joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0212.1
μὴν · τρυφᾶς · ζητῶμεν , μὴ νόσων ὑποθέσεις , νόσων καὶ ψυχικῶν καὶ σωματικῶν · τρυφὴν ζητῶμεν ἡδονὴν ἔχουσαν , μὴ τρυφὴν ἀπθίαν γέμουσαν · τοῦτο τρυφή , ἐκεῖνο λύμη · τοῦτο ἡδονή , ἐκεῖνο πόνος · τοῦτο κατὰ φύσιν , ἐκεῖνο παρὰ φύσιν . Εἰπὲ γὰρ μοι , εἰ τις ἐδυνέ σοι κώμων πεινῆν , οὐχὶ παρὰ φύσιν ἦν ; εἰ τις ξύλα καὶ λίθους , οὐν ἄν ἀπεστράφης ; Εἰκῶτος · παρὰ φύσιν γὰρ ἐστι . Τοσοῦτον καὶ ἡ τρυφή . Καθάπερ γὰρ ἐν πόλει πολιορκία · γενομένης πολὺς θόρυβος γίνεται καὶ τάρachus τῶν πολέμιων ἐπεισελθόντων · οὕτως ἐν τῇ ψυχῇ γίνεται , ὅταν καὶ τρυφῆς ἐπεισελθοῦσης . Τινι οὐαί , τινὶ θόρυβος , τινὶ ἀπθλία καὶ λέσχαι , τινὶ κρίσις ; οὐχὶ τοῖς ἐπτοηκόσιν ἐν οἴκοις ; Τινος πελιδοῦσι οἱ ὀφθαλμοι ; Ἄλλὰ γὰρ , ὅσα ἄν εἴπωμεν , οὐκ ἀποστήσομεν τοῦ περὶ τὴν τρυφὴν ἀπὶ σχολημένου , ἄν μὴ πρὸς ἕτερον ἀναπτήσωμεν τὸ πάθος . Καὶ πρῶτον μὲν πρὸς τὰς [ 218 ] γυναῖκας · ἡμῖν ἔστω ὀλίγος . Οὐδὲν αἰσχρότερον γυναικὸς τρυφῶσης , οὐδὲν αἰσχρότερον μεθυσούσης · ἀμαυροῦται αὐτῇ τὸ τῆς ὁρμῆς ἄνθος , θολοῦται τὸ γαληνὸν καὶ ἡμερὸν τῶν ὀφθαλμῶν , οἷον νεφέλης τινὸς ἀκτῖνας ὑπάρμουσης ἡλιαίας . Ἀνελεύθερον τὸ πρᾶγμα καὶ δουλικόν , καὶ πάσης δυσγενείας ἀνάμμεστον . Πῶς ἐστιν ἀπθὶς ; οἶνον ἀποπίνουσα γυνὴ ὀμβδύτος , ἀσεπτότος · ἱρανυμένη κρεῶν διεφθορημένων χυμῶν , βεβαρημένη καὶ θανατῆναι μὴ δυναμένη , ἐρυθρὰ οὖσα τοῦ δέοντος εἶδος , χάριτος γέμουσα καὶ ἀχλιὸς πολλῆς ; Ἄλλ’ οὐκ ἰσχύει ἡ τρυφὴς ἀπεργόμεν τοιαύτη · ἀλλὰ σερνὴ καὶ σέρουσα καὶ ἀμωμήτος . Καὶ γὰρ τῷ σώματι πολὺ περιτρέπει κάλλος τῆς ψυχῆς ἡ κατάστασις . Μὴ γὰρ δι’ ὀψίας ἀπὸ τῶν σωματικῶν τύπων τοῦτο γίνεται μόνον . Ἀλλ’ ἐξυμφορὸν κόρην , τετραγμένην , λάλον , λοίδορον , μίθυσον , πολυτελή , εἰ μὴ πάσης αἰσχρᾶς δυσειδεστέρα καθέστηκεν ; Εἰ δὲ αἰτῶνυτο , εἰ δὲ σιγῶν , εἰ δὲ ἐρυθρῶν · μανθάνου , εἰ δὲ φθέρησθαι συμμέτρετον , εἰ δὲ νηστίαις ; ἐγολαχάνει · διπλοῦν τὸ κάλλος , πλεῖον ἡ ὥρα , παρθενώτερα ἡ ἡβὴς , σωφρονέστερα γέμουσα καὶ κοσμικότερα . Βούλει λοιπὸν καὶ περὶ ἀνδρῶν εἰπεῖν ; Τί τοῦ μεθυσόντος αἰσχρότερον ; Καταγέλαστον ; οἰκτίστως , καταγέλαστον ἐχθροῖς , ἐλεεινὸς παρὰ φίλοις , μυρίας καταφρονήσεις ἔχων , θηρίον ἐστὶ μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος · τὸ γὰρ πᾶλὰ στείθεται , παραβάλλει , καὶ λιώνει , καὶ ἄρκοτον ἐστιν . Εἰκῶτος · οὐ γὰρ ἔχουσιν ἐκεῖνα ψυχὴν λογικήν . Καὶ μὴν κάκεινα πλέον τοῦ δέοντος καὶ τοῦ μέτρου τοῦ περὶ τὰς φύσεις · αὐτοῖς ὡρισμένου σιτισθέντα , διέφθερε τὸ πᾶν σῶμα · πόσω οὖν μᾶλλον ἡμεῖς ; Διὰ τοῦτο ἡμῖν εἰς μικρὸν συντέσεως τὴν γαστέρα ὁ Θεὸς · διὰ τοῦτο ὀλίγον μέτρον ὥρισεν τροφῆς , ἵνα παιδεύσῃ ψυχὴς ἐπισκεύασθαι .
