joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0121.3
Μὴ περιμείνεις ἀναφθῆναι τὸ πῦρ , ἀλλὰ πρὸ τούτου κάτασχε · μὴ παροξῆς τὸ θηρίον , ἀλλὰ μηδὲ παροξυνθῆναι συγχωρήσῃς · οὐκ ἐστὶ γὰρ κύριος · εἰ κατασχεῖν , ἂν τῇ φιλῆ ἀναφθῇ . Τί γὰρ εἶπεν ; ἀνόητε καὶ μωρέ ; Τίς οὖν ὑπεύθυνος τῶν ῥημάτων , ὁ ἀκούων , ἢ ὁ λέγων ; Ὁ μὲν γὰρ κἂν σφόδρα σοφὸς ἦ , μωροῦ δόξας ἐλάσσει · ὁ δὲ κἂν ἀνόητος ἦ , σοφοῦ καὶ φιλοσόφου . Τίς ἀνόητος , εἴπὲ μοι , ὁ ἐτέρῳ προφέρων τὰ οὐκ δυντα , ἢ ὁ μηδὲ οὕτως κινεῖς ; Εἰ γὰρ τὸ μηδὲ κινεῖντα κινεῖσθαι , φιλοσοφίας · τὸ μηδὲ κινουμένους πλῆττεσθαι , πόσης ἀνοίας ; Οὕτω λέγω ποτὸς ἀπόκειται [ 117 ] τιμωρίας τόπος τοῖς τὰ τοιαῦτα ὀνειδίζουσι καὶ βλασφημοῦσι τὸν πλῆστον ἄ . Ἄλλὰ τί ; ἀτίμωτον καὶ ἐξ ἀτίμων , καὶ εὐτελῆ καὶ ἐξ εὐτελοῦς εἶπεν ; Πάλιν εἰς ἑαυτὸν τὸ ὄνειδος περιέστρεψεν . Ὁ μὲν γὰρ τίμιος φαίνεται καὶ αἰδεσίμος , ὁ δὲ εὐτελὴς δνως · τὸ γὰρ τὰ τοιαῦτα εἰς ταξίν ὀνειδίσαι προφέρειν , γένους εὐτελείαν λέγω , μικρᾶς ὄντως ψυχῆς · ὁ δὲ μέγας καὶ θαυμαστὸς ἐσται , ὅτε οὐδὲν ἠγούμενος τοῦ τοιούτου , ἀλλ’ οὕτω διακειμένος , ὡς ἂν εἰ ἠκούσεν , ὅτι ἔχει τι τῶν ἄλλων διαφέρον . Ἄλλὰ μοιχὸν καὶ τὰ ἄλλα ἐρεῖ ; Ἐνταῦθα καὶ γελᾶν χρή · ὅταν γὰρ τὸ συνεῖδος μὴ βάλληται , οὐδὲ καιρὸν ἂν ἔχοι ὁ θυμός . Ἐνοσθῶμεν δὲ καὶ τίνὰ ἐξάγει εἰς μέσον πονηρὰ καὶ μιαρὰ ῥήματα , οὐδὲ οὕτως ἀλγεῖ χρή . Ὅπερ γὰρ ἐμέλει μετὰ ταῦτα ἑκάστους μαθησθαι , τοῦτο ἤδη ἐξεκάλυψεν · ἑαυτὸν λοιπὸν ἀπίστον πᾶσι κατέστησεν , ὅτε οὐκ εἰδὼς συγκαλύπτειν τὸ τοῦ πλησίου κακόν , καὶ ἑαυτὸν μᾶλλον ἤρχνεν τῇ ἑτέρῳ , καὶ πάντα λημμένα προσέχων , τὰς εὐθύνας ἐποίησεν ἑαυτῷ φοβερὰς τοῦ μέλλοντος κριτηρίου . Οὐ γὰρ οὕτω τούτων , ὡς ἐκείνων ἀποσπαφήσονται πάντες , ὅπερ κατακλύσαι οὐκ ἠδυνήθη ἀπαμφιάσαντα . Σὺ δὲ μηδὲν εἴπης ὧν συνοίδας , ἀλλὰ σίγησον , εἰ βούλει τὴν λαμπρὰν δόξαν λαβεῖν . Οὐ γὰρ μόνον ἀναφράσθαι τὰ λεχθέντα , οὐδὲ καλῶς , ἀλλὰ καὶ ἑτέρων ἐργάσῃ καλῶν · οὐχὲτι ποιήσεις γὰρ κατὰ σαυτοῦ τὸν ψῆφον ἐντεχθηναί . Οὐ δεινὰ ὡς κακῶς λίγει ; Εἴπὲ σὺ · Εἰ πάντα ἤδει , οὐκ ἂν τοσαῦτα εἴπε μόνᾳ . Ἐθαυμάσατε καὶ ἐξεπλάγητε τὸ λεχθέν ; Ἄλλὰ μισεῖσθαι χρή . Διὰ γὰρ τοῦτο πάντα ὧν τὰ ἐξωθεν εἰρημένα λέγωμεν , οὐχ ὡς οὐκ ἔχουσιν μυρία τοιαῦτα τῶν Γραφῶν , ἀλλ’ ὡς μᾶλλον ἐντρέψαι δυναμένων τούτων · ἐπεὶ καὶ ἢ Γραφὴ οὐδὲ πρὸς ἄνθρωπον λέγειν , ὡς ὅταν λέγῃ · Οὐχὶ καὶ οἱ θνητικοὶ τὸ αὐτὸ ποιούσιν ; Ὁ δὲ προφήτης Ἰερεμίας τοὺς τοῦ Ῥηχὰδ υἱοὺς παρήγαγεν εἰς μέσον τὴν πατρικὴν ἐντολὴν παραβῆναι μὴ καταδεξαμένους . Εἴπον κακῶς οἱ περὶ Μαριὰν τὸν Μωσέα , καὶ τῆς κολάσεως αὐτοὺς εὐθὺς ἐξήτησεν , καὶ οὐδὲ ὅσον μαθεῖν τινὰς , ὅτι ἐδικίασεν ἔτυχε , συνεχώρησεν . Ἄλλ’ οὐχ ἡμεῖς οὕτως · ἀλλὰ τοῦτο μάλιστα βουλομένω πάντα μαθεῖν , ὅτι οὐκ ἀτιμωρητὶ παρήλθον . Μέχρι τίνος ἀπὸ τῆς πνέομεν ; Οὐκ ἔνι μάχην ἐξ ἑνὸς συστήναι μέρος . Τοὺς μαινουμένους ἂν ἐξ ἐκαστέρων τῶν μερῶν ἐλκύσης , μᾶλλον παροξυνεῖς · ἂν δὲ ἐκ δεξιᾶς ἢ ἐξ ἀριστερᾶς , ἐσθειας τὸν θυμόν . Ὁ πλάττων ἂν μὲν ἔχῃ τὸν μὴ δεχόμενον , μᾶλλον ἐπαίρεται · ἂν δὲ εἰκοντα , μᾶλλον ἐλύεται , καὶ εἰς αὐτὸν ἢ πληγὴ περιτρέπεται . Οὐ γὰρ οὕτως ἐκλύει τὴν δύναμιν τοῦ ἀνταγωνιστοῦ ἄνθρωπος παγκρατιάζειν εἰδὼς , ὡς ἄνθρωπος ὑβριζόμενος καὶ μὴ ἀνθυβρίζων . Αἰσχυνδεῖς γὰρ ἐκεῖνος λοιπὸν ἄπεισι καὶ καταγνώσθεις , πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ συνειδότος , δεύτερον δὲ παρὰ τῶν ὁρῶντων ἀπάντων . Καὶ παροι -
Lemmas: μή περιμένω ἀνάπτω ὁ πῦρ , ἀλλά πρό οὗτος κατέχω · μή παροξεω ὁ θηρίον , ἀλλά μηδέ παροξύνω συγχωρέω · οὐ εἰμί γάρ κύριος · εἰμί κατέχω , εἄν ὁ φιλέω ἀνάπτω . τις γάρ εἶπον ; ἀνόητος καί μωρός ; Τῖς οὖν ὑπεύθυνος ὁ ῥῆμα , ὁ ἀκούω , ἢ ὁ λέγω ; ὁ μέν γάρ κἀν σφόδρα σοφός εἰμί , μωρός δόξα ἐλαύνω · ὁ δέ κἀν ἀνόητος εἰμί , σοφός καί φιλόσοφος . Τῖς ἀνόητος , εἶπον ἐγώ , ὁ ἔς προφέρω ὁ οὐ δυντα , ἢ ὁ μηδέ οὕτως κινέω ; εἰμί γάρ ὁ μηδέ κινέω κινέω , φιλοσοφία · ὁ μηδέ κινέω πλήσσω , πόσος ἄνοια ; οὕτως λέγω ποτός ἀπόκειμαι [ 117 ] τιμωρία τόπος ὁ ὁ τοιοῦτος ὀνειδίζω καί βλασφημέω ὁ πίμπλημι ὅς . ἀλλά τίς ; ἀτιμάω καί ἐκ ἄτιμος , καί εὐτελής καί ἐκ εὐτελής εἶπον ; πάλιν εἰς ἑαυτοῦ ὁ ὄνειδος περιστρέφω . ὁ μέν γάρ τίμιος φαίνω καί αἰδέσιμος , ὁ δέ εὐτελής δνως · ὁ γάρ ὁ τοιοῦτος εἰς τάξις ὀνειδίζω προφέρω , γένος εὐτέλεια λέγω , μικρός εἰμί Ψυχή · ὁ δέ μέγας καί θαυμαστός εἰμαι , ὅτε οὐδείς ἡγέομαι ὁ τοιοῦτος , ἀλλά οὗτος διάκειμαι , ὡς εἄν εἰμί ἀκούω , ὅτι ἔχω τίς ὁ ἄλλος διαφέρω . ἀλλά μοιχός καί ὁ ἄλλος εἴρω ; ἐνταῦθα καί γελάω χρή · ὅταν γάρ ὁ σύνοιδα μή βάλλω , οὐδέ καιρός εἄν ἔχω ὁ θυμός . Ἐνοσθῶμεν δέ καί τις ἐξάγω εἰς μέσος πονηρός καί μιαρός ῥῆμα , οὐδέ οὕτως ἀλγέω χρή . ὅπερ γάρ μέλος μετά οὗτος ἕκαστος μανθάνω , οὗτος ἤδη ἐκκαλύπτω · ἑαυτοῦ λοιπός ἄπιστος πᾶς καθίστημι , ὅτε οὐ εἰδοί συγκαλύπτω ὁ ὁ πλησίος κακός , καί ἑαυτοῦ μᾶλλον ἄρχω ὁ ἕτερος , καί πᾶς λαμβάνω προσέχω , ὁ εὐθύνω ποιέω ἑαυτοῦ φοβερός ὁ μέλλω κριτήριον . οὖον γάρ οὗτος οὗτος , ὡς ἐκεῖνος ἀποσπάω πᾶς , ὅσπερ κατακλύζω οὐ δύναμαι ἀπαμφιάζω . σύ δέ μηδείς εἶπον ὅς σύνοιδα , ἀλλά σιγάω , εἰμί βούλομαι ὁ λαμπρός δόξα λαμβάνω . οὖον γάρ μόνος ἀναφράζω ὁ λέγω , οὐδέ καλῶς , ἀλλά καί ἕτερος ἐργάζομαι καλός · οὐχὲτι ποιέω γάρ κατά σεαυτοῦ ὁ ψῆφος ἐντίκτω . οὖον δεινός ὡς κακῶς λίγειος ; εἶπον σύ · εἰμί πᾶς ἦδος , οὐ εἄν τοσοῦτος εἶπον μόνος . θαυμάζω καί ἐκπλήσσω ὁ λέγω ; ἀλλά μισέω χρή . Ζεύς γάρ οὗτος πᾶς ὅς ὁ ἐξωθεν εἴρω λέγω , οὐ ὡς οὐ ἔχω μυρίος τοιοῦτος ὁ Γραφής , ἀλλά ὡς μᾶλλον ἐντρέπω δύναμαι οὗτος · ἐπεί καί ἢ γραφή οὐδέ πρός ἄνθρωπος λέγω , ὡς ὅταν λέγω · οὐ καί ὁ θνητικεω ὁ αὐτός ποιέω ; ὁ δέ προφήτης Ἰερεμίας ὁ ὁ Ῥηχὰδ υἱός παράγω εἰς μέσος ὁ πατρικός ἐντολή παραβαίνω μή καταδέχομαι . εἶπον κακῶς ὁ περί Μαριάν ὁ Μωσῆς , καί ὁ κόλασις αὐτός εὐθύς ἐξαιτέω , καί οὐδέ ὅσος μανθάνω τις , ὅτι εδικιααω τυγχάνω , συγχωρέω . ἄλλος οὐ ἐγώ οὕτως · ἀλλά οὗτος μάλιστα βούλομαι πᾶς μανθάνω , ὅτι οὐ ἀτιμωρητί παρέρχομαι . μέχρι τίς ἀπό ὁ πνέω ; οὐ ἐν μάχη ἐκ εἷς συνίστημι μέρος . ὁ μαίνομαι εἄν ἐκ ἑκαστέρω ὁ μέρος ἕλκω , μᾶλλον παροξύνω · εἄν δέ ἐκ δεξιός ἢ ἐκ ἀριστερός , ἐσθίω ὁ θυμός . ὁ πλάσσω εἄν μέν ἔχω ὁ μή δέχομαι , μᾶλλον ἐπαίρω · εἄν δέ εἴκω , μᾶλλον ἐλύω , καί εἰς αὐτός ἢ πληγή περιτρέπω . οὖον γάρ οὕτως ἐκλύω ὁ δύναμις ὁ ἀνταγωνιστής ἄνθρωπος παγκρατιάζω εἰδοί , ὡς ἄνθρωπος ὑβρίζω καί μή ἀνθυβρίζω . Αἰσχυνδεῖς γάρ ἐκεῖνος λοιπός ἄπειμι καί καταγιγνώσκω , πρῶτος μέν ἐκ ὁ σύνοιδα , δύο δέ παρά ὁ ὁράω ἀπαντάω . καί πάρος -