joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 10.5
ε . Καὶ πῶς , φησίν , ἔνι ; Ἐὰν ταῦτα συντρίψωμεν καὶ διακλάσωμεν . Οὐδὲν ἡμῖν ἀπὸ τούτων ὄφελος τῶν δεσμῶν , ἀλλὰ καὶ βλάβη . Δεσμώτας ἡμᾶς ἐκεῖ δείξει ταῦτα , τὰ δὲ Παύλου δεσμὰ λύσει ἐκεῖνα τὰ δεσμά · ἡ τούτοις ἐνταῦθα δεδεμένη καὶ τοῖς ἀθανάτοις ἐκεῖ δεσμοῖς δεθήσεται χεῖρας καὶ πόδας , ἡ τοῖς Παύλου δεδεμένη ἕξει καθάπερ κόσμον περικείμενον αὐτῇ τότε . Λῦσον καὶ σαυτὴν τοῦ δεσμοῦ , καὶ τὸν πένητα τοῦ λιμοῦ . Τί τῶν ἁμαρτημάτων τὰς σειρὰς ἐπισφίγγεις ; Πῶς ; φησίν . Ὅταν σὺ μὲν χρυσοφορῇς , ἕτερος δὲ ἀπόλλυται · ὅταν σὺ μὲν ἵνα δόξης τύχῃς τῆς κενῆς , τοσοῦτον λαμβάνῃς χρυσίον , ἕτερος δὲ μηδὲ φαγεῖν ἔχῃ , οὐχὶ τὰς ἁμαρτίας ἐπέσφιγξας ; Περίθου τὸν Χριστὸν , καὶ μὴ τὸν χρυσόν · ἔνθα μαμμωνᾶς , ἐκεῖ Χριστὸς οὐκ ἔστιν · ἔνθα Χριστὸς , ἐκεῖ μαμμωνᾶς οὐκ ἔστιν . Οὐ βούλει τὸν Βασιλέα αὐτὸν περικεῖσθαι τῶν πάντων ; Εἴ τίς σοι τὴν ἁλουργίδα καὶ τὸ διάδημα ἔδωκεν , οὐκ ἂν ἐδέξω ἀντὶ παντὸς τοῦ χρυσίου ; Ἐγώ σοι οὐ τὸν κόσμον δίδωμι τὸν βασιλικόν , ἀλλ’ αὐτὸν περιθέσθαι τὸν Βασιλέα παρέχω . Καὶ πῶς ἄν τις περικέοιτο τὸν Χριστὸν , φησίν ; Ἄκουε τοῦ Παύλου λέγοντος · Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε , Χριστὸν ἐνεδύσασθε · ἄκουσον τῆς παραινέσεως τῆς ἀποστολικῆς · Τῆς σαρκός , φησί , πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίαν . Οὕτω τις ἐνδύεται τὸν Χριστὸν , μὴ προνοῶν τῆς σαρκὸς εἰς ἐπιθυμίαν . Ἂν τὸν Χριστὸν ἐνδύσῃ , καὶ δαίμονές σε φοβηθήσονται · ἂν δὲ τὸν χρυσόν , καὶ ἄνθρωποι καταγελάσονται · ἐὰν ἐνδύσῃ τὸν Χριστὸν , καὶ ἄνθρωποί σε αἰδεσθήσονται . Βούλει φαίνεσθαι καλὴ καὶ εὐπρεπής ; ἀρκέσθητι τοῦ Δημιουργοῦ τῇ πλάσει . Τί τὰ χρυσία ἐπεισάγεις , ὡς διορθωσομένη τοῦ θεοῦ τὸ πλάσμα ; Θέλεις εὐπρεπὴς φαίνεσθαι ; περιβαλοῦ ἐλεημοσύνην , περιβαλοῦ φιλανθρωπίαν , περιβαλοῦ σωφροσύνην , ἀτυφίαν · ταῦτα πάντα χρυσοῦ τιμιώτερα · ταῦτα καὶ τὴν ὡραίαν εὐπρεπεστέραν ποιεῖ · ταῦτα καὶ τὴν οὐκ εὔμορφον εὔμορφον ἐργάζεται . Ὅταν γάρ τις μετ’ εὐνοίας ὄψιν ὁρᾷ , ἀπὸ ἀγάπης φέρει τὰς ψήφους · τὴν δὲ πονηρὰν οὐ δύναταί τις οὐδὲ καλὴν οὖσαν , καλὴν εἰπεῖν · πεπληγμένη γὰρ ἡ διάνοια οὐ φέρει τὴν ψῆφον ὀρθήν . Ἐκοσμήθη ποτὲ ἡ Αἰγυπτία , ἐκοσμήθη καὶ ὁ Ἰωσήφ · τίς οὖν ἦν ὁ ὡραιότερος ; οὐ λέγω ὅτε ἐν τοῖς βασιλείοις ἦν ἐκείνη , οὗτος δὲ ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ . Γυμνὸς ἦν οὗτος , ἀλλ’ ἐνεδέδυτο τῆς σωφροσύνης τὰ ἱμάτια · ἐνδεδυμένη ἦν ἐκείνη , ἀλλὰ γυμνῆς ἦν αἰσχροτέρα · σωφροσύνην γὰρ οὐκ εἶχεν . Ὅταν σφοδρῶς κοσμήσῃ , ὦ γύναι , τότε τῆς γυμνῆς αἰσχροτέρα γέγονας · ἀπεδύσω γὰρ τὴν εὐκοσμίαν . Ἦν καὶ ἡ Εὔα γυμνή · ἀλλ’ ὅτε ἐνεδύσατο , τότε ἦν αἰσχροτέρα · ὅτε μὲν γὰρ ἦν γυμνή , κεκόσμητο τῇ δόξῃ τοῦ θεοῦ · ὅτε δὲ τὸ τῆς ἁμαρτίας ἱμάτιον ἐνεδύσατο , τότε ἦν αἰσχρά . Καὶ σὺ τῆς φιλοκοσμίας ἐνδυομένη τὸ ἱμάτιον , τότε αἰσχροτέρα φαίνῃ . Ὅτι γὰρ ἡ πολυτέλεια οὐκ ἀρκεῖ δεῖξαι εὔμορφον , ἀλλ’ ἔστι καὶ ἐνδεδυμένην τῆς γυμνῆς μᾶλλον ἀσχημονεῖν , ἐγὼ ἐρῶ . Εἴ ποτε αὐλητοῦ ἢ χοραύλου σκεύη ἐνεδύσω , ἆρα οὐκ ἦν ἀσχημοσύνη ; Καίτοι γε χρυσᾶ τὰ ἱμάτιά εἰσιν · ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἀσχημοσύνη , ὅτι χρυσᾶ . Ἡ γὰρ πολυτέλεια τῆς σκηνῆς ἁρμόζει τοῖς τραγῳδοῖς , τοῖς ὑποκριταῖς , τοῖς μίμοις , τοῖς ὀρχησταῖς , τοῖς πρὸς τὰ θηρία μαχομένοις · γυναικὶ δὲ πιστῇ ἕτερα δέδοται ἱμάτια παρὰ τοῦ θεοῦ , αὐτὸς ὁ μονογενὴς τοῦ θεοῦ Παῖς . Ὅσοι γὰρ , φησίν , εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε , Χριστὸν ἐνεδύσασθε . Εἰπέ μοι , εἴ τίς σοι βασιλικὸν ἔδωκεν ἱμάτιον , σὺ δὲ ἐπάνω ἐκείνου τὸ τοῦ εἵλωτος λαβοῦσα περιέθου , ἆρα οὐκ ἂν μετὰ τοῦ ἀσχημονεῖν καὶ ἐκολάσθης ; τὸν τοῦ οὐρανοῦ Δεσπότην καὶ τῶν ἀγγέλων ἐνεδύσω , καὶ περὶ τὴν γῆν ἔτι στρέφῃ ; Ταῦτά μοι εἴρηται , ὅτι μέγα μὲν καὶ καθ’ ἑαυτὸ κακὸν ἡ φιλοκοσμία , κἂν μηδὲν ἦν ἕτερον ἐντεῦθεν τικτόμενον , ἀλλ’ ἐξῆν ἀκινδύνως ἔχειν ( εἰς γὰρ κενοδοξίαν ἀλείφει καὶ τῦφον ) · νῦν δὲ καὶ ἕτερα πολλὰ τίκτεται ἐκ τοῦ καλλωπισμοῦ , ὑποψίαι φανεραί , δαπάναι ἄκαιροι , βλασφημίαι , πλεονεξιῶν ὑποθέσεις . Τί γὰρ καλλωπίζῃ , εἰπέ μοι ; ἵνα ἀρέσῃς τῷ ἀνδρί ; Οὐκοῦν ἐπὶ τῆς οἰκίας τοῦτο ποίει . Ἐνταῦθα δὲ τοὐναντίον γίνεται . Εἰ γὰρ τῷ οἰκείῳ ἀρέσαι θέλεις ἀνδρί , τοῖς ἄλλοις μὴ ἄρεσκε · εἰ δὲ τοῖς ἄλλοις ἀρέσκεις , οὐ δυνήσῃ ἀρέσκειν τῷ οἰκείῳ . Ὥστε πάντα ἀποτίθεσθαι τὸν κόσμον ἔδει εἰς ἀγορὰν ἐμβάλλουσαν , εἰς ἐκκλησίαν προϊοῦσαν . Ἄλλως δέ , μὴ ἀπὸ τούτων ἄρεσκε τῷ ἀνδρί , ἀφ’ ὧν καὶ αἱ πόρναι , ἀλλ’ ἀπὸ τούτου μᾶλλον , ἀφ’ οὗ αἱ γυναῖκες αἱ ἐλεύθεραι . Τίνι γάρ , εἰπέ μοι , διέστηκε γυνὴ πόρνης ; Ὅτι ἡ μὲν πρὸς ἓνα μόνον ὁρᾷ , ὅπως τῷ κάλλει τοῦ σώματος ἐφελκύσηται τὸν ἐρώμενον · αὕτη δὲ καὶ οἰκίας προΐσταται , καὶ τέκνων κοινωνεῖ , καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων . Θυγάτριον ἔχεις ; ὅρα μὴ διαδέξηται τὴν βλάβην · φιλεῖ γάρ πως πρὸς τὰς ἀνατροφὰς τὰ ἤθη ῥυθμίζεσθαι , καὶ μιμεῖσθαι τὰ τῶν μητέρων ἤθη . Ἔσο ὑπόδειγμα τῇ θυγατρὶ σωφροσύνης , κόσμησαι τὸν κόσμον ἐκεῖνον , καὶ ὅρα πῶς τούτου καταφρονήσεις . Ὄντως γὰρ ἐκεῖνα κόσμος ἐστί , ταῦτα δὲ ἀκοσμία . Ἀρκεῖ τὰ εἰρημένα . Ὁ δὲ θεὸς ὁ τὸν κόσμον ποιήσας , καὶ δοὺς ἡμῖν τὸν τῆς ψυχῆς κόσμον , κοσμήσειεν ἡμᾶς , καὶ τῇ αὑτοῦ δόξῃ ἀμφιάσειεν · ἵνα πάντες ἐν ἀγαθοῖς ἔργοις διαλάμποντες , καὶ εἰς δόξαν αὐτοῦ ζῶντες , δόξαν ἀναπέμψωμεν τῷ πατρὶ καὶ τῷ υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι .
Lemmas: ε . καί πῶς , φημί , ἐν ; ἐάν οὗτος συντρίβω καί διακλάω . οὐδείς ἐγώ ἀπό οὗτος ὄφελος ὁ δεσμός , ἀλλά καί βλάβη . δεσμώτης ἐγώ ἐκεῖ δείκνυμι οὗτος , ὁ δέ Παῦλος δεσμός λύω ἐκεῖνος ὁ δεσμός · ὁ οὗτος ἐνταῦθα δήω καί ὁ ἀθάνατος ἐκεῖ δεσμός δήω χείρ καί πούς , ὁ ὁ Παῦλος δήω ἔχω καθάπερ κόσμος περίκειμαι αὐτός τότε . Λῦσος καί σεαυτοῦ ὁ δεσμός , καί ὁ πένης ὁ λιμός . τις ὁ ἁμάρτημα ὁ σειρά ἐπισφίγγω ; Πῶς ; φημί . ὅταν σύ μέν χρυσοφορέω , ἕτερος δέ ἀπόλλυμι · ὅταν σύ μέν ἵνα δόξα τυγχάνω ὁ κενός , τοσοῦτος λαμβάνω χρυσίον , ἕτερος δέ μηδέ ἐσθίω ἔχω , οὐ ὁ ἁμαρτία ἐπισφίγγω ; Πέριθος ὁ Χριστός , καί μή ὁ χρυσός · ἔνθα μαμωνᾶς , ἐκεῖ Χριστός οὐ εἰμί · ἔνθα Χριστός , ἐκεῖ μαμωνᾶς οὐ εἰμί . οὖον βούλομαι ὁ Βασιλεύς αὐτός περίκειμαι ὁ πᾶς ; εἰμί τίς σύ ὁ ἁλουργίς καί ὁ διάδημα δίδωμι , οὐ εἄν δέχομαι ἀντί πᾶς ὁ χρυσίον ; ἐγώ σύ οὖον ὁ κόσμος δίδωμι ὁ βασιλικός , ἀλλά αὐτός περιτίθημι ὁ Βασιλεύς παρέχω . καί πῶς ἄν τις περίειμι ὁ Χριστός , φημί ; Ἄκουος ὁ Παῦλος λέγω · ὅσος εἰς Χριστός βαπτίζω , Χριστός ἐνδύω · ἀκούω ὁ παραίνεσις ὁ ἀποστολικός · ὁ σάρξ , φημί , πρόνοια μή ποιέω εἰς ἐπιθυμία . οὕτως τις ἐνδύω ὁ Χριστός , μή προνοέω ὁ σάρξ εἰς ἐπιθυμία . ἄν ὁ Χριστός ἐνδύω , καί δαίμων σύ φοβέω · εἄν δέ ὁ χρυσός , καί ἄνθρωπος καταγελάω · ἐάν ἐνδύω ὁ Χριστός , καί ἄνθρωπος σύ αἰδέομαι . βούλομαι φαίνω κάλως καί εὐπρεπής ; ἀρκέω ὁ Δημιουργός ὁ πλάσσω . τις ὁ χρυσίον ἐπεισάγω , ὡς διορθόω ὁ θεός ὁ πλάσμα ; ἐθέλω εὐπρεπής φαίνω ; περιβάλλω ἐλεημοσύνη , περιβάλλω φιλανθρωπία , περιβάλλω σωφροσύνη , ἀτυφία · οὗτος πᾶς χρυσός τίμιος · οὗτος καί ὁ ὡραῖος εὐπρεπής ποιέω · οὗτος καί ὁ οὐ εὔμορφος εὔμορφος ἐργάζομαι . ὅταν γάρ τις μετά εὔνοια ὄψις ὁράω , ἀπό ἀγάπη φέρω ὁ ψῆφος · ὁ δέ πονηρός οὖον δύναμαι τις οὐδέ καλός εἰμί , καλός εἶπον · πλήσσω γάρ ὁ διάνοια οὖον φέρω ὁ ψῆφος ὀρθός . κοσμέω ποτέ ὁ Αἰγύπτιος , κοσμέω καί ὁ Ἰωσήφ · τίς οὖν εἰμί ὁ ὡραῖος ; οὖον λέγω ὅτε ἐν ὁ βασίλειος εἰμί ἐκεῖνος , οὗτος δέ ἐν ὁ δεσμωτήριον . γυμνός εἰμί οὗτος , ἀλλά ἐνδύω ὁ σωφροσύνη ὁ ἱμάτιον · ἐνδύω εἰμί ἐκεῖνος , ἀλλά γυμνός εἰμί αἰσχρός · σωφροσύνη γάρ οὐ ἔχω . ὅταν σφοδρός κοσμέω , εἰμί γυνή , τότε ὁ γυμνός αἰσχρός γίγνομαι · ἀποδύω γάρ ὁ εὐκοσμία . ἦς καί ὁ Εὔα γυμνός · ἀλλά ὅτε ἐνδύω , τότε εἰμί αἰσχρός · ὅτε μέν γάρ εἰμί γυμνός , κοσμέω ὁ δόξα ὁ θεός · ὅτε δέ ὁ ὁ ἁμαρτία ἱμάτιον ἐνδύω , τότε εἰμί αἰσχρός . καί σύ ὁ φιλοκοσμία ἐνδύω ὁ ἱμάτιον , τότε αἰσχρός φαίνω . ὅτι2 γάρ ὁ πολυτέλεια οὐ ἀρκέω δείκνυμι εὔμορφος , ἀλλά εἰμί καί ἐνδύω ὁ γυμνός μᾶλλον ἀσχημονέω , ἐγώ εἴρω . εἰμί ποτός αὐλητής ἢ χοραύλης σκεῦος ἐνδύω , ἆρα οὐ εἰμί