Lemmas: μήv · Τρυφᾶς · ζητέω , μή νόσος ὑπόθεσις , νόσος καί ψυχικός καί σωματικός · τρυφή ζητέω ἡδονά ἔχω , μή τρυφή ἀπίθανος γέμω · οὗτος τρυφή , ἐκεῖνος λύμη · οὗτος ἡδονή , ἐκεῖνος πόνος · οὗτος κατά φύσις , ἐκεῖνος παρά φύσις . εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί τις δύο σύ κῶμος πεινάω , οὐ παρά φύσις εἰμί ; εἰμί τις ξύλον καί λίθος , ὀν ἄν ἀποστρέφω ; Εἰκῶτος · παρά φύσις γάρ εἰμί . τοσοῦτος καί ὁ τρυφή . καθά γάρ ἐν πόλις πολιορκία · γίγνομαι πολύς θόρυβος γίγνομαι καί τάρ ὁ πολέμιος ἐπεισέρχομαι · οὕτως ἐν ὁ Ψυχή γίγνομαι , ὅταν καί τρυφή ἐπεισέρχομαι . τις οὐαί , τις θόρυβος , τις ἀπόλιος καί λέσχη , τις κρίσις ; οὐ ὁ πτοέω ἐν οἶκος ; τις πελιδηω ὁ ὀφθαλμός ; ἀλλά γάρ , ὅσος ἄν εἶπον , οὐ ἀφίστημι ὁ περί ὁ τρυφή ἀπύ σχολάω , ἄν μή πρός ἕτερος ἀναπέτομαι ὁ πάθος . καί πρῶτος μέν πρός ὁ [ 218 ] γυνή · ἐγώ ἵστημι ὀλίγος . οὐδείς αἰσχρός γυνή Τρυφώσης , οὐδείς αἰσχρός μεθύσκω · ἀμαυρόω αὐτός ὁ ὁ ὁρμή ἄνθος , θολόω ὁ γαληνός καί ἥμερος ὁ ὀφθαλμός , οἷος νεφέλη τις ἀκτίς υπαρμουω ἡλιαία . ἀνελεύθερος ὁ πρᾶγμα καί δουλικός , καί πᾶς δυσγένεια ἀνάμεστος . Πῶς εἰμί ἀποτίθημι ; οἶνος ἀποπινόω γυνή ομβδυος , ἄσεπτος · ιρανυμενω κρέας διαφθορέω χυμός , βαρέω καί θνῄσκω μή δύναμαι , ἐρυθρός εἰμί ὁ δήω εἶδος , χάρις γέμω καί Αχλιός πολύς ; ἄλλος οὐ ἰσχύω ὁ τρυφή ἀπέργω τοιοῦτος · ἀλλά σερνὴ καί σέρνω καί Ἀμώμητος . καί γάρ ὁ σῶμα πολύς περιτρέπω κάλλος ὁ Ψυχή ὁ κατάστασις . μή γάρ διά ὄψιος ἀπό ὁ σωματικός τύπος οὗτος γίγνομαι μόνος . ἀλλά σύμφορος κόρη , τρώγω , λάλος , λοίδορος , μεθύσκω , πολυτελής , εἰμί μή πᾶς αἰσχρός δυσειδής καθίστημι ; εἰμί δέ αἰτέω , εἰμί δέ σιγάω , εἰμί δέ ἐρυθρός · μανθάνω , εἰμί δέ φθείρω συμμετρέω , εἰμί δέ νηστιος ; εγολαχανευς · διπλόος ὁ κάλλος , πλείων ὁ ὥρα , παρθένος ὁ ἥβη , σώφρων γέμω καί κοσμικός . βούλομαι λοιπός καί περί ἀνήρ εἶπον ; τις ὁ μεθύσκω αἰσχρός ; καταγέλαστος ; οἰκτίστως , καταγέλαστος ἐχθρός , ἐλεεινός παρά φίλος , μυρίος καταφρονέω ἔχω , θηρίον εἰμί μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος · ὁ γάρ πάλη στείνω , παραβάλλω , καί λιώνω , καί αρκοος εἰμί . Εἰκῶτος · οὖον γάρ ἔχω ἐκεῖνος ψυχή λογικός . καί μήv ἐκεῖνος πλέω ὁ δήω καί ὁ μέτρον ὁ περί ὁ φύσις · αὐτός ὁρίζω σιτίζω , διαφθείρω ὁ πᾶς σῶμα · πόσος οὖν μᾶλλον ἐγώ ; Ζεύς οὗτος ἐγώ εἰς μικρός σύνθεσις ὁ γαστήρ ὁ θεός · διά οὗτος ὀλίγος μέτρον ὁρίζω τροφή , ἵνα παιδεύω Ψυχή ἐπισκευάζω .