joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0384.5
α’ . Καλῶς · τοῦτο καὶ συμφερόντως ποιεῖ , τοὺς πρώτους τῶν Ἰουδαίων εἰς διάλεξιν συγκαλῶν . Ἐβούλετο γὰρ καὶ ἑαυτὸν ἀπαλλάξαι αἰτίας καὶ ἑτέρους · ἑαυτὸν μὲν , ἵνα μὴ κατηγορῶσιν αὐτοῦ , καὶ τοῦτο αὐτοῦς βλάπτῃ · ἐκείνους δὲ , ἵνα μὴ δόξῃ αὐτῶν εἶναι τὸ πᾶν · Εἰκὸς γὰρ κρατεῖσθαι ἄνθρωπον , ὅτι ὑπὸ Ἰουδαίων παρεδόθη · τοῦτο δὲ ἔκαστον ἐν αὐτοῖς πλήξει . Εὐλόγως οὖν πρὸς τοῦτο ἵσταται , καὶ τὰ καθ’ ἑαυτὸν οὕτω πως πράως ἀπολογεῖται . Ὅρα δὲ πῶς καὶ τὴν ἀπολογίαν ὑφαίνει , λέγων · Ἄνδρες ἀδελφοί , ἐγὼ οὐδὲν ἐναντίον ποιήσας τῷ λαῷ ἢ τοῖς ἔθεσι τοῖς πατρώοις , δέσμιος ἐξ Ἱερουσαλὴμ παραδοθὲν εἰς τὰς χεῖρας τῶν Ῥωμαίων . Εἶτα οὕτως εἰπών , ἐπειδὴ εἴχεν ἄν τινὰς ἀκούοντας εἰπεῖν , Πῶς ἔχει λόγον ἀπλῶς σε παραδοῦναι ; ἐπήγαγεν · Οἱτινὲς ἀνακρινάντες με , ἐβούλοντο ἀπολύσαι · ὅσελ ἔλεγε · Μαρτυροῦσιν οἱ Ῥωμαῖοι δρῶντες , οἱ καὶ ἄνἔχριον καὶ θέλον ἀπολύειν . Πῶς οὖν οὐχ ἀπέλυσαν ; Ἀντιλεγόντων Ἰουδαίων , φησίν . Ὅρᾷς πῶς καθαίρει αὐτῶν τὰ ἐγκλήματα ; Εἰ γὰρ ἐβούλετο ἀφῆσθαι , ἐνὴν καὶ καταχωριζόμενος χρήσασθαι . Διὸ καὶ οὕτως εἰπών , ἐπήγαγεν · Ἡναγκάσθην ἐπικαλέσασθαι Καῖσαρα · ὥστε συγγνώμης τὸ πᾶν ἔστιν . Εἶτα , ἵνα μηδὲς εἴπῃ , Τί οὖν ; καὶ ἵνα αὐτῶν κατηγορήσῃ , τοῦτο πεποίηκας ; διὰ τῆς ἐπαγωγῆς διορθοῦται τὸ ὑφορμῶν , καὶ λέγει · Οὐχ ὡς τοῦ ἔθνους μου ἔχον τι κατηγορῆσαι · τοῦτοῦτ’ , Ἐπεκαλέσαμην Καῖσαρα οὐχ ὥστε κατηγορῆσαι ἑ , ἀλλ’ ὥστε διαφυγεῖν τὸν κίνδυνον . Ἐνεκεν γὰρ ὑμῶν τῇ ἀλύσει ταύτῃ περιέκειμαι . Τοσοῦτον ἀπέχω , φησίν , ἔχθρός πρός ἡμᾶς διακείσθαι , ὅτι καὶ τῇ ἀλύσει περιέκειμαι . Τί οὖν ἔκεινοι ; Οὕτως ἐχειρώθησαν τῷ λόγῳ , ὡς μὴ μόνον ὑπὲρ ἑαυτῶν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν συγγενῶν ἀπολογησάσθαι · ὅθεν τοῦτο δὴλως ἐπάγει · Οἱ δὲ εἶπον πρὸς αὐτόν · Ἡμεῖς οὔτε γράμματα περὶ σοῦ ἐδεξάμεθα ἀπὸ τῆς Ἰουδαίας , οὔτε παραγενόμενος τις τῶν ἀδελφῶν ἀπήγγειλεν ἢ ἐλάλησεν τι περὶ σοῦ κατηγόν . Ἀξιοῦμεν δὲ παρὰ σοῦ ἀκοῦσαι ἀ φρονεῖς · περὶ μὲν γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστόν ἐστιν [ 412 ] ἡμῖν , ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται . Ὀσεὶ λέγον · Οὔτε διὰ γραμμάτων , οὔτε δι’ ἀνθρώπων ἐγνώρισαν τι περὶ σοῦ πονηρόν · πλὴν ἀλλ’ ἀκούσαι βουλοῦμεθα παρὰ σοῦ . Οὕτω προκατεβάλων τὴν οἰκείαν γνώμην δεϊκνύντες , καὶ φασιν · Περί μὲν γὰρ τῆς αἱρέσεως ταύτης γνωστόν ἐστιν ἡμῖν , ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγεται . Οὐχ εἶπον , ὅτι Ἀντιλέγομεν , ἀλλ’ Ἀντιλέγεται , κατηγορίας ἑαυτοῦ ἀπολύοντες . Ταξάμενοι δὲ αὐτῷ ἡμέραν , ἦλθον πρὸς αὐτὸν εἰς τὴν ἐστίαν πλείονες · οἱς ἐξετίθετο διαμαρτυρόμενος τῇ βασιλείᾳ τοῦ Θεοῦ , πείθων τε αὐτοὺς καὶ περὶ τοῦ Ἰησοῦ ἀπὸ τε τοῦ νόμου Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν , ἀπὸ πρώτης ἕως ἐσπέρας . Καὶ οἱ μὲν ἐπειδοντο τοῖς λεγομένοις , οἱ δὲ ἠπίστουν . Εἰδὼς πῶς οὐχ εὐθὺς ἀποκρίνεται , ἀλλὰ δίζονται αὐτοῖς ἡμέραν τοῦ ἰδεῖν καὶ ἀκούσαι · οἱς καὶ παραγενομένοις διελέγετο ἀπὸ τε τοῦ νόμου Μωϋσέως καὶ τῶν προφητῶν . Καὶ οἱ μὲν ἐπειδοντο , οἱ δὲ ἠπίστουν . Ἀσυνεφωτο δὲ ὄντες πρὸς ἀλληλίας , ἀπελθόντες , εἰς τὸ τοῦ Παύλου ῥῆμα ἐν · Καλῶς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐλάλησε διὰ Ἡσαΐου τοῦ προφήτου πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῶν , λέγων · Πορεύθητι πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον , καὶ εἰπὸν · Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε , καὶ βλέποντες βλέψετε καὶ οὐ μὴ ἴδητε . Ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου , καὶ τοῖς ὠσὶ βαρὺς ἤκουσαν , καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτῶν ἐκάμμυσαν , μὴ ποτε ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι , καὶ ἡ καρδία συνῇ , καὶ ἐπιστρέψωσι , καὶ ἰάσωμαι αὐτούς . Ὅτι ἀνεχώρησαν ἀντιπασομένων αὐτῶν , τότε τὸν Ἡσαΐαν ἐφίστησιν , οὐχ ἐκείνους ὑβρίζειν βουλόμενος , ἀλλὰ τούτους στηρίζειν . Τί λέγοντα ; Ἀκοῇ ἀκούσετε καὶ οὐ μὴ συνῆτε . Ὅρᾷς πῶς αὐτοὺς ἐξέβαλε πάσης συγγνώμης ; εἰ γε καὶ τὸν προφήτην ἔχοντες προαναφαινόντα πρὸβλεψαν ταῦτα οὐχ ἀπεστράφησαν . Τῷ δὲ εἰπεῖν , Καλῶς , δείκνυσι καὶ δικαίως ἐκδεδηλημένους . Ὅστε τοῖς ἔθνεσι δεδόται γνώναι τὸ μυστήριον τοῦτο . Οὐδὲν οὖν θαυμαστόν , εἰ ἀντέλεγον · ἄνωθεν τοῦτο προελέγετο . Εἶτα πάλιν τὸν ζῆλον κατ’ αὐτῶν κίνει τὸν ἐξ ἔθνῶν , ἐπάγων καὶ λέγων · Γνωστὸν οὖν ἔστω ὑμῖν , ὅτι τοῖς ἔθνεσιν ἀπεστάλη τοῦτο τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ · αὐτοῖς καὶ ἀκούσονται . Καὶ ταῦτα αὐτοῦ εἰπόντος , ἀπῆλθον οἱ Ἰουδαῖοι , πάλιν ἔχοντες ἐν ἑαυτοῖς συζητήσας . Ἐμεῖνεν δὲ ὁ Παῦλος διετὸν ἕτη ἐν ἴδιῳ μισθωμένῳ καὶ ἀπεδέχετο πάντας τοὺς εἰσπορευομένους πρὸς αὐτόν , κηρύσσων τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ , καὶ διδάσκων τὰ περὶ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ , μετὰ πάσης παρηγορίας ἀκωλύτως . Ἀμήν . Ἐνταῦθα δείκνυσι τὴν αὐτοῦ ἐλευθερίαν λοιπὸν · κηρύττει γὰρ ἀκωλύτως · ἑν Ῥώμῃ ὁ ἐν Ἰουδαίᾳ κωλυθείς , καὶ ἑμεῖνεν ἐπὶ δύο ἔτη διδάσκων ἐκεῖ .
Lemmas: ὅς . καλῶς · οὗτος καί συμφέρω ποιέω , ὁ πρῶτος ὁ Ἰουδαῖος εἰς διάλεξις συγκαλέω . βούλομαι γάρ καί ἑαυτοῦ ἀπαλλάσσω αἴτιος καί ἕτερος · ἑαυτοῦ μέν , ἵνα μή κατηγορέω αὐτός , καί οὗτος αὔτεος βλάπτω · ἐκεῖνος δέ , ἵνα μή δόξα αὐτός εἰμί ὁ πᾶς · εἰκώς γάρ κρατέω ἄνθρωπος , ὅτι ὑπό Ἰουδαῖος παραδίδωμι · οὗτος δέ ἕκαστος ἐν αὐτός πλήσσω . Εὔλογος οὖν πρός οὗτος ἵστημι , καί ὁ κατά ἑαυτοῦ οὗτος πως πρᾶος ἀπολογέομαι . Ὅρας δέ πῶς καί ὁ ἀπολογία ὑφαίνω , λέγω · ἀνήρ ἀδελφός , ἐγώ οὐδείς ἐναντίος ποιέω ὁ λαός ἢ ὁ ἔθος ὁ πατρῷος , δέσμιος ἐκ Ἱεροσόλυμα παραδίδωμι εἰς ὁ χείρ ὁ Ῥωμαῖος . εἶτα οὕτως εἶπον , ἐπεί ἔχω ἄν τις ἀκούω εἶπον , Πῶς ἔχω λόγος ἀπλόος σύ παραδίδωμι ; ἐπάγω · ὅστις ἀνακρίνω ἐγώ , βούλομαι ἀπολύω · ὅσος λέγω · μαρτυρέω ὁ Ῥωμαῖος δράω , ὁ καί ἄνἔχριον καί ἐθέλω ἀπολύω . Πῶς οὖν οὐ ἀπολύω ; ἀντιλέγω Ἰουδαῖος , φημί . ὁράω πῶς καθαίρω αὐτός ὁ ἔγκλημα ; εἰμί γάρ βούλομαι ἀφίημι , ἕνος καί καταχωρίζω χράω . Διὸ καί οὕτως εἶπον , ἐπάγω · ἀναγκάζω ἐπικαλέω Καῖσαρ · ὥστε συγγνώμη ὁ πᾶς εἰμί . εἶτα , ἵνα μηδὲς εἶπον , τις οὖν ; καί ἵνα αὐτός κατηγορέω , οὗτος ποιέω ; διά ὁ ἐπαγωγή διορθόω ὁ ὕφορμος , καί λέγω · οὐχ ὡς ὁ ἔθνος ἐγώ ἔχω τίς κατηγορέω · τοῦτος , ἐπικαλέω Καῖσαρ οὐ ὥστε κατηγορέω ὅς , ἀλλά ὥστε διαφεύγω ὁ κίνδυνος . ἕνεκα γάρ σύ ὁ ἅλυσις οὗτος περίειμι . τοσοῦτος ἀπέχω , φημί , ἐχθρός πρός ἐγώ διάκειμαι , ὅτι καί ὁ ἅλυσις περίειμι . τις οὖν ἐκεῖνος ; οὕτως χειρόομαι ὁ λόγος , ὡς μή μόνος ὑπέρ ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ συγγενής ἀπολογέομαι · ὅθεν οὗτος δήλως ἐπάγω · ὁ δέ εἶπον πρός αὐτός · ἐγώ οὔτε γράμμα περί σύ δέχομαι ἀπό ὁ Ἰουδαῖος , οὔτε παραγίγνομαι τις ὁ ἀδελφός ἀπαγγέλλω ἢ λαλέω τίς περί σύ κατάγω . ἀξιόω δέ παρά σύ ἀκούω ὅς φρονέω · περί μέν γάρ ὁ αἵρεσις οὗτος γνωστός εἰμί [ 412 ] ἐγώ , ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγω . Όσεϊ λέγω · οὔτε διά γράμμα , οὔτε διά ἄνθρωπος γνωρίζω τίς περί σύ πονηρός · πλήν ἀλλά ἀκούω βουλέω παρά σύ . οὕτως προκαταβάλλω ὁ οἰκεῖος γνώμη δείκνυμι , καί φημί · Περί μέν γάρ ὁ αἵρεσις οὗτος γνωστός εἰμί ἐγώ , ὅτι πανταχοῦ ἀντιλέγω . οὐχ εἶπον , ὅτι ἀντιλέγω , ἀλλά ἀντιλέγω , κατηγορία ἑαυτοῦ ἀπολύω . τάσσω δέ αὐτός ἡμέρα , ἔρχομαι πρός αὐτός εἰς ὁ ἑστία πλείων · οἱςστις ἐκτίθημι διαμαρτύρομαι ὁ βασίλεια ὁ Θεός , πείθω τε αὐτός καί περί ὁ Ἰησοῦς ἀπό τε ὁ νόμος Μωϋσῆς καί ὁ προφήτης , ἀπό πρῶτος ἠώς εἰσπεράω . καί ὁ μέν ἐφοράω ὁ λέγω , ὁ δέ ἀπιστέω . εἰδώς πῶς οὐ εὐθύς ἀποκρίνω , ἀλλά δίζω αὐτός ἡμέρα ὁ ὁράω καί ἀκούω · οἱςστις καί παραγίγνομαι διαλέγω ἀπό τε ὁ νόμος Μωϋσῆς καί ὁ προφήτης . καί ὁ μέν ἐφοράω , ὁ δέ ἀπιστέω . Ἀσυνεφωτο δέ εἰμί πρός ἀλληλίας , ἀπέρχομαι , εἰς ὁ ὁ Παῦλος ῥῆμα ἐν · καλῶς ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος λαλέω διά Ἠσαΐας ὁ προφήτης πρός ὁ πατήρ ἐγώ , λέγω · πορεύω πρός ὁ λαός οὗτος , καί εἶπον · ἀκοή ἀκούω καί οὖον μή συνίημι , καί βλέπω βλέπω καί οὖον μή ὁράω . παχύνω γάρ ὁ καρδία ὁ λαός οὗτος , καί ὁ οὖς βαρύς ἀκούω , καί ὁ ὀφθαλμός αὐτός καμμύω , μή ποτός ὁράω ὁ ὀφθαλμός καί ὁ οὖς ἀκούω , καί ὁ καρδία συνίημι , καί ἐπιστρέφω , καί ἰάομαι αὐτός . ὅτι2 ἀναχωρέω ἀντιπάσχω αὐτός , τότε ὁ Ἡσαΐας ἐφίστημι , οὐ ἐκεῖνος ὑβρίζω βούλομαι , ἀλλά οὗτος στηρίζω . τις λέγω ; ἀκοή ἀκούω καί οὖον μή συνίημι . ὁράω πῶς αὐτός ἐκβάλλω πᾶς συγγνώμη ; εἰμί γε καί ὁ προφήτης ἔχω προαναφαίνω προβλέπω οὗτος οὐ ἀποστρέφω . ὁ δέ εἶπον , καλῶς , δείκνυμι καί δικαίως ἐκδηλόω . ὅστε ὁ ἔθνος δίδωμι γιγνώσκω ὁ μυστήριον οὗτος . οὐδείς οὖν θαυμαστός , εἰμί ἀντιλέγω · ἄνωθεν οὗτος προλέγω . εἶτα πάλιν ὁ ζῆλος κατά αὐτός κινέω ὁ ἐκ ἔθνος , ἐπάγω καί λέγω · γνωστός οὖν ἵστημι σύ , ὅτι ὁ ἔθνος ἀποστέλλω οὗτος ὁ σωτήριος ὁ Θεός · αὐτός καί ἀκούω . καί οὗτος αὐτός εἶπον , ἀπέρχομαι ὁ Ἰουδαῖος , πάλιν ἔχω ἐν ἑαυτοῦ συζητέω . μένω δέ ὁ Παῦλος δείδω ἔτος ἐν ἴδιος μισθόω καί ἀποδέχομαι πᾶς ὁ εἰσπορεύω πρός αὐτός , κηρύσσω ὁ βασίλειος ὁ Θεός , καί διδάσκω ὁ περί ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστός , μετά πᾶς Παρηγορίας ἀκωλύτως . ἀμήν . ἐνταῦθα δείκνυμι ὁ αὐτός ἐλευθερία λοιπός · κηρύσσω γάρ ἀκωλύτως · ἑν Ῥώμη ὁ ἐν Ἰουδαῖος κωλύω , καί μένω ἐπί δύο ἔτος διδάσκω ἐκεῖ .