joannes-chrysostomus.in-epistulam-ad-colossenses-homiliae-1-12 8.4
δ . Τοῦτο καὶ ὁ Χριστός φησιν , Ἐὰν ὁ ὀφθαλμός σου ὁ δεξιὸς σκανδαλίζῃ σε , τουτέστιν , Ἐὰν ἀκολάστως ὁρᾷς , ἔκκοψον αὐτόν · τουτέστι , τὸν λογισμὸν τὸν πονηρόν . Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ πορνείαν , ἀκαθαρσίαν , πάθος , ἐπιθυμίαν , ταυτὸ λέγειν , τὴν πορνείαν , διὰ πάντων τούτων ἀπάγων ἡμᾶς τοῦ πράγματος . Πάθος γὰρ ὄντως τοῦτό ἐστι · καὶ καθάπερ τὸ σῶμα πάσχει , ἢ πυρέττει ἢ τραυματίζεται , οὕτω καὶ τοῦτο . Καὶ οὐκ εἶπεν , Ἐπίσχετε , ἀλλά , Νεκρώσατε , ὥστε μηδὲ ἀναστῆναι λοιπόν · καὶ ἀπόθεσθε . Τὸ νεκρούμενον ἀποτιθέμεθα · οἷον , τύλοι ἂν ὦσιν ἐν τῷ σώματι , τὸ σῶμα νεκρόν ἐστι , καὶ ἀποτιθέμεθα αὐτό . Ἀλλὰ ἐὰν μὲν ζῶν κόψῃς , ἀλγηδόνα παρέχει · ἂν δὲ νενεκρωμένον , οὐδὲ αἰσθανόμεθα . Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν παθῶν · ἀκάθαρτον ποιεῖ τὴν ψυχήν , παθητὴν ποιεῖ τὴν ψυχὴν τὴν ἀθάνατον . Πῶς εἰδωλολατρεία εἴρηται ἡ πλεονεξία , πολλάκις εἰρήκαμεν . Τὰ τυραννοῦντα γὰρ μάλιστα τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος , ταῦτά ἐστι , πλεονεξία καὶ ἀκολασία καὶ ἐπιθυμία κακή . Δι’ ἃ ἔρχεται , φησίν , ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς τῆς ἀπειθείας . υἱοὺς ἀπειθείας λέγει , ἀποστερῶν αὐτοὺς συγγνώμης , καὶ δεικνὺς ὅτι παρὰ τὸ μὴ πεισθῆναι ἐν τούτοις εἰσίν . Ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς , φησί , περιεπατήσατέ ποτε , καὶ ἐπείσθητε . Δείκνυσιν αὐτοὺς ἔτι ἐν αὐτοῖς , καὶ ἐγκωμιάζει οὕτω λέγων · Νυνὶ δὲ καὶ ὑμεῖς ἀπόθεσθε τὰ πάντα , ὀργήν , θυμόν , κακίαν . βλασφημίαν , αἰσχρολογίαν . Οὐκ ἐπ’ αὐτοὺς , ἀλλ’ ἐφ’ ἑτέρους προάγει τὸν λόγον , ὥστε μὴ πλῆξαι . Καὶ βλασφημίας δὲ τὰς λοιδορίας λέγει , καθάπερ θυμὸν τὴν πονηρίαν καλεῖ . Ἀλλαχοῦ δὲ ἐντρεπτικῶς , ὅτι Ἀλλήλων ἐσμὲν μέλη . Ὥσπερ δημιουργοὺς αὐτοὺς κατασκευάζει τῶν ἀνθρώπων , τὸν μὲν ῥιπτούντων , τὸν δὲ δεχομένων . Εἶπεν ἐκεῖ , Τὰ μέλη , ἐνταῦθα , Πάντα , φησί , τὴν καρδίαν , τὸν θυμόν , τὸ στόμα , τὴν βλασφημίαν , τοὺς ὀφθαλμοὺς , τὴν πορνείαν , τὴν πλεονεξίαν , χεῖρας καὶ πόδας , ψεῦδος , τὴν διάνοιαν αὐτήν , καὶ τὸν νοῦν τὸν παλαιόν . Μίαν ἔχει μορφὴν βασιλικὴν τὴν τοῦ Χριστοῦ . Δοκοῦσί μοι ἐξ ἐθνῶν εἶναι μᾶλλον οὗτοι , πρὸς οὓς καὶ ἀποτείνεται , δεικνὺς ὅτι μίαν ἔχει μορφὴν βασιλικὴν τὰ μέλη , κἂν ὁ μὲν μείζων ᾗ , ὁ δὲ ἐλάττων . Καθάπερ γὰρ ἡ γῆ ψάμμος οὖσα τὴν οἰκείαν ἀπολλῦσα πρότερον μορφήν , ὕστερον χρυσῆ γίνεται · καὶ καθάπερ τὰ ἔρια , οἷα ἂν ᾖ , ἑτέραν δέχεται ὄψιν , καὶ τὴν προτέραν ἔκρυψεν · οὕτω δὴ καὶ ὁ πιστός . Ἀνεχόμενοι , φησίν , ἀλλήλων . Ἔδειξε τὸ δίκαιον · ἀνέχου σὺ ἐκείνου , καὶ ἐκεῖνός σου · ὅπερ ἐν τῇ πρὸς Γαλάτας φησίν , Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε . Καὶ εὐχάριστοι , φησί , γίνεσθε . Μάλιστα μὲν πανταχοῦ τοῦτο ζητεῖ · τὸ κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν γὰρ τοῦτό ἐστιν .
Lemmas: δ . οὗτος καί ὁ Χριστός φημί , ἐάν ὁ ὀφθαλμός σύ ὁ δεξιός σκανδαλίζω σύ , τουτέστιν , ἐάν ἀκόλαστος ὁράω , ἐκκόπτω αὐτός · τουτέστι , ὁ λογισμός ὁ πονηρός . ἐμός δέ δοκέω πορνεία , ἀκαθαρσία , πάθος , ἐπιθυμία , τατός λέγω , ὁ πορνεία , διά πᾶς οὗτος ἀπάγω ἐγώ ὁ πρᾶγμα . πάθος γάρ εἰμί οὗτος εἰμί · καί καθάπερ ὁ σῶμα πάσχω , ἢ πυρέσσω ἢ τραυματίζω , οὗτος καί οὗτος . καί οὐ εἶπον , ἐπέχω , ἀλλά , νεκρόω , ὥστε μηδέ ἀνίστημι λοιπός · καί ἀποτίθημι . ὁ νεκρόω ἀποτίθημι · οἷος , Τύλος εἄν εἰμί ἐν ὁ σῶμα , ὁ σῶμα νεκρός εἰμί , καί ἀποτίθημι αὐτός . ἀλλά ἐάν μέν ζῶ κόπτω , ἀλγηδών παρέχω · εἄν δέ νεκρόω , οὐδέ αἰσθάνομαι . οὕτως δή καί ἐπί ὁ πάθος · ἀκάθαρτος ποιέω ὁ Ψυχή , παθητός ποιέω ὁ ψυχή ὁ ἀθάνατος . Πῶς εἰδωλολατρία εἴρω ὁ πλεονεξία , πολλάκις εἴρω . ὁ τυραννέω γάρ μάλιστα ὁ ὁ ἄνθρωπος γένος , οὗτος εἰμί , πλεονεξία καί ἀκολασία καί ἐπιθυμία κακός . διά ὁ ἔρχομαι , φημί , ὁ ὀργή ὁ θεός ἐπί ὁ υἱός ὁ ἀπείθεια . υἱός ἀπείθεια λέγω , ἀποστερέω αὐτός συγγνώμη , καί δείκνυμι ὅτι παρά ὁ μή πείθω ἐν οὗτος εἰμί . ἐν ὅς καί σύ , φημί , περιπατέω ποτός , καί πείθω . δείκνυμι αὐτός ἔτι ἐν αὐτός , καί ἐγκωμιάζω οὗτος λέγω · νυνί δέ καί σύ ἀποτίθημι ὁ πᾶς , ὀργή , θυμός , κακία . βλασφημία , αἰσχρολογία . οὐ ἐπί αὐτός , ἀλλά ἐπί ἕτερος προάγω ὁ λόγος , ὥστε μή πλήσσω . καί βλασφημία δέ ὁ λοιδορία λέγω , καθάπερ θυμός ὁ πονηρία καλέω . ἀλλαχοῦ δέ ἐντρεπτικός , ὅτι ἀλλήλων εἰμί μέλος . ὥσπερ δημιουργός αὐτός κατασκευάζω ὁ ἄνθρωπος , ὁ μέν ῥίπτω , ὁ δέ δέχομαι . εἶπον ἐκεῖ , ὁ μέλος , ἐνταῦθα , Πάν , φημί , ὁ Καρδία , ὁ θυμός , ὁ στόμα , ὁ βλασφημία , ὁ ὀφθαλμός , ὁ πορνεία , ὁ πλεονεξία , χείρ καί πούς , ψεῦδος , ὁ διάνοια αὐτός , καί ὁ νόος ὁ παλαιός . μία ἔχω μορφή βασιλικός ὁ ὁ Χριστός . δοκέω ἐγώ ἐκ ἔθνος εἰμί μᾶλλον οὗτος , πρός ὅς καί ἀποτείνω , δείκνυμι ὅτι εἷς ἔχω μορφή βασιλικός ὁ μέλος , κἀν ὁ μέν μείζων ὅς , ὁ δέ μικρός . καθά γάρ ὁ γῆ ψάμμος εἰμί ὁ οἰκεῖος ἀπόλλυμι πρότερος μορφή , ὕστερος χρύσεος γίγνομαι · καί καθάπερ ὁ ἔριον , οἷος εἄν εἰμί , ἕτερος δέχομαι ὄψις , καί ὁ πρότερος κρύπτω · οὗτος δή καί ὁ πιστός . ἀνέχω , φημί , ἀλλήλων . δείκνυμι ὁ Δίκαιος · ἀνέχω σύ ἐκεῖνος , καί ἐκεῖνος σύ · ὅσπερ ἐν ὁ πρός Γαλάτης φημί , ἀλλήλων ὁ βάρος βαστάζω . καί εὐχάριστος , φημί , γίγνομαι . μάλιστα μέν πανταχοῦ οὗτος ζητέω · ὁ κεφάλαιος ὁ ἀγαθός γάρ οὗτος εἰμί .