joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 2.3
γ . Διπλῆ γὰρ αὕτη τιμὴ τὸ καὶ δοῦναι , καὶ ἐπιτηδείους κατασκευάσαι τῆς δωρεᾶς . Οὐκ εἶπε , Δόντι , ἁπλῶς , ἀλλ’ , Ἱκανώσαντι εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί · τουτέστι τῷ κατατάξαντι ἡμᾶς μετὰ τῶν ἁγίων . Ἀλλ’ οὐχ ἁπλῶς εἶπε , κατατάξαντι , ἀλλά , καὶ τῶν αὐτῶν ἀπολαῦσαι παρεσχηκότι . Ἡ γὰρ μερὶς ἐκεῖνό ἐστιν ὅπερ ἕκαστος λαμβάνει . Ἔστι γὰρ καὶ ἐν τῇ αὐτῇ εἶναι πόλει , καὶ μὴ τῶν αὐτῶν ἀπολαύειν · τὴν δὲ αὐτὴν μερίδα ἔχειν , καὶ μὴ τῶν αὐτῶν ἀπολαύειν , οὐκ ἔστιν . Ἔστιν ἐν τῷ αὐτῷ κλήρῳ εἶναι , καὶ μὴ τὴν αὐτὴν ἔχειν μερίδα · οἷον ἐν τῷ κλήρῳ πάντες ἐσμέν , ἀλλ’ οὐ τὴν αὐτὴν ἔχομεν πάντες μερίδα . Ἐνταῦθα δὲ οὐ τοῦτό φησιν , ἀλλὰ καὶ τὴν μερίδα μετὰ τοῦ κλήρου . Διὰ τί δὲ κλῆρον καλεῖ ; Δεικνὺς ὅτι οὐδεὶς ἀπὸ κατορθωμάτων οἰκείων βασιλείας τυγχάνει · ἀλλ’ ὥσπερ ὁ κλῆρος ἐπιτυχίας μᾶλλόν ἐστιν , οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα . Οὐδεὶς γὰρ τοιαύτην ἐπιδείκνυται πολιτείαν ὥστε βασιλείας ἀξιωθῆναι , ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ δωρεᾶς ἐστι τὸ πᾶν . Διὰ τοῦτό φησιν , Ὅταν πάντα ποιήσητε , λέγετε , ὅτι Ἀχρεῖοι δοῦλοί ἐσμεν · ἃ γὰρ ὠφείλομεν ποιῆσαι , πεποιήκαμεν . Εἰς τὴν μερίδα τοῦ κλήρου τῶν ἁγίων ἐν τῷ φωτί · τουτέστι , τῇ γνώσει . Δοκεῖ δέ μοι καὶ περὶ τῶν παρόντων , καὶ περὶ τῶν μελλόντων ὁμοῦ λέγειν . Εἶτα δείκνυσιν ὧν ἠξιώθημεν . Οὐ γὰρ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ θαυμαστόν , ὅτι βασιλείας ἀξιούμεθα , ἀλλὰ καὶ τίνες ὄντες , δεῖ προσθεῖναι · οὐ γάρ ἐστιν ἴσον . Ὅπερ καὶ ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ποιεῖ , λέγων · Μόλις γὰρ ὑπὲρ τοῦ δικαίου τις ἀποθανεῖται · ὑπὲρ γὰρ τοῦ ἀγαθοῦ τάχα τις καὶ τολμᾷ ἀποθανεῖν . Ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς , φησίν , ἀπὸ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους . Αὐτοῦ τὸ πᾶν ἐστι , καὶ ταῦτα δοῦναι κἀκεῖνα · οὐδαμοῦ γὰρ ἡμῶν κατόρθωμα . Ἀπὸ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους , φησί · τουτέστι , τῆς πλάνης , τοῦ διαβόλου τῆς τυραννίδος . Οὐκ εἶπεν ἁπλῶς , σκότους , ἀλλ’ , Ἐξουσίας · πολλὴν γὰρ ἡμῶν εἶχε τὴν ἐξουσίαν , καὶ ἐκράτει ἡμῶν . Χαλεπὸν μὲν γὰρ καὶ τὸ ἁπλῶς εἶναι ὑπὸ τῷ διαβόλῳ · τὸ δὲ καὶ μετ’ ἐξουσίας , τοῦτο χαλεπώτερον . Καὶ μετέστησε , φησίν , εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ . Οὐκ ἄρα εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ σκότους μόνον ἔδειξεν αὐτοῦ τὴν φιλανθρωπίαν . Μέγα μὲν οὖν καὶ τὸ τοῦ σκότους ἀπαλλάξαι · τὸ δὲ καὶ εἰς βασιλείαν εἰσαγαγεῖν , πολλῷ μεῖζον . Ὅρα οὖν πῶς πολύπλοκον γίνεται τὸ δῶρον , ὅτι ἐν τῷ πυθμένι κειμένους ἀπήλλαξεν ἡμᾶς , ὅτι οὐκ ἀπήλλαξε μόνον , ἀλλὰ καὶ μετέθηκεν εἰς βασιλείαν . Ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς . Οὐκ εἶπεν , ἐξέβαλεν , ἀλλ’ , Ἐῤῤύσατο , τὴν πολλὴν ταλαιπωρίαν δεικνὺς ἡμῶν , καὶ ἐκείνων τὴν αἰχμαλωσίαν . Εἶτα καὶ τὸ εὔκολον τῆς τοῦ θεοῦ δυνάμεως · Καὶ μετέστησε , φησίν · ὥσπερ ἂν εἴ τις στρατιώτην ἀπὸ τόπου εἰς τόπον μεταγάγοι . Καὶ οὐκ εἶπε , μετήγαγεν , οὐδὲ μετέθηκε · τὸ μὲν γὰρ ὅλον τοῦ μεταθέντος ἦν , οὐ τοῦ μετελθόντος · ἀλλά , Μετέστησεν , εἶπεν , ὥστε καὶ ἡμῶν καὶ αὐτοῦ τοῦτο γενέσθαι . Εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ υἱοῦ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ . Οὐχ ἁπλῶς εἶπε , βασιλείαν οὐρανῶν , ἀλλὰ σεμνότερον εἰργάσατο τὸν λόγον , Βασιλείαν υἱοῦ εἰπών · τούτου γὰρ οὐδὲν μεῖζον ἐγκώμιον · ὃ καὶ ἀλλαχοῦ φησιν · Εἰ ὑπομένομεν , καὶ συμβασιλεύσομεν . Τῶν αὐτῶν ἠξίωσεν ἡμᾶς , φησί , τῷ υἱῷ · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡ ἐπίτασις , τῷ ἀγαπητῷ . Τοὺς ἐχθροὺς , τοὺς ἐσκοτισμένους , ἀθρόον που αὐτοὺς μετέστησεν , ἔνθα ὁ υἱός , εἰς τὴν αὐτὴν ἐκείνῳ τιμήν . Καὶ οὐδὲ τούτῳ ἠρκέσθη μόνῳ , ἀλλ’ ἵνα δείξῃ μέγα τὸ δῶρον , οὐκ ἠρκέσθη τῷ εἰπεῖν , βασιλείαν , ἀλλὰ καὶ τοῦ υἱοῦ προσέθηκε · καὶ οὐδὲ τούτῳ , ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀγαπητοῦ · καὶ οὐδὲ τούτῳ , ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς φύσεως ἔντιμον . Τί γάρ φησιν ; Ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου . Ἀλλ’ οὐκ εὐθέως ἐπὶ τοῦτο ἦλθεν , ἀλλὰ παρενέβαλε τὴν εὐεργεσίαν τὴν εἰς ἡμᾶς . Ἵνα γὰρ μὴ ἀκούων , ὅτι τὸ πᾶν τοῦ πατρὸς ἦν , νομίσῃς τὸν υἱὸν ἐκτὸς εἶναι , δίδωσι τὸ πᾶν καὶ τῷ υἱῷ , δίδωσι καὶ τῷ πατρί . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ μετέθηκεν , ἀλλ’ οὗτος τὴν αἰτίαν παρέσχε . Τί γάρ φησιν ; Ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους . Ταὐτὸν δὲ ἐστὶ τῷ , Ἐν ᾧ ἔχομεν τὴν ἀπολύτρωσιν , τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτημάτων . Εἰ γὰρ μὴ ἀφείθημεν τῶν ἁμαρτημάτων , οὐκ ἂν μετέστημεν . Ἰδοὺ πάλιν ἐνταῦθα τό , Ἐν ᾧ . Καὶ οὐκ εἶπε λύτρωσιν , ἀλλ’ Ἀπολύτρωσιν , ὥστε μηδὲ πεσεῖν λοιπόν , μηδὲ γενέσθαι θνητούς . Ὅς ἐστιν εἰκὼν τοῦ θεοῦ τοῦ ἀοράτου , πρωτότοκος πάσης κτίσεως . Εἰς ζήτημα ἐμπίπτομεν αἱρετικόν · διὸ σήμερον ἀναβαλλομένους αὔριον τοῦτο προσθεῖναι δεῖ , ἀκμαζούσαις ὑμῶν ταῖς ἀκοαῖς προσβάλλοντας . Εἰ δὲ δεῖ τι πλέον εἰπεῖν , μεῖζον τοῦ υἱοῦ ἔργον . Πῶς ; Ἐκεῖνο μὲν γὰρ ἀδύνατον γίνεται , τὸ ἐν τοῖς ἁμαρτήμασι μένουσι δοῦναι βασιλείαν , τοῦτο δὲ εὐκολώτερον · ὥστε τῇ δωρεᾷ ὡδοποίησε . Τί λέγεις ; Τῶν ἁμαρτημάτων σε αὐτὸς ἀφῆκεν , οὐκοῦν καὶ αὐτὸς προσήγαγεν . Ἤδη προκατεβάλετο τοῦ δόγματος τὴν ῥίζαν .
Lemmas: γ . διπλόος γάρ οὗτος τιμή ὁ καί δίδωμι , καί ἐπιτήδειος κατασκευάζω ὁ δωρεά . οὐ εἶπον , δίδωμι , ἁπλόος , ἀλλά , ἱκανόω εἰς ὁ μερίς ὁ κλῆρος ὁ ἅγιος ἐν ὁ φάος · τουτέστι ὁ κατατάσσω ἐγώ μετά ὁ ἅγιος . ἀλλά οὐ ἁπλόος εἶπον , κατατάσσω , ἀλλά , καί ὁ αὐτός ἀπολαύω παρέχω . ὁ γάρ μερίς ἐκεῖνος εἰμί ὅσπερ ἕκαστος λαμβάνω . εἰμί γάρ καί ἐν ὁ αὐτός εἰμί πόλις , καί μή ὁ αὐτός ἀπολαύω · ὁ δέ αὐτός μερίς ἔχω , καί μή ὁ αὐτός ἀπολαύω , οὐ εἰμί . ἔρτις ἐν ὁ αὐτός κλῆρος εἰμί , καί μή ὁ αὐτός ἔχω μερίς · οἷος ἐν ὁ κλῆρος πᾶς εἰμί , ἀλλά οὖον ὁ αὐτός ἔχω πᾶς μερίς . ἐνταῦθα δέ οὖον οὗτος φημί , ἀλλά καί ὁ μερίς μετά ὁ κλῆρος . Ζεύς τίς δέ κλῆρος καλέω ; δείκνυμι ὅτι οὐδείς ἀπό κατόρθωμα οἰκέω βασίλεια τυγχάνω · ἀλλά ὥσπερ ὁ κλῆρος ἐπιτυχία μάλα εἰμί , οὗτος δή καί ἐνταῦθα . οὐδείς γάρ τοιοῦτος ἐπιδείκνυμι πολιτεία ὥστε βασίλεια ἀξιόω , ἀλλά ὁ αὐτός δωρεά εἰμί ὁ πᾶς . Ζεύς οὗτος φημί , ὅταν πᾶς ποιέω , λέγω , ὅτι ἀχρεῖος δοῦλος εἰμί · ὁ γάρ ὀφείλω ποιέω , ποιέω . εἰς ὁ μερίς ὁ κλῆρος ὁ ἅγιος ἐν ὁ φάος · τουτέστι , ὁ γνῶσις . δοκέω δέ ἐγώ καί περί ὁ πάρειμι , καί περί ὁ μέλλω ὁμοῦ λέγω . εἶτα δείκνυμι ὅς ἀξιόω . οὖον γάρ οὗτος μόνος εἰμί ὁ θαυμαστός , ὅτι βασίλεια ἀξιόω , ἀλλά καί τίς εἰμί , δεῖ προστίθημι · οὖον γάρ εἰμί ἴσος . ὅπερ καί ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος ποιέω , λέγω · Μόλις γάρ ὑπέρ ὁ Δίκαιος τις ἀποθνῄσκω · ὑπέρ γάρ ὁ ἀγαθός τάχα τις καί τολμάω ἀποθνῄσκω . ὅς ῥύομαι ἐγώ , φημί , ἀπό ὁ ἐξουσία ὁ σκότος . αὐτός ὁ πᾶς εἰμί , καί οὗτος δίδωμι ἐκεῖνος · οὐδαμοῦ γάρ ἐγώ κατόρθωμα . ἀπό ὁ ἐξουσία ὁ σκότος , φημί · τουτέστι , ὁ πλάνης , ὁ διάβολος ὁ τυραννίς . οὐ εἶπον ἁπλόος , σκότος , ἀλλά , Ἐξουσία · πολύς γάρ ἐγώ ἔχω ὁ ἐξουσία , καί κρατέω ἐγώ . χαλεπός μέν γάρ καί ὁ ἁπλόος εἰμί ὑπό ὁ διάβολος · ὁ δέ καί μετά ἐξουσία , οὗτος χαλεπός . καί μεθίστημι , φημί , εἰς ὁ βασίλειος ὁ υἱός ὁ ἀγάπη αὐτός . οὐ ἄρα εἰς ὁ ἀπαλλαγή ὁ σκότος μόνος δείκνυμι αὐτός ὁ φιλανθρωπία . Μέγης μέν οὖν καί ὁ ὁ σκότος ἀπαλλάσσω · ὁ δέ καί εἰς βασίλειος εἰσάγω , πολύς μείζων . Ὅρας οὖν πῶς πολύπλοκος γίγνομαι ὁ δῶρον , ὅτι ἐν ὁ πυθμήν κεῖμαι ἀπαλλάσσω ἐγώ , ὅτι οὐ ἀπαλλάσσω μόνος , ἀλλά καί μετατίθημι εἰς βασίλειος . ὅς ῥύομαι ἐγώ . οὐ εἶπον , ἐκβάλλω , ἀλλά , ῥύομαι , ὁ πολύς ταλαιπωρία δείκνυμι ἐγώ , καί ἐκεῖνος ὁ αἰχμαλωσία . εἶτα καί ὁ Εὔκολον ὁ ὁ θεός δύναμις · καί μεθίστημι , φημί · ὥσπερ εἄν εἰμί τις στρατιώτης ἀπό τόπος εἰς τόπος μετάγω . καί οὐ εἶπον , μετάγω , οὐδέ μετατίθημι · ὁ μέν γάρ ὅλος ὁ μετατίθημι εἰμί , οὖον ὁ μετέρχομαι · ἀλλά , μεθίστημι , εἶπον , ὥστε καί ἐγώ καί αὐτός οὗτος γίγνομαι . εἰς ὁ βασίλειος ὁ υἱός ὁ ἀγάπη αὐτός . οὐχ ἁπλόος εἶπον , βασίλειος οὐρανός , ἀλλά σεμνός ἐργάζομαι ὁ λόγος , βασιλεία υἱός εἶπον · οὗτος γάρ οὐδείς μείζων ἐγκώμιον · ὅς καί ἀλλαχοῦ φημί · εἰμί ὑπομένω , καί συμβασιλεύω . ὁ αὐτός ἀξιόω ἐγώ , φημί , ὁ υἱός · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐπίτασις , ὁ ἀγαπητός . ὁ ἐχθρός , ὁ σκοτισμένος , ἀθρόος ποῦ αὐτός μεθίστημι , ἔνθα ὁ υἱός , εἰς ὁ αὐτός ἐκεῖνος τιμή . καί οὐδέ οὗτος ἀρκέω μόνος , ἀλλά ἵνα δείκνυμι μέγας ὁ δῶρον , οὐ ἀρκέω ὁ εἶπον , βασίλειος , ἀλλά καί ὁ υἱός προστίθημι · καί οὐδέ οὗτος , ἀλλά καί ὁ ἀγαπητός · καί οὐδέ οὗτος , ἀλλά καί ὁ ὁ φύσις ἔντιμος . τις γάρ φημί ; ὅς εἰμί εἰκών ὁ θεός ὁ ἀόρατος . ἀλλά οὐ εὐθύς ἐπί οὗτος ἔρχομαι , ἀλλά παρεμβάλλω ὁ εὐεργεσία ὁ εἰς ἐγώ . ἵνα γάρ μή ἀκούω , ὅτι ὁ πᾶς ὁ πατήρ εἰμί , νομίζω ὁ υἱός ἐκτός εἰμί , δίδωμι ὁ πᾶς καί ὁ υἱός , δίδωμι καί ὁ πατήρ . ἐκεῖνος μέν γάρ μετατίθημι , ἀλλά οὗτος ὁ αἴτιος παρέχω . τις γάρ φημί ; ὅς ῥύομαι ἐγώ ἐκ ὁ ἐξουσία ὁ σκότος . ταυτός δέ εἰμί ὁ , ἐν ὅς ἔχω ὁ ἀπολύτρωσις , ὁ ἄφεσις ὁ ἁμάρτημα . εἰμί γάρ μή ἀφίημι ὁ ἁμάρτημα , οὐ εἄν μεθίστημι . ἰδέ πάλιν ἐνταῦθα ὁ , ἐν ὅς . καί οὐ εἶπον λύτρωσις , ἀλλά ἀπολύτρωσις , ὥστε μηδέ πίπτω λοιπός , μηδέ γίγνομαι θνητός . ὅς εἰμί εἰκών ὁ θεός ὁ ἀόρατος , πρωτότοκος πᾶς κτίσις . εἰς ζήτημα ἐμπίπτω αἱρετικός · διό σήμερον ἀναβάλλω αὔριον οὗτος προστίθημι δεῖ , ἀκμάζω σύ ὁ ἀκοή προσβάλλω . εἰμί δέ δεῖ τίς πλέω εἶπον , μείζων ὁ υἱός ἔργον . Πῶς ; ἐκεῖνος μέν γάρ ἀδύνατος γίγνομαι , ὁ ἐν ὁ ἁμάρτημα μένω δίδωμι βασίλειος , οὗτος δέ εὔκολος · ὥστε ὁ δωρεά ὁδοποιέω . τις λέγω ; ὁ ἁμάρτημα σύ αὐτός ἀφίημι , οὐκοῦν καί αὐτός προσάγω . ἤδη προκαταβάλλω ὁ δόγμα ὁ ῥίζα .