joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0144.1
ψυχή , ὅφειλει πρότερον ἐν αὐτῇ εἶναι . Οὐχ ὁρᾷς πῶς , ὅταν βουλώμεθα περὶ τινων ἀναγκαίων διαλεχθῆναι , τόπους ὁρῶμεν καθαροὺς παρατεταρμένους , ἔνθα ἡσυχία , ἔνθα γαλήνη , ἵνα μὴ ἐκκρούωμεθα ; Εἰ δὲ ὁ ἐξωθεν ἐκκρούει θόρυβος , πολλῷ μᾶλλον ἡ ἔνδον ἡ ταραχή . Κἂν εὐχῇ αἱ τις , εἰκὴ εὐχεται , μετὰ ὀργῆς καὶ θυμοῦ τοῦτο ποιῶν · κἂν φθῇνῃ , καταγέλαστος ἔσται · κἂν σιγῇ , πάλιν ὁμιλῶν · κἂν ἀποβῇ , καὶ οὕτως διδιδάσ · κἂν πηγῇ , κἂν μὴ πηγῇ , καὶ καθέζεται , κἂν στήγῃ , κἂν βαδίζῃ , κἂν καθεύδῃ · καὶ γὰρ ἐν τοῖς ὀνείροις τοιαῦτα φαντάζονται . Τί γὰρ τῶν τοιούτων οὐκ ἀτοπον ; Ὀφθαλμοὶ ἀποδεῖς , στόμα διεστραμμένον , μὴλὰ πακινυμένα καὶ οἰδαίνοντα , γλῶσσα ἀκράτητος καὶ οὐδενὸς φειδομένη , διάνοια ἐξεστηκυῖα , σχῆμα ἀπρεπές , πολλὴ ἡ ἀβδία . Ἴδε μοι τῶν διαμοχθούντων τοὺς ὀφθαλμούς · καὶ τῶν μεθυσόντων καὶ μαινυμένων , τί διεστήκασιν ἀλλήλων ; οὐχὶ μανία τὸ πᾶν ἐστι ; Τί γὰρ , εἰ πρὸς χειρὸν τοῦτο γίνεται ; Καὶ γὰρ ὁ μαινόμενος πρὸς χειρὸν κατέχεται · τοῦτο δὲ τί γένοιτο ; Καὶ οὐκ αἰσχύνονται ἐπὶ τῇ ἀπολογίᾳ ; Οὐχ ἤδειν , φησί , τί εἶπον . Καὶ διὰ τί μὴ ἤδεις τοῦτο ὁ λογικὸς ἄνθρωπος , ὁ λογικὸν ἔχων ; διὰ τί τὰ τῶν ἀλόγων [ 141 ] ποιεῖς , καθάπερ ἴσκιος ἄτριος ἀπὸ θυμοῦ καὶ ὀργῆς συναπράγεις ; Καὶ μὴν ἡ ἀπολογία , ἐγκλήματος ἀξία . Εἰθε γὰρ ἤδεις , ἂ Διγενές . Τοῦ θυμοῦ , φησίν , ἐστὶ τὰ ρήματα , οὐκ ἐμὰ . Πῶς ἐκεῖνον ; Καὶ μὴν ὁ θυμὸς οὐχ ἔχει λόγην , ἀν μὴ παρὰ σοῦ λάβῃ . Ὡς καὶ ἂν εἴποι τις · Τῆς χειρός ἐστιν , οὐκ ἐμὰ τὰ τραύματα . Τί οὖν μάλιστα δεῖσθαι θυμοῦ ; οὐχὶ πλεῖον καὶ μάχην ; Ἄλλα καὶ ἔχει ἂν μετὰ θυμοῦ τὰ γίνεσθαι , τὸ πᾶν διέφθαρται καὶ ἀπόλωλε . Μάλιστα γὰρ τοὺς μαχομένους θυμοῦσθαι οὐ χρή · μάλιστα τοὺς ὑβριζομένας θυμοῦσθαι οὐ χρή . Καὶ πῶς ἐν μάχεσθαι , φησίν ; Λόγῳ , ἐπεικείᾳ · μάχῃ γὰρ ἐστὶ τὸ ἐν ἐναντίας στήναι . Ἡ οὐχ ὁρᾷς καὶ τούτους τοὺς πολέμους νόμῳ καὶ διατάξει καὶ καιροῖς ὡρισμένους ; Θυμὸς γὰρ οὐδὲν ἐστιν , ἢ ὀρμὴ ἄλογος · ἄλογῳ δὲ οὐδὲν λογικὴν γενέσθαι δυνατόν .
Lemmas: ψυχή , ὀφείλω πρότερος ἐν αὐτός εἰμί . οὐχ ὁράω πῶς , ὅταν βούλομαι περί τίνω ἀναγκαῖος διαλέγω , τόπος ὁράω καθαρός παρατεταρμένους , ἔνθα ἡσυχία , ἔνθα γαλήνη , ἵνα μή ἐκκρούω ; εἰμί δέ ὁ ἐξωθεν ἐκκρούω θόρυβος , πολύς μᾶλλον ὁ ἔνδον ὁ ταραχή . κἀν εὐχή ὁ τις , εἰκῇ εὔχομαι , μετά ὀργή καί θυμός οὗτος ποιέω · κἀν Φθηνός , καταγέλαστος εἰμί · κἀν σιγή , πάλιν ὁμιλέω · κἀν ἀποβαίνω , καί οὕτως διδιδαις · κἀν πηγή , κἀν μή πηγή , καί καθέζομαι , κἀν στήγω , κἀν βαδίζω , κἀν καθεύδω · καί γάρ ἐν ὁ ὄνειρος τοιοῦτος φαντάζω . τις γάρ ὁ τοιοῦτος οὐ ἄτοπος ; ὀφθαλμός ἀποδέω , στόμα διαστρέφω , μῆλον πακινυμένα καί οἰδάνω , γλῶσσα Ἀκράτητος καί οὐδείς φείδομαι , διάνοια ἐξίστημι , σχῆμα ἀπρεπής , πολύς ὁ ἀβδίον . εἶδον ἐγώ ὁ διαμοχθούντων ὁ ὀφθαλμός · καί ὁ μεθύσκω καί μαινυμένων , τίς διΐστημι ἀλλήλων ; οὐ μανία ὁ πᾶς εἰμί ; τις γάρ , εἰμί πρός χείρων οὗτος γίγνομαι ; καί γάρ ὁ μαίνομαι πρός χείρων κατέχω · οὗτος δέ τίς γίγνομαι ; καί οὐ αἰσχύνω ἐπί ὁ ἀπολογία ; οὐχ ἀδέω , φημί , τίς εἶπον . καί διά τίς μή οἶδα οὗτος ὁ λογικός ἄνθρωπος , ὁ λογικός ἔχω ; διά τίς ὁ ὁ ἄλογος [ 141 ] ποιέω , καθάπερ ἴσκιος Ἄτριος ἀπό θυμός καί ὀργή συναπράγεις ; καί μήv ὁ ἀπολογία , ἔγκλημα ἄξιος . εἴθε γάρ οἶδα , ὅς Διγενής . ὁ θυμός , φημί , εἰμί ὁ ῥῆμα , οὐ ἐμός . Πῶς ἐκεῖνος ; καί μήv ὁ θυμός οὐ ἔχω λογή , εἰς μή παρά σύ λαμβάνω . ὡς καί εἄν εἶπον τις · ὁ χείρ εἰμί , οὐ ἐμός ὁ τραῦμα . τις οὖν μάλιστα δήω θυμός ; οὐ πλείων καί μάχη ; ἄλλος καί ἔχω εἄν μετά θυμός ὁ γίγνομαι , ὁ πᾶς διαφθείρω καί ἀπόλλυμι . μάλιστα γάρ ὁ μάχομαι θυμόω οὖον χρή · μάλιστα ὁ ὑβρίζω θυμόω οὖον χρή . καί πῶς ἐν μάχομαι , φημί ; Λόγος , ἐπείκεια · μάχομαι γάρ εἰμί ὁ ἐν ἐναντίος ἵστημι . ὁ οὐ ὁράω καί οὗτος ὁ πόλεμος νόμος καί διάταξις καί καιρός ὁρίζω ; Θυμός γάρ οὐδείς εἰμί , ἢ ὁρμή ἄλογος · ἄλογος δέ οὐδείς λογικός γίγνομαι δυνατός .