joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0296.3
γ . Ὅου γὰρ ἐπὶ τῶν καιρῶν τῶν ἡμετέρων κατὰ τὸν μακάριον Βαβύλαν γέγονε , [ 312 ] τὰ κατὰ τὰ Ἱεροσόλυμα , τὰ κατὰ τὴν καθαίρεσιν τῶν ἱερῶν , καὶ οὐ πάντες ἐπστρέψαν . Τί δὲ τὰ παλαιαιτέροι ; Πέρσων οἱ πον ἡμῖν ὅλον γένος , καὶ οὐδεὶς προσέσχεν , ἀλλὰ πάλιν κατὰ μικρὸν ὑπερίβησαν καὶ κατέπεσον . Ἔστηκε διηνεκῶς ὁ οὐρανὸς βεβῶν , ὅτι δεσπότην ἔχει , καὶ τεχνίτου τινὸς ἐστι τῆς τοῦ πᾶν ( τὸν κόσμον λέγω ) , καὶ λέγουσι τινες , ὅτι οὐχὶ Τὰ κατὰ Θεόδωρον ἐκείνου γεγενημένα πέρυσιν , τὰ αὐτὰ ἐξέπληξε ; Καὶ ὅμως οὐδὲν πλέον γέγονεν , ἀλλὰ τῆς καιρῶν γενομένων εὐλαβεῖς , πάλιν ἐπανῆλθον ὅθεν ἐγένοντο εὐλαβεῖς . Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν Ἑδραίων τότε συνέβη · διὸ καὶ ἔλεγεν ὁ προφήτης · Ὅταν ἀπέλειψεν εὐσεβῶν , τότε ἐξελέησεν αὐτόν , καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἐφοβήθησαν πρὸς τὸν θεόν . Καὶ τί δεῖ λέγειν τὰ καθελικά ; πόσοι νόσοις περιέπεσον ; πόσοι ἐπηγγύλιαντο θανάτῳ ; πολλὴν τὴν μεταβολὴν ἐργάσασθαι , καὶ πάλλιν εἰς αὐτὸν γεγόναι ; Τοῦτο μάλιστα δεῖξαι ἡμῖν τὴν προαίρεσιν , καὶ τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἡμετέρας ψυχῆς , ἡ ἀθρόα μεταβολή . Εἰ γὰρ φυσικὰ ἦν τὰ κακά , οὐκ ἂν αὕτη γέγονε · τῶν γὰρ κατὰ φύσιν καὶ ἀνάγκην οὐκ ἐνδέχεται μεθίστασθαι . Καὶ μὴν μεθίστασθαι , φησίν . Οὐ μέμνημαι γὰρ τινὰς φύσει μὲν ἔχοντας βλέπειν , ὑπὸ τοῦ φόβου δὲ τυφλωμένους ; Ἐπειδὴ καὶ τοῦτο φυσικὸς ἐπὶ συστολισθαι , ὅταν φύσις ἑτέρα προσῆλθῃ · ὥστε κατὰ φύσιν ἡμῖν ἐστι τὸ περὸν ἡμῖν οὐ μὴ βλέπειν , κατὰ φύσιν δὲ καὶ τὸ , μειζόνος παραγενομένου φόβου , τὸν ἔχοντα ὑπεξίστασθαι . Τί οὖν , ἂν καὶ ἡ σωφροσύνη , ἑτὰ , κατὰ μὲν φύσιν ἡ , ὁ δὲ φόβος κρατήσας ταύτην ἐκβάλῃ ; Τί οὖν , ὅν δεῖξω τινὰς μὴ τὸ τὸ σωφρονιζομένους , ἀλλὰ καὶ ἐν τούτοις τοῖς φόβοις ὄντας ἰταμοὺς , οὐ φυσικὸν αὐτοῦ ἐστιν . Εἴπω τὰ παλαιά ; ἀλλὰ τὰ νέα ; Πόσοι δὴ ἐν αὐτοῖς ἐκεῖνοι τοῖς φόβοις ἐναπέμεναν γελῶντες , χλευάζοντες , καὶ οὐδὲν ἐπαθον τοιούτον ; Εἰπέ μοι , ὁ Φαραὼ οὐχ εὐθέως μεθίστατο , καὶ ἐπὶ τὴν προτεραίαν χαχίαν ἀνέστρεφε ; Ἐνταῦθα δὲ , ἐπὶ τῶν τὰ δαιμόνια ἔχοντων , καὶ τοὺς οὐχ ἀγνοοῦντων αὐτῶν , προεσέθεσαν ἀπλῶς οἱ λέγοντες . Τὸν Ἰησοῦν ὀνομάζομεν ὑμᾶς , ὃν Παῦλος κηρύσσει · δι' ὧν γὰρ ἀπολογούνται , δείκνυται , ὅτι Ἰσαῖ . Τὸν Ἰησοῦν δὲ λέγουσιν ἐκεῖνοι ἀπλῶς , ὅλον εἰπεῖν τὸν τῆς οἰκουμένης Σωτῆρα , τὸν ἀναστάντα · ἀλλ' οὐχ ἤθελον ὁμολογήσαι τὴν δόξαν αὐτοῦ . Διὸ καὶ ἐλέγχει αὐτοὺς ὁ δαίμων ἐπιτιθὼς αὐτοῖς , καὶ εἰπών · Τὸν Ἰησοῦν γινώσκω , καὶ τὸν Παῦλον ἐπίσταμαι . Ὀσεῖ ἔλεγεν · Ὑμεῖς οὐ πιστεύετε , ἀλλ' ἀποκεχρημένοι τῷ ὀνόματι ταῦτα φατε . Οὐκοῦν ἔρημος ὁ ναὸς , εὐκαταγώγιον τὸ σκεῦος · ὥστε οὐχ ἔστι κήρυκες , ἀλλ' ἐμοί , φησίν , ἀστέ . Πολλὸς ὁ θυμὸς τοῦ δαιμονίου . Ἱδύναντο ταῦτα ἀρᾶσθαι οἱ ἀπόστολοι , ἀλλ' οὐχ ἐποίουν τέως . Οἱ γὰρ τῶν ἐργαζομένων αὐτοὺς ταῦτα κρατοῦντες , πολλῷ μᾶλλον αὐτῶν . Ὅρα πῶς δείκνυσι αὐτῶν τὴν ἐπιείκειαν , ὅτι οὐ μὲν ἐλαυνόμενοι ταῦτα ποιοῦσιν , οἱ δὲ καταπεσόμενοι δαιμόνες τὰναντία . Τὸν Ἰησοῦν , φησίν , γινώσκω . Οὐκοῦν αἰσχύνθητε οἱ [ 315 ] ἀγνοοῦντες ὑμεῖς . Καὶ τὸν Παῦλον ἐπίσταμαι . Καλῶς καὶ τοῦτο · ἵδει γὰρ θεοῦ ὄντα κήρυκα . Εἶτα ἐβάλλεται ἐπ' αὐτοῦ , καὶ διαρρήγνυσι τὰ ἱμάτια · δι' ὧν ἐποίησε αὐτοῖς , τοῦτο μόνουσι λέγων · Μὴ νομίσητε , ὅτι καταφρονοῦν ἐκείνων ταῦτα ποιῶ . Πολλὸς ὁ φόβος τοῦ δαιμονίου . Καὶ διὰ τί χωρὶς τῶν ῥημάτων τούτων οὐ διέρρηξεν αὐτῶν τὰ ἱμάτια ; οὐτὲ γὰρ ἂν καὶ τὸν θυμὸν ἐπλήρωσε , καὶ τὴν πλάνην ἐστέσεν . Ἐφοβεῖτο , σπερ ἔφη , τὴν ἀπρόσιτον δύναμιν , καὶ οὐχ ἂν τοσοῦτον ἱσχύσει , εἰ μὴ τοῦτο εἴπεν . Ὅρα δὲ πανταχοῦ τοὺς δαίμονας εὐγνωμονεστέρους τῶν Ἰουδαίων , καὶ οὐ τολμῶντας ἀντειπεῖν , ἀλλὰ κατηγορῆσαι τῶν ἀποστόλων , οὐδὲ τοῦ Χριστοῦ . Ἔχει λέγουσιν , Οἶδαμὲν σε τίς εἶ · καὶ , Τί ἤλθες ὧδε πρὸ καιροῦ βασανίσαι ἡμᾶς ; καὶ πάλιν , Οἶδά σε τίς εἶ , ὁ Υἱὸς τοῦ θεοῦ · ἐνταῦθα δέ , Οὗτοι οἱ ἀνθρώποι δοῦλοι τοῦ θεοῦ τοῦ ὑγιστοῦ εἰσι · καὶ πάλιν , Τὸν μὲν Ἰησοῦν γινώσκω , καὶ τὸν Παῦλον ἐπίσταμαι . Πάνυ γὰρ ἐδειλῶσαν καὶ ἐτραπον τοὺς ἁγίους ἐκείνους . Τάχα τις ὑμῶν ἀκούων , ποθεῖ ἐπὶ ταύτης γενέσθαι τῆς ἐξουσίας , ὥστε μὴ δύνασθαι δαίμονας ἀντιλέγειν αὐτῷ , καὶ μακαρίζει τοὺς ἁγίους ἐκείνους διὰ τοῦτο , ὅτι τοαὐτὴν ἔχον ἰσχύν . Ἄλλ' ἀκούετε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Μὴ χαίρετε , ὅτι τὰ δαιμόνια ὑμῖν ὑποτάσσεται · ἐπειδὴ φέρε πάντας ἀνθρώπους μάλιστα τοῦτ' ἠχον τας διὰ κενοδοξίαν . Εἰ γὰρ τὸ τῷ θεῷ δοκοῦν ζητεῖ καὶ τὸ κοινὸν συμφέρον , ἑτέρα μεῖζων ἐστὶν ὁδός . Οὐχ ἔστιν οὖν μεῖζον δαιμόνος ἀπαλλάξαι , ὡς ἁμαρτίας ἐξελέσθαι . Δαίμων οὐ χωλὴς βασιλείας οὐρανίων ἐστιν χεῖν , ἀλλὰ καὶ συμπράττει , ἄκων μὲν , συμπράττει δὲ σωφρονεστέρον τὸν ἔχοντα ποιῶν · ἁμαρτία δὲ ἐκβάλλει .
Lemmas: γ . ὅς γάρ ἐπί ὁ καιρός ὁ ἡμέτερος κατά ὁ μακάριος Βαβύλας γίγνομαι , [ 312 ] ὁ κατά ὁ Ἱερουσαλήμ , ὁ κατά ὁ καθαίρεσις ὁ ἱερός , καί οὖον πᾶς ἐπιστρέφω . τις δέ ὁ παλαιαιτερεω ; πέρθω ὁ πως ἐγώ ὅλος γένος , καί οὐδείς προσέχω , ἀλλά πάλιν κατά μικρός ὑπερβαίνω καί καταπίπτω . ἵστημι διηνεκής ὁ οὐρανός βοῦς , ὅτι δεσπότης ἔχω , καί τεχνίτης τις εἰμί ὁ ὁ πᾶς ( ὁ κόσμος λέγω ) , καί λέγω τις , ὅτι οὐ ὁ κατά Θεόδωρος ἐκεῖνος γίγνομαι πέρυσι , ὁ αὐτός ἐκπλήσσω ; καί ὅμως οὐδείς πλέω γίγνομαι , ἀλλά ὁ καιρός γίγνομαι εὐλαβής , πάλιν ἐπανέρχομαι ὅθεν γίγνομαι εὐλαβής . οὗτος καί ἐπί ὁ ἑδραῖος