joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 3.4
δ . Καὶ θέα μοι τὸ παράδοξον . Τούτους πρώτους κατήγαγεν ὧδε , καὶ τότε τὸν ἄνθρωπον ἀνήγαγε πρὸς αὐτούς · οὐρανὸς ἡ γῆ γέγονεν , ἐπειδὴ τὰ τῆς γῆς ἔμελλεν οὐρανὸς δέχεσθαι . Διὰ τοῦτο εὐχαριστοῦντες λέγομεν , Δόξα ἐν ὑψίστοις θεῷ , καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη , ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία . Ἰδοὺ , φησί , καὶ ἄνθρωποι ἐφάνησαν εὐαρεστοῦντες λοιπόν . Τί ἐστιν , Εὐδοκία ; Καταλλαγή · οὐκέτι μεσότοιχόν ἐστιν ὁ οὐρανός . Τὸ πρῶτον κατὰ ἀριθμὸν ἐθνῶν ἦσαν οἱ ἄγγελοι · νῦν δὲ οὐ κατὰ ἀριθμὸν ἐθνῶν , ἀλλὰ κατὰ ἀριθμὸν πιστῶν . Πόθεν δῆλον ; Ἄκουε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ὁρᾶτε μὴ καταφρονήσητε ἑνὸς τῶν μικρῶν τούτων . Οἱ γὰρ ἄγγελοι αὐτῶν διαπαντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ἕκαστος γὰρ πιστὸς ἄγγελον ἔχει , ἐπεὶ καὶ ἐξ ἀρχῆς ἕκαστος ἀνὴρ τῶν εὐδοκίμων ἄγγελον εἶχε · καθώς φησιν ὁ Ἰακώβ , Ὁ ἄγγελος ὁ τρέφων με , καὶ ὁ ῥυόμενός με ἐκ νεότητός μου . Εἰ τοίνυν ἀγγέλους ἔχομεν , νήφωμεν , καθάπερ παιδαγωγῶν τινων ἡμῖν παρόντων · πάρεστι γὰρ καὶ δαίμων . Διὰ τοῦτο εὐχόμεθα , καὶ λέγομεν αἰτοῦντες τὸν ἄγγελον τῆς εἰρήνης , καὶ πανταχοῦ εἰρήνην αἰτοῦμεν . Οὐδὲν γὰρ ταύτης ἴσον · ἐν ταῖς ἐκκλησίαις εἰρήνην , ἐν ταῖς εὐχαῖς , ἐν ταῖς λιταῖς , ἐν ταῖς προσρήσεσι · καὶ ἅπαξ , καὶ δίς , καὶ τρίς , καὶ πολλάκις αὐτὴν δίδωσιν ὁ τῆς ἐκκλησίας προεστώς , Εἰρήνη ὑμῖν , ἐπιλέγων . Διὰ τί ; Ὅτι αὕτη μήτηρ πάντων τῶν ἀγαθῶν ἐστιν , αὕτη τῆς χαρᾶς ὑπόθεσις . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς εἰσιοῦσιν εἰς τὰς οἰκίας τοῖς ἀποστόλοις τοῦτο λέγειν προσέταξεν εὐθέως , καθάπερ τι σύμβολον τῶν ἀγαθῶν · Εἰσερχόμενοι γάρ , φησίν , εἰς τὰς οἰκίας , λέγετε , Εἰρήνη ὑμῖν . Ταύτης γὰρ οὐκ οὔσης , πάντα περιττά . Καὶ πάλιν τοῖς μαθηταῖς ἔλεγεν , Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν , εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν . Αὕτη τῇ ἀγάπῃ προοδοποιεῖ . Καὶ οὐ λέγει ὁ τῆς ἐκκλησίας προεστώς , Εἰρήνη ὑμῖν ἁπλῶς , ἀλλ’ , Εἰρήνη πᾶσι . Τί γὰρ ὄφελος , ἂν μετὰ τοῦδε μὲν εἰρήνην ἔχωμεν , μεθ’ ἑτέρου δὲ πόλεμον καὶ μάχην ; τί τὸ κέρδος ; Οὐδὲ γὰρ ἐν τῷ σώματι , ἂν τὰ μὲν ἡσυχάζῃ τῶν στοιχείων , τὰ δὲ διαστασιάζῃ , δυνατὸν ὑγίειαν συνεστάναι ποτέ , ἀλλὰ διὰ τῆς ἁπάντων εὐταξίας καὶ συμφωνίας καὶ εἰρήνης · κἂν μὴ πάντα ἡσυχάζῃ , καὶ ἐπὶ τῶν οἰκείων ὅρων μένῃ , πάντα ἀνατραπήσεται . Καὶ ἐν τῇ διανοίᾳ δὲ τῇ ἡμετέρᾳ , ἐὰν μὴ πάντες ἡσυχάζωσιν οἱ λογισμοί , εἰρήνη οὐκ ἔσται . Τοσοῦτόν ἐστιν ἀγαθὸν ἡ εἰρήνη , ὡς υἱοὺς θεοῦ καλεῖσθαι τοὺς αὐτῆς ποιητὰς καὶ δημιουργούς · εἰκότως · ἐπεὶ καὶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ ἐπὶ τούτῳ ἦλθεν εἰς τὴν γῆν , εἰρηνοποιήσων τὰ ἐν τῇ γῇ , καὶ τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Εἰ δὲ οἱ εἰρηνοποιοὶ υἱοὶ τοῦ θεοῦ , οἱ νεωτεροποιοὶ υἱοὶ διαβόλου . Τί λέγεις ; ἔρεις καὶ μάχας ἐμβάλλεις ; Καὶ τίς οὕτως ἄθλιος , φησίν ; Εἰσὶ γὰρ πολλοὶ χαίροντες ἐπὶ τοῖς κακοῖς , καὶ τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ διασπῶντες μᾶλλον , ἢ οἱ στρατιῶται τῇ λόγχῃ διέτεμνον , ἢ οἱ Ἰουδαῖοι τοῖς ἥλοις διέκοψαν . Ἐκεῖνο τούτου ἔλαττον τὸ κακόν · ἐκεῖνα διατμηθέντα τὰ μέλη πάλιν συνήφθη · ταῦτα δὲ ἀποσπασθέντα , ἂν ἐνθάδε μὴ συναφθῇ , οὐκέτι συναφθήσεται , ἀλλὰ μένει τοῦ πληρώματος ἔξω . Ὅταν βούλῃ τῷ ἀδελφῷ πολεμῆσαι , ἐννόησον ὅτι τοῖς μέλεσι τοῦ Χριστοῦ πολεμεῖς , καὶ παῦσαι τῆς μανίας . Τί γάρ , εἰ ἀπεῤῥιμμένος ἐστίν , εἰ εὐτελής ; τί γάρ , εἰ εὐκαταφρόνητος ; Οὕτως οὐκ ἔστι θέλημα , φησίν , ἔμπροσθεν τοῦ πατρός μου , ἵνα ἀπόληται εἷς τῶν μικρῶν τούτων · καὶ πάλιν · Οἱ ἄγγελοι αὐτῶν διαπαντὸς βλέπουσι τὸ πρόσωπον τοῦ πατρός μου τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ὁ θεὸς δι’ αὐτὸν καὶ δοῦλος ἐγένετο , καὶ ἐσφάγη · σὺ δὲ οὐδὲν αὐτὸν εἶναι νομίζεις ; Οὐκοῦν μάχῃ καὶ κατὰ τοῦτο τῷ θεῷ , τὰς ἐναντίας αὐτῷ φέρων ψήφους . Ὅταν εἰσέλθῃ ὁ τῆς ἐκκλησίας προεστώς , εὐθέως λέγει · Εἰρήνη πᾶσιν · ὅταν ὁμιλῇ , Εἰρήνη πᾶσιν · ὅταν εὐλογῇ , Εἰρήνη πᾶσιν · ὅταν ἀσπάζεσθαι κελεύῃ , Εἰρήνη πᾶσιν · ὅταν ἡ θυσία τελεσθῇ , Εἰρήνη πᾶσι . Καὶ μεταξὺ πάλιν , Χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη . Πῶς οὖν οὐκ ἄτοπον , εἰ τοσαυτάκις ἀκούοντες εἰρήνην ἔχειν , ἐκπεπολεμώμεθα πρὸς ἀλλήλους , καὶ λαμβάνοντες , καὶ ἀντιδιδόντες , τῷ διδόντι τὴν εἰρήνην πολεμοῦμεν ; Λέγεις , Καὶ τῷ πνεύματί σου , καὶ διαβάλλεις αὐτὸν ἔξω ; Οἴμοι , ὅτι τὰ σεμνὰ τῆς ἐκκλησίας , σχήματα γέγονε πραγμάτων μόνον , ἀλλ’ οὐκ ἀλήθειά τις · οἴμοι , ὅτι μέχρι ῥημάτων τὰ σύμβολα μένει τοῦ στρατοπέδου τούτου . Ὅθεν καὶ ἀγνοεῖτε διὰ τί λέγεται , Εἰρήνη πᾶσιν . Ἀλλ’ ἀκούετε τῶν ἑξῆς , τί φησιν ὁ Χριστός · εἰς ἣν δ’ ἂν πόλιν ἢ κώμην εἰσέλθητε , Εἰσερχόμενοι εἰς τὴν οἰκίαν , ἀσπάσασθε αὐτήν · καὶ ἐὰν μὲν ᾖ ἡ οἰκία ἀξία , ἐλθέτω ἡ εἰρήνη ὑμῶν ἐπ’ αὐτήν · ἐὰν δὲ μὴ ᾖ ἀξία , ἡ εἰρήνη ὑμῶν πρὸς ὑμᾶς ἀποστραφήτω . Διὰ τοῦτο οὐκ ἴσμεν , ὅτι τύπον ῥημάτων νομίζομεν ταῦτα εἶναι , καὶ οὐ συντιθέμεθα τῷ νῷ . Μὴ γὰρ ἐγὼ δίδωμι τὴν εἰρήνην ; Ὁ Χριστὸς δι’ ἡμῶν φθέγγεσθαι καταξιῶν . Εἰ καὶ τὸν ἄλλον ἅπαντα χρόνον κενοὶ τῆς χάριτός ἐσμεν , ἀλλ’ οὐ νῦν δι’ ὑμᾶς . Εἰ γὰρ εἰς ὄνον ἐνήργησε καὶ εἰς μάντιν ἡ τοῦ θεοῦ χάρις , δι’ οἰκονομίαν καὶ τὴν τῶν Ἰσραηλιτῶν ὠφέλειαν , εὔδηλον ὅτι οὐδὲ εἰς ἡμᾶς παραιτήσεται ἐνεργεῖν , ἀλλ’ ἀνέξεται καὶ τοῦτο δι’ ἡμᾶς .
Lemmas: δ . καί θέα ἐγώ ὁ παράδοξος . οὗτος πρῶτος κατάγω ὧδε , καί τότε ὁ ἄνθρωπος ἀνάγω πρός αὐτός · οὐρανός ὁ γῆ γίγνομαι , ἐπεί ὁ ὁ γῆ μέλλω οὐρανός δέχομαι . Ζεύς οὗτος εὐχαριστέω λέγω , Δόξα ἐν ὕψιστος θεός , καί ἐπί γῆ εἰρήνη , ἐν ἄνθρωπος εὐδοκία . ἰδέ , φημί , καί ἄνθρωπος φαίνω εὐαρεστέω λοιπός . τις εἰμί , Εὐδοκία ; καταλλαγή · οὐκέτι μεσότοιχον εἰμί ὁ οὐρανός . ὁ πρῶτος κατά ἀριθμός ἔθνος εἰμί ὁ ἄγγελος · νῦν δέ οὖον κατά ἀριθμός ἔθνος , ἀλλά κατά ἀριθμός πιστός . πόθεν δῆλος ; Ἄκουος ὁ Χριστός λέγω · ὁράω μή καταφρονέω εἷς ὁ μικρός οὗτος . ὁ γάρ ἄγγελος αὐτός διαπαντός βλέπω ὁ πρόσωπον ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ἕκαστος γάρ πιστός ἄγγελος ἔχω , ἐπεί καί ἐκ ἀρχή ἕκαστος ἀνήρ ὁ εὐδόκιμος ἄγγελος ἔχω · καθώς φημί ὁ Ἰακώβ , ὁ ἄγγελος ὁ τρέφω ἐγώ , καί ὁ ἐρύω ἐγώ ἐκ νεότης ἐγώ . εἰμί τοίνυν ἄγγελος ἔχω , νήφω , καθάπερ παιδαγωγός τίνω ἐγώ πάρειμι · πάρειμι γάρ καί δαίμων . Ζεύς οὗτος εὔχομαι , καί λέγω αἰτέω ὁ ἄγγελος ὁ εἰρήνη , καί πανταχοῦ εἰρήνη αἰτέω . οὐδείς γάρ οὗτος ἴσος · ἐν ὁ ἐκκλησία εἰρήνη , ἐν ὁ εὐχή , ἐν ὁ λιτός , ἐν ὁ πρόσρησις · καί ἅπαξ , καί δίς , καί τρίς , καί πολλάκις αὐτός δίδωμι ὁ ὁ ἐκκλησία προΐστημι , Εἰρήνη σύ , ἐπιλέγω . Ζεύς τίς ; ὅτι2 οὗτος μήτηρ πᾶς ὁ ἀγαθός εἰμί , οὗτος ὁ χαρά ὑπόθεσις . Ζεύς οὗτος καί ὁ Χριστός εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον ὁ ἀπόστολος οὗτος λέγω προστάσσω εὐθύς , καθάπερ τίς σύμβολον ὁ ἀγαθός · εἰσέρχομαι γάρ , φημί , εἰς ὁ οἰκίον , λέγω , Εἰρήνη σύ . Ταύτη γάρ οὐ εἰμί , πᾶς περισσός . καί πάλιν ὁ μαθητής λέγω , Εἰρήνη ἀφίημι σύ , εἰρήνη ὁ ἐμός δίδωμι σύ . Ἄτη ὁ ἀγάπη προοδοποιέω . καί οὖον λέγω ὁ ὁ ἐκκλησία προΐστημι , Εἰρήνη σύ ἁπλόος , ἀλλά , Εἰρήνη πᾶς . τις γάρ ὄφελος , εἄν μετά ὅδε μέν εἰρήνη ἔχω , μετά ἕτερος δέ πόλεμος καί μάχη ; τίς ὁ κέρδος ; οὐδέ γάρ ἐν ὁ σῶμα , εἄν ὁ μέν ἡσυχάζω ὁ στοιχεῖον , ὁ δέ διαστασιάζω , δυνατός ὑγίεια συνίστημι ποτός , ἀλλά διά ὁ ἅπας εὐταξία καί συμφωνία καί εἰρήνη · κἀν μή πᾶς ἡσυχάζω , καί ἐπί ὁ οἰκέω ὁράω μένω , πᾶς ἀνατρέπω . καί ἐν ὁ διάνοια δέ ὁ ἡμέτερος , ἐάν μή πᾶς ἡσυχάζω ὁ λογισμός , εἰρήνη οὐ εἰμί . τοσοῦτόν εἰμί ἀγαθός ὁ εἰρήνη , ὡς υἱός θεός καλέω ὁ αὐτός ποιητής καί δημιουργός · εἰκότως · ἐπεί καί ὁ υἱός ὁ θεός ἐπί οὗτος ἔρχομαι εἰς ὁ γῆ , εἰρηνοποιέω ὁ ἐν ὁ γῆ , καί ὁ ἐν ὁ οὐρανός . εἰμί δέ ὁ εἰρηνοποιός υἱός ὁ θεός , ὁ νεωτεροποιός υἱός διάβολος . τις λέγω ; εἴρω καί μάχη ἐμβάλλω ; καί τίς οὕτως ἄθλιος , φημί ; εἰσί γάρ πολύς χαίρω ἐπί ὁ κακός , καί ὁ σῶμα ὁ Χριστός διασπάω μᾶλλον , ἢ ὁ στρατιώτης ὁ λόγχη διατέμνω , ἢ ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἧλος διακόπτω . ἐκεῖνος οὗτος μικρός ὁ κακός · ἐκεῖνος διατέμνω ὁ μέλος πάλιν συνάπτω · οὗτος δέ ἀποσπάω , εἄν ἐνθάδε μή συνάπτω , οὐκέτι συνάπτω , ἀλλά μένω ὁ πλήρωμα ἔξω . ὅταν βούλομαι ὁ ἀδελφός πολεμέω , ἐννοέω ὅτι ὁ μέλος ὁ Χριστός πολεμέω , καί παύω ὁ μανία . τις γάρ , εἰμί ἀπορρίπτω εἰμί , εἰμί εὐτελής ; τίς γάρ , εἰμί εὐκαταφρόνητος ; οὕτως οὐ εἰμί θέλημα , φημί , ἔμπροσθεν ὁ πατήρ ἐγώ , ἵνα ἀπόλλυμι εἷς ὁ μικρός οὗτος · καί πάλιν · ὁ ἄγγελος αὐτός διαπαντός βλέπω ὁ πρόσωπον ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ὁ θεός διά αὐτός καί δοῦλος γίγνομαι , καί σφάζω · σύ δέ οὐδείς αὐτός εἰμί νομίζω ; οὐκοῦν μάχομαι καί κατά οὗτος ὁ θεός , ὁ ἐναντίος αὐτός φέρω ψῆφος . ὅταν εἰσέρχομαι ὁ ὁ ἐκκλησία προΐστημι , εὐθύς λέγω · Εἰρήνη πᾶς · ὅταν ὁμιλέω , Εἰρήνη πᾶς · ὅταν εὐλογέω , Εἰρήνη πᾶς · ὅταν ἀσπάζομαι κελεύω , Εἰρήνη πᾶς · ὅταν ὁ θυσία τελέω , Εἰρήνη πᾶς . καί μεταξύ πάλιν , Χάρις σύ καί εἰρήνη . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , εἰμί τοσαυτάκις ἀκούω εἰρήνη ἔχω , ἐκπολεμόω πρός ἀλλήλων , καί λαμβάνω , καί ἀντιδίδωμι , ὁ δίδωμι ὁ εἰρήνη πολεμέω ; λέγω , καί ὁ πνεῦμα σύ , καί διαβάλλω αὐτός ἔξω ; οἴμοι , ὅτι ὁ σεμνός ὁ ἐκκλησία , σχῆμα γίγνομαι πρᾶγμα μόνος , ἀλλά οὐ ἀλήθεια τις · οἴμοι , ὅτι μέχρι ῥῆμα ὁ σύμβολον μένω ὁ στρατόπεδον οὗτος . ὅθεν καί ἀγνοέω διά τίς λέγω , Εἰρήνη πᾶς . ἀλλά ἀκούω ὁ ἑξῆς , τίς φημί ὁ Χριστός · εἰς ὅς δέ εἄν πόλις ἢ κώμη εἰσέρχομαι , εἰσέρχομαι εἰς ὁ οἰκίον , ἀσπάζομαι αὐτός · καί ἐάν μέν εἰμί ὁ οἰκίον ἄξιος , ἔρχομαι ὁ εἰρήνη σύ ἐπί αὐτός · ἐάν δέ μή εἰμί ἄξιος , ὁ εἰρήνη σύ πρός σύ ἀποστρέφω . Ζεύς οὗτος οὐ οἶδα , ὅτι τύπος ῥῆμα νομίζω οὗτος εἰμί , καί οὖον συντίθημι ὁ νάω . μή γάρ ἐγώ δίδωμι ὁ εἰρήνη ; ὁ Χριστός διά ἐγώ φθέγγομαι καταξιόω . εἰμί καί ὁ ἄλλος ἅπας χρόνος κενός ὁ χάρις εἰμί , ἀλλά οὖον νῦν διά σύ . εἰμί γάρ εἰς ὄνος ἐνεργέω καί εἰς μάντις ὁ ὁ θεός χάρις , διά οἰκονομία καί ὁ ὁ Ἰσραηλίτης ὠφέλεια , εὔδηλος ὅτι οὐδέ εἰς ἐγώ παραιτέομαι ἐνεργέω , ἀλλά ἀνέχω καί οὗτος διά ἐγώ .