joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0176.4
α’ . Οὗτος οὐκ ἔστιν Ἰουδαῖος , οὐδὲ ζῶν κατὰ τὸν νόμον , ἀλλ’ ἤδη προελήφκει τὴν ἡμετέραν πολιτείαν . Καὶ ὅρα διὸ πιστεύσας τῶς , τὸν τε εὐνοῦχον τὸν ἀπὸ τῆς Γάζης , καὶ τοῦτον , ἐν ἀξιώμασιν ὄντας ἀμφοτέρους , καὶ πολλὴν ὑπὲρ τούτων γινομένην σπουδήν . Ἀλλὰ μὴ νομίσῃς , ὅτι διὰ τὰ ἀξιώματα . Οὐ διὰ ταῦτα , μὴ γένοιτο · ἀλλὰ διὰ τὴν εὐλάβειαν . Διὰ γοῦν τοῦτο καὶ τὰ ἀξιώματα τίθεσθαι , ἵνα μείζων ἡ εὐλάβεια δεῖξῃ . Θαυμαστότερον γὰρ ὅταν ἐν πλούτῳ καὶ δυναστείᾳ τῇ ὧν , τοιοῦτος ᾖ . Ἀλλὰ μέγα ἐκεῖνον ἐγκώμιον τὸ τοσαύτην ἀποδημίαν στείλασθαι , καὶ τὸ , μηδὲ καιροῦ τοιούτου ὄντος , ἐν ᾧδὴ ἀναγκαιότατον , καὶ τὸ ἐπὶ ὀχήματος φερόμενον τὸν Φιλίππον παρακαλεῖν , καὶ μυρία ἕτερα · μέγα καὶ τοῦτο , ὅτι ἐλεημοσύνας ποιεῖν καὶ εὐχάς , καὶ εὐσεβὴ εἶναι ἐν ἀρχῇ τοιαύτῃ . Διὰ καὶ ἀπὸ ταύτης τὸν ἄνδρα ποιεῖ γνώριμον · εἰκῶς , ἵνα μὴ τις εἴπῃ , ὅτι ψεύδεται τῶν Γραφῶν ἡ ἱστορία . Ἐκ σπείρας , φησίν , τῆς καλουμένης Ἰταλικῆς . Σπείρα ἐστιν , ὡς καλοῦσιν νυνὶ νοῦμερον . Εὐσεβὴς δὲ καὶ φοβούμενος τὸν Θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ . Ταῦτα λέγει , ἵνα μὴ νομίσῃς , ὅτι διὰ τὸ ἀξίωμα τὰ κατ’ αὐτὸν οὕτως οἰκονομεῖται . Ὅτε οὖν Παῦλον προσκαθίσαι ἐδεῖ , οὐδαμοῦ ἄγγελος , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Κύριος φαίνεται · οὐδὲ πάμπει αὐτὸν πρὸς ἕνα τινὰ τῶν δώδεκα , ἀλλὰ πρὸς Ἀνανίαν . Ἐνταῦθα δὲ τοὺν ἄντιον , τὸν χορυφαῖον ἄγει , ὡς Φιλίππιν πρὸς τὸν εὐνοῦχον , συγκαταβαίνειν αὐτῶν τῇ ἀσθενείᾳ , καὶ διδάσκων , πῶς κεχρῆσθαι δεῖ τοῖς τοιούτοις · ἐπεὶ καὶ ὁ Χριστὸς αὐτὸς ἀπλῶν φαίνεται πολλάκις πρὸς τοὺς κακῶς πάσχοντας , καὶ δι’ ἐαυτὸν θεωρεῖν μὴ δυναμένους . Θέα δὲ μοι κάναυθα πάλιν ἐλεημοσύνας ἄλλο ἐγκώμιον , ὅσπερ ἔχει διὰ τῆς Ταβιθᾶς . Ἀνὴρ , φησίν , εὐσεβὴς καὶ φοβούμενος τὸν Θεὸν σὺν παντὶ τῷ οἴκῳ αὐτοῦ . Ἀκούσαμεν , ὅσοι τῶν οἰκείων ἀσλοῦμεν . Οὕτως δὲ καὶ στρατιωτῶν ἐπεμελεῖτο , ποιῶν τε ἐλεημοσύνας παντὶ τῷ λαῷ . Οὕτω καὶ τὰ δόγματα καὶ ὁ βίος αὐτῷ ὁμόθυμοι . Εἶδεν ἐν ὁράματι σαφῶς , [ 178 ] ὥσπερ ὥρα ἐννάτη τῆς ἡμέρας , ἄγγελον Θεοῦ εἰσελθόντα πρὸς αὐτόν , καὶ εἰπόντα αὐτῷ · Κορνήλιε . Διὰ τί βλέπει τὸν ἄγγελον ; Καὶ τοῦτο εἰς πληροφορίαν Πέτρου · μᾶλλον δὲ οὐκ ἐκείνου , ἀλλὰ τῶν ἄλλων τῶν ἀσθενεστέρων . Ἐννάτῃ δὲ ὥρᾳ , ὅτε φροντίδων ἤρετο , καὶ ἐν ἡσυχίᾳ ἦν , ὅτε ἐν εὐχαῖς καὶ ἐν κατανύξει . Ἀτενίσας δὲ αὐτῷ καὶ ἐμφοβὸς γενόμενος , εἶπε . Ὅρα τὸν ἄγγελον οὐκ εὐθὺς λέγοντα , ὅ λέγει , ἀλλὰ πρότερον λύοντα τὸν φόβον , καὶ τὴν διάνοιαν αὐτοῦ μετεωρίζοντα β . Καὶ γὰρ ἀπὸ τῆς ἡμέρας φόβος ἐγένετο · ἀλλὰ φόβος σύμμετρος , ὅσον ἐπιστρέφαι μόνον . Ἔπει τὰ ῥήματα τὸν φόβον ἔλυσε · μᾶλλον δὲ ὁ δι’ αὐτῶν ἔπαινος τὸ τοῦ φόβου τραχὺ κατελάυνεν . Ἀκούει δὲ καὶ οἷα τὰ ῥήματα · Αἱ εὐχαὶ σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναί σου ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ . Νῦν οὖν πέμψον εἰς Ἰόππην ἄνδρας , καὶ μετακάλεσαι Σίμωνα , ὃς ἐπικαλεῖται Πέτρος . Ἴνα μὴ ἐπ’ ἄλλων ἔλθωσιν , οὐκ ἀπὸ τοῦ ἐπωνγύμου μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ τόπου δηλοῖ τὸν ἄνδρα . Καὶ αὐτὸς ὅστι ξενιζόμενος πρὸς Σίμωνα τὸν βυρσέα , ὃ ἐστιν οἰκία παρὰ θάλασσαν . Εἶδες , πῶς τὰ ἀνακεχωρισμένα τῶν πόλεων ἐδίωξον οἱ ἀπόστολοι , ἐρημίας δντες φίλοι καὶ ἡσυχίας ; Τί οὖν , εἰ συνέβη αὐτὸν ἄλλον εἶναι Σίμωνα καὶ βυρσέα ; Ἄλλ’ εἶχε καὶ ἄλλο σημεῖον , τὸ παρὰ θάλασσαν οἰκεῖν . Τὰ τρία οὐκ ἦν δυνατὸν συμπεσεῖν . Καὶ οὐκ εἶπε , οὐδὲ τί , ἵνα μὴ ἐκλύσῃ αὐτόν · ἀλλὰ ἀφήκεν , ὥστε ἐν ἐπιθυμίᾳ καὶ πόθῳ τῆς ἀκοῦς γενέσθαι . Ὡς δὲ ἀπήλθον οἱ ἄγγελοι ὁ Ἰαλῶν τῷ Κορνήλιῳ , γνωρίσας δύο τῶν οἰκετῶν αὐτοῦ , καὶ στρατιώτην εὐσεβῆ τῶν προσκαρτερούντων αὐτῷ , καὶ ἐξηγησάμενος αὐτοῖς πάντα , ἀπέστειλεν αὐτοῖς εἰς τὴν Ἰόππην . Ὅρᾳ , ὅτι οὐκ ἀπλῶς ταῦτα λέγει , ἀλλ’ ὅτι καὶ οἱ προσκαρτερούντες αὐτῷ τοιούτοι ἦσαν , ἵνα δεῖξῃ ; Καὶ ἐξηγησάμενος αὐτοῖς πάντα , φησίν . Ὅρα τὸ ἀξιῶν . Οὐκ εἶπε · Καλέσατέ μοι Πέτρον · ἀλλ’ ὥστε καὶ πείσαι , ἐξηγήσατο ἅπαντα · οὕτως οἰκονομίας ἦν . Οὐ γὰρ ἤθελεν ἀπὸ τοῦ ἀξιώματος αὐτὸν μεταπέμψασθαι · διὰ τοῦτο ἐξηγεῖται λοιπὸν . Τοσοῦτον γὰρ μέτρος ὁ ἄνθρωπος οὐδὲν μέγα ἦν φαντασθῆναι περὶ ἄνδρος καταγόμενον παρὰ βυρσέῳ . Τῇ δὲ ἐπαύριον ὁδοιπορούντων ἐκείνων καὶ τῇ πόλει ἐγγιζόντων , ἀνέβη Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσευξάσθαι περὶ ὧρας ἕκτην . Ὅρα , πῶς τοὺς καιροὺς συνάγει τὸ Πνεῦμα , καὶ οὐτε ὀλίγον , οὔτε βραδύτερον ποιεῖ τοῦτο γενέσθαι . Ἀνέβη , φησίν , ὁ Πέτρος ἐπὶ τὸ δῶμα προσευξάσθαι περὶ ὧραν ἕκτην · τοὔτεστι , κατ’ ἰδίαν , καὶ ἐν ἡσυχίᾳ , ὡς ἂν ἐν ὑπερῴῳ . Ἐγέρνετο δὲ πρόσκεινος , καὶ ἤθελε γεύσασθαι . Πυρασσενευθίζων τὸ ἐκεῖνον , ἐκάπεσεν ἐπ’ αὐτὸν ἐκστασις , καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεωγμένον . Τί ἐστιν ἐκστασις ; Πνευματική , φησίν , θεωρία γέγονεν αὐτῷ · τοῦ σώματος , ὡς ἂν εἴποι τις , ἐξέστη ἡ ψυχή . Καὶ θεωρεῖ τὸν οὐρανὸν ἀνεωγμένον , καὶ καταβαίνον ἐκ’ αὐτοῦ σκεῦός τι ὡς ὀθόνη μεγάλη , τέσσαρσιν ἁρπαῖς δεδεμένον καὶ καθήμενον ἐπὶ τῆς γῆς , ἐν ᾧ ἦρχε πάντα τὰ τετράποδα τῆς γῆς , καὶ τὰ θηρία καὶ τὰ ἑρπετά , καὶ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ . Καὶ φωνὴ φωνὴ πρὸς αὐτόν · Ἀναστὰς , Πέτρε , [ 179 ] θύσον καὶ φάγε . Ὁ δὲ Πέτρος εἶπε · Μηδαμῶς , Κύριε , ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον ἢν κοινὸν ἢ ἀκάθαρτον . Καὶ φωνὴ πάλιν ἐν δευτέρῳ πρὸς αὐτόν · Ὁ Θεὸς ἐκαθάρισεν , σὺ μὴ κοίνου . Τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τρίς · καὶ πάλιν ἀνελήφθη τὸ σκεῦος εἰς τὸν οὐρανόν .
Lemmas: ὅς . οὗτος οὐ εἰμί Ἰουδαῖος , οὐδέ ζῶ κατά ὁ νόμος , ἀλλά ἤδη προλαμβάνω ὁ ἡμέτερος πολιτεία . καί ὁράω διό πιστεύω Τῶς , ὁ τε εὐνοῦχος ὁ ἀπό ὁ Γάζα , καί οὗτος , ἐν ἀξίωμα εἰμί ἀμφότερος , καί πολύς ὑπέρ οὗτος γίγνομαι σπουδή . ἀλλά μή νομίζω , ὅτι διά ὁ ἀξίωμα . οὖον διά οὗτος , μή γίγνομαι · ἀλλά διά ὁ εὐλάβεια . Ζεύς γοῦν οὗτος καί ὁ ἀξίωμα τίθημι , ἵνα μείζων ὁ εὐλάβεια δείκνυμι . θαυμαστός γάρ ὅταν ἐν πλοῦτος καί δυναστεία ὁ ὅς , τοιοῦτος εἰμί . ἀλλά μέγας ἐκεῖνος ἐγκώμιον ὁ τοσοῦτος ἀποδημία στέλλω , καί ὁ , μηδέ καιρός τοιοῦτος εἰμί , ἐν ᾠδή ἀναγκαῖος , καί ὁ ἐπί ὄχημα φέρω ὁ Φίλιππος παρακαλέω , καί μυρίος ἕτερος · μέγας καί οὗτος , ὅτι ἐλεημοσύνη ποιέω καί εὐχή , καί Εὐσεβή εἰμί ἐν ἀρχή τοιοῦτος . Ζεύς καί ἀπό οὗτος ὁ ἀνήρ ποιέω γνώριμος · ἵημι , ἵνα μή τις εἶπον , ὅτι ψεύδω ὁ Γραφής ὁ ἱστορία . ἐκ σπείρω , φημί , ὁ καλέω ἰταλικός . σπεῖρα εἰμί , ὡς καλέω νυνί νούμερον . Εὐσεβὴς δέ καί φοβέω ὁ θεός σύν πᾶς ὁ οἶκος αὐτός . οὗτος λέγω , ἵνα μή νομίζω , ὅτι διά ὁ ἀξίωμα ὁ κατά αὐτός οὕτως οἰκονομέω . ὅτε οὖν Παῦλος προσκαθίζω ἐσθίω , οὐδαμοῦ ἄγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ Κύριος φαίνω · οὐδέ πάμπος αὐτός πρός εἷς τις ὁ δώδεκα , ἀλλά πρός Ἀνανίας . ἐνταῦθα δέ ὅς Ἄντιον , ὁ χορυφαιος ἄγω , ὡς Φιλίππι πρός ὁ εὐνοῦχος , συγκαταβαίνω αὐτός ὁ ἀσθένεια , καί διδάσκω , πῶς χράομαι δεῖ ὁ τοιοῦτος · ἐπεί καί ὁ Χριστός αὐτός ἀπολάω φαίνω πολλάκις πρός ὁ κακῶς πάσχω , καί διά ἑαυτοῦ θεωρέω μή δύναμαι . Θέα δέ ἐγώ κάναυθα πάλιν ἐλεημοσύνη ἄλλος ἐγκώμιον , ὅσπερ ἔχω διά ὁ Ταβιθᾶς . ἀνήρ , φημί , εὐσεβής καί φοβέω ὁ θεός σύν πᾶς ὁ οἶκος αὐτός . ἀκούω , ὅσος ὁ οἰκέω ασλουμην . οὕτως δέ καί στρατιώτης ἐπιμελέομαι , ποιέω τε ἐλεημοσύνη πᾶς ὁ λαός . οὕτως καί ὁ δόγμα καί ὁ βίος αὐτός ομόθυμος . εἶδον ἐν ὅραμα σαφῶς , [ 178 ] ὥσπερ ὥρα ἐννάτη ὁ ἡμέρα , ἄγγελος Θεός εἰσέρχομαι πρός αὐτός , καί εἶπον αὐτός · Κορνήλιος . Ζεύς τίς βλέπω ὁ ἄγγελος ; καί οὗτος εἰς πληροφορία Πέτρος · μᾶλλον δέ οὐ ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ ἄλλος ὁ ἀσθενής . ἐννάτη δέ ὥρα , ὅτε φροντίς ἔρομαι , καί ἐν ἡσυχία εἰμί , ὅτε ἐν εὐχή καί ἐν κατάνυξις . ἀτενίζω δέ αὐτός καί έμφοβος γίγνομαι , εἶπον . Ὅρας ὁ ἄγγελος οὐ εὐθύς λέγω , ὅς λέγω , ἀλλά πρότερος λύω ὁ φόβος , καί ὁ διάνοια αὐτός μετεωρίζω Β . καί γάρ ἀπό ὁ ἡμέρα φόβος γίγνομαι · ἀλλά φόβος σύμμετρος , ὅσος ἐπιστρέφω μόνος . ἔπος ὁ ῥῆμα ὁ φόβος λύω · μᾶλλον δέ ὁ διά αὐτός ἔπαινος ὁ ὁ φόβος τραχύς κατελαύνω . ἀκούω δέ καί οἷος ὁ ῥῆμα · ὁ εὐχή σύ καί ὁ ἐλεημοσύνη σύ ἀναβαίνω εἰς μνημόσυνον ἐνώπιος ὁ Θεός . νῦν οὖν πέμπω εἰς Ἰόππη ἀνήρ , καί μετακαλέω Σίμων , ὅς ἐπικαλέω Πέτρος . ἵνα μή ἐπί ἄλλος ἔρχομαι , οὐ ἀπό ὁ ἐπώνυμος μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ τόπος δηλόω ὁ ἀνήρ . καί αὐτός ὅστις ξενίζω πρός Σίμων ὁ βυρσεύς , ὅς εἰμί οἰκίον παρά θάλασσα . εἶδον , πῶς ὁ ἀναχωρίζω ὁ πόλις διώκω ὁ ἀπόστολος , ἐρημία δντες φίλος καί ἡσυχία ; τις οὖν , εἰμί συμβαίνω αὐτός ἄλλος εἰμί Σίμων καί βυρσεύς ; ἄλλος ἔχω καί ἄλλος σημεῖον , ὁ παρά θάλασσα οἰκέω . ὁ τρεῖς οὐ εἰμί δυνατός συμπίπτω . καί οὐ εἶπον , οὐδέ τίς , ἵνα μή ἐκλύω αὐτός · ἀλλά ἀφίημι , ὥστε ἐν ἐπιθυμία καί πόθος ὁ Ἀκοῦς γίγνομαι . ὡς δέ ἀπέρχομαι ὁ ἄγγελος ὁ ἰάλλω ὁ Κορνήλιος , γνωρίζω δύο ὁ οἰκέτης αὐτός , καί στρατιώτης εὐσεβής ὁ προσκαρτερέω αὐτός , καί ἐξηγέομαι αὐτός πᾶς , ἀποστέλλω αὐτός εἰς ὁ Ἰόππη . ὁράω , ὅτι οὐ ἀπλόος οὗτος λέγω , ἀλλά ὅτι καί ὁ προσκαρτερέω αὐτός τοιοῦτος εἰμί , ἵνα δείκνυμι ; καί ἐξηγέομαι αὐτός πᾶς , φημί . Ὅρας ὁ ἄξιος . οὐ εἶπον · καλέω ἐγώ Πέτρος · ἀλλά ὥστε καί πείθω , ἐξηγέομαι ἅπας · οὕτως οἰκονομία εἰμί . οὖον γάρ ἐθέλω ἀπό ὁ ἀξίωμα αὐτός μεταπέμπω · διά οὗτος ἐξηγέομαι λοιπός . τοσοῦτος γάρ μέτρος ὁ ἄνθρωπος οὐδείς μέγας εἰμί φαντάζω περί Ἄνδρος κατάγω παρά βυρσέῳ . ὁ δέ ἐπαύριον ὁδοιπορέω ἐκεῖνος καί ὁ πόλις ἐγγίζω , ἀναβαίνω Πέτρος ἐπί ὁ δῶμα προσεύχομαι περί ἀείρω ἕκτος . Ὅρας , πῶς ὁ καιρός συνάγω ὁ πνεῦμα , καί οὐ ὀλίγος , οὔτε βραδύς ποιέω οὗτος γίγνομαι . ἀναβαίνω , φημί , ὁ Πέτρος ἐπί ὁ δῶμα προσεύχομαι περί ὥρα ἕκτος · τουτέστι , κατά ἴδιος , καί ἐν ἡσυχία , ὡς εἄν ἐν ὑπερῷος . Ἐγέρνετο δέ πρόσκεινος , καί ἐθέλω γεύω . πυρασσενευθιζω ὁ ἐκεῖνος , κάπτω ἐπί αὐτός ἔκστασις , καί θεωρέω ὁ οὐρανός ἀνοίγω . τις εἰμί ἔκστασις ; πνευματικός , φημί , θεωρία γίγνομαι αὐτός · ὁ σῶμα , ὡς εἄν εἶπον τις , ἐξίστημι ὁ ψυχή . καί θεωρέω ὁ οὐρανός ἀνοίγω , καί καταβαίνω ἐπίτεξ αὐτός σκεῦος τίς ὡς ὀθόνη μέγας , τέσσαρες ἅρπη δήω καί κάθημαι ἐπί ὁ γῆ , ἐν ὅς ἄρχω πᾶς ὁ τετράπους ὁ γῆ , καί ὁ θηρίον καί ὁ ἑρπετόν , καί ὁ πετεινόν ὁ οὐρανός . καί φωνή φωνή πρός αὐτός · ἀναστάς , Πέτρος , [ 179 ] θύω καί ἐσθίω . ὁ δέ Πέτρος εἶπον · μηδαμῶς , κύριος , ὅτι οὐδέποτε ἔφαγον εἄν κοινός ἢ ἀκάθαρτος . καί φωνή πάλιν ἐν δύο πρός αὐτός · ὁ θεός καθαρίζω , σύ μή κοινόω . οὗτος δέ γίγνομαι ἐπί τρίς · καί πάλιν ἀναλαμβάνω ὁ σκεῦος εἰς ὁ οὐρανός .