joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 2.4
δ . Τέως δὲ ἐκεῖνο εἰπόντας καταπαῦσαι τὸν λόγον ἀνάγκη . Ποῖον δὴ τοῦτο ; Ὅτι τοσαύτης ἀπολαύσαντες εὐεργεσίας ἀεὶ ταύτης μεμνῆσθαι ὀφείλομεν , καὶ στρέφειν διαπαντὸς ἐν ἑαυτοῖς τὴν τοῦ θεοῦ δωρεάν , καὶ τίνων ἀπηλλάγημεν , καὶ τίνων ἐτύχομεν ἐννοεῖν · καὶ οὕτως ἐσόμεθα εὐχάριστοι , οὕτω τὴν ἀγάπην τὴν πρὸς αὐτὸν ἐπιτενοῦμεν . Τί λέγεις , ἄνθρωπε ; εἰς βασιλείαν κέκλησαι , εἰς βασιλείαν υἱοῦ τοῦ θεοῦ , καὶ χάσμης πληροῦσαι , καὶ κνᾶσαι , καὶ ναρκᾷς ; Εἰ γὰρ εἰς μυρίους θανάτους πηδῆσαι ἑκάστης τῆς ἡμέρας ἔδει , οὐ πάντα ἐχρῆν ὑπομεῖναι ; Ἀλλ’ ὑπὲρ μὲν ἀρχῆς πᾶν ὁτιοῦν ποιεῖς , τῆς δὲ βασιλείας μέλλων κοινωνεῖν τῆς τοῦ Μονογενοῦς , οὐ καθάλλῃ κατὰ μυρίων ξιφῶν , οὐκ ἐμπηδᾷς εἰς πῦρ ; Καὶ οὔπω τοῦτο δεινόν , ἀλλ’ ὅτι καὶ μέλλων ἀπιέναι θρηνεῖς , καὶ ἐμφιλοχωρεῖς τοῖς ἐνταῦθα φιλοσώματος ὤν . Τί δὴ τοῦτο ; καὶ τὸν θάνατον φρικτὸν πρᾶγμα εἶναι νομίζεις ; Ἡ τρυφὴ τούτων αἰτία , ἡ ἄνεσις · ἐπεὶ ὅγε κατάπικρον βίον ζῶν , καὶ πτερωθῆναι ἕλοιτο ἂν καὶ ἀπαλλαγῆναι ἐντεῦθεν . Νῦν δὲ ταὐτὸν πάσχομεν , οἷον οἱ νεοττοὶ μαλακισθέντες , διαπαντὸς ἐπὶ τῆς καλιᾶς μένειν ἐθέλοντες . Ἀλλ’ ὅσῳπερ ἂν μένωμεν , τοσούτῳ ἐσόμεθα ἀσθενέστεροι . Καλιὰ γὰρ ὁ παρὼν βίος ἐστίν , ἀπὸ καρφῶν καὶ πηλοῦ συγκεκολλημένος . Κἂν τὰς μεγάλας μοι δείξῃς οἰκίας , κἂν αὐτὰ τὰ βασίλεια λάμποντα πολλῷ τῷ χρυσῷ καὶ τοῖς λίθοις , οὐδὲν οἰήσομαι διαφέρειν καλιᾶς χελιδόνων · τοῦ γὰρ χειμῶνος ἐπιστάντος , αὐτόματα πάντα πεσεῖται · χειμῶνα δὲ τὴν ἡμέραν ἐκείνην λέγω , οὐχὶ πᾶσι χειμῶνα . Ἐπεὶ καὶ ὁ θεὸς νύκτα τε ὁμοῦ καὶ ἡμέραν τὸν καιρὸν ἐκεῖνον καλεῖ , τὸ μὲν πρὸς τοὺς ἁμαρτωλοὺς , τὸ δὲ πρὸς τοὺς δικαίους . Οὕτω καὶ ἐγὼ νῦν χειμῶνα αὐτὴν καλῶ . Ἂν ἐν τῷ θέρει μὴ ἐκτραφῶμεν καλῶς , ὥστε δύνασθαι ἵπτασθαι τοῦ χειμῶνος ἐπιστάντος , οὐ λήψονται ἡμᾶς αἱ μητέρες , ἀλλ’ ἐάσουσι τῷ λιμῷ διαφθαρῆναι , ἢ τῆς καλιᾶς πεσούσης ἀπολέσθαι . Καθάπερ γὰρ καλιάν , μᾶλλον δὲ καὶ εὐκολώτερον ταύτης , ἅπαντα καθαιρεῖ τότε ὁ θεός , ἀνασκευάζων καὶ μεταῤῥυθμίζων ἅπαντα . Οἱ δὲ ἄπτηνες καὶ ἀπαντῆσαι αὐτῷ μὴ δυνάμενοι εἰς τὸν ἀέρα , ἀλλ’ οὕτω βαναύσως τραφέντες , ὡς μὴ ἔχειν τὸ πτερὸν κοῦφον , πείσονται ἅπαντα ταῦτα , ἅπερ εἰκὸς τοὺς οὕτω διακειμένους παθεῖν . Ἡ μὲν οὖν τῶν χελιδόνων νεοττιά , ὅταν καταπέσῃ , ταχέως ἀπόλλυται · ἡμεῖς δὲ οὐκ ἀπολούμεθα , ἀλλὰ κολαζόμεθα διηνεκῶς . Χειμὼν ἔσται ὁ τότε καιρός , μᾶλλον δὲ χειμῶνος χαλεπώτερος . Οὐ γὰρ χείμαῤῥοι κατασύρονται ὕδατος , ἀλλὰ ποταμοὶ πυρός · οὐ σκότος ἀπὸ νεφῶν γίνεται , ἀλλὰ σκότος ἄλυτον καὶ ἀφεγγές , ὥστε μήτε τὸν οὐρανὸν ἰδεῖν , μήτε τὸν ἀέρα , ἀλλὰ τῶν εἰς τὴν γῆν κατωρυγμένων μᾶλλον στενοχωρεῖσθαι . Πολλάκις ταῦτα λέγομεν , ἀλλ’ οὐ πείθομέν τινας . Καὶ οὐδὲν θαυμαστόν , εἴ γε ἡμεῖς ἄνθρωποι εὐτελεῖς ταῦτα πάσχομεν ὑπὲρ τοιούτων διαλεγόμενοι , ὅπου γε καὶ οἱ προφῆται ἔπασχον ταῦτα , οὐχ ὑπὲρ τοιούτων μόνον πραγμάτων διαλεγόμενοι . ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ πολέμου καὶ αἰχμαλωσίας . Καὶ ὁ Σεδεκίας ὑπὸ τοῦ Ἱερεμίου ἠλέγχετο , καὶ οὐκ ᾐσχύνετο . Διὰ τοῦτο ἔλεγον οἱ προφῆται · Οὐαὶ οἱ λέγοντες , ἐγγισάτω τὸ τάχος ἃ ποιήσει ὁ θεός , ἵνα ἴδωμεν , καὶ ἐλθέτω ἡ βουλὴ τοῦ ἁγίου Ἰσραήλ , ἵνα γνῶμεν . Μὴ θαυμάζωμεν τοῦτο · Οὐδὲ γὰρ οἱ ἐπὶ τῆς κιβωτοῦ ἐπίστευον , ἀλλ’ ἐπίστευσαν ὅτε τῆς πίστεως κέρδος ἦν οὐδέν · οὐδὲ οἱ ἐν Σοδόμοις προσεδόκησαν , ἀλλ’ ἐπίστευσαν καὶ αὐτοί , ὅτε οὐδὲν πλέον αὐτοῖς γέγονε . Καὶ τί λέγω τὰ μέλλοντα ; τίς ἂν ταῦτα προσεδόκησε τὰ νῦν γινόμενα κατὰ διαφόρους τόπους , τοὺς σεισμοὺς , τῶν πόλεων τὰς ἀναιρέσεις ; Καίτοι γε ταῦτα ἐκείνων πιστότερα , τῆς κιβωτοῦ λέγω . Πόθεν δῆλον ; Ὅτι ἐκεῖνοι μὲν οὐκ εἶχον εἰς ἄλλο παράδειγμα ἰδεῖν , οὐδὲ τῶν Γραφῶν ἤκουσαν · ἐνταῦθα δὲ μυρία ὅσα γέγονε , καὶ ἐπὶ τῶν ἐτῶν τῶν ἡμετέρων , καὶ ἐπὶ τῶν προτέρων . Ἀλλὰ πόθεν ἡ ἀπιστία τῶν τοιούτων ; Ἀπὸ μαλακῆς ψυχῆς · ἔπινον καὶ ἤσθιον , καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐπίστευον . Ἃ γὰρ βούλεταί τις , ταῦτα καὶ οἴεται , ταῦτα καὶ προσδοκᾷ · οἱ ἀντιλέγοντες λῆρός εἰσιν .
Lemmas: δ . Τέως δέ ἐκεῖνος εἶπον καταπαύω ὁ λόγος ἀνάγκη . Ποῖον δή οὗτος ; ὅτι2 τοσοῦτος ἀπολαύω εὐεργεσία ἀεί οὗτος μιμνήσκω ὀφείλω , καί στρέφω διαπαντός ἐν ἑαυτοῦ ὁ ὁ θεός δωρεά , καί τίνω ἀπαλλάσσω , καί τίνω τυγχάνω ἐννοέω · καί οὕτως εἰμί εὐχάριστος , οὗτος ὁ ἀγάπη ὁ πρός αὐτός ἐπιτείνω . τις λέγω , ἄνθρωπος ; εἰς βασίλειος καλέω , εἰς βασίλειος υἱός ὁ θεός , καί χάσμη πληρόω , καί κνάω , καί νάρκη ; εἰμί γάρ εἰς μυρίος θάνατος πηδάω ἕκαστος ὁ ἡμέρα ἐσθίω , οὖον πᾶς χρή ὑπομένω ; ἀλλά ὑπέρ μέν ἀρχή πᾶς ὁστισοῦν ποιέω , ὁ δέ βασίλεια μέλλω κοινωνέω ὁ ὁ Μονογενώ , οὖον καθάλλομαι κατά μυρίος ξίφος , οὐ ἐμπηδάω εἰς πῦρ ; καί οὔπω οὗτος δεινός , ἀλλά ὅτι καί μέλλω ἀφίημι θρηνέω , καί ἐμφιλοχωρέω ὁ ἐνταῦθα φιλοσώματος εἰμί . τις δή οὗτος ; καί ὁ θάνατος φρικτός πρᾶγμα εἰμί νομίζω ; ὁ τρυφή οὗτος αἰτία , ὁ ἄνεσις · ἐπεί ὅσγε κατάπικρος βίος ζῶ , καί πτερόω αἱρέω εἄν καί ἀπαλλάσσω ἐντεῦθεν . νῦν δέ αὐτός πάσχω , οἷος ὁ νεοσσός μαλακίζομαι , διαπαντός ἐπί ὁ καλιά μένω ἐθέλω . ἀλλά ὅσος εἄν μένω , τοσοῦτος εἰμί ἀσθενής . καλιά γάρ ὁ πάρειμι βίος εἰμί , ἀπό κάρφος καί πηλός συγκολλάω . κἀν ὁ μέγας ἐγώ δείκνυμι οἰκίον , κἀν αὐτός ὁ βασίλεια λάμπω πολύς ὁ χρυσός καί ὁ λίθος , οὐδείς οἴομαι διαφέρω καλιά χελιδών · ὁ γάρ χειμών ἐφίστημι , αὐτόματος πᾶς πίπτω · χειμών δέ ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος λέγω , οὐ πᾶς χειμών . ἐπεί καί ὁ θεός νύξ τε ὁμοῦ καί ἡμέρα ὁ καιρός ἐκεῖνος καλέω , ὁ μέν πρός ὁ ἁμαρτωλός , ὁ δέ πρός ὁ Δίκαιος . οὕτως καί ἐγώ νῦν χειμών αὐτός καλέω . ἄν ἐν ὁ θέρος μή ἐκτρέφω καλῶς , ὥστε δύναμαι πέτομαι ὁ χειμών ἐφίστημι , οὖον λαμβάνω ἐγώ ὁ μήτηρ , ἀλλά