joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 10.1
Αἱ γυναῖκες , ὑποτάσσεσθε τοῖς ἀνδράσιν , ὡς ἀνῆκεν ἐν Κυρίῳ . Οἱ ἄνδρες , ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας , καὶ μὴ πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς . Τὰ τέκνα , ὑπακούετε τοῖς γονεῦσι κατὰ πάντα · τοῦτο γάρ ἐστιν εὐάρεστον ἐν Κυρίῳ . Οἱ πατέρες , μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν , ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν . Οἱ δοῦλοι , ὑπακούετε κατὰ πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις , μὴ κατ’ ὀφθαλμοδουλείαν , ὡς ἀνθρωπάρεσκοι , ἀλλ’ ἐν ἁπλότητι καρδίας , φοβούμενοι τὸν θεόν . Πᾶν ὅ τι ἂν ποιῆτε , ἐκ ψυχῆς ἐργάζεσθε , ὡς τῷ Κυρίῳ , καὶ οὐκ ἀνθρώποις , εἰδότες ὅτι παρὰ Κυρίου λήψεσθε τὴν ἀνταπόδοσιν τῆς κληρονομίας · τῷ γὰρ Κυρίῳ Χριστῷ δουλεύετε . Ὁ δὲ ἀδικῶν , κομιεῖται ὃ ἠδίκησε , καὶ οὐκ ἔστι προσωποληψία παρὰ τῷ θεῷ . Οἱ κύριοι , τὸ δίκαιον καὶ τὴν ἰσότητα τοῖς δούλοις παρέχετε , εἰδότες ὅτι καὶ ὑμεῖς ἔχετε κύριον ἐν οὐρανοῖς . α . Διὰ τί μὴ πανταχοῦ καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἐπιστολαῖς ταῦτα ἐπιτάττει , ἀλλ’ ἐνταῦθα , καὶ τῇ πρὸς Ἐφεσίους , καὶ τῇ πρὸς Τιμόθεον , καὶ τῇ πρὸς Τίτον ; Ὅτι εἰκὸς ἐν ταύταις ταῖς πόλεσιν εἶναι τὰς διχοστασίας · ἢ εἰκὸς τὰ μὲν ἄλλα αὐταῖς κατωρθῶσθαι , τούτων δὲ οὕτως ὑστερεῖν , ὥστε δέον εἶναι καὶ περὶ τούτων αὐτοὺς ἀκούειν . Μᾶλλον δὲ ἃ πρὸς τούτους λέγει , πρὸς πάντας λέγει . Πολλὴν δὲ ἐμφέρειαν ἔχει αὕτη ἡ Ἐπιστολὴ τῇ πρὸς Ἐφεσίους . Ἀλλαχοῦ δὲ τοῦτο οὐ ποιεῖ · ἢ ὅτι ἀνδράσι λοιπὸν εἰρηνεύουσιν , οὓς ἐχρῆν περὶ δογμάτων μανθάνειν ὑψηλῶν ἔτι ἐλλειπόντων αὐτοῖς , οὐκ ἐχρῆν περὶ τούτων γράφειν · ἢ ὅτι παρακληθέντας ἐπὶ τοῖς πειρασμοῖς περιττὸν ἦν περὶ τούτων ἀκούειν . Ὥστε στοχάζομαι ἐνταῦθα λοιπὸν ἑδραίαν εἶναι τὴν ἐκκλησίαν , καὶ πρὸς τῷ τέλει ταῦτα λέγεσθαι . Αἱ γυναῖκες , ὑποτάσσεσθε τοῖς ἀνδράσιν , ὡς ἀνῆκεν ἐν Κυρίῳ · ἀντὶ τοῦ , Ὑποτάσσεσθε διὰ τὸν θεόν · ἐπειδὴ τοῦτο ὑμᾶς κοσμεῖ , φησί , οὐκ ἐκείνους . Οὐ γὰρ δεσποτικὴν ὑποταγήν , οὐδὲ τὴν ἀπὸ φύσεως μόνον , ἀλλὰ τὴν διὰ θεόν φημι . Οἱ ἄνδρες , ἀγαπᾶτε τὰς γυναῖκας , καὶ μὴ πικραίνεσθε πρὸς αὐτάς . Ὅρα πῶς πάλιν τὸ κατάλληλον παρῄνεσε . Καθάπερ ἐκεῖ φόβον καὶ ἀγάπην τίθησιν , οὕτω καὶ ἐνταῦθα · ἔστι γὰρ καὶ ἀγαπῶντα πικραίνεσθαι . Ὃ οὖν φησι , τοῦτό ἐστι · Μὴ μάχεσθε · οὐδὲν γὰρ οὕτως τῆς μάχης ταύτης πικρότερον , ὅταν παρὰ ἀνδρὸς πρὸς γυναῖκα γίνηται . Αἱ γὰρ πρὸς τὰ φιλούμενα πρόσωπα γινόμεναι μάχαι , αὗται πικραί · καὶ δείκνυσιν ὅτι ἀπὸ πολλῆς πικρίας τοῦτο γίνεται , ὅταν πρὸς τὸ μέλος αὑτοῦ , φησί , τὶς διαστασιάζῃ . Τὸ μὲν οὖν ἀγαπᾷν τῶν ἀνδρῶν ἐστι , τὸ δὲ εἴκειν ἐκείνων . Ἐὰν οὖν ἕκαστος τὸ ἑαυτοῦ εἰσενέγκῃ , ἕστηκε πάντα βέβαια . Ἀπὸ μὲν γὰρ τοῦ ἀγαπᾶσθαι γίνεται καὶ ἡ γυνὴ φιλική · ἀπὸ δὲ τοῦ ὑποτάσσεσθαι ὁ ἀνὴρ ἐπιεικής . Ὅρα δὲ ὅτι καὶ ἐν τῇ φύσει οὕτω κατεσκεύασται , ὥστε τὸν μὲν φιλεῖν , τὴν δὲ ὑπακούειν . Ὅταν γὰρ ὁ ἄρχων τὸ ἀρχόμενον φιλῇ , τότε τὰ πάντα συνέστηκεν . Οὐχ οὕτως ἡ παρὰ τοῦ ἀρχομένου ἀγάπη , ὡς ἡ παρὰ τοῦ ἄρχοντος ζητεῖται πρὸς τὸν ἀρχόμενον · παρ’ ἐκείνου γὰρ ἡ ὑπακοή . Τὸ γὰρ ἐν ὥρᾳ εἶναι τὴν γυναῖκα , τοῦτον δὲ ἐν ἐπιθυμίᾳ , οὐδὲν ἄλλο δείκνυσιν , ἀλλ’ ἢ ὅτι διὰ τὴν ἀγάπην οὕτω γεγένηται . Μὴ τοίνυν , ἐπειδὴ ὑποτέτακται ἡ γυνή , αὐθέντει · μηδὲ σὺ , ἐπειδὴ ὁ ἀνὴρ ἀγαπᾷ , φυσιοῦ . Μήτε ἡ τοῦ ἀνδρὸς φιλία τὴν γυναῖκα ἐπαιρέτω , μήτε ἡ τῆς γυναικὸς ὑποταγὴ φυσάτω τὸν ἄνδρα . Διὰ τοῦτό σοι ὑπέταξεν αὐτήν , ἵνα μᾶλλον φιλῆται · διὰ τοῦτό σε φιλεῖσθαι ἐποίησεν , ὦ γύναι , ἵνα εὐκόλως φέρῃς τὸ ὑποτετάχθαι . Μὴ φοβοῦ ὑποτασσομένη · τὸ γὰρ φιλοῦντι ὑποταγῆναι , οὐδεμίαν ἔχει δυσκολίαν . Μὴ φοβοῦ ἐρῶν · ἔχεις γὰρ αὐτὴν εἴκουσαν . Οὐκ ἂν ἄλλως οὖν ἐγένετο σύνδεσμος . Ἀναγκαίαν τοίνυν ἔχεις ἀπὸ τῆς φύσεως τὴν ἀρχήν , ἔχε καὶ τὸν δεσμὸν τὸν ἀπὸ τῆς ἀγάπης · τὴν γὰρ ἀσθενεστέραν ἀνεκτὴν εἴασε . Τὰ τέκνα , ὑπακούετε τοῖς γονεῦσι κατὰ πάντα · τοῦτο γάρ ἐστιν εὐάρεστον ἐν Κυρίῳ . Πάλιν τό , Ἐν Κυρίῳ , τέθεικε , καὶ νόμους τιθεὶς ὑπακοῆς , καὶ ἐντρέπων , καὶ καταβάλλων . Τοῦτο γὰρ , φησίν , ἐστὶν εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ . Ὅρα πῶς οὐκ ἀπὸ τῆς φύσεως μόνης , ἀλλὰ πρὸ ταύτης ἀπὸ τῶν τῷ θεῷ δοκούντων βούλεται ἡμᾶς ἅπαντα πράττειν , ἵνα καὶ μισθὸν ἔχωμεν . Οἱ πατέρες , μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν , ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν . Ἰδοὺ πάλιν καὶ ἐνταῦθα ὑποταγὴ καὶ φίλτρον . Καὶ οὐκ εἶπεν , Ἀγαπᾶτε τὰ τέκνα · περιττὸν γὰρ ἦν · αὐτὴ γὰρ ἡ φύσις καταναγκάζει , ἀλλ’ ὅπερ ἔδει διώρθωσε , τὸ καὶ τὸ φίλτρον ἐνταῦθα εἶναι σφοδρότερον , ἐπειδὴ καὶ ἡ ὑπακοὴ μείζων . Οὐδαμοῦ γὰρ τίθησιν ὑπόδειγμα τὸ τοῦ ἀνδρὸς καὶ τὸ τῆς γυναικός · ἀλλὰ τί ; Ἄκουε τοῦ προφήτου λέγοντος · Καθὼς οἰκτείρει πατὴρ υἱοὺς , ᾠκτείρησε κύριος τοὺς φοβουμένους αὐτόν . Καὶ πάλιν ὁ Χριστός φησι · Τίς ἐστιν ἐξ ὑμῶν ἄνθρωπος , ὃν ἐὰν αἰτήσῃ ὁ υἱὸς ἄρτον , μὴ λίθον ἐπιδώσει αὐτῷ ; καὶ ἐὰν ἰχθὺν αἰτήσῃ , μὴ ὄφιν ἐπιδώσει αὐτῷ ; — Οἱ πατέρες , μὴ ἐρεθίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν , ἵνα μὴ ἀθυμῶσιν . Ὃ μάλιστα αὐτοὺς ᾔδει δυνατὸν δακεῖν , τοῦτο τέθεικε , καὶ φιλικώτερον εἶπεν ἐπιτάττων αὐτοῖς , καὶ οὐδαμοῦ τὸν θεὸν τίθησιν · ἐπέκλασε γὰρ τοὺς γονέας , καὶ κατέκαμψεν αὐτῶν τὰ σπλάγχνα . Τὸ δέ , Μὴ ἐρεθίζετε , τοῦτό ἐστι , Μὴ φιλονεικοτέρους αὐτοὺς ποιεῖτε · ἔστιν ὅπου καὶ συγχωρεῖν ὀφείλετε . Εἶτα ἐπὶ τρίτην ἦλθεν ἀρχήν , Οἱ δοῦλοι , λέγων , ὑπακούετε τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις . Ἐνταῦθα ἔστι μέν τι καὶ φίλτρον , ἀλλ’ οὐκέτι φυσικόν , καθάπερ ἄνω , ἀλλὰ συνηθείας , καὶ ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς , καὶ ἀπὸ τῶν ἔργων . Ἐπεὶ οὖν ἐνταῦθα τὸ μὲν τοῦ φίλτρου ὑποτέτμηται , τὸ δὲ τῆς ὑπακοῆς ἐπιτέταται , τούτῳ ἐνδιατρίβει , βουλόμενος , ὅπερ οἱ πρῶτοι ἔχουσιν ἀπὸ τῆς φύσεως , τοῦτο δοῦναι τούτοις ἀπὸ τῆς ὑπακοῆς . Ὥστε οὐχ ὑπὲρ τῶν δεσποτῶν τοῖς οἰκέταις μόνοις διαλέγεται , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ αὐτῶν , ἵνα ποθεινοὺς ἑαυτοὺς ἐργάζωνται τοῖς δεσπόταις . Ἀλλ’ οὐ τίθησι τοῦτο φανερῶς · ἦ γὰρ ἂν ὑπτίους αὐτοὺς ἐποίησεν . Οἱ δοῦλοι , φησίν , ὑπακούετε κατὰ πάντα τοῖς κατὰ σάρκα κυρίοις .
Lemmas: ὁ γυνή , ὑποτάσσω ὁ ἀνήρ , ὡς ἀνίημι ἐν κύριος . ὁ ἀνήρ , ἀγαπάω ὁ γυνή , καί μή πικραίνω πρός αὐτός . ὁ τέκνον , ὑπακούω ὁ γονεύς κατά πᾶς · οὗτος γάρ εἰμί Εὐάρεστον ἐν κύριος . ὁ πατήρ , μή ἐρεθίζω ὁ τέκνον σύ , ἵνα μή ἀθυμέω . ὁ δοῦλος , ὑπακούω κατά πᾶς ὁ κατά σάρξ κύριος , μή κατά ὀφθαλμοδουλεία , ὡς ἀνθρωπάρεσκος , ἀλλά ἐν ἁπλότης Καρδία , φοβέω ὁ θεός . Πᾶν ὅς τίς εἄν ποιέω , ἐκ Ψυχή ἐργάζομαι , ὡς ὁ κύριος , καί οὐ ἄνθρωπος , οἶδα ὅτι παρά κύριος λαμβάνω ὁ ἀνταπόδοσις ὁ κληρονομία · ὁ γάρ κύριος Χριστός δουλεύω . ὁ δέ ἀδικέω , κομίζω ὅς ἀδικέω , καί οὐ εἰμί προσωποληψία παρά ὁ θεός . ὁ κύριος , ὁ Δίκαιος καί ὁ ἰσότης ὁ δοῦλος παρέχω , οἶδα ὅτι καί σύ ἔχω κύριος ἐν οὐρανός . ὅς . Ζεύς τίς μή πανταχοῦ καί ἐν πᾶς ὁ ἐπιστολή οὗτος ἐπιτάσσω , ἀλλά ἐνταῦθα , καί ὁ πρός Ἐφέσιος , καί ὁ πρός Τιμόθεος , καί ὁ πρός Τίτος ; ὅτι2 εἰκός ἐν οὗτος ὁ πόλις εἰμί ὁ διχοστασία · ἢ εἰκός ὁ μέν ἄλλος αὐτός κατορθόω , οὗτος δέ οὕτως ὑστερέω , ὥστε δήω εἰμί καί περί οὗτος αὐτός ἀκούω . μᾶλλος δέ ὁ πρός οὗτος λέγω , πρός πᾶς λέγω . Πολύς δέ ἐμφέρεια ἔχω οὗτος ὁ Ἐπιστολή ὁ πρός Ἐφέσιος . ἀλλαχοῦ δέ οὗτος οὖον ποιέω · ἢ ὅτι ἀνήρ λοιπός εἰρηνεύω , ὅς χρή περί δόγμα μανθάνω ὑψηλός ἔτι ἐλλείπω αὐτός , οὐ χρή περί οὗτος γράφω · ἢ ὅτι παρακαλέω ἐπί ὁ πειρασμός περισσός εἰμί περί οὗτος ἀκούω . ὥστε στοχάζομαι ἐνταῦθα λοιπός ἑδραῖος εἰμί ὁ ἐκκλησία , καί πρός ὁ τέλος οὗτος λέγω . ὁ γυνή , ὑποτάσσω ὁ ἀνήρ , ὡς ἀνίημι ἐν κύριος · ἀντί ὁ , ὑποτάσσω διά ὁ θεός · ἐπεί οὗτος σύ κοσμέω , φημί , οὐ ἐκεῖνος . οὖον γάρ δεσποτικός ὑποταγή , οὐδέ ὁ ἀπό φύσις μόνος , ἀλλά ὁ διά θεός φημί . ὁ ἀνήρ , ἀγαπάω ὁ γυνή , καί μή πικραίνω πρός αὐτός . Ὅρας πῶς πάλιν ὁ κατάλληλος παραινέω . καθά ἐκεῖ φόβος καί ἀγάπη τίθημι , οὗτος καί ἐνταῦθα · εἰμί γάρ καί ἀγάπη πικραίνω . ὅς οὖν φημί , οὗτος εἰμί · μή μάχομαι · οὐδείς γάρ οὕτως ὁ μάχη οὗτος πικρός , ὅταν παρά ἀνήρ πρός γυνή γίγνομαι . ὁ γάρ πρός ὁ Φιλουμένα πρόσωπον γίγνομαι μάχη , οὗτος πικρός · καί δείκνυμι ὅτι ἀπό πολύς πικρία οὗτος γίγνομαι , ὅταν πρός ὁ μέλος αὐτός , φημί , τις διαστασιάζω . ὁ μέν οὖν ἀγαπάω ὁ ἀνήρ εἰμί , ὁ δέ εἴκω ἐκεῖνος . ἐάν οὖν ἕκαστος ὁ ἑαυτοῦ εἰσφέρω , ἵστημι πᾶς βέβαιος . ἀπό μέν γάρ ὁ ἀγαπάω γίγνομαι καί ὁ γυνή φιλικός · ἀπό δέ ὁ ὑποτάσσω ὁ ἀνήρ ἐπιεικής . Ὅρας δέ ὅτι καί ἐν ὁ φύσις οὗτος κατασκευάζω , ὥστε ὁ μέν φιλέω , ὁ δέ ὑπακούω . ὅταν γάρ ὁ ἄρχω ὁ ἄρχω φιλέω , τότε ὁ πᾶς συνίστημι . οὐχ οὕτως ὁ παρά ὁ ἄρχω ἀγάπη , ὡς ὁ παρά ὁ ἄρχω ζητέω πρός ὁ ἄρχω · παρά ἐκεῖνος γάρ ὁ ὑπακοή . ὁ γάρ ἐν ὥρα εἰμί ὁ γυνή , οὗτος δέ ἐν ἐπιθυμία , οὐδείς ἄλλος δείκνυμι , ἀλλά ἢ ὅτι διά ὁ ἀγάπη οὗτος γίγνομαι . μή τοίνυν , ἐπεί ὑποτάσσω ὁ γυνή , αὐθεντέω · μηδέ σύ , ἐπεί ὁ ἀνήρ ἀγαπάω , φυσιόω . μήτε ὁ ὁ ἀνήρ φίλιος ὁ γυνή ἐπαίρω , μήτε ὁ ὁ γυνή ὑποταγή φύω ὁ ἀνήρ . Ζεύς οὗτος σύ ὑποτάσσω αὐτός , ἵνα μᾶλλον φιλέω · διά οὗτος σύ φιλέω ποιέω , εἰμί γυνή , ἵνα εὐκόλως φέρω ὁ ὑποτάσσω . μή φοβέω ὑποτάσσω · ὁ γάρ φιλέω ὑποτάσσω , οὐδείς ἔχω δυσκολία . μή φοβέω ἐράω · ἔχω γάρ αὐτός εἴκω . οὐ εἄν ἄλλως οὖν γίγνομαι σύνδεσμος . ἀναγκαῖος τοίνυν ἔχω ἀπό ὁ φύσις ὁ ἀρχή , ἔχω καί ὁ δεσμός ὁ ἀπό ὁ ἀγάπη · ὁ γάρ ἀσθενής ἀνεκτός ἐάω . ὁ τέκνον , ὑπακούω ὁ γονεύς κατά πᾶς · οὗτος γάρ εἰμί Εὐάρεστον ἐν κύριος . πάλιν ὁ , ἐν κύριος , τίθημι , καί νόμος τίθημι ὑπακοή , καί ἐντρέπω , καί καταβάλλω . οὗτος γάρ , φημί , εἰμί Εὐάρεστον ὁ κύριος . Ὅρας πῶς οὐ ἀπό ὁ φύσις μόνος , ἀλλά πρό οὗτος ἀπό ὁ ὁ θεός δοκέω βούλομαι ἐγώ ἅπας πράσσω , ἵνα καί μισθός ἔχω . ὁ πατήρ , μή ἐρεθίζω ὁ τέκνον σύ , ἵνα μή ἀθυμέω . ἰδέ πάλιν καί ἐνταῦθα ὑποταγή καί φίλτρον . καί οὐ εἶπον , ἀγαπάω ὁ τέκνον · περισσός γάρ εἰμί · αὐτός γάρ ὁ φύσις καταναγκάζω , ἀλλά ὅσπερ ἐσθίω διορθόω , ὁ καί ὁ φίλτρον ἐνταῦθα εἰμί σφοδρός , ἐπεί καί ὁ ὑπακοή μείζων . οὐδαμός γάρ τίθημι ὑπόδειγμα ὁ ὁ ἀνήρ καί ὁ ὁ γυνή · ἀλλά τίς ; Ἄκουος ὁ προφήτης λέγω · καθώς οἰκτίρω πατήρ υἱός , οἰκτειρέω κύριος ὁ φοβέω αὐτός . καί πάλιν ὁ Χριστός φημί · Τῖς εἰμί ἐκ σύ ἄνθρωπος , ὅς ἐάν αἰτέω ὁ υἱός ἄρτος , μή λίθος ἐπιδίδωμι αὐτός ; καί ἐάν ἰχθύς αἰτέω , μή ὄφις ἐπιδίδωμι αὐτός ; — ὁ πατήρ , μή ἐρεθίζω ὁ τέκνον σύ , ἵνα μή ἀθυμέω . ὅς μάλιστα αὐτός οἶδα δυνατός δάκνω , οὗτος τίθημι , καί φιλικός εἶπον ἐπιτάσσω αὐτός , καί οὐδαμοῦ ὁ θεός τίθημι · ἐπικλάω γάρ ὁ γονεύς , καί κατακάμπτω αὐτός ὁ σπλάγχνον . ὁ δέ , μή ἐρεθίζω , οὗτος εἰμί , μή φιλόνεικος αὐτός ποιέω · εἰμί ὅπου καί συγχωρέω ὀφείλω . εἶτα ἐπί τρίτος ἔρχομαι ἀρχή , ὁ δοῦλος , λέγω , ὑπακούω ὁ κατά σάρξ κύριος . ἐνταῦθα εἰμί μέν τίς καί φίλτρον , ἀλλά οὐκέτι φυσικός , καθάπερ ἄνω , ἀλλά συνήθεια , καί ἀπό αὐτός ὁ ἀρχή , καί ἀπό ὁ ἔργον . ἐπεί οὖν ἐνταῦθα ὁ μέν ὁ φίλτρον ὑποτέμνω , ὁ δέ ὁ ὑπακοή ἐπιτείνω , οὗτος ἐνδιατρίβω , βούλομαι , ὅσπερ ὁ πρῶτος ἔχω ἀπό ὁ φύσις , οὗτος δίδωμι οὗτος ἀπό ὁ ὑπακοή . ὥστε οὐ ὑπέρ ὁ δεσπότης ὁ οἰκέτης μόνος διαλέγω , ἀλλά καί ὑπέρ αὐτός , ἵνα ποθεινός ἑαυτοῦ ἐργάζομαι ὁ δεσπότης . ἀλλά οὖον τίθημι οὗτος φανερῶς · εἰμί γάρ εἄν ὕπτιος αὐτός ποιέω . ὁ δοῦλος , φημί , ὑπακούω κατά πᾶς ὁ κατά σάρξ κύριος .