joannes-chrysostomus.in-dictum-pauli-nolo-vos-ignorare pg051_0251.1
ἔλθον καινὴν καὶ παράδοξον , τὸ μᾶννα λέγω . Καὶ πάλιν ὡσπερ σὺ παράδοξον ἔχεις · πῶτον , τὸ αἷμα τὸ σωτήριον , οὕτω καὶ αὐτὸ παράδοξον ἔσχον τοῦ ὁνότος τὴν φύσιν , οὐ πηγᾶς εὕροντες , οὐδὲ ποταμός ρέοντας , ἀλλ’ ἀπὸ πέτρας σκληρᾶς καὶ ἀνύδρου πολλὴν δεξιᾶν μου ναμάτων βαφλείαν . Διὰ τοῦτο αὐτὸ καὶ πνευματικὸν ἐκάλεσεν , οὐχ ἐπειδὴ τῇ φύσει τοιούτῳ ἦν , ἀλλὰ ἐπειδὴ τῇ τρόπῳ τῆς χορηγίας τοιούτον ἐγένετο . Οὐ γὰρ κατὰ φύσιν ἀκολουθίαν αὐτοῖς ἐδίδοτο , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐνέργειαν τοῦ στρατηγούμενου αὐτῶν Θεοῦ . Ὦστε οὐν καὶ αὐτὸ διορθώμενος ἔλεγεν . Ἐπειδὴ γὰρ εἶπες · Καὶ πᾶσας τὸ αὐτὸ σῶμα πνευματικὸν ἔσχον , ὅσῳρ δὴ ἦν τὸ πινόμενον , βουλόμενος δεῖξαι , ὅτι διὰ τοῦτο Πνευματικὸν εἶπεν , οὐ διὰ τὴν φύσιν τοῦ ὕδατος , ἀλλὰ διὰ τὴν τῆς χορηγίας τρόπον , ἐπίστροφον · Ἐπιστροφὴν γὰρ ἡ τῆς πνευματικῆς ἀκολουθούσης σκέρας · ἡ δὲ πέτρα ἦν ὁ Χριστός . Οὐχὶ ἡ φύσις τοῦ λίθου , φησίν , ἀλλ’ ἡ δύναμισ τοῦ ἐνεργοῦντος Θεοῦ τὰς πηγὰς ἐκείνας ἤρειε’ . Ἐνταῦθα καὶ τὴν Παῦλον τοῦ Σαμοσατέως αἱρεσιν ἀνέσπασε πρόβλησιν . Εἰ γὰρ ὁ Χριστὸς ἦν ὁ πάντα ἐνεργῶν ἐκεῖνα , πῶς αὐτὸν ἐκ τούτων εἶναι λέγουσιν , ἐξ οὗ Μαρία αὐτὸν ἔτεκεν ; Ὦταν γὰρ πρὸ μὲν τῆς Μαρίας τὰ κατὰ τὴν ἔρμην φαίνεται συμβαίνειν , ἐκεῖνα δὲ πάντα ὁ Χριστὸς ἦν παροικῶς κατὰ τὴν τοῦ Παύλου φωνήν , ἀνάγκη καὶ πρὸ τοῦ τόκου τούτου , καὶ πρὸ τῶν οὐδὲν αὐτὸν εἶναι τούτων · οὐ γὰρ δήπου ὁ μὴ ὧν ἐνεργεῖν ἐμελλεν οὕτω θαυμαστὰ καὶ παράδοξα πράγματα . Ὦστερ δὲ εἰπών , ὅτι πάντες διὰ τῆς θαλάσσης διῆλθον , τὴν εὐγένειαν τῆς Ἐκκλησίας ἐδήλωσεν ἀνωδεν προδιατυπωμένην · οὕτως εἰπών , Τὸ αὐτὸ βρῶμα πνευματικὸν ἔσχον , τὸ αὐτὸ τοῦτο πάλιν ἠγίζατο . Καθὰπερ γὰρ ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ οὐχ ἑτέρου μὲν σώματος ὁ πλούσιος , ἑτέρου δὲ ὁ πένης , οὐδὲ ἑτέρου μὲν οὕτος αἵματος , ἑτέρου δὲ ἐκεῖνος · οὕτω καὶ τότε , οὐχ ἕτερον μὲν ὁ πλούσιος ἐλάμβανε μάννα , ἕτερον δὲ ὁ πένης · οὐδὲ ἑτέρας μὲν ἐκεῖνος μετέχε πηγῆς , ἑτέρας δὲ οὕτος · καταδεεστέρας · ἀλλὰ ὡσπερ νῦν ἡ αὐτὴ τράπεζα , τὸ αὐτὸ ποτήριον , ἡ αὐτὴ τροφὴ ἅπασι πρόκειται τοῖς ἐνταῦθα εἰσιούσιν · οὕτω καὶ τότε τὸ αὐτὸ μᾶννα , ἡ αὐτὴ πηγὴ ἅπασι προῃκεῖτο . Καὶ τὸ δὴ θαυμαστὸν καὶ παράδοξον , ἐπεχειρήσαν ποτὶ τινες κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον πλέον συλλέξαι τοῦ δεόντος , καὶ οὐδὲν ἀπώλεσαν τῆς πλεονεκίας . Ἀλλ’ ὡς μὲν τὴν ἰσότητα ἐτίμω , ἔμενε τὸ μάννα μάννα ὧν · ἐπειδὴ δὲ πλεονεκτεῖν ἐπεθύμησαν , ἡ πλεονεξία τὸ μάννα σκώληκα ἐποίησε · καίτοι γε οὐ μετὰ τῆς τῶν ἄλλων [ 257 ] ζημίᾳς τοῦτο ἐποιούνην · οὐ γὰρ δὴ ἐκ τῆς τοῦ πλησίου ἀρπάζοντες τροφῆς , οὕτως αὐτοὶ πλέον συνέλεγον , ἀλλ’ ὅμως ἐπειδὴ τοῦ πλείονος ἐπεθύμησαν , κατεγνώσθησαν . Εἰ γὰρ καὶ αἱρῶν τὸν πλησίον τρίζουν , ἀλλ’ ἐαυτοὺς τὰ μέγιστα κατἐδύλαπτον , πρὸς πλεονεξίαν τὴν τρόπον τῆς συλλογῆς ταύτης συνειδόμενοι . Ὦστε ὁμοῦ τὸ αὐτὸ καὶ τροφὴν ἦν καὶ θεογνωσίας διδασκαλία · ὁμοῦ καὶ τὰ σώματα ἔτρεφε , καὶ τὴν ψυχὴν ἐπαίδευεν · οὐκ ἔτρεφε δὲ μὲνον , ἀλλὰ καὶ πᾶν ἀπηλλάκτεν . Οὐ γὰρ ἔδει ζευξάβους , οὔτε ἄροτρον ἐλκύσαι , οὔτε ἀνατεμεῖν ἀλικάς , οὔτε ἐνιαυτὸν ἀναμεῖναι , ἀλλ’ ἐγερθασμένην ἔχον τὴν τράπεζαν , πρόσφατον καὶ νεαράν καὶ ἐφήμερον · καὶ τὸ εὐαγγελικὸν ἐκεῖνο παράγγελμα διὰ τῶν ἔργων αὐτοῖς ἐπαίδευε , τὸ μὴ μεριμνᾶν εἰς τὴν ἀύριον · οὐδὲ γὰρ ἄφελος ἀπὸ τῆς μερίμνης ταύτης ἐγένετο . Εἰ γὰρ τις πλέον συνέλεξε , διεφθείρετο καὶ ἀπόλλυτο , καὶ πλεονεξίας ἐλέγχεν τὸ γινόμενον μόνον ἦν . Εἶτα ἵνα μὴ κατὰ φύσεως ἀκολουθίαν εἶναι νομίζουσιν ἐκεῖνοι τὸν ἔμβρον , ἐν ἡμέρᾳ σαββάτου οὐδὲν τοιούτον
Lemmas: ἔρχομαι καινός καί παράδοξος , ὁ μάννα λέγω . καί πάλιν ὡς σύ παράδοξος ἔχω · πάω , ὁ αἷμα ὁ σωτήριος , οὕτως καί αὐτός παράδοξος ἔχω ὁ ὅνος ὁ φύσις , οὐ πηγή εὑρίσκω , οὐδέ ποταμός ῥέω , ἀλλά ἀπό πέτρα σκληρός καί ἄνυδρος πολύς δεξιός ἐγώ νᾶμα βαφλείαν . Ζεύς οὗτος αὐτός καί πνευματικός καλέω , οὐ ἐπεί ὁ φύσις τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά ἐπεί ὁ τρόπος ὁ χορηγία τοιοῦτος γίνομαι . οὐ γάρ κατά φύσις ἀκολουθία αὐτός δίδωμι , ἀλλά κατά ὁ ἐνέργεια ὁ στρατηγώ αὐτός θεός . Ὥστος οὖν καί αὐτός διορθωμένος λέγω . Ἐπειδή γάρ λέγω · καί πάσσω ὁ αὐτός σῶμα πνευματικός ἔχω , ὅσος δή εἰμί ὁ πίνω , βούλομαι δείκνυμι , ὅτι διά οὗτος πνευματικός λέγω , οὐ διά ὁ φύσις ὁ ὕδωρ , ἀλλά διά ὁ ὁ χορηγία τρόπος , ἐπίστροφος · ἐπιστροφή γάρ ὁ ὁ πνευματικός ἀκολουθέω σκέρας · ὁ δέ πέτρα εἰμί ὁ Χριστός . οὐ ὁ φύσις ὁ λίθος , φημί , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ ἐνεργέω θεός ὁ πηγή ἐκεῖνος ἐρείδω . ἐνταῦθα καί ὁ Παῦλος ὁ Σαμοσατεύς αἵρεσις ἀνασπάω προβλής . εἰμί γάρ ὁ Χριστός εἰμί ὁ πᾶς ἐνεργέω ἐκεῖνος , πῶς αὐτός ἐκ οὗτος ἔρχομαι λέγω , ἐκ ὅς Μαρία αὐτός τίκτω ; Ἄτη γάρ πρό μέν ὁ Μαρία ὁ κατά ὁ Ἑρμῆς φαίνω συμβαίνω , ἐκεῖνος δέ πᾶς ὁ Χριστός εἰμί πάροικος κατά ὁ ὁ Παῦλος φωνή , ἀνάγκη καί πρό ὁ τόκος οὗτος , καί πρό ὁ οὐδείς αὐτός ἔρχομαι οὗτος · οὐ γάρ δήπου ὁ μή ὅς ἐνεργέω μέλλω οὕτως θαυμαστός καί παράδοξος πρᾶγμα . Ὅστερ δέ λέγω , ὅτι πᾶς διά ὁ θάλασσα διέρχομαι , ὁ εὐγένεια ὁ ἐκκλησία δηλόω ἀνώδης προδιατυπωμένος · οὕτως λέγω , Τέ αὐτός βρῶμα πνευματικός ἔχω , ὁ αὐτός οὗτος πάλιν ἁγίζω . καθά γάρ ἐν ὁ ἐκκλησία οὐ ἕτερος μέν σῶμα ὁ πλούσιος , ἕτερος δέ ὁ πένης , οὐδέ ἕτερος μέν οὗτος αἷμα , ἕτερος δέ ἐκεῖνος · οὕτως καί τότε , οὐ ἕτερος μέν ὁ πλούσιος λαμβάνω μάννα , ἕτερος δέ ὁ πένης · οὐδέ ἕτερος μέν ἐκεῖνος μετέχω πηγή , ἕτερος δέ οὗτος · καταδεής · ἀλλά ὡς νῦν ὁ αὐτός τράπεζα , ὁ αὐτός ποτήριον , ὁ αὐτός τροφή ἅπας πρόκειμαι ὁ ἐνταῦθα εἴσειμι · οὕτως καί τότε ὁ αὐτός μάννα , ὁ αὐτός πηγή ἅπας προῃκεῖτο . καί ὁ δή θαυμαστός καί παράδοξος , ἐπιχειρέω πρός τις κατά ὁ καιρός ἐκεῖνος πλείων συλλέγω ὁ δείδωμι , καί οὐδείς ἀπόλλυμι ὁ πλεονεκίας . ἀλλά ὡς μέν ὁ ἰσότης τιμάω , μένω ὁ μάννα μάννα ὅς · ἐπεί δέ πλεονεκτέω ἐπιθυμέω , ὁ πλεονεξία ὁ μάννα σκώληξ ποιέω · καίτοι γε οὐ μετά ὁ ὁ ἄλλος [ 257 ] ζημία οὗτος ποιέω · οὐ γάρ δή ἐκ ὁ ὁ πλησίος ἀρπάζω τροφή , οὕτως αὐτός πλείων συλλέγω , ἀλλά ὅμως ἐπεί ὁ πολύς ἐπιθυμέω , καταγιγνώσκω . εἰμί γάρ καί αἱρέω ὁ πλησίος τρίζω , ἀλλά ἑαυτοῦ ὁ μέγας κατεδυλαπτω , πρός πλεονεξία ὁ τρόπος ὁ συλλογή οὗτος συνειδιδωμι . Ὥστος ὁμοῦ ὁ αὐτός καί τροφή εἰμί καί θεογνωσία διδασκαλία · ὁμοῦ καί ὁ σῶμα τρέφω , καί ὁ ψυχή παιδεύω · οὐ τρέφω δέ μένω , ἀλλά καί πᾶς ἀπαλλάσσω . οὐ γάρ δέω ζεύγνυμι , οὔτε ἄροτρον ἕλκω , οὔτε ἀνατέμνω ἧλιξ , οὔτε ἐνιαυτός ἀναμένω , ἀλλά ἐγείρω ἔχω ὁ τράπεζα , πρόσφατος καί νεαρός καί ἐφήμερος · καί ὁ εὐαγγελικός ἐκεῖνος παράγγελμα διά ὁ ἔργον αὐτός παιδεύω , ὁ μή μεριμνάω εἰς ὁ αὔριον · οὐδέ γάρ ἀφελής ἀπό ὁ μέριμνα οὗτος γίνομαι . εἰμί γάρ τις πλείων συλλέγω , διαφθείρω καί ἀπόλλυμι , καί πλεονεξία ἔλεγχος ὁ γίγνομαι μόνος εἰμί . εἶτα ἵνα μή κατά φύσις ἀκολουθία ἔρχομαι νομίζω ἐκεῖνος ὁ ἔμβρον , ἐν ἡμέρα σάββατον οὐδείς τοιοῦτος