joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0329.1
καλῶς ὑμᾶς εἰπωσὶν πάντες οἱ ἄνθρωποι · καὶ πᾶλιν Ἀμῆντα τὰ ἔργα ὑμῶν , ὅπως ἴδωσιν οἱ ἄνθρωποι , καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Εἰ δὲ ἀλλοχὼ λέγει · Ὅς ἐὰν σκανδαλίση ἐν τῶν μικρῶν τούτων , συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῆ μύλος ὀνικὸς περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ , καὶ καταποντισθῇ ἐν τῇ πελάγει τῆς θαλάσσης · μὴ θαυμάσης · οὐ γὰρ ἐστι ταῦτα ἐναντία · δ , ἀλλὰ καὶ σφόδρα συνόδοι . Ὅταν μὲν γὰρ παρ’ ἡμᾶς γένηται , οὐοὶ ἡμῖν · ὅταν δὲ μὴ παρ’ ἡμῶν , οὐκέτι . Καὶ πάλιν · Οὐοὶ ὑμῖν , δι’ οὓς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ βλασφημεῖται . Τί οὖν , ἂν ἐγὼ μὲν ποιῶ τι τῶν δεόντων , ἕτερος δὲ βλασφημή ; Οὐδὲν πρὸς σέ , ἀλλὰ πρὸς ἐκεῖνον · δι’ ἐκείνου γὰρ ἐβλασφημήθη . Καὶ πῶς ἐνι βραλεῖ τι τῶν δεόντων , καὶ δοῦναι τοῖς ἄλλοις λαθῆν ; Πόθεν βούλεσθε , ἀδὲ τῶν νῦν δυνων , ἢ ἀπὸ τῶν παλαιῶν τὰ παραδείγματα ὑμῖν ἀγάγω ; Ἵνα μὴ φοβοδεῖς ὑμεν , βούλεσθε αὐτὸ δή τοῦτο τὸ νῦν μετὰ χειρᾶς εἰπωμεν ; Ἰουδαῖζεν ὁ Παῦλος ἐν Ἱεροσολύμοις , ἀλλ’ ἐν Ἀντιοχείᾳ οὐχ ἕτι · ἰουδαῖος καὶ ἐσκανδαλίζοντο , ἀλλ’ οὐ δικαίως ἐσκανδαλίζοντο ἐκεῖνοι . Λέγεται Νέρωνος καὶ οἰνοχὸν καὶ παλλακίδια ἀσπάσαι · πᾶσα οἴεσθε κατ’ αὐτοῦ εἰρήχαι αὐτοὺς διὰ τοῦτο ; Ἀλλ’ οὐ δικαίως . Εἰ μὲν γὰρ ἐπὶ ἀσέλγεια ἡσπάσατο , ἢ ἐπὶ πονηροῖς πράγμασι , εἰκότως · εἰ δὲ ἐπὶ βίῳ ὀρθῷ , τίνας ἐνεκεν ; Εἴπω τι καὶ τινὶ τῶν ἐμοὶ συνηθῶν συμβάν . Ἐπέπεσεν ὀργὴ ποτε τοῦ Θεοῦ , καὶ σφόδρα νέος ὢν ἐκεῖνος , καὶ ἐν τῇ τοῦ διακόνου τάξει τυγχάνων , ἐπεὶ τότε ἐπὶ ἐπισκόπος ἔτυχεν ἀπὸν κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρόν , καὶ τῶν πρεσβυτέρων οὐδεὶς ἐφρόντιζεν , ἀλλ’ ἄπλως ἐποίησαν φωτισθῆναι ἀδρόν ἐν μιᾷ νυκτὶ μυριάδας πολλάς , καὶ ἄπλως ἐδατιζόντο πάντες οὐδὲν εἰδότες · τοὺςτοὺς ἐκείνοις λαθὼν κατ’ ἰδίαν ὁμοῦ ἔχαστον καὶ διακοσίους , διελέγετο , ἀλλο μὲν [ 350 ] οὐδὲν , τὰ δὲ τῶν μυστηρίων μόνον ὡς μηδὲ τοῖς ἀμυνοῖς συγγχεῖν παραχέιν . Τοῦτο αὐτὸν ποιούντα ἐνέμειναν πολλοὶ τῆς ἐ ἀρχῆς ἐρῶντα τοῦτο ποιεῖν . Ἀλλ’ οὐχ ἐφρόντισεν ἐκεῖνος τῶν νομιζόντων · οὐχ ἐξέτεινε μένου ἐπὶ χρόνον τὸ πρᾶγμα , ἀλλ’ εὐθὺς ἐπαύσατο . Τί οὖν ; ἐκείνος τοῦ σκανδάλου αἴτιος ; Οὐχ ἔγωγε οἴμαι . Εἰ μὲν γὰρ οὐχ οὕσης αἰτίας τοῦτο ἐποίησεν , εἰκότως ἐκείνη τὴν αἰτίαν ἐπέγραψον , καὶ εἰ πάλιν ἐπαξέτεινεν . Ὅταν γὰρ τῶν τῷ Θεῷ δοκοῦντων κωλύσῃ διὰ τὸ ἕτερον σκάνδαλον , καταφρονεῖν δεῖ · τότε δὲ φροντίζειν , ὅταν μηδὲν ἀναγκαζώμεθα δι’ ἐκεῖνον προσκρούειν Θεῷ · ἐπεὶ , εἴπε μοι , ἂν μεταξὺ διαλεγόμενον ἡμῶν καὶ τῶν μεθόντων σκωπτόντων σκανδαλίζηται τις , ἐγὼ παύσωμαι λέγων ; Ἄκουσον τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Μὴ καὶ ὑμεῖς βούλεσθε ἀπάγειν ; Οὐτὸς οὔτε καταφρονεῖν οὔτε σφόδρα ἀντιποιεῖσθαι τῆς τῶν πολλῶν ἀσθενείας χρή . Ἡ οὐχ ὁρῶμεν καὶ τοὺς ἰατροὺς τοῦτο ποιούντας , καὶ , ὅταν μὲν ἐγχωρῇ , χαριζομένους τοῖς κάμνουσι , ὅταν δὲ ἡ χάρις ἡ ἐκείνοις βλάβην ἐργάζηται , οὐχ ἕτι φειδομένους ; Πανταχοῦ τὸ μέτρον τιμᾶν καλόν d . Ἐβλασφήμησαν πολλοὶ κατηχούμενοι ἐνεκεν χόρης τινὸς εὐμόρφου παρθένου μεινάσης , παρέβαλον πρὸς αὐτήν , καὶ τοὺς κατηχούντας ἐλοιόρησαν . Τί οὖν ; ἀποστήναι ἐκείνους ἕδει διὰ τοῦτο ; Οὐδαμῶς · οὐδὲν γὰρ εἰργάζοντο ἐναντίον , ἀλλὰ καὶ σφόδρα δοκοῦν πράγμα Θεῷ . Μὴ τοίνυν , εἰ σκανδαλίζονται τινες , ἴδωμεν , ἀλλ’ εἰ δικαίως , καὶ εἰ μὴ μετὰ τῆς μετέρας ἐλαβῆς . Εἰ βρωμὰ σκανδαλίζει , φησὶ τὸν ἀδελφὸν μου , οὐ μὴ φάγω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα . Εἰκότως · οὐδὲν γὰρ ἐδικαιε τὸ μὴ φαγεῖν · εἰ μέντοι σκανδαλίζει αὐτόν , δεῖ βουλομαι ἀποτάξασθαι , οὐχ εἰ φροντίζειν δεῖ . Καὶ τίνα , φησὶ τοῦτο σκανδαλίζει ; Πολλούς , ἔγωγε οἶδα . Ὅταν τοίνυν ἀδιάφορον ἢ τὸ κώλυμα , γινέσθω · ἐπεὶ , εἰ μέλλομεν πρὸς τοῦτο μόνον ὁρᾶν , πολλῶν ἔχομεν ἀποστήναι · ὥσπερ οὖν καὶ τοῦναντίον , εἰ μέλλομεν καταφρονεῖν , πολλοὺς ἀπολλύναι · ἐπεὶ καὶ Παῦλος προεῖπεν σκανδάλου · καὶ πῶς , ἄκουε · Ἵνα μὴ τῇ ἀδρότητι , φησὶ , ταύτῃ τῇ διακονοῦντι ὑμῶν · οὐδὲν γὰρ ἐδλαπε τὸ μὴ τὸν ὀπίονον ἐξελεῖν . Ὅταν δὲ εἰς τοιαύτην ἐπέσωμεν ἀνάγκην , ὥστε μεγάλα γενέσθαι κακὰ διὰ τὸ ἐξεῖρο σκάνδαλον , καταφρονεῖν δεῖ . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ἑαυτῷ αἴτιος , ἡμεῖς δὲ οὐχ ἕτι ὑπεύθυνοι · οὐ γὰρ ἔντην ἀδλαδῶς αὐτοῦ φεισασθαι . Ἐσκανδαλίσθησαν πολλοὶ , ὅτι εἰς ἱερὰ κατέχενται τινες πιστοὶ , ἐπειδὴ ἂν οὐχ ἕδει κατακτεῖναι · ἀλλὰ κακῶς · οὐδεμία γὰρ ἀπὸ τοῦτο βλάβη . Ἐσκανδαλίζοντο , ὅτι ἡσθε μετὰ τῶν ἐθνικῶν ὁ Πέτρος · ἀλλ’ ἐκεῖνος μὲν ἐφείσατο , αὐτὸς δὲ οὐχ ἕτι . Πανταχοῦ προσέχει ἡμᾶς τοῖς τοῦ Θεοῦ νόμοις κατακολουθοῦντας , πολλὴν σπουδὴν ποιεῖσθαι , ὥστε μηδεμίαν ἀφορμὴν παρέχειν σκανδάλου , ἵνα καὶ αὐτοὶ ἀνεύθυνοι ὦμεν , καὶ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἀξιωθῶμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Μονογενοῦς αὐτοῦ , μεθ’ οὐ τῷ Πατρὶ , ὁμὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: καλῶς σύ εἶπον πᾶς ὁ ἄνθρωπος · καί πάλιν Ἀμήν ὁ ἔργον σύ , ὅπως ὁράω ὁ ἄνθρωπος , καί δοξάζω ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός . εἰμί δέ ἄλοχος λέγω · ὅς ἐάν σκανδαλίζω ἐν ὁ μικρός οὗτος , συμφέρω αὐτός ἵνα κρεμάννυμι μύλλος ὀνικός περί ὁ τράχηλος αὐτός , καί καταποντίζω ἐν ὁ πέλαγος ὁ θάλασσα · μή θαυμάζω · οὖον γάρ εἰμί οὗτος ἐναντίος · δ , ἀλλά καί σφόδρα σύνοδος . ὅταν μέν γάρ παρά ἐγώ γίγνομαι , οὐ ἐγώ · ὅταν δέ μή παρά ἐγώ , οὐκέτι . καί πάλιν · Οὐοὶ σύ , διά ὅς ὁ ὄνομα ὁ Θεός βλασφημέω . τις οὖν , εἄν ἐγώ μέν ποιέω τίς ὁ δήω , ἕτερος δέ βλασφημέω ; οὐδείς πρός σός , ἀλλά πρός ἐκεῖνος · διά ἐκεῖνος γάρ βλασφημέω . καί πῶς ἐνι βραλεῖ τίς ὁ δήω , καί δίδωμι ὁ ἄλλος λανθάνω ; πόθεν βούλομαι , ἀμνάς ὁ νῦν δύο , ἢ ἀπό ὁ παλαιός ὁ παράδειγμα σύ ἄγω ; ἵνα μή φοβοδηω ὑμήν , βούλομαι αὐτός δή οὗτος ὁ νῦν μετά Χειρᾶς εἶπον ; ἰουδαΐζω ὁ Παῦλος ἐν Ἱερουσαλήμ , ἀλλά ἐν Ἀντιόχεια οὐ ἔτι · Ἰουδαῖος καί σκανδαλίζω , ἀλλά οὖον δικαίως σκανδαλίζω ἐκεῖνος . λέγω Νέρων καί οἰνοχὸν καί παλλακίδιον ἀσπάζομαι · πᾶς οἴομαι κατά αὐτός λέγω αὐτός διά οὗτος ; ἀλλά οὖον δικαίως . εἰμί μέν γάρ ἐπί ἀσέλγεια ἀσπάζομαι , ἢ ἐπί πονηρός πρᾶγμα , εἰκότως · εἰμί δέ ἐπί βίος ὀρθός , τίς ἕνεκα ; εἶπον τίς καί τις ὁ ἐγώ συνήθης συμβαίνω . ἐπιπίπτω ὀργή ποτός ὁ Θεός , καί σφόδρα νέος εἰμί ἐκεῖνος , καί ἐν ὁ ὁ διάκονος τάξις τυγχάνω , ἐπεί τότε ἐπί ἐπίσκοπος τυγχάνω ἄπειμι κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός , καί ὁ πρέσβυς οὐδείς φροντίζω , ἀλλά ἁπλόος ποιέω φωτίζω ἁδρός ἐν εἷς νύξ μυριάς πολύς , καί ἁπλόος ἐδατιζόντο πᾶς οὐδείς οἶδα · τοῦτος ἐκεῖνος λανθάνω κατά ἴδιος ὁμοῦ χάζω καί διακόσιοι , διαλέγω , ἀλλος μέν [ 350 ] οὐδείς , ὁ δέ ὁ μυστήριον μόνος ὡς μηδέ ὁ ἀμύνω συγχέω παραχέω . οὗτος αὐτός ποιέω ἐμμένω πολύς ὁ εἰ ἀρχή ἐράω οὗτος ποιέω . ἀλλά οὐ φροντίζω ἐκεῖνος ὁ νομίζω · οὐ ἐκτείνω μένω ἐπί χρόνος ὁ πρᾶγμα , ἀλλά εὐθύς παύω . τις οὖν ; ἐκείνος ὁ σκάνδαλον αἴτιος ; οὐχ ἔγωγε οἴμη . εἰμί μέν γάρ οὐ ὗσις αἴτιος οὗτος ποιέω , εἰκότως ἐκεῖνος ὁ αἴτιος ἐπιγράφω , καί εἰμί πάλιν ἐπαξέτεινεν . ὅταν γάρ ὁ ὁ Θεός δοκέω κωλύω διά ὁ ἕτερος σκάνδαλον , καταφρονέω δεῖ · τότε δέ φροντίζω , ὅταν μηδείς ἀναγκάζω διά ἐκεῖνος προσκρούω Θεός · ἐπεί , εἶπον ἐγώ , εἄν μεταξύ διαλέγω ἐγώ καί ὁ μεθίημι σκώπτω σκανδαλίζω τις , ἐγώ παύω λέγω ; ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · μή καί σύ βούλομαι ἀπάγω ; οὗτος οὔτε καταφρονέω οὔτε σφόδρα ἀντιποιέω ὁ ὁ πολύς ἀσθένεια χρή . ὁ οὐ ὁράω καί ὁ ἰατρός οὗτος ποιέω , καί , ὅταν μέν ἐγχωρέω , χαρίζομαι ὁ κάμνω , ὅταν δέ ὁ χάρις ὁ ἐκεῖνος βλάβη ἐργάζομαι , οὐ ἔτι φείδομαι ; πανταχοῦ ὁ μέτρον τιμάω καλός d . βλασφημέω πολύς κατηχέω ἕνεκα Χόρης τις εὔμορφος παρθένος μένω , παραβάλλω πρός αὐτός , καί ὁ κατηχέω ἐλοιόρησαν . τις οὖν ; ἀφίστημι ἐκεῖνος ἕδος διά οὗτος ; οὐδαμός · οὐδείς γάρ ἐργάζομαι ἐναντίος , ἀλλά καί σφόδρα δοκέω πράγμα Θεός . μή τοίνυν , εἰμί σκανδαλίζω τις , ὁράω , ἀλλά εἰμί δικαίως , καί εἰμί μή μετά ὁ μετεράω λαβή . εἰμί βρομάω σκανδαλίζω , φημί ὁ ἀδελφός ἐγώ , οὖον μή ἐσθίω κρέας εἰς ὁ αἰών . εἰκότως · οὐδείς γάρ Δίκαιος ὁ μή ἐσθίω · εἰμί μέντοι σκανδαλίζω αὐτός , δεῖ βούλομαι ἀποτάσσω , οὐ εἰμί φροντίζω δεῖ . καί τίς , φημί οὗτος σκανδαλίζω ; Πολλοῦς , ἔγωγε οἶδα . ὅταν τοίνυν ἀδιάφορος ἢ ὁ κώλυμα , γίγνομαι · ἐπεί , εἰμί μέλλω πρός οὗτος μόνος ὁράω , πολύς ἔχω ἀφίστημι · ὥσπερ οὖν καί τουναντίον , εἰμί μέλλω καταφρονέω , πολύς ἀπόλλυμι · ἐπεί καί Παῦλος προεῖπον σκάνδαλον · καί πῶς , ἀκούω · ἵνα μή ὁ ἀδρότητι , φημί , οὗτος ὁ διακονέω σύ · οὐδείς γάρ ἐδλαπε ὁ μή ὁ οπιονος ἐξαιρέω . ὅταν δέ εἰς τοιοῦτος πίπτω ἀνάγκη , ὥστε μέγας γίγνομαι κακός διά ὁ ἐξεῖπον σκάνδαλον , καταφρονέω δεῖ . ἐκεῖνος μέν γάρ ἑαυτοῦ αἴτιος , ἐγώ δέ οὐ ἔτι ὑπεύθυνος · οὖον γάρ Ντιν ἀδλαδῶς αὐτός φείδομαι . σκανδαλίζω πολύς , ὅτι εἰς ἱερόv κατέχω τις πιστός , ἐπεί εἄν οὐ ἕδος κατακτείνω · ἀλλά κακῶς · οὐδείς γάρ ἀπό οὗτος βλάβη . σκανδαλίζω , ὅτι ἀείδω μετά ὁ ἐθνικός ὁ Πέτρος · ἀλλά ἐκεῖνος μέν φείδομαι , αὐτός δέ οὐ ἔτι . πανταχοῦ προσέχω ἐγώ ὁ ὁ Θεός νόμος κατακολουθέω , πολύς σπουδή ποιέω , ὥστε μηδείς ἀφορμή παρέχω σκάνδαλον , ἵνα καί αὐτός ἀνεύθυνος εἰμί , καί ὁ παρά ὁ Θεός φιλανθρωπία ἀξιόω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ Μονογενώ αὐτός , μετά οὖον ὁ πατήρ , ὁμός ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .