joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0264.2
αὐτήν , οὕτως ἐξῆλθον . Οὐ γὰρ ἔδει τὴν ξενοδόχον ἀφεῖναι ἐν ἀγῶνι καὶ μερίμνῃ . Ἐξῆλθον δὲ , οὐχ ἐκεῖνος πεπλημένοι , ἀλλὰ ἐπὶ τὸ χρῆμα σπεύδοντες , [ 277 ] τῆς πόλεως διὰ τοῦ θαύματος ἰκανῶς ὡφελήσεως · ἔδει γὰρ μὴ παραμεῖναι λοιπόν . Τὸ γὰρ θαῦμα μεῖζον φαίνεται , τῶν ἐργασαμένων ἀπόδημον ἐνταῦθα αὐτὸ μᾶλλον βούλη · ἡ γὰρ τοῦ δεσμοφύλακος πίστις ἀντὶ φωνῆς ἦν . Τί τοῦτον ἴσον ; Δεσμεῖται καὶ λύει δεδεμένους , λύει διπλοῦν δεσμὸν · τὸν δέσποτα ἔλυσε διὰ τοῦ δεδήνην . Ὁντως ταῦτα χάριτος ἔργα . Νῦν οὖν , φησίν , ἐξελεύσθεις , πορεύσῃ ἐν εἰρήνῃ · τοῦτέστι , μετὰ ἀσφαλείας , μηδὲν δεδοικώς . Ἄλλως · δὲ καὶ τοῦτον · Ἐξω κινδύνου βουλομένου γενέσθαι , ἵνα μὴ μετὰ ταῦτα ἐγκαλεῖται . Καὶ οὐ λέγουσι , Δείραντες ἡμᾶς · ἔβαλον εἰς φυλακήν , θαύματα ἐργασαμένους · οὐδὲ γὰρ τοῦτο προσεῖχον · ἀλλ’ ὁ μάλιστα αὐτῶν αἰσῖαι τὴν διάνοιαν ἐδίδαχεν , Ἀκατακρίτους , φησὶ , καὶ Ῥωμαίους ὑπάρχοντας . Τοῦτο μνημονεύουσι τοῦ δεσμίου διὰπανθός , μὴ τοῦ θαύματος . Τί ἐροῦσιν Ἕλληνες , πῶς δεσμιῶν ὡν τῶν δεσμοφύλακα ἐπεῖσε ; Καὶ τίνα , φησὶ , πεισθῆναι ἔχρῃν , ἢ μικρὸν ἀνθρώπων καὶ ταλαιπώρων καὶ οὐχ ἔχοντα νοῦν , μυρίων οἰκονομικῶν καὶ εὐπαράγρων ; Ἐτι · καὶ ταῦτα προφέρουσι · Τίς γὰρ , ἡ βυρσοδέψ , πορφυροφόρος , εὐνὸχος , δεσμοφύλαξ , δοῦλοι καὶ γυναῖκες ἐπίστευσαν ; Τί οὖν εἰπεῖν δυνήσονται , ὅταν καὶ τοὺς ἐν ἀξιώμασι παραδράσιν εὐτελεῖς διαλέγηται καὶ πειθῇ , θαυμαστοτέρας εἰς ἐκατόνταρχον , τὸν ἀνθρώπων , τοὺς ἐκεῖνω μέχρι τοῦ νῦν , αὐτοὺς τοὺς κρατοῦντας , τοὺς βασιλεῖς ; Ἐγὼ δὲ ἕτερον λέγω τοῦτο μεῖζον · αὐτοὺς τοὺς εὐτελεῖς ἡμῶν . Καὶ ποῦ τὸ θαυμαστόν , φησὶ ; Τοῦτο μὲν οὖν θαυμαστόν · ἄν μὲν γὰρ πεισθῇ τις περὶ τῶν τυχόντων , οὐδὲν θαυμαστόν · ὅταν δὲ περὶ ἀναστάσεως , περὶ βασιλείας οὐρανῶν , περὶ βίου φιλοσόφου ἀνδράσιν εὐτελεῖς διαλέγηται καὶ πειθῇ , θαυμαστότερον ἔσται , ἢ εἰ σοφοὺς ἐπεῖθεν . Ὅταν γὰρ μὴ ἡ κίνδυνος , καὶ πειθῇ τις , καλῶς τὴν ἀνοιαν εἰς μέσον φέρουσιν · ὅταν δὲ λέγῃ τῷ δούλῳ κατά σὲ , ὅτι , Ἄν πεισθῶς ἐμοί , κινδυνεύσεις , πάντας ἔξεις πολέμους , δεῖ σε ἀποθανεῖν , μυρία παθεῖν κακά , εἶτα οὕτως ἐλθὴν ψυχὴν ἔχειν , οὐχ ἐκ τοῦτο ἀνοίας . Εἰ μὲν γὰρ τὰ δόγματα ἤκουεν εἶχεν , εἰκῶς ἄν τις τοῦτο εἴπεν · εἰ δὲ , ὅπερ οὐχ ἄν εἴλοντο φιλόσοφοι μαθεῖν , τοῦτο ὁ δοῦλος μανθάνει μεῖζον τὸ θαῦμα . Καὶ εἰ βούλεσθε , τὸν βυρσοδέψην αὐτὸν εἰς μέσον ἐνέχωμεν , καὶ ἴδωμεν τί αὐτῷ διελέγετο ὁ Πέτρος · ἢ εἰ θέλεις αὐτὸν τοῦτον τὸν δεσμοφύλακα . Τί οὖν αὐτῷ εἶπεν ὁ Παῦλος ; Ὅτι ὁ Χριστὸς ἀνέστη , φησίν , ὅτι ἀνάστασις ἐστὶ νεκρῶν , ὅτι βασιλεία · καὶ ἐπεῖσεν εὐκόλως εὐπαράγωγον ὄντα . Τί οὖν ; περὶ βίου οὐδὲν εἶπεν , ὅτι σωφρονεῖν δεῖ , ὅτι χρημάτων χρατεῖν , ὅτι μὴ εἶναι ὀμῶν , ὅτι τὰ αὐτοῦ διδόναι ἑτέροις ; Οὐ γὰρ δὴ καὶ ταῦτα πεισθῆναι ἀνοίας ἦν , ἀλλὰ καὶ μεγάλης ψυχῆς . Ἐστιν γὰρ τὰ δόγματα ὑπὸ ἀνοίας μᾶλλον αὐτοὺς παραδεχθῆναι · τὸν βίον οὕτω φιλοσόφου καταδεξθῆναι , ποίας ἀνοίας ἦν ; Ἄστε ὅσα περὶ ἀνοίας ἡ κατὸβόμους , [ 278 ] πειθῆναι δὲ ταῦτα , ἄ μὴδὲ φιλόσοφοι πείσαι ἰσχύσαν τοὺς φιλοσόφους , μεῖζον τὸ θαῦμα γίνεται , μάλιστα δὲ ὅταν καὶ γυναῖκες καὶ δοῦλοι πειθῶνται , καὶ διὰ τῶν ἔργων ταῦτα ἐπιδείκνυνται , ὅπερ Πλάτωνες καὶ πάντες ἐκεῖνοι οὐδὲνα πείσαι ἰσχύσαν . Καὶ τί λέγω , ὅτι οὐδὲνα ; Οὐδὲ ἑαυτούς . Ὅτι γὰρ χρημάτων οὐ δεῖ καταφρονεῖν , Πλάτων ἐπεῖσε , τοσαύτην περιουσίαν καὶ πλῆθος χρημάτων καὶ δακτυλίοὺς χρυσοὺς καὶ φίλας περιποιησάμενος ·
Lemmas: αὐτός , οὕτως ἐξέρχομαι . οὖον γάρ ἐσθίω ὁ ξενοδόχος ἀφίημι ἐν ἀγών καί μέριμνα . ἐξέρχομαι δέ , οὐ ἐκεῖνος πλήσσω , ἀλλά ἐπί ὁ χρῆμα σπεύδω , [ 277 ] ὁ πόλις διά ὁ θαῦμα ἱκανῶς ὠφέλησις · ἐσθίω γάρ μή παραμένω λοιπός . ὁ γάρ θαῦμα μείζων φαίνω , ὁ ἐργάζομαι ἀπόδημος ἐνταῦθα αὐτός μᾶλλον βούλομαι · ὁ γάρ ὁ δεσμοφύλαξ πίστις ἀντί φωνή εἰμί . τις οὗτος ἴσος ; δεσμέω καί λύω δέω , λύω διπλόος δεσμός · ὁ δεσπότης λύω διά ὁ δεδήνην . εἰμί οὗτος χάρις ἔργον . νῦν οὖν , φημί , ἐξέρχομαι , πορεύω ἐν εἰρήνη · τουτέστι , μετά ἀσφάλεια , μηδείς δείδω . ἄλλος · δέ καί οὗτος · ἐξω κίνδυνος βούλομαι γίγνομαι , ἵνα μή μετά οὗτος ἐγκαλέω . καί οὖον λέγω , δέρω ἐγώ · βάλλω εἰς φυλακή , θαῦμα ἐργάζομαι · οὐδέ γάρ οὗτος προσέχω · ἀλλά ὁ μάλιστα αὐτός αἴσιος ὁ διάνοια διδάσκω , ἀκατάκριτος , φημί , καί Ῥωμαῖος ὑπάρχω . οὗτος μνημονεύω ὁ δεσμίας διὰπανθός , μή ὁ θαῦμα . τις εἴρω Ἕλλην , πῶς δεσμίας ὡς ὁ δεσμοφύλαξ πείθω ; καί τίς , φημί , πείθω χρή , ἢ μικρός ἄνθρωπος καί ταλαίπωρος καί οὐ ἔχω νόος , μυρίος οἰκονομικός καί εὐπαράγρων ; ἔτι · καί οὗτος προφέρω · Τῖς γάρ , ὁ βυρσοδέψ , πορφυροφόρος , εὐνὸχος , δεσμοφύλαξ , δοῦλος καί γυνή πιστεύω ; τις οὖν εἶπον δύναμαι , ὅταν καί ὁ ἐν ἀξίωμα παρατρέχω εὐτελής διαλέγω καί πειθός , θαυμαστός εἰς ἑκατόνταρχος , ὁ ἄνθρωπος , ὁ ἐκεῖνος μέχρι ὁ νῦν , αὐτός ὁ κράτος , ὁ βασιλεύς ; ἐγώ δέ ἕτερος λέγω οὗτος μείζων · αὐτός ὁ εὐτελής ἐγώ . καί ποῦ ὁ θαυμαστός , φημί ; οὗτος μέν οὖν θαυμαστός · ἄν μέν γάρ πείθω τις περί ὁ τυγχάνω , οὐδείς θαυμαστός · ὅταν δέ περί ἀνάστασις , περί βασίλεια οὐρανός , περί βίος φιλόσοφος ἀνήρ εὐτελής διαλέγω καί πειθός , θαυμαστός εἰμί , ἢ εἰμί σοφός πείθω . ὅταν γάρ μή ὁ κίνδυνος , καί πειθός τις , καλῶς ὁ ἄνοια εἰς μέσος φέρω · ὅταν δέ λέγω ὁ δοῦλος κατά σύ , ὅτι , ἄν πείθω ἐγώ , κινδυνεύω , πᾶς ξέω πόλεμος , δεῖ σύ ἀποθνῄσκω , μυρίος πάσχω κακός , εἶτα οὕτως ἔρχομαι ψυχή ἔχω , οὐ ἐκ οὗτος ἄνοια . εἰμί μέν γάρ ὁ δόγμα ἀκούω ἔχω , ἵημι ἄν τις οὗτος εἶπον · εἰμί δέ , ὅσπερ οὐ ἄν εἴλω φιλόσοφος μανθάνω , οὗτος ὁ δοῦλος μανθάνω μείζων ὁ θαῦμα . καί εἰμί βούλομαι , ὁ βυρσοδέψης αὐτός εἰς μέσος ἐνέχω , καί ὁράω τίς αὐτός διαλέγω ὁ Πέτρος · ἢ εἰμί ἐθέλω αὐτός οὗτος ὁ δεσμοφύλαξ . τις οὖν αὐτός εἶπον ὁ Παῦλος ; ὅτι2 ὁ Χριστός ἀνίστημι , φημί , ὅτι ἀνάστασις εἰμί νεκρός , ὅτι βασίλειος · καί πείθω εὐκόλως εὐπαράγωγος εἰμί . τις οὖν ; περί βίος οὐδείς εἶπον , ὅτι σωφρονέω δεῖ , ὅτι χρῆμα χράω , ὅτι μή εἰμί ὄμνυμι , ὅτι ὁ αὐτός δίδωμι ἕτερος ; οὖον γάρ δή καί οὗτος πείθω ἄνοια εἰμί , ἀλλά καί μέγας Ψυχή . εἰμί γάρ ὁ δόγμα ὑπό ἄνοια μᾶλλον αὐτός παραδείκνυμι · ὁ βίος οὗτος φιλόσοφος καταδέχομαι , Ποίας ἄνοια εἰμί ; Ἄστυ ὅσος περί ἄνοια ὁ κατὸβόμους , [ 278 ] πείθω δέ οὗτος , ὅς μηδέ φιλόσοφος πείθω ἰσχύω ὁ φιλόσοφος , μείζων ὁ θαῦμα γίγνομαι , μάλιστα δέ ὅταν καί γυνή καί δοῦλος πείθω , καί διά ὁ ἔργον οὗτος ἐπιδείκνυμι , ὅσπερ Πλάτων καί πᾶς ἐκεῖνος οὐδείς πείθω ἰσχύω . καί τίς λέγω , ὅτι οὐδείς ; οὐδέ ἑαυτοῦ . ὅτι2 γάρ χρῆμα οὖον δεῖ καταφρονέω , Πλάτων πείθω , τοσοῦτος περιουσία καί πλῆθος χρῆμα καί δακτύλιος χρυσός καί φίλος περιποιέω ·