joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 10.2
β . Καὶ ὅρα πῶς ἀεὶ τὰ ὀνόματα τίθησι , γυναῖκες , τὰ τέκνα , οἱ δοῦλοι , ὡς δικαίωμα τοῦ ὑπακούειν . Ἀλλ’ ἵνα μὴ ἀλγήσῃ , ἐπήγαγε · Τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις . Τὸ κρεῖττόν σου ἡ ψυχὴ ἐλευθέρωται , φησί · πρόσκαιρος ἡ δουλεία . Ἐκεῖνο τοίνυν ὑπόταξον , ἵνα μηκέτι ἀνάγκης ᾖ ἡ δουλεία . Μὴ ἐν ὀφθαλμοδουλείαις , ὡς ἀνθρωπάρεσκοι . Ποίησον , φησί , τὴν ἀπὸ τοῦ νόμου δουλείαν ἀπὸ τοῦ φόβου γίνεσθαι τοῦ Χριστοῦ . Κἂν γὰρ μὴ ὁρῶντος ἐκείνου πράττῃς τὰ δέοντα καὶ τὰ πρὸς τιμὴν τοῦ δεσπότου , δηλονότι διὰ τὸν ἀκοίμητον ὀφθαλμὸν ποιεῖς . Μὴ κατ’ ὀφθαλμοδουλείαν , φησίν , ὡς ἀνθρωπάρεσκοι . Ὥστε ὑμεῖς τὴν βλάβην ὑποστήσεσθε . Ἄκουε γὰρ τοῦ προφήτου λέγοντος · Διεσκόρπισε κύριος ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων . Ὅρα τοίνυν πῶς αὐτῶν φείδεται , καὶ αὐτοὺς ῥυθμίζει . Ἀλλ’ ἐν ἁπλότητι , φησί , καρδίας , φοβούμενοι τὸν θεόν . Ἐκεῖνο γὰρ οὐχ ἁπλότης , ἀλλ’ ὑπόκρισις , ἕτερον ἔχειν καὶ ἕτερον ποιεῖν · ἄλλον μὲν παρόντος φαίνεσθαι τοῦ δεσπότου , ἄλλον δὲ ἀπόντος . Οὐκοῦν οὐχ ἁπλῶς εἶπεν · Ἐν ἁπλότητι καρδίας , ἀλλά , Φοβούμενοι τὸν θεόν . Τοῦτο γάρ ἐστι φοβεῖσθαι τὸν θεόν , ὅταν μηδενὸς ὁρῶντος , μηδὲν πράττωμεν πονηρόν · ἂν δὲ πράττωμεν , οὐχὶ τὸν θεόν , ἀλλὰ τοὺς ἀνθρώπους φοβούμεθα . Ὁρᾷς ὅτι ἐκείνους ῥυθμίζει ; Πᾶν ὅ τι ἂν ποιῆτε , φησίν , ἐκ ψυχῆς ἐργάζεσθε , ὡς τῷ Κυρίῳ , καὶ οὐκ ἀνθρώποις . Οὐ μόνον ὑποκρίσεως , ἀλλὰ καὶ ἀργίας αὐτοὺς ἀπηλλάχθαι βούλεται . Ἐλευθέρους αὐτοὺς ἐποίησεν ἀντὶ δούλων , ὅταν μὴ δέωνται τῆς τῶν δεσποτῶν ἐπιστασίας · τὸ γάρ , Ἐκ ψυχῆς , τοῦτό ἐστι , τὸ μετ’ εὐνοίας , μὴ μετὰ δουλικῆς ἀνάγκης , ἀλλὰ μετ’ ἐλευθερίας καὶ προαιρέσεως . Καὶ τίς ὁ μισθός ; Εἰδότες , φησίν , ὅτι ἀπὸ Κυρίου λήψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας ἡμῶν · τῷ γὰρ Κυρίῳ δουλεύετε . Οὐκοῦν παρ’ αὐτοῦ δῆλον ὅτι λήψεσθε τὸν μισθόν . Καὶ ὅτι τῷ Κυρίῳ δουλεύετε , δῆλον ἐκ τούτου . Ὁ δὲ ἀδικῶν , φησί , κομίσεται ὃ ἠδίκησεν . Ἐνταῦθα βεβαιοῖ τὸν πρότερον λόγον . Ἵνα γὰρ μὴ δόξῃ κολακείας εἶναι τὰ ῥήματα , Λήψεται , φησίν , ὃ ἠδίκησε · τουτέστι , καὶ τιμωρίαν δίδωσιν · Οὐ γὰρ ἔστι προσωποληψία παρὰ τῷ θεῷ . Τί γάρ , εἰ δοῦλος εἶ ; οὐκ αἰσχύνῃ . Καὶ μὴν τοῦτο πρὸς τοὺς δεσπότας ἔδει εἰπεῖν , ὥσπερ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ἐφεσίους . Ἀλλ’ ἐνταῦθά μοι δοκεῖ τοὺς Ἕλληνας αἰνίττεσθαι δεσπότας . Τί γάρ , εἰ ἐκεῖνος μὲν Ἕλλην , σὺ δὲ Χριστιανός ; Οὐ τὰ πρόσωπα , ἀλλὰ τὰ πράγματα ἐξετάζεται . Ὥστε καὶ οὕτω μετ’ εὐνοίας , καὶ ἐκ ψυχῆς δεῖ δουλεύειν . Οἱ κύριοι , τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχεσθε . Τί δέ ἐστι τὸ δίκαιον ; τί δέ ἐστιν ἰσότης ; Πάντων ἐν ἀφθονίᾳ καθιστᾷν , καὶ μὴ ἐᾷν ἑτέρων δεῖσθαι , ἀλλὰ ἀμείβεσθαι αὐτοὺς τῶν πόνων . Μὴ γάρ , ἐπειδὴ εἶπον , ὅτι παρὰ θεοῦ ἔχουσι τὸν μισθόν , διὰ τοῦτο σὺ ἀποστερήσῃς . Ἑτέρωθι δέ φησιν , Ἀνιέντες τὴν ἀπειλήν , ἡμερωτέρους ἐργάσασθαι βουλόμενος · τέλειοι γὰρ ἦσαν ἐκεῖνοι . Τουτέστιν , Ἐν ᾧ μέτρῳ μετρεῖτε , ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν . Καὶ τό , Οὐκ ἔστι προσωποληψία , πρὸς τούτους εἴρηται · κεῖται δὲ ἐπ’ ἐκείνων , ἵνα οὗτοι δέξωνται . Ὅταν γὰρ ἑτέρῳ ἁρμόζον πρὸς ἕτερον εἴπωμεν , οὐκ ἐκεῖνον τοσοῦτον , ὅσον τὸν ὑπεύθυνον κατωρθώσαμεν . Καὶ ὑμεῖς μετ’ ἐκείνων , φησίν . Ἐνταῦθα κοινὴν ἐποίησε τὴν δουλείαν · Εἰδότες γάρ , φησίν , ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν οὐρανοῖς . Τῇ προσευχῇ προσκαρτερεῖτε , γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ ἐν εὐχαριστίᾳ . Ἐπειδὴ γὰρ τὸ καρτερεῖν ἐν ταῖς εὐχαῖς ῥᾳθυμεῖν πολλάκις ποιεῖ , διὰ τοῦτό φησι · Γρηγοροῦντες , τουτέστι , νήφοντες , μὴ ῥεμβόμενοι . Οἶδε γάρ , οἶδεν ὁ διάβολος ὅσον ἀγαθὸν εὐχή · διὸ βαρὺς ἔγκειται . Οἶδε δὲ καὶ Παῦλος πῶς ἀκηδιῶσι πολλοὶ εὐχόμενοι · διό φησι , Προσκαρτερεῖτε τῇ προσευχῇ , ὡς περί τινος ἐπιπόνου . Γρηγοροῦντες ἐν αὐτῇ , ἐν εὐχαριστίᾳ . Τοῦτο γάρ , φησίν , ἔργον ὑμῶν ἔστω , ἐν ταῖς εὐχαῖς εὐχαριστεῖν καὶ ὑπὲρ τῶν φανερῶν καὶ ὑπὲρ τῶν ἀφανῶν , καὶ ὑπὲρ ὧν ἑκόντας καὶ ὑπὲρ ὧν ἄκοντας ἐποίησεν εὖ , καὶ ὑπὲρ βασιλείας καὶ ὑπὲρ γεέννης , καὶ ὑπὲρ θλίψεως καὶ ὑπὲρ ἀνέσεως . Οὕτω γὰρ ἔθος τοῖς ἁγίοις εὔχεσθαι , καὶ ὑπὲρ τῶν κοινῶν εὐεργεσιῶν εὐχαριστεῖν .
Lemmas: Β . καί ὁράω πῶς ἀεί ὁ ὄνομα τίθημι , γυνή , ὁ τέκνον , ὁ δοῦλος , ὡς δικαίωμα ὁ ὑπακούω . ἀλλά ἵνα μή ἀλγέω , ἐπάγω · ὁ κατά σάρξ κύριος . ὁ κρατύς σύ ὁ ψυχή ἐλευθερωτής , φημί · πρόσκαιρος ὁ δουλεία . ἐκεῖνος τοίνυν ὑποτάσσω , ἵνα μηκέτι ἀνάγκη εἰμί ὁ δουλεία . μή ἐν ὀφθαλμοδουλεία , ὡς ἀνθρωπάρεσκος . Ποίησος , φημί , ὁ ἀπό ὁ νόμος δουλεία ἀπό ὁ φόβος γίγνομαι ὁ Χριστός . κἀν γάρ μή ὁράω ἐκεῖνος πράσσω ὁ δήω καί ὁ πρός τιμή ὁ δεσπότης , δηλονότι διά ὁ ἀκοίμητος ὀφθαλμός ποιέω . μή κατά ὀφθαλμοδουλεία , φημί , ὡς ἀνθρωπάρεσκος . ὥστε σύ ὁ βλάβη ὑφίστημι . Ἄκουος γάρ ὁ προφήτης λέγω · δισκορπιζω κύριος ὀστέον ἀνθρωπάρεσκος . Ὅρας τοίνυν πῶς αὐτός φείδομαι , καί αὐτός ῥυθμίζω . ἀλλά ἐν ἁπλότης , φημί , Καρδία , φοβέω ὁ θεός . ἐκεῖνος γάρ οὐ ἁπλότης , ἀλλά ὑπόκρισις , ἕτερος ἔχω καί ἕτερος ποιέω · ἄλλος μέν πάρειμι φαίνω ὁ δεσπότης , ἄλλος δέ ἄπειμι . οὐκοῦν οὐ ἁπλόος εἶπον · ἐν ἁπλότης Καρδία , ἀλλά , φοβέω ὁ θεός . οὗτος γάρ εἰμί φοβέω ὁ θεός , ὅταν μηδείς ὁράω , μηδείς πράσσω πονηρός · εἄν δέ πράσσω , οὐ ὁ θεός , ἀλλά ὁ ἄνθρωπος φοβέω . ὁράω ὅτι ἐκεῖνος ῥυθμίζω ; Πᾶν ὅς τίς εἄν ποιέω , φημί , ἐκ Ψυχή ἐργάζομαι , ὡς ὁ κύριος , καί οὐ ἄνθρωπος . οὖον μόνος ὑπόκρισις , ἀλλά καί ἀργία αὐτός ἀπαλλάσσω βούλομαι . Ἐλεύθερος αὐτός ποιέω ἀντί δοῦλος , ὅταν μή δήω ὁ ὁ δεσπότης ἐπιστασία · ὁ γάρ , ἐκ Ψυχή , οὗτος εἰμί , ὁ μετά εὔνοια , μή μετά δουλικός ἀνάγκη , ἀλλά μετά ἐλευθερία καί προαίρεσις . καί τίς ὁ μισθός ; οἶδα , φημί , ὅτι ἀπό κύριος λαμβάνω ὁ ἀνταπόδοσις ὁ κληρονομία ἐγώ · ὁ γάρ κύριος δουλεύω . οὐκοῦν παρά αὐτός δῆλος ὅτι λαμβάνω ὁ μισθός . καί ὅτι ὁ κύριος δουλεύω , δῆλος ἐκ οὗτος . ὁ δέ ἀδικέω , φημί , κομίζω ὅς ἀδικέω . ἐνταῦθα βεβαιόω ὁ πρότερος λόγος . ἵνα γάρ μή δόξα κολακεία εἰμί ὁ ῥῆμα , λαμβάνω , φημί , ὅς ἀδικέω · τουτέστι , καί τιμωρία δίδωμι · οὖον γάρ εἰμί προσωποληψία παρά ὁ θεός . τις γάρ , εἰμί δοῦλος εἰμί ; οὐ αἰσχύνη . καί μήv οὗτος πρός ὁ δεσπότης ἐσθίω εἶπον , ὥσπερ καί ἐν ὁ πρός Ἐφέσιος . ἀλλά ἐνταῦθα ἐγώ δοκέω ὁ Ἕλλην αἰνίσσομαι δεσπότης . τις γάρ , εἰμί ἐκεῖνος μέν Ἕλλην , σύ δέ Χριστιανός ; οὖον ὁ πρόσωπον , ἀλλά ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω . ὥστε καί οὗτος μετά εὔνοια , καί ἐκ Ψυχή δεῖ δουλεύω . ὁ κύριος , ὁ Δίκαιος καί ὁ ἰσότης ὁ δοῦλος παρέχω . τις δέ εἰμί ὁ Δίκαιος ; τίς δέ εἰμί Ἰσότης ; Πάντων ἐν ἀφθονία καθιστάω , καί μή ἐάω ἕτερος δήω , ἀλλά ἀμείβω αὐτός ὁ πόνος . μή γάρ , ἐπεί εἶπον , ὅτι παρά θεός ἔχω ὁ μισθός , διά οὗτος σύ ἀποστερέω . ἑτέρωθι δέ φημί , ἀνίημι ὁ ἀπειλή , ἥμερος ἐργάζομαι βούλομαι · τέλειος γάρ εἰμί ἐκεῖνος . τουτέστιν , ἐν ὅς μέτρον μετρέω , ἀντιμετρέω σύ . καί ὁ , οὐ εἰμί προσωποληψία , πρός οὗτος εἴρω · κεῖμαι δέ ἐπί ἐκεῖνος , ἵνα οὗτος δέχομαι . ὅταν γάρ ἕτερος ἁρμόζω πρός ἕτερος εἶπον , οὐ ἐκεῖνος τοσοῦτος , ὅσος ὁ ὑπεύθυνος κατορθόω . καί σύ μετά ἐκεῖνος , φημί . ἐνταῦθα κοινός ποιέω ὁ δουλεία · οἶδα γάρ , φημί , ὅτι καί σύ ἔχω κύριος ἐν οὐρανός . ὁ προσευχή προσκαρτερέω , γρηγορέω ἐν αὐτός ἐν εὐχαριστία . ἐπεί γάρ ὁ καρτερέω ἐν ὁ εὐχή ῥᾳθυμέω πολλάκις ποιέω , διά οὗτος φημί · γρηγορέω , τουτέστι , νήφω , μή ῥέμβομαι . οἶδα γάρ , οἶδα ὁ διάβολος ὅσος ἀγαθός εὐχή · διό βαρύς ἔγκειμαι . οἶδα δέ καί Παῦλος πῶς ἀκηδιάω πολύς εὔχομαι · διό φημί , προσκαρτερέω ὁ προσευχή , ὡς περί τις ἐπίπονος . γρηγορέω ἐν αὐτός , ἐν εὐχαριστία . οὗτος γάρ , φημί , ἔργον σύ ἵστημι , ἐν ὁ εὐχή εὐχαριστέω καί ὑπέρ ὁ φανερός καί ὑπέρ ὁ ἀφανής , καί ὑπέρ ὅς ἑκών καί ὑπέρ ὅς ἄκων ποιέω εὕω , καί ὑπέρ βασίλεια καί ὑπέρ γέεννα , καί ὑπέρ θλῖψις καί ὑπέρ ἄνεσις . οὕτως γάρ ἔθος ὁ ἅγιος εὔχομαι , καί ὑπέρ ὁ κοινός εὐεργεσία εὐχαριστέω .