joannes-chrysostomus.in-annuntiationem-beatae-virginis-sp pg050_0394.1
προφητεύσασα . Διὰ τί ἐν Βαβυλῶνι ; Ἡγματούτιστο γὰρ ὁ λαὸς εἰς Βαβυλῶνα , καὶ ἐδδοῦντο ἐν τῇ Ἀσσυρίῳ ἐπαποθῆναι . Ἐκεῖ οὖν γεννᾶται ὁ Δανιήλ , ἵνα ἀνατρέφεται , οὕτως βλαβεῖς ἐκ τῆς ἀδελφοῦ γὰρ ἦν . Εἶχε γὰρ τὸ ὄνομα τὸ πατρικόν · καὶ γίνεται ἐκ νεότητος προφήτης , καὶ κατέλαβεν αὐτὸν τὸ ἅγιον Πνεῦμα τὴν ψυχὴν , καὶ ὀκτωκαίδεκα γενόμενος , τῆς προφητείας ἀπήρξατο . Καὶ πολλὰ μὲν ἔστιν ἃ προφήτευσε , ἐρρήσθαι δὲ καὶ τέσσαρας βασιλείας . Εἶδε γὰρ ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ τῶν Ἀσσυρίων βασιλεὺς ἐν εἰκόνι τέσσαρας διαφοράς , ἐν μὲν σώμα , τέσσαρα δὲ χρώματα . Ἡ γὰρ εἰκὼν εἶχε μὲν τὴν κεφαλὴν χρυσίν , εἶχε δὲ τὸ στήθος ἀργύριον , εἶχε δὲ τὴν κοιλίαν χαλκίν , εἶχε δὲ τοὺς πόδας σιδηρούς , καὶ ἀπὸ τεσσάρων ὑλῶν συνέκειτο ἡ εἰκών . Καὶ εἶδε μὲν ὁ βασιλεύς · οὐκ ἦν δὲ ὁ ἐρμηνεύσων . Ἦλθον οὖν μάγοι , ἦλθον οἱ Χαλδαῖοι , οἱ μάντεις προσεβλήθησαν , οἱ πλανῶντες τὰς βασιλείας ἐκλήθησαν · καὶ τί φασι ; Εἶπε ἡμῖν τὸ ὄναρ , καὶ ἐρμηνεύσομεν . Ὁ θεὸς οὖν οἰκονομεῖ , ἵνα μὴ συνθῶσι αὐτὸν ἀπατήσων , ὑπερέχει ἐκ τῆς μνήμης τοῦ βασιλέως τοῦ ὄνειρατος τὴν εἰκόνα · καὶ λέγει ὁ βασιλεύς · Ἐπαστέ μοι τὸ ἔμωρ ὄναρ . Ἐκεῖνον δὲ σαφῶς ὁμολογούντων , ὄναρ ἄλλου διηγήσασθαι ἀδυνάτως ἔχειν , ἐρρήνυσαι δὲ μόνον ἐὰν ἀκούσῃς , παραχαλᾶται Δανιὴλ μνηθεὶς ὅτι δυνατὸς ἐστὶ πρὸς ταῦτα , καὶ εἰσέρχεται πρὸς τὸν βασιλέα Ναβουχοδονόσορ , ἐγὼν διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος τοῦ ὄνειρατος τὴν ἀποκαλύψιν , καὶ λέγει πρὸς τὸν βασιλέα · Βασιλεῦ , τάδε καὶ τάδε εἶδες . Καὶ ἅμα τοῖς λόγοις τοῦ προφήτου ἀνέλαβεν τὴν μνήμην τοῦ ὄνειρατος ὁ ἀκούων · καὶ γέγονεν ἡ ἀχὼ ἀνάμνησις τῆς θέας . Ἐρρήνυσαι τοίνυν αὐτὸ ὁ προφήτης · Ἡν γὰρ λοιπὸν ἀξιοπίστως ὁ ἐρμηνεύων μετὰ τὴν ἐπαγγελίαν αὐτοῦ τοῦ ὄνειρατος , καὶ λέγει · Ἡ εἰκὼν ἣν εἶδες , τέσσαρες εἰσι βασιλείαι · τέσσαρες γὰρ βασιλείαι ἀναστήσονται ἐπὶ τῆς γῆς . Ἐκείνη μέντοι ἡ εἰκὼν ὁλόκληρος ἦν · καὶ ἡν σῶμα εἰστήκει . Εἶδες δὲ , βασιλεῦ , ὅτι λίθος ἐκμήθη ἀνεὺ χειρῶν , καὶ συνέτριψεν τὴν εἰκόνα , καὶ ὁ λίθος κατέσχε καὶ ἐπλήρωσεν πᾶσαν τὴν γῆν . Τοῦτ’ ἐστιν ὁ εἶδες · τέσσαρες βασιλείαι εἶδες · Σὺ εἶ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσή . Πρώτῳ γὰρ Ἀσσυρίοι ἐβασίλευσαν , πλουσιώτατοι ἄνθρωποι καὶ λαμπρότατοι καὶ τρυφηρώτατοι . Καὶ λέγει αὐτῷ · Σὺ εἶ ἡ κεφαλὴ ἡ χρυσή · καὶ δαίσιον σου ἀναστήσεται βασιλεία πρὸς σου . Μετὰ γὰρ τοὺς Ἀσσυρίους βασιλεύσουσι Πέρσαι καὶ Μῆδοι · γεγόνασι δὲ φαυλότεροι καὶ οὗτοι . Τρίτη βασιλεία ἀναστήσεται ἡ χαλκίνη , ἡ τῶν Ἑλλήνων βασιλεία καὶ Μακεδονῶν · ὅπου Ἀλέξανδρος ἐν τῇ Ἑλλάδι , ζεύξας ἐπέδραμε τῇ Περσίδι , καὶ κατέλαβε μὲν τὸν Δαρείον , ὑπὸ δὲ τὴν ἰδίαν ἐξουσίαν ἤγαγε τὴν ἀρχήν . Χαλκὼ τοίνυν παρεβλήθη , διὰ τὸ εὐχὼν τῆς ὁμιλίας καὶ τῆς γλώττης . Ἕλληνες γὰρ οἱ σὺν Ἀλεξάνδρῳ , καὶ αὐτὸς ὁ Ἀλέξανδρος , ὑπάρχοντες εὐγλώττοι τὴν ὁμιλίαν , χαλκῷ παρεβλήθησαν · χρυσὸς γὰρ λαμπρὸς μὲν ἐστιν , οὐ μὴν εὐχὼς · ὁμοίως δὲ καὶ ὁ ἀργυρος · χαλκὸς δὲ τῇ μὲν ὑλῇ ἐλάττων , εὐχὼς δὲ ἐστὶ κατὰ τὴν ἥχη . Λέγει τοίνυν Τρίτη βασιλεία ἡ διὰ τοῦ χαλκοῦ σημαίνουσα · τετάρτη δὲ βασιλεία ἡ τελευταία σιδηρά . Ποιμανεῖς τοίνυν αὐτοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ . Ὡρα συμφωνίαν τῆς προφητείας · εἶδε μέντοι , ὅτι ὁ λίθος ἐκμήθη ἐξ ὄρους ἀνεὺ χειρῶν . Πῶς ἐκμήθη ; Οὐ σιδηρῷ , ἀλλ’ ἀνεὺ χειρῶν · αὐτομάτως γὰρ τίκτει ἡ Παρθένος · ὁ δὲ [ 802 ] λίθος ἐπάταξε τὴν εἰκόνα , καὶ ἐγένετο εἰς ὄρος μέγα , καὶ ἐπλήρωσεν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . Εἰς λίθος πληροῖ πᾶσαν τὴν γῆν · Ἐκεῖνος μὲν ὁ λίθος ἐκμήθη ἀνεὺ χειρῶν , καὶ ἐτέτρετο εἰς ὄρος μέγα , καὶ ἐπλήρωσεν πᾶσαν τὴν οἰκουμένην .
Lemmas: προφητεύω . Ζεύς τίς ἐν Βαβυλών ; Ἡγματούτιστο γάρ ὁ λαός εἰς Βαβυλών , καί δίδωμι ἐν ὁ Ἀσσύριος ἐπαποτίθημι . ἐκεῖ οὖν γεννάω ὁ Δανιήλ , ἵνα ἀνατρέφω , οὕτως βλάπτω ἐκ ὁ ἀδελφός γάρ εἰμί . ἔχω γάρ ὁ ὄνομα ὁ πατρικός · καί γίγνομαι ἐκ νεότης προφήτης , καί καταλαμβάνω αὐτός ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ψυχή , καί ὀκτωκαίδεκα γίγνομαι , ὁ προφητεία ἀπάρχομαι . καί πολύς μέν εἰμί ὅς προφητεύω , ῥαίνω δέ καί τέσσαρες βασίλεια . εἶδον γάρ ὁ Ναβουχοδονόσορ ὁ ὁ Ἀσσύριος βασιλεύς ἐν εἰκών τέσσαρες διαφορά , ἐν μέν σώμα , τέσσερα δέ χρῶμα . ὁ γάρ εἰκών ἔχω μέν ὁ κεφαλή Χρύσιν , ἔχω δέ ὁ στήθος ἀργύριον , ἔχω δέ ὁ κοιλία χαλκίς , ἔχω δέ ὁ πόδι σιδήρεος , καί ἀπό τέσσαρες ὕλη σύγκειμαι ὁ εἰκών . καί ὁράω μέν ὁ βασιλεύς · οὐ εἰμί δέ ὁ ἐρμηνεύω . ἔρχομαι οὖν μάγος , ἔρχομαι ὁ Χαλδαῖος , ὁ μάντις προσβάλλω , ὁ πλανάω ὁ βασίλεια καλέω · καί τίς φημί ; λέγω ἐγώ ὁ ὄναρ , καί ερμηνεύω . ὁ θεός οὖν οἰκονομέω , ἵνα μή συντίθημι αὐτός ἀπατάω , ὑπερέχω ἐκ ὁ μνήμη ὁ βασιλεύς ὁ Ὀνείρατος ὁ εἰκών · καί λέγω ὁ βασιλεύς · παστός ἐγώ ὁ Μορ ὄναρ . ἐκεῖνος δέ σαφής ὁμολογέω , ὄναρ ἄλλος διηγέομαι ἀδύνατος ἔχω , ῥαίνω δέ μόνος ἐάν ἀκούω , παραχαλάω Δανιήλ μιμνήσκω ὅτι δυνατός εἰμί πρός οὗτος , καί εἰσέρχομαι πρός ὁ βασιλεύς Ναβουχοδονόσορ , ἐγώ διά ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ Ὀνείρατος ὁ ἀποκάλυψις , καί λέγω πρός ὁ βασιλεύς · Βασιλεύς , ὅδε καί ὅδε ὁράω . καί ἅμα ὁ λόγος ὁ προφήτης ἀναλαμβάνω ὁ μνήμη ὁ Ὀνείρατος ὁ ἀκούω · καί γίγνομαι ὁ ἠχώ ἀνάμνησις ὁ θέα . ερρηνυσος τοίνυν αὐτός ὁ προφήτης · ἐάν γάρ λοιπός ἀξιόπιστος ὁ ἑρμηνεύω μετά ὁ ἐπαγγελία αὐτός ὁ Ὀνείρατος , καί λέγω · ὁ εἰκών ὅς ὁράω , τέσσαρες εἰμί βασίλειος · τέσσαρες γάρ βασίλειος ἀνίστημι ἐπί ὁ γῆ . ἐκείνῃ μέντοι ὁ εἰκών ὁλόκληρος εἰμί · καί ἐάν σῶμα εἰστήκω . εἶδον δέ , βασιλεύς , ὅτι λίθος κάμνω ἄνευ χείρ , καί συντρίβω ὁ εἰκών , καί ὁ λίθος κατέχω καί πληρόω πᾶς ὁ γῆ . οὗτος εἰμί ὁ ὁράω · τέσσαρες βασίλειος ὁράω · σύ εἰμί ὁ κεφαλή ὁ χρυσός . Πρῶτος γάρ Ἀσσύριος βασιλεύω , πλούσιος ἄνθρωπος καί λαμπρός καί τρυφηρώτατοι . καί λέγω αὐτός · σύ εἰμί ὁ κεφαλή ὁ χρυσός · καί Δαίσιος σύ ἀνίστημι βασίλειος πρός σύ . μετά γάρ ὁ Ἀσσύριος βασιλεύω Πέρσης καί Μῆδος · γίγνομαι δέ φαῦλος καί οὗτος . Τρίτη βασίλειος ἀνίστημι ὁ χάλκινος , ὁ ὁ Έλληνας βασίλειος καί Μακεδών · ὅπου Ἀλέξανδρος ἐν Τά Ἑλλάς , ζεύγνυμι ἐπιτρέχω ὁ Περσίς , καί καταλαμβάνω μέν ὁ Δαρεῖος , ὑπό δέ ὁ ἴδιος ἐξουσία ἄγω ὁ ἀρχή . Χαλκός τοίνυν παραβάλλω , διά ὁ εὐχή ὁ ὁμιλία καί ὁ γλῶττα . Ἕλλην γάρ ὁ σύν Ἀλέξανδρος , καί αὐτός ὁ Ἀλέξανδρος , ὑπάρχω εὐγλωττέω ὁ ὁμιλία , χαλκός παραβάλλω · χρυσός γάρ λαμπρός μέν εἰμί , οὐ μήν εὔχομαι · ὅμοιος δέ καί ὁ ἄργυρος · χαλκός δέ ὁ μέν ὕλη μικρός , εὔχομαι δέ εἰμί κατά ὁ ἠχή . Λέγος τοίνυν Τρίτη βασίλειος ὁ διά ὁ χαλκός σημαίνω · τέταρτος δέ βασίλειος ὁ τελευταῖος σιδήρεος . ποιμαίνω τοίνυν αὐτός ἐν ῥάβδος σιδήρεος . ὤρα συμφωνία ὁ προφητεία · ὁράω μέντοι , ὅτι ὁ λίθος κάμνω ἐκ ὄρος ἄνευ χείρ . Πῶς κάμνω ; Οὐ σιδήρεος , ἀλλά ἄνευ χείρ · αὐτόματος γάρ τίκτω ὁ Παρθένος · ὁ δέ [ 802 ] λίθος πατάσσω ὁ εἰκών , καί γίνομαι εἰς ὄρος μέγας , καί πληρόω πᾶς ὁ οἰκουμένη . εἰς λίθος πληρόω πᾶς ὁ γῆ · ἐκεῖνος μέν ὁ λίθος κάμνω ἄνευ χείρ , καί τρέω εἰς ὄρος μέγας , καί πληρόω πᾶς ὁ οἰκουμένη .