joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 8.3
γ . Ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἡ πεπηγυῖα καὶ βεβαία αὕτη ἐστίν . Ἂν μὲν δι’ ἄνθρωπον ἔχῃς εἰρήνην , ταχέως διαλύεται · ἐὰν δὲ διὰ τὸν θεόν , οὐκέτι . Καίτοι τὸ καθολικὸν εἶπε τὴν ἀγάπην , ἀλλὰ πάλιν ἐπὶ τὸ ἰδικὸν ἔρχεται . Ἔστι γὰρ καὶ ἄμετρος ἀγάπη , οἶον , ὅταν ἀπὸ πολλῆς τις ἀγάπης ἐγκαλῇ εἰκῆ , καὶ μάχας ἔχῃ καὶ ἀποστρέφηται . Οὒ , φησίν , οὐ τοῦτο βούλομαι , ἀλλ’ ὡς ἐποίησεν εἰρήνην πρὸς ὑμᾶς ὁ θεός , οὕτω καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε . Πῶς δὲ ἐποίησεν ; Αὐτὸς θελήσας , οὐ παρ’ ἡμῶν τι λαβών . Τί ἐστιν ; Ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ βραβευέτω ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν ; Ἐὰν μάχωνται λογισμοὶ δύο , μὴ στήσῃς τὸν θυμόν , μὴ στήσῃς τὴν ἐπήρειαν κατέχουσαν τὸ βραβεῖον , ἀλλὰ τὴν εἰρήνην · οἷον , ἔστω τις ὑβρισθεὶς ἀδίκως · ἀπὸ τῆς ὕβρεως ἐτέχθησαν λογισμοὶ δύο , ὁ μὲν κελεύων ἀμύνασθαι , ὁ δὲ ἐνεγκεῖν , καὶ παλαίουσιν ἀλλήλοις . Ἐὰν ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ ἑστήκῃ βραβεύουσα , τῷ κελεύοντι φέρειν δίδωσι τὸ βραβεῖον , καὶ καταισχύνει ἐκεῖνον . Πῶς ; Πείθουσα ὅτι ὁ θεὸς εἰρήνη ἐστίν , ὅτι εἰρήνευσεν ἡμῖν . Οὐχ ἁπλῶς δείκνυσι πολὺν τὸν ἀγῶνα τοῦ πράγματος . Μὴ θυμός , φησί , βραβευέτω , μὴ φιλονεικία , μὴ ἀνθρωπίνη εἰρήνη · ἡ γὰρ ἀνθρωπίνη εἰρήνη ἐκ τοῦ ἀμύνασθαι γίνεται , ἐκ τοῦ μηδὲν πάσχειν δεινόν . Ἀλλ’ οὐ ταύτην βούλομαι , φησίν , ἀλλ’ ἐκείνην , ἣν ὁ Χριστὸς ἀφῆκεν αὐτός . Στάδιον ἔνδον ἐποίησεν ἐν τοῖς λογισμοῖς , καὶ ἀγῶνα καὶ ἄθλησιν καὶ βραβευτήν . Εἶτα πάλιν προτροπή · Εἰς ἣν ἐκλήθητε , φησί · τουτέστιν , ἐφ’ ᾗ ἐκλήθητε . Ἀνέμνησεν ὅσων ἀγαθῶν αἰτία ἡ εἰρήνη . Διὰ ταύτην σε ἐκάλεσεν , ἐπὶ ταύτῃ ἐκάλεσεν , ὥστε ἀξιόπιστον ἀναδέξασθαι τὸ βραβεῖον . Διὰ τί γὰρ ἓν σῶμα ἐποίησεν ; οὐχ ἵνα αὕτη κρατῇ ; οὐχ ἵνα ἀφορμὴν ἔχωμεν τοῦ εἰρηνεύειν ; Διὰ τί πάντες ἓν σῶμά ἐσμεν ; πῶς δὲ ἓν σῶμά ἐσμεν ; Διὰ τὴν εἰρήνην σῶμα ἕν ἐσμεν , καὶ διὰ τὸ σῶμα ἓν εἶναι , εἰρηνεύομεν . Διὰ τί δὲ οὐκ εἶπεν , Ἡ εἰρήνη τοῦ θεοῦ νικάτω , ἀλλά , Βραβευέτω ; Ἀξιοπιστοτέραν αὐτὴν ἐποίησε . Τὸν πονηρὸν λογισμὸν οὐκ ἀφῆκεν αὐτῇ προσπαλαίειν , ἀλλὰ κατώτερον ἑστάναι . Καὶ τὸ τοῦ βραβείου ὄνομα ἐπῆρε τὸν ἀκροατήν . Ἂν γὰρ δῷ βραβεῖον τῷ ἀγαθῷ λογισμῷ , ὅσα ἂν ἀναισχυντῇ ἐκεῖνος , οὐδὲν ὄφελος λοιπόν . Ἄλλως δὲ ἐκεῖνος εἰδὼς ἦν , ὅτι ὅσα ἂν ἐργάσηται , οὐ λήψεται τὸ βραβεῖον · ὅσα ἂν πνεύσῃ καὶ ἐπιχειρήσῃ σφοδρότερον προσβαλεῖν , ἅτε ἀνόητα πονῶν ἀποστήσεται . Καὶ καλῶς προσέθηκε , Καὶ εὐχάριστοι γίνεσθε . Τοῦτο γάρ ἐστιν εὐχάριστον εἶναι , καὶ σφόδρα ἐντρεπτικῶς , τὸ ὁμοίως κεχρῆσθαι τοῖς ὁμοδούλοις , ὥσπερ αὐτῷ ὁ θεός , τὸ εἴκειν τῷ δεσπότῃ , τὸ πείθεσθαι , τὸ ὑπὲρ πάντων χάριν ὁμολογεῖν , κἂν ὑβρίσῃ τις , κἂν πλήξῃ . Οὐ γὰρ δὴ ὁ τῷ θεῷ χάριν ὁμολογῶν , ὑπὲρ ὧν ἔπαθε , τὸν ποιήσαντα ἀμυνεῖται · ὡς ὅγε ἀμυνόμενος οὐχ ὁμολογεῖ χάριν . Ἀλλὰ μὴ κατ’ ἐκεῖνον τὸν τὰ ἑκατὸν δηνάρια γενώμεθα , ἵνα μὴ ἀκούσωμεν , Πονηρὲ δοῦλε · οὐδὲν γὰρ τῆς ἀχαριστίας ταύτης χεῖρον . Ὥστε ἀχάριστοι οἱ ἀμυνόμενοι . Διὰ τί δὲ ἐπὶ τὴν πορνείαν πρώτην ἦλθεν ; εἰπὼν γάρ , Νεκρώσατε ὑμῶν τὰ μέλη τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , εὐθύς φησι , Πορνείαν , καὶ τοῦτο σχεδὸν πανταχοῦ ποιεῖ . Ὅτι μάλιστα τοῦτο κρατεῖ τὸ πάθος · καὶ γὰρ καὶ ἐν τῇ πρὸς θεσσαλονικεῖς γράφων , τοῦτο ἐποίησε . Καὶ τί θαυμαστόν ; ὅπου γε καὶ Τιμοθέῳ φησί , Σεαυτὸν ἁγνὸν τήρει · καὶ πάλιν ἀλλαχοῦ , Εἰρήνην διώκετε μετὰ πάντων , καὶ τὸν ἁγιασμόν , οὗ χωρὶς οὐδεὶς ὄψεται τὸν κύριον . — Νεκρώσατε , φησί , τὰ μέλη ὑμῶν . Τὸ νεκρὸν ἴστε οἷόν ἐστι , μισητόν , βδελυκτόν , διαῤῥέον . Ἂν νεκρώσῃς , οὐ μένει νεκρόν , ἀλλὰ φθείρεται εὐθέως , καθάπερ τὸ σῶμα . Σβέσον οὖν τὴν θερμότητα , καὶ οὐδὲν νεκρὸν μένει . Δείκνυσιν αὐτὸν τοῦτο ἐργαζόμενον , ὅπερ ὁ Χριστὸς ἐπὶ τοῦ λουτροῦ · διὰ τοῦτο καὶ μέλη καλεῖ · καθάπερ ἀριστέα τινὰ εἰσάγων , καὶ εἰς μείζονα ἄγων ἔμφασιν . Καὶ καλῶς εἶπε , Τὰ ἐπὶ τῆς γῆς · ἐνταῦθα γὰρ μένει , καὶ ἐνταῦθα φθείρεται , πολλῷ μᾶλλον τῶν μελῶν τούτων . Ὥστε οὐχ οὕτω τὸ σῶμά ἐστιν ἀπὸ γῆς , ὡς ἡ ἁμαρτία