joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0308.3
α . Ἔδει πολλῆς παρακλήσεως ἀπὸ τῆς ταραχῆς ἐκείνης . Τοῦτο δὲ καὶ ποιεῖ , καὶ ἵνα παρακαλέσῃ τοὺς μαθητάς , ἔρχεται εἰς Μακεδονίαν ἄ , εἶτα εἰς τὴν Ἑλλάδα . Καὶ ὅτι σφῶρα αὐτοὺς παρεκάλεσεν , ἄκουε . Διελθὼν δὲ τὰ μέρη ἐκεῖνα , καὶ παρακαλῶν αὐτοὺς λόγῳ πολλῷ , ἤλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα . Ποιήσας τε μίνας τρεῖς , τενομένης αὐτῷ ἐπιβολῆς ὑπὸ τῶν Ἰουδαίων μέλλοιτι ἀνάρθαι εἰς τὴν Συρίαν , ἐγένετο τῷν τῷ ὑποστρέψαι διὰ Μακεδονίας . Συνείπετο δὲ αὐτῷ ἄχρι τῆς Ἀσίας Σώπατρος Βερωίας , Θεσσαλονικέων δὲ Ἀρίσταρχος καὶ Σεκούνδος καὶ Γάϊος Δερβαῖος καὶ Τιμόθεος , Ἀσιανοὶ δὲ Τυχικὸς καὶ Τρόφιμος . Οὗτοι προελθόντες , ἔμενον ἡμῶν ἐν Τρωάδι . Πάλιν διώκεται ὑπὸ Ἰουδαίων , καὶ ἔρχεται εἰς Μακεδονίαν . Πῶς δὲ τὸν Τιμόθεον Θεσσαλονικέα φησίν ; Οὐ τοῦτο λέγει · Ἄλλα , Προελθόν , φησίν , οὗτοι εἰς τὴν Τρωάδα προδοποιοῦντες αὐτῷ . Ἦμεῖς δὲ ἐπελαύνσαμεν μετὰ τὰς ἡμέρας τῶν Ἄζύμων ἀπὸ Φιλίππων , καὶ ἤλθομεν πρὸς αὐτοὺς εἰς τὴν Τρωάδα ἄχρις ἡμερῶν πέντε , οὗ διετριψάμεν ἡμέρας ἐπτά . Καὶ γὰρ τὰς ἑορτὰς ἐμοὶ δοκεῖ σπουδάζειν αὐτὸν ποιεῖν ἐν ταῖς μεγάλαις πόλεσι . Ἀπὸ Φιλίππων ἐκπλεῖ , ἔνθα τὰ κατὰ τὸ δεσμωτήριον ἐγένετο . Τρίτον δὲ τοῦτο εἰς Μακεδονίαν ἐπαναλθεῖ , καὶ πολλὰ μαρτυρεῖ τοῖς Φιλίππησιοις · διὸ καὶ ἐνδιατριβὴ ἐκεῖ . Ἐν δὲ τῇ μιᾷ τῶν Σαββάτων , συνηγμένῳ ἡμῶν κλᾶσαι ἄρτον , ὁ Παῦλος διελέγετο αὐτοῖς μέλλων ἐξέναι · παρετείνε τε τὸν λόγον μέχρι μεσονυκτίου . Ὅρα πῶς πάντα πάρεργα ἦν τοῦ χρήγματος . Πεντηκοστὴ τότε ἦν καὶ Κυριακὴ ἦν ὁ δὲ καὶ μέχρι μεσονυκτίου τὴν διασπολίαν ἐκτείνει · οὕτως τῶν μαθητῶν σωτηρίαν ἠφιετο , ὅτι οὐδὲ τὴν νύκτα ἔσχα , ἀλλὰ τότε μᾶλλον διελέγετο , ὅτε ἡγύλας ὁὐσίας . Ὅρα πῶς καὶ πολλὰ διελέγετο , καὶ παρ’ αὐτὸν τοῦ δεῖπνου τὸν καιρόν . Ἄλλὰ συνετάραξε τὴν ἑορτὴν ὁ διάβολος , οὗ μὴν ἴσχυσεν , βαπτίσας τὸν ἄκροατὴν ὑπὸ καὶ κατενεγκών . Καὶ ἰπὼς συμβαίνει , ἡρμηνεύει ἐπαγγών · Ἦσαν δὲ λαμπάδες