ὅτι καὶ οὗτος τὸ αὐτὸ πείσεται , ἀλλὰ τοὐναντίον · ὅσῳ γὰρ ἂν προΐῃ , οὐ πρὸς γῆρας ἐπείγεται , ἀλλὰ πρὸς νεότητα μείζονα τῆς προτέρας . Ὅταν γὰρ πλείονα λάβῃ τὴν γνῶσιν , καὶ μειζόνων ἀξιοῦται , καὶ μᾶλλον ἀκμάζει , καὶ μᾶλλον ἰσχύει , οὐκ ἀπὸ τῆς νεότητος μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῦ εἴδους πρὸς ὅ ἐστιν . Ἰδοὺ κτίσις ἡ ἀρίστη πολιτεία λέγεται . Κατ’ εἰκόνα Χριστοῦ · τοῦτο γάρ ἐστι , Κατ’ εἰκόνα τοῦ κτίσαντος αὐτόν · ἐπεὶ καὶ ὁ Χριστὸς οὐ πρὸς γῆρας ἐτελεύτησεν , ἀλλ’ οὕτως ἦν καλός , ὡς μηδὲ εἶναι εἰπεῖν . Ὅπου οὐκ ἔνι Ἕλλην καὶ Ἰουδαῖος , περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία , βάρβαρος , Σκύθης , δοῦλος , ἐλεύθερος , ἀλλὰ τὰ πάντα , καὶ ἐν πᾶσι Χριστός . Ἰδοὺ τρίτον ἐγκώμιον τοῦ ἀνδρὸς τούτου , ὅταν μήτε ἔθνους , μήτε ἀξιώματος , μήτε προγόνων διαφορὰ ἐπεισέρχηται , ὅταν ἔχῃ τῶν ἔξωθεν μηδέν , μηδὲ δέηται τούτων · τοιαῦτα γὰρ πάντα τὰ ἔξωθεν . Περιτομὴ καὶ ἀκροβυστία · δοῦλος , ἐλεύθερος , Ἕλλην , τουτέστι , προσήλυτος · καὶ Ἰουδαῖος , τουτέστιν , ἐκ προγόνων . Ἂν τοῦτον ἔχῃς μόνον , τῶν αὐτῶν ἐπιτεύξῃ τοῖς ἄλλοις , τοῖς ἔχουσιν . Ἀλλὰ τὰ πάντα , καὶ ἐν πᾶσι , φησίν , Χριστός · τουτέστι , Πάντα ὑμῖν ὁ Χριστὸς ἔσται , καὶ ἀξίωμα καὶ γένος , καὶ ἐν πᾶσιν ὑμῖν αὐτός . Ἢ ἕτερόν τί φησιν , ὅτι Πάντες Χριστὸς εἷς ἐγένεσθε , σῶμα αὐτοῦ ὄντες . Ἐνδύσασθε οὖν , ὡς ἐκλεκτοὶ τοῦ θεοῦ , ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι . Τὸ εὔκολον δείκνυσι τῆς ἀρετῆς , ὥστε καὶ διηνεκῶς αὐτὴν ἔχειν , καὶ ὥστε ὡς μεγίστῳ κόσμῳ κεχρῆσθαι . Καὶ μετ’ ἐγκωμίου ἡ παραίνεσις · τότε γὰρ μάλιστα ἰσχύει . Ἐγένοντο γὰρ ἅγιοι , ἀλλ’ οὐκ ἐκλεκτοί · νυνὶ δὲ καὶ ἐκλεκτοὶ καὶ ἅγιοι καὶ ἠγαπημένοι . Σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ . Οὐκ εἶπεν ἔλεον , ἀλλ’ ἐμφαντικώτερον διὰ τῶν δύο . Καὶ οὐκ εἶπεν , ὅτι ὡς ἀδελφοῖς οὕτω διατίθεσθαι δεῖ , ἀλλ’ ὡς παισὶ πατέρες . Μὴ γάρ μοι εἴπῃς , ὅτι ἥμαρτε · διὰ τοῦτο εἶπε σπλάγχνα . Καὶ οὐκ εἶπεν , οἰκτιρμόν , ἵνα μὴ ἐκείνους ἐξευτελίσῃ , ἀλλά , Σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ . Χρηστότητα , ταπεινοφροσύνην , πραότητα , μακροθυμίαν · ἀνεχόμενοι ἀλλήλων , καὶ χαριζόμενοι ἑαυτοῖς , ἐάν τις πρός τινα ἔχῃ μομφήν · καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἐχαρίσατο ὑμῖν , οὕτω καὶ ὑμεῖς . Πάλιν κατ’ εἶδος λέγει · ἀπὸ χρηστότητος γὰρ ταπεινοφροσύνη , καὶ ἀπὸ ταύτης μακροθυμία . Ἀνεχόμενοι , φησίν , ἀλλήλων , τουτέστι , παραπεμπόμενοι . Καὶ ὅρα πῶς αὐτὸ οὐδὲν ἔδειξε , μομφὴν καλέσας . Εἶτα ἐπάγει · Καθὼς καὶ ὁ Χριστὸς ἐχαρίσατο ὑμῖν . Μέγα τὸ ὑπόδειγμα · ὅπερ ἀεὶ ποιεῖ , ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ προτρέπων αὐτούς . Μομφήν , φησί . Ἐκεῖ μὲν μικρὸν αὐτὸ ἔδειξεν · ὅτε δὲ τὸ ὑπόδειγμα παρήγαγεν , ἔπεισεν ὅτι κἂν μεγάλα ἔχωμεν ἐγκαλεῖν , δεῖ χαρίζεσθαι . Τὸ γάρ , Καθὼς ὁ Χριστὸς , τοῦτο σημαίνει · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ ἐξ ὅλης καρδίας · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ ὅτι καὶ φιλεῖν δεῖ . Ὁ γὰρ Χριστὸς εἰσαχθεὶς εἰς τὸ μέσον πάντα εἰσάγει ταῦτα · καὶ ὅτι κἂν μεγάλα ᾗ , κἂν μὴ προηδικηκότες τύχωμεν , κἂν ἡμεῖς μὲν μεγάλοι , ἐκεῖνοι δὲ μικροί , κἂν μέλλωσιν ὑβρίζειν ἡμᾶς καὶ μετὰ ταῦτα , καὶ ὅτι τὴν ψυχὴν δεῖ ὑπὲρ αὐτῶν θεῖναι · τὸ γάρ , Καθώς , ταῦτα ἀπαιτεῖ · καὶ ὅτι οὐδὲ μέχρι θανάτου μόνον στῆναι δεῖ , ἀλλ’ , εἰ δυνατόν , καὶ μετὰ ταῦτα . Ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις τὴν ἀγάπην , ἥτις ἐστὶ σύνδεσμος τῆς τελειότητος . Ὁρᾷς ὅτι τοῦτο λέγει . Ἐπειδὴ γὰρ ἔνι χαριζόμενον μὴ φιλεῖν , Ναί , φησί , καὶ φιλεῖν , καὶ ὁδὸν δείκνυσι , δι’ ἧς δυνατὸν χαρίζεσθαι . Ἔστι γὰρ καὶ χρηστὸν εἶναί τινα καὶ πρᾶον καὶ ταπεινόφρονα καὶ μακρόθυμον , καὶ μὴ ποθεῖν . Διὸ ἀρχόμενος εἶπε , Σπλάγχνα οἰκτιρμοῦ , καὶ ἀγάπην , καὶ ἔλεον . Ἐπὶ πᾶσι δὲ τούτοις τὴν ἀγάπην , ἥτις ἐστὶ σύνδεσμος τῆς τελειότητος . Ὃ δὲ θέλει εἰπεῖν , τοῦτό ἐστιν , ὅτι Οὐδὲν ἐκείνων ὄφελος · διαλύεται γὰρ πάντα ἐκεῖνα , ἂν μὴ μετὰ ἀγάπης γίνηται . Πάντα ἐκεῖνα αὕτη συσφίγγει · ὅπερ ἂν εἴπῃς ἀγαθόν , ταύτης ἀπούσης , οὐδέν ἐστιν , ἀλλὰ διαῤῥεῖ . Καὶ ὃν τρόπον ἐπὶ πλοίου , κἂν μεγάλα ᾖ τὰ σκεύη , τὰ δὲ ὑποζώματα μὴ ᾖ , οὐδὲν ὄφελος · καὶ ἐπὶ οἰκίας ἐὰν μὴ ὦσιν αἱ ἱμαντώσεις · καὶ ἐπὶ σώματος κἂν μεγάλα ᾖ τὰ ὀστᾶ , οἱ δὲ σύνδεσμοι μὴ ὦσιν , οὐδὲν ὄφελος . Οἷα γὰρ ἐάν τις ἔχῃ κατορθώματα , πάντα φροῦδα , ἀγάπης μὴ οὔσης . Οὐκ εἶπεν , ὅτι κορυφή ἐστιν , ἀλλ’ ὃ μεῖζόν ἐστι , σύνδεσμος · ἀναγκαιότερον τοῦτο , ἢ ἐκεῖνο . Κορυφὴ μὲν γὰρ ἐπίτασις τελειότητος , σύνδεσμος δὲ συγκράτησις τῶν τὴν τελειότητα ποιούντων , ὡσανεὶ ἡ ῥίζα . Καὶ ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν , εἰς ἣν καὶ ἐκλήθητε ἐν σώματι ἑνί · καὶ εὐχάριστοι γίνεσθε .
Lemmas: Β . τις δέ φημί , σύν ὁ πρᾶξις ; ὁ προαίρεσις μετά ὁ ἔργον . Παλαιός δέ αὐτός καλέω , ὁ αἰσχρός αὐτός βούλομαι δείκνυμι καί ὁ δυσειδής καί ὁ ἀσθενέω · καί νέος , ἀντί ὁ , μή προσδοκάω , φημί , ὅτι καί οὗτος ὁ αὐτός πείθω , ἀλλά ἐναντίος · ὅσος γάρ εἄν πρόειμι , οὖον πρός γῆρας ἐπείγω , ἀλλά πρός νεότης μείζων ὁ πρότερος . ὅταν γάρ πλείων λαμβάνω ὁ γνῶσις , καί μείζων ἀξιόω , καί μᾶλλον ἀκμάζω , καί μᾶλλον ἰσχύω , οὐ ἀπό ὁ νεότης μόνος , ἀλλά καί ὁ εἶδος πρός ὅς εἰμί . ἰδέ κτίσις ὁ ἀγαθός πολιτεία λέγω . κατά εἰκών Χριστός · οὗτος γάρ εἰμί , κατά εἰκών ὁ κτίζω αὐτός · ἐπεί καί ὁ Χριστός οὖον πρός γῆρας τελευτάω , ἀλλά οὕτως εἰμί καλός , ὡς μηδέ εἰμί εἶπον . ὅπου οὐ ἐν Ἕλλην καί Ἰουδαῖος , περιτομή καί ἀκροβυστία , βάρβαρος , Σκύθης , δοῦλος , ἐλεύθερος , ἀλλά ὁ πᾶς , καί ἐν πᾶς Χριστός . ἰδέ τρίτος ἐγκώμιον ὁ ἀνήρ οὗτος , ὅταν μήτε ἔθνος , μήτε ἀξίωμα , μήτε πρόγονος διαφορά ἐπεισέρχομαι , ὅταν ἔχω ὁ ἔξωθεν μηδείς , μηδέ δήω οὗτος · τοιοῦτος γάρ πᾶς ὁ ἔξωθεν . περιτομή καί ἀκροβυστία · δοῦλος , ἐλεύθερος , Ἕλλην , τουτέστι , προσήλυτος · καί Ἰουδαῖος , τουτέστιν , ἐκ πρόγονος . ἄν οὗτος ἔχω μόνος , ὁ αὐτός ἐπιτυγχάνω ὁ ἄλλος , ὁ ἔχω . ἀλλά ὁ πᾶς , καί ἐν πᾶς , φημί , Χριστός · τουτέστι , Πάν σύ ὁ Χριστός εἰμί , καί ἀξίωμα καί γένος , καί ἐν πᾶς σύ αὐτός . ἤ ἕτερος τίς φημί , ὅτι πάνετες Χριστός εἷς γίγνομαι , σῶμα αὐτός εἰμί . ἐνδύω οὖν , ὡς ἐκλεκτός ὁ θεός , ἅγιος καί ἀγαπάω . ὁ Εὔκολον δείκνυμι ὁ ἀρετή , ὥστε καί διηνεκής αὐτός ἔχω , καί ὥστε ὡς μέγας κόσμος χράομαι . καί μετά ἐγκώμιον ὁ παραίνεσις · τότε γάρ μάλιστα ἰσχύω . γίγνομαι γάρ ἅγιος , ἀλλά οὐ ἐκλεκτός · νυνί δέ καί ἐκλεκτός καί ἅγιος καί ἀγαπάω . σπλάγχνον οἰκτιρμός . οὐ εἶπον ἔλεος , ἀλλά ἐμφαντικός διά ὁ δύο . καί οὐ εἶπον , ὅτι ὡς ἀδελφός οὗτος διατίθημι δεῖ , ἀλλά ὡς παῖς πατήρ . μή γάρ ἐγώ εἶπον , ὅτι ἁμαρτάνω · διά οὗτος εἶπον σπλάγχνον . καί οὐ εἶπον , οἰκτιρμός , ἵνα μή ἐκεῖνος ἐξευτελίζω , ἀλλά , σπλάγχνον οἰκτιρμός . χρηστότης , ταπεινοφροσύνη , πραότης , μακροθυμία · ἀνέχω ἀλλήλων , καί χαρίζομαι ἑαυτοῦ , ἐάν τις πρός