joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 7.5
ε . Οἶδα ὅτι πολλοί με κωμῳδοῦσιν ἐπὶ τούτῳ , ἀλλ’ οὐκ ἐπιστρέφομαι , μόνον γενέσθω τι πλέον . Ὄντως ἀνοήτους ποιεῖ τὸ πλουτεῖν καὶ μαινομένους . Εἰ τοσαύτη ἦν ἡ περιουσία , ἐβουλήθησαν ἂν καὶ τὴν γῆν εἶναι χρυσῆν , καὶ τοίχους χρυσοῦς , τάχα καὶ τὸν οὐρανὸν καὶ τὸν ἀέρα ἀπὸ χρυσοῦ . Τίς ἡ μανία , τίς ἡ παρανομία ; τίς ὁ πυρετός ; Ἕτερος τῷ κρυμῷ διαφθείρεται ὁ κατ’ εἰκόνα θεοῦ , σὺ δὲ τοιαῦτα κατασκευάζεις ; Ὢ τοῦ τύφου · τί ἂν πλέον μαινόμενος ἐποίησε ; τὰ ἀποπατήματα οὕτω τιμᾷς , ὥστε ἀργύρῳ ὑποδέχεσθαι ; Οἶδα ὅτι ναρκᾶτε ἀκούοντες , ἀλλ’ αἱ ποιοῦσαι ναρκᾷν ὀφείλουσι , καὶ οἱ τοῖς τοιούτοις νοσήμασιν ἄνδρες ὑπηρετούμενοι . ἀκολασία γάρ ἐστι καὶ ὠμότης καὶ ἀπανθρωπία καὶ θηριωδία καὶ ἀσέλγεια τοῦτο . Ποία Σκύλλα , ποία χίμαιρα , ποῖος δράκων , μᾶλλον δὲ ποῖος δαίμων , ποῖος διάβολος ταῦτα ἂν ἐποίησε · Τί τοῦ Χριστοῦ ὄφελος ; τί δὲ τῆς πίστεως , ὅταν ἀνθρώπων ἀνέχηταί τις Ἑλλήνων , μᾶλλον δὲ οὐχ Ἑλλήνων , ἀλλὰ δαιμόνων ; Εἰ χρυσῷ καὶ μαργαρίταις τὴν κεφαλὴν κοσμεῖν οὐ δεῖ , ὁ τῷ ἀργύρῳ εἰς ἀκάθαρτον οὕτως ὑπηρεσίαν κεχρημένος , ποίας συγγνώμης τεύξεται ; οὐκ ἀρκεῖ τὰ λοιπά , καίτοι γε οὐδὲ ἐκεῖνα ἀνεκτά , καθέδραι καὶ ὑποπόδια ἐξ ἀργύρου πάντα ; καίτοι καὶ ταῦτα ἀνοίας . Ἀλλὰ πανταχοῦ ὁ τῦφος ὁ περισσός , πανταχοῦ ἡ κενοδοξία · οὐδαμοῦ τῆς χρείας , ἀλλὰ πανταχοῦ τῶν περιττῶν . Ἐγὼ δέδοικα μὴ ὑπὸ τῆς μανίας ταύτης προβαῖνον τὸ γυναικεῖον γένος τεράτων ἀναλάβῃ μορφήν · εἰκὸς γὰρ αὐτὰς ἐπιθυμῆσαι καὶ τρίχας ἔχειν χρυσᾶς . Ἢ ὁμολογήσατε ὅτι οὐκ ἐπάθετέ τι πρὸς τὸ λεχθὲν καὶ διανέστητε καὶ εἰς ἐπιθυμίαν ἐνεπέσετε , καὶ εἰ μή γε ἡ αἰσχύνη κατεῖχεν , οὐκ ἂν παρῃτήσασθε . Εἰ γὰρ καὶ τὰ τούτων ἀτοπώτερα τολμᾶτε , πολλῷ μᾶλλον καὶ τρίχας ἔχειν οἶμαι ταύτας ἐπιθυμῆσαι χρυσᾶς , καὶ τὰ χείλη , καὶ τὰς ὀφρῦς , καὶ πάντα χρυσὸν κατατηκούσας οὕτω περιχρίειν . Εἰ δὲ ἀπιστεῖτε καὶ νομίζετε γελῶντά με λέγειν , ἐγὼ διηγήσομαι ὅπερ ἤκουσα , μᾶλλον δὲ καὶ ἔστι νῦν . Ὁ τῶν Περσῶν βασιλεὺς χρυσοῦν ἔχει τὸ γένειον , τῶν περὶ ταῦτα δεινῶν , καθάπερ τῇ κρόκῃ , οὕτω καὶ ταῖς ἐκείνου θριξὶν ἐνελισσόντων τὰ πέταλα τοῦ χρυσοῦ · καὶ ἀνάκειται καθάπερ τέρας . Δόξα σοι , Χριστὲ , πόσων ἐνέπλησας ἀγαθῶν ἡμᾶς , πῶς ἡμᾶς ὑγιαίνειν παρεσκεύασας ; πόσης τερατωδίας , πόσης ἀλογίας ἡμᾶς ἀπήλλαξας ; Ἰδοὺ προλέγω · οὐκέτι παραινῶ , ἀλλ’ ἐπιτάττω καὶ παραγγέλλω · ὁ βουλόμενος ἀκουέτω , ὁ δὲ μὴ βουλόμενος ἀπειθείτω · ὅτι ἂν ἐπιμένητε ταῦτα ποιοῦσαι , οὐκ ἀνέξομαι οὐδὲ δέξομαι ὑμᾶς οὐδὲ ἀφήσω τῶν οὐδῶν ὑπερβῆναι τούτων . Τί γάρ μοι δεῖ πλήθους νοσούντων ; τί δέ , εἰ παιδοτριβῶν ὑμᾶς οὐ κωλύω τὰ μὴ περιττά ; Καίτοι γε ὁ Παῦλος ἐκώλυσε , καὶ χρυσὸν καὶ μαργαρίτας . Γελώμεθα παρὰ τῶν Ἑλλήνων , μῦθος εἶναι δοκεῖ τὰ ἡμέτερα . Καὶ τοῖς ἀνδράσι παραινῶ ταῦτα · εἰς διδασκαλεῖον παραγίνῃ , παιδευόμενος φιλοσοφίαν πνευματικήν ; περίελε τὸν τῦφον ἐκεῖνον . Τοῦτο καὶ ἀνδράσι παραινῶ καὶ γυναιξί · κἂν ἑτέρως τις ποιῇ , λοιπὸν οὐκ ἀνέχομαι . Δώδεκα ἦσαν οἱ μαθηταί , καὶ ἄκουσον τί φησιν ὁ Χριστὸς πρὸς αὐτούς · Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν ; Ἂν γὰρ διόλου κολακεύωμεν , πότε ἀνακτησόμεθα ; πότε ὠφελήσομεν ; Ἀλλ’ εἰσί , φησίν , αἱρέσεις ἕτεραι , καὶ μετατίθενται . Ψυχρὸς οὗτος ὁ λόγος · Κρεῖσσον εἷς ποιῶν τὸ θέλημα Κυρίου , ἢ μυρίοι παράνομοι . Ἐπεὶ καὶ σὺ τί βούλει , εἰπέ μοι ; μυρίους δραπέτας ἔχειν καὶ κλέπτας οἰκέτας , ἢ ἕνα εὔνουν ; Ἰδοὺ παραινῶ καὶ παρεγγυῶ καὶ τὸν καλλωπισμὸν τὸν περὶ τὴν ὄψιν , καὶ τὰ σκεύη τὰ τοιαῦτα συντρίβειν , καὶ πένησι διδόναι , καὶ μὴ οὕτω μεμηνέναι . Ὁ βουλόμενος ἀποπηδάτω , ὁ βουλόμενος ἐγκαλείτω · οὐκ ἀνέχομαι οὐδενός . Ὅταν μέλλω κρίνεσθαι ἐπὶ τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ , μακρὰν ὑμεῖς ἑστήκατε , καὶ ἡ παρ’ ὑμῶν χάρις εἰς οὐδέν , ἐμοῦ τὰς εὐθύνας παρέχοντος . Ταῦτα τὰ ῥήματα τὰ πάντα διέφθειρεν · ἵνα ἀπέλθῃ , φησίν , καὶ μετατεθῇ πρὸς ἑτέραν αἵρεσιν · ἀσθενής ἐστι , συγκατάβηθι . Μέχρι τίνος ; μέχρι πότε ; ἅπαξ , καὶ δίς , καὶ τρίς , μὴ διαπαντός . Ἰδοὺ παρεγγυῶ πάλιν , καὶ διαμαρτύρομαι κατὰ τὸν μακάριον Παῦλον , ὅτι ἂν ἔλθω εἰς τὸ πάλιν , οὐ φείσομαι · ὅταν δὲ κατορθώσητε , τότε εἴσεσθε ὅσον τὸ κέρδος , ὅση ἡ ὠφέλεια . Ναί , παρακαλῶ καὶ ἀντιβολῶ , καὶ τῶν γονάτων οὐκ ἂν παραιτησαίμην ἅψασθαι , καὶ ἱκετηρίαν θεῖναι ὑπὲρ τούτου . Τίς ἡ βλακεία ; τίς ἡ τρυφή ; τίς ἡ ὕβρις ; οὐ τρυφὴ τοῦτο , ἀλλ’ ὕβρις . Τίς ἡ ἄνοια ; τίς ἡ μανία ; Πένητες τοσοῦτοι τὴν ἐκκλησίαν περιεστήκασι , καὶ τέκνα ἔχουσα τοσαῦτα ἡ ἐκκλησία , οὕτω πλουτοῦντα , οὐδενὶ πένητι ἐπαμῦναι δύναται · ἀλλ’ ὁ μὲν πεινᾷ , ὁ δὲ μεθύει · ὁ μὲν καὶ ἐν ἀργύρῳ ἀποπατεῖ , ὁ δὲ οὐδὲ ἄρτου μετέχει . Τίς ἡ μανία ; τίς ἡ θηριωδία ἡ τοσαύτη ; Γένοιτο μὴ ἐλθεῖν ἡμᾶς εἰς τὴν πεῖραν τοῦ ἐπεξελθεῖν τοῖς ἀπειθοῦσι , μηδὲ εἰς ἀγανάκτησιν τοῦ ταῦτα ἐπιτρέψαι , ἀλλ’ ἑκόντας καὶ ἀνεχομένους ταῦτα πάντα περιστεῖλαι · ἵνα εἰς δόξαν τοῦ θεοῦ ζήσωμεν , καὶ τῆς ἐκεῖ κολάσεως ἀπαλλαγῶμεν , καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν ἐπιτύχωμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ .
Lemmas: ε . οἶδα ὅτι πολύς ἐγώ κωμῳδέω ἐπί οὗτος , ἀλλά οὐ ἐπιστρέφω , μόνος γίγνομαι τίς πλέω . ὄντως ἀνόητος ποιέω ὁ πλουτέω καί μαίνομαι . εἰμί τοσοῦτος εἰμί ὁ περιουσία , βούλομαι εἄν καί ὁ γῆ εἰμί χρύσεος , καί τοῖχος χρύσεος , τάχα καί ὁ οὐρανός καί ὁ ἀήρ ἀπό χρυσός . Τῖς ὁ μανία , τίς ὁ παρανομία ; τίς ὁ πυρετός ; ἕτερος ὁ κρυμός διαφθείρω ὁ κατά εἰκών θεός , σύ δέ τοιοῦτος κατασκευάζω ; ὤ ὁ τύφω · τίς εἄν πλέω μαίνομαι ποιέω ; ὁ ἀποπάτημα οὗτος τιμάω , ὥστε ἄργυρος ὑποδέχομαι ; οἶδα ὅτι ναρκάω ἀκούω , ἀλλά ὁ ποιέω ναρκάω ὀφείλω , καί ὁ ὁ τοιοῦτος νόσημα ἀνήρ ὑπηρετέω . ἀκολασία γάρ εἰμί καί ὠμότης καί ἀπανθρωπία καί θηριωδία καί ἀσέλγεια οὗτος . Ποία Σκύλλα , ποῖος