joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 4.2
β . Καὶ ποία αὕτη ἀκολουθία ; Δοκεῖ μὲν ἀπηρτῆσθαι , πολλὴν δὲ ἔχει τὴν ἀκολουθίαν . Καί , Διάκονος , φησίν · ἀντὶ τοῦ , οὐδὲν παρ’ ἐμαυτοῦ εἰσφέρων , ἀλλὰ τὰ ἑτέρου καταγγέλλων . Οὕτω δὲ πιστεύω , ὅτι καὶ πάσχω ὑπὲρ αὐτοῦ · καὶ οὐ πάσχω μόνον , ἀλλὰ καὶ χαίρω πάσχων , πρὸς τὴν ἐλπίδα τὴν μέλλουσαν ἀφορῶν · καὶ πάσχω οὐχ ὑπὲρ ἐμαυτοῦ , ἀλλ’ ὑπὲρ ὑμῶν . Καὶ ἀνταναπληρῶ , φησί , τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου . Δοκεῖ μὲν μέγα εἶναι ὅπερ ἐφθέγξατο , ἀλλ’ οὐκ ἔστιν ἀπονοίας , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ καὶ πολλῆς φιλοστοργίας τῆς περὶ τὸν Χριστόν · οὐ γὰρ βούλεται αὐτοῦ εἶναι , ἀλλ’ ἐκείνου τὰ πάθη . Οὕτω δὲ εἶπε , τούτους οἰκειῶσαι αὐτῷ βουλόμενος . Καὶ ἃ ἐγὼ πάσχω , δι’ ἐκεῖνον πάσχω , φησίν · ὥστε μὴ ἐμοὶ χάριν ὁμολογεῖτε , ἀλλ’ ἐκείνῳ · αὐτὸς γὰρ πάσχει ταῦτα . Ὥσπερ ἂν εἴ τις πεμφθεὶς πρός τινα , ἕτερον ἀξιώσειε λέγων · Παρακαλῶ σε , ὑπὲρ ἐμοῦ ἄπελθε πρὸς τόνδε · εἶτα ἐκεῖνος λέγοι , ὅτι Διὰ τόνδε ταῦτα ποιῶ . Ὥστε οὐκ ἐπαισχύνεται καὶ ταῦτα αὐτοῦ παθήματα λέγειν . Οὐ γὰρ μόνον ἀπέθανεν ὑπὲρ ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸ ἀποθανεῖν ἕτοιμός ἐστι θλιβῆναι δι’ ἡμᾶς . Ἐφιλονείκησε καὶ ἐβιάσατο δεῖξαι αὐτὸν καὶ νῦν κινδυνεύοντα ὑπὲρ τῆς ἐκκλησίας διὰ τοῦ ἰδίου σώματος , καὶ πρὸς ἐκεῖνο ἀποτείνεται , ὅτι Οὐ δι’ ἡμῶν προσάγεσθε , ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ , κἂν ἡμεῖς ταῦτα ποιῶμεν · οὐ γὰρ οἰκεῖον ἔργον ἀνεδεξάμεθα , ἀλλὰ τὸ ἐκείνου . Καὶ ταυτόν ἐστιν , ὥσπερ ἂν εἴ τις τάξις λαχοῦσα στρατηγὸν τὸν ὑπερασπίζοντα αὐτῆς , καὶ ἐν τῷ πολέμῳ στήκοι , εἶτα ἀπελθόντος ἐκείνου , ὁ ὑποστράτηγος τὰ ἐκείνου τραύματα ἀναδέξοιτο μέχρι τοῦ λυθῆναι τὸν πόλεμον . Εἶτα ὅτι καὶ δι’ αὐτὸν ταῦτα ποιεῖ , ἄκουσον . Ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ , φησί · τοῦτο θέλων εἰπεῖν , ὅτι Οὐχ ὑμῖν χαρίζομαι , ἀλλὰ τῷ Χριστῷ · ἃ γὰρ ἐκεῖνον ἔδει παθεῖν , ἐγὼ πάσχω ἀντ’ αὐτοῦ · ὅρα πόσα κατασκευάζει . Δείκνυσι πολὺ τὸ φίλτρον · ὥσπερ ἐν τῇ δευτέρᾳ πρὸς Κορινθίους Ἐπιστολῇ γράφων ἔλεγεν , Ἐν ἡμῖν ἔθετο τὴν διακονίαν τῆς καταλλαγῆς · καὶ πάλιν , Ὑπὲρ Χριστοῦ πρεσβεύομεν , ὡς τοῦ θεοῦ παρακαλοῦντος δι’ ἡμῶν · τοῦτο καὶ ἐνταῦθά φησιν , Ὑπὲρ αὐτοῦ πάσχω , ἵνα μᾶλλον αὐτοὺς ἐπισπάσηται . Τουτέστιν , Εἰ καὶ ὁ ὀφείλων ὑμῖν ἀπῆλθεν , ἀλλ’ ἐγὼ ἀποδίδωμι . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ Ὑστερήματα εἶπεν , ἵνα δείξῃ ὅτι οὐδὲ τὸ πᾶν ἡγεῖται οὐδέπω πεπονθέναι . Ὑπὲρ ὑμῶν , φησί , καὶ μετὰ θάνατον πάσχει , εἴ γε ἔτι ἐλλείμματα ἔμεινε . Τοῦτο ἐν τῇ πρὸς Ῥωμαίους ἑτέρως ποιεῖ λέγων · Ὃς καὶ ἐντυγχάνει ὑπὲρ ἡμῶν · δεικνὺς ὅτι οὐκ ἠρκέσθη τῷ θανάτῳ μόνον , ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα μυρία ποιεῖ . Οὐ τοίνυν ἑαυτὸν ἐπαίρων ταῦτα λέγει , ἀλλὰ τὸν Χριστὸν δεῖξαι βουλόμενος ἔτι καὶ νῦν ὑπὲρ αὐτῶν φροντίζοντα . Καὶ τὸν λόγον ἀξιόπιστον δείκνυσι τῷ ἐπαγαγεῖν , Ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ . Ὅτι γὰρ οὕτως ἔχει , καὶ οὐδὲν ἀπεικός , δῆλον ἐκ τοῦ ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ ταῦτα γενέσθαι . Ὅρα πῶς ἡμᾶς συνῆψεν ἑαυτῷ . Τί τοίνυν ἐπεισάγετε διὰ μέσου ἀγγέλους ; Ἧς ἐγὼ ἐγενόμην , φησί , διάκονος . Τί ἑτέρους ἐπεισάγετε ἀγγέλους ; ἐγώ εἰμι διάκονος . Εἶτα δείκνυσιν ὅτι οὐδὲν αὐτὸς ἐποίησεν , εἴ γε διάκονός ἐστιν . Ἧς ἐγενόμην ἐγώ , φησί , διάκονος κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ θεοῦ τὴν δοθεῖσάν μοι εἰς ὑμᾶς , πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ οἰκονομίαν . Ἤτοι τοῦτό φησιν , ὅτι Οὕτως ἠθέλησεν , αὐτοῦ ἀπελθόντος , ἡμᾶς διαδέξασθαι τὴν οἰκονομίαν , ἵνα μὴ ὡς ἐγκαταλελειμμένοι διακέησθε · αὐτὸς γάρ ἐστιν ὁ παθών , αὐτὸς ὁ πρεσβεύων · ἢ τοῦτό φησιν , ὅτι Ἐμὲ τὸν μάλιστα πάντων διώκτην διὰ τοῦτο εἴασε διῶξαι , ἵνα ἀξιόπιστος ὦ κηρύσσων · ἢ οἰκονομίαν φησίν , ὅτι Οὐκ ἔργα ἐζήτησεν οὐδὲ πράξεις οὐδὲ κατορθώματα , ἀλλὰ πίστιν καὶ βάπτισμα . Οὐ γὰρ ἂν ἑτέρως ἐδέξασθε τὸν λόγον . Εἰς ὑμᾶς , φησί , πληρῶσαι τὸν λόγον τοῦ θεοῦ . Περὶ τῶν ἐθνῶν λέγει , δεικνὺς αὐτοὺς ἔτι σαλευομένους τῷ εἰπεῖν , Πληρῶσαι . Τὸ γὰρ ἔθνη ἀπεῤῥιμμένα δυνηθῆναι τοσοῦτον ὕψος δογμάτων δέξασθαι , οὐχὶ Παύλου ἦν , ἀλλ’ οἰκονομίας τῆς τοῦ θεοῦ · Ἐπεὶ ἐγὼ οὐκ ἂν ἴσχυσα , φησί . Δείξας δὴ τὸ μεῖζον , τὰ αὐτοῦ παθήματα τοῦ Χριστοῦ ὄντα , τότε τὸ σαφέστερον ἐπάγει , ὅτι Καὶ τοῦτο τοῦ θεοῦ ἐστι , τὸ πληρῶσαι τὸν λόγον εἰς ὑμᾶς . Καὶ δείκνυσιν ἐνταῦθα οὐ φανερῶς , ὅτι Καὶ τοῦτο οἰκονομίας , τὸ νῦν λεχθῆναι , ὅτι δύνασθε ἀκούειν , ἀλλ’ οὐκ ἀμελείας , ἀλλ’ ὥστε δεκτικοὺς γενέσθαι . Ὁ γὰρ θεὸς οὐκ ἀθρόως πάντα ποιεῖ , ἀλλὰ κέχρηται συγκαταβάσει διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν . Καὶ τοῦτο αἴτιον τοῦ νῦν παραγενέσθαι τὸν Χριστὸν , ἀλλὰ μὴ πάλαι . Οὕτω καὶ δείκνυσιν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ ὅτι διὰ τοῦτο τοὺς δούλους ἀπέστειλε πρώτους , ἵνα μὴ ἐπὶ τὸν φόνον ἔλθωσι τοῦ υἱοῦ . Εἰ γὰρ οὐδὲ μετὰ τοὺς δούλους ἐλθόντα τὸν υἱὸν ᾐδέσθησαν , πολλῷ μᾶλλον πρὸ τούτου · εἰ τῶν ἐλαττόνων οὐκ ἤκουον προσταγμάτων , πῶς τῶν μειζόνων ἤκουσαν ἄν ; Τί οὖν φησιν ; Οὐκ εἰσὶν Ἰουδαῖοι καὶ νῦν , καὶ Ἕλληνες ἀτελέστερον διακείμενοι ; Τοῦτο λοιπὸν ὑπερβολὴ ῥᾳθυμίας . Τὸ γὰρ μετὰ τοσοῦτον χρόνον , μετὰ τοσαῦτα διδάγματα ἔτι μένειν ἀτελεῖς , πολλῆς νωθείας ἐστίν .
Lemmas: Β . καί ποῖος οὗτος ἀκολουθία ; δοκέω μέν ἀπαρτάω , πολύς δέ ἔχω ὁ ἀκολουθία . καί , Διάκονος , φημί · ἀντί ὁ , οὐδείς παρά ἐμαυτοῦ εἰσφέρω , ἀλλά ὁ ἕτερος καταγγέλλω . οὕτως δέ πιστεύω , ὅτι καί πάσχω ὑπέρ αὐτός · καί οὖον πάσχω μόνος , ἀλλά καί χαίρω πάσχω , πρός ὁ ἐλπίς ὁ μέλλω ἀφοράω · καί πάσχω οὐ ὑπέρ ἐμαυτοῦ , ἀλλά ὑπέρ σύ . καί ἀνταναπληρόω , φημί , ὁ ὑστέρημα ὁ θλῖψις ὁ Χριστός ἐν ὁ σάρξ ἐγώ . δοκέω μέν μέγας εἰμί ὅσπερ φθέγγομαι , ἀλλά οὐ εἰμί ἀπόνοια , μή γίγνομαι , ἀλλά καί πολύς φιλοστοργία ὁ περί ὁ Χριστός · οὖον γάρ βούλομαι αὐτός εἰμί , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ πάθος . οὕτως δέ εἶπον , οὗτος οἰκειόω αὐτός βούλομαι . καί ὁ ἐγώ πάσχω , διά ἐκεῖνος πάσχω , φημί · ὥστε μή ἐγώ χάρις ὁμολογέω , ἀλλά ἐκεῖνος · αὐτός γάρ πάσχω οὗτος . ὥσπερ εἄν εἰμί τις πέμπω πρός τις , ἕτερος ἀξιόω λέγω · παρακαλέω σύ , ὑπέρ ἐγώ ἀπέρχομαι πρός ὅδε · εἶτα ἐκεῖνος λέγω , ὅτι Ζεύς ὅδε οὗτος ποιέω . ὥστε οὐ ἐπαισχύνομαι καί οὗτος αὐτός πάθημα λέγω . οὖον γάρ μόνος ἀποθνῄσκω ὑπέρ ἐγώ , ἀλλά καί μετά ὁ ἀποθνῄσκω ἑτοῖμος εἰμί θλίβω διά ἐγώ . φιλονεικέω καί βιάζομαι δείκνυμι αὐτός καί νῦν κινδυνεύω ὑπέρ ὁ ἐκκλησία διά ὁ ἴδιος σῶμα , καί πρός ἐκεῖνος ἀποτείνω , ὅτι οὖον διά ἐγώ προσάγω , ἀλλά διά αὐτός , κἀν ἐγώ οὗτος ποιέω · οὖον γάρ οἰκέω ἔργον ἀναδέχομαι , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος . καί αὐτός εἰμί , ὥσπερ εἄν εἰμί τις τάξις λαγχάνω στρατηγός ὁ ὑπερασπίζω αὐτός , καί ἐν ὁ πόλεμος στήκω , εἶτα ἀπέρχομαι ἐκεῖνος , ὁ ὑποστράτηγος ὁ ἐκεῖνος τραῦμα ἀναδέχομαι μέχρι ὁ λύω ὁ πόλεμος . εἶτα ὅτι καί διά αὐτός οὗτος ποιέω , ἀκούω . ὑπέρ ὁ σῶμα αὐτός , φημί · οὗτος ἐθέλω εἶπον , ὅτι οὐχ σύ χαρίζομαι , ἀλλά ὁ Χριστός · ὁ γάρ ἐκεῖνος ἐσθίω πάσχω , ἐγώ πάσχω ἀντί αὐτός · ὁράω πόσος κατασκευάζω . δείκνυμι πολύς ὁ φίλτρον · ὥσπερ ἐν ὁ δύο πρός Κορίνθιος Ἐπιστολή γράφω λέγω , ἐν ἐγώ τίθημι ὁ διακονία ὁ καταλλαγή · καί πάλιν , ὑπέρ Χριστός πρεσβεύω , ὡς ὁ θεός παρακαλέω διά ἐγώ · οὗτος καί ἐνταῦθα φημί , ὑπέρ αὐτός πάσχω , ἵνα μᾶλλον αὐτός ἐπισπάω . τουτέστιν , εἰμί καί ὁ ὀφείλω σύ ἀπέρχομαι , ἀλλά ἐγώ ἀποδίδωμι . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὑστέρημα εἶπον , ἵνα δείκνυμι ὅτι οὐδέ ὁ πᾶς ἡγέομαι οὐδέπω πάσχω . ὑπέρ σύ , φημί , καί μετά θάνατος πάσχω , εἰμί γε ἔτι ἔλλειμμα μένω . οὗτος ἐν ὁ πρός Ῥωμαῖος ἑτέρως ποιέω λέγω · ὅς καί ἐντυγχάνω ὑπέρ ἐγώ · δείκνυμι ὅτι οὐ ἀρκέω ὁ θάνατος μόνος , ἀλλά καί μετά οὗτος μυρίος ποιέω . οὖον τοίνυν ἑαυτοῦ ἐπαίρω οὗτος λέγω , ἀλλά ὁ Χριστός δείκνυμι βούλομαι ἔτι καί νῦν ὑπέρ αὐτός φροντίζω . καί ὁ λόγος ἀξιόπιστος δείκνυμι ὁ ἐπάγω , ὑπέρ ὁ σῶμα αὐτός . ὅτι2 γάρ οὕτως ἔχω , καί οὐδείς ἀφίημι , δῆλος ἐκ ὁ ὑπέρ ὁ σῶμα αὐτός οὗτος γίγνομαι . Ὅρας πῶς ἐγώ συνάπτω ἑαυτοῦ . τις τοίνυν ἐπεισάγω διά μέσος ἄγγελος ; ἧς ἐγώ γίγνομαι , φημί , διάκονος . τις ἕτερος ἐπεισάγω ἄγγελος ; ἐγώ εἰμί διάκονος . εἶτα δείκνυμι ὅτι οὐδείς αὐτός ποιέω , εἰμί γε διάκονος εἰμί . ἧς γίγνομαι ἐγώ , φημί , διάκονος κατά ὁ οἰκονομία ὁ θεός ὁ δίδωμι ἐγώ εἰς σύ , πληρόω ὁ λόγος ὁ θεός οἰκονομία . ἤτοι οὗτος φημί , ὅτι οὕτως ἐθέλω , αὐτός ἀπέρχομαι , ἐγώ διαδέχομαι ὁ οἰκονομία , ἵνα μή ὡς ἐγκαταλείπω διάκειμαι · αὐτός γάρ εἰμί ὁ πάθος , αὐτός ὁ πρεσβεύω · ἢ οὗτος φημί , ὅτι ἐγώ ὁ μάλιστα πᾶς διώκτης διά οὗτος ἐάω διώκω , ἵνα ἀξιόπιστος εἰμί κηρύσσω · ἢ οἰκονομία φημί , ὅτι οὐ ἔργον ζητέω οὐδέ πρᾶξις οὐδέ κατόρθωμα , ἀλλά πίστις καί βάπτισμα . οὖον γάρ εἄν ἑτέρως δέχομαι ὁ λόγος . εἰς σύ , φημί , πληρόω ὁ λόγος ὁ θεός . περι ὁ ἔθνος λέγω , δείκνυμι αὐτός ἔτι σαλεύω ὁ εἶπον , πληρόω . ὁ γάρ ἔθνος ἀπολέγω δύναμαι τοσοῦτος ὕψος δόγμα δέχομαι , οὐ Παῦλος εἰμί , ἀλλά οἰκονομία ὁ ὁ θεός · ἐπεί ἐγώ οὐ εἄν ἰσχύω , φημί . δείκνυμι δή ὁ μείζων , ὁ αὐτός πάθημα ὁ Χριστός εἰμί , τότε ὁ σαφής ἐπάγω , ὅτι καί οὗτος ὁ θεός εἰμί , ὁ πληρόω ὁ λόγος εἰς σύ . καί δείκνυμι ἐνταῦθα οὖον φανερῶς , ὅτι καί οὗτος οἰκονομία , ὁ νῦν λέγω , ὅτι δύναμαι ἀκούω , ἀλλά οὐ ἀμέλεια , ἀλλά ὥστε δεκτικός γίγνομαι . ὁ γάρ θεός οὐ ἀθρόος πᾶς ποιέω , ἀλλά χράομαι συγκατάβασις διά ὁ πολύς αὐτός φιλανθρωπία . καί οὗτος αἴτιος ὁ νῦν παραγίγνομαι ὁ Χριστός , ἀλλά μή πάλαι . οὕτως καί δείκνυμι ἐν ὁ Εὐαγγέλιος ὅτι διά οὗτος ὁ δοῦλος ἀποστέλλω πρῶτος , ἵνα μή ἐπί ὁ φόνος ἔρχομαι ὁ υἱός . εἰμί γάρ οὐδέ μετά ὁ δοῦλος ἔρχομαι ὁ υἱός αἰδέομαι , πολύς μᾶλλον πρό οὗτος · εἰμί ὁ μικρός οὐ ἀκούω πρόσταγμα , πῶς ὁ μείζων ἀκούω ἄν ; τις οὖν φημί ; οὐ εἰμί Ἰουδαῖος καί νῦν , καί Ἕλλην ἀτελής διάκειμαι ; οὗτος λοιπός ὑπερβολή ῥᾳθυμία . ὁ γάρ μετά τοσοῦτος χρόνος , μετά τοσοῦτος δίδαγμα ἔτι μένω ἀτελής , πολύς νώθεια εἰμί .