γηΐνη · τοῦτο μὲν γὰρ καὶ καλὸν φαίνεταί ποτε , ἐκεῖνα δὲ οὐδέποτε . Καὶ πάντων τῶν ἐπὶ γῆς ἐπιθυμεῖ ταῦτα τὰ μέλη . Ἂν ὀφθαλμὸς ᾖ τοιοῦτος , οὐχ ὁρᾷ τὰ ἐν οὐρανοῖς · ἂν ἀκοή , ἂν χείρ , ἂν ὁτιοῦν εἴπῃς μέλος . Ὀφθαλμὸς σώματα ὁρᾷ καὶ κάλλη καὶ χρήματα · ταῦτα τὰ ἀπὸ γῆς , τούτοις τέρπεται · ἡ ἀκοὴ μέλε . μαλθακῷ , κιθάρᾳ καὶ σύριγγι καὶ αἰσχρολογίᾳ · ταῦτα δὲ περὶ γῆν . Ἐπειδὴ οὖν ἔστησεν αὐτοὺς ἄνω παρὰ τὸν θρόνον , τότε φησί , Νεκρώσατε τὰ μέλη ὑμῶν τὰ ἐπὶ τῆς γῆς . Οὐ γὰρ ἔνι στῆναι ἄνω μετὰ τούτων τῶν μελῶν · οὐκ ἔνι γὰρ ἐκεῖ , εἰς ὃ ἐνεργεῖν δεῖ . Καὶ οὗτος ὁ πηλὸς χείρων ἐκείνου · ἐκεῖνος μὲν γὰρ ὁ πηλὸς γίνεται χρυσός · Δεῖ γάρ , φησί , τὸ φθαρτὸν τοῦτο ἐνδύσασθαι ἀφθαρσίαν · οὗτος δὲ ὁ πηλὸς οὐκέτι ἀναχωνευθῆναι δύναται . Ὥστε ταῦτα μᾶλλον ἐπὶ τῆς γῆς , ἢ ἐκεῖνα . Διὰ τοῦτο οὐκ εἶπεν Ἀπὸ γῆς , ἀλλά , Τὰ ἐπὶ τῆς γῆς · ἔνι γὰρ ταῦτα μὴ εἶναι ἀπὸ γῆς . Ταῦτα μὲν γὰρ ἀνάγκη ἐπὶ γῆς εἶναι , ἐκεῖνα δὲ οὐκέτι ἀνάγκη . Ὅταν γὰρ ἀκοὴ μηδὲν ἀκούῃ τῶν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τῶν ἐν οὐρανοῖς λαλουμένων , ὅταν ὀφθαλμὸς μηδὲν ὁρᾷ τῶν ἐνταῦθα , ἀλλὰ τῶν ἄνω , οὐκ ἐπὶ γῆς ἐστιν · ὅταν τὸ στόμα μηδὲν φθέγγηται τῶν ἐνταῦθα , οὐκ ἐπὶ γῆς ἐστιν · ὅταν ἡ χεὶρ μηδὲν πράττῃ τῶν πονηρῶν , οὐκ ἔστι τῶν ἐπὶ γῆς , ἀλλὰ τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς .
Lemmas: γ . ὁ εἰρήνη ὁ θεός ὁ πήγνυμι καί βέβαιος οὗτος εἰμί . ἄν μέν διά ἄνθρωπος ἔχω εἰρήνη , ταχέως διαλύω · ἐάν δέ διά ὁ θεός , οὐκέτι . καίτοι ὁ καθολικός εἶπον ὁ ἀγάπη , ἀλλά πάλιν ἐπί ὁ ἰδικός ἔρχομαι . εἰμί γάρ καί ἄμετρος ἀγάπη , οἶος , ὅταν ἀπό πολύς τις ἀγάπη ἐγκαλέω εἰκῇ , καί μάχη ἔχω καί ἀποστρέφω . οὖον , φημί , οὖον οὗτος βούλομαι , ἀλλά ὡς ποιέω εἰρήνη πρός σύ ὁ θεός , οὗτος καί σύ ποιέω . Πῶς δέ ποιέω ; αὐτός ἐθέλω , οὖον παρά ἐγώ τίς λαμβάνω . τις εἰμί ; ὁ εἰρήνη ὁ θεός βραβεύω ἐν ὁ Καρδία σύ ; ἐάν μάχομαι λογισμός δύο , μή ἵστημι ὁ θυμός , μή ἵστημι ὁ ἐπήρεια κατέχω ὁ βραβεῖον , ἀλλά ὁ εἰρήνη · οἷος , ἵστημι τις ὑβρίζω ἄδικος · ἀπό ὁ ὕβρις τίκτω λογισμός δύο , ὁ μέν κελεύω ἀμύνω , ὁ δέ φέρω , καί παλαίω ἀλλήλων . ἐάν ὁ εἰρήνη ὁ θεός ἵστημι βραβεύω , ὁ κελεύω φέρω δίδωμι ὁ βραβεῖον , καί καταισχύνω ἐκεῖνος . Πῶς ; Πείθουσα ὅτι ὁ θεός εἰρήνη εἰμί , ὅτι εἰρηνεύω ἐγώ . οὐχ ἁπλόος δείκνυμι πολύς ὁ ἀγών ὁ πρᾶγμα . μή θυμός , φημί , βραβεύω , μή φιλονικία , μή ἀνθρώπινος εἰρήνη · ὁ γάρ ἀνθρώπινος εἰρήνη ἐκ ὁ ἀμύνω γίγνομαι , ἐκ ὁ μηδείς πάσχω δεινός . ἀλλά οὖον οὗτος βούλομαι , φημί , ἀλλά ἐκεῖνος , ὅς ὁ Χριστός ἀφίημι αὐτός . στάδιος ἔνδον ποιέω ἐν ὁ λογισμός , καί ἀγών καί ἄθλησις καί βραβευτής . εἶτα πάλιν προτροπή · εἰς ὅς καλέω , φημί · τουτέστιν , ἐπί ὅς καλέω . ἀναμιμνήσκω ὅσος ἀγαθός αἰτία ὁ εἰρήνη . Ζεύς οὗτος σύ καλέω , ἐπί οὗτος καλέω , ὥστε ἀξιόπιστος ἀναδέχομαι ὁ βραβεῖον . Ζεύς τίς γάρ εἷς σῶμα ποιέω ; οὐ ἵνα οὗτος κρατέω ; οὐ ἵνα ἀφορμή ἔχω ὁ εἰρηνεύω ; Ζεύς τίς πᾶς εἷς σῶμα εἰμί ; πῶς δέ εἷς σῶμα εἰμί ; Ζεύς ὁ εἰρήνη σῶμα εἷς εἰμί , καί διά ὁ σῶμα εἷς εἰμί , εἰρηνεύω . Ζεύς τίς δέ οὐ εἶπον , ὁ εἰρήνη ὁ θεός νικάω , ἀλλά , βραβεύω ; ἀξιόπιστος αὐτός ποιέω . ὁ πονηρός λογισμός οὐ ἀφίημι αὐτός προσπαλαίω , ἀλλά κατώτερος ἵστημι . καί ὁ ὁ βραβεῖον ὄνομα ἐπαίρω ὁ ἀκροατής . ἄν γάρ δίδωμι βραβεῖον ὁ ἀγαθός λογισμός , ὅσος εἄν ἀναισχυντέω ἐκεῖνος , οὐδείς ὄφελος λοιπός . ἄλλος δέ ἐκεῖνος εἰδοί εἰμί , ὅτι ὅσος εἄν ἐργάζομαι , οὖον λαμβάνω ὁ βραβεῖον · ὅσος εἄν πνέω καί ἐπιχειρέω σφοδρός προσβάλλω , ἅτε ἀνόητος πονέω ἀφίστημι . καί καλῶς προστίθημι , καί εὐχάριστος γίγνομαι . οὗτος γάρ εἰμί εὐχάριστος εἰμί , καί σφόδρα ἐντρεπτικός , ὁ ὁμοίως χράομαι ὁ ὁμόδουλος , ὥσπερ αὐτός ὁ θεός , ὁ εἴκω ὁ δεσπότης , ὁ πείθω , ὁ ὑπέρ πᾶς χάρις ὁμολογέω , κἀν ὑβρίζω τις , κἀν πλήσσω . οὖον γάρ δή ὁ ὁ θεός χάρις ὁμολογέω , ὑπέρ ὅς πάσχω , ὁ ποιέω ἀμύνω · ὡς ὅσγε ἀμύνω οὐ ὁμολογέω χάρις . ἀλλά μή κατά ἐκεῖνος ὁ ὁ ἑκατόν δηνάριον γίγνομαι , ἵνα μή ἀκούω , πονηρός δοῦλος · οὐδείς γάρ ὁ ἀχαριστία οὗτος χείρων . ὥστε ἀχάριστος ὁ ἀμύνω . Ζεύς τίς δέ ἐπί ὁ πορνεία πρῶτος ἔρχομαι ; εἶπον γάρ , νεκρόω σύ ὁ μέλος ὁ ἐπί ὁ γῆ , εὐθύς φημί , πορνεία , καί οὗτος σχεδόν πανταχοῦ ποιέω . ὅτι2 μάλιστα οὗτος κρατέω ὁ πάθος · καί γάρ καί ἐν ὁ πρός Θεσσαλονικεύς γράφω , οὗτος ποιέω . καί τίς θαυμαστός ; ὅπου γε καί Τιμόθεος φημί , σαυτοῦ ἁγνός τηρέω · καί πάλιν ἀλλαχοῦ , Εἰρήνη διώκω μετά πᾶς , καί ὁ ἁγιασμός , ὅς Χωρὶς οὐδείς ὁράω ὁ κύριος . — νεκρόω , φημί , ὁ μέλος σύ . ὁ νεκρός οἶδα οἷος εἰμί , μισητός , βδελυκτός , διαρρέω . ἄν νέκρωση , οὖον μένω νεκρός , ἀλλά φθείρω εὐθύς , καθάπερ ὁ σῶμα . σβέννυμι οὖν ὁ θερμότης , καί οὐδείς νεκρός μένω . δείκνυμι αὐτός οὗτος ἐργάζομαι , ὅσπερ ὁ Χριστός ἐπί ὁ λουτρόν · διά οὗτος καί μέλος καλέω · καθάπερ Ἀριστεύς τις εἰσάγω , καί εἰς μείζων ἄγω ἔμφασις . καί καλῶς εἶπον , ὁ ἐπί ὁ γῆ · ἐνταῦθα γάρ μένω , καί ἐνταῦθα φθείρω , πολύς μᾶλλον ὁ μέλος οὗτος . ὥστε οὐ οὗτος ὁ σῶμα εἰμί ἀπό γῆ , ὡς ὁ ἁμαρτία γήινος · οὗτος μέν γάρ καί καλός φαίνω ποτός , ἐκεῖνος δέ οὐδέποτε . καί πᾶς ὁ ἐπί γῆ ἐπιθυμέω οὗτος ὁ μέλος . ἄν ὀφθαλμός εἰμί τοιοῦτος , οὐ ὁράω ὁ ἐν οὐρανός · εἄν ἀκοή , εἄν χείρ , εἄν ὁστισοῦν εἶπον μέλος . ὀφθαλμός σῶμα ὁράω καί κάλλος καί χρῆμα · οὗτος ὁ ἀπό γῆ , οὗτος τέρπω · ὁ ἀκοή μέλω . μαλθακός , κιθάρα καί σῦριγξ καί αἰσχρολογία · οὗτος δέ περί γῆ . ἐπεί οὖν ἵστημι αὐτός ἄνω παρά ὁ θρόνος , τότε φημί , νεκρόω ὁ μέλος σύ ὁ ἐπί ὁ γῆ . οὖον γάρ ἐν ἵστημι ἄνω μετά οὗτος ὁ μέλος · οὐ ἐν γάρ ἐκεῖ , εἰς ὅς ἐνεργέω δεῖ . καί οὗτος ὁ πηλός χείρων ἐκεῖνος · ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ πηλός γίγνομαι χρυσός · Δεύς γάρ , φημί , ὁ φθαρτός οὗτος ἐνδύω ἀφθαρσία · οὗτος δέ ὁ πηλός οὐκέτι ἀναχωνεύω δύναμαι . ὥστε οὗτος μᾶλλον ἐπί ὁ γῆ , ἢ ἐκεῖνος . Ζεύς οὗτος οὐ εἶπον ἀπό γῆ , ἀλλά , ὁ ἐπί ὁ γῆ · ἐν γάρ οὗτος μή εἰμί ἀπό γῆ . οὗτος μέν γάρ ἀνάγκη ἐπί γῆ εἰμί , ἐκεῖνος δέ οὐκέτι ἀνάγκη . ὅταν γάρ ἀκοή μηδείς ἀκούω ὁ ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ ἐν οὐρανός λαλέω , ὅταν ὀφθαλμός μηδείς ὁράω ὁ ἐνταῦθα , ἀλλά ὁ ἄνω , οὐ ἐπί γῆ εἰμί · ὅταν ὁ στόμα μηδείς φθέγγομαι ὁ ἐνταῦθα , οὐ ἐπί γῆ εἰμί · ὅταν ὁ χείρ μηδείς πράσσω ὁ πονηρός , οὐ εἰμί ὁ ἐπί γῆ , ἀλλά ὁ ἐν ὁ οὐρανός .