ἰκαναὶ ἐν τῷ ὑπερώφῳ , οὗ ἦμεν συνηγμένοι . Καθήμενος δὲ τις νεανίας ὀνόματι Ἐὐτύχος ἐπὶ τῆς θυρίδος , καταφερόμενος ὑπὸ βαθεῖ , διαλεγομένου τοῦ Παύλου ἐπὶ πλεῖον , κατενεχθεῖς ὑπὸ τοῦ ὑπνου ἔπεσεν ἀπὸ τοῦ τριστέγους κάτω , καὶ ἦρθη νεκρός . Καταβὰς δὲ ὁ Παῦλος ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτό , καὶ συμπεριλαβὼν αὐτόν , εἶπε · Μὴ θορυβεῖσθε · ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν . Ἄναβὰς δὲ , καὶ κλᾶσας ἄρτον καὶ γευσάμενος , ἐρ’ ἰκανόν τε ὀμιλήσας ἄχρις αὐγῆς , οὕτως ἐξῆλθεν . Ἦγαγον δὲ τὸν [ 326 ] παῖδα ζῶντα , καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως . Θεά δέ μοι τὸ θέατρον , ὅπως ἦν συγκεχωρημένον · Συνηγμένων γὰρ τῶν μαθητῶν , φησίν · καὶ τὸ σημεῖον , οἶον · Ἐπὶ θυρίδος γὰρ , φησίν , ἐκάθιστο , καὶ ἀφρὶ τῶν νυκτῶν . Τόσος ἦν ὁ πόθος τῆς ἀκροάσεως . Αἰσχυνοῦμεν ἡμεῖς μηδὲ ἡν ἡμέρα τοῦτο ποιοῦντες . Ἄλλὰ Παῦλος διελέγετο , φησίν , τότε . Ἤ λέγεις ; Καὶ νῦν Παῦλος διαλέγεται , μᾶλλον δὲ οὐδὲ τότε Παῦλος οὐδὲ νῦν , ἀλλ’ ὁ Χριστός , καὶ οὐδεὶς ἀκούει . Οὐχὶ θυρὶς ἐστι νῦν , οὗ πείνα , οὐχ ὑπνος ἐνοχλεῖ , καὶ ὅμως οὐχ ἀκούομεν · οὗ στενοχωρία τόπου , οὐχ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Καὶ τὸ δὲ θαυμαστόν , οὗ καὶ νεανίας ἐκείνος ὡν οὐχ ἦν ἄβησιμος , καὶ ὑπὸ καταφερόμενος οὐχ ἀπέστη , οὐδὲ ἔδεισε τὸν κίνδυνον μὴ κατενεχθῆ . Εἰ δὲ καὶ νυστάζας κατέπεσεν , μὴ θαυμάσῃς · οὐ γὰρ ἀπὸ ῥαθυμίας ἐνύσταξεν , ἀλλ’ ἀπὸ ἀνάγκης φύσεως . Σὺ δέ μοι θέα , ὅτι οὕτως ἐξεων τῇ προθυμίᾳ , ὅτι καὶ ἐν τριστέγῳ ἦσαν · οὕτω γὰρ ἦν ἡ ἐκκλησία . Μὴ θορυβεῖσθε , φησίν · ἡ γὰρ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν αὐτῷ ἐστιν . Οὐχ εἶπεν , Ἄναστήσεται , ἐγερθὼ γὰρ αὐτόν · Ἄλλὰ τί ; Μὴ θορυβεῖσθε . Ὅρα τὸ ἀτύπου , καὶ παρακλητικόν . Ἄναβὰς καὶ κλᾶσας , φησίν , ἄρτον καὶ γευσάμενος . Τοῦτο διέκοψε τὸν λόγον , οὗ μὴν ἐβάσκανεν . Ὅρας τὸ δεῖπνον τὸ ἀπέρριπτον ; Καὶ γευσάμενος , φησίν , ἐρ’ ἰκανόν τε ὀμιλήσας ἄχρις αὐγῆς , οὕτως ἐξῆλθεν . Ὅρας πῶς διενυκτέρευον ; Τοιαῦται αἱ τράπεζαι ἦσαν , ὡς νήφοντας πάλιν ἀπέναι τοὺς ἄκροατάς , καὶ πρὸς ἄκροάσειν εἶναι ἐπιτηδεῖους . Τί κυνῶν διαφέρομεν ἡμεῖς ; Ὅρατε πῶσον τὸ διάφορον ; Ἦγαγον δὲ τὸν παῖδα ζῶντα ἄ , καὶ παρεκλήθησαν οὐ μετρίως . Σφόδρα παρακαλοῦνται , ὅτι τε ζῶντα ἀπέλαβον , ὅτι τε σημείων γέγονεν . Ἦμεῖς δὲ προσελθόντες ἐπὶ τὸ πλοῖον , ἀνῆχόμεν εἰς τὴν Ἄσσον , ἐκεῖθεν μέλλοντες ἀναλαμβάνειν τὸν Παῦλον · οὕτω γὰρ ἦν διατεταγμένος , μέλλων αὐτὸς πεζεύειν . Ὡς δὲ συνέβαλεν ἡμῖν εἰς τὴν Ἄσσον , ἀναλαβόντες αὐτὸν ἤλθομεν εἰς Μυτιλήνην . Πολλὰχοῦ τῶν μαθητῶν ὁ Παῦλος χωρίζεται . Ἰδοὐ γὰρ πάλιν , αὐτὸς μὲν πεζεύει , ἐκεῖνοι δὲ τῷ πλοίῳ ἀνάγονται · τὸ μὲν κουφότερον ἐκείνοις ἐπιτρέπων , τὸ δὲ ἐπιπονώτερον αὐτῷ , αἱρούμενος . Ἐπέκεινεν , ἅμα καὶ πολλὰ οἰκονομῶν , ἅμα καὶ παιδεύων μηδὲ αὐτοὺς χωρίζεσθαι αὐτοῦ . Κἄκειθεν ἀποπλεύσαντες τῇ ἐπαύριον , κατηρτίσαμεν ἀντικρὺ Χίου · τῇ δὲ ἑτέρᾳ παρεβάλαμεν εἰς Σάμον , καὶ μεῖντες ἐν Τρωγυλλίῳ , τῇ ἑχομένῃ ἤλθομεν εἰς Μίλητον . Ὅρα πῶς ἐπιτηχόμενου τοῦ Παύλου ἀνάγεται , καὶ οὗ χρονεύουσι , ἀλλὰ πλέουσι τὰς νήσους . Ἐκρίνε γὰρ ὁ Παῦλος παραπλεῖσαι τὴν Ἔφεσον , ὅπως μὴ γένηται αὐτῷ χρονισθῆναι ἐν τῇ Ἀσίᾳ . Ἐσπευδε γὰρ , εἰ δυνατὸν ἦν αὐτῷ τὴν ἡμέραν τῆς Πεντηκοστῆς γενέσθαι εἰς Ἱεροσόλυμα .
Lemmas: ὅς . δέω πολύς παράκλησις ἀπό ὁ ταραχή ἐκεῖνος . οὗτος δέ καί ποιέω , καί ἵνα παρακαλέω ὁ μαθητής , ἔρχομαι εἰς Μακεδονία ὅς , εἶτα εἰς ὁ Ἑλλάς . καί ὅτι σφῶρα αὐτός παρακαλέω , ἀκούω . διέρχομαι δέ ὁ μέρος ἐκεῖνος , καί παρακαλέω αὐτός λόγος πολύς , ἔρχομαι εἰς ὁ Ἑλλάς . ποιέω τε Μίνας τρεῖς , τείνω αὐτός ἐπιβολεύς ὑπό ὁ Ἰουδαῖος μέλλω ἀναίρω εἰς ὁ Συρία , γίγνομαι τῷ ὁ ὑποστρέφω διά Μακεδονία . συνέπομαι δέ αὐτός ἄχρι ὁ Ἀσία Σωσίπατρος Βέροια , Θεσσαλονικεύς δέ Ἀρίσταρχος καί Σεκούνδος καί Γάϊος Δερβαῖος καί Τιμόθεος , Ἀσιανός δέ τυχικός καί Τρόφιμος . οὗτος προέρχομαι , μένω ἐγώ ἐν Τρωάς . πάλιν διώκω ὑπό Ἰουδαῖος , καί ἔρχομαι εἰς Μακεδονία . Πῶς δέ ὁ Τιμόθεος Θεσσαλονικεύς φημί ; οὖον οὗτος λέγω · ἄλλος , προέρχομαι , φημί , οὗτος εἰς ὁ Τρωάς προδοποιεω αὐτός . ἡμεῖς δέ ἐπελαύνσαμεν μετά ὁ ἡμέρα ὁ ἄζυμος ἀπό Φίλιππος , καί ἔρχομαι πρός αὐτός εἰς ὁ Τρωάς ἄχρι ἡμέρα πέντε , ὅς διατρίβω ἡμέρα ἑπτά . καί γάρ ὁ ἑορτή ἐγώ δοκέω σπουδάζω αὐτός ποιέω ἐν ὁ μέγας πόλις . ἀπό Φίλιππος ἐκπλέω , ἔνθα ὁ κατά ὁ δεσμωτήριον γίγνομαι . Τρίτος δέ οὗτος εἰς Μακεδονία ἐπαναλθεῖ , καί πολύς μαρτυρέω ὁ Φιλιππήσιος · διό καί ἐνδιατριβή ἐκεῖ . ἐν δέ ὁ εἷς ὁ σάββατον , συνάγω ἐγώ κλάω ἄρτος , ὁ Παῦλος διαλέγω αὐτός μέλλω ξένος · παρατείνω τε ὁ λόγος μέχρι μεσονύκτιος . Ὅρας πῶς πᾶς πάρεργον εἰμί ὁ χρήγματος . Πεντηκοστή τότε εἰμί καί Κυριακός εἰμί ὁ δέ καί μέχρι μεσονύκτιος ὁ διασπολίαν ἐκτείνω · οὕτως ὁ μαθητής σωτηρία ἀφίημι , ὅτι οὐδέ ὁ νύξ σχάζω , ἀλλά τότε μᾶλλον διαλέγω , ὅτε ηγυλαας οὐσία . Ὅρας πῶς καί πολύς διαλέγω , καί παρά αὐτός ὁ δεῖπνον ὁ καιρός . ἀλλά συνταράσσω ὁ ἑορτή ὁ διάβολος , ὅς μήv ἰσχύω , βαπτίζω ὁ ἀκροατής ὑπό καί καταφέρω . καί ἰπὼς συμβαίνω , ἑρμηνεύω ἐπάγω · εἰμί δέ λαμπάς ἱκανός ἐν ὁ ὑπερωπάω , ὅς εἰμί συνάγω . κάθημαι δέ τις νεανίας ὄνομα Εὔτυχος ἐπί ὁ θυρίς , καταφέρω ὑπό βαθύς , διαλέγω ὁ Παῦλος ἐπί πλείων , καταφέρω ὑπό ὁ ὕπνος πίπτω ἀπό ὁ τρίστεγος κάτω , καί ἀραρίσκω νεκρός . καταβαίνω δέ ὁ Παῦλος ἐπιπίπτω ἐπί αὐτός , καί συμπεριλαμβάνω αὐτός , εἶπον · μή θορυβέω · ὁ γάρ ψυχή αὐτός ἐν αὐτός εἰμί . ἀναβαίνω δέ , καί κλάω ἄρτος καί γεύω , ἄρα ἱκανός τε ὁμιλέω ἄχρι αὐγή , οὕτως ἐξέρχομαι . ἄγω δέ ὁ [ 326 ] παῖς ζῶ , καί παρακαλέω οὖον μέτριος . Θεά δέ ἐγώ ὁ θέατρον , ὅπως εἰμί συγχωρέω · συνάγω γάρ ὁ μαθητής , φημί · καί ὁ σημεῖον , οἶος · ἐπί θυρίς γάρ , φημί , καθιστός , καί ἀφρίς ὁ νύξ . Τόσος εἰμί ὁ πόθος ὁ ἀκρόασις . αἰσχύνω ἐγώ μηδέ ἐάν ἡμέρα οὗτος ποιέω . ἀλλά Παῦλος διαλέγω , φημί , τότε . ἤ λέγω ; καί νῦν Παῦλος διαλέγω , μᾶλλον δέ οὐδέ τότε Παῦλος οὐδέ νῦν , ἀλλά ὁ Χριστός , καί οὐδείς ἀκούω . οὐ θυρίς εἰμί νῦν , ὅς πείνα , οὐ ὕπνος ἐνοχλέω , καί ὅμως οὐ ἀκούω · ὅς στενοχωρία τόπος , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . καί ὁ δέ θαυμαστός , ὅς καί νεανίας ἐκείνος ὡς οὐ εἰμί ἄβησιμος , καί ὑπό καταφέρω οὐ ἀφίστημι , οὐδέ δείδω ὁ κίνδυνος μή καταφέρω . εἰμί δέ καί νυστάζω καταπίπτω , μή θαυμάζω · οὖον γάρ ἀπό ῥᾳθυμία νυστάζω , ἀλλά ἀπό ἀνάγκη φύσις . σύ δέ ἐγώ θέα , ὅτι οὕτως ἕξις ὁ προθυμία , ὅτι καί ἐν τρίστεγον εἰμί · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἐκκλησία . μή θορυβέω , φημί · ὁ γάρ ψυχή αὐτός ἐν αὐτός εἰμί . οὐχ εἶπον , ἀνίστημι , ἐγείρω γάρ αὐτός · ἀλλά τίς ; μή θορυβέω . Ὅρας ὁ άτυπος , καί παρακλητικός . ἀναβαίνω καί κλάω , φημί , ἄρτος καί γεύω . οὗτος διακόπτω ὁ λόγος , ὅς μήv βασκαίνω . ὁράω ὁ δεῖπνον ὁ ἀπορρίπτω ; καί γεύω , φημί , ἄρα ἱκανός τε ὁμιλέω ἄχρι αὐγή , οὕτως ἐξέρχομαι . ὁράω πῶς διανυκτερεύω ; τοιοῦτος ὁ τράπεζα εἰμί , ὡς νήφω πάλιν ἀφίημι ὁ ἀκροατής , καί πρός ἀκροάομαι εἰμί ἐπιτήδειος . τις κύω διαφέρω ἐγώ ; ὁράω πίπτω ὁ διάφορος ; ἄγω δέ ὁ παῖς ζῶ ὅς , καί παρακαλέω οὖον μέτριος . σφόδρα παρακαλέω , ὅτι τε ζῶ ἀπολαμβάνω , ὅτι τε σημεῖον γίγνομαι . ἡμεῖς δέ προσέρχομαι ἐπί ὁ πλοῖον , ἀνέχω εἰς ὁ Ἄσσος , ἐκεῖθεν μέλλω ἀναλαμβάνω ὁ Παῦλος · οὗτος γάρ εἰμί διατάσσω , μέλλω αὐτός πεζεύω . ὡς δέ συμβάλλω ἐγώ εἰς ὁ Ἄσσος , ἀναλαμβάνω αὐτός ἔρχομαι εἰς Μυτιλήνη . πολλαχού ὁ μαθητής ὁ Παῦλος χωρίζω . ἰδού γάρ πάλιν , αὐτός μέν πεζεύω , ἐκεῖνος δέ ὁ πλοῖον ἀνάγω · ὁ μέν κοῦφος ἐκεῖνος ἐπιτρέπω , ὁ δέ ἐπίπονος αὐτός , αἱρέω . Ἐπέκεινα , ἅμα καί πολύς οἰκονομέω , ἅμα καί παιδεύω μηδέ αὐτός χωρίζω αὐτός . κακείθεν ἀποπλέω ὁ ἐπαύριον , καταρτίζω ἀντικρύ Χίος · ὁ δέ ἕτερος παραβάλλω εἰς Σάμος , καί μένω ἐν Τρωγυλλίῳ , ὁ ἔχω ἔρχομαι εἰς Μίλητος . Ὅρας πῶς επιτηχομενω ὁ Παῦλος ἀνάγω , καί ὅς χρονεύω , ἀλλά πλέω ὁ νῆσος . κρίνω γάρ ὁ Παῦλος παραπλέω ὁ Ἔφεσος , ὅπως μή γίγνομαι αὐτός χρονίζω ἐν ὁ Ἀσία . σπεύδω γάρ , εἰμί δυνατός εἰμί αὐτός ὁ ἡμέρα ὁ Πεντηκοστή γίγνομαι εἰς Ἱερουσαλήμ .