joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0129.1
ποιεῖτε . Οὐκοῦν ὁ μὴ ὀργιζόμενος οὐ πᾶσχει . Ὀρῆς , ὅτι ὁ ὀβριζόμενος οὐ πᾶσχει , ἀλλ' ὁ ὀβρίζων , ὅπερ ἔφην καὶ ἤδη ; Ὅτι γὰρ πᾶσχει , δῆλον μὲν καὶ ἀπὸ τοῦ πάθους καλεῖσθαι τὸ τοιοῦτον , δῆλον δὲ καὶ ἐκ τοῦ σώματος · ταῦτα γὰρ ἀπὸ ὀργῆς τίκτεται τὰ πάθη , ἀμδλυωπία , παραπληξία , καὶ μυρία ἕτερα . Ἄλλα τὸν παῖδα ὀβρίσει , φησίν , ἀλλὰ τὸν οἰκέτην . Μὴ νομίζης εἶναι ἀξίον ἐναι τὸ μὴ καὶ αὐτὸς τοῦτο ποιῆσαι . Εἴπε γὰρ μοι , καλῶς γέγονεν ; Οὐχ οἶμαι εἰπεῖν · οὐκοῦν μὴ ποιήσης τὸ μὴ καλῶς γινόμενον . Οἶδα οἶαι ἐν τοῖς τοιούτοις αἱ ὀργαὶ τίκτονται . Τί οὖν , ἂν καταφρονή , φησίν , ἂν πάλιν εἴπη ; Ἐλεξεν , ἐπιτήρησον , παρακάλεσον · πραότητι ὀργὴ λυτεῖται · προσελθὼν ἐγκάλεσον . Ὑπὲρ μὲν γὰρ τῶν εἰς ἡμᾶς οὐδὲ τοῦτο ποιεῖν χρή , ὑπὲρ δὲ τῶν ἄλλων , καὶ ἀνάγκη τοῦτο δή ποιεῖν . Μὴ ἰδίαν ὑπὲρ νομίζης τὸν παῖδα ὀβριζόμεναι · κἂν ἀλγῆς ὑπὲρ ἐκείνου , μὴ ὡς αὐτὸς ὀβρισεῖς · οὐ γὰρ ἐπειδὴ ὁ παῖς , κακῶς ἐπαθεν , ὀβρίσῃς σύ , ἀλλ' ὁ ποιήσας κακῶς . Σβέσον τὴν μάχαιραν τὴν ὀξεῖαν , ἐν τῇ ὀργῇ κειμένην . Ἄν ἐγώμεν αὐτὴν γυμνήν , πολλάκις καὶ οὐκ ὄντος καιροῦ χρησόμεθα , ἐφελκόμενοι ὑπ' αὐτῆς · ἂν δὲ ἡ χειροπτήν , οὐχ χρῆσις γένηται , σθεσθήσεται ἡ ὀργή . Ὑπὲρ αὐτοῦ οὐ βούλεται ἡμᾶς ὀργίζεσθαι ὁ Χριστὸς ( ἀκούσον γὰρ τί φησι πρὸς τὸν Πέτρον · Ἀπόστρεψον τὴν μάχαιραν [ 125 ] σου εἰς τὴν θήκην ) · καὶ οὐ ὑπὲρ παιδὸς ὀργίζε · Δίδαξον καὶ τὸν παῖδα φιλοσοφεῖν · εἴπε αὐτῷ τὰ τοῦ Δεσπότου παθήματα · μίμησαι σοῦ τὸν Διδάσκαλον . Ὡς ἐμελὼν καὶ αὐτὸλ ἀτιμάζεσθαι , οὐχ εἶπεν , ὅτι Ἐκοίκησῶ · ἀλλὰ τί ; Ἐμὲ ἐδύωσας , καὶ ὑμᾶς διώξουσιν . Οὐκοῦν φέρετε γενναίως · οὐ γὰρ ἐμοῦ βελτίων ὑμεῖς . Ταῦτα καὶ σὺ πρὸς τὸν υἱὸν καὶ τὸν παῖδα εἴπε · Οὐχ εἰ τοῦ Δεσπότου σου βελτίων . Ἄλλὰ χήρας εἶναι δοκεῖ τὰ ῥήματα τῆς φιλοσοφίας . Οἶμοι , ὅτι λόγῳ παραστήσαι οὐκ ἐνί , ὡς ὑπὸ τῆς πεύρας αὐτῆς διδαχθῆναι ἐνεστι . Καὶ ἵνα μάθης , ἐν μέσῳ δύο ἐστιὼν διαμαχομένων , γεννῶ τῆς μερίδος τῶν ἀδικουμένων , καὶ μὴ τῶν ἀδικοῦντων , ἂν μὴ παρὰ σαυτὴν τὰ νικητήρια ἴδης , ἂν μὴ λαμπροὺς λάβῃς στεφάνους . Ὦρα , πῶς ὀβρίζειται ὁ Θεός , καὶ πῶς ἀποκρίνεται πρᾶως καὶ ἡμέρως . Ποῦ ἔστι , φησίν , Ἀδελ ὁ ἀδελφός σου ; Καὶ τί εἶκινος ; Μὴ φύλαξ ἀδελφῶν μου ; Τί αὐθαδεῖτερον τούτου ; κἂν παρὰ γε τοῦ κτιστοῦ ἂν τις ; ἢ γὰρ παρὰ ἀδελφοῦ , οὐχ ὑβριν ἂν ἠγήσατο τὸ πρᾶγμα ; Ἄλλ' ὁ Θεὸς πάλιν ἡμέρως ἀποκρίνεται · Φωνὴ αἵματος τοῦ ἀδελφοῦ σου , φησὶ βοᾷ πρὸς με . Ἄλλ' ὁ Θεὸς ἀνώτερος ἐστιν ὀργῆς , φησίν . Ἄλλὰ διὰ τοῦτο κατέλιπεν ὁ τοῦ Θεοῦ Υἱός , ἵνα σὲ ὁδὲν ποιήσῃ κατὰ δύναμιν τὴν ἀνθρωπίνην . Ἄλλ' οὐ δύναμαι , φησίν , ἄνθρωπος ὤν . Οὐκοῦν φέρει ἄνθρώπους σοι παραχάγωμεν . Καὶ μὴ με νομίης Παῦλον ἐρεῖν μηδὲ Πέτρον , ἀλλὰ τινὰς τῶν ἐλαττόνων καὶ ἀσφόρα κατωτέρων . Τὸ παῖδα βλεψον . Ἠλεῖ θην Ἄναν ὀβρίσει λέγων · Περιελθὼ τὸν οἶκόν σου . Τί τοῦτοῦ ὀβριστικώτερον ; Τί οὖν ἐκεῖνη ; Γυνὴ ἐν σκληρᾷ ἡμέρᾳ ἐγὼ εἰμί . Οὐδὲν δυνάμεν θλίψαι τὸν φιλοσοφίας μήτηρ ἐστιν . Ἡ αὐτὴ δὲ αὕτη καὶ τὴν ἀνειληλὸν αὐτῆς ἔχουσα , οὐχ ὀβρίσεν αὐτήν · ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγει , καὶ εὐχόμενὴ οὐδὲ μέμνηται αὐτῆς , οὐδὲ λέγει , Ἐπειδὴ ὀνειδίζει με ἡ δεῖνα , ἐπάμυνόν μοι · οὕτως φιλόσοφος ἦν ἡ γυνὴ ( αἰσχυνθῶμεν οἱ ἄνδρες ) · καὶ τοῦ ἴστε , ὅτι ζήλου ἴσον οὐδέν .
Lemmas: ποιέω . οὐκοῦν ὁ μή ὀργίζω οὖον πάσχω . ὀρεύς , ὅτι ὁ οὐρίζω οὖον πάσχω , ἀλλά ὁ οβριζω , ὅσπερ φημί καί ἤδη ; ὅτι2 γάρ πάσχω , δῆλος μέν καί ἀπό ὁ πάθος καλέω ὁ τοιοῦτος , δῆλος δέ καί ἐκ ὁ σῶμα · οὗτος γάρ ἀπό ὀργή τίκτω ὁ πάθος , αμδλυωπιον , παραπληξία , καί μυρίος ἕτερος . ἄλλος ὁ παῖς οβρισεω , φημί , ἀλλά ὁ οἰκέτης . μή νομίζω εἰμί ἄξιος ἔναι ὁ μή καί αὐτός οὗτος ποιέω . εἶπον γάρ ἐγώ , καλῶς γίγνομαι ; οὐχ οἴομαι εἶπον · οὐκοῦν μή ποιέω ὁ μή καλῶς γίγνομαι . οἶδα οἶος ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ ὀργή τίκτω . τις οὖν , εἄν καταφρονέω , φημί , εἄν πάλιν εἶπον ; λέγω , ἐπιτηρέω , παρακαλέω · πραότης ὀργή λύω · προσέρχομαι ἐγκαλέω . ὑπέρ μέν γάρ ὁ εἰς ἐγώ οὐδέ οὗτος ποιέω χρή , ὑπέρ δέ ὁ ἄλλος , καί ἀνάγκη οὗτος δή ποιέω . μή ἴδιος ὑπέρ νομίζω ὁ παῖς ὀβριζόμεναι · κἀν ἀλγέω ὑπέρ ἐκεῖνος , μή ὡς αὐτός ὀβρισεῖς · οὖον γάρ ἐπεί ὁ παῖς , κακῶς πάσχω , οβρισος σῦς , ἀλλά ὁ ποιέω κακῶς . σβέννυμι ὁ μάχαιρα ὁ ὀξύς , ἐν ὁ ὀργή κεῖμαι . ἄν ἐγώ αὐτός γυμνός , πολλάκις καί οὐ εἰμί καιρός χράω , ἐφέλκω ὑπό αὐτός · εἄν δέ ὁ χειροπτήν , οὐ χρῆσις γίγνομαι , ἵστημι ὁ ὀργή . ὑπέρ αὐτός οὖον βούλομαι ἐγώ ὀργίζω ὁ Χριστός ( ἀκούω γάρ τίς φημί πρός ὁ Πέτρος · ἀποστρέφω ὁ μάχαιρα [ 125 ] σύ εἰς ὁ θήκη ) · καί οὖον ὑπέρ παῖς ὀργίζω · διδάσκω καί ὁ παῖς φιλοσοφέω · εἶπον αὐτός ὁ ὁ δεσπότης πάθημα · μιμέομαι σύ ὁ διδάσκαλος . ὡς μέλος καί αὐτός ἀτιμάζω , οὐ εἶπον , ὅτι Ἐκοίκησῶ · ἀλλά τίς ; ἐγώ εδυωθεω , καί σύ διώκω . οὐκοῦν φέρω γενναῖος · οὖον γάρ ἐγώ ἀγαθός σύ . οὗτος καί σύ πρός ὁ υἱός καί ὁ παῖς εἶπον · οὐχ εἰμί ὁ δεσπότης σύ ἀγαθός . ἀλλά χήρα εἰμί δοκέω ὁ ῥῆμα ὁ φιλοσοφία . οἶμος , ὅτι λόγος παρίστημι οὐ ἐν , ὡς ὑπό ὁ πευηρα αὐτός διδάσκω ἔνειμι . καί ἵνα μανθάνω , ἐν μέσος δύο ἑστία διαμάχομαι , γεννάω ὁ μερίς ὁ ἀδικέω , καί μή ὁ ἀδικέω , εἄν μή παρά σεαυτοῦ ὁ νικητήριος ἴδη , εἄν μή λαμπρός λαμβάνω στέφανος . ὤρα , πῶς οβριζεω ὁ Θεός , καί πῶς ἀποκρίνω πρᾶος καί ἥμερος . πός εἰμί , φημί , Ἀδελ ὁ ἀδελφός σύ ; καί τίς εἶκινος ; μή φύλαξ ἀδελφός ἐγώ ; τις αὐθαδής οὗτος ; κἀν παρά γε ὁ κτιστός εἄν τις ; ἢ γάρ παρά ἀδελφός , οὐ ὕβρις εἄν ἡγέομαι ὁ πρᾶγμα ; ἄλλος ὁ θεός πάλιν ἥμερος ἀποκρίνω · φωνή αἷμα ὁ ἀδελφός σύ , φημί βοάω πρός ἐγώ . ἄλλος ὁ θεός ἀνώτερος εἰμί ὀργή , φημί . ἀλλά διά οὗτος καταλείπω ὁ ὁ Θεός υἱός , ἵνα σύ ὁδός ποιέω κατά δύναμις ὁ ἀνθρώπινος . ἄλλος οὖον δύναμαι , φημί , ἄνθρωπος εἰμί . οὐκοῦν φέρω ἄνθρωπος σύ παράγω . καί μή ἐγώ νομία Παῦλος εἴρω μηδέ Πέτρος , ἀλλά τις ὁ μικρός καί άσπορος κάτος . ὁ παῖς βλέπω . Ἠλεῖ θην Ἄνας οβρισεω λέγω · περιέρχομαι ὁ οἶκος σύ . τις οὗτος ὀβριστικώτερον ; τις οὖν ἐκεῖνος ; γυνή ἐν σκληρός ἡμέρα ἐγώ εἰμί . οὐδείς δύναμαι θλίβω ὁ φιλοσοφία μήτηρ εἰμί . ὁ αὐτός δέ οὗτος καί ὁ ἀναιρέω αὐτός ἔχω , οὐ ὀβρίσεν αὐτός · ἀλλά καί πρός ὁ θεός καταφεύγω , καί εὔχομαι οὐδέ μιμνήσκω αὐτός , οὐδέ λέγω , ἐπεί ὀνειδίζω ἐγώ ὁ Δεῖνα , ἐπαμύνω ἐγώ · οὕτως φιλόσοφος εἰμί ὁ γυνή ( αἰσχύνω ὁ ἀνήρ ) · καί ὁ οἶδα , ὅτι ζηλόω ἴσος οὐδείς .