ἀσχημοσύνη ; καίτοι γε χρύσεος ὁ ἱμάτιον εἰμί · ἀλλά διά οὗτος ἀσχημοσύνη , ὅτι χρύσεος . ὁ γάρ πολυτέλεια ὁ σκηνή ἁρμόζω ὁ τραγῳδέω , ὁ ὑποκριτής , ὁ μῖμος , ὁ ὀρχηστής , ὁ πρός ὁ θηρίον μάχομαι · γυνή δέ πιστός ἕτερος δίδωμι ἱμάτιον παρά ὁ θεός , αὐτός ὁ μονογενής ὁ θεός Παῖς . ὅσος γάρ , φημί , εἰς Χριστός βαπτίζω , Χριστός ἐνδύω . ἐπές ἐγώ , εἰμί τίς σύ βασιλικός δίδωμι ἱμάτιον , σύ δέ ἐπάνω ἐκεῖνος ὁ ὁ Εἵλως λαμβάνω περιτίθημι , ἆρα οὐ εἄν μετά ὁ ἀσχημονέω καί κολάζω ; ὁ ὁ οὐρανός δεσπότης καί ὁ ἄγγελος ἐνδύω , καί περί ὁ γῆ ἔτι στρέφω ; ταῦτα ἐγώ εἴρω , ὅτι μέγας μέν καί κατά ἑαυτοῦ κακός ὁ φιλοκοσμία , κἀν μηδείς εἰμί ἕτερος ἐντεῦθεν τίκτω , ἀλλά ἔξεστι ἀκίνδυνος ἔχω ( εἰς γάρ κενοδοξία ἀλείφω καί τύφω ) · νῦν δέ καί ἕτερος πολύς τίκτω ἐκ ὁ καλλωπισμός , ὑποψία φανερός , δαπάνη ἄκαιρος , βλασφημία , πλεονεξία ὑπόθεσις . τις γάρ καλλωπίζω , εἶπον ἐγώ ; ἵνα ἀρέσκω ὁ ἀνήρ ; οὐκοῦν ἐπί ὁ οἰκίον οὗτος ποιέω . ἐνταῦθα δέ ἐναντίος γίγνομαι . εἰμί γάρ ὁ οἰκεῖος ἀρέσκω ἐθέλω ἀνήρ , ὁ ἄλλος μή ἀρέσκω · εἰμί δέ ὁ ἄλλος ἀρέσκω , οὖον δύναμαι ἀρέσκω ὁ οἰκεῖος . ὥστε πᾶς ἀποτίθημι ὁ κόσμος ἐσθίω εἰς ἀγορά ἐμβάλλω , εἰς ἐκκλησία πρόειμι . ἄλλος δέ , μή ἀπό οὗτος ἀρέσκω ὁ ἀνήρ , ἀπό ὅς καί ὁ πόρνη , ἀλλά ἀπό οὗτος μᾶλλον , ἀπό ὅς ὁ γυνή ὁ ἐλεύθερος . τίς γάρ , εἶπον ἐγώ , διΐστημι γυνή πόρνη ; ὅτι2 ὁ μέν πρός εἷς μόνος ὁράω , ὅπως ὁ κάλλος ὁ σῶμα ἐφέλκω ὁ ἐράω · οὗτος δέ καί οἰκίον προίστημι , καί τέκνον κοινωνέω , καί ὁ ἄλλος ἅπας . θυγάτριον ἔχω ; ὁράω μή διαδέχομαι ὁ βλάβη · φιλέω γάρ πως πρός ὁ ἀνατροφή ὁ ἦθος ῥυθμίζω , καί μιμέομαι ὁ ὁ μήτηρ ἦθος . εἰμί ὑπόδειγμα ὁ θυγάτηρ σωφροσύνη , κοσμέω ὁ κόσμος ἐκεῖνος , καί ὁράω πῶς οὗτος καταφρονέω . ὄντως γάρ ἐκεῖνος κόσμος εἰμί , οὗτος δέ ἀκοσμία . ἀρκέω ὁ εἴρω . ὁ δέ θεός ὁ ὁ κόσμος ποιέω , καί δίδωμι ἐγώ ὁ ὁ Ψυχή κόσμος , κοσμέω ἐγώ , καί ὁ αὐτός δόξα ἀμφιάζω · ἵνα πᾶς ἐν ἀγαθός ἔργον διαλάμπω , καί εἰς δόξα αὐτός ζῶ , δόξα ἀναπέμπω ὁ πατήρ καί ὁ υἱός καί ὁ ἅγιος πνεῦμα .