joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0352.3
Καὶ πῶς ; δυνατὸν ὑβριζόμενον φέρειν , φησί ; Πῶς δὲ οὐ δυνατὸν , εἴπέ μοι ; τραῦμα ἡμῖν τίθεται ἀπὸ τῶν ῥημάτων ; μώλωπες περὶ τὰ σώματα ; ποία τοίνυν γίνεται ἡμῖν βλάβη ; Ὦστε , ἂν βουλώμεθα , δύναμεθα ἐνεχεῖν ἄ . Θύμεν ἐαυτοῖς νόμον μὴ ἀλγεῖν , καὶ οἴσομεν · εἴπωμεν πρὸς ἡμᾶς αὐτούς · Οὐχ ἔστιν ἐχθρὰς , ἀσθενείας ἐστίν · ἀσθενείας καὶ γὰρ δυνεῖς ἐστίν · ἐπεὶ ἔτι ἐχθρὰς οὐχ ἔστιν οὐδὲ κακοποιίας , ἐδούλευε κάκεινος κατασχέιν , εἰ καὶ μυρία ἠδικημένος ἦν . Ἄν τοῦτο ἐννοήσωμεν μόνον , ὅτι ἀσθενείας ἐστίν , οἴσομεν , καὶ συγγνωμοῦμεν μὲν ἐκείνοις , πειρασόμεθα δὲ μὴ περιπέσειν καὶ αὐτοί . Ἐπεὶ ἐρωτῶ πάντας τοὺς παρόντας · Ἄρα , ἂν ἐθέλητε , οὕτω φιλοσοφεῖν δύνασθε ε , ὥστε φέρειν τοὺς ὑβρίζοντας ; Ἐγὼγε οἶμαι . Οὐκοῦν ἄκων σε ὑβρίσας καλοῦ βουλόμενος , ἀλλὰ ἀναγκαζόμενος ὑπὸ τοῦ πάθους ἐπιγέας . Οὐχ ὁρᾷς τοὺς δαιμονιζομένους ; Ὦσπερ ἐκεῖνος οὐχ ἀπὸ ἐχθρᾶς τοσούτου , ὅσον ἀπὸ ἀσθενείας , τοῦτο ὑπομένει · οὕτω καὶ ἡμεῖς οὐχ ἀπὸ τῆς φύσεως ἡμῶν ὑβρεων κινούμεθα , [ 376 ] ὅσον ἀφ' ἡμῶν αὐτῶν ἐπεὶ πῶς τῶν μαινομένων τὰ αὐτὰ ὑβριζόντων φέρομεν ; Πάλιν εἰ φίλοι εἰεν οἱ ὑβρίζοντες ἢ καὶ μειζόνες , καὶ οὕτω φέρομεν · πῶς οὖν οὐχ ἀτοπον , τριῶν μὲν τούτων ὄντων , καὶ φίλου καὶ μαινομένου καὶ μειζόνου , φέρειν , ὁμοτίμων δὲ ἢ καὶ ἡττόνων μὴ φέρειν ; Πολλάκις εἶπον · ῥοπὴ τις ἐστὶ καὶ συναρπαγὴ τὸ πράγμα · χαρτεροῦμεν μικρόν , καὶ τὸ πᾶν τὐύσαμεν . Ὧσπερ ἂν ὑβρίζῃ μειζόνα , τοσούτῳ μᾶλλον ἐστὶν ἀσθενής . Οἶδας ποτὲ ἀλγεῖν χρή ; Ὦταν ὑβρισάντων ἡμῶν ἐκείνους συγίγῃ · τότε γὰρ αὐτὸς μὲν ἰσχυρός , ἡμεῖς δὲ ἀσθενεῖς · ἂν δὲ τοῦναντίον γένηται , καὶ χαίρειν δεῖ · ἐστεφανώθης , ἀνεχρύγηθες · οὐκ εἰς ἀγῶνα κατέβης , οὐδὲ ἥλιον καὶ ἀκτῖνας καὶ κόνεως ἐπάχθειαν ἐνεχών , οὐδὲ συμπλακεῖς , καὶ λαβὰς ὄους , ἀλλὰ δεήσας μόνον , καὶ καλῆς ἡμέρας ἢ ἐκτὸς , ἄλλως μέγαν τὸν στέφανον · καὶ οὐχ ἀπλῶς μέγαν f , ἀλλὰ πολλῷ μειζόνα ἐκείνων · οὐ γὰρ ἐστὶν ἴσον ἐχθρὸν βαλεῖν ἀντίπαλον , καὶ τῶν τῆς ὀργῆς περιγενέσθαι βελῶν . Ἐνίκησας , οὐδὲ λαβὼν ὄους , κατέβαλες τὸ πάθος τὸ ἐν σοί , ἀπέσφαξας τὸ θηρίον κενημένον , καὶ λυττώμενον τὸν θυμὸν ἐπεσκόμιασας , καθάπερ τις ἀριστες νομεύς · ἐμφυλίους ἐμελλεν ἡ μάχη εἶναι , οἰκείος ὁ πόλεμος . Καθάπερ γὰρ οἱ τείχεα προσκαθήμενοι καὶ πολιορκούντες ἐξωθεν , ἐμπυρίοις περιβάλλουσι πολέμους , καὶ τότε περιγίνονται · οὕτω δὴ καὶ ὁ ἐνυβρίζων , ἂν μὴ τὸ ἐν ἡμῖν ἐτείρῃ πάθος , οὐ δυνήσεται περιγενέσθαι · ἐὰν μὴ ἡμεῖς ἐαυτοῦς ἐμπρήσωμεν , ἐκεῖνος οὐδεμίαν ἰσχὺν ἔχει .
Lemmas: καί πῶς ; δυνατός ὑβρίζω φέρω , φημί ; Πῶς δέ οὖον δυνατός , εἶπον ἐγώ ; τραῦμα ἐγώ τίθημι ἀπό ὁ ῥῆμα ; μώλωψ περί ὁ σῶμα ; ποῖος τοίνυν γίγνομαι ἐγώ βλάβη ; ὥστε , εἄν βούλομαι , δύναμαι ἐγχέω ὅς . θύμος ἑαυτοῦ νόμος μή ἀλγέω , καί φέρω · εἶπον πρός ἐγώ αὐτός · οὐχ εἰμί ἐχθρός , ἀσθένεια εἰμί · ἀσθένεια καί γάρ δύο εἰμί · ἐπεί ἔτι ἐχθρός οὐ εἰμί οὐδέ κακοποιία , δουλεύω κενός κατέχω , εἰμί καί μυρίος ἀδικέω εἰμί . ἄν οὗτος ἐννοέω μόνος , ὅτι ἀσθένεια εἰμί , φέρω , καί συγγνωμουμην μέν ἐκεῖνος , πειράζω δέ μή περιπίπτω καί αὐτός . ἐπεί ἐρωτάω πᾶς ὁ πάρειμι · ἄρας , εἄν ἐθέλω , οὗτος φιλοσοφέω δύναμαι ε , ὥστε φέρω ὁ ὑβρίζω ; ἐγώ οἴομαι . οὐκοῦν ἄκων σύ ὑβρίζω καλός βούλομαι , ἀλλά ἀναγκάζω ὑπό ὁ πάθος επιγη . οὐχ ὁράω ὁ δαιμονίζομαι ; ὥσπερ ἐκεῖνος οὐ ἀπό ἐχθρός τοσοῦτος , ὅσος ἀπό ἀσθένεια , οὗτος ὑπομένω · οὗτος καί ἐγώ οὐ ἀπό ὁ φύσις ἐγώ ὕβρις κινέω , [ 376 ] ὅσος ἀπό ἐγώ αὐτός ἐπεί πῶς ὁ μαίνομαι ὁ αὐτός ὑβρίζω φέρω ; πάλιν εἰμί φίλος ἄγω ὁ ὑβρίζω ἢ καί μείζων , καί οὗτος φέρω · πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , τρεῖς μέν οὗτος εἰμί , καί φίλος καί μαίνομαι καί μειζονοος , φέρω , ὁμότιμος δέ ἢ καί κακός μή φέρω ; πολλάκις εἶπον · ῥοπή τις εἰμί καί συναρπάζω ὁ πράγμα · χαρτερουμην μικρός , καί ὁ πᾶς εὐθύνω . ὡς εἄν ὑβρίζω μείζων , τοσοῦτος μᾶλλον εἰμί ἀσθενής . οἶδα ποτέ ἀλγέω χρή ; Ἄτη ὑβρίζω ἐγώ ἐκεῖνος συγγίγνομαι · τότε γάρ αὐτός μέν ἰσχυρός , ἐγώ δέ ἀσθενής · εἄν δέ τουναντίον γίγνομαι , καί χαίρω δεῖ · στεφανόω , ἀνεχρύγηθες · οὐ εἰς ἀγών καταβαίνω , οὐδέ ἥλιος καί ἀκτίς καί κόνις ἐπάχθεια ἐνέχω , οὐδέ συμπλέκω , καί λαβή ὄον , ἀλλά δήω μόνος , καί καλός ἡμέρα ἢ ἐκτός , ἄλλως μέγας ὁ στέφανος · καί οὐ ἀπλόος μέγας f , ἀλλά πολύς μείζων ἐκεῖνος · οὖον γάρ εἰμί ἴσος ἐχθρός βάλλω ἀντίπαλος , καί ὁ ὁ ὀργή περιγίγνομαι βέλος . νικάω , οὐδέ λαμβάνω ὄον , καταβάλλω ὁ πάθος ὁ ἐν σύ , ἀποσφάζω ὁ θηρίον κνάω , καί λυττέω ὁ θυμός επεσκομιαειδω , καθάπερ τις άριστος νομεύς · ἐμφύλιος μέλλω ὁ μάχη εἰμί , οἰκεῖος ὁ πόλεμος . καθά γάρ ὁ τεῖχος προσκάθημαι καί πολιορκέω ἐξωθεν , ἐμπύριος περιβάλλω πόλεμος , καί τότε περιγίγνομαι · οὗτος δή καί ὁ ἐνυβρίζω , εἄν μή ὁ ἐν ἐγώ τείρω πάθος , οὖον δύναμαι περιγίγνομαι · ἐάν μή ἐγώ ἑαυτοῦ ἐμπίμπρημι , ἐκεῖνος οὐδείς ἰσχύς ἔχω .