τις ἔχω μομφή · καθώς καί ὁ Χριστός χαρίζομαι σύ , οὗτος καί σύ . πάλιν κατά εἶδος λέγω · ἀπό χρηστότης γάρ ταπεινοφροσύνη , καί ἀπό οὗτος μακροθυμία . ἀνέχω , φημί , ἀλλήλων , τουτέστι , παραπέμπω . καί ὁράω πῶς αὐτός οὐδείς δείκνυμι , μομφή καλέω . εἶτα ἐπάγω · καθώς καί ὁ Χριστός χαρίζομαι σύ . Μέγης ὁ ὑπόδειγμα · ὅσπερ ἀεί ποιέω , ἀπό ὁ Χριστός προτρέπω αὐτός . μομφή , φημί . ἐκεῖ μέν μικρός αὐτός δείκνυμι · ὅτε δέ ὁ ὑπόδειγμα παράγω , πείθω ὅτι κἀν μέγας ἔχω ἐγκαλέω , δεῖ χαρίζομαι . ὁ γάρ , καθώς ὁ Χριστός , οὗτος σημαίνω · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά ὅτι καί ἐκ ὅλος Καρδία · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά ὅτι καί φιλέω δεῖ . ὁ γάρ Χριστός εἰσάγω εἰς ὁ μέσος πᾶς εἰσάγω οὗτος · καί ὅτι κἀν μέγας ὅς , κἀν μή προαδικέω τυγχάνω , κἀν ἐγώ μέν μέγας , ἐκεῖνος δέ μικρός , κἀν μέλλω ὑβρίζω ἐγώ καί μετά οὗτος , καί ὅτι ὁ ψυχή δεῖ ὑπέρ αὐτός τίθημι · ὁ γάρ , καθώς , οὗτος ἀπαιτέω · καί ὅτι οὐδέ μέχρι θάνατος μόνος ἵστημι δεῖ , ἀλλά , εἰμί δυνατός , καί μετά οὗτος . ἐπί πᾶς δέ οὗτος ὁ ἀγάπη , ὅστις εἰμί σύνδεσμος ὁ τελειότης . ὁράω ὅτι οὗτος λέγω . ἐπεί γάρ ἐν χαρίζομαι μή φιλέω , Ναίς , φημί , καί φιλέω , καί ὁδός δείκνυμι , διά ὅς δυνατός χαρίζομαι . εἰμί γάρ καί χρηστός εἰμί τις καί πρᾶος καί ταπεινόφρων καί μακρόθυμος , καί μή ποθέω . Διὸ ἄρχω εἶπον , σπλάγχνον οἰκτιρμός , καί ἀγάπη , καί ἔλεος . ἐπί πᾶς δέ οὗτος ὁ ἀγάπη , ὅστις εἰμί σύνδεσμος ὁ τελειότης . ὅς δέ ἐθέλω εἶπον , οὗτος εἰμί , ὅτι οὐδείς ἐκεῖνος ὄφελος · διαλύω γάρ πᾶς ἐκεῖνος , εἄν μή μετά ἀγάπη γίγνομαι . πάν ἐκεῖνος οὗτος συσφίγγω · ὅσπερ εἄν εἶπον ἀγαθός , οὗτος ἄπειμι , οὐδείς εἰμί , ἀλλά διαρρέω . καί ὅς τρόπος ἐπί πλοῖον , κἀν μέγας εἰμί ὁ σκεῦος , ὁ δέ ὑπόζωμα μή εἰμί , οὐδείς ὄφελος · καί ἐπί οἰκίον ἐάν μή εἰμί ὁ ἱμάντωσις · καί ἐπί σῶμα κἀν μέγας εἰμί ὁ ὀστέον , ὁ δέ σύνδεσμος μή εἰμί , οὐδείς ὄφελος . οἷος γάρ ἐάν τις ἔχω κατόρθωμα , πᾶς φροῦδος , ἀγάπη μή εἰμί . οὐ εἶπον , ὅτι κορυφή εἰμί , ἀλλά ὅς μέγας εἰμί , σύνδεσμος · ἀναγκαῖος οὗτος , ἢ ἐκεῖνος . Κορυφή μέν γάρ ἐπίτασις τελειότης , σύνδεσμος δέ συγκράτησις ὁ ὁ τελειότης ποιέω , ὡσανεί ὁ ῥίζα . καί ὁ εἰρήνη ὁ θεός βραβεύω ἐν ὁ Καρδία σύ , εἰς ὅς καί καλέω ἐν σῶμα εἷς · καί εὐχάριστος γίγνομαι .