joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0128.4
Δ . Οὐ τὸ θλίβεσθαι κακόν , ἀλλὰ τὸ ἀμαρτάνειν κακόν . Ἡ χαλεπὴ θλίψις τοῦτο ἐστι , χλὲν ἐν τρυφῇ διάγωμεν · οὐ λέγω ἐν τῷ μέλλοντι , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ παρόντι . Πῶς γὰρ οἶε τὸ συνειδὲς ἡμῶν δάκνεσθαι ; ποίας βασάνους οὐχ εἶναι χειρόν ; Ἐβουλόμην μετὰ ἀχριβείας ἐρωτῆσαι τοὺς ἐν τοῖς κακοῖς ζῶντας , εἰ μηδὲποτε εἰς ἐννοιαν ἔρχονται τῶν οἰκείων ἀμαρτημάτων , εἰ μὴ τρέμουσιν , εἰ μὴ δεδιόκασι , εἰ μὴ ὀδυνονται , εἰ μὴ μακαρίζουσι τοὺς ἐν νηστείᾳ , τοὺς ἐν δρεσι , τοὺς ἐν φιλοσοφίᾳ ζῶντας ; Βούλει ἀνεσιν εὑρεῖν ἐκεῖ ; Θλίβη ἐνταῦθα διὰ τὸν Χριστόν · οὐδὲν ταύτης τῆς ἀνέσεως [ 124 ] ἴσον . Ἐχαιρον οἱ ἀπόστολοι μαρτυζόμενοι . Παῦλος τοῦτο παραίνει λέγων · Χαίρετε ἐν Κυρίῳ . Καὶ πῶς ἐν χαίρειν , φησίν . Ἐνθὰ δεσμὰ , ἐνθὰ βάσανοι , ἐνθὰ δικαστήρια ; Μάλιστα ἐνταῦθα χαίρειν ἐνί . Πῶς δὲ ἐνί χαίρειν , ἐνθὰ ταῦτα , μάνθανε . Ὁ μηδὲν ἐαυτῷ συνειδὲς , μέγα πῶς ἡσθήσεται , ὥστε , ὅσῳ ἂν εἴπης τὴν θλίψιν , τοσοῦτον λέγεις τὴν ἡδονήν . Εἴπε γὰρ μοι , ὁ μυρία τραύματα λαβὼν στρατιώτης καὶ ἐπανίων , ἂρ᾽ οὐχὶ μετὰ πολλῆς ἐπανήξει τῆς ἡδονῆς , παρῆλθες ὑπὸ τῶν τῶν τραυμάτων , λαμπρότητος τε καὶ εὐδοκιμίας ; Καὶ σὺ ἂν δυνήθης βῆσαι τὴν ψυχὴν ἐκείνην , ἦν Παῦλος , ὅτι τὰ στίγματα τοῦ Ἰησοῦ βαστάζω , δυνήσῃ μέγα γενέσθαι καὶ λαμπρὸς εἶναι εὐδόκιμος . Ἄλλ᾽ οὐκ ἐστὶ διωγμός ; Στήθι πρὸς δόξαν · χἂν εἴπῃ τις ἐναντίον τι , μὴ φοβηθῆς ἀκούσαι κακῶς διὰ Χριστόν · στήθι πρὸς τύφου τυραννίδα , στήθι πρὸς θάμω μάχην , στήθι πρὸς ἐπιθυμίας βάσανον . Καὶ ταῦτα στίγματα ἐστίν , καὶ αὐτὰ βάσανοι . Εἴπε γὰρ μοι , τὶ τὸ δεινότατον τῶν βασάνων ἔ ; ἂρ᾽ οὐχὶ ἡ ψυχὴ ἀλγεῖ καὶ καίεται ; Ἐκεῖ μὲν γὰρ χλὲν τὸ σῶμα μερίζεται · ἐνταῦθα δὲ τὸ πᾶν αὐτὴς ἐστίν . Περὶ αὐτὴν ἡ ὀδύνη , ὅταν ὀργίζηται , ὅταν βασκαίνῃ , ὅταν τι τοιούτων ποιῇ , μᾶλλον δὲ ὅταν πάσῃ . Οὐ γὰρ ποιεῖν τοῦτο ἐστιν , ἀλλὰ πάσχειν , τὸ ὀργίζεσθαι , τὸ φθόνον ἔχειν · διὰ τοῦτο καὶ πᾶσιν καλεῖται ψυχῆς , καὶ τραύματα , καὶ ὀστελαῖ . Ὀντως γὰρ πᾶθος ἐστίν , καὶ πᾶθους χαλεπώτερον .
Lemmas: δ . οὖον ὁ θλίβω κακός , ἀλλά ὁ ἁμαρτάνω κακός . ὁ χαλεπός θλῖψις οὗτος εἰμί , χλὲν ἐν τρυφή διάγω · οὖον λέγω ἐν ὁ μέλλω , ἀλλά καί ἐν ὁ πάρειμι . Πῶς γάρ οἶς ὁ συνοράω ἐγώ δάκνω ; Ποίας βάσανος οὐ εἰμί χείρων ; βούλομαι μετά ἀκρίβεια ἐρωτάω ὁ ἐν ὁ κακός ζῶ , εἰμί μηδέποτε εἰς ἔννοια ἔρχομαι ὁ οἰκέω ἁμάρτημα , εἰμί μή τρέμω , εἰμί μή διώκω , εἰμί μή οδυνοντ , εἰμί μή μακαρίζω ὁ ἐν νηστεία , ὁ ἐν δρες , ὁ ἐν φιλοσοφία ζῶ ; βούλομαι ἄνεσις εὑρίσκω ἐκεῖ ; θλίβω ἐνταῦθα διά ὁ Χριστός · οὐδείς οὗτος ὁ ἄνεσις [ 124 ] ἴσος . χαίρω ὁ ἀπόστολος μαρτυζομενω . Παῦλος οὗτος παραινέω λέγω · χαίρω ἐν κύριος . καί πῶς ἐν χαίρω , φημί . ἔνθα δεσμός , ἔνθα βάσανος , ἔνθα δικαστήριον ; μάλιστα ἐνταῦθα χαίρω ἐν . Πῶς δέ ἐν χαίρω , ἔνθα οὗτος , μανθάνω . ὁ μηδείς αὐτός συνοράω , μέγας πῶς ἥδομαι , ὥστε , ὅσος εἄν εἶπον ὁ θλῖψις , τοσοῦτος λέγω ὁ ἡδονή . εἶπον γάρ ἐγώ , ὁ μυρίος τραῦμα λαμβάνω στρατιώτης καί ἐπανέρχομαι , ἄρα οὐ μετά πολύς ἐπανήκω ὁ ἡδονή , παρέρχομαι ὑπό ὁ ὁ τραῦμα , λαμπρότης τε καί εὐδοκιμία ; καί σύ εἄν δύναμαι βαίνω ὁ ψυχή ἐκεῖνος , εἰμί Παῦλος , ὅτι ὁ στίγμα ὁ Ἰησοῦς βαστάζω , δύναμαι μέγας γίγνομαι καί λαμπρός εἰμί Εὐδόκιμος . ἄλλος οὐ εἰμί διωγμός ; ἵστημι πρός δόξα · εἷς εἶπον τις ἐναντίος τίς , μή φοβέω ἀκούω κακῶς διά Χριστός · ἵστημι πρός τύφω τυραννίς , ἵστημι πρός θάμα μάχη , ἵστημι πρός ἐπιθυμία βάσανος . καί οὗτος στίγμα εἰμί , καί αὐτός βάσανος . εἶπον γάρ ἐγώ , τίς ὁ δεινός ὁ βάσανος ἔ ; ἄρα οὐ ὁ ψυχή ἀλγέω καί καίω ; ἐκεῖ μέν γάρ χλὲν ὁ σῶμα μερίζω · ἐνταῦθα δέ ὁ πᾶς αὐτός εἰμί . περι αὐτός ὁ ὀδύνη , ὅταν ὀργίζω , ὅταν βασκαίνω , ὅταν τίς τοιοῦτος ποιέω , μᾶλλον δέ ὅταν πᾶς . οὖον γάρ ποιέω οὗτος εἰμί , ἀλλά πάσχω , ὁ ὀργίζω , ὁ φθόνος ἔχω · διά οὗτος καί πᾶς καλέω Ψυχή , καί τραῦμα , καί ὀστελαῖ . ὀντως γάρ πάθος εἰμί , καί πάθος χαλεπός .