joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0233.2
β’ . Τοῦτο ἔλεγον , τοῦτο ἐδείκνυον . Ἐπιστηρίζοντες , φησί , τὰς ψυχὰς τῶν μαθητῶν . Ἦστε ἐστηρίγμενοι ἦσαν · μᾶλλον δὲ προσετίθετο . Προὔλεγον τοίνυν , ἵνα μὴ σκανδαλισθῶσιν . Ὡσπερ ἐπίτηδες δὲ τὸ αὐτὸ γίνεται , οὐ διὰ τῶν ἀποστόλων μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν μαθητῶν · ἵνα μάθωσιν ἐκ προοιμίων εὐθέως καὶ τοῦ χρηύγματος τὴν δύναμιν , καὶ ὅτι καὶ αὐτοὺς δεῖ τοιαῦτα πιάζειν , καὶ ἵνα γενναίως στῶσι , μὴ μόνον πρὸς τὰ σημεῖα κεχηνότες , ἀλλὰ πολλῶς μᾶλλον πρὸς τοὺς πειρασμούς . Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἔλεγε · Τὸν αὐτὸν ἀγῶνα ἔχοντες , ὅλον εἴδετε ἐν ἐμοὶ καὶ ἠκούσατε . Διωγμῷ διωγμοῦ διεδέχοντο · πανταχοῦ πόλεμοι , μάχαι , λιθοβολίαι . Ποία προσροπή · πῶς ἐπειδὴ ἐν προοιμίοις θλίψεις λέγοντες ; Εἶτα καὶ ἄλλη παραμυθία . Χειροτοήσαντες δὲ αὐτοῖς πρεσβυτέρους κατ’ Ἐκκλησίαν , προσευξάμενοι μετὰ νηστειῶν , παρἐδωσαν αὐτοὺς τῷ Κυρίῳ , εἰς ὃν πεπιστεύκεισαν . Εἶδες θερμότητα Παύλου ; Προσευξάμενοι , φησί , μετὰ νηστειῶν παρέδωκαν αὐτοὺς τῷ Κυρίῳ . Ὅρα , μετὰ νηστειῶν αὐ χειροτοῦνται . Πάλιν νηστεῖα , τὸ καθάρσιον τῶν ἡμετέρων ψυχῶν . Καὶ διαδιόντες τὴν Πισιδίαν , ἦλθον εἰς Παμφυλίαν · καὶ λαλήσαντες ἐν Πέργῃ τὸν λόγον , κατήντησαν εἰς Ἀττάλειαν . Ἵνα γὰρ μὴ καταπέσῃ τὰ φρονήματα τῶν * μαθητῶν , ὅτι οἱ νομιζόμενοι θεοὶ τοιαῦτα πάσχουσιν , εἰσῆλθον πρὸς αὐτοὺς , καὶ διελέχθησαν . Καὶ ὅρα · πρῶτον εἰς Ἄρδην ἐξέρχεται , διδὼς αὐτοῖς ἀναπνεῦσαι τοῦ θυμοῦ , καὶ τότε πάλιν εἰς Λύστραν καὶ Ἰκόνιον καὶ Ἀντιόχειαν , θυμουμένους μὲν αὐτοὺς εἰκώς , πεπαιωμένους δὲ ἐπιτιθέμενος . [ 243 ] Ὅρᾳ , ὅτι οὐ πάντα χάριτι , ἀλλὰ καὶ οἰκείᾳ σπουδῇ διώκων * ; Κάθεδρ ἀπέλευσαν εἰς Ἀντιόχειαν , ὅθεν ἦσαν παραδοδομένοι τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ἔργον , ὃ ἐπλήρωσαν . Διὰ τί πάλιν ἔρχονται εἰς Ἀντιόχειαν ; Ἵνα ἀπαγγείλωσι τὰ ἐκεῖ γενόμενα . Ἄλλως δὲ καὶ οἰκονομεῖται μέγα πρᾶγμα ἐν τεύθεν · ἔδει γὰρ λοιπὸν μετὰ παρρήσιας τοῖς ἔθνεσι κηρύττειν . Ἔρχονται οὖν ταῦτα ἀπαγγέλλοντες , ἵνα εἰδέναι ἔχωσι . Καὶ οἰκονομεῖται τότε κατελθεῖν τοὺς κωλύοντας τοῖς ἔθνεσιν ὁμιλεῖν , ἵνα λοιπὸν ἀπὸ Ἱεροσολύμων πολλὴν λαβόντες ἀδειαν , μετὰ παρρησίας ἀπίωσιν . Ἡ καὶ ἄλλως , δείκνυσιν αὐτῶν τὸ ἦθος οὐχ ἀσθαδές . Ἔρχονται γὰρ τὴν τε παρρησίαν ἐνδεικνύμενοι , ὅτι καὶ χωρὶς ἐκείνων τοῖς ἔθνεσιν ἐκήρυξαν , καὶ τὴν ὑπακοήν , ὅτι αὐτοῖς ἀναφέρουσιν · οὐ γὰρ ὡς τοσαῦτα κατορθώσαντες ἀπενοήθησαν . Ὦσαν ἦσαν παραδεδομένοι , φησί , τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ . Καὶ μὴν τὸ Πνεῦμα εἶπεν · ἀλλὰ τὰ τοῦ Πνεύματος οὐδὲν δυνα τοῦ Υἱοῦ · μία γὰρ ἐξουσία , ὡσπερ ἡ φύσις ; καὶ Υἱοῦ καὶ Πνεύματος μία . Παραγγέλλεται δὲ καὶ συναγαγόντες τὴν Ἐκκλησίαν , ἀπήγγειλαν ὅσα ἐποίησεν ὁ Θεὸς μετ’ αὐτῶν , καὶ ὅτι ἤνοιξεν ὁ Θεὸς τοῖς ἔθνεσι θύραν πίστεως . Διέτριβον δὲ ἐκεῖ χρόνον οὐκ ὀλίγον σὺν τοῖς μαθηταῖς . Εἰκῶς · μεγάλη γὰρ οὕσα ἡ πόλις , ἐδεῖτο διδασκάλων . Ἰδωμεν λοιπὸν ἀνωθεν τὰ εἰρημένα . Αὕτη τῇ ὥρᾳ ὁ κατέπληξαν αὐτοὺς διαρρήξαντες τὰ ἱμάτια . Τοῦτο καὶ Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναὺμ ἐποίησε ἐπὶ τῇ τύπῃ τοῦ λαοῦ . Μὴ τοίνυν νομίζης ἀνάξιον αὐτῶν εἶναι τοῦτο , καὶ τῆς εὐσταθείας αὐτῶν · οὐχ ἂν γὰρ ἄλλως ἐπέσχον τὴν τοσαύτην ὀργήν , οὐχ ἂν ἄλλως τὴν πυρὰν ἐθεασαν . Ὅταν οὖν τὴν δὲν δεινὸν γενέσθαι , μηδὲ ἡμεῖς παραιτωμέθα . Εἰ τοίνυν καὶ μετὰ ταῦτα μόλις ἐπεῖπται , εἰ μὴ οὕτως εἰργάσαντο , τί οὐχ ἂν ἐγένετο ; Εἰ γὰρ μὴ οὕτως ἐποίησαν , ἐνομιζόμεν ἂν πως ὑψηλοφρονεῖν , καὶ μᾶλλον ἐφείσατο τῆς τιμῆς . Καὶ ὅρα τὸν λόγον μεμετρημένον ἐν τῇ ἐπιπλήξει , καὶ θαύματος ὁμοῦ γέμοντα καὶ ἐπιπλήξεως . Τοῦτο μάλιστα αὐτοὺς ἐκάλυψε , τὸ εἰπεῖν , Καὶ ἡμεῖς ὁμοιοπάθεις ἐσμὲν ὑμῖν ἀνθρώποι , εὐαγγελιζόμενοι ὑμᾶς ἀπὸ τῶν ματαίων τούτων ἐπιστρέφειν ἐπὶ τὸν Θεόν . Ὦσεῖ λέγων . Ἀνθρώποι μέν ἐσμεν , φησί , τούτων δὲ μεῖζους · ταῦτα γὰρ νεκρά . Ὅρα αὐτοὺς οὐχ ἀναστέοντας μόνον , ἀλλὰ καὶ διδάσκοντας , καὶ οὐδὲν περὶ ὀφράτων φθεγγυμένους . Ὦς ὁπίσσω , φησί , τὸν οὐρανὸν · καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν , καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτοῖς . Μάρτυρας αὐτοὺς λέγει τοὺς ἐνιαυτοὺς . Ὦ τῆς μανίας τῆς Ἰουδαϊκῆς ! εἰς δήμους οὕτω τιμῶνται τοὺς ἀποστόλους ἐκλύψαν ἐμβάλλει καὶ λιθάζει Παῦλον . Ἔξω δὲ τῆς πόλεως ἐωραν , τάχα δεδοικότες ἐκείνων . Καὶ προσευξάμενοι , φησί , μετὰ νηστειῶν , παρέδωκαν αὐτοὺς τῷ Κυρίῳ . Καὶ νηστεύειν ἐδίδασκον ἐν τοῖς πειρασμοῖς . Οὐχ εἶπαν ὅσα αὐτοὶ ἐποίησαν , ἀλλ’ ὅσα ὁ Θεὸς μετ’ αὐτῶν . Ἐμοὶ δοκοῦσι τοὺς πειρασμοὺς λέγειν . Οὐχ ἀπλῶς ἦλθον ἐνταῦθα , οὐδὲ διαναπαύσόμενοι , [ 214 ] ἀλλ’ οἰκονομικῶς ὑπὸ τοῦ ἁ Πνεύματος ὁδηγούμενοι , ὥστε τὸ χρέημα τῶν ἔθνων βεβαιωθῆναι . Καὶ διὰ τί , φησίν , ἐν Κύπρῳ οὐχ ἐποίησαν πρεσβυτέρους ; οὐδὲ ἐν Σαμαρείᾳ δ ; Ὅτι ἐκεῖ μὲν ἔργως ἦν τῶν ἀποστόλων , αὕτη δὲ τῆς Ἀντιοχείας , καὶ ὁ λόγος ἐκράτει · ἐνταῦθα δὲ πολλῆς ἐδεῖτο παραμυθίας , καὶ μάλιστα οἱ ἐξ ἔθνων , ὀφειλόντες πολλὰ διδάσκειν . Ἦλθον διδάσκοντες , ὅτι εἰκῶς ἐχειροτονήθησαν ὑπὸ τοῦ Πνεύματος . Καὶ ὅρα τὸ θερμὸν Παύλου . Οὐ πυνθάνεται εἰ δεῖ λαλῆσαι ἔθνεσιν , ἀλλ’ εὐθέως λαλεῖ · διὰ τοῦτο ἔλεγον , Οὐ προσαναθέμητ σαρκὶ καὶ αἵματι .
Lemmas: βε . οὗτος λέγω , οὗτος δείκνυμι . ἐπιστηρίζω , φημί , ὁ ψυχή ὁ μαθητής . εἶμαι στηρίζω εἰμί · μᾶλλον δέ προστίθημι . προλέγω2 τοίνυν , ἵνα μή σκανδαλίζω . ὡς ἐπίτηδες δέ ὁ αὐτός γίγνομαι , οὖον διά ὁ ἀπόστολος μόνος , ἀλλά καί διά ὁ μαθητής · ἵνα μανθάνω ἐκ προοίμιον εὐθύς καί ὁ χρηύγματος ὁ δύναμις , καί ὅτι καί αὐτός δεῖ τοιοῦτος πιάζω , καί ἵνα γενναῖος ἵστημι , μή μόνος πρός ὁ σημεῖον χάσκω , ἀλλά Πολλῶς μᾶλλον πρός ὁ πειρασμός . Ζεύς οὗτος καί αὐτός λέγω · ὁ αὐτός ἀγών ἔχω , ὅλος ὁράω ἐν ἐγώ καί ἀκούω . διωγμός διωγμός διαδέχομαι · πανταχοῦ πόλεμος , μάχη , λιθοβολία . Ποία προσροφέω · πῶς ἐπεί ἐν προοίμιον θλῖψις λέγω ; εἶτα καί ἄλλος παραμυθία . Χειροτοήσαντες δέ αὐτός πρέσβυς κατά ἐκκλησία , προσεύχομαι μετά νηστεία , παραδίδω αὐτός ὁ κύριος , εἰς ὅς πιστεύω . εἶδον θερμότης Παῦλος ; προσεύχομαι , φημί , μετά νηστεία παραδίδωμι αὐτός ὁ κύριος . Ὅρας , μετά νηστεία αὖος χειρόομαι . πάλιν νηστεία , ὁ καθάρσιος ὁ ἡμέτερος Ψυχή . καί διαδίδωμι ὁ Πισιδία , ἔρχομαι εἰς Παμφυλία · καί λαλέω ἐν Πέργη ὁ λόγος , κατά-ἀντάω εἰς Ἀττάλεια . ἵνα γάρ μή καταπίπτω ὁ φρόνημα ὁ * μαθητής , ὅτι ὁ νομίζω θεός τοιοῦτος πάσχω , εἰσέρχομαι πρός αὐτός , καί διαλέγω . καί ὁράω · πρῶτος εἰς ἄρδην ἐξέρχομαι , δίδωμι αὐτός ἀναπνέω ὁ θυμός , καί τότε πάλιν εἰς Λύστρα καί Ἰκόνιον καί Ἀντιόχεια , θυμόω μέν αὐτός ἔοικα , πεπαιωμένους δέ ἐπιτίθημι . [ 243 ] ὁράω , ὅτι οὖον πᾶς χάρις , ἀλλά καί οἰκεῖος σπουδή διώκω * ; Κάθες ἀπολύω εἰς Ἀντιόχεια , ὅθεν εἰμί παραδίδωμι ὁ χάρις ὁ Θεός εἰς ὁ ἔργον , ὅς πληρόω . Ζεύς τίς πάλιν ἔρχομαι εἰς Ἀντιόχεια ; ἵνα ἀπαγγέλλω ὁ ἐκεῖ γίγνομαι . ἄλλος δέ καί οἰκονομέω μέγας πρᾶγμα ἐν τευθός · ἐσθίω γάρ λοιπός μετά παρρησία ὁ ἔθνος κηρύσσω . ἔρχομαι οὖν οὗτος ἀπαγγέλλω , ἵνα οἶδα ἔχω . καί οἰκονομέω τότε κατέρχομαι ὁ κωλύω ὁ ἔθνος ὁμιλέω , ἵνα λοιπός ἀπό Ἱερουσαλήμ πολύς λαμβάνω ἄδεια , μετά παρρησία ἄπειμι . ὁ καί ἄλλως , δείκνυμι αὐτός ὁ ἦθος οὐ ἀσθαδές . ἔρχομαι γάρ ὁ τε παρρησία ἐνδείκνυμι , ὅτι καί Χωρὶς ἐκεῖνος ὁ ἔθνος κηρύσσω , καί ὁ ὑπακοή , ὅτι αὐτός ἀναφέρω · οὖον γάρ ὡς τοσοῦτος κατορθόω ἀπονοέομαι . ὠθέω εἰμί παραδίδωμι , φημί , ὁ χάρις ὁ Θεός . καί μήv ὁ πνεῦμα εἶπον · ἀλλά ὁ ὁ πνεῦμα οὐδείς δυνα ὁ υἱός · εἷς γάρ ἐξουσία , ὡς ὁ φύσις ; καί υἱός καί πνεῦμα εἷς . παραγγέλλω δέ καί συνάγω ὁ ἐκκλησία , ἀπαγγέλλω ὅσος ποιέω ὁ θεός μετά αὐτός , καί ὅτι ἀνοίγνυμι ὁ θεός ὁ ἔθνος θύρα πίστις . διατρίβω δέ ἐκεῖ χρόνος οὐ ὀλίγος σύν ὁ μαθητής . ἵημι · μέγας γάρ εἰμί ὁ πόλις , δήω διδάσκαλος . ὁράω λοιπός ἄνωθεν ὁ εἴρω . ἄτη ὁ ὥρα ὁ καταπλήσσω αὐτός διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον . οὗτος καί Ἰησοῦς ὁ ὁ Ναὺμ ποιέω ἐπί ὁ τύπτω ὁ λαός . μή τοίνυν νομίζω ἀνάξιος αὐτός εἰμί οὗτος , καί ὁ εὐστάθεια αὐτός · οὐ εἄν γάρ ἄλλως ἐπέχω ὁ τοσοῦτος ὀργή , οὐ εἄν ἄλλως ὁ πυρή θεάομαι . ὅταν οὖν ὁ δέν δεινός γίγνομαι , μηδέ ἐγώ παραιτέομαι . εἰμί τοίνυν καί μετά οὗτος μόλις ἐπεῖπον , εἰμί μή οὕτως ἐργάζομαι , τίς οὐ εἄν γίγνομαι ; εἰμί γάρ μή οὕτως ποιέω , νομίζω εἄν πως ὑψηλοφρονέω , καί μᾶλλον φείδομαι ὁ τιμή . καί ὁράω ὁ λόγος μετρέω ἐν ὁ ἐπίπληξις , καί θαῦμα ὁμοῦ γέμω καί ἐπίπληξις . οὗτος μάλιστα αὐτός καλύπτω , ὁ εἶπον , καί ἐγώ ὁμοιοπαθέω εἰμί σύ ἄνθρωπος , εὐαγγελίζομαι σύ ἀπό ὁ μάταιος οὗτος ἐπιστρέφω ἐπί ὁ Θεός . ὡσεί λέγω . Ἄνθρωπος μέν εἰμί , φημί , οὗτος δέ μείζων · οὗτος γάρ νεκρός . Ὅρας αὐτός οὐ ἀνίστημι μόνος , ἀλλά καί διδάσκω , καί οὐδείς περί ὄφρα φθεγγυμενος . οὖς ὀπίσω , φημί , ὁ οὐρανός · καί ὁ γῆ καί ὁ θάλασσα , καί πᾶς ὁ ἐν αὐτός . Μάρτυρας αὐτός λέγω ὁ ἐνιαυτός . ὦ ὁ μανία ὁ Ἰουδαϊκός ! εἰς δῆμος οὗτος τιμάω ὁ ἀπόστολος ἐκλύψαν ἐμβάλλω καί λιθάζω Παῦλος . ἔσσομαι δέ ὁ πόλις ὥρα , τάχα δείδω ἐκεῖνος . καί προσεύχομαι , φημί , μετά νηστεία , παραδίδωμι αὐτός ὁ κύριος . καί νηστεύω διδάσκω ἐν ὁ πειρασμός . οὐχ εἶπον ὅσος αὐτός ποιέω , ἀλλά ὅσος ὁ θεός μετά αὐτός . ἐμός δοκέω ὁ πειρασμός λέγω . οὐχ ἀπλόος ἔρχομαι ἐνταῦθα , οὐδέ διαναπαύω , [ 214 ] ἀλλά οἰκονομικός ὑπό ὁ ὅς πνεῦμα ὁδηγέω , ὥστε ὁ χρέωμα ὁ ἔθνος βεβαιόω . καί διά τίς , φημί , ἐν Κύπρος οὐ ποιέω πρέσβυς ; οὐδέ ἐν Σαμάρεια δ ; ὅτι2 ἐκεῖ μέν ἔργω εἰμί ὁ ἀπόστολος , οὗτος δέ ὁ Ἀντιόχεια , καί ὁ λόγος κρατέω · ἐνταῦθα δέ πολύς δήω παραμυθία , καί μάλιστα ὁ ἐκ ἔθνος , ὀφείλω πολύς διδάσκω . ἔρχομαι διδάσκω , ὅτι ἵημι χειροτονέω ὑπό ὁ πνεῦμα . καί ὁράω ὁ θερμός Παῦλος . οὖον πυνθάνομαι εἰμί δεῖ λαλέω ἔθνος , ἀλλά εὐθύς λαλέω · διά οὗτος λέγω , οὖον προσαναθέμητ σάρξ καί αἷμα .