joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 6.4
δ . Ὁρᾶτε οὖν μὴ τούτῳ ἁλῶμεν μετὰ τὸ εἰπεῖν · Ἀποτάσσομαι τῷ Σατανᾷ , καὶ συντάσσομαι σοί , Χριστέ . Μᾶλλον δὲ οὐκ ἂν κληθῇ τοῦτο χειρόγραφον , ἀλλὰ συνθήκη . Χειρόγραφον γάρ ἐστιν , ὅταν τις ὀφλημάτων ὑπεύθυνος κατέχηται · τοῦτο δὲ συνθήκη ἐστίν · οὐκ ἔχει τιμωρίαν , οὐδὲ λέγει · Ἐὰν τόδε , ἢ μὴ τόδε . Ὁ τὸ αἷμα τῆς διαθήκης ῥαντίζων Μωϋσῆς εἶπεν οὕτω , καὶ ὁ θεὸς ζωὴν αἰώνιον ἐπηγγείλατο . Ταῦτα πάντα συνθήκη ἐστίν . Ἐκεῖ δοῦλος πρὸς δεσπότην , ἐνταῦθα φίλος πρὸς φίλον · ἐκεῖ , ᾟ ἂν ἡμέρᾳ φάγῃ , φησίν , ἀποθανῇ · εὐθέως ἀπειλή · ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιοῦτον . Ἐνταῦθα γυμνότης , κἀκεῖ γυμνότης · ἀλλ’ ἐκεῖ μὲν ἁμαρτήσας ἐγυμνώθη , ἐπειδὴ ἥμαρτεν · ἐνταῦθα δέ , ἵνα ἀπαλλαγῇ , γυμνοῦται . Ἀπεδύσατο τότε τὴν δόξαν , ἣν εἶχεν ἐκεῖνος · ἀποδύεται νῦν τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον οὗτος , καὶ πρὶν ἢ ἐπιβῆναι , οὕτως εὐκόλως ἀποδύεται , ὥσπερ τὰ ἱμάτια . Ἀλείφεται , ὥσπερ οἱ ἀθληταὶ εἰς στάδιον ἐμβησόμενοι . Ἅμα γὰρ τίκτεται , καὶ οὐ καθάπερ ἐκεῖνος ὁ πρῶτος κατὰ μικρόν , ἀλλ’ εὐθέως · οὐ καθάπερ οἱ ἱερεῖς τὸ παλαιὸν τὴν κεφαλὴν μόνον , μᾶλλον δὲ μειζόνως . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ τὴν κεφαλήν , τὸ οὖς τὸ δεξιόν , τὴν χεῖρα , ἵνα καὶ πρὸς ὑπακοὴν καὶ ἔργα ἀγαθὰ αὐτὸν διεγείρῃ · οὗτος δὲ τὸ πᾶν . Οὐ γὰρ διδαχθησόμενος ἔρχεται μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀθλήσων καὶ γυμνασθησόμενος εἰς ἑτέραν ἀνάγεται κτίσιν . Ὅταν γὰρ ὁμολογῇ εἰς ζωὴν αἰώνιον , ὡμολόγησεν ἑτέραν κτίσιν . Ἔλαβε χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον · λοιπὸν δὲ οὐκέτι χοῦν , ἀλλὰ πνεῦμα ἅγιον · τούτῳ πλάττεται , τούτῳ ῥυθμίζεται , καθάπερ καὶ αὐτὸς ἐν τῇ μήτρᾳ τῆς Παρθένου . Οὐκ εἶπεν , ἐν παραδείσῳ , ἀλλ’ , ἐν οὐρανῷ . Μὴ γάρ , ἐπειδὴ γῆ ὑπόκειται , νομίσῃς εἶναι ἐν γῇ · μετέστη ἐκεῖ πρὸς τὸν οὐρανόν · ἐκεῖ ταῦτα γίνεται μεταξὺ ἀγγέλων · ἄνω σου λαμβάνει τὴν ψυχὴν ὁ θεός , ἄνω μεταῤῥυθμίζει , παρὰ τὸν θρόνον ἱστᾷ σε τὸν βασιλικόν . Πλάττεται ἐν τῷ ὕδατι , λαμβάνει δὲ ἀντίψυχον πνεῦμα . Μετὰ δὲ τὸ πλασθῆναι οὐκ ἄγει πρὸς αὐτὸν θηρία , ἀλλὰ δαίμονας καὶ τὸν ἀρχηγὸν αὐτῶν , καὶ λέγει , Πατεῖτε ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων . Οὐ λέγει , Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν · ἀλλὰ τί ; Δίδωσιν αὐτοῖς υἱοῖς θεοῦ γενέσθαι , οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων , ἀλλ’ ἐκ θεοῦ , φησίν , ἐγεννήθησαν . Εἶτα ἵνα μὴ τοῦ ὄφεως ἀκούσῃς , εὐθέως διδάσκῃ λέγειν · Ἀποτάσσομαί σοι · ἀντὶ τοῦ , Ὅπερ ἂν εἴπῃς , οὐκ ἀκούσομαί σου . Εἶτα ἵνα μὴ δι’ ἑτέρων σε ἕλῃ , φησί , καὶ τῇ πομπῇ σου καὶ τῇ λατρείᾳ σου καὶ τοῖς ἀγγέλοις σου . Ἔθετο αὐτὸν οὐκέτι φυλάσσειν τὸν παράδεισον , ἀλλὰ πολιτεύεσθαι ἐν οὐρανῷ . Εὐθέως γὰρ ἀνελθών , ταῦτα φθέγγεται τὰ ῥήματα · Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , γενηθήτω τὸ θέλημά σου , ὡς ἐν οὐρανῷ , καὶ ἐπὶ τῆς γῆς . Οὐκ ἐπ’ ὄψιν πίπτει τὸ παιδίον , οὐ ξύλον ὁρᾷς οὐδὲ πηγήν , ἀλλ’ αὐτὸν εὐθέως περιλαμβάνεις τὸν Δεσπότην , ἀνακεράννυσαι τῷ σώματι , ἀναφύρῃ τῷ σώματι τῷ ἄνω κειμένῳ , ἔνθα προσελθεῖν οὐκ ἔνι τῷ διαβόλῳ . Οὐκ ἔστι γυνή , ἵνα προσέλθῃ , καὶ ὡς ἀσθενεστέραν ἀπατήσῃ · Οὐκ ἔστι γάρ , φησί , θῆλυ , οὐδὲ ἄρσεν . Ἂν μὴ σὺ κατέλθῃς πρὸς αὐτόν , οὐ δυνήσεται ἐπιβῆναι ἔνθα εἶ · ἐν γὰρ τῷ οὐρανῷ εἶ , ὁ δὲ οὐρανὸς ἄβατος τῷ διαβόλῳ . Οὐκ ἔχει ξύλον γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ , ἀλλὰ τὸ ξύλον τῆς ζωῆς μόνον . Οὐκέτι ἀπὸ τῆς πλευρᾶς σου γυνή , ἀλλὰ πάντες ἕν ἐσμεν ἀπὸ τῆς πλευρᾶς τοῦ Χριστοῦ . Εἰ γὰρ οἱ ἠλειμμένοι ὑπὸ ἀνθρώπων , οὐδὲν πάσχουσιν ὑπὸ ὄφεων , οὐδὲ σὺ πείσῃ τι , ἕως ἂν ᾖς ἠλειμμένος , ἵνα δυνηθῇς κατέχειν τὸν ὄφιν καὶ ἀποπνίγειν , πατεῖν ἐπάνω ὄφεων καὶ σκορπίων . Ἀλλ’ ὥσπερ μεγάλα τὰ δῶρα , οὕτω μεγάλη ἡμῖν καὶ ἡ τιμωρία · οὐκ ἔνι ἐκπεσόντα τοῦ παραδείσου ἀπέναντι οἰκῆσαι τοῦ παραδείσου , οὐδὲ ἐπανελθεῖν ὅθεν ἐξεπέσομεν . Ἀλλὰ τί μετὰ ταῦτα ; Γέεννα , καὶ σκώληξ ἀτελεύτητος . Ἀλλὰ μὴ γένοιτό τινα ἡμῶν ὑπεύθυνον γενέσθαι ταύτῃ τῇ τιμωρίᾳ · ἀλλ’ ἐναρέτως ζῶντες , σπουδάσωμεν τὰ αὐτῷ δοκοῦντα διαπράττεσθαι · εὐαρεστήσωμεν τῷ θεῷ , ἵνα δυνηθῶμεν καὶ τῆς κολάσεως ἀπαλλαγῆναι , καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: δ . ὁράω οὖν μή οὗτος ἁλίσκομαι μετά ὁ εἶπον · αποτάσσω ὁ Σατανᾶς , καί συντάσσω σύ , Χριστός . μᾶλλος δέ οὐ εἄν καλέω οὗτος χειρόγραφον , ἀλλά συνθήκη . χειρόγραφος γάρ εἰμί , ὅταν τις ὄφλημα ὑπεύθυνος κατέχω · οὗτος δέ συνθήκη εἰμί · οὐ ἔχω τιμωρία , οὐδέ λέγω · ἐάν ὅδε , ἢ μή ὅδε . ὁ ὁ αἷμα ὁ διαθήκη ῥαντίζω Μωϋσῆς εἶπον οὗτος , καί ὁ θεός ζωή αἰώνιος ἐπαγγέλλω . οὗτος πᾶς συνθήκη εἰμί . ἐκεῖ δοῦλος πρός δεσπότης , ἐνταῦθα φίλος πρός φίλος · ἐκεῖ , ᾟ εἄν ἡμέρα ἐσθίω , φημί , ἀποθνῄσκω · εὐθύς ἀπειλή · ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος . ἐνταῦθα γυμνότης , ἐκεῖ γυμνότης · ἀλλά ἐκεῖ μέν ἁμαρτάνω γυμνόω , ἐπεί ἁμαρτάνω · ἐνταῦθα δέ , ἵνα ἀπαλλάσσω , γυμνόω . ἀποδύω τότε ὁ δόξα , ὅς ἔχω ἐκεῖνος · ἀποδύω νῦν ὁ παλαιός ἄνθρωπος οὗτος , καί πρίν ἢ ἐπιβαίνω , οὕτως εὐκόλως ἀποδύω , ὥσπερ ὁ ἱμάτιον . ἀλείφω , ὥσπερ ὁ ἀθλητής εἰς στάδιον ἐμβαίνω . ἅμα γάρ τίκτω , καί οὖον καθάπερ ἐκεῖνος ὁ πρῶτος κατά μικρός , ἀλλά εὐθύς · οὖον καθάπερ ὁ ἱερεύς ὁ παλαιός ὁ κεφαλή μόνος , μᾶλλον δέ μέγας . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ κεφαλή , ὁ οὖς ὁ δεξιός , ὁ χείρ , ἵνα καί πρός ὑπακοή καί ἔργον ἀγαθός αὐτός διεγείρω · οὗτος δέ ὁ πᾶς . οὖον γάρ διδάσκω ἔρχομαι μόνος , ἀλλά καί ἀθλέω καί γυμνάζω εἰς ἕτερος ἀνάγω κτίσις . ὅταν γάρ ὁμολογέω εἰς ζωή αἰώνιος , ὁμολογέω ἕτερος κτίσις . λαμβάνω χόω ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ ἄνθρωπος · λοιπός δέ οὐκέτι χόω , ἀλλά πνεῦμα ἅγιος · οὗτος πλάσσω , οὗτος ῥυθμίζω , καθάπερ καί αὐτός ἐν ὁ μήτρα ὁ παρθένος . οὐ εἶπον , ἐν παράδεισος , ἀλλά , ἐν οὐρανός . μή γάρ , ἐπεί γῆ ὑπόκειμαι , νομίζω εἰμί ἐν γῆ · μεθίστημι ἐκεῖ πρός ὁ οὐρανός · ἐκεῖ οὗτος γίγνομαι μεταξύ ἄγγελος · ἄνω σύ λαμβάνω ὁ ψυχή ὁ θεός , ἄνω μεταρρυθμίζω , παρά ὁ θρόνος ἱστάω σύ ὁ βασιλικός . πλάσσω ἐν ὁ ὕδωρ , λαμβάνω δέ ἀντίψυχος πνεῦμα . μετά δέ ὁ πλάσσω οὐ ἄγω πρός αὐτός θηρίον , ἀλλά δαίμων καί ὁ ἀρχηγός αὐτός , καί λέγω , πατέω ἐπάνω ὄφις καί σκορπίος . οὖον λέγω , ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις · ἀλλά τίς ; δίδωμι αὐτός υἱός θεός γίγνομαι , ἕ οὐ ἐκ αἷμα , ἀλλά ἐκ θεός , φημί , γεννάω . εἶτα ἵνα μή ὁ ὄφις ἀκούω , εὐθύς διδάσκω λέγω · ἀποτάσσω σύ · ἀντί ὁ , ὅπερ εἄν εἶπον , οὐ ἀκούω σύ . εἶτα ἵνα μή διά ἕτερος σύ αἱρέω , φημί , καί ὁ πομπή σύ καί ὁ λατρεία σύ καί ὁ ἄγγελος σύ . τίθημι αὐτός οὐκέτι φυλάσσω ὁ παράδεισος , ἀλλά πολιτεύω ἐν οὐρανός . εὐθύς γάρ ἀνέρχομαι , οὗτος φθέγγομαι ὁ ῥῆμα · πατήρ ἐγώ ὁ ἐν ὁ οὐρανός , γίγνομαι ὁ θέλημα σύ , ὡς ἐν οὐρανός , καί ἐπί ὁ γῆ . οὐ ἐπί ὄψις πίπτω ὁ παιδίον , οὖον ξύλον ὁράω οὐδέ πηγή , ἀλλά αὐτός εὐθύς περιλαμβάνω ὁ δεσπότης , ἀνακεράννυμι ὁ σῶμα , ἀναφύρω ὁ σῶμα ὁ ἄνω κεῖμαι , ἔνθα προσέρχομαι οὐ ἐν ὁ διάβολος . οὐ εἰμί γυνή , ἵνα προσέρχομαι , καί ὡς ἀσθενής ἀπατάω · οὐ εἰμί γάρ , φημί , θῆλυς , οὐδέ ἄρσην . ἄν μή σύ κατέρχομαι πρός αὐτός , οὖον δύναμαι ἐπιβαίνω ἔνθα εἰμί · ἐν γάρ ὁ οὐρανός εἰμί , ὁ δέ οὐρανός ἄβατος ὁ διάβολος . οὐ ἔχω ξύλον γνωστός καλός καί πονηρός , ἀλλά ὁ ξύλον ὁ ζωή μόνος . οὐκέτι ἀπό ὁ πλευρά σύ γυνή , ἀλλά πᾶς εἷς εἰμί ἀπό ὁ πλευρά ὁ Χριστός . εἰμί γάρ ὁ ἠίπω ὑπό ἄνθρωπος , οὐδείς πάσχω ὑπό ὄφις , οὐδέ σύ πείθω τίς , ἠώς εἄν εἰμί ἀλείφω , ἵνα δύναμαι καταχέω ὁ ὄφις καί ἀποπνίγω , πατέω ἐπάνω ὄφις καί σκορπίος . ἀλλά ὥσπερ μέγας ὁ Δῶρα , οὗτος μέγας ἐγώ καί ὁ τιμωρία · οὐ ἐν ἐκπίτνω ὁ παράδεισος ἀπέναντι οἰκέω ὁ παράδεισος , οὐδέ ἐπανέρχομαι ὅθεν ἐκπίπτω . ἀλλά τίς μετά οὗτος ; γέεννα , καί σκώληξ ἀτελεύτητος . ἀλλά μή γίγνομαι τις ἐγώ ὑπεύθυνος γίγνομαι οὗτος ὁ τιμωρία · ἀλλά ἐνάρετος ζῶ , σπουδάζω ὁ αὐτός δοκέω διαπράσσω · εὐαρεστέω ὁ θεός , ἵνα δύναμαι καί ὁ κόλασις ἀπαλλάσσω , καί ὁ αἰώνιος ἀγαθός ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .