joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0277.1
δ . Ὅρα πῶς αὐτοὺς ἀπάγει · τῶν μερικῶν . Διότι ἐστησεν ἡμέραν , φησίν , ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ . Ὅρα · πάλιν τὴν οἰκουμένην εἶπεν , οὐτοὺς ἀνθρώπους καλῶν . Ἐν ἀνδρὶ ᾧ ὥρισεν , ἀναστήσας αὐτὸν ἐκ νεκρῶν . Ὅρα πῶς πάλιν τὸ πάθος ἐδήλωσεν , ἀναστάσεως μνημονεύσας . Ἵτι δὲ ἀληθὴς ἡ κρίσις , δῆλον ἐκ τῆς ἀναστάσεως · συγκατασκευάζεται γάρ · καὶ ὅτι πάντα ἀληθεῖς εἶπε , δῆλον ἐξ ὧν ἀνέστη . Ὅτι δὲ καὶ πᾶσι ταύτην παρέσχε πίστιν , τὸ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν , καὶ τοῦτο λοιπὸν δῆλον . Ταῦτα εἴρηται μὲν πρὸς Ἀθηναίους · καιρὸν δ’ ἄν ἔχοι καὶ πρὸς ἡμᾶς λέγεσθαι , ὅτι πάντα · πανταχοῦ μετανοεῖν δεῖ , ὅτι ὥρισεν ἡμέραν , ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰκουμένην . Ὅρα πῶς καὶ δικαστὴν αὐτὸν εἴσαγει , καὶ προνοοῦντα τοῦ κόσμου καὶ [ 292 ] φιλάνθρωπον καὶ συγγνωμονικὸν καὶ δυνατὸν καὶ σοφὸν , καὶ πάντα ἀπλῶς Δημιουργοῦ ἔχοντα . Ἀπόδειξιν ἔδωκε τοῦ ἀναστῆναι αὐτὸν ἐκ νεκρῶν τὰ εἰρημένα . Μετανοήσωμεν οὖν · πάντως γὰρ κριθήσεται δεῖ . Εἰ μὴ ἀνέστη ὁ Χριστός , οὐ κριθόμεθα · εἰ δὲ ἀνέστη , πάντως κριθόμεθα . Εἰς τοῦτο γὰρ καὶ ἀπέθανεν , ἵνα καὶ νεκρῶν καὶ ζώντων κυριεύσῃ , φησί · καὶ πάλιν · Πάντες γὰρ παραστησόμεθα τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ , ἵνα ἕκαστος κομισθῇ πρὸς ἃ ἐπραξε . Μὴ δὴ νομίσητε ῥήματα μόνον εἶναι ταῦτα · ἰδοὺ καὶ τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως τῶν πάντων εἰσἥγαγε λόγον · οὐ γὰρ ἄλλως κρινεῖται ἡ οἰκουμένη . Καὶ τὸ , Ἀναστήσας δὲ αὐτὸν ἐκ νεκρῶν , περὶ σώματος ἐστιν εἰρημένον · τοῦτο γὰρ καὶ νεκρῶν , τοῦτο καὶ πέπτωκε . Παρ’ Ἕλλησιν ὡσπερ τὰ τῆς δημιουργίας , οὕτω καὶ τὰ τῆς κρίσεως ἀθετεῖται . Ταῦτα δὲ παίδων εὐρήματα , καὶ μεθυσόντων ἀνθρώπων ἐστίν . Ἄλλ’ ἡμεῖς οἱ περὶ τούτων ἀκριβῶς εἰδότες , πράττωμεν τι τῶν χρησίμων , καὶ σπουδάζωμεν οἰκειωθῆναι τῷ Χριστῷ . Μέχρι ποτὲ ἐχθραῖνομεν πρὸς αὐτόν ; μέχρι ποτὲ πρὸς αὐτὸν ἀθδῶς ἔχομεν ; Μὴ γένοιτο , φησί · τί ταῦτα λέγεις ; Οὐχ ἐδουλόμην ταῦτα λέγειν , εἰ μὴ ταῦτα ἐπράττετε ὑμεῖς · νυνὶ δὲ τί τῷ κέρδει τῆς τῶν λόγων σιγῆς , τῶν πραγμάτων οὕτω βουόντων μετὰ πάσης περιπαινεῖσθαι ; Πῶς οὖν αὐτὸν φιλήσομεν ; Εἶπον μὲν μηνιαίας μυρίας , ἐροῦμεν δὲ καὶ νῦν . Τρόπον ἕνα εὐρήσεται μοι δοκῶ , πολὺ μέγαν καὶ θαυμαστόν · μετὰ τοῦ τὰ κοινὴ γινόμενα λογίζεσθαι ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τοσαῦτα ὄντα , ὅσα οὐδὲ ἀριθμεῖν τις δύναται , καὶ ὑπὲρ τούτων ἀπάντων χάριτας εἰδέναι αὐτῷ , καὶ τὰ ἕκαστῳ ἡμῶν γεγενημένα ἐννοῶμεν πάντες , καὶ καθ’ ἕκαστην ἀναλογιζόμεθα τὴν ἡμέραν . Ἐπειδὴ τοίνυν μεγάλην ἔχει τὴν ἰσχὺν ταῦτα , ἕκαστος ἡμῶν ἀναλογιζέσθω παρ’ ἑαυτῷ , καὶ μετὰ ἀκριβείας ἀνερευνάτω , εἴ ποτε εἰς κινδύνους προπεσὼν διέφυγε τὰς τῶν ἐναντίων χεῖρας , καὶ καθάπερ ἐν βιβλίῳ τὰς εὐεργεσίας ἀναγράφους · ἔχέτω τοῦ Θεοῦ · οἷον , εἴ ποτε ἐθελῶν εἰς ὁδὸν ἀωρίᾳ , διέφυγε κινδύνων · εἴ ποτε πονηροὺς ἀνθρώπους συμβαλὼν , ἀνώτερος αὐτῶν γέγονεν · εἴ ποτε νόσῳ περιπεσὼν , πάντων ἀπεγνωκότων ἀνἡνέγχε · μέγα γὰρ τοῦτο δύναται πρὸς τὸ οἰκεῖον ἡμᾶς τῷ Θεῷ . Εἰ γὰρ δὴ Μαρδοχαῖος · ἐκείνως τὰ ὑπ’ αὐτοῦ γεγενημένα ἀγαθὰ ἔργα τῇ μητρὶ ἐλθόντι τῷ βασιλέως , οὕτως ἔσχε προῖστάμενα , ὡς πάλιν ἐπὶ τὴν λαμπρότητα ἐκείνην ἐλθεῖν · πολλῷ μᾶλλον ἡμεῖς , ἂν ἀναμνησθῶμεν , καὶ διὸ τούτων ἀκριβῶς ποιησώμεθα ἐξετάσιν τῶν πραγμάτων , τί μὲν ἡμάρτομεν ἡμεῖς εἰς Θεόν , τί δὲ αὐτὸς εἰς ἡμᾶς · ἀγαθὸν ἐργάσται · οὕτω καὶ εὐχάριστοι ἐσόμεθα , καὶ πάντα προσησόμεθα . Ἄλλ’ οὐδεὶς τούτων οὐδὲνς ποιεῖται μνήμην · ἀλλ’ ὡσπερ περὶ ἀμαρτημάτων λέγομεν , ὅτι ἀμαρτωλοὶ ἐσμεν , οὐ κατ’ εἶδος αὐτὰ ἐξετάζοντες , οὕτω καὶ περὶ τῶν εὐεργεσιῶν τοῦ Θεοῦ , οὐτι εὐηργέτησεν ἡμᾶς , λέγοντες , ὁ Θεός , οὐ κατ’ εἶδος αὐτὰ ἐξετάζομεν , οὐ λέγομεν , ποῦ καὶ πῶσα καὶ ἐν ποίῳ καιρῷ . Ἄλλ’ ἀπὸ τοῦ νῦν πολλὴν ποιησώμεθα τὴν ἀκριβείαν . Εἰ μὲν γὰρ τις καὶ τὰ παλαιᾶ ἀναλεῖψαι δύναιτο , πάντα ἀναλογιζέσθω [ 293 ] ἀκριβῶς , ὡς μέγαν εὐρήσων θησαυρόν . Τοῦτο καὶ πρὸς τὸ μὴ ἀπογινώσκειν χρήσιμον ἡμῖν . Ὅταν γὰρ ἴδωμεν , ὅτι προσέτη πολλὰκις ἡμῶν , οὐχ ἀπογνοῦντες οὐδὲ ἠρησόμεθα ἀπερρίφθαι · ἀλλ’ ἐνέχυρον αὐτοῦ μέγα ληψόμεθα τῆς περὶ ἡμῶν κηδεμονίας , ὅταν ἐννοήσωμεν , ὅτι ἀμαρτόντες οὐ κολάζομεθα , ἀλλὰ καὶ προστασίας ἀπολαύομεν .
Lemmas: δ . Ὅρας πῶς αὐτός ἀπάγω · ὁ μερικός . διότι ἵστημι ἡμέρα , φημί , ἐν ὅς μέλλω κρίνω ὁ οἰκέω ἐν δικαιοσύνη . Ὅρας · πάλιν ὁ οἰκέω εἶπον , ουος ἄνθρωπος καλός . ἐν ἀνήρ ὅς ὁρίζω , ἀνίστημι αὐτός ἐκ νεκρός . Ὅρας πῶς πάλιν ὁ πάθος δηλόω , ἀνάστασις μνημονεύω . ἄθεμ-ις δέ ἀληθής ὁ κρίσις , δῆλος ἐκ ὁ ἀνάστασις · συγκατασκευάζω γάρ · καί ὅτι πᾶς ἀληθής εἶπον , δῆλος ἐκ ὅς ἀνίστημι . ὅτι2 δέ καί πᾶς οὗτος παρέχω πίστις , ὁ ἀνίστημι αὐτός ἐκ νεκρός , καί οὗτος λοιπός δῆλος . οὗτος εἴρω μέν πρός Ἀθηναῖος · καιρός δέ ἄν ἔχω καί πρός ἐγώ λέγω , ὅτι πᾶς · πανταχοῦ μετανοέω δεῖ , ὅτι ὁρίζω ἡμέρα , ἐν ὅς μέλλω κρίνω ὁ οἰκέω . Ὅρας πῶς καί δικαστής αὐτός εἰσάγω , καί προνοέω ὁ κόσμος καί [ 292 ] φιλάνθρωπον καί συγγνωμονικός καί δυνατός καί σοφός , καί πᾶς ἀπλόος Δημιουργός ἔχω . Ἀπόδειξις δίδωμι ὁ ἀνίστημι αὐτός ἐκ νεκρός ὁ εἴρω . μετανοέω οὖν · πάντως γάρ κρίνω δεῖ . εἰμί μή ἀνίστημι ὁ Χριστός , οὖον κρίνω · εἰμί δέ ἀνίστημι , πάντως κρίνω . εἰς οὗτος γάρ καί ἀποθνῄσκω , ἵνα καί νεκρός καί ζῶ κυριεύω , φημί · καί πάλιν · πάνετες γάρ παρίστημι ὁ βῆμα ὁ Χριστός , ἵνα ἕκαστος κομίζω πρός ὁ πράσσω . μή δή νομίζω ῥῆμα μόνος εἰμί οὗτος · ἰδού καί ὁ περί ὁ ἀνάστασις ὁ πᾶς εἰσάγω λόγος · οὖον γάρ ἄλλως κρίνω ὁ οἰκέω . καί ὁ , ἀνίστημι δέ αὐτός ἐκ νεκρός , περί σῶμα εἰμί εἴρω · οὗτος γάρ καί νεκρός , οὗτος καί πίπτω . παρά Ἕλλην ὡς ὁ ὁ δημιουργία , οὗτος καί ὁ ὁ κρίσις ἀθετέω . οὗτος δέ παῖς εὕρημα , καί μεθύσκω ἄνθρωπος εἰμί . ἄλλος ἐγώ ὁ περί οὗτος ἀκριβῶς οἶδα , πράσσω τίς ὁ χρήσιμος , καί σπουδάζω οἰκειόω ὁ Χριστός . μέχρι ποτέ ἐχθραίνω πρός αὐτός ; μέχρι ποτέ πρός αὐτός ἀθδῶς ἔχω ; μή γίγνομαι , φημί · τίς οὗτος λέγω ; οὐχ δουλόω οὗτος λέγω , εἰμί μή οὗτος πράσσω σύ · νυνί δέ τίς ὁ κέρδος ὁ ὁ λόγος σιγή , ὁ πρᾶγμα οὗτος βοῦς μετά πᾶς περιπαινεομαι ; Πῶς οὖν αὐτός φιλέω ; εἶπον μέν μηνιαῖος μυρίος , εἴρω δέ καί νῦν . Τρόπος εἷς εὑρίσκω ἐγώ δοκέω , πολύς μέγας καί θαυμαστός · μετά ὁ ὁ κοινός γίγνομαι λογίζομαι ὑπό ὁ Θεός τοσοῦτος εἰμί , ὅσος οὐδέ ἀριθμέω τις δύναμαι , καί ὑπέρ οὗτος ἀπαντάω χάρις οἶδα αὐτός , καί ὁ ἕκαστος ἐγώ γίγνομαι ἐννοέω πᾶς , καί κατά ἕκαστος ἀναλογίζω ὁ ἡμέρα . ἐπεί τοίνυν μέγας ἔχω ὁ ἰσχύς οὗτος , ἕκαστος ἐγώ ἀναλογίζω παρά ἑαυτοῦ , καί μετά ἀκρίβεια ἀνερευνάω , εἰμί ποτός εἰς κίνδυνος προπίπτω διαφεύγω ὁ ὁ ἐναντίος χείρ , καί καθάπερ ἐν βιβλίον ὁ εὐεργεσία ἀνάγραφος · ἔχω ὁ Θεός · οἷος , εἰμί ποτός ἐθέλω εἰς ὁδός ἀωρία , διαφεύγω κίνδυνος · εἰμί ποτός πονηρός ἄνθρωπος συμβάλλω , ἀνώτερος αὐτός γίγνομαι · εἰμί ποτός νόσος περιπίπτω , πᾶς ἀπογιγνώσκω ἀναφέρω · μέγας γάρ οὗτος δύναμαι πρός ὁ οἰκέω ἐγώ ὁ Θεός . εἰμί γάρ δή Μαρδοχαῖος · ἐκείνως ὁ ὑπό αὐτός γίγνομαι ἀγαθός ἔργον ὁ μήτηρ ἔρχομαι ὁ βασιλεύς , οὕτως ἔχω προϊστάμενος , ὡς πάλιν ἐπί ὁ λαμπρότης ἐκεῖνος ἔρχομαι · πολύς μᾶλλον ἐγώ , εἄν ἀναμιμνήσκω , καί διό οὗτος ἀκριβῶς ποιέω ἐξέτασις ὁ πρᾶγμα , τίς μέν ἁμαρτάνω ἐγώ εἰς Θεός , τίς δέ αὐτός εἰς ἐγώ · ἀγαθός ἐργαστής · οὗτος καί εὐχάριστος εἰμί , καί πᾶς προσίημι . ἄλλος οὐδείς οὗτος οὐδὲνς ποιέω μνήμη · ἀλλά ὡς περί ἁμάρτημα λέγω , ὅτι ἁμαρτωλός εἰμί , οὖον κατά εἶδος αὐτός ἐξετάζω , οὗτος καί περί ὁ εὐεργεσία ὁ Θεός , οὔτις εὐεργετέω ἐγώ , λέγω , ὁ Θεός , οὖον κατά εἶδος αὐτός ἐξετάζω , οὖον λέγω , ποῦ καί πάω καί ἐν ποῖος καιρός . ἄλλος ἀπό ὁ νῦν πολύς ποιέω ὁ ἀκρίβεια . εἰμί μέν γάρ τις καί ὁ παλαιός ἀναλείφω δύναμαι , πᾶς ἀναλογίζω [ 293 ] ἀκριβῶς , ὡς μέγας εὑρίσκω θησαυρός . οὗτος καί πρός ὁ μή ἀπογιγνώσκω χρήσιμος ἐγώ . ὅταν γάρ ὁράω , ὅτι προσίστημι πολλάκις ἐγώ , οὐ ἀπογιγνώσκω οὐδέ αἱρέω ἀπαρρίπτω · ἀλλά ἐνέχυρον αὐτός μέγας λαμβάνω ὁ περί ἐγώ κηδεμονία , ὅταν ἐννοέω , ὅτι ἁμαρτάνω οὖον κολάζω , ἀλλά καί προστασία ἀπολαύω .