joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0125.1
κατηγοροῦντες ἔλεγον Ὁ καταλύων τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ . Πολλὴ γὰρ ἦν αὐτοῖς ἡ εὐλάβεια περὶ τε τὸν ναὸν , ὥστε καὶ μετοικεῖν βουλομένους , περὶ τὴν ὀνομα Μωϋσέως . Καὶ ὅρα , ποῖα διπλὴ ἡ κατηγορία . Καταλύσει , φασί , τὸν τόπον , καὶ ἀλλάξει τὰ ἴδια ὑμῶν · οὐ διπλὴ ἄλλα καὶ πικρά , καὶ κινδύνων ὑμῶν . Καὶ ἀπειλῶντες εἰς αὐτὸν ἅπαντες οἱ καθήμενοι ἐν τῷ συνεδρίῳ , εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ προσώπου ἀγγέλου . Οὕτως ἐστὶ καὶ ἐν ἐλάττονι ὄντας βαρῶς λᾶμπειν . Τί γὰρ , εἴπέ μοι , τῶν ἀποστόλων οὐτὲς ἐλάττον ἔσχεν ; οὐχὶ σημεῖα εἵργαστο ; οὐ πολλὴν ἐπεδείξατο τὴν παρρησίαν ; Εἶδον τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡσεὶ προσώπου ἀγγέλου , φασί . Τοῦτο ἄρα ἡ χάρις ἦν , τοῦτο καὶ ἡ δόξα Μωϋσέως ἦν . Ἐπίχαριν δὲ αὐτὴν δοκεῖ μοι ποιήσαι τὸν Θεόν , τάχα ἵνα ἐμελλε τινὰ ἔρειν , καὶ ἵνα εὐλέως τῇ προσόψει καταπλήξῃ αὐτούς . Ἔστι γὰρ , ἔστι καὶ πρόσωπα χάριτος γεμάντα πνευματικῶς , ἐπέραστα τοῖς παθοῦσιν εἶναι , καὶ αἰδῆμα τοῖς μισοῦσι καὶ φοβερὰ . Ἡ καὶ ὡς αἰτίαν τοῦτο εἴπε , διἡν ἠνέχοντο τῆς δημηγορίας αὐτοῦ . Τὶ δὴ ὁ ἀρχιερεύς ; Εἰ ἄρα , φησί , ταῦτα οὕτως ἔχει ; Ὀρᾷ , πῶς μετὰ ἐπικειλάς ἡ ἐρώτησις , καὶ οὐδεντῶς φαριτικὸν ἔχουσα ; Διὰ τοῦτο Καὶ αὐτὸς ἀπὸ προσηνείας ἀρχεται τῶν ῥημάτων , καὶ φησιν Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ πιτέρες , ἀκούσατε · ὁ Θεὸς τῆς δόξης ὤφθη τῷ πατρὶ ἡμῶν Ἀβραὰμ ὅτε ἐν τῇ Μεσοποταμίᾳ , πρὶν ἡ κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν . Εὐθέως ἐκ τοῦ προοιμίου τὴν δόξαν αὐτῶν ἀναιρεῖ , καὶ κατασκευάζει δι' ὧν φησιν ἀνυπὸπτως , ὅτι τε οὐδὲν ἐστιν ὁ ναὸς δήπου αὐτὸς , οὐδὲ τὰ ἔθη , καὶ ὅτι οὐ περιέσονται τοῦ χρηγμάτος , καὶ ὅτι ἐξ ἀμηχάνων δὴ ὁ Θεὸς πάντα ποιεῖ καὶ κατασκευάζει . Ὅρα γοῦν διὰ τούτων ὑφαρνομένην τὴν δημηγορίαν καὶ ἀποδεικνύουσαν , ὅτι πολλῆς ἀπολαύσαντες ἀεὶ φιλανθρωπίας , τοῖς ἐναντίοις τὸν εὐσέβητον ἠμελίσαντο , καὶ ὅτι ἀδυνάτοις ἐπιχειροῦσιν . Ὁ Θεὸς τῆς δόξης ὤφθη τῷ πατρὶ ἡμῶν Ἀβραὰμ , καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν · Ἔξελθε ἐκ τῆς γῆς σου , καὶ δεῦρὸ εἰς γῆν , ἣν ἂν σοι δείξω . β . Καὶ ναὸς οὐκ ἦν , καὶ θυσία οὐκ ἦν , καὶ θεῖας ὁμῶς ἡμέτω Ἀβραὰμ , καὶ προγόνων Πέτρας εἶχε , καὶ ἐν ἀλλοτρίᾳ γῇ ἦν . Καὶ τί δόποτε ἀρχόμενος τὸν Θεόν , τῆς δόξης Θεὸν ἐκάλεσεν ; Ἐπειδὴ τοὺς ἀτίμους ἐνδόξους πεποίηκε · καὶ ἵνα διδάξῃ , ὅτι εἰ ἐκείνους ἐδόξασε , πολλῷ μᾶλλον αὐτούς . Ὀρᾷ , πῶς αὐτοῦ ; ἀπάγει [ 121 ] τῶν σωματικῶν , καὶ ἀπὸ τοῦ τόπου πρώτων , ἐπειδὴ περὶ τόπου ὁ λόγος ἦν ; Ὁ Θεὸς τῆς δόξης . Εἰ δόξης Θεὸς , εὐθὺλον , ὅτι οὐ δεῖται τῆς ἡμῶν δόξης , οὐδὲ τῆς διὰ τοῦ ναοῦ · αὐτὸς γὰρ ἐστιν ἡ τῆς δόξης πηγὴ . Μὴ τοίνυν νομίσητε τὴν δόξαν αὐτῶν . Καὶ πῶς , φησιν , ἡ Γραφὴ τοῦτο λέγει περὶ τοῦ πατρὸς Ἀβραὰμ ; Ὅτι οὐκ ἐστὶ πρὸς τὰ μὴ σφόδρα ἀναγκαία περιττή . Ὁ μὲν γὰρ ἦν χρησίμων μαθεῖν , τοῦτο μόνον ἡμᾶς ἐδίδαξεν , ὅτι ἀπὸ τῆς ἰδέας τοῦ υἱοῦ συνεξέληθεν αὐτῷ · τὸ δὲ πλεῖον τοῦτο περιέλιπεν ἀδήγητον , διὰ τὸ ὄντον ἀπολᾶνειν μετὰ τὴν κατοικῆσαι αὐτὸν ἐν Χαρράν . Ἔξελθε ἐκ τῆς συγγενείας σου . Ἐνταῦθα δείκνυσιν , ὅτι οὐκ εἰσὶν οὗτοι τέκνα τοῦ Ἀβραὰμ . Πῶς ; Ὅτι ἐκείνους πεπὶνιος ἦν , οὗτοι δὲ ἀπεῖθες · μᾶλλον δὲ ἐξ ὧν ποιεῖ κλεινόμενος μανθάνομεν , ὅτι ἐκεῖνος μὲν τοὺς πόνους ὑπέμεινεν , οὗτοι δὲ τοὺς καρποὺς δρέπονται , καὶ ὅτι πάντες οἱ πρόγονοι ἐν κακοῖς . Καὶ ἐξελθὼν ἐκ τῆς Χαλδαίων , κατῴκησεν ἐν τῇ Χαρράν , μετὰ δὲ τὸ ἀποθανεῖν τὴν πατέρα μετέωσεν αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ταύτην , εἰς ἣν σὺν κατοικεῖτε · καὶ οὐκ ἔδωκεν αὐτῷ κλῆρον ἐν αὐτῇ , οὐδὲ βῆμα ποδός . Ὅρα , τοὺς ἀπὸ τῆς γῆς ἀνάγει . Οὐ γὰρ εἶπεν , Διὸ οὐκ ἔδωκε , δηλῶν , ὅτι πάντα παρ' ἐκείνου παρ' αὐτῶν . Ἦλθε γὰρ καὶ συγγένειαν δ πατρίδα . Διὰ τί οὖν οὐκ ἔδωκεν ; Ὅτι τύπος ἦν τῆς γῆς , καὶ ἐπηγγέλατο δώσειν αὐτῇ αὐτῷ ὅτι οὐχ ἀπλῶς πάλιν τὸν λόγον ἀναλαμβάνει ἔδωκεν αὐτῷ , φησί . Καὶ ἀπηγγέλατο καὶ ματαιοῦτο μετ' αὐτόν , οὐχ ὅντος αὐτῷ ἐν τῷ δυνατῷ ἐντεῦθεν δεῖξαι τὸν Θεὸν ἐξ ἀμηχάνων πάντα ποιεῖν . Τὸν γὰρ ἐν Πι τοσσούτον ἀπέχοντα , τοῦτον ἔφησε κύριον τῇ στήνῃ ποιήσεν . Ἄλλ' ἴδωμεν ἀνωθεν τὰ Ἀτενίσαντες εἰς αὐτόν , φησίν , εἶδον τὸ αὐτοῦ ὡσεὶ προσώπου ἀγγέλου . Πόθεν ἡ Στεφάνῳ ἐπήνει ; Ἄρ' οὐχ ἀπὸ τῆς πίστεως ὅτι ἐμαρτύρησε γὰρ αὐτῷ ἄνω , καὶ πλῆρη ἦν . Ἔστι δὲ χάριν ἔχειν καὶ οὐχ ἐν ἰάσει , Ἀπόστολος , Ἄ μὴ χάρις δίδωται , φησίν , Ἄλλ' ὁ λόγος σοφίας . Ἐνταῦθα δὲ μοι ἐπίχαριν αὐτὸν εἶναι αἰνιττεύσθαι τὸ λέγειν προσώπου αὐτοῦ ὡσεὶ προσώπου ἀγγέλου Βαρνάβας μαρτυρεῖται . Ὅθεν τοὺς ἀπλᾶς ἀπόνηρους μάλιστα ἴσμεν θαυμαζομένους τοὺς μὲλλον ἐπιχάριτας ὄντας . Τότε ἄνδρας λέγοντας , ὅτι Ἀπεκάλυψεν αὐτῷ τοὺς ῥήματα βλάσφημα . Ἐπὶ μὲν τῶν ἔλεγον , ὅτι τὴν ἀνάστασιν κατηγγέλησαν , καὶ ὅλως ἐπέθηκεν ἐνταῦθα δὲ , ὅτι θεραπεύου ἀνοίας ! ὑπὲρ ὧν εὐχαριστῶν ἴδει , ὑπὲρ τοῦ φοντοῦ , καὶ τοὺς διὰ τῶν ἔργων κρατεῖν τῶν κρατησῶν διὰ λόγων ( ὅπερ καὶ ἐ στοῦ ἐποιοῦν ) , καὶ ἀεὶ εἰς λόγους αὐτοὺς Ἀρπάσαι γὰρ αὐτοὺς ἀπλῶς ἠχύνοντο , πᾶς ἐγκαλεῖ . Καὶ ὅρα , πῶς οὐδὲ αὐτοὶ οἱ μαρτυροῦσιν [ 122 ] ἠλέγχοντο γὰρ ἂν ἐτέρους μαρτυρεῖν , ἵνα μὴ δόξῃ σφῶν πράγμα . Τὸ αὐτὸ γεγονός ἴδω τὴς ἀνχαι ἐ στοῦ . Εἶδες τοῦ χρηγμάτος τὴν δύναμιν ; οὐχὶ μαστιζομένων μόνον , ἀλλὰ καὶ κρατεῖ , οὐδὲ εἰ δικαστηρίων ἀγνομένων ἐλανουμένων πάντοθεν ; Ἐντεῦθεν , καὶ ρούντων αὐτῶν , οὐ μόνον οὐχ ἐκράτουν ἀντιστῆναι ἴσχυον , καὶ τοὺς σφόδρα ἀναλῶς οὕτως αὐτοὺς κατὰ κράτος εἶλε , καὶ τὸ πράττοντας ἀπήθαντο ( ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ καὶ πάντα πρὸς θάνατον ἐπράττον τὸν αὐπὸν ὁλὸν γενέσθαι πάλιν , ὅτι οὐχ ἦν μάχη , ἀλλὰ Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους . Συνφασιν οἱ συστάτες ψευδομάρτυρες ὑπὸ συναρπαζάντων αὐτὸν εἰς τὸ συνέδριον . αὐτοῦ λαλοῦντος ῥήματα βλασφημίας καὶ τὸν Θεόν . Ἡ ἀναίσχυντοι πράξη βλάσφημα εἰς τὸν Θεόν , καὶ οὐ φροντίζοῦσι φροντίζειν προσποιεῖσθαι ; Διὰ τοῦ Μωϋσῆς , ἐπειδὴ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐ σφόδρα καὶ ἄνω καὶ κάτω Μωϋσέως μέμνηνται λέγοντες , οὕτως , ὅς ἐξήγαγεν ἡμᾶς , τοῦ δήλου ἀναιρεῖς . Καίτοι πῶς ἂν
Lemmas: κατηγορέω λέγω ὁ καταλύω ὁ ναός ὁ Θεός . πολύς γάρ εἰμί αὐτός ὁ εὐλάβεια περί τε ὁ ναός , ὥστε καί μετοικέω βούλομαι , περί ὁ ὄνομα Μωϋσῆς . καί ὁράω , ποῖος διπλόος ὁ κατηγορία . καταλύω , φημί , ὁ τόπος , καί ἀλλάσσω ὁ ἴδιος σύ · οὖον διπλόος ἄλλος καί πικρός , καί κίνδυνος σύ . καί ἀπειλέω εἰς αὐτός ἅπας ὁ κάθημαι ἐν ὁ συνέδριον , εἶδον ὁ πρόσωπον αὐτός ὡσεί πρόσωπον ἄγγελος . οὕτως εἰμί καί ἐν μικρός εἰμί βαράω λάμπω . τις γάρ , εἶπον ἐγώ , ὁ ἀπόστολος οὐτὲς ἐλάσσων ἔχω ; οὐ σημεῖον ἔργω ; οὖον πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ παρρησία ; εἶδον ὁ πρόσωπον αὐτός ὡσεί πρόσωπον ἄγγελος , φημί . οὗτος ἄρα ὁ χάρις εἰμί , οὗτος καί ὁ δόξα Μωϋσῆς εἰμί . Ἐπίχαρις δέ αὐτός δοκέω ἐγώ ποιέω ὁ Θεός , τάχα ἵνα μέλλω τις εἴρω , καί ἵνα ὗλις ὁ πρόσοψις καταπλήσσω αὐτός . εἰμί γάρ , εἰμί καί πρόσωπον χάρις γεμάντα πνευματικός , περαστός ὁ πάθος εἰμί , καί αἰδῆμα ὁ μισέω καί φοβερός . ὁ καί ὡς αἴτιος οὗτος εἶπον , δῖος ἀνέχω ὁ δημηγορία αὐτός . τίς δή ὁ ἀρχιερεύς ; εἰμί ἄρα , φημί , οὗτος οὕτως ἔχω ; ὁράω , πῶς μετά επικειλαας ὁ ἐρώτησις , καί οὐδεντῶς φαριτικὸν ἔχω ; Ζεύς οὗτος καί αὐτός ἀπό προσήνεια ἀρχω ὁ ῥῆμα , καί φημί ἀνήρ ἀδελφός καί πιτέρα , ἀκούω · ὁ θεός ὁ δόξα ὁράω ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ ὅτε ἐν ὁ Μεσοποταμία , πρίν ὁ κατοικέω αὐτός ἐν Χαρράν . εὐθύς ἐκ ὁ προοίμιον ὁ δόξα αὐτός ἀναιρέω , καί κατασκευάζω διά ὅς φημί ἀνύποπτος , ὅτι τε οὐδείς εἰμί ὁ ναός δήπου αὐτός , οὐδέ ὁ ἔθος , καί ὅτι οὖον περίειμι ὁ χρηγμάτος , καί ὅτι ἐκ ἀμήχανος δή ὁ θεός πᾶς ποιέω καί κατασκευάζω . Ὅρας γοῦν διά οὗτος ὑφαίρω ὁ δημηγορία καί ἀποδείκνυμι , ὅτι πολύς ἀπολαύω ἀεί φιλανθρωπία , ὁ ἐναντίος ὁ εὐσεβέω μελίζω , καί ὅτι ἀδύνατος ἐπιχειρέω . ὁ θεός ὁ δόξα ὁράω ὁ πατήρ ἐγώ Ἀβραάμ , καί εἶπον πρός αὐτός · ἐξέρχομαι ἐκ ὁ γῆ σύ , καί δεῦρο εἰς γῆ , ὅς εἄν σύ δείκνυμι . Β . καί ναός οὐ εἰμί , καί θυσία οὐ εἰμί , καί θεῖος ὁμῶς ἧμμαι Ἀβραάμ , καί πρόγονος Πέτρη ἔχω , καί ἐν ἀλλότριος γῆ εἰμί . καί τίς δοποτος ἄρχω ὁ Θεός , ὁ δόξα θεός καλέω ; ἐπεί ὁ ἄτιμος ἔνδοξος ποιέω · καί ἵνα διδάσκω , ὅτι εἰμί ἐκεῖνος δοξάζω , πολύς μᾶλλον αὐτός . ὁράω , πῶς αὐτός ; ἀπάγω [ 121 ] ὁ σωματικός , καί ἀπό ὁ τόπος πρῶτος , ἐπεί περί τόπος ὁ λόγος εἰμί ; ὁ θεός ὁ δόξα . εἰμί δόξα θεός , εὐθὺλον , ὅτι οὖον δήω ὁ ἐγώ δόξα , οὐδέ ὁ διά ὁ ναός · αὐτός γάρ εἰμί ὁ ὁ δόξα πηγή . μή τοίνυν νομίζω ὁ δόξα αὐτός . καί πῶς , φημί , ὁ γραφή οὗτος λέγω περί ὁ πατήρ Ἀβραάμ ; ὅτι2 οὐ εἰμί πρός ὁ μή σφόδρα ἀναγκαῖος περισσός . ὁ μέν γάρ εἰμί χρήσιμος μανθάνω , οὗτος μόνος ἐγώ διδάσκω , ὅτι ἀπό ὁ ἰδέα ὁ υἱός συνεξέρχομαι αὐτός · ὁ δέ πλείων οὗτος περιλείπω ἀδήγητον , διά ὁ Όντον ἀπόλλυμι μετά ὁ κατοικέω αὐτός ἐν Χαρράν . ἐξέρχομαι ἐκ ὁ συγγένεια σύ . ἐνταῦθα δείκνυμι , ὅτι οὐ εἰμί οὗτος τέκνον ὁ Ἀβραάμ . Πῶς ; ὅτι2 ἐκεῖνος πεπὶνιος εἰμί , οὗτος δέ απειθής · μᾶλλον δέ ἐκ ὅς ποιέω κλείνω μανθάνω , ὅτι ἐκεῖνος μέν ὁ πόνος ὑπομένω , οὗτος δέ ὁ καρπός1 δρέπω , καί ὅτι πᾶς ὁ πρόγονος ἐν κακός . καί ἐξέρχομαι ἐκ ὁ Χαλδαῖος , κατοικέω ἐν ὁ Χαρράν , μετά δέ ὁ ἀποθνῄσκω ὁ πατήρ μέτειμι αὐτός εἰς ὁ γῆ οὗτος , εἰς ὅς σύν κατοικέω · καί οὐ δίδωμι αὐτός κλῆρος ἐν αὐτός , οὐδέ βῆμα πούς . Ὅρας , ὁ ἀπό ὁ γῆ ἀνάγω . οὖον γάρ εἶπον , Διὸ οὐ δίδωμι , δηλόω , ὅτι πᾶς παρά ἐκεῖνος παρά αὐτός . ἔρχομαι γάρ καί συγγένεια δ πατρίς . Ζεύς τίς οὖν οὐ δίδωμι ; ὅτι2 τύπος εἰμί ὁ γῆ , καί ἐπαγγέλλω δίδωμι αὐτός αὐτός ὅτι οὐ ἀπλόος πάλιν ὁ λόγος ἀναλαμβάνω δίδωμι αὐτός , φημί . καί ἀπαγγέλλω καί ματαιόω μετά αὐτός , οὐ εἰμί αὐτός ἐν ὁ δυνατός ἐντεῦθεν δείκνυμι ὁ θεός ἐκ ἀμήχανος πᾶς ποιέω . ὁ γάρ ἐν πεῖ τοσοῦτος ἀπέχω , οὗτος φημί κύριος ὁ στήνω ποιέω . ἄλλος ὁράω ἄνωθεν ὁ ἀτενίζω εἰς αὐτός , φημί , εἶδον ὁ αὐτός ὡσεί πρόσωπον ἄγγελος . πόθεν ὁ Στέφανος ἐπαινέω ; ἄρα οὐ ἀπό ὁ πίστις ὅτι μαρτυρέω γάρ αὐτός ἄνω , καί πλήρης εἰμί . εἰμί δέ χάρις ἔχω καί οὐ ἐν ἴασις , ἀπόστολος , ὅς μή χάρις δίδωμι , φημί , ἄλλος ὁ λόγος σοφία . ἐνταῦθα δέ ἐγώ ἐπίχαρις αὐτός εἰμί αινιττευεπομαι ὁ λέγω πρόσωπον αὐτός ὡσεί πρόσωπον ἄγγελος Βαρνάβας μαρτυρέω . ὅθεν ὁ ἁπλόος απόνηρος μάλιστα οἶδα θαυμάζω ὁ μέλλω ἐπίχαρις εἰμί . τότε ἀνήρ λέγω , ὅτι ἀποκαλύπτω αὐτός ὁ ῥῆμα βλάσφημος . ἐπί μέν ὁ λέγω , ὅτι ὁ ἀνάστασις καταγγέλλω , καί ὅλως ἐπιτίθημι ἐνταῦθα δέ , ὅτι θεραπεύω ἄνοια ! ὑπέρ ὅς εὐχαριστέω ἶδος , ὑπέρ ὁ φόντω , καί ὁ διά ὁ ἔργον κρατέω ὁ κρατέω διά λόγος ( ὅσπερ καί εἰ ἕκαστος ποιέω ) , καί ἀεί εἰς λόγος αὐτός ἁρπάζω γάρ αὐτός ἀπλόος ἠχύνοντο , πᾶς ἐγκαλέω . καί ὁράω , πῶς οὐδέ αὐτός ὁ μαρτυρέω [ 122 ] ἐλέγχω γάρ εἄν ἕτερος μαρτυρέω , ἵνα μή δόξα σφεῖς πράγμα . ὁ αὐτός γίγνομαι ὁράω σής ἀνχαι εἰ ἕκαστος . εἶδον ὁ χρηγμάτος ὁ δύναμις ; οὐ μαστίζω μόνος , ἀλλά καί κρατέω , οὐδέ εἰμί δικαστήριον ἄγω ελανουμην πάντοθεν ; ἐντεῦθεν , καί ῥέω αὐτός , οὖον μόνος οὐ κρατέω ἀνθίστημι ἰσχύω , καί ὁ σφόδρα ἀναλῶς οὕτως αὐτός κατά κράτος εἴλω , καί ὁ πράσσω ἀποτίθημι ( ὡς καί ἐπί ὁ καί πᾶς πρός θάνατος πράσσω ὁ αὐπὸν ὀλός γίγνομαι πάλιν , ὅτι οὐ εἰμί μάχη , ἀλλά Θεός πρός ἄνθρωπος . Συνφασιν ὁ συστάτης ψευδομάρτυς ὑπό συναρπάζω αὐτός εἰς ὁ συνέδριον . αὐτός λαλέω ῥῆμα βλασφημία καί ὁ Θεός . ὁ ἀναίσχυντος πράσσω βλάσφημος εἰς ὁ Θεός , καί οὖον φροντίζω φροντίζω προσποιέω ; Ζεύς ὁ Μωϋσῆς , ἐπεί δέ ὁ Θεός οὖον σφόδρα καί ἄνω καί κάτω Μωϋσῆς μιμνήσκω λέγω , οὕτως , ὅς ἐξάγω ἐγώ , ὁ δῆλος ἀναιρέω . καίτοι πῶς εἄν