joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 6.3
γ . Ὁρᾷς σπουδὴν τοῦ ἀφανισθῆναι τὸ χειρόγραφον ὅσην ἐποιήσατο ; Οἷον , πάντες ἦμεν ὑφ’ ἁμαρτίαν καὶ κόλασιν · αὐτὸς κολασθεὶς ἔλυσε καὶ τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὴν κόλασιν · ἐκολάσθη δὲ ἐν τῷ σταυρῷ . Ἐκεῖ οὖν αὐτὸ προσέπειρεν · εἶτα ὡς ἐξουσίαν ἔχων , λοιπὸν διέῤῥηξε . Ποῖον χειρόγραφον ; Ἢ τοῦτό φησιν , ὃ ἔλεγον πρὸς τὸν Μωϋσέα , ὅτι Πάντα ὅσα εἶπεν ὁ θεὸς ποιήσομεν , καὶ ἀκουσόμεθα · ἢ εἰ μὴ τοῦτο , ὅτι ὀφείλομεν τῷ θεῷ ὑπακοήν · ἢ εἰ μὴ τοῦτο , ὅτι κατεῖχεν ὁ διάβολος τὸ χειρόγραφον ὃ ἐποίησε πρὸς τὸν Ἀδὰμ ὁ θεός , εἰπών · ᾟ ἂν ἡμέρᾳ φάγῃς ἀπὸ τοῦ ξύλου , ἀποθανῇ . Κατεῖχεν οὖν τὸ χειρόγραφον τοῦτο ὁ διάβολος . Καὶ οὐκ ἔδωκεν ἡμῖν αὐτὸ ὁ Χριστὸς , ἀλλ’ αὐτὸς αὐτὸ ἔσχισεν , ὅπερ τοῦ μετὰ χαρᾶς ἀφιέντος ἐστίν . Ἀπεκδυσάμενος τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας . Τὰς διαβολικὰς δυνάμεις λέγει · ἢ ἐπεὶ αὐτὰς ἡ ἀνθρωπίνη φύσις ἐνδέδυτο , ἢ ἐπειδὴ αὐτὰς ὥσπερ λαβὴν εἶχον , ἄνθρωπος γενόμενος ἀπεδύσατο τὴν λαβήν . Τοῦτό ἐστιν , Ἐδειγμάτισε . Καὶ καλῶς εἶπε τοῦτο · οὐδέποτε γὰρ οὕτως ὁ διάβολος ἠσχημόνησε . Προσδοκῶν γὰρ αὐτὸν ἔχειν , καὶ ὅσους εἶχεν ἀπώλεσε , καὶ τοῦ σώματος προσηλουμένου , οἱ νεκροὶ ἀνίσταντο . Ἐκεῖ τὴν πληγὴν ἔλαβεν ὁ διάβολος , ὑπὸ σώματος νεκροῦ τὴν καιρίαν λαβών . Καὶ καθάπερ ἀθλητὴς νομίζων τὸν ἀντίπαλον βεβληκέναι , καιρίαν αὐτὸς ὑπ’ αὐτοῦ λαμβάνει πληγήν · οὕτω δὴ καὶ οὗτος δείκνυσιν , ὅτι τὸ μετὰ παῤῥησίας ἀποθανεῖν , ἀσχημοσύνη ἐστὶ τοῦ διαβόλου . Πάντα γὰρ ἂν ἐποίησεν ἐκεῖνος , εἴ γε ἠδύνατο , ὥστε πεῖσαι τοὺς ἀνθρώπους , ὅτι οὐκ ἀπέθανεν . Ἐπειδὴ γὰρ τῆς μὲν ἀναστάσεως ὁ μετὰ ταῦτα πᾶς καιρὸς τεκμήριον ἦν , τοῦ δὲ θανάτου , εἰ μὴ ἐκεῖνος ἐγένετο , οὐκ ἂν