χίμαιρα , ποῖος δράκων , μᾶλλον δέ ποῖος δαίμων , ποῖος διάβολος οὗτος εἄν ποιέω · τις ὁ Χριστός ὄφελος ; τίς δέ ὁ πίστις , ὅταν ἄνθρωπος ἀνέχω τις Ἕλλην , μᾶλλον δέ οὐ Ἕλλην , ἀλλά δαίμων ; εἰμί χρυσός καί μαργαρίτης ὁ κεφαλή κοσμέω οὖον δεῖ , ὁ ὁ ἄργυρος εἰς ἀκάθαρτος οὕτως ὑπηρεσία χράομαι , Ποίας συγγνώμη τυγχάνω ; οὐ ἀρκέω ὁ λοιπός , καίτοι γε οὐδέ ἐκεῖνος ἀνεκτός , καθέδρα καί ὑποπόδιον ἐκ ἄργυρος πᾶς ; καίτοι καί οὗτος ἄνοια . ἀλλά πανταχοῦ ὁ τῦφος ὁ περισσός , πανταχοῦ ὁ κενοδοξία · οὐδαμοῦ ὁ χρεία , ἀλλά πανταχοῦ ὁ περισσός . ἐγώ δείδω μή ὑπό ὁ μανία οὗτος προβαίνω ὁ γυναικεῖος γένος τέρας ἀναλαμβάνω μορφή · εἰκός γάρ αὐτός ἐπιθυμέω καί θρίξ ἔχω χρύσεος . ἤ ὁμολογέω ὅτι οὐ πάσχω τίς πρός ὁ λέγω3 καί διανίστημι καί εἰς ἐπιθυμία ἐμπίπτω , καί εἰμί μή γε ὁ αἰσχύνη κατέχω , οὐ εἄν παραιτέομαι . εἰμί γάρ καί ὁ οὗτος ἄτοπος τολμάω , πολύς μᾶλλον καί θρίξ ἔχω οἴομαι οὗτος ἐπιθυμέω χρύσεος , καί ὁ χεῖλος , καί ὁ ὀφρύς , καί πᾶς χρυσός κατατήκω οὗτος περιχρίω . εἰμί δέ ἀπιστέω καί νομίζω γελάω ἐγώ λέγω , ἐγώ διηγέομαι ὅσπερ ἀκούω , μᾶλλον δέ καί εἰμί νῦν . ὁ ὁ Πέρσης βασιλεύς χρύσεος ἔχω ὁ γένειον , ὁ περί οὗτος δεινός , καθάπερ ὁ κρόκη , οὗτος καί ὁ ἐκεῖνος θρίξ ἐνελίσσω ὁ πέταλος ὁ χρυσός · καί ἀνάκειμαι καθάπερ τέρας . Δόξα σύ , Χριστός , πόσος ἐμπίμπλημι ἀγαθός ἐγώ , πῶς ἐγώ ὑγιαίνω παρασκευάζω ; πόσος τερατωδία , πόσος ἀλογία ἐγώ ἀπαλλάσσω ; ἰδέ προλέγω · οὐκέτι παραινῶ , ἀλλά ἐπιτάσσω καί παραγγέλλω · ὁ βούλομαι ἀκούω , ὁ δέ μή βούλομαι ἀπειθέω · ὅτι εἄν ἐπιμένω οὗτος ποιέω , οὐ ἀνέχω οὐδέ δέχομαι σύ οὐδέ ἀφίημι ὁ οὐδός ὑπερβαίνω οὗτος . τις γάρ ἐγώ δεῖ πλῆθος νοσέω ; τίς δέ , εἰμί παιδοτρίβης σύ οὖον κωλύω ὁ μή περισσός ; καίτοι γε ὁ Παῦλος κωλύω , καί χρυσός καί μαργαρίτης . γελάω παρά ὁ Ἕλλην , μῦθος εἰμί δοκέω ὁ ἡμέτερος . καί ὁ ἀνήρ παραινῶ οὗτος · εἰς διδασκαλεῖον παραγίγνομαι , παιδεύω φιλοσοφία πνευματικός ; περιαιρέω ὁ τύφω ἐκεῖνος . οὗτος καί ἀνήρ παραινῶ καί γυνή · κἀν ἑτέρως τις ποιέω , λοιπός οὐ ἀνέχω . δώδεκα εἰμί ὁ μαθητής , καί ἀκούω τίς φημί ὁ Χριστός πρός αὐτός · μή καί σύ ἐθέλω ὑπάγω ; ἄν γάρ διόλου κολακεύω , πότε ἀνακτάομαι ; πότε ὠφελέω ; ἀλλά εἰμί , φημί , αἵρεσις ἕτερος , καί μετατίθημι . Ψυχρὸς οὗτος ὁ λόγος · κρατύς εἷς ποιέω ὁ θέλημα κύριος , ἢ μυρίος παράνομος . ἐπεί καί σύ τίς βούλομαι , εἶπον ἐγώ ; μυρίος δραπέτης ἔχω καί κλέπτης οἰκέτης , ἢ εἷς εὔνους ; ἰδέ παραινῶ καί παρεγγυάω καί ὁ καλλωπισμός ὁ περί ὁ ὄψις , καί ὁ σκεῦος ὁ τοιοῦτος συντρίβω , καί πένης δίδωμι , καί μή οὗτος μαίνομαι . ὁ βούλομαι ἀποπηδάω , ὁ βούλομαι ἐγκαλέω · οὐ ἀνέχω οὐδείς . ὅταν μέλλω κρίνω ἐπί ὁ βῆμα ὁ Χριστός , μακράν σύ ἵστημι , καί ὁ παρά σύ χάρις εἰς οὐδείς , ἐγώ ὁ εὐθύνω παρέχω . οὗτος ὁ ῥῆμα ὁ πᾶς διαφθείρω · ἵνα ἀπέρχομαι , φημί , καί μετατίθημι πρός ἕτερος αἵρεσις · ἀσθενής εἰμί , συγκαταβαίνω . μέχρι τίς ; μέχρι πότε ; ἅπαξ , καί δίς , καί τρίς , μή διαπαντός . ἰδέ παρεγγυάω πάλιν , καί διαμαρτύρομαι κατά ὁ μακάριος Παῦλος , ὅτι εἄν ἔρχομαι εἰς ὁ πάλιν , οὖον φείδομαι · ὅταν δέ κατορθόω , τότε εἶμι ὅσος ὁ κέρδος , ὅσος ὁ ὠφέλεια . Ναίς , παρακαλέω καί ἀντιβολέω , καί ὁ γόνυ οὐ εἄν παραιτέομαι ἅπτω , καί ἱκετηρία τίθημι ὑπέρ οὗτος . Τῖς ὁ βλακεία ; τίς ὁ τρυφή ; τίς ὁ ὕβρις ; οὖον τρυφή οὗτος , ἀλλά ὕβρις . Τῖς ὁ ἄνοια ; τίς ὁ μανία ; Πένης τοσοῦτος ὁ ἐκκλησία περιίστημι , καί τέκνον ἔχω τοσοῦτος ὁ ἐκκλησία , οὗτος πλουτέω , οὐδείς πένης ἐπαμύνω δύναμαι · ἀλλά ὁ μέν πεινάω , ὁ δέ μεθύω · ὁ μέν καί ἐν ἄργυρος ἀποπατέω , ὁ δέ οὐδέ ἄρτος μετέχω . Τῖς ὁ μανία ; τίς ὁ θηριωδία ὁ τοσοῦτος ; γίγνομαι μή ἔρχομαι ἐγώ εἰς ὁ πείρω ὁ ἐπεξέρχομαι ὁ ἀπειθέω , μηδέ εἰς ἀγανάκτησις ὁ οὗτος ἐπιτρέπω , ἀλλά ἑκών καί ἀνέχω οὗτος πᾶς περιστέλλω · ἵνα εἰς δόξα ὁ θεός ζῶ , καί ὁ ἐκεῖ κόλασις ἀπαλλάσσω , καί ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία .