joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 12.7
ζ . Οὐδὲν τῆς ἀρετῆς ἥδιον , οὐδὲν κοσμιότητος γλυκύτερον , οὐδὲν σεμνότητος ποθεινότερον . Ποιείτω τις γάμους , οἵους ἐγὼ λέγω , καὶ ὄψεται τὴν ἡδονήν · ποίους δὲ γάμους , προσέχετε . Πρῶτον μὲν ἄνδρα ζήτει τῇ παρθένῳ ὄντως ἄνδρα καὶ προστάτην , ὡς σώματι μέλλων ἐπιθήσειν κεφαλήν , ὡς οὐκ ἀνδράποδον , ἀλλὰ θυγατέρα αὐτῷ μέλλων παραδώσειν · μὴ χρήματα ζήτει , μὴ γένους λαμπρότητα , μὴ πατρίδος μέγεθος , πάντα ταῦτα περιττά , ἀλλὰ ψυχῆς εὐλάβειαν , ἐπιείκειαν , τὴν ἀληθῆ σύνεσιν , τοῦ θεοῦ τὸν φόβον , εἰ βούλει μεθ’ ἡδονῆς τὸ θυγάτριον ζῇν . Πλουσιώτερον γὰρ ζητοῦσα , οὐ μόνον αὐτὴν οὐκ ὠφελήσεις , ἀλλὰ καὶ βλάψεις , δούλην ἀντ’ ἐλευθέρας ποιοῦσα . Οὐ τοσαύτην γὰρ ἀπὸ τῶν χρυσίων καρπώσεται τὴν ἡδονήν , ὅσην ἀπὸ τοῦ δουλεύειν τὴν ἀηδίαν . Ἀλλὰ μὴ ζήτει ταῦτα , ἀλλὰ μάλιστα μὲν ὁμότιμον · εἰ δὲ μὴ δυνατόν , πενέστερον μᾶλλον , ἢ εὐπορώτερον , εἴ γε μὴ ἀποδόσθαι δεσπότῃ , ἀλλ’ ἐκδοῦναι ἀνδρὶ βούλει τὴν θυγατέρα . Ὅταν ἀκριβῶς ἐξετάσῃς τἀνδρὸς τὴν ἀρετήν , καὶ μέλλῃς ἐκδιδόναι , παρακάλεσον τὸν Χριστὸν παραγενέσθαι · οὐ γὰρ ἐπαισχυνθήσεται · μυστήριόν ἐστι τῆς αὐτοῦ παρουσίας . Μάλιστα μὲν οὖν καὶ τότε παρακάλει , ὥστε μνηστῆρα τοιοῦτον δοῦναι . Μὴ γένῃ τοῦ παιδὸς τοῦ Ἀβραὰμ χείρων , ὃς εἰς τοσαύτην ἀποδημίαν πεμπόμενος , ᾔδει ἔνθα χρὴ καταφυγεῖν · διὸ καὶ πάντων ἐπέτυχεν . Ὅταν περιεργάζῃ καὶ ζητῇς τὸν ἄνδρα , εὔχου · εἰπὲ τῷ θεῷ · Ὃν ἂν θέλῃς σὺ οἰκονόμησον · ἐγχείρισον αὐτῷ τὸ πρᾶγμα , καὶ τιμηθεὶς ταύτῃ παρὰ σοῦ τῇ τιμῇ ἀμείψεταί σε . Δύο δὴ ποιεῖν χρή , αὐτῷ τε ἐγχειρίζειν , καὶ τοιοῦτον ζητεῖν , οἷον ἂν αὐτὸς βούληται , κόσμιον , σώφρονα . Ὅταν οὖν τοὺς γάμους ποιῇς , μὴ περιέλθῃς οἰκίας , κάτοπτρα καὶ ἱμάτια χρωμένη · οὐ γὰρ πρὸς ἐπίδειξιν τὸ πρᾶγμά ἐστιν , οὐδὲ εἰς πομπὴν εἰσάγεις τὸ θυγάτριον · ἀλλὰ φαιδρύνουσα τὴν