ἐγένετο ἕτερος καιρός , διὰ τοῦτο ἀπέθανε μὲν δημοσίᾳ πάντων ὁρώντων , οὐκ ἀνέστη δὲ δημοσίᾳ , εἰδὼς τὸν μετὰ ταῦτα χρόνον μαρτυρήσοντα τῇ ἀληθείᾳ . Τὸ γὰρ τοῦ κόσμου ὁρῶντος ἄνω ἐν τῷ ξύλῳ τὸν ὄφιν σφαγιασθῆναι , τοῦτό ἐστι τὸ θαυμαστόν . Καὶ τί γὰρ οὐκ ἐποίησεν ὁ διάβολος , ὥστε λαθόντα αὐτὸν ἀποθανεῖν ; Ἄκουε τοῦ Πιλάτου λέγοντος · Ἄρατε αὐτὸν ὑμεῖς , καὶ σταυρώσατε · ἐγὼ γὰρ οὐδεμίαν αἰτίαν ἐν αὐτῷ εὑρίσκω . Καὶ πάλιν Ἰουδαῖοι ἔλεγον αὐτῷ , Εἰ υἱὸς εἶ τοῦ θεοῦ , κατάβηθι ἀπὸ τοῦ σταυροῦ . Λοιπὸν οὖν ἐπειδὴ καιρίαν ἔλαβε , καὶ οὐ κατέβη , διὰ τοῦτο καὶ ταφῇ παρεδόθη · ἐπεὶ δυνατὸν ἦν εὐθέως ἀναστῆναι , ἀλλ’ ἵνα πιστευθῇ τὸ πρᾶγμα . Καίτοι ἐν μὲν ταῖς ἰδιωτικαῖς τελευταῖς ἔνεστιν ὀλιγοψυχίαν αἰτιάσασθαι · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲ τοῦτο . Καὶ γὰρ καὶ οἱ στρατιῶται οὐ κατέαξαν αὐτοῦ τὰ σκέλη , καθάπερ τῶν ἄλλων , ἵνα φανερωθῇ ὅτι τέθνηκε . Καὶ φανεροί εἰσιν οἱ τὸ σῶμα θάψαντες · διὰ τοῦτο καὶ αὐτοὶ σφραγίζονται οἱ Ἰουδαῖοι τὸν λίθον μετὰ τῶν στρατιωτῶν . Τὸ γὰρ μάλιστα πάντων σπουδαζόμενον τοῦτο ἦν , τὸ μὴ συσκιασθῆναι . Καὶ οἱ μάρτυρες , παρὰ τῶν ἐχθρῶν , παρὰ τῶν Ἰουδαίων . Ἄκουε αὐτῶν λεγόντων τῷ Πιλάτῳ · Εἶπεν ὁ πλάνος ἐκεῖνος ἔτι ζῶν · Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι . Κέλευσον οὖν παρὰ τῶν στρατιωτῶν φυλαχθῆναι τὸν τάφον . Κἀκείνων σφραγιζομένων τοῦτο ἐγένετο . Ἄκουε δὲ αὐτῶν τοῦτο καὶ μετὰ ταῦτα λεγόντων τοῖς ἀποστόλοις · Βούλεσθε ἐπαγαγεῖν ἐφ’ ἡμᾶς τὸ αἷμα τοῦ ἀνθρώπου τούτου . Τὸν τρόπον αὐτοῦ τοῦ σταυροῦ οὐκ ἀφῆκεν αἰσχύνεσθαι . Ἐπειδὴ γὰρ οἱ ἄγγελοι οὐδὲν τοιοῦτον πεπόνθασι , διὰ τοῦτο ὑπὲρ τούτου πάντα ποιεῖ , δεικνὺς ὅτι μέγα κατώρθωσεν ὁ θάνατος · ὥσπερ γὰρ μονομαχεῖον γέγονεν . Ἔπληξε τὸν Χριστὸν ὁ θάνατος , ἀλλ’ ὁ Χριστὸς πληγείς , ὕστερον αὐτὸν ἀνεῖλε · νεκρῷ σώματι κατελύετο ὁ δοκῶν ἀθάνατος εἶναι · καὶ τοῦτο ἡ οἰκουμένη ἑώρα . Καὶ τὸ δὴ θαυμαστόν , οὐκ ἐπέτρεψεν ἑτέρῳ τοῦτο · ἀλλὰ γέγονεν ἕτερον χειρόγραφον πάλιν , οὐ τοιοῦτον , οἷον τὸ πρότερον .
Lemmas: γ . ὁράω σπουδή ὁ ἀφανίζω ὁ χειρόγραφον ὅσος ποιέω ; Οἷος , πᾶς εἰμί ὑπό ἁμαρτία καί κόλασις · αὐτός κολάζω λύω καί ὁ ἁμαρτία καί ὁ κόλασις · κολάζω δέ ἐν ὁ σταυρός . ἐκεῖ οὖν αὐτός προσπείρω · εἶτα ὡς ἐξουσία ἔχω , λοιπός διαρρήγνυμι . Ποῖον χειρόγραφον ; ἤ οὗτος φημί , ὅς λέγω πρός ὁ Μωϋσῆς , ὅτι Πάν ὅσος εἶπον ὁ θεός ποιέω , καί ἀκούω · ἢ εἰμί μή οὗτος , ὅτι ὀφείλω ὁ θεός ὑπακοή · ἢ εἰμί μή οὗτος , ὅτι κατέχω ὁ διάβολος ὁ χειρόγραφον ὅς ποιέω πρός ὁ Ἀδάμ ὁ θεός , εἶπον · ᾟ εἄν ἡμέρα ἐσθίω ἀπό ὁ ξύλον , ἀποθνῄσκω . κατέχω οὖν ὁ χειρόγραφον οὗτος ὁ διάβολος . καί οὐ δίδωμι ἐγώ αὐτός ὁ Χριστός , ἀλλά αὐτός αὐτός σχίζω , ὅσπερ ὁ μετά χαρά ἀφίημι εἰμί . ἀπεκδύομαι ὁ ἀρχή καί ὁ ἐξουσία . ὁ διαβολικός δύναμις λέγω · ἢ ἐπεί αὐτός ὁ ἀνθρώπινος φύσις ἐνδύω , ἢ ἐπεί αὐτός ὥσπερ λαβή ἔχω , ἄνθρωπος γίγνομαι ἀποδύω ὁ λαβή . οὗτος εἰμί , δειγματίζω . καί καλῶς εἶπον οὗτος · οὐδέποτε γάρ οὕτως ὁ διάβολος ἀσχημονέω . προσδοκάω γάρ αὐτός ἔχω , καί ὅσος ἔχω ἀπόλλυμι , καί ὁ σῶμα προσηλόω , ὁ νεκρός ἀνίστημι . ἐκεῖ ὁ πληγή λαμβάνω ὁ διάβολος , ὑπό σῶμα νεκρός ὁ καίριος λαμβάνω . καί καθάπερ ἀθλητής νομίζω ὁ ἀντίπαλος βάλλω , καίριος αὐτός ὑπό αὐτός λαμβάνω πληγή · οὗτος δή καί οὗτος δείκνυμι , ὅτι ὁ μετά παρρησία ἀποθνῄσκω , ἀσχημοσύνη εἰμί ὁ διάβολος . Πάν γάρ εἄν ποιέω ἐκεῖνος , εἰμί γε δύναμαι , ὥστε πείθω ὁ ἄνθρωπος , ὅτι οὐ ἀποθνῄσκω . ἐπεί γάρ ὁ μέν ἀνάστασις ὁ μετά οὗτος πᾶς καιρός τεκμήριον εἰμί , ὁ δέ θάνατος , εἰμί μή ἐκεῖνος γίγνομαι , οὐ εἄν γίγνομαι ἕτερος καιρός , διά οὗτος ἀποθνῄσκω μέν δημόσιος πᾶς ὁράω , οὐ ἀνίστημι δέ δημόσιος , εἰδοί ὁ μετά οὗτος χρόνος μαρτυρέω ὁ ἀλήθεια . ὁ γάρ ὁ κόσμος ὁράω ἄνω ἐν ὁ ξύλον ὁ ὄφις σφαγιάζομαι , οὗτος εἰμί ὁ θαυμαστός . καί τίς γάρ οὐ ποιέω ὁ διάβολος , ὥστε λανθάνω αὐτός ἀποθνῄσκω ; Ἄκουος ὁ Πιλᾶτος λέγω · Ἄρατος αὐτός σύ , καί σταυρόω · ἐγώ γάρ οὐδείς αἴτιος ἐν αὐτός εὑρίσκω . καί πάλιν Ἰουδαῖος λέγω αὐτός , εἰμί υἱός εἰμί ὁ θεός , καταβαίνω ἀπό ὁ σταυρός . λοιπός οὖν ἐπεί καίριος λαμβάνω , καί οὖον καταβαίνω , διά οὗτος καί θάπτω παραδίδωμι · ἐπεί δυνατός εἰμί εὐθύς ἀνίστημι , ἀλλά ἵνα πιστεύω ὁ πρᾶγμα . καίτοι ἐν μέν ὁ ἰδιωτικός τελευτή ἔνειμι ὀλιγοψυχία αἰτιάομαι · ἐνταῦθα δέ οὐδέ οὗτος . καί γάρ καί ὁ στρατιώτης οὖον κατάγνυμι αὐτός ὁ σκέλος , καθάπερ ὁ ἄλλος , ἵνα φανερόω ὅτι θνῄσκω . καί φανερόω εἰμί ὁ ὁ σῶμα θάπτω · διά οὗτος καί αὐτός σφραγίζω ὁ Ἰουδαῖος ὁ λίθος μετά ὁ στρατιώτης . ὁ γάρ μάλιστα πᾶς σπουδάζω οὗτος εἰμί , ὁ μή συσκιάζω . καί ὁ μάρτυς , παρά ὁ ἐχθρός , παρά ὁ Ἰουδαῖος . Ἄκουος αὐτός λέγω ὁ Πιλᾶτος · εἶπον ὁ πλάνος ἐκεῖνος ἔτι ζῶ · μετά τρεῖς ἡμέρα ἐγείρω . κελεύω οὖν παρά ὁ στρατιώτης φυλάσσω ὁ τάφος . καὶ σφραγίζω οὗτος γίγνομαι . Ἄκουος δέ αὐτός οὗτος καί μετά οὗτος λέγω ὁ ἀπόστολος · βούλομαι ἐπάγω ἐπί ἐγώ ὁ αἷμα ὁ ἄνθρωπος οὗτος . ὁ τρόπος αὐτός ὁ σταυρός οὐ ἀφίημι αἰσχύνω . ἐπεί γάρ ὁ ἄγγελος οὐδείς τοιοῦτος πάσχω , διά οὗτος ὑπέρ οὗτος πᾶς ποιέω , δείκνυμι ὅτι μέγας κατορθόω ὁ θάνατος · ὥσπερ γάρ μονομαχεῖον γίγνομαι . πλήσσω ὁ Χριστός ὁ θάνατος , ἀλλά ὁ Χριστός πλήσσω , ὕστερος αὐτός ἀναιρέω · νεκρός σῶμα καταλύω ὁ δοκέω ἀθάνατος εἰμί · καί οὗτος ὁ οἰκέω ὁράω . καί ὁ δή θαυμαστός , οὐ ἐπιτρέπω ἕτερος οὗτος · ἀλλά γίγνομαι ἕτερος χειρόγραφον πάλιν , οὖον τοιοῦτος , οἷος ὁ πρότερος .