joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 2.5
ε . Ἀλλὰ μὴ πάθωμεν ταὐτόν · οὐ γὰρ κατακλυσμὸς ἔσται λοιπόν , οὐδὲ μέχρι τελευτῆς ἡ κόλασις , ἀλλ’ ἀρχὴ τιμωριῶν ὁ θάνατος ἀπιστούντων ὅτι ἐστὶ κρίσις . Καὶ τίς ἐκεῖθεν ἦλθε , φησί , καὶ ταῦτα ἐφθέγξατο ; Εἰ μὲν παίζων ταῦτα λέγεις , οὐδὲ οὕτω καλῶς · οὐ γὰρ δεῖ ἐν τοῖς τοιούτοις παίζειν · οὐ γὰρ ἐν παικτοῖς , ἀλλ’ ἐπικινδύνως παίζομεν · εἰ δὲ ὄντως οὕτως ἔχων , καὶ οὐκ οἴει εἶναί τι μετὰ ταῦτα , πῶς εἶναι φὴς Χριστιανός ; οὐδεὶς γάρ μοι τῶν ἔξω λόγος . Διὰ τί λουτρὸν λαμβάνεις ; διὰ τί τῆς ἐκκλησίας ἐπιβαίνεις ; μὴ γὰρ ἀρχὰς ὑπισχνούμεθα ; πᾶσα ἡμῶν ἐλπὶς ἐν τοῖς μέλλουσι . Τί τοίνυν προσέρχῃ , εἰ οὐ πιστεύεις ταῖς Γραφαῖς , εἰ μὴ πιστεύεις τῷ Χριστῷ ; Οὐκ ἂν εἴποιμι τὸν τοιοῦτον Χριστιανὸν , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ καὶ Ἑλλήνων χείρω . Κατὰ τί ; Κατὰ τοῦτο , ὅτι τὸν Χριστὸν νομίζων εἶναι θεόν , οὐ πιστεύεις ὡς θεῷ . Ἐκείνη μὲν γὰρ ἀκολουθίας ἔχεται ἡ ἀσέβεια · τὸν γὰρ μὴ νομίζοντα εἶναι θεὸν τὸν Χριστὸν , ἀνάγκη μηδὲ πιστεύειν · αὕτη δὲ ἡ ἀσέβεια οὐδὲ ἀκολουθίαν ἔχει , θεὸν ὁμολογεῖν , καὶ μὴ νομίζειν ἀξιόπιστον εἶναι ὑπὲρ ὧν ἔφη . Τῆς μέθης ταῦτα τὰ ῥήματα , τῆς τρυφῆς , τῆς σπατάλης · Φάγωμεν καὶ πίωμεν · αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν . Οὐκ αὔριον , ἀλλ’ ὅταν ταῦτα λέγητε , ἤδη τεθνήκατε . Οὐδὲν οὖν τῶν χοίρων διοίσομεν οὐδὲ τῶν ὄνων , εἰπέ μοι ; Εἰ γὰρ μήτε κρίσις ἐστί , μήτε ἀντίδοσις , μήτε δικαστήριον , τίνος ἕνεκεν τοιούτῳ τετιμήμεθα δώρῳ , τῷ λόγῳ , καὶ πάντα ἔχομεν ὑποτεταγμένα ; διὰ τί ἡμεῖς μὲν ἄρχομεν , ἐκεῖνα δὲ ἄρχονται ; Ὅρα πῶς πάντοθεν ὁ διάβολος ἐπείγεται ἡμᾶς πεῖσαι ἀγνοῆσαι τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ . Τοὺς δούλους ἀναμίγνυσι τοῖς δεσπόταις · καθάπερ τις ἀνδραποδιστὴς καὶ οἰκέτης ἀγνώμων , τὸν ἐλεύθερον εἰς τὴν αὐτὴν βιάζεται τῷ προσκεκρουκότι καταγαγεῖν εὐτέλειαν . Καὶ δοκεῖ μὲν τὴν κρίσιν ἀναιρεῖν , ἀναιρεῖ δὲ τὸ εἶναι θεόν . Τοιοῦτος γὰρ ἀεὶ ὁ διάβολος , μεθοδείᾳ πάντα , καὶ οὐκ ἐξ εὐθείας προβάλλει , ἵνα φυλαττώμεθα . Εἰ κρίσις οὐκ ἔστιν , οὐκ ἔστι δίκαιος ὁ θεός · κατὰ ἄνθρωπον λέγω · εἰ δίκαιος οὐκ ἔστιν ὁ θεός , οὐδὲ θεὸς ἔστιν · εἰ θεὸς οὐκ ἔστιν , ἁπλῶς ἅπαντα φέρεται , οὐδὲν ἀρετή , οὐδὲν κακία . Ἀλλ’ οὐδὲν τούτων λέγει φανερῶς . Εἶδες τοῦ σατανικοῦ ἐνθυμήματος τὴν διάνοιαν ; πῶς ἐξ ἀνθρώπων ἄλογα βούλεται ποιῆσαι , μᾶλλον δὲ θηρία , μᾶλλον δὲ δαίμονας ; Μὴ τοίνυν πειθώμεθα . Ἔστι γὰρ κρίσις , ἄθλιε καὶ ταλαίπωρε . Οἶδα πόθεν ἔρχῃ ἐπὶ τούτους τοὺς λόγους · πολλά σοι ἡμάρτηται , προσκέκρουκας , παῤῥησίαν οὐκ ἔχεις , οἴει τοῖς σοῖς λόγοις ἀκολουθεῖν καὶ τὴν τῶν πραγμάτων φύσιν . Τέως μὴ ὀδυνήσω , φησί , τὴν ψυχὴν τῇ προσδοκίᾳ τῆς γεέννης · κἂν ᾖ γέεννα , πείσω αὐτὴν ὅτι οὐκ ἔστι · τέως ἐνταῦθα τρυφήσω . Διὰ τί προστιθεῖς ἁμαρτήματα ἁμαρτήμασιν ; Ἂν ἁμαρτήσας πιστεύσῃς εἶναι γέενναν , ἀπελεύσῃ τῶν ἁμαρτημάτων μόνον τίνων δίκην · ἂν δὲ καὶ τοῦτο προσθῇς τὸ ἀσέβημα , καὶ τῆς ἀσεβείας καὶ τοῦ λογισμοῦ τούτου δώσεις τὴν ἐσχάτην κόλασιν · καὶ ἡ ἐν βραχεῖ γενομένη σοι παραμυθία ψυχρὰ ἔσται σοι διηνεκοῦς κολάσεως ὑπόθεσις . Ἔστω , ἥμαρτες · τί καὶ τοὺς ἄλλους ἁμαρτάνειν προτρέπεις , λέγων μὴ εἶναι γέενναν ; τί ἀπατᾷς τοὺς ἀφελεστέρους ; τί τὰς χεῖρας ἐξέλυες τοῦ λαοῦ ; Τὸ σὸν μέρος , ἅπαντα ἀνατέτραπται · οὔτε οἱ σπουδαῖοι σπουδαιότεροι ἔσονται , ἀλλὰ ῥᾴθυμοι · οὔτε οἱ κακοὶ ἀποστήσονται τῆς κακίας . Μὴ γάρ , ἂν ἑτέρους διαφθείρωμεν , συγγνώμην ἔχομεν τῶν ἁμαρτημάτων ; Οὐχ ὁρᾷς τὸν διάβολον πῶς ἐπεχείρησε κατενεγκεῖν τὸν Ἀδάμ ; ἆρα τούτῳ συγγνώμη γέγονε ; Μείζονος μὲν οὖν κολάσεως ἀφορμή . Ἵνα γὰρ μὴ ὑπὲρ τῶν οἰκείων , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν ἀλλοτρίων ἁμαρτημάτων κολαζώμεθα , πάντα μηχανᾶται . Μὴ νομίζωμεν τοίνυν τὸ ἑτέρους καταφέρειν εἰς τὴν αὐτὴν ἡμῖν ἀπώλειαν , ἡμερώτερον ἡμῖν τὸ δικαστήριον ἐργάζεσθαι · τοῦτο μὲν οὖν χαλεπώτερον αὐτὸ ποιήσει . Τί ὠθοῦμεν ἑαυτοὺς , καὶ ἀπόλλυμεν ; Σατανικὸν τοῦτο ὅλον ἐστίν . Ἄνθρωπε , ἥμαρτες ; Φιλάνθρωπον ἔχεις τὸν Δεσπότην · παρακάλει , ἱκέτευε , δάκρυε , στέναζε , καὶ τοὺς ἄλλους φόβει , καὶ ἀξίου μὴ τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν . Εἴ τις ἐν οἰκίᾳ δοῦλος ὢν τῶν προσκεκρουκότων λέγει πρὸς τὸν ἑαυτοῦ παῖδα · Τέκνον , ἐγὼ προσέκρουσα τῷ Δεσπότῃ , σὺ σπούδασον ἀρέσαι , ἵνα μὴ τὰ αὐτὰ πάθῃς · οὐχ ἕξει τινὰ συγγνώμην , εἰπέ μοι ; οὐκ ἐπικλάσει καὶ κατακάμψει τὸν δεσπότην ; Ἂν δὲ ταῦτα ἀφεὶς τὰ ῥήματα , λέγῃ ἐκεῖνα , οἷον , ὅτι τὸ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ οὐκ ἀποδώσει , ὅτι ἁπλῶς πάντα ἀναμέμικται , καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ κακά , ὅτι οὐκ ἔστιν εὐχαριστία ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ , τίνα νομίζεις τὸν δεσπότην νοῦν ἔχειν περὶ αὐτοῦ ; ἆρα οὐχὶ τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων μείζονα δώσει δίκην ; Εἰκότως · ἐκεῖ μὲν γὰρ τὸ πάθος ἀπολογήσεται , εἰ καὶ ἀσθενῶς , ἐνταῦθα δὲ οὐδέν . Εἰ μηδένα τοίνυν ἕτερον , τὸν γοῦν πλούσιον μίμησαι τὸν ἐν τῇ γεέννῃ , τὸν λέγοντα , Πάτερ Ἀβραὰμ , πέμψον Λάζαρον ἐπὶ τοὺς συγγενεῖς μου , ἵνα μὴ ἔλθωσιν εἰς τὸν τόπον τοῦτον , ἐπειδὴ αὐτὸς ἀπελθεῖν οὐκ ἠδύνατο , ὥστε μὴ τοῖς αὐτοῖς ἐκείνους περιπεσεῖν . Ἀποστῶμεν τῶν ῥημάτων τούτων τῶν σατανικῶν .
Lemmas: ε . ἀλλά μή πάσχω αὐτός · οὖον γάρ κατακλυσμός εἰμί λοιπός , οὐδέ μέχρι τελευτή ὁ κόλασις , ἀλλά ἀρχή τιμωρία ὁ θάνατος ἀπιστέω ὅτι εἰμί κρίσις . καί τίς ἐκεῖθεν ἔρχομαι , φημί , καί οὗτος φθέγγομαι ; εἰμί μέν παίζω οὗτος λέγω , οὐδέ οὗτος καλῶς · οὖον γάρ δεῖ ἐν ὁ τοιοῦτος παίζω · οὖον γάρ ἐν παικτός , ἀλλά ἐπικίνδυνος παίζω · εἰμί δέ εἰμί οὕτως ἔχω , καί οὐ οἴομαι εἰμί τίς μετά οὗτος , πῶς εἰμί φημί Χριστιανός ; οὐδείς γάρ ἐγώ ὁ ἔξω λόγος . Ζεύς τίς λουτρόν λαμβάνω ; διά τίς ὁ ἐκκλησία ἐπιβαίνω ; μή γάρ ἀρχή ὑπισχνέομαι ; πᾶς ἐγώ Ἐλπὶς ἐν ὁ μέλλω . τις τοίνυν προσέρχομαι , εἰμί οὖον πιστεύω ὁ γραφή , εἰμί μή πιστεύω ὁ Χριστός ; οὐ εἄν εἶπον ὁ τοιοῦτος Χριστιανός , μή γίγνομαι , ἀλλά καί Ἕλλην χείρων . κατά τίς ; κατά οὗτος , ὅτι ὁ Χριστός νομίζω εἰμί θεός , οὖον πιστεύω ὡς θεός . ἐκεῖνος μέν γάρ ἀκολουθία ἔχω ὁ ἀσέβεια · ὁ γάρ μή νομίζω εἰμί θεός ὁ Χριστός , ἀνάγκη μηδέ πιστεύω · οὗτος δέ ὁ ἀσέβεια οὐδέ ἀκολουθία ἔχω , θεός ὁμολογέω , καί μή νομίζω ἀξιόπιστος εἰμί ὑπέρ ὅς φημί . ὁ μέθη οὗτος ὁ ῥῆμα , ὁ τρυφή , ὁ σπατάλη · Φαγίσκω καί πίνω · αὔριον γάρ ἀποθνῄσκω . οὐ αὔριον , ἀλλά ὅταν οὗτος λέγω , ἤδη θνῄσκω . οὐδείς οὖν ὁ χοῖρος διαφέρω οὐδέ ὁ ὄνος , εἶπον ἐγώ ; εἰμί γάρ μήτε κρίσις εἰμί , μήτε Ἀντίδοσις , μήτε δικαστήριον , τίς ἕνεκα τοιοῦτος τιμάω δῶρον , ὁ λόγος , καί πᾶς ἔχω ὑποτάσσω ; διά τίς ἐγώ μέν ἄρχω , ἐκεῖνος δέ ἄρχω ; Ὅρας πῶς πάντοθεν ὁ διάβολος ἐπείγω ἐγώ πείθω ἀγνοέω ὁ δωρεά ὁ θεός . ὁ δοῦλος ἀναμίσγω ὁ δεσπότης · καθάπερ τις ἀνδραποδιστής καί οἰκέτης ἀγνώμων , ὁ ἐλεύθερος εἰς ὁ αὐτός βιάζομαι ὁ προσκρούω κατάγω εὐτέλεια . καί δοκέω μέν ὁ κρίσις ἀναιρέω , ἀναιρέω δέ ὁ εἰμί θεός . τοιοῦτος γάρ ἀεί ὁ διάβολος , μεθοδεία πᾶς , καί οὐ ἐκ εὐθύς προβάλλω , ἵνα φυλάσσω . εἰμί κρίσις οὐ εἰμί , οὐ εἰμί δίκαιος ὁ θεός · κατά ἄνθρωπος λέγω · εἰμί δίκαιος οὐ εἰμί ὁ θεός , οὐδέ θεός εἰμί · εἰμί θεός οὐ εἰμί , ἁπλόος ἅπας φέρω , οὐδείς ἀρετή , οὐδείς κακία . ἀλλά οὐδείς οὗτος λέγω φανερῶς . εἶδον ὁ σατανικός ἐνθύμημα ὁ διάνοια ; πῶς ἐκ ἄνθρωπος ἄλογος βούλομαι ποιέω , μᾶλλον δέ θηρίον , μᾶλλον δέ δαίμων ; μή τοίνυν πείθω . εἰμί γάρ κρίσις , ἄθλιος καί ταλαίπωρος . οἶδα πόθεν ἔρχομαι ἐπί οὗτος ὁ λόγος · πολύς σύ ἁμαρτάνω , προσκρούω , παρρησία οὐ ἔχω , οἴομαι ὁ σός λόγος ἀκολουθέω καί ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις . Τέως μή ὀδυνάω , φημί , ὁ ψυχή ὁ προσδοκία ὁ γέεννα · κἀν εἰμί γέεννα , πείθω αὐτός ὅτι οὐ εἰμί · τέως ἐνταῦθα τρυφάω . Ζεύς τίς προστίθημι ἁμάρτημα ἁμάρτημα ; ἄν ἁμαρτάνω πιστεύω εἰμί γέεννα , ἀπέρχομαι ὁ ἁμάρτημα μόνος τίνω δίκη · εἄν δέ καί οὗτος