joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 5.4
δ . Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἀόρατα . Βούλεσθε ἐπὶ τῶν ὁρωμένων ἀγάγω τὸν λόγον ; ἐπὶ τῶν ἤδη συμβάντων ; Εἰπέ μοι , πῶς τὸ θηρίον τὸν Ἰωνᾶν εἶχε ἐν τῇ γαστρί , καὶ οὐκ ἀπώλλυτο ; οὐχὶ ἄλογόν ἐστιν ; οὐχὶ ἁπλῶς κινεῖται ; πῶς ἐφείσατο τοῦ δικαίου ; πῶς αὐτὸν οὐκ ἀπέπνιξεν ἡ θέρμη ; πῶς οὐκ ἔσηψεν ; Εἰ γὰρ τὸ ἐν βυθῷ εἶναι μόνον ἄπορον , τὸ καὶ ἐν σπλάγχνοις καὶ τῇ θέρμῃ ἐκείνῃ , πολλῷ μᾶλλον ἀπορώτερον . Πῶς γὰρ τὸν ἐκεῖθεν ἀέρα ἀνέπνει ; πῶς ἤρκει δύο ζώοις ἡ ἀναπνοή ; πῶς δὲ αὐτὸν καὶ ἤμεσεν ἀσινῆ ; πῶς δὲ καὶ ἐφθέγγετο ; πῶς δὲ καὶ ἐν ἑαυτῷ ἦν , καὶ προσηύχετο ; ἆρα ταῦτα οὐκ ἄπιστα ; Ἂν λογισμῷ ἐξετάζωμεν , ἄπιστα · ἂν δὲ πίστει , σφόδρα πιστά . Εἴπω τι τούτου πλέον ; Ὁ σῖτος ἐν τῷ κόλπῳ τῆς γῆς φθείρεται , καὶ ἀνίσταται . Ὅρα τὰ θαύματα ἐναντία , καὶ ἄλληλα νικῶντα · θαυμαστὸν τὸ μὴ σαπῆναι , θαυμαστὸν τὸ σαπέντα ἀναστῆναι . Ποῦ εἰσιν οἱ τῇ ἀναστάσει διαπιστοῦντες καὶ λέγοντες , Τόδε τὸ ὀστοῦν πῶς τῷδε συγκολλᾶται ; καὶ μυθώδη τοιαῦτα εἰσάγοντες ; Εἰπέ μοι , πῶς ὁ Ἠλίας ἀνῆλθεν ἐν πυρὸς ἅρματι ; Τὸ πῦρ καίειν εἴωθεν , οὐκ ἀνάγειν . Πῶς τοσοῦτον ζῇ χρόνον ; ἐν τίνι τόπῳ ἐστί ; διὰ τί τοῦτο γέγονε ; Ποῦ δὲ Ἐνὼχ μετετέθη ; τροφῆς ἀπολαύει οἵας καὶ ἡμεῖς ; καὶ τί τὸ κωλύον ἐνταῦθα αὐτὸν εἶναι ; Ἀλλ’ οὐκ ἀπολαύει · καὶ διὰ τί μετετέθη ; Ὅρα τὸν θεὸν κατὰ μικρὸν ἡμᾶς παιδαγωγοῦντα . Μετέθηκε τὸν Ἐνώχ · οὐ πάνυ μέγα τοῦτο . Ἐπαίδευσεν ἡμᾶς τοῦτο εἰς τὴν ἀναγωγὴν τοῦ Ἠλία . Πάλιν ἐναπέκλεισε τὸν Νῶε τῇ κιβωτῷ · οὐ πάνυ μέγα οὐδὲ τοῦτο . Ἐπαίδευσεν ἡμᾶς τοῦτο εἰς τὴν ἀπόκλεισιν τοῦ προφήτου τὴν ἐν τῷ κήτει . Οὕτω καὶ τὰ παλαιὰ προδρόμων ἐδεήθη καὶ τύπων . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ κλίμακος ὁ πρῶτος βαθμὸς παραπέμπει τῷ δευτέρῳ , ἀπὸ δὲ τοῦ πρώτου οὐκ ἔνι ἐπὶ τὸν τέταρτον ἐλθεῖν , καὶ οὗτος ἐκείνῳ , ἵνα ἐκεῖνος τούτῳ γένηται ὁδός · οὐδὲ πρὸ τοῦ πρώτου δυνατὸν ἐπὶ τὸν δεύτερον ἐλθεῖν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα . Καὶ θέα σημεῖα σημείων · καὶ ὄψει τοῦτο ἐπὶ τῆς κλίμακος , ἣν εἶδεν Ἰακώβ · Ἄνω , φησίν , ὁ κύριος ἐπεστήρικτο , κάτω δὲ ἄγγελοι ἀνέβαινον καὶ κατέβαινον . Προεφητεύετο ὅτι υἱὸν ἔχει ὁ πατήρ · ἔδει τοῦτο πιστευθῆναι . Πόθεν θέλεις αὐτοῦ τὰ σημεῖα δείξω ; ἄνωθεν κάτω , ἢ κάτωθεν ἄνω ; Ἔδει γνωσθῆναι ὅτι ἀπαθῶς γεννᾷ · διὰ τοῦτο ἐγέννησε πρῶτον στεῖρα . Μᾶλλον δὲ ἀνωτέρω ἀγάγωμεν τὸν λόγον · ἔδει πιστευθῆναι , ὅτι ἐξ αὐτοῦ · τί οὖν ; Γίνεται τοῦτο , ἀμυδρῶς μέν , ἅτε ἐν τύπῳ καὶ σκιᾷ , πλὴν γίνεται · καὶ προϊὸν σαφέστερόν πως γίνεται . Ἐξ ἀνθρώπου μόνου γυνή , καὶ μένει ἐκεῖνος ὁλόκληρος . Πάλιν τῆς ἐκ Παρθένου κυήσεως ἔδει γενέσθαι τι τεκμήριον . Τίκτει στεῖρα οὐχ ἅπαξ , ἀλλὰ καὶ δεύτερον καὶ τρίτον καὶ πολλάκις . Τῆς μὲν οὖν ἐκ Παρθένου γεννήσεως τύπος ἡ στεῖρα · καὶ αὕτη παραπέμπει τῇ πίστει τὴν διάνοιαν . Πάλιν τοῦτο τύπος ἐγένετο τοῦ μόνον δύνασθαι γεννῆσαι τὸν θεόν . Εἰ γὰρ κυριώτερον ἄνθρωπος , καὶ χωρὶς τούτου τίκτεται , πολλῷ μᾶλλον ἐκ τοῦ κυριωτέρου γεννᾶται . Ἔστι καὶ ἄλλη γέννησις τῆς ἀληθείας τύπος , ἡ ἡμετέρα ἡ ἐκ πνεύματος . Ταύτης πάλιν ἡ στεῖρα τύπος , ὅτι οὐκ ἐξ αἱμάτων · αὕτη τῆς ἄνω γεννήσεως . Ἡ μὲν οὖν αὐτῆς τὸ ἀπαθὲς δείκνυσιν , ἡ δὲ τὸ ἐκ μόνου δύνασθαι γεννᾶσθαι . Ἔστι Χριστὸς ἄνω πάντων κρατῶν · ἔδει πιστευθῆναι τοῦτο . Γίνεται τοῦτο ἐν τῇ γῇ ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου . Ποιήσωμεν γάρ , φησίν , ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσιν ἡμετέραν , καὶ καθίσταται ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τῶν ἀλόγων πάντων . Οὕτως οὐ διὰ ῥημάτων , ἀλλὰ διὰ πραγμάτων ὑμᾶς ἐπαίδευσε . Τὸ ἀνακεχωρηκὸς τῆς φύσεως ὁ παράδεισος ἐδήλου , καὶ τὸ πάντων εἶναι βελτιώτατον τὸν ἄνθρωπον . Ἔμελλεν ἀνίστασθαι ὁ Χριστός · ὅρα λοιπὸν πόσα τοιούτου τεκμήρια · ὁ Ἐνὼχ , ὁ Ἠλίας , ὁ Ἰωνᾶς , τὰ ἐν τῇ καμίνῳ , τὸ ἐπὶ τοῦ Νῶε τὸ βάπτισμα , τὰ σπέρματα , τὰ φυτά , ἡ γέννησις ἡ ἡμετέρα , ἡ τῶν ζώων πάντων . Ἐπειδὴ γὰρ ἐν τούτῳ πάντα ἐκινδυνεύετο , τοῦτο μάλιστα πάντων πολλοὺς ἔσχε τοὺς τύπους . Ὅτι οὐκ ἀπρονόητα τὰ πάντα ἐστίν , ἀπὸ τῶν παρ’ ἡμῖν δυνατὸν στοχάσασθαι · οὐδὲν γὰρ ἀπρονόητον μένει , ἀλλὰ καὶ ἀγέλαι καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἀρχῆς δεῖται . Καὶ ὅτι οὐκ αὐτόματα γέγονε τὰ πάντα , δείκνυσιν ἡ γέεννα , ἔδειξε δὲ ὁ κατακλυσμὸς ὁ ἐπὶ Νῶε , τὸ πῦρ , ὁ καταποντισμὸς ὁ τῶν Αἰγυπτίων , τὰ ἐν τῇ ἐρήμῳ . Ἔδει καὶ τοῦ βαπτίσματος πολλὰ προηγήσασθαι · γέγονεν , ὅσα ἐν ὕδατι , καὶ μυρία ἄλλα , οἷον τὰ ἐν τῇ Παλαιᾷ , τὰ ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ , τὸ τὸν μὴ ὑγιαίνοντα καθαίρεσθαι , αὐτὸς ὁ κατακλυσμός , τὸ βάπτισμα Ἰωάννου . Ἔδει πιστευθῆναι ὅτι τὸν υἱὸν αὑτοῦ ἐκδίδωσιν ὁ θεός · προλαβὼν ἐποίησε τοῦτο ἄνθρωπος . Τίς οὗτος ; Ἀβραὰμ ὁ πατριάρχης . Πάντων οὖν τούτων τύπους , ἂν θέλωμεν , εὑρήσομεν , ἂν ζητῶμεν ἐν τῇ Γραφῇ . Ἀλλὰ μὴ ἀποκάμωμεν , ἀλλ’ ἐν τούτοις ῥυθμίζωμεν ἑαυτούς · στεῤῥὰν ἔχωμεν τὴν πίστιν , καὶ ἀκρίβειαν πολιτείας ἐπιδειξώμεθα , ἵνα διὰ πάντων εὐχαριστήσαντες τῷ θεῷ , καταξιωθῶμεν τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτόν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: δ . ἀλλά οὗτος μέν ἀόρατος . βούλομαι ἐπί ὁ ὁράω ἄγω ὁ λόγος ; ἐπί ὁ ἤδη συμβαίνω ; ἐπές ἐγώ , πῶς ὁ θηρίον ὁ Ἰωνᾶς ἔχω ἐν ὁ γαστήρ , καί οὐ ἀπόλλυμι ; οὐ ἄλογος εἰμί ; οὐ ἁπλόος κινέω ; πῶς φείδομαι ὁ Δίκαιος ; πῶς αὐτός οὐ ἀποπνίγω ὁ θέρμη ; πῶς οὐ σήπω ; εἰμί γάρ ὁ ἐν βυθός εἰμί μόνος ἄπορος , ὁ καί ἐν σπλάγχνον καί ὁ θέρμη ἐκεῖνος , πολύς μᾶλλον ἄπορος . Πῶς γάρ ὁ ἐκεῖθεν ἀήρ ἀναπνέω ; πῶς ἀρκέω δύο ζῷον ὁ ἀναπνοή ; πῶς δέ αὐτός καί ἐμέω ἀσινής ; πῶς δέ καί φθέγγομαι ; πῶς δέ καί ἐν ἑαυτοῦ εἰμί , καί προσεύχομαι ; ἆρα οὗτος οὐ ἄπιστος ; ἄν λογισμός ἐξετάζω , ἄπιστος · εἄν δέ πίστις , σφόδρα πιστός . εἶπον τίς οὗτος πλέω ; ὁ σῖτος ἐν ὁ κόλπος ὁ γῆ φθείρω , καί ἀνίστημι . Ὅρας ὁ θαῦμα ἐναντίος , καί ἀλλήλων Νίκη · θαυμαστός ὁ μή σήπω , θαυμαστός ὁ σήπω ἀνίστημι . πός εἰμί ὁ ὁ ἀνάστασις διαπιστέω καί λέγω , Τόδε ὁ ὀστέον πῶς ὅδε συγκολλώ ; καί μυθώδης τοιοῦτος εἰσάγω ; ἐπές ἐγώ , πῶς ὁ Ἠλίας ἀνέρχομαι ἐν πυρός ἅρμα ; ὁ πῦρ καίω εἴωθα , οὐ ἀνάγω . Πῶς τοσοῦτος ζῶ χρόνος ; ἐν τίς τόπος εἰμί ; διά τίς οὗτος γίγνομαι ; πός δέ Ἐνώχ μετατίθημι ; τροφή ἀπολαύω οἷος καί ἐγώ ; καί τίς ὁ κωλύω ἐνταῦθα αὐτός εἰμί ; ἀλλά οὐ ἀπολαύω · καί διά τίς μετατίθημι ; Ὅρας ὁ θεός κατά μικρός ἐγώ παιδαγωγέω . μετατίθημι ὁ Ἐνώχ · οὖον πάνυ μέγας οὗτος . παιδεύω ἐγώ οὗτος εἰς ὁ ἀναγωγή ὁ Ἠλία . πάλιν ἐναποκλείω ὁ Νῶε ὁ κιβωτός · οὖον πάνυ μέγας οὐδέ οὗτος . παιδεύω ἐγώ οὗτος εἰς ὁ ἀπόκλεισις ὁ προφήτης ὁ ἐν ὁ κῆτος . οὕτως καί ὁ παλαιός πρόδρομος δήω καί τύπος . καθά γάρ ἐπί κλῖμαξ ὁ πρῶτος βαθμός παραπέμπω ὁ δύο , ἀπό δέ ὁ πρῶτος οὐ ἐν ἐπί ὁ τέταρτος ἔρχομαι , καί οὗτος ἐκεῖνος , ἵνα ἐκεῖνος οὗτος γίγνομαι ὁδός · οὐδέ πρό ὁ πρῶτος δυνατός ἐπί ὁ δύο ἔρχομαι · οὗτος καί ἐνταῦθα . καί θέα σημεῖον σημεῖον · καί ὁράω οὗτος ἐπί ὁ κλῖμαξ , ὅς ὁράω Ἰακώβ · ἄνοος , φημί , ὁ κύριος ἐπιστηρίζω , κάτω δέ ἄγγελος ἀναβαίνω καί καταβαίνω . προφητεύω ὅτι υἱός ἔχω ὁ πατήρ · ἐσθίω οὗτος πιστεύω . πόθεν ἐθέλω αὐτός ὁ σημεῖον δείκνυμι ; ἄνωθεν κάτω , ἢ κάτωθεν ἄνω ; δέω γιγνώσκω ὅτι ἀπαθής γεννάω · διά οὗτος γεννάω πρῶτος στεῖρα . μᾶλλος δέ ἀνωτέρω ἄγω ὁ λόγος · ἐσθίω πιστεύω , ὅτι ἐκ αὐτός · τίς οὖν ; γίγνομαι οὗτος , ἀμυδρός μέν , ἅτε ἐν τύπος καί σκιά , πλήν γίγνομαι · καί πρόειμι σαφής πως γίγνομαι . ἐς ἄνθρωπος μόνος γυνή , καί μένω ἐκεῖνος ὁλόκληρος . πάλιν ὁ ἐκ παρθένος κύησις ἐσθίω γίγνομαι τίς τεκμήριον . τίκτω στεῖρα οὐ ἅπαξ , ἀλλά καί δύο καί τρίτος καί πολλάκις . ὁ μέν οὖν ἐκ παρθένος γέννησις τύπος ὁ στεῖρα · καί οὗτος παραπέμπω ὁ πίστις ὁ διάνοια . πάλιν οὗτος τύπος γίγνομαι ὁ μόνος δύναμαι γεννάω ὁ θεός . εἰμί γάρ κύριος ἄνθρωπος , καί Χωρὶς οὗτος τίκτω , πολύς μᾶλλον ἐκ ὁ κύριος γεννάω . εἰμί καί ἄλλος γέννησις ὁ ἀλήθεια τύπος , ὁ ἡμέτερος ὁ ἐκ πνεῦμα . Ταύτη πάλιν ὁ στεῖρα τύπος , ὅτι οὐ ἐκ αἷμα · οὗτος ὁ ἄνω γέννησις . ὁ μέν οὖν αὐτός ὁ ἀπαθής δείκνυμι , ὁ δέ ὁ ἐκ μόνος δύναμαι γεννάω . εἰμί Χριστός ἄνω πᾶς κράτος · ἐσθίω πιστεύω οὗτος . γίγνομαι οὗτος ἐν ὁ γῆ ἐπί ὁ ἄνθρωπος . ποιέω γάρ , φημί , ἄνθρωπος κατά εἰκών καί κατά ὁμοίωσις ἡμέτερος , καί καθίστημι ἐπί ὁ ἀρχή ὁ ἄλογος πᾶς . οὕτως οὖον διά ῥῆμα , ἀλλά διά πρᾶγμα σύ παιδεύω . ὁ ἀναχωρέω ὁ φύσις ὁ παράδεισος δηλόω , καί ὁ πᾶς εἰμί βελτιώτατον ὁ ἄνθρωπος . μέλλω ἀνίστημι ὁ Χριστός · ὁράω λοιπός πόσος τοιοῦτος τεκμήριον · ὁ Ἐνώχ , ὁ Ἠλίας , ὁ Ἰωνᾶς , ὁ ἐν ὁ κάμινος , ὁ ἐπί ὁ Νῶε ὁ βάπτισμα , ὁ σπέρμα , ὁ φυτός , ὁ γέννησις ὁ ἡμέτερος , ὁ ὁ ζῷον πᾶς . ἐπεί γάρ ἐν οὗτος πᾶς κινδυνεύω , οὗτος μάλιστα πᾶς πολύς ἔχω ὁ τύπος . ὅτι2 οὐ ἀπρονόητος ὁ πᾶς εἰμί , ἀπό ὁ παρά ἐγώ δυνατός στοχάζομαι · οὐδείς γάρ ἀπρονόητος μένω , ἀλλά καί ἀγέλη καί ὁ ἄλλος πᾶς ἀρχή δήω . καί ὅτι οὐ αὐτόματος γίγνομαι ὁ πᾶς , δείκνυμι ὁ γέεννα , δείκνυμι δέ ὁ κατακλυσμός ὁ ἐπί Νῶε , ὁ πῦρ , ὁ καταποντισμός ὁ ὁ Αἰγύπτιος , ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος . δέω καί ὁ βάπτισμα πολύς προηγέομαι · γίγνομαι , ὅσος ἐν ὕδωρ , καί μυρίος ἄλλος , οἷος ὁ ἐν ὁ Παλαιή , ὁ ἐν ὁ κολυμβήθρα , ὁ ὁ μή ὑγιαίνω καθαίρω , αὐτός ὁ κατακλυσμός , ὁ βάπτισμα Ἰωάννης . δέω πιστεύω ὅτι ὁ υἱός αὐτός ἐκδίδωμι ὁ θεός · προλαμβάνω ποιέω οὗτος ἄνθρωπος . Τῖς οὗτος ; Ἀβραάμ ὁ πατριάρχης . Πάντων οὖν οὗτος τύπος , εἄν ἐθέλω , εὑρίσκω , εἄν ζητέω ἐν ὁ γραφή . ἀλλά μή ἀποκάμνω , ἀλλά ἐν οὗτος ῥυθμίζω ἑαυτοῦ · στερρός ἔχω ὁ πίστις , καί ἀκρίβεια πολιτεία ἐπιδείκνυμι , ἵνα διά πᾶς εὐχαριστέω ὁ θεός , καταξιόω ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .