joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 11.2
β . Οὐδὲν τούτου τοῦ ἐγκωμίου μεῖζον . Οὗτός ἐστιν ὁ ἀπὸ Ἱεροσολύμων ἀναχθεὶς μετ’ αὐτοῦ . Μεῖζον εἶπε τῶν προφητῶν οὗτος · ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ξένους καὶ παρεπιδήμους ἑαυτοὺς καλοῦσιν , οὗτος δὲ καὶ αἰχμάλωτον . Καθάπερ γὰρ αἰχμάλωτος , οὕτως ἤγετο καὶ ἐφέρετο , καὶ πᾶσιν εἰς τὸ κακῶς πάσχειν προὔκειτο , μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων χεῖρον . Ἐκείνους μὲν γάρ , ἐπειδὰν λάβωσιν οἱ πολέμιοι , ἐν πολλῇ θεραπείᾳ λοιπὸν ἔχουσιν , ἅτε ὡς οἰκείων κτημάτων ἐπιμελούμενοι · τοῦτον δὲ ὡς ἐχθρὸν καὶ πολέμιον πάντες ἦγον καὶ ἔφερον , δέροντες , μαστίζοντες , ὑβρίζοντες , συκοφαντοῦντες . Τοῦτο καὶ ἐκείνοις παράκλησις ἦν · ὅταν γὰρ καὶ ὁ διδάσκαλος ἐν τοῖς τοιούτοις ᾖ , μᾶλλον παρακαλοῦνται οἱ μαθηταί . Καὶ Μάρκος ὁ ἀνεψιὸς Βαρνάβα . Καὶ τοῦτον ἐνεκωμίασε τέως ἀπὸ τῆς συγγενείας · μέγας γὰρ ἦν ἀνὴρ ὁ Βαρνάβας . Περὶ οὗ ἐλάβετε ἐντολάς · ἐὰν ἔλθῃ πρὸς ὑμᾶς , δέξασθε αὐτόν ; Τί γάρ ; οὐκ ἐδέχοντο καὶ χωρὶς τούτου ; Ναί · ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς βούλομαι , φησί · καὶ τοῦτο τὸν ἄνδρα δείκνυσι μέγαν . Πόθεν τὰς ἐντολὰς ἔλαβον , οὐ λέγει . Καὶ Ἰησοῦς ὁ λεγόμενος Ἰοῦστος . Ἴσως Κορίνθιος ἦν οὗτος . Εἶτα πᾶσι τὸ ἐγκώμιον κοινὸν ἀποδίδωσιν , εἰπὼν τὸ ἰδιάζον ἑκάστου · Οἱ ὄντες ἐκ περιτομῆς · οὗτοι μόνοι συνεργοὶ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ , οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία . Ἐπειδὴ εἶπε , Συναιχμάλωτος , ἵνα μὴ συγκατενέγκῃ τὴν ψυχὴν τῶν ἀκουόντων , ὅρα πῶς τοῦτο τίθησι , καὶ διανίστησιν αὐτούς · Συνεργοὶ , φησίν , εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ . Ὥστε τῶν πειρασμῶν κοινωνοῦντες , τῆς βασιλείας κοινωνοῦσιν . Οἵτινες ἐγενήθησάν μοι παρηγορία . Δείκνυσιν αὐτοὺς μεγάλους , εἴ γε Παύλῳ παρηγορία γεγένηνται . Ἀλλ’ ἴδωμεν τὴν σύνεσιν Παύλου . Ἐν σοφίᾳ , φησί , περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω , τὸν καιρὸν ἐξαγοραζόμενοι . Τουτέστιν , Οὐκ ἔστιν ὑμέτερος ὁ καιρός , ἀλλ’ ἐκείνων ἐστί · μὴ τοίνυν βούλεσθε αὐθεντεῖν , ἀλλ’ ἐξαγοράζετε τὸν καιρόν . Καὶ οὐκ εἶπεν ἁπλῶς , Ἀγοράζετε , ἀλλ’ , Ἐξαγοράζετε , δηλῶν , ὅτι Οὕτω διατιθέμενοι , ὑμέτερον αὐτὸν ποιεῖτε ἑτέρως . Ἀνοίας γὰρ περιττῆς , πολέμων καὶ ἀπεχθείας προφάσεις ἐπινοεῖν . Πρὸς γὰρ τῷ κινδύνους περιττοὺς ὑπομένειν καὶ κέρδος οὐκ ἔχοντας , καὶ ἑτέρα γίνεται βλάβη , τὸ τοὺς Ἕλληνας μὴ προσιέναι ἡμῖν . Ἐν γὰρ τοῖς ἀδελφοῖς ὅταν ᾖς , εἰκότως θαῤῥεῖς · ἔξω δὲ οὐχ οὕτω χρή . Ὁρᾷς πῶς πανταχοῦ τοὺς ἔξω , τοὺς Ἕλληνας λέγει ; Διὰ τοῦτο καὶ Τιμοθέῳ γράφων ἔλεγε · Δεῖ δὲ αὐτὸν καὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν · καὶ πάλιν , Τί γάρ μοι καὶ τοὺς ἔξω κρίνειν ; Ἐν σοφίᾳ , φησί , περιπατεῖτε πρὸς τοὺς ἔξω . Ἔξω γάρ εἰσι , κἂν τὸν αὐτὸν κόσμον οἰκῶσιν ἡμῖν , τῆς βασιλείας ὄντες ἔξω καὶ τοῦ οἰκίσκου τοῦ πατρικοῦ . Ἅμα καὶ παραμυθεῖται αὐτοὺς , ἔξω ἐκείνους καλῶν · ὅπερ ἔλεγεν ἀνωτέρω , ὅτι Ἡ ζωὴ ὑμῶν κέκρυπται σὺν τῷ Χριστῷ ἐν τῷ θεῷ . Τότε , φησί , δόξαν ζητεῖτε , τότε τιμάς , τότε τὰ ἄλλα πάντα · νῦν δὲ μή , ἀλλ’ ἐκείνοις παρέχετε . Εἶτα , ἵνα μὴ νομίσῃς χρήματα λέγειν αὐτόν , ἐπάγει · Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι , ἅλατι ἠρτυμένος , εἰδέναι ὑμᾶς πῶς δεῖ ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι . Ἵνα μὴ ὑποκρίσεως γέμῃ , φησί · τοῦτο γὰρ οὐ χάρις , οὐδὲ ἅλατι ἤρτυται . Οἷον , ἐὰν δέῃ θεραπεῦσαι ἀκινδύνως , μὴ παραιτήσῃ · ἂν καιρὸς ᾖ προσηνῶς διαλεχθῆναι , μὴ νομίσῃς τὸ πρᾶγμα κολακείαν · πάντα ποίει τὰ εἰς τιμὴν ἀνήκοντα , ἄνευ τοῦ βλάπτεσθαι τὴν εὐσέβειαν . Οὐχ ὁρᾷς πῶς Δανιὴλ ἄνθρωπον ἀσεβῆ θεραπεύει ; οὐχ ὁρᾷς τοὺς τρεῖς παῖδας , πῶς μετὰ σοφίας τῷ βασιλεῖ προσεφέροντο , καὶ ἀνδρείαν δεικνύντες , καὶ παῤῥησίαν , καὶ οὐδὲν θρασὺ οὐδὲ ἐπαχθές ; τοῦτο γὰρ οὐκέτι παῤῥησίας , ἀλλὰ κενοδοξίας . Εἰδέναι , φησί , πῶς δεῖ ὑμᾶς ἑνὶ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι . Ἑτέρως γὰρ τῷ ἄρχοντι , ἄλλως τῷ ἀρχομένῳ · ἄλλως τῷ πλουτοῦντι , ἄλλως τῷ πένητι . Διὰ τί ; Ὅτι αἱ τῶν πλουτούντων καὶ ἀρχόντων ψυχαὶ ἀσθενέστεραι τυγχάνουσιν οὖσαι , μᾶλλον φλεγμαίνουσαι , μᾶλλον διαῤῥέουσαι · ὥστε ἐκεῖ συγκαταβατικὸν εἶναι δεῖ · αἱ τῶν πενήτων καὶ ἀρχομένων , στεῤῥότεραι καὶ συνετώτεραι · ὥστε ἐνταῦθα καὶ παῤῥησίᾳ χρὴ μείζονι κεχρῆσθαι , πρὸς ἓν ὁρῶντα , τὴν οἰκοδομήν . Μὴ ἐπειδὴ ὁ μὲν πλούσιος , ὁ δὲ πένης , ὁ μὲν πλέον τιμάσθω , ὁ δὲ ἔλαττον · ἀλλὰ διὰ τὴν ἀσθένειαν ὁ μὲν διαβασταζέσθω , ὁ δὲ μὴ οὕτως · οἷον , αἰτίας οὐκ οὔσης , μὴ κάλει τὸν Ἕλληνα μιαρόν , μηδὲ ἔσο ὑβριστής · ἀλλ’ ἂν μὲν ἐρωτηθῇς περὶ τοῦ δόγματος , ἀπόκριναι ὅτι μιαρὸν καὶ ἀσεβές · οὐδενὸς δὲ ἐρωτῶντος οὐδὲ ἀναγκάζοντος λέγειν , οὐ προσήκει ἁπλῶς ἀπέχθειαν ἀναδέχεσθαι . Ποία γὰρ ἀνάγκη περιττὰς ἔχθρας κατασκευάζειν ; Πάλιν , ἄν τινα κατηχῇς , λέγε ἐξ ὑποθέσεως ὑποκειμένης · ἐπεὶ σίγα . Ἐὰν ᾖ ἅλατι ἠρτυμένος ὁ λόγος , κἂν εἰς διαῤῥέουσαν ἐμπέσῃ ψυχήν , ἐπισφίγξει τὴν χαύνην · κἂν εἰς τραχεῖαν , λεανεῖ τὸ σκληρόν . Ἐπίχαρις ὢν , μήτε φορτικὸς ἔστω , μήτε πάλιν χαῦνος , ἀλλὰ καὶ τὸ στῦφον ἐχέτω , καὶ τὸ μεθ’ ἡδονῆς . Ἄν τε γὰρ ἀμέτρως ἐπιστύψῃ , μᾶλλον ἔβλαψεν ἢ ὠφέλησεν · ἐὰν δὲ ἀμέτρως χαριεντίσηται , μᾶλλον ἐλύπησεν ἢ ὤνησεν · ὥστε πανταχοῦ μέτρα δεῖ εἶναι . Μήτε κατηφὴς ἔσο καὶ σκυθρωπός · ἀηδὲς γάρ · μήτε διακεχυμένος · εὐκαταφρόνητον γὰρ καὶ πεπατημένον ἀλλ’ ἑκατέρου τὴν ἀρετὴν λαβών , τὴν κακίαν φύγε , καθάπερ ἡ μέλιττα τοῦ μὲν τὸ φαιδρόν , τοῦ δὲ τὸ σεμνόν . Εἰ γὰρ ἰατρὸς οὐχ ὁμοίως πᾶσι χρήσεται τοῖς σώμασι , πολλῷ μᾶλλον διδάσκαλος . Καίτοι μᾶλλον ἂν τὰ σώματα ἀκατάλληλα φάρμακα ἐνέγκοι , ἢ ψυχὴ λόγον · οἷον , πρόσεισιν Ἕλλην , καὶ γίνεταί σοι φίλος ; μηδὲν αὐτῷ περὶ τούτου διαλεχθῇς , ἕως ἂν γένηται πάνυ φίλος · καὶ ὅταν γένηται , ἠρέμα .
Lemmas: Β . οὐδείς οὗτος ὁ ἐγκώμιον μείζων . οὗτος εἰμί ὁ ἀπό Ἱερουσαλήμ ἀνάγω μετά αὐτός . Μέγας εἶπον ὁ προφήτης οὗτος · ἐκεῖνος μέν γάρ ξένος καί παρεπίδημος ἑαυτοῦ καλέω , οὗτος δέ καί αἰχμάλωτος . καθά γάρ αἰχμάλωτος , οὕτως ἄγω καί φέρω , καί πᾶς εἰς ὁ κακῶς πάσχω πρόκειμαι , μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος χείρων . κεινόω μέν γάρ , ἐπειδάν λαμβάνω ὁ πολέμιος , ἐν πολύς θεραπεία λοιπός ἔχω , ἅτε ὡς οἰκέω κτῆμα ἐπιμελέομαι · οὗτος δέ ὡς ἐχθρός καί πολέμιος πᾶς ἄγω καί φέρω , δέρω , μαστίζω , ὑβρίζω , συκοφαντέω . οὗτος καί ἐκεῖνος παράκλησις εἰμί · ὅταν γάρ καί ὁ διδάσκαλος ἐν ὁ τοιοῦτος εἰμί , μᾶλλον παρακαλέω ὁ μαθητής . καί Μάρκος ὁ ἀνεψιός Βαρνάβας . καί οὗτος ἐγκωμιάζω τέως ἀπό ὁ συγγένεια · μέγας γάρ εἰμί ἀνήρ ὁ Βαρνάβας . περι ὅς λαμβάνω ἐντολή · ἐάν ἔρχομαι πρός σύ , δέχομαι αὐτός ; τις γάρ ; οὐ δέχομαι καί Χωρὶς οὗτος ; Ναίς · ἀλλά μετά πολύς ὁ σπουδή βούλομαι , φημί · καί οὗτος ὁ ἀνήρ δείκνυμι μέγας . πόθεν ὁ ἐντολή λαμβάνω , οὖον λέγω . καί Ἰησοῦς ὁ λέγω Ἰοῦστος . ἴσος Κορίνθιος εἰμί οὗτος . εἶτα πᾶς ὁ ἐγκώμιον κοινός ἀποδίδωμι , εἶπον ὁ ἰδιάζον ἕκαστος · ὁ εἰμί ἐκ περιτομή · οὗτος μόνος συνεργός εἰς ὁ βασίλειος ὁ θεός , ὅστις γίγνομαι ἐγώ Παρηγορία . ἐπεί εἶπον , συναιχμάλωτος , ἵνα μή συγκαταφέρω ὁ ψυχή ὁ ἀκούω , ὁράω πῶς οὗτος τίθημι , καί διανίσταμαι αὐτός · συνεργός , φημί , εἰς ὁ βασίλειος ὁ θεός . ὥστε ὁ πειρασμός κοινωνέω , ὁ βασίλεια κοινωνέω . ὅστις γίγνομαι ἐγώ Παρηγορία . δείκνυμι αὐτός μέγας , εἰμί γε Παῦλος Παρηγορία γίγνομαι . ἀλλά ὁράω ὁ σύνεσις Παῦλος . ἐν σοφία , φημί , περιπατέω πρός ὁ ἔξω , ὁ καιρός ἐξαγοράζω . τουτέστιν , οὐ εἰμί ὑμέτερος ὁ καιρός , ἀλλά ἐκεῖνος εἰμί · μή τοίνυν βούλομαι αὐθεντέω , ἀλλά ἐξαγοράζω ὁ καιρός . καί οὐ εἶπον ἁπλόος , ἀγοράζω , ἀλλά , ἐξαγοράζω , δηλόω , ὅτι οὕτως διατίθημι , ὑμέτερος αὐτός ποιέω ἑτέρως . ἄνοια γάρ περισσός , Πολέμων καί ἀπέχθεια πρόφασις ἐπινοέω . πρός γάρ ὁ κίνδυνος περισσός ὑπομένω καί κέρδος οὐ ἔχω , καί ἕτερος γίγνομαι βλάβη , ὁ ὁ Ἕλλην μή πρόσειμι ἐγώ . ἐν γάρ ὁ ἀδελφός ὅταν εἰμί , εἰκότως θαρσέω · ἔξω δέ οὐ οὗτος χρή . ὁράω πῶς πανταχοῦ ὁ ἔξω , ὁ Ἕλλην λέγω ; Ζεύς οὗτος καί Τιμόθεος γράφω λέγω · Δεύς δέ αὐτός καί μαρτυρία καλός ἔχω ἀπό ὁ ἔξωθεν · καί πάλιν , τις γάρ ἐγώ καί ὁ ἔξω κρίνω ; ἐν σοφία , φημί , περιπατέω πρός ὁ ἔξω . ἔσσομαι γάρ εἰμί , κἀν ὁ αὐτός κόσμος οἰκέω ἐγώ , ὁ βασίλεια εἰμί ἔξω καί ὁ οἰκίσκος ὁ πατρικός . ἅμα καί παραμυθέομαι αὐτός , ἔξω ἐκεῖνος καλός · ὅσπερ λέγω ἀνωτέρω , ὅτι ὁ ζωή σύ κρύπτω σύν ὁ Χριστός ἐν ὁ θεός . τότε , φημί , δόξα ζητέω , τότε τιμή , τότε ὁ ἄλλος πᾶς · νῦν δέ μή , ἀλλά ἐκεῖνος παρέχω . εἶτα , ἵνα μή νομίζω χρῆμα λέγω αὐτός , ἐπάγω · ὁ λόγος σύ πάντοτε ἐν χάρις , ἅλς ἀρτύω , οἶδα σύ πῶς δεῖ εἷς ἕκαστος ἀποκρίνω . ἵνα μή ὑπόκρισις γέμω , φημί · οὗτος γάρ οὖον χάρις , οὐδέ ἅλς ἀρτύω . οἷος , ἐάν δήω θεραπεύω ἀκίνδυνος , μή παραιτέομαι · εἄν καιρός εἰμί προσηνῶς διαλέγω , μή νομίζω ὁ πρᾶγμα κολακεία · πᾶς ποιέω ὁ εἰς τιμή ἀνήκω , ἄνευ ὁ βλάπτω ὁ εὐσέβεια . οὐχ ὁράω πῶς Δανιήλ ἄνθρωπος ἀσεβής θεραπεύω ; οὐ ὁράω ὁ τρεῖς παῖς , πῶς μετά σοφία ὁ βασιλεύς προσφέρω , καί ἀνδρεῖος δείκνυμι , καί παρρησία , καί οὐδείς θρασύς οὐδέ ἐπαχθής ; οὗτος γάρ οὐκέτι παρρησία , ἀλλά κενοδοξία . οἶδα , φημί , πῶς δεῖ σύ εἷς ἕκαστος ἀποκρίνω . ἕτερος γάρ ὁ ἄρχω , ἄλλως ὁ ἄρχω · ἄλλως ὁ πλουτέω , ἄλλως ὁ πένης . Ζεύς τίς ; ὅτι2 ὁ ὁ πλουτέω καί ἄρχω ψυχή ἀσθενής τυγχάνω εἰμί , μᾶλλον φλεγμαίνω , μᾶλλον διαρρέω · ὥστε ἐκεῖ συγκαταβατικός εἰμί δεῖ · ὁ ὁ πένης καί ἄρχω , στερροτερας καί συνετός · ὥστε ἐνταῦθα καί παρρησία χρή μείζων χράομαι , πρός εἷς ὁράω , ὁ οἰκοδομή . μή ἐπεί ὁ μέν πλούσιος , ὁ δέ πένης , ὁ μέν πλέω τιμάω , ὁ δέ μικρός · ἀλλά διά ὁ ἀσθένεια ὁ μέν διαβαστάζω , ὁ δέ μή οὕτως · οἷος , αἴτιος οὐ εἰμί , μή καλέω ὁ Ἕλλην μιαρός , μηδέ εἰμί ὑβριστής · ἀλλά εἄν μέν ἐρωτάω περί ὁ δόγμα , ἀποκρίνω ὅτι μιαρός καί ἀσεβής · οὐδείς δέ ἐρωτάω οὐδέ ἀναγκάζω λέγω , οὖον προσήκω ἁπλόος ἀπέχθεια ἀναδέχομαι . Ποία γάρ ἀνάγκη περισσός ἔχθρα κατασκευάζω ; πάλιν , ἄν τις κατηχέω , λέγω ἐκ ὑπόθεσις ὑπόκειμαι · ἐπεί σῖγα . ἐάν εἰμί ἅλς ἀρτύω ὁ λόγος , κἀν εἰς διαρρέω ἐμπίπτω Ψυχή , ἐπισφίγγω ὁ χαῦνος · κἀν εἰς τραχύς , λεαίνω ὁ σκληρός . Ἐπίχαρις εἰμί , μήτε φορτικός ἵστημι , μήτε πάλιν χαῦνος , ἀλλά καί ὁ στύφω ἔχω , καί ὁ μετά ἡδονή . ἄν τε γάρ ἄμετρος ἐπιστύφω , μᾶλλον βλάπτω ἢ ὠφελέω · ἐάν δέ ἄμετρος χαριεντίζομαι , μᾶλλον λυπέω ἢ ὀνίνημι · ὥστε πανταχοῦ μέτρον δεῖ εἰμί . μήτε κατηφής εἰμί καί σκυθρωπός · ἀηδής γάρ · μήτε διαχέω · εὐκαταφρόνητος γάρ καί πατέω ἀλλά ἑκάτερος ὁ ἀρετή λαμβάνω , ὁ κακία φεύγω , καθάπερ ὁ μέλισσα ὁ μέν ὁ φαιδρός , ὁ δέ ὁ σεμνός . εἰμί γάρ ἰατρός οὐ ὁμοίως πᾶς χράω ὁ σῶμα , πολύς μᾶλλον διδάσκαλος . καίτοι μᾶλλον εἄν ὁ σῶμα ἀκατάλληλος φάρμακον φέρω , ἢ ψυχή λόγος · οἷος , πρόσειμι Ἕλλην , καί γίγνομαι σύ φίλος ; μηδείς αὐτός περί οὗτος διαλέγω , ἠώς εἄν γίγνομαι πάνυ φίλος · καί ὅταν γίγνομαι , ἠρέμα .