joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0261.1
ψυχὴν · καὶ καὶ ἑκάστην ἡμέραν πρόσεισι , πολὺ τι τῆς νόσου προσλαμβάνων . Ἄν εἰς πραγμάτων ἐμπέσῃ περίστασις , τέττα καὶ κόνις γίνεται , καὶ οὐδὲν αὐτῷ τὰ σπριχὰ ἰμάτια συμβάλλεται . Ταῦτα ἡμῖν οὐχ ἀπλῶς εἴρηται , ἀλλ’ ἵνα παιδεύσωμεν μηδένα ἀργῶς ζῆν μηδὲ εἰκῇ . Ἡ γὰρ ἀργία καὶ ἡ τρυφὴ πρὸς ἐργασίαν ἀνεπιτήδευσε , πρὸς δόξαν μόνον , πρὸς ἡδονήν . Πῶς πάντες τῶν τοιούτων οὐ καταγινώσκονται , καὶ οἰκεῖοι καὶ φίλοι καὶ συγγενεῖς ; τὶς δὲ οὐ δικαίως ἐρεῖ , ἄνθρως οὗτος ἀρούρας , εἰκῇ παρήλθεν εἰς τὸν κόσμον οὗ τοιούτος · μᾶλλον δὲ οὐκ εἰκῇ , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ κακῇ τῆς ἑαυτοῦ κεφαλῆς , ἐπὶ λύγῃ ἰδίᾳ , ἐπὶ βλάβῃ ἐτέρων ; Τί οὖν ἡδίων αὐτῇ , ὦμεν · τοῦτο γὰρ ἐστὶ τὸ ζητούμενον , σχολὴ καὶ ἀπραξία . Καὶ τί ἀηδεστέρον γένοιτ’ ἄν ἀνθρώπου οὐδὲν ἔχοντος ποιεῖν ; τί μοχθηρότερον , τί ταλαιπωρότερον ; μυρίων οὐ χειρόν τοῦτο δεσμῶν , χαγμάδα καὶ κεχηνέναι διαπαντὸς ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς καθήμενον ὁρῶντα τοὺς παρὄντας ; Ἡ γὰρ ψυχὴ φύσιν ἔχουσα τὸ κινεῖσθαι διαπαντὸς , οὐχ ἀνέχεται ἡρεμεῖν . Ἐμπρακτον τὸ ζῶον τοῦτο ἐποίησεν ὁ Θεός , καὶ κατὰ φύσιν αὐτὴ ἐστι τὸ ἐργάζεσθαι , παρὰ φύσιν δὲ τὸ ἀργεῖν . Μὴ ἀπὸ τῶν νοουμένων τὰ πράγματα δοκιμάζωμεν , ἀλλὰ τοῦ πράγματος πείραν λάβωμεν . Οὐδὲν σχολῆς μοχθηρότερον , οὐδὲν ἀργίας . Διὰ τοῦτο εἰς ἀνάγκην ἡμᾶς κατέστησεν ἐργασίας ὁ Θεός . Πάντα γὰρ ἡ ἀργία βλάπτει , καὶ τὰ μέλη τοῦ σώματος αὐτὰ βλάπτει πῶς ἡ ἀργία . Καὶ γὰρ καὶ ὀφθαλμοὶ εἰ μὴ ἐργάζοιντο τὸ αὐτοῦ , [ 274 ] καὶ στόμα , καὶ γαστὴρ καὶ πᾶν , ὅ τι ἐν εἴποι τις τῶν μελῶν , εἰς νόσον ἐμπίπτει τὴν ἐσχάτην · οὐδὲν δὲ οὕτως , ὡς ἡ ψυχή . Ὥσπερ δὲ ἀργία κακόν , οὕτω καὶ ἐργασία ἡ μὴ προσἥκουσα . Καθάπερ γὰρ εἰ τις μὴ ἐσθίει , εἰς τοὺς οὐδὲτας βλάπτεται , κἂν ἐσθῇ τὰ μὴ προσήκοντα , ποιεῖ αὐτοὺς αἰμωδίαν · οὕτω δὴ καὶ ἐνεαθᾶ , ἂν τε μὴ ἐργάζηται , ἂν τε ἐργάζηται τὰ μὴ προσήκοντα , τὴν οἰκείαν ἀπολλύειν ἰσχύν . Οὐκοῦν ἀμφοτέρα φυγεῖν σπουδάζωμεν , καὶ ἀργίαν καὶ ἐργασίαν ἀργίας χαλεπωτέραν . Ποία δὲ αὕτη ἐστίν ; Πλεονεξία , θυμός , βασανία , καλοιπὰ τῶν παθῶν . Ἐν τούτοις τὴν ἀργίαν μεταδιώκωμεν , ἵνα τῶν ἐπηγγελμένων ἡμῖν ἀγαθῶν τύχωμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ψυχή · καί καί ἕκαστος ἡμέρα πρόσειμι , πολύς τίς ὁ νόσος προσλαμβάνω . ἄν εἰς πρᾶγμα ἐμπίπτω περίστασις , τέττα καί κόνις γίγνομαι , καί οὐδείς αὐτός ὁ σπριχὰ ἱμάτιον συμβάλλω . οὗτος ἐγώ οὐ ἀπλόος εἴρω , ἀλλά ἵνα παιδεύω μηδείς ἀργός ζῶ μηδέ εἰκῇ . ὁ γάρ ἀργία καί ὁ τρυφή πρός ἐργασία ἀνεπιτήδευσε , πρός δόξα μόνος , πρός ἡδονή . Πῶς πᾶς ὁ τοιοῦτος οὖον καταγιγνώσκω , καί οἰκεῖος καί φίλος καί συγγενής ; τις δέ οὖον δικαίως εἴρω , ἄνθρω οὗτος ἄρουρα , εἰκῇ παρέρχομαι εἰς ὁ κόσμος ὅς τοιούτος · μᾶλλον δέ οὐ εἰκῇ , ἀλλά καί ἐπί κακός ὁ ἑαυτοῦ κεφαλή , ἐπί λύγη ἴδιος , ἐπί βλάβη ἕτερος ; τις οὖν ἡδύς αὐτός , εἰμί · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ζητέω , σχολή καί ἀπραξία . καί τίς ἀηδής γίγνομαι ἄν ἄνθρωπος οὐδείς ἔχω ποιέω ; τίς μοχθηρός , τίς ταλαίπωρος ; μυρίος οὖον χείρων οὗτος δεσμός , χαγμάδα καί χάσκω διαπαντός ἐπί ὁ ἀγορά κάθημαι ὁράω ὁ πάρειμι ; ὁ γάρ ψυχή φύσις ἔχω ὁ κινέω διαπαντός , οὐ ἀνέχω ἠρεμέω . έμπρακτος ὁ ζῷον οὗτος ποιέω ὁ Θεός , καί κατά φύσις αὐτός εἰμί ὁ ἐργάζομαι , παρά φύσις δέ ὁ ἀργέω . μή ἀπό ὁ νοέω ὁ πρᾶγμα δοκιμάζω , ἀλλά ὁ πρᾶγμα πείρω λαμβάνω . οὐδείς σχολή μοχθηρός , οὐδείς ἀργία . Ζεύς οὗτος εἰς ἀνάγκη ἐγώ καθίστημι ἐργασία ὁ Θεός . Πάν γάρ ὁ ἀργία βλάπτω , καί ὁ μέλος ὁ σῶμα αὐτός βλάπτω πῶς ὁ ἀργία . καί γάρ καί ὀφθαλμός εἰμί μή ἐργάζομαι ὁ αὐτός , [ 274 ] καί στόμα , καί γαστήρ καί πᾶς , ὅς τίς ἐν εἶπον τις ὁ μέλος , εἰς νόσος ἐμπίπτω ὁ ἔσχατος · οὐδείς δέ οὕτως , ὡς ὁ ψυχή . ὥσπερ δέ ἀργία κακός , οὗτος καί ἐργασία ὁ μή προσήκω . καθά γάρ εἰμί τις μή ἐσθίω , εἰς ὁ ουδετος βλάπτω , κἀν ἐσθίω ὁ μή προσήκω , ποιέω αὐτός αἱμωδία · οὗτος δή καί ἐνεαθᾶ , εἄν τε μή ἐργάζομαι , εἄν τε ἐργάζομαι ὁ μή προσήκω , ὁ οἰκεῖος ἀπόλλυμι ἰσχύς . οὐκοῦν ἀμφότερος φεύγω σπουδάζω , καί ἀργία καί ἐργασία ἀργία χαλεπός . Ποία δέ οὗτος εἰμί ; πλεονεξία , θυμός , βασανία , καλοιψ ὁ πάθος . ἐν οὗτος ὁ ἀργία μεταδιώκω , ἵνα ὁ ἐπαγγέλλω ἐγώ ἀγαθός τυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .