joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 6.2
β . Ὅρα πῶς ἐν τῇ τούτων κατηγορίᾳ ἐκεῖνο διορύττει , πρότερον τιθεὶς τὴν λύσιν , καὶ τότε τὴν ἀντίθεσιν . Ἀνύποπτος γὰρ ἡ τοιαύτη λύσις , καὶ μᾶλλον δέχεται ὁ ἀκροατής , ὡς οὐ τοῦτο σπουδάζοντος τοῦ λέγοντος . Ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ φιλονεικεῖ μὴ ἡττηθῆναι , ἐνταῦθα δὲ οὔ . Ὅτι ἐν αὐτῷ κατοικεῖ . Τουτέστιν , ὅτι ὁ θεὸς ἐν αὐτῷ οἰκεῖ . Ἀλλ’ ἵνα μὴ νομίσῃς αὐτὸν συγκεκλεῖσθαι , ὡς ἐν σώματι , φησί · Πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς , καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι . Ἄλλοι φασὶν ὅτι τὴν ἐκκλησίαν λέγει πεπληρωμένην ὑπὸ τῆς θεότητος αὐτοῦ , καθὼς ἀλλαχοῦ φησι · Τοῦ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου · τὸ δέ , σωματικῶς , ἐνταῦθα , ὡς ἐν κεφαλῇ σῶμα . Πῶς οὖν οὐκ ἐπήγαγεν , ἥτις ἐστὶν ἡ ἐκκλησία ; Ἔνιοι δὲ περὶ τοῦ πατρός φασι λέγειν , ὅτι τῆς θεότητος τὸ πλήρωμα ἐν αὐτῷ οἰκεῖ · ἀλλὰ κακῶς . Πρῶτον μέν , ὅτι τὸ οἰκεῖν οὐ κυρίως λέγεται ἐπὶ θεοῦ · δεύτερον , ὅτι τὸ πλήρωμα οὐ τὸ δεχόμενόν ἐστι · Τοῦ γὰρ Κυρίου ἡ γῆ , καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς · καὶ πάλιν ὁ ἀπόστολος , Ἄχρις οὗ τὸ πλήρωμα τῶν ἐθνῶν εἰσέλθῃ . Τὸ ὅλον λέγεται πλήρωμα . Ἔπειτα τό , Σωματικῶς , τί βούλεται δηλοῦν ; Ὡς ἐν κεφαλῇ . Τί δὲ πάλιν τὸ αὐτὸ λέγει , Καὶ ἐστὲ ἐν αὐτῷ πεπληρωμένοι ; Τί οὖν ἐστιν ; Ὅτι οὐδὲν ἔλαττον ἔχετε αὐτοῦ · ὥσπερ ἐν ἐκείνῳ ᾤκησεν , οὕτω καὶ ἐν ὑμῖν . Βιάζεται γὰρ ἀεὶ Παῦλος ἐγγὺς ἡμᾶς ἀγαγεῖν τοῦ Χριστοῦ , ὡς ὅταν λέγῃ · Συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἡμᾶς · καί , Εἰ ὑπομένομεν , καὶ συμβασιλεύσομεν · καί , Πῶς οὐχὶ καὶ σὺν αὐτῷ τὰ πάντα ἡμῖν χαρίσεται ; καὶ συγκληρονόμους καλεῖ . Εἶτα περὶ τοῦ ἀξιώματος · Καὶ αὐτός ἐστιν ἡ κεφαλὴ πάσης ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας . Ὁ πάντων ἀνώτερος , ἡ αἰτία , οὐχὶ ὁμοούσιος ; Εἶτα τὸ τῆς εὐεργεσίας θαυμαστῶς πως ἐπήγαγε , καὶ πολλῷ τῆς πρὸς Ῥωμαίους θαυμαστότερον . Ἐκεῖ μὲν γάρ φησι , Περιτομὴ καρδίας ἐν πνεύματι , οὐ γράμματι · ἐνταῦθα δὲ Ἐν τῷ Χριστῷ . Ἐν ᾧ καὶ περιετμήθητε περιτομῇ ἀχειροποιήτῳ , ἐν τῇ ἀπεκδύσει τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν τῆς σαρκός , ἐν τῇ περιτομῇ τοῦ Χριστοῦ . Ὅρα πῶς ἐγγὺς γίνεται τοῦ πράγματος . Ἐν τῇ ἀπεκδύσει , φησίν . Οὐκ εἶπεν , ἐκδύσει . Τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν . Τὸν παλαιόν φησι βίον . Συνεχῶς ταῦτα στρέφει καὶ διαφόρως , ὥσπερ καὶ ἄνω ἔλεγεν · Ὃς ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ἐκ τῆς ἐξουσίας τοῦ σκότους , καὶ ἀποκατήλλαξεν ἀπηλλοτριωμένους εἰς τὸ εἶναι ἡμᾶς ἁγίους καὶ ἀμώμους . Οὐκέτι , φησίν , ἐν μαχαίρᾳ ἡ περιτομή , ἀλλ’ ἐν αὐτῷ τῷ Χριστῷ · οὐ γὰρ χεὶρ ἐπάγει , καθὼς ἐκεῖ , τὴν περιτομὴν ταύτην , ἀλλὰ τὸ πνεῦμα , οὐ μέρος , ἀλλ’ ὅλον ἄνθρωπον περιτέμνει . Σῶμα καὶ τοῦτο , σῶμα κἀκεῖνο · ἀλλὰ τὸ μὲν σαρκί , τὸ δὲ πνευματικῶς περιτέμνεται · ἀλλ’ οὐχ ὡς Ἰουδαῖοι · οὐ γὰρ σάρκα , ἀλλὰ ἁμαρτήματα ἀπεξεδύσασθε . Πότε , καὶ ποῦ ; Ἐν τῷ βαπτίσματι . Καὶ ὃ καλεῖ περιτομήν , πάλιν τάφον καλεῖ . Ὅρα πῶς πάλιν ἐπὶ τὰ δικαιώματα διαβαίνει . Τῶν ἁμαρτιῶν , φησί , τῶν τῆς σαρκός · τουτέστιν , ἅπερ ἐν τῇ σαρκὶ ἔπραξαν . Μεῖζον τῆς περιτομῆς λέγει · οὐ γὰρ ἔῤῥιψαν τὸ περιτμηθέν , ἀλλ’ ἀπώλεσαν , ἀλλ’ ἔφθειραν . Συνταφέντες αὐτῷ , φησίν , ἐν τῷ βαπτισμῷ , ἐν ᾧ καὶ συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν . Ἀλλ’ οὐ τάφος μόνον ἐστίν · ὅρα γὰρ τί φησιν · Ἐν ᾧ καὶ συνηγέρθητε διὰ τῆς πίστεως τῆς ἐνεργείας τοῦ θεοῦ τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν . Καλῶς εἶπε · πίστεως γὰρ ὅλον ἐστίν . Ἐπιστεύσατε ὅτι δύναται ὁ θεὸς ἐγεῖραι , καὶ οὕτως ἠγέρθητε . Εἶτα καὶ τὸ ἀξιόπιστον , Τοῦ ἐγείραντος αὐτόν , φησίν , ἐκ νεκρῶν . Ἤδη δείκνυσι τὴν ἀνάστασιν · Καὶ ὑμᾶς ποτε ὄντας νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι καὶ τῇ ἀκροβυστίᾳ τῆς σαρκὸς ὑμῶν , συνεζωοποίησε σὺν αὐτῷ . Ὑπὸ γὰρ τὴν δίκην ἔκεισθε ἀποθανεῖν . Εἰ δὲ καὶ ἀπεθάνετε , ἀλλ’ οὐχ ἁπλῶς , ἀλλὰ θάνατον χρήσιμον . Ὅρα πῶς πάλιν δείκνυσι τίνων ἦσαν ἄξιοι , δι’ ὧν ἐπήγαγε · Χαρισάμενος ἡμῖν πάντα τὰ παραπτώματα . Ἐξαλείψας τὸ καθ’ ἡμῶν χειρόγραφον τοῖς δόγμασιν , ὃ ἦν ὑπεναντίον ἡμῖν , καὶ αὐτὸ ἦρκεν ἐκ τοῦ μέσου , προσηλώσας αὐτὸ τῷ σταυρῷ , ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας , ἐδειγμάτισεν ἐν παῤῥησίᾳ , θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ . Χαρισάμενος ἡμῖν , φησί , πάντα τὰ παραπτώματα . Ποῖα ; Ἃ τὴν νεκρότητα ἐποίει . Καὶ τί ; ἆρα ἀφῆκε μεῖναι ; Οὐχί , ἀλλὰ καὶ ἐξήλειψεν · οὐκ ἐχάραξε μόνον , ἀλλ’ ἐξήλειψεν , ὥστε μηδὲ φαίνεσθαι . Τοῖς δόγμασι , φησί . Ποίοις δόγμασι ; Τῇ πίστει . Οὐκοῦν ἀρκεῖ πιστεῦσαι . Οὐχὶ ἔργοις ἔργα , ἀλλὰ πίστει ἔργα παρέθηκε . Καὶ τί μετὰ ταῦτα ; Ἐπίτασις τοῦ ἀφιέναι τὸ ἐξαλεῖψαι πάλιν . Καὶ αὐτὸ ἦρκε , φησίν , ἐκ τοῦ μέσου . Καὶ οὐδὲ οὕτως ἐφύλαξεν , ἀλλὰ καὶ διέῤῥηξεν αὐτό , Προσηλώσας τῷ σταυρῷ . Ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας ἐδειγμάτισεν ἐν παῤῥησίᾳ , θριαμβεύσας αὐτοὺς ἐν αὐτῷ . Οὐδαμοῦ οὕτω μεγαλοφώνως ἐφθέγξατο .
Lemmas: Β . Ὅρας πῶς ἐν ὁ οὗτος κατηγορία ἐκεῖνος διορύσσω , πρότερος τίθημι ὁ λύσις , καί τότε ὁ ἀντίθεσις . ἀνύποπτος γάρ ὁ τοιοῦτος λύσις , καί μᾶλλον δέχομαι ὁ ἀκροατής , ὡς οὖον οὗτος σπουδάζω ὁ λέγω . ἐκεῖ μέν γάρ καί φιλονεικέω μή ἡσσάομαι , ἐνταῦθα δέ οὖον . ὅτι2 ἐν αὐτός κατοικέω . τουτέστιν , ὅτι ὁ θεός ἐν αὐτός οἰκέω . ἀλλά ἵνα μή νομίζω αὐτός συγκλείω , ὡς ἐν σῶμα , φημί · Πᾶν ὁ πλήρωμα ὁ θεότης σωματικός , καί εἰμί ἐν αὐτός πληρόω . ἄλλος φημί ὅτι ὁ ἐκκλησία λέγω πληρόω ὑπό ὁ θεότης αὐτός , καθώς ἀλλαχοῦ φημί · ὁ πᾶς ἐν πᾶς πληρόω · ὁ δέ , σωματικός , ἐνταῦθα , ὡς ἐν κεφαλή σῶμα . Πῶς οὖν οὐ ἐπάγω , ὅστις εἰμί ὁ ἐκκλησία ; ἔνιοι δέ περί ὁ πατήρ φημί λέγω , ὅτι ὁ θεότης ὁ πλήρωμα ἐν αὐτός οἰκέω · ἀλλά κακῶς . Πρῶτος μέν , ὅτι ὁ οἰκέω οὖον κύριος λέγω ἐπί θεός · δύο , ὅτι ὁ πλήρωμα οὖον ὁ δέχομαι εἰμί · ὁ γάρ κύριος ὁ γῆ , καί ὁ πλήρωμα αὐτός · καί πάλιν ὁ ἀπόστολος , ἄχρι ὅς ὁ πλήρωμα ὁ ἔθνος εἰσέρχομαι . ὁ ὅλος λέγω πλήρωμα . ἔπειτα ὁ , σωματικός , τίς βούλομαι δηλόω ; ὡς ἐν κεφαλή . τις δέ πάλιν ὁ αὐτός λέγω , καί εἰμί ἐν αὐτός πληρόω ; τις οὖν εἰμί ; ὅτι2 οὐδείς μικρός ἔχω αὐτός · ὥσπερ ἐν ἐκεῖνος οἰκέω , οὗτος καί ἐν σύ . βιάζω γάρ ἀεί Παῦλος ἐγγύς ἐγώ ἄγω ὁ Χριστός , ὡς ὅταν λέγω · συναγείρω καί συγκαθίζω ἐγώ · καί , εἰμί ὑπομένω , καί συμβασιλεύω · καί , Πῶς οὐ καί σύν αὐτός ὁ πᾶς ἐγώ χαρίζω ; καί συγκληρόνομος καλέω . εἶτα περί ὁ ἀξίωμα · καί αὐτός εἰμί ὁ κεφαλή πᾶς ἀρχή καί ἐξουσία . ὁ πᾶς ἀνώτερος , ὁ αἰτία , οὐ ὁμοούσιος ; εἶτα ὁ ὁ εὐεργεσία θαυμαστός πως ἐπάγω , καί πολύς ὁ πρός Ῥωμαῖος θαυμαστός . ἐκεῖ μέν γάρ φημί , περιτομή Καρδία ἐν πνεῦμα , οὖον γράμμα · ἐνταῦθα δέ ἐν ὁ Χριστός . ἐν ὅς καί περιτέμνω περιτομή ἀχειροποίητος , ἐν ὁ ἀπέκδυσις ὁ σῶμα ὁ ἁμαρτία ὁ σάρξ , ἐν ὁ περιτομή ὁ Χριστός . Ὅρας πῶς ἐγγύς γίγνομαι ὁ πρᾶγμα . ἐν ὁ ἀπέκδυσις , φημί . οὐ εἶπον , ἔκδυσις . ὁ σῶμα ὁ ἁμαρτία . ὁ παλαιός φημί βίος . συνεχής οὗτος στρέφω καί διάφορος , ὥσπερ καί ἄνω λέγω · ὅς ῥύομαι ἐγώ ἐκ ὁ ἐξουσία ὁ σκότος , καί ἀποκαταλλάσσω ἀπαλλοτριόω εἰς ὁ εἰμί ἐγώ ἅγιος καί ἄμωμος . οὐκέτι , φημί , ἐν μάχαιρα ὁ περιτομή , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ Χριστός · οὖον γάρ χείρ ἐπάγω , καθώς ἐκεῖ , ὁ περιτομή οὗτος , ἀλλά ὁ πνεῦμα , οὖον μέρος , ἀλλά ὅλος ἄνθρωπος περιτέμνω . σῶμα καί οὗτος , σῶμα ἐκεῖνος · ἀλλά ὁ μέν σάρξ , ὁ δέ πνευματικός περιτέμνω · ἀλλά οὐ ὡς Ἰουδαῖος · οὖον γάρ σάρξ , ἀλλά ἁμάρτημα ἀποδύω . Πότος , καί ποῦ ; ἐν ὁ βάπτισμα . καί ὅς καλέω περιτομή , πάλιν τάφος καλέω . Ὅρας πῶς πάλιν ἐπί ὁ δικαίωμα διαβαίνω . ὁ ἁμαρτία , φημί , ὁ ὁ σάρξ · τουτέστιν , ὅσπερ ἐν ὁ σάρξ πράσσω . Μέγας ὁ περιτομή λέγω · οὖον γάρ ῥίπτω ὁ περιτέμνω , ἀλλά ἀπόλλυμι , ἀλλά φθείρω . συνθάπτω αὐτός , φημί , ἐν ὁ βαπτισμός , ἐν ὅς καί συνεγείρω διά ὁ πίστις ὁ ἐνέργεια ὁ θεός ὁ ἐγείρω αὐτός ἐκ νεκρός . ἀλλά οὖον τάφος μόνος εἰμί · ὁράω γάρ τίς φημί · ἐν ὅς καί συνεγείρω διά ὁ πίστις ὁ ἐνέργεια ὁ θεός ὁ ἐγείρω αὐτός ἐκ νεκρός . καλῶς εἶπον · πίστις γάρ ὅλος εἰμί . πιστεύω ὅτι δύναμαι ὁ θεός ἐγείρω , καί οὕτως ἐγείρω . εἶτα καί ὁ ἀξιόπιστος , ὁ ἐγείρω αὐτός , φημί , ἐκ νεκρός . ἤδη δείκνυμι ὁ ἀνάστασις · καί σύ ποτός εἰμί νεκρός ὁ παράπτωμα καί ὁ ἀκροβυστία ὁ σάρξ σύ , συζῳοποιέω σύν αὐτός . ὑπό γάρ ὁ δίκη κεῖμαι ἀποθνῄσκω . εἰμί δέ καί ἀποθνῄσκω , ἀλλά οὐ ἁπλόος , ἀλλά θάνατος χρήσιμος . Ὅρας πῶς πάλιν δείκνυμι τίνω εἰμί ἄξιος , διά ὅς ἐπάγω · χαρίζομαι ἐγώ πᾶς ὁ παράπτωμα . ἐξαλείφω ὁ κατά ἐγώ χειρόγραφον ὁ δόγμα , ὅς εἰμί ὑπεναντίος ἐγώ , καί αὐτός ἀείρω ἐκ ὁ μέσος , προσηλόω αὐτός ὁ σταυρός , ἀπεκδύομαι ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία , δειγματίζω ἐν παρρησία , θριαμβεύω αὐτός ἐν αὐτός . χαρίζομαι ἐγώ , φημί , πᾶς ὁ παράπτωμα . Ποίας ; ἁ ὁ νεκρότης ποιέω . καί τίς ; ἆρα ἀφίημι μένω ; οὐ , ἀλλά καί ἐξαλείφω · οὐ χαράσσω μόνος , ἀλλά ἐξαλείφω , ὥστε μηδέ φαίνω . ὁ δόγμα , φημί . ποῖος δόγμα ; ὁ πίστις . οὐκοῦν ἀρκέω πιστεύω . οὐ ἔργον ἔργον , ἀλλά πίστις ἔργον παρατίθημι . καί τίς μετά οὗτος ; ἐπίτασις ὁ ἀφίημι ὁ ἐξαλείφω πάλιν . καί αὐτός ἀείρω , φημί , ἐκ ὁ μέσος . καί οὐδέ οὕτως φυλάσσω , ἀλλά καί διαρρήγνυμι αὐτός , προσηλόω ὁ σταυρός . ἀπεκδύομαι ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία δειγματίζω ἐν παρρησία , θριαμβεύω αὐτός ἐν αὐτός . οὐδαμός οὗτος μεγαλόφωνα φθέγγομαι .