joannes-chrysostomus.in-annuntiationem-beatae-virginis-sp pg050_0397.2
γ . Ἐγένετο τοίνυν ἐν ταῖς ἡμέραις ἐκείναις , ἵνα τὸ ἀνάγκωμα ἀναλύσωμεν , ἀξίηλθε δόγμα παρὰ Καίσαρος Αὐγούστου ἀπογράφεσθαι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην . Αὕτη ἡ ἀπογραφὴ σαφηνία πραγμάτων , πρώτη γύμνωσις τῆς ἀληθείας , ἵνα μὴ λάβῃ τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων · αὕτη πρώτη ἀπογραφὴ · Ἄρα καὶ αὐτοῖς ἀσσιώπται τοῖς προφήταις · Ἀναδρύμμεν εἰς τὴν Παλαιστίνην , ἐξετάσωμεν τὰ Ἰουδαϊκὰ καὶ τὰ τῆς τῶν Ἰουδαίων ἀποστάσεως . Καλῶ τὸν Δαυὶδ εἰς μαρτυρίαν , ἄνδρα ἀξιόπιστον , Ἰουδαῖον μὲν τὴν φύσιν , ὡς φύλας τῆς μνήμης , τῇ δὲ Ἐκκλησίᾳ πιστόν . Τί τοίνυν λέγει Δαυὶδ ; Κύριος διηγήσεται ἐν γραφῇ λαὸν καὶ ἀρχόντων τούτων . Ταῦτα τὰ ῥήματα τοῦ προφήτου , ταῦτα τὰ πράγματα τοῦ Εὐαγγελίου . Αὕτη πρώτη ἀπογραφὴ · ἀνέβη δὲ , φησιν , καὶ Ἰωσὴφ ἀπὸ τῆς Γαλιλαίας ἐκ πόλεως Ναζαρέτ εἰς τὴν Ἰουδαίαν εἰς πόλιν Δαυὶδ , ἥτις καλεῖται Βηθλεὲμ , διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐκ οἴκου καὶ πατρὸς Δαυὶδ , ὡστε ἀπογράφεσθαι σὺν Μαρίᾳ τῇ μεμνηστευμένῃ αὐτῷ γυναικί , οὕσῃ ἐγκύῳ . Ἐπὶ γὰρ μόνους τοὺς μητρόους ἡ συλλογὴ ἐγένετο . Ἐν δὲ τῷ εἶναι αὐτοὺς ἐκεῖ , ἐπλήσθησαν αἱ ἡμέραι τοῦ τεκεῖν αὐτήν , καὶ ἔτεκε τὸν υἱὸν αὐτῆς τὸν πρωτότοκον , καὶ ἐσπαργάλισεν αὐτόν , καὶ ἔθηκεν αὐτὸν ἐν τῇ φάτνῃ , διότι οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι . Οὐδὲν ἐντελέστερον τοῦτο τοῦ πράγματος , οὐδὲν πτωχότερον τῆς Ἰησοῦ γενέσεως . Ἰησοῦς ἐπώχευσε δι’ ἡμᾶς , πλούσιος ὤν · ἔθηκεν ἐν [ 804 ] φάτνῃ Μαριάμ τὸν Σωτῆρα · οὐδὲν ἦν ὑπεκείμενον , οὐδὲν ἐπικείμενον · οὐδὲ γὰρ χρῆν εἶχεν ὁ Σωτὴρ τῆς τοιαύτης θεραπείας , οὐδὲ ἐπιμελείας τῆς ἐξωθεν ἐπιδείξεως , ὡςπερ οὐδὲ νόμῳ φύσεως συλλαμβάνεται . Ἦρκει γὰρ ἡ πρόσχωσις ἡ τῆς Παρθένου , τὰ δὲ πάντα αὐτῇ ἦν ὁ οἰκονομῶν . Οὕτω , φησιν , ἔθηκεν αὐτὸν ἐν φάτνῃ , καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ τῇ αὐτῇ ἀγρυπνοῦντες . Οὐ μὲν Ματθαῖος ἱστορεῖ , ὅτι μόνον παρεγένοντο · ὁ δὲ Λουκᾶς , ὅτι καὶ ποιμένες ἦσαν ἐν τῇ χώρᾳ ἀγρυπνοῦντες · ἔχει μάγος , ἐνταῦθα ποιμένες . Καὶ ἦλθεν ἄγγελος πρὸς αὐτοὺς μετὰ φωτὸς πράγματα · Στρατὸς μεγάλου ὁμῶν ἐπιγαλλόμενοι ἡμέρων , ὅτι Σωτὴρ ἐτέχθη τῷ κόσμῳ ἐν πόλει Δαυὶδ · καὶ τοῦ ἑνὸς λαλοῦντος · ἄγγελοι , ἠνεψύχθησαν οἱ οὐρανοί , καὶ ὤφθη μία συμφωνία ὑμνοῦντων καὶ λεγόντων · Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ , καὶ ἐπὶ τῆς γῆς εἰρήνη , ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία . Πάντα γὰρ μέλλει συνάπτεσθαι , ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ εἰς ἐνότητα ἐρχεσθαι , ἵνα τὰ κάτω γένηται ἄνω , ἵνα ὑπὸ τῆς εἰρήνης τοῦ μακρόν καὶ τοῦ ἐγγύς . Ποιμένες τούτων εὐαγγελίζονται · διὰ τί ποιμένες ; Ἐπειδὴ ἡμᾶς πεπλανημένους διχῶν προβάτων , ἦλθε τὸ κόσμιον ποίμνη . Χριστὸς Ἰησοῦς , ὁ Σωτὴρ τῆς οἰκουμένης , καὶ ποιμένες εὐαγγελίζονται διὰ τὸν ποιμένα , καὶ Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ . Ἐμελλον γὰρ ἀνθρώποι δοξάζειν , καὶ εὐχαριστεῖν τῷ πέμψαντι ἐπὶ τῆς εἰρήνην · ἀπηλλάττοντο γὰρ οἱ ἄνθρωποι τῆς πρὸς τὸν Θεὸν ὀργῆς . Ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία · ἐμελλε γὰρ καλὰ δοκεῖν τοῖς ἀνθρώποις τὰ πρὸς εὐσέβειαν . Οὐ μὲν οὖν ποιμένες , εὐαγγελισθέντες καὶ ἀκούσαντες τὸν λόγον , εἶδον τὰ πράγματα · ἦλθον εἰς τὸ σπήλαιον · οὐκ εἶδον στρωμνὴν , οὐκ εἶδον κλίνην , οὐκ εἶδον τραπέζην παρασκευὴν , ἀλλὰ καθημένους Μαριάμ καὶ Ἰωσὴφ , καὶ τὸν παῖδα ἀνακειμένον . Οὐ λέγει τοίνυν ὁ εὐαγγελιστὴς πρῶτον πατέρα , ἀλλὰ λέγει πρῶτον Μαριάμ · ἐκεῖνη γὰρ μήτηρ ἀληθῶς · μᾶλλον δὲ οὐδὲ αὕτη μήτηρ , ἐπειδὴ οὐδὲ ἔτεκε φυσικῶς , ἀλλὰ συνέλαβεν ὑπερφυσικῶς . Οὐ γὰρ ἦεν τὸ γινόμενον , ἀλλ’ ἐργαλεῖον ἦν τοῦ τεχνοῦντος . Εἶδον μὲν οὖν τὴν Μαριάμ καὶ τὸν Ἰωσὴφ καὶ τὸν παῖδα ἀνακειμένον · τὸν λόγον εἶδον τὰ πράγματα , ἐθαύμασαν , ἀνεψύχθησαν . Ἐκεῖνο μέντοι τὸ παιδίον ἀνεχώρησεν τῆς τέως ἀτελοῦς κατασκευῆς τοῦ σώματος , καὶ ἤρουν τὴν αὐξήσιν τοῦτο · καὶ ὡσπερ τεχνίτης ἐξεδίδου καὶ κατασκευάζει τὸ ἐργαλεῖον , ἵνα ὡσπερ ὁ κιθαριστὴς χρησθῇ τῇ κιθάρᾳ , καὶ ὡσπερ ὁ τοξότης χρησθῇ τῷ τόξῳ καὶ τῷ βέλει εἰς δόξον · οὕτω καὶ Ἰησοῦς , ποιῶν τοὺς πᾶσι , κατ’ ὀλίγον αὐξάνεται . Διὰ τί οὖν μὴ ἀθρόως ; διὰ τί μὴ τέλειος ἤμα παρεγένετο ; Ἦλθε μιμησάμενος τὴν φύσιν ἡμῶν , ἵνα ἀγάγῃ τὸ φύραμα διὰ τῆς ἀπαρχῆς . Εἰ μέντοι τέλειος ἐπεδήμησε καθ’ ἡλικίαν , ἐμελλον οἱ αἱρετικοὶ φάσκειν · Οὐκ ἔτεκεν αὐτὸν παρθένος , οὐκ ἔλαβεν ἐκ τοῦ ἡμετέρου γένους τὸ φύραμα . Ἐτέχθη τοίνυν ἐκ παρθένου , ἐκ τοῦ κοινοῦ φύραματος λαβὼν , ἵνα ἀγάγῃ τὸν Ἀδάμ τοῦ ἑαυτοῦ πλάσματος · καὶ διὰ τοῦτο κατ’ ὀλίγον αὐξάνεται , καὶ ἀνθρώποις συναναστρέφεται μὲν ὡς ἄνθρωπος , ἀλλὰ Κύριος ὤν τῆς φύσεως , ἀναμαρτήτως ἐπολιτεύσατο . Ὅταν τοίνυν ἀκούσῃς αὐτὸν παιδίον , ἀναλαβὲν ἐκεῖνην τὴν προφητείαν Ἠσαΐου , ἣν ἐλέγχει · Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν , οὐ δ’ ἀρχὴ ἐπεστήθη ἐπὶ τοῦ ὤμου αὐτοῦ · Θεὸς ἰσχυρὸς , ἀρχὴν εἰρήνης , πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος . Ὅταν ἀκούσῃς παιδίον , μὴ καταφρονεῖ τοῦ θνητοῦ , ἀλλὰ θαύμασον τοῦ Θεοῦ τὸν φιλάνθρωπον , καὶ θαύμασον τῆς οἰκονομίας τὴν σωτηρίαν , ἵνα γένη δεξιὸς ἀκούειν τῶν εὐαγγελίων λόγων , διὰ πίστεως παρακολουθῶν , διὰ καρτερίας γυμναζόμενος , δι’ εὐλαβείας ἀγωνιζόμενος , δι’ ἀγάπης τελειούμενος , διὰ πάντων ὁλοκληρῶς γινόμενος ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν · μετ’ οὗ τῷ Πατρὶ σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: γ . γίνομαι τοίνυν ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος , ἵνα ὁ ἀνάγκωμα ἀναλύζω , ἀξίηλθε δόγμα παρά Καῖσαρ Αὔγουστος ἀπογράφω πᾶς ὁ οἰκουμένη . Ἄτη ὁ ἀπογραφή σαφηνία πρᾶγμα , πρῶτος γύμνωσις ὁ ἀλήθεια , ἵνα μή λαμβάνω ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος · οὗτος πρῶτος ἀπογραφή · Ἀρά καί αὐτός ασσιοραω ὁ προφήτης · Ἀναδρύμμεν εἰς ὁ Παλαιστίνη , ἐξετάζω ὁ Ἰουδαικός καί ὁ ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἀπόστασις . καλῶς ὁ Δαυίδ εἰς μαρτυρία , ἀνήρ ἀξιόπιστος , Ἰουδαῖος μέν ὁ φύσις , ὡς Φυλή ὁ μνήμη , ὁ δέ ἐκκλησία πιστός . τι τοίνυν λέγω Δαυίδ ; κύριος διηγέομαι ἐν γραφή λαός καί ἄρχων οὗτος . Ταΰς ὁ ῥῆμα ὁ προφήτης , οὗτος ὁ πρᾶγμα ὁ Εὐαγγέλιος . ἄτη πρῶτος ἀπογραφή · ἀναβαίνω δέ , φημί , καί Ἰωσήφ ἀπό ὁ Γαλιλαία ἐκ πόλις Ναζαρέτ εἰς ὁ Ἰουδαία εἰς πόλις Δαυίδ , ὅστις καλέω Βηθλεέμ , διά ὁ ἔρχομαι αὐτός ἐκ οἶκος καί πατήρ Δαυίδ , ὡστε ἀπογράφω σύν Μαρία ὁ μνηστεύω αὐτός γυνή , εἰμί ἔγκυος . ἐπί γάρ μόνος ὁ μητρόω ὁ συλλογή γίνομαι . ἐν δέ ὁ ἔρχομαι αὐτός ἐκεῖ , πίμπλημι ὁ ἡμέρα ὁ τίκτω αὐτός , καί τίκτω ὁ υἱός αὐτηες͂ς ὁ πρωτότοκος , καί ἐσπαργάλισεν αὐτός , καί τίθημι αὐτός ἐν ὁ φάτνη , διότι οὐ εἰμί αὐτός τόπος ἐν ὁ κατάλυμα . οὐδείς ἐντελής οὗτος ὁ πρᾶγμα , οὐδείς πτωχός ὁ Ἰησοῦς γένεσις . Ἰησοῦς ἐποχεύω διά ἐγώ , πλούσιος εἰμί · τίθημι ἐν [ 804 ] φάτνη Μαρία ὁ Σωτήρ · οὐδείς εἰμί υπεκειμενω , οὐδείς ἐπίκειμαι · οὐδέ γάρ χρή ἔχω ὁ Σωτήρ ὁ τοιοῦτος θεραπεία , οὐδέ ἐπιμέλεια ὁ ἐξωθεν ἐπίδειξις , ὡς οὐδέ νόμος φύσις συλλαμβάνω . ἀρκέω γάρ ὁ πρόσχωσις ὁ ὁ Παρθένος , ὁ δέ πᾶς αὐτός εἰμί ὁ οἰκονομέω . οὕτως , φημί , τίθημι αὐτός ἐν φάτνη , καί ποιμήν ἥδω ἐν ὁ χώρα ὁ αὐτός ἀγρυπνέω . οὐ μέν Ματθαῖος ἱστορέω , ὅτι μόνος παραγίγνομαι · ὁ δέ Λουκᾶς , ὅτι καί ποιμήν ἥδω ἐν ὁ χώρα ἀγρυπνέω · ἔχω μάγος , ἐνταῦθα ποιμήν . καί ἔρχομαι ἄγγελος πρός αὐτός μετά φάος πρᾶγμα · Στρατός μέγας ὄμνυμι επιγαλλομενω ἥμερος , ὅτι Σωτήρ τίκτω ὁ κόσμος ἐν πόλις Δαυίδ · καί ὁ εἷς λαλέω · ἄγγελος , ἀναψύχω ὁ οὐρανός , καί ὁράω εἷς συμφωνία ὑμνέω καί λέγω · Δόξα ἐν ὕψιστος θεός , καί ἐπί ὁ γῆ εἰρήνη , ἐν ἄνθρωπος εὐδοκία . Πάν γάρ μέλλω συνάπτω , ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ εἰς ἑνότης ἔρχομαι , ἵνα ὁ κάτω γίγνομαι ἄνω , ἵνα ὑπό ὁ εἰρήνη ὁ μακρός καί ὁ ἐγγύς . Ποιμένες οὗτος εὐαγγελίζομαι · διά τίς ποιμήν ; Ἐπειδή ἐγώ πλανάω Δίχων πρόβατον , ἔρχομαι ὁ κόσμιος ποίμνη . Χριστός Ἰησοῦς , ὁ Σωτήρ ὁ οἰκουμένη , καί ποιμήν εὐαγγελίζομαι διά ὁ ποιμήν , καί Δόξα ἐν ὕψιστος θεός . μέλλω γάρ ἄνθρωπος δοξάζω , καί εὐχαριστέω ὁ πέμπω ἐπί ὁ εἰρήνη · ἀπαλλάσσω γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ πρός ὁ θεός ὀργή . ἐν ἄνθρωπος εὐδοκία · μέλλω γάρ καλός δοκέω ὁ ἄνθρωπος ὁ πρός εὐσέβεια . Οὐ μέν οὖν ποιμήν , εὐαγγελίζομαι καί ἀκούω ὁ λόγος , ὁράω ὁ πρᾶγμα · ἔρχομαι εἰς ὁ σπήλαιον · οὐ ὁράω στρωμνή , οὐ ὁράω κλίνη , οὐ ὁράω τρέπω παρασκευή , ἀλλά κάθημαι Μαρία καί Ἰωσήφ , καί ὁ παῖς ανακειμενω . οὐ λέγω τοίνυν ὁ εὐαγγελιστής πρῶτος πατέρας , ἀλλά λέγω πρῶτος Μαρία · ἐκεῖνος γάρ μήτηρ ἀληθῶς · μᾶλλον δέ οὐδέ οὗτος μήτηρ , ἐπεί οὐδέ τίκτω φυσικός , ἀλλά συλλαμβάνω ὑπερφυσικός . Οὐ γάρ ἔρχομαι ὁ γίγνομαι , ἀλλά ἐργαλεῖον εἰμί ὁ τεχνόω . εἶδον μέν οὖν ὁ Μαρία καί ὁ Ἰωσήφ καί ὁ παῖς ανακειμενω · ὁ λόγος ὁράω ὁ πρᾶγμα , θαυμάζω , ἀναψύχω . ἐκεῖνος μέντοι ὁ παιδίον ἀναχωρέω ὁ τέως ἀτελής κατασκευή ὁ σῶμα , καί ἀρόω ὁ αὔξησις οὗτος · καί ὡς τεχνίτης ἐκδίδωμι καί κατασκευάζω ὁ ἐργαλεῖον , ἵνα ὡς ὁ κιθαριστής χράω ὁ κιθάρα , καί ὡς ὁ τοξότης χράω ὁ τόξον καί ὁ βέλος εἰς δοκέω · οὕτως καί Ἰησοῦς , ποιέω ὁ πᾶς , κατά ὀλίγος αὐξάνω . Ζεύς τίς οὖν μή ἀθρόος ; διά τίς μή τέλειος ἀμάω παραγίνομαι ; ἔρχομαι μιμέομαι ὁ φύσις ἐγώ , ἵνα ἄγω ὁ φύραμα διά ὁ ἀπαρχή . εἰμί μέντοι τέλειος ἐπιδημέω κατά ἡλικία , μέλλω ὁ αἱρετικός φάσκω · οὐ τίκτω αὐτός παρθένος , οὐ λαμβάνω ἐκ ὁ ἡμέτερος γένος ὁ φύραμα . τίκτω τοίνυν ἐκ παρθένος , ἐκ ὁ κοινός φύραμα λαμβάνω , ἵνα ἄγω ὁ Ἀδάμ ὁ ἑαυτοῦ πλάσμα · καί διά οὗτος κατά ὀλίγος αὐξάνω , καί ἄνθρωπος συναναστρέφω μέν ὡς ἄνθρωπος , ἀλλά κύριος εἰμί ὁ φύσις , ἀναμάρτητος πολιτεύω . ὅταν τοίνυν ἀκούω αὐτός παιδίον , ἀναλαμβάνω ἐκεῖνος ὁ προφητεία Ἠσαΐας , ὅς ἔλεγχος · παιδίος γεννάω ἐγώ , οὐ δέ ἀρχή ἐφίστημι ἐπί ὁ ὦμος αὐτός · θεός ἰσχυρός , ἀρχή εἰρήνη , πατήρ ὁ μέλλω αἰών . ὅταν ἀκούω παιδίον , μή καταφρονέω ὁ θνητός , ἀλλά θαυμάζω ὁ θεός ὁ φιλάνθρωπος , καί θαυμάζω ὁ οἰκονομία ὁ σωτηρία , ἵνα γένος δεξιός ἀκούω ὁ εὐαγγέλιον λόγος , διά πίστη παρακολουθέω , διά καρτερία γυμνάζω , διά εὐλάβεια ἀγωνίζομαι , διά ἀγάπη τελειόω , διά πᾶς ὁλοκληρέω γίγνομαι ἐν Χριστός Ἰησοῦς ὁ κύριος ἐγώ · μετά ὅς ὁ πατήρ σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή καί προσκύνησις εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .