joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0341.1
Οὐκοῦν οὐ μεγαλόψυχος ὁ ἄσωτος . Πῶς ; Ὁ γὰρ ὑπὸ μυρίων ἀλισκόμενος παθῶν , πῶς ἂν εἴη μέγας τὴν ψυχήν ; Οὐ γὰρ χρημάτων ἐστὶ τοῦτο καταφρονεῖν , ἀλλ’ ὑφ’ ἑτέρων ἐπιτάττεσθαι παθῶν · ὥσπερ ἂν εἰ τὸς ὑπὸ ληστῶν ἐπιτάττοιστο ἐκεῖνος ὑπακούειν , οὐκ ἂν εἴη ἐλεύθερος · οὐ γὰρ ἐκ τοῦ χρημάτων καταφρονεῖν γίνεται τὸ ἀλλοῖσκειν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ μὴ δεόντως εἰδέναι οἰκείνειν · ἐπεὶ εἰ γε ἐνὴν καὶ ἔχειν καὶ [ 363 ] ἀπολαύειν ἐκείνων , οὕτως ἂν ἠθέλησεν . Ὁ δὲ εἰς δέον ἀναλίσκων τὰ χρήματα , οὗτός ἐστι μεγαλόψυχος · μεγάλη γὰρ δυνὰς ψυχῆς ἡ μὴ πάθει δουλεύουσα , ἡ μηδὲν ἠγουμενὴ τὰ χρήματα εἶναι . Πάλιν , ἡ οἰκονομία καλόν · οὕτω καὶ ὁ οἰκονομικὸς ἂν εἴη ἀριστες · ο εἰς δέον ἀναλίσκων , καὶ μὴ ἀπλῶς ἀνοἰκονομήτως . Ἡ δὲ φειδωλία οὐκ ἐστὶ ταυτών . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ πάντα εἰς τὸ δέον ἀναλίσκει · οὗτος δέ , οὐδὲ ἀναγκαίας ἀπαιτουσὰς χρείας , τῆς οὐσίας ἀπετεται τῶν χρημάτων . Ὁ οἰκονομικὸς τοίνυν τοῦ μεγαλοψύχου γένοιτο ἂν ἀδελφός . Οὐκοῦν ὁμοῦ τὸν μεγαλόψυχον θήσομεν καὶ τὸν οἰκονομικόν , καὶ τὸν ἄσωτον καὶ τὸν μικρολόγον · ἀμφοτέρου γὰρ ἀπὸ μικροψυχίας τοῦτο πάσχοιν , ὥσπερ οὐν κάκεινο ἀπὸ μεγαλοψυχίας . Μὴ δὴ μεγαλόψυχον καλῶμεν τὸν ἀναλίσκοντα ἀπλῶς , ἀλλὰ τὸν εἰς δέον ἀναλίσκοντα · μηδὲ τὸν οἰκονομικὸν μικρολόγον καὶ φειδωλόν , ἀλλὰ τὸν ἀκαρίως φειδόμενον τῶν χρημάτων . Πόσα ὁ πλούσιος ἐκεῖνος ἀνέλισεν , ἐνδυσαύμενος πορφύραν καὶ βύσσον ; Ἄλλ’ οὐκ ἦν μεγαλόψυχος · ὑπὸ γὰρ ὠμότητος κατεῖχετο ἡ ψυχὴ αὐτοῦ , καὶ ὑπὸ μυρίων ἡδονῶν · ἡ δὲ τοιαύτη πῶς ἂν εἴη μεγάλη ; Μεγαλόψυχος ἦν ὁ Ἀβραάμ , εἰς ὑποδοχὴν ἀναλίσκων τῶν ξένων , τὸν μόσχον κατασφάττων , καὶ ἕνδα ἐχρή , οὐ μόνον χρημάτων , ἀλλ’ οὐδὲ τῆς ψυχῆς τῆς αὐτοῦ φειδόμενος . Ἄν τοίνυν ἴδωμέν τινα τράπεζαν παρατιθεῖσαν πολυτελῆ , πόρνας ἔχοντα καὶ παρασίτους , μὴ μεγαλόψυχον καλέσωμεν τοῦτον , ἀλλὰ σφόδρα μικρολόγον . Ὅρα γὰρ ὅσους δουλεύει καὶ ὑπόκειται πάθεσι , γαστριμαργίᾳ , ἡδονῇ ἀτόπῃ , κολακείᾳ · τὸν δὲ τοιούτους κατεχόμενον καὶ μηδὲ ἐκ τούτων.δυναμένον διαφυγεῖν , πῶς ἂν τις
Lemmas: οὐκοῦν οὖον μεγαλόψυχος ὁ ἄσωτος . Πῶς ; ὁ γάρ ὑπό μυρίος ἁλίσκομαι πάθος , πῶς εἄν εἰμί μέγας ὁ Ψυχή ; οὖον γάρ χρῆμα εἰμί οὗτος καταφρονέω , ἀλλά ὑπό ἕτερος ἐπιτάσσω πάθος · ὥσπερ εἄν εἰμί τός ὑπό λῃστής ἐπιτάσσω ἐκεῖνος ὑπακούω , οὐ εἄν εἰμί ἐλεύθερος · οὖον γάρ ἐκ ὁ χρῆμα καταφρονέω γίγνομαι ὁ αλλοισκω , ἀλλά ἐκ ὁ μή δήω οἶδα οἰκέω · ἐπεί εἰμί γε ἕνος καί ἔχω καί [ 363 ] ἀπολαύω ἐκεῖνος , οὕτως εἄν ἐθέλω . ὁ δέ εἰς δήω ἀναλίσκω ὁ χρῆμα , οὗτος εἰμί μεγαλόψυχος · μέγας γάρ δύο Ψυχή ὁ μή πάθος δουλεύω , ὁ μηδείς ἡγέομαι ὁ χρῆμα εἰμί . πάλιν , ὁ οἰκονομία καλός · οὗτος καί ὁ οἰκονομικός εἄν εἰμί άριστος · ὁ εἰς δήω ἀναλίσκω , καί μή ἀπλόος ἀνοἰκονομήτως . ὁ δέ φειδωλία οὐ εἰμί αὐτός . ἐκεῖνος μέν γάρ πᾶς εἰς ὁ δήω ἀναλίσκω · οὗτος δέ , οὐδέ ἀναγκαῖος ἀπαιτέω χρεία , ὁ οὐσία ἀποτείνω ὁ χρῆμα . ὁ οἰκονομικός τοίνυν ὁ μεγαλόψυχος γίγνομαι εἄν ἀδελφός . οὐκοῦν ὁμοῦ ὁ μεγαλόψυχος τίθημι καί ὁ οἰκονομικός , καί ὁ ἄσωτος καί ὁ μικρολόγος · ἀμφότερος γάρ ἀπό μικροψυχία οὗτος πάσχω , ὥσπερ ὀν ἐκεῖνος ἀπό μεγαλοψυχία . μή δή μεγαλόψυχος καλέω ὁ ἀναλίσκω ἀπλόος , ἀλλά ὁ εἰς δήω ἀναλίσκω · μηδέ ὁ οἰκονομικός μικρολόγος καί φειδωλός , ἀλλά ὁ ἀκαρίως φείδομαι ὁ χρῆμα . Πόσα ὁ πλούσιος ἐκεῖνος ἀναλίσκω , ἐνδύω πορφύρα καί βύσσος ; ἄλλος οὐ εἰμί μεγαλόψυχος · ὑπό γάρ ὠμότης κατέχω ὁ ψυχή αὐτός , καί ὑπό μυρίος ἡδονή · ὁ δέ τοιοῦτος πῶς εἄν εἰμί μέγας ; μεγαλόψυχος εἰμί ὁ Ἀβραάμ , εἰς ὑποδοχή ἀναλίσκω ὁ ξένος , ὁ μόσχος κατασφάττων , καί ἕνδα χράω , οὖον μόνος χρῆμα , ἀλλά οὐδέ ὁ Ψυχή ὁ αὐτός φείδομαι . ἄν τοίνυν ὁράω τις τράπεζα παρατίθημι πολυτελής , πόρνη ἔχω καί παράσιτος , μή μεγαλόψυχος καλέω οὗτος , ἀλλά σφόδρα μικρολόγος . Ὅρας γάρ ὅσος δουλεύω καί ὑπόκειμαι πάθος , γαστριμαργία , ἡδονή άτοπος , κολακεία · ὁ δέ τοιοῦτος κατέχω καί μηδέ ἐκ τούτων.δυναμένον διαφεύγω , πῶς εἄν τις