joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0064.4
[ 52 ] Τοῦτό ἐστι φιλεῖν τὸν Χριστόν , τοῦτο μὴ μισθωτὸν εἶναι , μηδὲ πραγματεῖν καὶ καπηλεύειν ἡγεῖσθαι , ἀλλ’ ὅντως ἐνάρρετον εἶναι , καὶ διὰ τὸ τῷ Θεῷ φίλον πάντα ποιεῖν . Ὡσῶν οὖν δακρύων ἄξιοι , ὅταν τοσοῦτον ὀφείλωμεν μέτρων , μηδὲ ὡς κάπηλοι μετιώμεν τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν ; Τοσαῦτα ἡμῖν ὑπὸχρεῖται , καὶ οὐδὲ οὕτως ἀκούομεν ; Τί ταύτης τῆς ἐχθρᾶς ἴσον γέγοντο ἡμῖν ; Καίτοι γε οἱ περὶ χρήματα μανιάνμενοι , κἂν ἐχθροῖσι , κἂν δούλοισι , κἂν πολειμιστάτοις εἴρωσι , κἂν πάντα κακοῦς , μόνον δὲ προσδοκήσωσιν , ὅτι χρήματα δι’ αὐτῶν δυνήσονται λαβεῖν , πάντα ποιοῦσι , καὶ κολακεύουσι , καὶ θεραπεύουσι , καὶ δούλοι γίνονται , καὶ πάντων ἠγοῦνται · αὐτοὺς σεμνοτέρους εἶναι , ἵνα τι λάβωσι παρ’ αὐτῶν · ἢ γὰρ τῶν χρημάτων ἐλπίς οὐδὲν τούτων αὐτοὺς ἀφήσει ἐννοήσαι . Βασιλεία δὲ οὐχ ἰσχυσεν ὅσα χρήματα , μᾶλλον δὲ οὐδὲ τὸ πολυσοτὸν · καίτοι οὐδὲ ὁ τυχὼν ἐστιν ὁ ἐπαγγελλόμενος αὐτήν , ἀλλ’ ὁ ἀσωγυρτίως · καὶ τῆς βασιλείας αὐτῆς μεῖζων . Ὅταν δὲ καὶ τὸ ἐπαγγελλόμενον βασιλεία , καὶ Θεὸς ὁ ταύτην διδοὺς , μέγα καὶ αὐτὸ τὸ παρὰ τοιούτου λαμβάνειν . Νῦν δὲ ταύτων γίνεται , ὥσπερ ἂν εἰ βασιλεὺς μὲν κληρονόμους αὐτοῦ καὶ συγχληρονόμους τῷ υἱῷ βουλομένους ποιῆσαι μετὰ μυρίας καὶ ἑτέρας εὐεργεσίας , καταφρονούσῳ λησταρχος δὲ μυρία καὶ ἡμᾶς καὶ τοὺς γονεῖς τοὺς ἡμετέρους διαλῶν , καὶ μυρίων γέμων κακῶν , καὶ κατασιχύνας ἡμῶν καὶ τὴν δόξαν καὶ τὴν σωτηρίαν , ἕνα μόνον ὀβολὸν δεῖξας προσκυνούσθῳ παρ’ ἡμῶν . Βασιλείαν ἐπαγγέλλεται ὁ Θεός , καὶ καταφρονεῖται · γένναν προφέρει ὁ διάβολος , καὶ τιμᾶται . Οὕτως Θεός , ἐκεῖνος διάβολος . Ἀλλ’ ἰδωμεν τῶν ἐπιταγμάτων τοῦ διαδόρου . Εἰ γὰρ μηδὲν τούτων ἦν , μηδὲ οὕτος μὲν Θεός , ἐκεῖνος δὲ διάβολος · μηδὲ οὕτος μὲν βασιλείαν , ἐκεῖνος δὲ γένναν προφέρει · αὐτὴ τῶν ἐπιταγμάτων ἡ φύσις οὐχ ἰκανὴ πείσαι τοῦτο προσθεῖσθαι ; Τί δαὶ καὶ ἐκάτερος ἐπιτάττει ; Ἐκεῖνος τὰ κατασιχύοντα , οὕτος δὲ τὰ ἐνδόξους ποιοῦντα · ἐκεῖνος τὰ μυρίας περιβάλλοντα συμφοράς καὶ ἀσχημοσύνας , οὕτος τὰ πολλὴν τὴν ἀνείαν ἔχοντα . Ὅρα γὰρ ὕτως λέγει , Μάθετε ἀπ’ ἐμοῦ , ὅτι πρᾶός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ , καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν · ἐκεῖνος δὲ φησίν , Ἄγριος ἐσὼ καὶ ἀνήμερος , καὶ ἀχρόλος καὶ ὀργίλος , καὶ θηρίον μᾶλλον , ἢ ἄνθρωπος . Ἰδωμεν οὖν , τί χρησιμώτερον , τί δαὶ ωφέλιμώτερον . Ἀλλὰ μὴ τοῦτο μόνον , ἀλλ’ ἐννόησον , ὅτι ὁ μὲν διάβολος ἐστι · μάλιστα γὰρ ἂν ἐκεῖνο δεῖγῇ , πάλιν τὰ νικητήρια ἔσται μεῖζονα . Οὐ γὰρ ὁ εὐκόλα ἐπιτάττων οὕτος χρέμεται , ἀλλ’ ὁ συμφέροντα . Ἐπεὶ καὶ πατέρες φορτικὰ ἐπιτάττουσι , καὶ δεσπόται · πάλιν ὁμοίως δούλοι · ἀλλὰ διὰ τοῦτο οἱ μὲν εἰσι πατέρες , οἱ δὲ δεσπόται · ἐκεῖνοι δὲ ἀνδραποδισταὶ καὶ λυμεῶνες · καὶ πάντα τὰ ἐναντία .
Lemmas: [ 52 ] οὗτος εἰμί φιλέω ὁ Χριστός , οὗτος μή μισθωτός εἰμί , μηδέ πράγμα καί καπηλεύω ἡγέομαι , ἀλλά εἰμί ἐναίρω εἰμί , καί διά ὁ ὁ Θεός φίλος πᾶς ποιέω . ὠθέω οὖν δάκρυ ἄξιος , ὅταν τοσοῦτος ὀφείλω μέτρον , μηδέ ὡς κάπηλος μέτειμι ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ; τοσοῦτος ἐγώ υποχρειος , καί οὐδέ οὕτως ἀκούω ; τις οὗτος ὁ ἐχθρός ἴσος γίγνομαι ἐγώ ; καίτοι γε ὁ περί χρῆμα μανιάνμενοι , κἀν ἐχθρός , κἀν δοῦλος , κἀν πολειμιστατον εἴρων , κἀν πᾶς Κακοῦς , μόνος δέ προσδοκάω , ὅτι χρῆμα διά αὐτός δύναμαι λαμβάνω , πᾶς ποιέω , καί κολακεύω , καί θεραπεύω , καί δοῦλος γίγνομαι , καί πᾶς ἡγέομαι · αὐτός σεμνός εἰμί , ἵνα τίς λαμβάνω παρά αὐτός · ἢ γάρ ὁ χρῆμα ἐλπίς οὐδείς οὗτος αὐτός ἀφίημι ἐννοέω . Βασιλεία δέ οὐ ἰσχύω ὅσος χρῆμα , μᾶλλον δέ οὐδέ ὁ πολυσοος · καίτοι οὐδέ ὁ τυγχάνω εἰμί ὁ ἐπαγγέλλω αὐτός , ἀλλά ὁ ἀσωγυρτίως · καί ὁ βασίλεια αὐτός μείζων . ὅταν δέ καί ὁ ἐπαγγέλλω βασίλειος , καί θεός ὁ οὗτος δίδωμι , μέγας καί αὐτός ὁ παρά τοιοῦτος λαμβάνω . νῦν δέ οὗτος γίγνομαι , ὥσπερ εἄν εἰμί βασιλεύς μέν κληρονόμος αὐτός καί συγχληρονομος ὁ υἱός βούλομαι ποιέω μετά μυρίος καί ἕτερος εὐεργεσία , καταφρονέω λῄσταρχος δέ μυρίος καί ἐγώ καί ὁ γονεύς ὁ ἡμέτερος διάβολος , καί μυρίος γέμω κακός , καί κατασιχυναω ἐγώ καί ὁ δόξα καί ὁ σωτηρία , εἷς μόνος ὀβολός δείκνυμι προσκυνέω παρά ἐγώ . βασιλεία ἐπαγγέλλω ὁ Θεός , καί καταφρονέω · γέννα προφέρω ὁ διάβολος , καί τιμάω . οὕτως Θεός , ἐκεῖνος διάβολος . ἀλλά ὁράω ὁ ἐπίταγμα ὁ διαδορος . εἰμί γάρ μηδείς οὗτος εἰμί , μηδέ οὗτος μέν Θεός , ἐκεῖνος δέ διάβολος · μηδέ οὗτος μέν βασίλειος , ἐκεῖνος δέ γέννα προφέρω · αὐτός ὁ ἐπίταγμα ὁ φύσις οὐ ἱκανός πείθω οὗτος προσθέω ; τις δαί καί ἐκάς ἐπιτάσσω ; ἐκεῖνος ὁ κατασιχυειμι , οὗτος δέ ὁ ἔνδοξος ποιέω · ἐκεῖνος ὁ μυρίος περιβάλλω συμφορά καί ἀσχημοσύνη , οὗτος ὁ πολύς ὁ ἀνίημι ἔχω . Ὅρας γάρ ὕω λέγω , μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι πρᾶος εἰμί καί ταπεινός ὁ Καρδία , καί εὑρίσκω ἀνάπαυσις ὁ Ψυχή σύ · ἐκεῖνος δέ φημί , Ἄγριος ἕννυμι καί ἀνήμερος , καί ἀχρόλος καί ὀργίλος , καί θηρίον μᾶλλον , ἢ ἄνθρωπος . ὁράω οὖν , τίς χρήσιμος , τίς δαί ὠφέλιμος . ἀλλά μή οὗτος μόνος , ἀλλά ἐννοέω , ὅτι ὁ μέν διάβολος εἰμί · μάλιστα γάρ εἄν ἐκεῖνος δέχομαι , πάλιν ὁ νικητήριος εἰμί μείζων . οὖον γάρ ὁ εύκολος ἐπιτάσσω οὗτος κρέμομαι , ἀλλά ὁ συμφέρω . ἐπεί καί πατήρ φορτικός ἐπιτάσσω , καί δεσπότης · πάλιν ὁμοίως δοῦλος · ἀλλά διά οὗτος ὁ μέν εἰμί πατήρ , ὁ δέ δεσπότης · ἐκεῖνος δέ ἀνδραποδιστής καί λυμεών · καί πᾶς ὁ ἐναντίος .