προστίθημι ὁ ἀσέβημα , καί ὁ ἀσέβεια καί ὁ λογισμός οὗτος δίδωμι ὁ ἔσχατος κόλασις · καί ὁ ἐν βραχύς γίγνομαι σύ παραμυθία ψυχρός εἰμί σύ διηνεκής κόλασις ὑπόθεσις . ἔστω , ἁμαρτάνω · τίς καί ὁ ἄλλος ἁμαρτάνω προτρέπω , λέγω μή εἰμί γέεννα ; τίς ἀπατάω ὁ ἀφελής ; τίς ὁ χείρ ἐκλύω ὁ λαός ; ὁ σός μέρος , ἅπας ἀνατρέπω · οὔτε ὁ σπουδαῖος σπουδαῖος εἰμί , ἀλλά ῥᾴθυμος · οὔτε ὁ κακός ἀφίστημι ὁ κακία . μή γάρ , εἄν ἕτερος διαφθείρω , συγγνώμη ἔχω ὁ ἁμάρτημα ; οὐχ ὁράω ὁ διάβολος πῶς ἐπιχειρέω καταφέρω ὁ Ἀδάμ ; ἆρα οὗτος συγγνώμη γίγνομαι ; μέγας μέν οὖν κόλασις ἀφορμή . ἵνα γάρ μή ὑπέρ ὁ οἰκέω , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ ἀλλότριος ἁμάρτημα κολάζω , πᾶς μηχανάομαι . μή νομίζω τοίνυν ὁ ἕτερος καταφέρω εἰς ὁ αὐτός ἐγώ ἀπώλεια , ἥμερος ἐγώ ὁ δικαστήριον ἐργάζομαι · οὗτος μέν οὖν χαλεπός αὐτός ποιέω . τις ὠθέω ἑαυτοῦ , καί ἀπόλλυμι ; σατανικός οὗτος ὅλος εἰμί . Ἄνθρωπος , ἁμαρτάνω ; φιλάνθρωπον ἔχω ὁ δεσπότης · παρακαλέω , ἱκετεύω , δάκρυ , στενάζω , καί ὁ ἄλλος φοβέω , καί ἄξιος μή ὁ αὐτός περιπίπτω . εἰμί τις ἐν οἰκίον δοῦλος εἰμί ὁ προσκρούω λέγω πρός ὁ ἑαυτοῦ παῖς · Τέκνος , ἐγώ προσκρούω ὁ δεσπότης , σύ σπουδάζω ἀρέσκω , ἵνα μή ὁ αὐτός πάσχω · οὐ ἔχω τις συγγνώμη , εἶπον ἐγώ ; οὐ ἐπικλάω καί κατάκαμψις ὁ δεσπότης ; ἄν δέ οὗτος ἀφίημι ὁ ῥῆμα , λέγω ἐκεῖνος , οἷος , ὅτι ὁ κατά ἄξιος ἕκαστος οὐ πωλέω , ὅτι ἁπλόος πᾶς ἀναμείγνυμι , καί ὁ καλός καί ὁ κακός , ὅτι οὐ εἰμί εὐχαριστία ἐν ὁ οἶκος οὗτος , τίς νομίζω ὁ δεσπότης νόος ἔχω περί αὐτός ; ἆρα οὐ ὁ οἰκέω ἁμάρτημα μείζων δίδωμι δίκη ; εἰκότως · ἐκεῖ μέν γάρ ὁ πάθος ἀπολογέομαι , εἰμί καί ἀσθενής , ἐνταῦθα δέ οὐδείς . εἰμί μηδείς τοίνυν ἕτερος , ὁ γοῦν πλούσιος μιμέομαι ὁ ἐν ὁ γέεννα , ὁ λέγω , πατήρ Ἀβραάμ , πέμπω Λάζαρος ἐπί ὁ συγγενής ἐγώ , ἵνα μή ἔρχομαι εἰς ὁ τόπος οὗτος , ἐπεί αὐτός ἀπέρχομαι οὐ δύναμαι , ὥστε μή ὁ αὐτός ἐκεῖνος περιπίπτω . ἀφίστημι ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ σατανικός .