ἐάω ὁ λιμός διαφθείρω , ἢ ὁ καλιά πίπτω ἀπόλλυμι . καθά γάρ καλιά , μᾶλλον δέ καί εὔκολος οὗτος , ἅπας καθαιρέω τότε ὁ θεός , ἀνασκευάζω καί μεταρρυθμίζω ἅπας . ὁ δέ ἄπτηνες καί ἀπαντάω αὐτός μή δύναμαι εἰς ὁ ἀήρ , ἀλλά οὗτος βάναυσος τρέφω , ὡς μή ἔχω ὁ πτερόν κοῦφος , πείθω ἅπας οὗτος , ὅσπερ εἰκός ὁ οὗτος διάκειμαι πάσχω . ὁ μέν οὖν ὁ χελιδών νεοσσιά , ὅταν καταπίπτω , ταχέως ἀπόλλυμι · ἐγώ δέ οὐ ἀπόλλυμι , ἀλλά κολάζω διηνεκής . χειμών εἰμί ὁ τότε καιρός , μᾶλλον δέ χειμών χαλεπός . οὖον γάρ χειμάρρους κατασύρω ὕδωρ , ἀλλά ποταμός πῦρ · οὖον σκότος ἀπό νέφος γίγνομαι , ἀλλά σκότος ἄλυτος καί ἀφεγγής , ὥστε μήτε ὁ οὐρανός ὁράω , μήτε ὁ ἀήρ , ἀλλά ὁ εἰς ὁ γῆ κατορύσσω μᾶλλον στενοχωρέω . πολλάκις οὗτος λέγω , ἀλλά οὖον πείθω τις . καί οὐδείς θαυμαστός , εἰμί γε ἐγώ ἄνθρωπος εὐτελής οὗτος πάσχω ὑπέρ τοιοῦτος διαλέγω , ὅπου γε καί ὁ προφήτης πάσχω οὗτος , οὐ ὑπέρ τοιοῦτος μόνος πρᾶγμα διαλέγω . ἀλλά καί ὑπέρ πόλεμος καί αἰχμαλωσία . καί ὁ Σεδεκίας ὑπό ὁ Ἱερεμίας ἐλέγχω , καί οὐ αἰσχύνω . Ζεύς οὗτος λέγω ὁ προφήτης · οὐαί ὁ λέγω , ἐγγίζω ὁ τάχος ὁ ποιέω ὁ θεός , ἵνα ὁράω , καί ἔρχομαι ὁ βουλή ὁ ἅγιος Ἰσραήλ , ἵνα γιγνώσκω . μή θαυμάζω οὗτος · οὐδέ γάρ ὁ ἐπί ὁ κιβωτός πιστεύω , ἀλλά πιστεύω ὅτε ὁ πίστις κέρδος εἰμί οὐδείς · οὐδέ ὁ ἐν Σόδομα προσδοκάω , ἀλλά πιστεύω καί αὐτός , ὅτε οὐδείς πλέω αὐτός γίγνομαι . καί τίς λέγω ὁ μέλλω ; τίς εἄν οὗτος προσδοκάω ὁ νῦν γίγνομαι κατά διάφορος τόπος , ὁ σεισμός , ὁ πόλις ὁ ἀναίρεσις ; καίτοι γε οὗτος ἐκεῖνος πιστός , ὁ κιβωτός λέγω . πόθεν δῆλος ; ὅτι2 ἐκεῖνος μέν οὐ ἔχω εἰς ἄλλος παράδειγμα ὁράω , οὐδέ ὁ Γραφής ἀκούω · ἐνταῦθα δέ μυρίος ὅσος γίγνομαι , καί ἐπί ὁ ἔτος ὁ ἡμέτερος , καί ἐπί ὁ πρότερος . ἀλλά πόθεν ὁ ἀπιστία ὁ τοιοῦτος ; ἀπό μαλακός Ψυχή · πίνω καί ἐσθίω , καί διά οὗτος οὐ πιστεύω . ἁ γάρ βούλομαι τις , οὗτος καί οἴομαι , οὗτος καί προσδοκάω · ὁ ἀντιλέγω λῆρος εἰμί .