τότε συμβαίνω · διό καί λέγω ὁ προφήτης · ὅταν ἀπολείπω εὐσεβής , τότε ἐξελαύνω αὐτός , καί ἐπιστρέφω καί φοβέω πρός ὁ θεός . καί τίς δεῖ λέγω ὁ καθελικά ; πόσος νόσος περιπίπτω ; πόσος ἐπαγγέλλω θάνατος ; πολύς ὁ μεταβολή ἐργάζομαι , καί πάλλις εἰς αὐτός γονεύς ; οὗτος μάλιστα δείκνυμι ἐγώ ὁ προαίρεσις , καί ὁ ἐλευθερία ὁ ἡμέτερος Ψυχή , ὁ ἀθρόος μεταβολή . εἰμί γάρ φυσικός εἰμί ὁ κακός , οὐ εἄν οὗτος γίγνομαι · ὁ γάρ κατά φύσις καί ἀνάγκη οὐ ἐνδέχομαι μεθίστημι . καί μήv μεθίστημι , φημί . οὖον μιμνήσκω γάρ τις φύσις μέν ἔχω βλέπω , ὑπό ὁ φόβος δέ τυφλωμένος ; ἐπεί καί οὗτος φυσικός ἐπί συστολίζω , ὅταν φύσις ἕτερος προσέρχομαι · ὥστε κατά φύσις ἐγώ εἰμί ὁ Περόν ἐγώ οὖον μή βλέπω , κατά φύσις δέ καί ὁ , μείζων παραγίγνομαι φόβος , ὁ ἔχω ὑπεξίσταμαι . τις οὖν , εἄν καί ὁ σωφροσύνη , ἐτός , κατά μέν φύσις ὁ , ὁ δέ φόβος κρατέω οὗτος ἐκβάλλω ; τις οὖν , ὅς δείκνυμι τις μή ὁ ὁ σωφρονίζω , ἀλλά καί ἐν οὗτος ὁ φόβος εἰμί ἰταμός , οὖον φυσικός αὐτός εἰμί . εἶπον ὁ παλαιός ; ἀλλά ὁ νέος ; πόσος δή ἐν αὐτός ἐκεῖνος ὁ φόβος ἐνάπτω γελάω , χλευάζω , καί οὐδείς πάσχω τοιοῦτος ; ἐπές ἐγώ , ὁ Φαραώ οὐ εὐθύς μεθίστημι , καί ἐπί ὁ προτεραῖος χαχίαν ἀναστρέφω ; ἐνταῦθα δέ , ἐπί ὁ ὁ δαιμόνιος ἔχω , καί ὁ οὐ ἀγνοέω αὐτός , προΐημι ἀπλόος ὁ λέγω . ὁ Ἰησοῦς ὀνομάζω σύ , ὅς Παῦλος κηρύσσω · διά ὅς γάρ ἀπολογέομαι , δείκνυμι , ὅτι Ἴσαι . ὁ Ἰησοῦς δέ λέγω ἐκεῖνος ἀπλόος , ὅλος εἶπον ὁ ὁ οἰκέω Σωτήρ , ὁ ἀνίστημι · ἀλλά οὐ ἐθέλω ὁμολογέω ὁ δόξα αὐτός . Διὸ καί ἔλεγχος αὐτός ὁ δαίμων ἐπιτίθημι αὐτός , καί εἶπον · ὁ Ἰησοῦς γιγνώσκω , καί ὁ Παῦλος ἐπίσταμαι . Όσεϊ λέγω · σύ οὖον πιστεύω , ἀλλά ἀποχράω ὁ ὄνομα οὗτος φημί . οὐκοῦν ἐρῆμος ὁ ναός , εὐκατάγωγος ὁ σκεῦος · ὥστε οὐ εἰμί κῆρυξ , ἀλλά ἐγώ , φημί , ἀστός . Πολύς ὁ θυμός ὁ δαιμόνιος . Ἱδύναντο οὗτος ἀράομαι ὁ ἀπόστολος , ἀλλά οὐ ποιέω τέως . ὁ γάρ ὁ ἐργάζομαι αὐτός οὗτος κράτος , πολύς μᾶλλον αὐτός . Ὅρας πῶς δείκνυμι αὐτός ὁ ἐπιείκεια , ὅτι οὖον μέν ἐλαύνω οὗτος ποιέω , ὁ δέ καταπίπτω δαίμων τἀναντία . ὁ Ἰησοῦς , φημί , γιγνώσκω . οὐκοῦν αἰσχύνω ὁ [ 315 ] ἀγνοέω σύ . καί ὁ Παῦλος ἐπίσταμαι . καλῶς καί οὗτος · ἶδος γάρ θεός εἰμί κῆρυξ . εἶτα βάλλω ἐπί αὐτός , καί διαρρήγνυμι ὁ ἱμάτιον · διά ὅς ποιέω αὐτός , οὗτος μόνος λέγω · μή νομίζω , ὅτι καταφρονέω ἐκεῖνος οὗτος ποιέω . Πολύς ὁ φόβος ὁ δαιμόνιος . καί διά τίς Χωρὶς ὁ ῥῆμα οὗτος οὖον διαρρήγνυμι αὐτός ὁ ἱμάτιον ; οὔτε γάρ εἄν καί ὁ θυμός πληρόω , καί ὁ πλάνη ἵστημι . φοβέω , σπερ φημί , ὁ ἀπρόσιτος δύναμις , καί οὐ εἄν τοσοῦτος ἰσχύω , εἰμί μή οὗτος εἶπον . Ὅρας δέ πανταχοῦ ὁ δαίμων εὐγνώμων ὁ Ἰουδαῖος , καί οὖον τολμάω ἀντιλέγω , ἀλλά κατηγορέω ὁ ἀπόστολος , οὐδέ ὁ Χριστός . ἔχις λέγω , οἶδα σύ τίς εἰμί · καί , τις ἔρχομαι ὧδε πρό καιρός βασανίζω ἐγώ ; καί πάλιν , οἶδα σύ τίς εἰμί , ὁ υἱός ὁ θεός · ἐνταῦθα δέ , οὗτος ὁ ἄνθρωπος δοῦλος ὁ θεός ὁ ὑγιστοῦ εἰμί · καί πάλιν , ὁ μέν Ἰησοῦς γιγνώσκω , καί ὁ Παῦλος ἐπίσταμαι . πάνυ γάρ δηλόω καί τρέπω ὁ ἅγιος ἐκεῖνος . Τάχα τις σύ ἀκούω , ποθέω ἐπί οὗτος γίγνομαι ὁ ἐξουσία , ὥστε μή δύναμαι δαίμων ἀντιλέγω αὐτός , καί μακαρίζω ὁ ἅγιος ἐκεῖνος διά οὗτος , ὅτι τοαυτος ἔχω ἰσχύς . ἄλλος ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · μή χαίρετε , ὅτι ὁ δαιμόνιος σύ ὑποτάσσω · ἐπεί φέρω πᾶς ἄνθρωπος μάλιστα οὗτος ἦχος ὅς διά κενοδοξία . εἰμί γάρ ὁ ὁ θεός δοκέω ζητέω καί ὁ κοινός συμφέρω , ἕτερος μείζων εἰμί ὁδός . οὐχ εἰμί οὖν μείζων δαίμων ἀπαλλάσσω , ὡς ἁμαρτία ἐξαιρέω . Δαίμων οὖον χωλός βασίλεια οὐράνιος εἰμί χέω , ἀλλά καί συμπράσσω , ἄκων μέν , συμπράσσω δέ σώφρων ὁ ἔχω ποιέω · ἁμαρτία δέ ἐκβάλλω .