joannes-chrysostomus.in-dictum-pauli-oportet-haereses-esse pg051_0259.2
τέλους , ἀλλ’ οὐδὲ ἀπιστῶ τέλους · τοῦ δὲ ἡ τούτο , ἢ ἐκεῖνο συμβῆναι παντελῶς · ὑμεῖς , κύριοι . Ἄν μὲν γὰρ διορθώσησθε , οὐ πιστεύειν · ἂν δὲ ἐπὶ τῶν αὐτῶν μένητε , πιστεύειν . Οὔτε γὰρ κατηγόρησεν , καὶ κατηγόρησεν . Οὐ κατηγόρησεν ἀππρισμῶς , ἵνα αὐτοὺς ἐλπίδα δῷ διορθώσεως καὶ προθυμίας μετανοίας · οὐκ ἀφήκεν ἀνεγκλήτως , ἵνα μὴ ἐπὶ τῆς αὐτῆς μένῃσι ράθυμίας . Οὕτω τέλους ἐπίστευσα , φησίν · τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ εἰπεῖν , Μέρος τι πιστεύειν . Τοῦτο δὲ ἔλεγε προτρέπων μεταβαλεῖσθαι καὶ διορθωθῆναι καὶ ἀπαγαγεῖν αὐτὸν τοῦ κἂν ἐκ μέρους πιστεύσαι τι κατ’ αὐτῶν τοιούτον . Δεῖ γὰρ καὶ αἱρέσεις εἶναι , ἵνα οἱ δόκμοι φαγερὸν γένηται ἐν ὑμῖν . Ἐπεὶ οὖν τὰς αἱρέσεις . Ἐνταῦθα προστίθησι , ὅτι οὐ παρὰ δογμάτων ἐστὶ τοῦ , Δεῖ αἱρέσεις ἐν ὑμῖν εἶναι · ἀλλὰ παρὰ τῆς σχνοίας τῆς κατὰ τὰς τραπέζας . Εἰπὼν γὰρ , Δεῖ δὲ καὶ αἱρέσεις εἶναι , ἀπήγαγε καὶ τὸν τρόπον τῶν αἱρέσεων · Συνερχομένων γὰρ ὁμῶν ἐστὶ τοῦτο , οὐχ ὅστι κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν . Τί ἐστι , Κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν ; Δεσποτικὸν δεῖπνον , φησίν , οὐχ ἔστι φαγεῖν · ἐκεῖνο λέγω τὸ δεῖπνον , ὃ τῇ ἑσάτῃ νυκτὶ παρέδωκεν ὁ Χριστός , ὅτε οἱ μαθηταὶ μετ’ αὐτοῦ πάντες ἦσαν . Ἐν ἐκείνῳ γὰρ τῷ δεῖπνῳ καὶ Δεσπότης καὶ δοῦλοι πάντες ὁμοῦ κατέκειντο · ὑμεῖς δὲ σύνθουλοι ὄντες ἀλλήλους διεστῆκατε καὶ ἀπεκρίσατε . Κάκιστον μὲν οὖδὲ τὸν προδότην ἀπήλασε · καὶ γὰρ ὁ Ἰούδας , μετ’ αὐτῶν ἦν τότε · σὺ δὲ τὸν ἀδελφὸν διακροῦς . Διὰ τοῦτο φησίν , Οὐχ ἔστιν κυριακὸν δεῖπνον φαγεῖν , κυριακὸν δεῖπνον καλεῖν , τὸ μὲν ὁνομασία , τὸ κοινὴ πάντων συγκεκλημένων . Ἓκαστος γὰρ τὸ ἴδιον δεῖπνον προλαμβάνει φαγεῖν · καὶ δὲ μὲν πεινᾷ , δὲ δὲ μεθύει.[246 ] Καὶ οὐχ εἶπεν , Ὅς μὲν πεινᾷ , δὲ δὲ ἐσθίει , ἀλλὰ τῷ τῆς μέθης ὀνόματι μᾶλλον αὐτῶν καθήφαστο . Κάκει καὶ ἐνταῦθα ἀμετρία , φησίν . Σὺ μὲν ὑπὸ τῆς ἀδηρίας · διαρρήγνυσαι , ἐκεῖνος δὲ ὑπὸ τοῦ λειμοῦ τήχεται · σὺ καὶ τῶν ὑπὸ τὴν χεῖλαν μετέχεις , ἐκεῖνος δὲ οὐδὲ τῶν ἀναγκαίων ἀπελαυσεν . Διπλοῦν τὸ δεινόν , τῆς ἰσότητος διαφθαρείσης , τοῦτο αἱρέσεις καλεῖ · ἐπειδὴ φιλονεικοῦς πρὸς ἀλλήλους , διέκειντο καὶ διεστασίαζον , καὶ ἡς μὲν ἐπεῖνα , δὲ δὲ ἐμέθυσεν . Καὶ καλῶς εἶπε , Συνερχομένων ὑμῶν ἐστὶ τοῦτο . Τίνος γὰρ ἕνεκεν συνέρχεσθε ; φησίν · τί βούλεται ἡ σύνοδος ; τίνος ἕνεκεν ἡ συλλογὴ κοινή , ὅταν ἡ τράπεζα μὴ γίνεται κοινή ; Δεσποτικὰ ἐστὶ τὰ χρήματα , ὅπερ ἐλάβομεν · κοινὰ προκείμενα τοῖνυν τοῖς συνοδούλοις τοῖς ἡμετέροις . Μὴ γὰρ οἰκίας οὐκ ἔχετε εἰς τὸ ἐσθίειν , καὶ πίνειν ; ἢ τῆς ἐκκλησίας τοῦ Θεοῦ καταφρονεῖτε , φησίν , καὶ καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας ; Σὺ μὲν νομίζεις , φησίν , τὸν ἀδελφὸν ὑβριζεῖν μόνον , κοινωνεῖ δὲ καὶ ὁ τόπος τῆς ὑβρεώς . Ἐκκλησία γὰρ ὁλοκλήρου καταφρονεῖς . Ἐκκλησία γὰρ διὰ τοῦτο λέγεται , ὅτι κοινὴ πάντα ὑποδέχεται . Τί τοίνυν τῆς οἰκίας σου τὴν εὐτέλειαν εἰς τὴν ἐκκλησίαν εἰσάγεις ; Εἰ γὰρ καταφρονεῖς τοῦ ἀδελφοῦ , αἰδεσθῶ τὸν τόπον · καὶ γὰρ ἡ ἐκκλησία ὑβριζεται . Καὶ οὐχ εἶπεν , Ἀποστερεῖτε τοὺς μὴ ἔχοντας , ἢ , Οὐκ ἐλεεῖτε τοὺς μὴ ἔχοντας , ἀλλὰ τί ; Καταισχύνετε τοὺς μὴ ἔχοντας . Ἐντερεπώτατα τὴν ἀσπίλιαν αὐτῶν ἐτραγώδησαν . Οὐ γὰρ οὕτω μέλει τῷ πέντι , φησίν , ὑπὲρ τῆς τροφῆς , ὡς ὑπὲρ τῆς ὑβρεώς . Ὅρα πῶ ; καὶ ὑπὲρ τούτου σεμνῶς ἀπελογήσατο , κακείνων σφοδρότερον καθήφαστο . Τί ὑμῖν ἐπαινέσω ὑμᾶς ; Ἐν τούτῳ οὐκ ἐπαινῶ . Τί τοῦτο ; Μετὰ τὴν ἐπόδειξιν τῆς ἀτοπίας ὑφεῖμένη , ἡ
Lemmas: τέλος , ἀλλά οὐδέ ἀπιστέω τέλος · ὁ δέ ὁ τούτος , ἢ ἐκεῖνος συμβαίνω παντελής · σύ , κύριος . ἄν μέν γάρ διορθόω , οὐ πιστεύω · εἄν δέ ἐπί ὁ αὐτός μένω , πιστεύω . οὔτε γάρ κατηγορέω , καί κατηγορέω . Οὐ κατηγορέω αππρισμαω , ἵνα αὐτός ἐλπίς δίδωμι διόρθωσις καί προθυμία μετάνοια · οὐ ἀφίημι ἀνέγκλητος , ἵνα μή ἐπί ὁ αὐτηες͂ς μένω ῥᾳθυμία . οὕτως τέλος πιστεύω , φημί · οὗτος γάρ εἰμί ὁ λέγω , Μέρος τίς πιστεύω . Τοῦτης δέ λέγω προτρέπω μεταβάλλω καί διορθόω καί ἀπάγω αὐτός ὁ κἀν ἐκ μέρος πιστεύω τίς κατά αὐτός τοιοῦτος . Δεύς γάρ καί αἵρεσις ἔρχομαι , ἵνα ὁ δοχμός παγερός γίγνομαι ἐν σύ . ἐπεί οὖν ὁ αἵρεσις . ἐνταῦθα προστίθημι , ὅτι οὐ παρά δόγμα εἰμί ὁ , Δεύς αἵρεσις ἐν σύ ἔρχομαι · ἀλλά παρά ὁ σχνοια ὁ κατά ὁ τράπεζα . λέγω γάρ , Δεύς δέ καί αἵρεσις ἔρχομαι , ἀπάγω καί ὁ τρόπος ὁ αἵρεσις · συνέρχομαι γάρ ὁμός εἰμί οὗτος , οὐ ὅστις κυριακός δεῖπνον ἐσθίω . Τι εἰμί , κυριακός δεῖπνον ἐσθίω ; δεσποτικός δεῖπνον , φημί , οὐ εἰμί ἐσθίω · ἐκεῖνος λέγω ὁ δεῖπνον , ὁ ὁ ἵστημι νύξ παραδίδωμι ὁ Χριστός , ὅτε ὁ μαθητής μετά αὐτός πᾶς ἥδω . ἐν ἐκεῖνος γάρ ὁ δεῖπνον καί Δεσπότη καί δοῦλος πᾶς ὁμοῦ κατάκειμαι · σύ δέ συνθουλος ο ἀλλήλων διΐστημι καί ἀποκρίνω . Κακός μέν οὐδέ ὁ προδότης ἀπελαύνω · καί γάρ ὁ Ἰούδας , μετά αὐτός εἰμί τότε · σύ δέ ὁ ἀδελφός διακρος . Ζεύς οὗτος φημί , οὐχ εἰμί κυριακός δεῖπνον ἐσθίω , κυριακός δεῖπνον καλέω , ὁ μέν ονομασία , ὁ κοινός πᾶς συγκαλέω . ἕκαστος γάρ ὁ ἴδιος δεῖπνον προλαμβάνω ἐσθίω · καί δέ μέν πεινάω , δέ δέ μεθύει.[246 ] καί οὐ λέγω , ὅς μέν πεινάω , δέ δέ ἐσθίω , ἀλλά ὁ ὁ μέθη ὄνομα μᾶλλον αὐτός καθάπτω . κέω καί ἐνταῦθα ἀμετρία , φημί . σύ μέν ὑπό ὁ ἄδηρις · διαρρήγνυμι , ἐκεῖνος δέ ὑπό ὁ λιμός τήκω · σύ καί ὁ ὑπό ὁ χεῖλος μετέχω , ἐκεῖνος δέ οὐδέ ὁ ἀναγκαῖος ἀπολαύω . διπλόος ὁ δεινός , ὁ ἰσότης διαφθείρω , οὗτος αἵρεσις καλέω · ἐπεί φιλονεικέω πρός ἀλλήλων , διάκειμαι καί διαστασιάζω , καί ὅς μέν πεινάω , δέ δέ μεθύσκω . καί καλός λέγω , συνέρχομαι σύ εἰμί οὗτος . Τίνος γάρ ἕνεκα συνέρχομαι ; φημί · τίς βούλομαι ὁ σύνοδος ; τίς ἕνεκα ὁ συλλογή κοινός , ὅταν ὁ τράπεζα μή γίγνομαι κοινός ; δεσποτικός εἰμί ὁ χρῆμα , ὅς λαμβάνω · κοινός πρόκειμαι τοίνυν ὁ συνοδουλος ὁ ἡμέτερος . μή γάρ οἰκία οὐ ἔχω εἰς ὁ ἐσθίω , καί πίνω ; ἢ ὁ ἐκκλησία ὁ θεός καταφρονέω , φημί , καί καταισχύνω ὁ μή ἔχω ; σύ μέν νομίζω , φημί , ὁ ἀδελφός ὑβρίζω μόνος , κοινωνέω δέ καί ὁ τόπος ὁ ὕβρις . ἐκκλησία γάρ ὁλόκληρος καταφρονέω . ἐκκλησία γάρ διά οὗτος λέγω , ὅτι κοινός πᾶς ὑποδέχομαι . τις τοίνυν ὁ οἰκία σύ ὁ εὐτέλεια εἰς ὁ ἐκκλησία εἰσάγω ; εἰμί γάρ καταφρονέω ὁ ἀδελφός , αἰδέομαι ὁ τόπος · καί γάρ ὁ ἐκκλησία ὑβρίζω . καί οὐ λέγω , ἀποστερέω ὁ μή ἔχω , ἢ , οὐ ἐλεέω ὁ μή ἔχω , ἀλλά τίς ; καταισχύνω ὁ μή ἔχω . Ἐντερεπώτατα ὁ ἀσπιλία αὐτός τραγῳδέω . οὐ γάρ οὕτως μέλω ὁ πέντι , φημί , ὑπέρ ὁ τροφή , ὡς ὑπέρ ὁ ὕβρις . Όρα πῶ ; καί ὑπέρ οὗτος σεμνός ἀπολογέομαι , ἐͅκείνω σφοδρός καθάπτω . τις σύ ἐπαινέω σύ ; ἐν οὗτος οὐ ἐπαινέω . Τι οὗτος ; μετά ὁ εποδειξις ὁ ἀτοπία ὑφίημι , ὁ