οἰκίαν τοῖς ἐνοῦσι , κάλει γείτονας καὶ φίλους καὶ συγγενεῖς . Ὅσους ἂν οἶδας ἐπιεικεῖς , τούτους κάλει , καὶ τοῖς οὖσιν ἐπαρκεῖσθαι παραίνει . Μηδεὶς τῶν ἀπὸ τῆς ὀρχήστρας παρέστω · ἐκεῖ γὰρ δαπάνη περιττὴ καὶ ἄσχημος · κάλεσον τὸν Χριστὸν πρὸ τῶν ἄλλων ἁπάντων . Οἶδας διὰ τίνος αὐτὸν καλέσεις ; Ὃς ἂν ποιήσῃ , φησίν , ἑνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων , ἐμοὶ ἐποίησε . Μὴ νομίσῃς τὸ πρᾶγμα δυσάρεστον εἶναι , τὸ πένητας καλεῖν διὰ τὸν Χριστόν · δυσάρεστον τὸ πόρνας καλεῖν . Τὸ γὰρ πένητας καλεῖν , τοῦτο ἀφορμὴ πλούτου , ἐκεῖνο δὲ ἀνατροπῆς . Κόσμει τὴν νύμφην μὴ τούτοις τοῖς κοσμίοις τοῖς ἀπὸ τοῦ χρυσοῦ , ἀλλ’ ἐπιεικείᾳ καὶ αἰδοῖ καὶ τοῖς συνήθεσιν ἱματίοις , ἀντὶ παντὸς κόσμου χρυσοῦ καὶ ἐμπλεγμάτων , τὸ ἐρυθριᾷν , τὸ αἰσχύνεσθαι περιθεῖσα , καὶ τὸ μὴ ζητεῖν ἐκεῖνα . Μηδεὶς ἔστω θόρυβος , μηδεμία ταραχή · καλείσθω ὁ νυμφίος , δεχέσθω τὴν παρθένον . Τὰ ἄριστα καὶ τὰ δεῖπνα μὴ μέθης ἔστω πλήρη , ἀλλὰ πνευματικῆς ἡδονῆς . Μυρία γὰρ ἐκ τοῦ τοιούτου γάμου ἔσται τὰ καλά , καὶ τὰ τοῦ βίου ἐν ἀσφαλείᾳ · ἐκ δὲ τῶν νῦν γινομένων γάμων ( εἴ γε γάμους , ἀλλὰ μὴ πομπὰς αὐτὰ δεῖ καλεῖν ) , ὅρα ὅσα τὰ κακά . Διελύθησαν αἱ παστάδες , καὶ εὐθέως μέριμνα καὶ φόβος , μή τι παραπέσῃ τῶν κεχρημένων , καὶ διαδέχεται τὴν ἡδονὴν ἀθυμία ἀφόρητος . Ἀλλ’ αὕτη μὲν τῆς κηδεστρίας ἡ ἀγωνία · μᾶλλον δὲ οὐδὲ αὐτὴ ἀπήλλακται ἡ νύμφη · τὰ γοῦν μετὰ ταῦτα αὐτῆς τῆς νύμφης ἐστὶν ἅπαντα . Τὸ γὰρ ὁρᾷν καταλυόμενα ἅπαντα , ἀθυμίας ὑπόθεσις , τὸ ὁρᾷν ἔρημον τὴν οἰκίαν , κατηφείας ἀφορμή . Ἐκεῖ ὁ Χριστὸς , ἐνταῦθα ὁ Σατανᾶς · ἐκεῖ θυμηδία , ἐνταῦθα φροντίς · ἐκεῖ ἡδονή , ἐνταῦθα λύπη · ἐκεῖ δαπάνη , ἐνταῦθα οὐδὲν τοιοῦτον , ἐκεῖ ἀσχημοσύνη , ἐνταῦθα εὐκοσμία · ἐκεῖ φθόνος , ἐνταῦθα ἀφθονία · ἐκεῖ μέθη , ἐνταῦθα νῆψις , ἐνταῦθα σωτηρία , ἐνταῦθα σωφροσύνη . Ταῦτα δὴ πάντα ἐννοοῦντες , στήσωμεν τὸ κακὸν μέχρι τούτου , ἵνα ἀρέσωμεν τῷ θεῷ , καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν ἐπιτυχεῖν καταξιωθῶμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ζ . οὐδείς ὁ ἀρετή ἡδύς , οὐδείς κοσμιότης γλυκύς , οὐδείς σεμνότης ποθεινός . ποιέω τις γάμος , οἷος ἐγώ λέγω , καί ὁράω ὁ ἡδονή · ποῖος δέ γάμος , προσέχω . Πρῶτος μέν ἀνήρ ζητέω ὁ παρθένος εἰμί ἀνήρ καί προστάτης , ὡς σῶμα μέλλω ἐπιτίθημι κεφαλή , ὡς οὐ ἀνδράποδον , ἀλλά θυγάτηρ αὐτός μέλλω παραδίδωμι · μή χρῆμα ζητέω , μή γένος λαμπρότης , μή πατρίς μέγεθος , πᾶς οὗτος περισσός , ἀλλά Ψυχή εὐλάβεια , ἐπιείκεια , ὁ ἀληθής σύνεσις , ὁ θεός ὁ φόβος , εἰμί βούλομαι μετά ἡδονή ὁ θυγάτριον ζάω . Πλούσιος γάρ ζητέω , οὖον μόνος αὐτός οὐ ὠφελέω , ἀλλά καί βλάπτω , δοῦλος ἀντί ἐλεύθερος ποιέω . οὖον τοσοῦτος γάρ ἀπό ὁ χρυσίον καρπόω ὁ ἡδονή , ὅσος ἀπό ὁ δουλεύω ὁ ἀηδία . ἀλλά μή ζητέω οὗτος , ἀλλά μάλιστα μέν ὁμότιμος · εἰμί δέ μή δυνατός , πένης μᾶλλον , ἢ εὔπορος , εἰμί γε μή πωλέω δεσπότης , ἀλλά ἐκδίδωμι ἀνήρ βούλομαι ὁ θυγάτηρ . ὅταν ἀκριβῶς ἐξετάζω ἀνήρ ὁ ἀρετή , καί μέλλω ἐκδίδωμι , παρακαλέω ὁ Χριστός παραγίγνομαι · οὖον γάρ ἐπαισχύνομαι · μυστήριον εἰμί ὁ αὐτός παρουσία . μάλιστα μέν οὖν καί τότε παρακαλέω , ὥστε μνηστήρ τοιοῦτος δίδωμι . μή γίγνομαι ὁ παῖς ὁ Ἀβραάμ χείρων , ὅς εἰς τοσοῦτος ἀποδημία πέμπω , οἶδα ἔνθα χρή καταφεύγω · διό καί πᾶς ἐπιτυγχάνω . ὅταν περιεργάζω καί ζητέω ὁ ἀνήρ , εὔχομαι · εἶπον ὁ θεός · ὅς εἄν ἐθέλω σύ οἰκονομέω · ἐγχειρίζω αὐτός ὁ πρᾶγμα , καί τιμάω οὗτος παρά σύ ὁ τιμή ἀμείβω σύ . δύο δή ποιέω χρή , αὐτός τε ἐγχειρίζω , καί τοιοῦτος ζητέω , οἷος εἄν αὐτός βούλομαι , κόσμιος , σώφρων . ὅταν οὖν ὁ γάμος ποιέω , μή περιέρχομαι οἰκίον , κάτοπτρον καί ἱμάτιον χράω · οὖον γάρ πρός ἐπίδειξις ὁ πρᾶγμα εἰμί , οὐδέ εἰς πομπή εἰσάγω ὁ θυγάτριον · ἀλλά φαιδρύνω ὁ οἰκίον ὁ ἔνειμι , καλέω γείτων καί φίλος καί συγγενής . ὅσος εἄν οἶδα ἐπιεικής , οὗτος καλέω , καί ὁ εἰμί ἐπαρκέω παραινέω . μηδείς ὁ ἀπό ὁ ὀρχήστρα παρίστημι · ἐκεῖ γάρ δαπάνη περισσός καί ἄσχημος · καλέω ὁ Χριστός πρό ὁ ἄλλος ἅπας . οἶδα διά τίς αὐτός καλέω ; ὅς εἄν ποιέω , φημί , εἷς οὗτος ὁ μικρός , ἐγώ ποιέω . μή νομίζω ὁ πρᾶγμα δυσάρεστος εἰμί , ὁ πένης καλέω διά ὁ Χριστός · δυσάρεστος ὁ πόρνη καλέω . ὁ γάρ πένης καλέω , οὗτος ἀφορμή πλοῦτος , ἐκεῖνος δέ ἀνατροπή . κοσμέω ὁ νύμφη μή οὗτος ὁ κόσμιος ὁ ἀπό ὁ χρυσός , ἀλλά ἐπιείκεια καί αἰδώς καί ὁ συνήθης ἱμάτιον , ἀντί πᾶς κόσμος χρυσός καί ἔμπλεγμα , ὁ ἐρυθριάω , ὁ αἰσχύνω περιτίθημι , καί ὁ μή ζητέω ἐκεῖνος . μηδείς ἵστημι θόρυβος , μηδείς ταραχή · καλέω ὁ νυμφίος , δέχομαι ὁ παρθένος . ὁ ἀγαθός καί ὁ δεῖπνον μή μέθη ἵστημι πλήρης , ἀλλά πνευματικός ἡδονή . μυρίος γάρ ἐκ ὁ τοιοῦτος γάμος εἰμί ὁ καλός , καί ὁ ὁ βίος ἐν ἀσφάλεια · ἐκ δέ ὁ νῦν γίγνομαι γάμος ( εἰμί γε γάμος , ἀλλά μή πομπή αὐτός δεῖ καλέω ) , ὁράω ὅσος ὁ κακός . διαλύω ὁ παστάς , καί εὐθύς μέριμνα καί φόβος , μή τίς παραπίπτω ὁ χράομαι , καί διαδέχομαι ὁ ἡδονά ἀθυμία ἀφόρητος . ἀλλά οὗτος μέν ὁ κηδέστρια ὁ ἀγωνία · μᾶλλον δέ οὐδέ αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ νύμφη · ὁ γοῦν μετά οὗτος αὐτός ὁ νύμφη εἰμί ἅπας . ὁ γάρ ὁράω καταλύω ἅπας , ἀθυμία ὑπόθεσις , ὁ ὁράω ἐρῆμος ὁ οἰκίον , κατήφεια ἀφορμή . ἐκεῖ ὁ Χριστός , ἐνταῦθα ὁ Σατανᾶς · ἐκεῖ θυμηδία , ἐνταῦθα φροντίς · ἐκεῖ ἡδονή , ἐνταῦθα λύπη · ἐκεῖ δαπάνη , ἐνταῦθα οὐδείς τοιοῦτος , ἐκεῖ ἀσχημοσύνη , ἐνταῦθα εὐκοσμία · ἐκεῖ φθόνος , ἐνταῦθα Ἀφθονία · ἐκεῖ μέθη , ἐνταῦθα νῆψις , ἐνταῦθα σωτηρία , ἐνταῦθα σωφροσύνη . οὗτος δή πᾶς ἐννοέω , ἵστημι ὁ κακός μέχρι οὗτος , ἵνα ἀρέσκω ὁ θεός , καί ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐπιτυγχάνω καταξιόω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .