joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0285.1
ποιεῖ τοῦτο δι' ἑαυτοῦ ὁ δικαστής , ἀλλ' ἐρωτᾷ · καὶ οὐδὲ τοῦτο δι' ἑαυτοῦ . Εἰ δὲ διαλέγεσθαι ἀνθρώπῳ πονηρῷ οὐκ ἀνεκτὸν δικάζοντα , ἀλλὰ μέσῳ τινὶ χῆχρηται , πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς τοὺς ὁμοίους ὑβρίζειν οὐ χρή · οὐ γὰρ οὕτω τῷ ὑβρίσαι πλεονεκτήσομεν αὐτῶν , ὡς τῷ ὑβριχθῆναι , ὅτι ὑβρίσαμεν ἑαυτούς . Τοὺς μὲν οὖν πονηροὺς διὰ τοῦτο οὔτε ὑβρίζειν χρή , τοὺς δὲ ἀγαθοὺς καὶ δι' ἕτερον , ὅτι οὐκ ἄξιοι · καὶ τρίτον , ὅτι ὑβριστὴν εἶναι οὐ χρή . Νῦν δὲ , ὅρα γίγνεται · ὑβρίζειν καὶ ἐπηρεαάζεσθαι ἄνθρωπος , καὶ ὁ ἐπηρεάζων ἄνθρωπος , καὶ οἱ θεωροῦντες ἄνθρωποι . Τί οὖν ; τὰ θηρία δεῖ εἰς μέσον ἐλθεῖν καὶ διαλύειν ; τοῦτο γὰρ λείπεται . " Ὅταν γὰρ οἱ τερπόμενοι τῇ ἀδικίᾳ ἀνθρώποι ὦσι , τοῖς θηρίοις ἡ καταλλαγὴ λείπεται · ὥσπερ οὖν διστοῦν μαχομένων ἐν οἰκίᾳ , λείπεται τοὺς οἰκέτας καταλλάττειν ( τοῦτο γὰρ ἡ τοῦ πράγματος φύσις ἀπαιτεῖ , εἰ καὶ ταύτῃ τάχα μὴ γίνεται ) · οὕτω καὶ ἐνταῦθα . Ὑβρίζεις ; εἰκότως · οὐδὲ γὰρ ἄνθρωπος εἶ . Διὰ τοῦτο ἔδοξε μέγα τι εἶναι τὴν ὕβριν , καὶ ἔδοξε τοῖς μεγάλως προσέχειν · τὸ δὲ ἀνδραποδὸς μᾶλλον προσῆκει , ὥσπερ τὸ εὐφημεῖν ἐλευθέροις ἐμπρέπει . " Ὡςπερ γὰρ τὸ κακῶς ποιεῖν ἐκεῖνων , οὕτω τὸ κακῶς πάσχειν [ 301 ] τούτων . Οὐδ' ἐστὶν κλέπτρια δοῦλη τὰ τοῦ δεσπότου λαθραίως ὑφαιροῦσα , τοιούτων τί ἐστι καὶ ἡ ὕβρις · καὶ ὡς ἂν εἴποι τις , καθάπερ ὁ κλέπτης σπουδὴ εἰωθὼν πανταχοῦ περιδιδὺ ὑφελθεῖν τι σπουδάζων · οὕτω καὶ οὗτος πάντα περιπεῖ , ἐκβάλλειν τι θέλων . Τάχα ἕτερόν τινι παραδεῖ · αὐτὸν διαφθαρέμεν . " Ὡςπερ γὰρ εἰ τις σκεύη ἀχάκλέπτων ἐξ οἰκίας , καὶ ἐξάγων πάντων ἐμαρτυρῶν τὰ ὑφαιρεθέντα ἤσχυνε τοσοῦτον , ὅσον αὐτὸς ἐταῦτα ὑφελθεῖν καὶ ἐξάγων · οὕτω δὴ καὶ ἐκβαλὼν ἐμπροσθεν πάντων ἀκάθαρτα ῥήματα , ἕτερούς ἤσχυεν , ἀλλ' ἑαυτὸν διὰ τῶν ῥημάτων , ἀγαγὼν τοιαῦτα καὶ καταρρυθνάςας αὐτοῦ καὶ τὴν ταν καὶ τὴν διάνοιαν . Ταυτὸν γὰρ γίνεται , ὅταν τοὺς πονηροὺς μαχώμεθα , ὥσπερ ἂν εἰ τις ἀνὸ τὸν ἐν σπηλαδίῳ ὄντα ὑπὲρ τοῦ πολῆσαι μολὼν ἐκαθεῖς αὐτοῦ τὰς χεῖρας εἰς τὸν βόρβορον . Ταῦ παρακαλῶ , πάντα ἀναλογιζόμενοι , φεύγωμεν ττεῦθεν βλάβην , καὶ εὐφημον ἔχωμεν γλῶτταν , ἵνθαρσύντες πάσης ὑβρεώς , δυνηθῶμεν μετὰ δειλίας τὸν παρόντα βίον διανύσαι , καὶ τῶν ἐπμένων ἀγαθῶν τοῖς ἀγαπῶσιν αὐτὸν ἐπιτυχεῖν , καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χιμεθ' οὐ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι ἔξῃτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν ἁἁμῆν .
Lemmas: ποιέω οὗτος διά ἑαυτοῦ ὁ δικαστής , ἀλλά ἐρωτάω · καί οὐδέ οὗτος διά ἑαυτοῦ . εἰμί δέ διαλέγω ἄνθρωπος πονηρός οὐ ἀνεκτός δικάζω , ἀλλά μέσος τις χαίρω , πολύς μᾶλλον ἐγώ ὁ ὅμοιος ὑβρίζω οὖον χρή · οὖον γάρ οὗτος ὁ ὑβρίζω πλεονεκτέω αὐτός , ὡς ὁ ὑβρίζω , ὅτι ὑβρίζω ἑαυτοῦ . ὁ μέν οὖν πονηρός διά οὗτος οὔτε ὑβρίζω χρή , ὁ δέ ἀγαθός καί διά ἕτερος , ὅτι οὐ ἄξιος · καί τρίτος , ὅτι ὑβριστής εἰμί οὖον χρή . νῦν δέ , ὁράω γίγνομαι · ὑβρίζω καί ἐπηρεάζω ἄνθρωπος , καί ὁ ἐπηρεάζω ἄνθρωπος , καί ὁ θεωρέω ἄνθρωπος . τις οὖν ; ὁ θηρίον δεῖ εἰς μέσος ἔρχομαι καί διαλύω ; οὗτος γάρ λείπω . " ὅταν γάρ ὁ τέρπω ὁ ἀδικία ἄνθρωπος εἰμί , ὁ θηρίον ὁ καταλλαγή λείπω · ὥσπερ οὖν διίστημι μάχομαι ἐν οἰκίον , λείπω ὁ οἰκέτης καταλλάσσω ( οὗτος γάρ ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις ἀπαιτέω , εἰμί καί οὗτος τάχα μή γίγνομαι ) · οὗτος καί ἐνταῦθα . ὑβρίζω ; εἰκότως · οὐδέ γάρ ἄνθρωπος εἰμί . Ζεύς οὗτος δοκέω μέγας τίς εἰμί ὁ ὕβρις , καί δοκέω ὁ μέγας προσέχω · ὁ δέ ἀνδραποδίζω μᾶλλον προσήκω , ὥσπερ ὁ εὐφημέω ἐλεύθερος ἐμπρέπω . " ὡς γάρ ὁ κακῶς ποιέω ἐκεῖνος , οὗτος ὁ κακῶς πάσχω [ 301 ] οὗτος . οὐ εἰμί κλέπτρια δοῦλος ὁ ὁ δεσπότης λαθραῖος ὑφαιρέω , τοιοῦτος τίς εἰμί καί ὁ ὕβρις · καί ὡς εἄν εἶπον τις , καθάπερ ὁ κλέπτης σπουδή εἴωθα πανταχοῦ περιδίδωμι ὑφαιρέω τίς σπουδάζω · οὗτος καί οὗτος πᾶς περιπίπτω , ἐκβάλλω τίς ἐθέλω . Τάχα ἕτερος τις παραδεί · αὐτός διαφθείρω . " ὡς γάρ εἰμί τις σκεῦος ἀχάκλέπτων ἐκ οἰκίον , καί ἐξάγω πᾶς μαρτυρέω ὁ ὑφαιρέω αἰσχύνω τοσοῦτος , ὅσος αὐτός οὗτος ὑφαιρέω καί ἐξάγω · οὗτος δή καί ἐκβάλλω ἔμπροσθεν πᾶς ἀκάθαρτος ῥῆμα , ἕτερος ἔχω , ἀλλά ἑαυτοῦ διά ὁ ῥῆμα , ἄγω τοιοῦτος καί καταρρυθνάςας αὐτός καί ὁ ὅς καί ὁ διάνοια . τατός γάρ γίγνομαι , ὅταν ὁ πονηρός μάχομαι , ὥσπερ εἄν εἰμί τις Ανό ὁ ἐν σπηλάδιον εἰμί ὑπέρ ὁ πολέω βλώσκω καθίημι αὐτός ὁ χείρ εἰς ὁ βόρβορος . ταῦ παρακαλέω , πᾶς ἀναλογίζομαι , φεύγω τίθημι βλάβη , καί Εὔφημος ἔχω γλῶσσα , ἵνθαρσύντες πᾶς ὕβρις , δύναμαι μετά δειλία ὁ πάρειμι βίος διανύω , καί ὁ ἐπιμένω ἀγαθός ὁ ἀγαπάω αὐτός ἐπιτυγχάνω , καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χιμεθ' οὖον ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα ἔξειμι , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ ἁμήν .