joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0156.2
β . Ἀλλ᾽ ὅρα , πῶς συντεῦς καὶ ὁ εὐνὸχος ἀπολογεῖται . Πῶς γὰρ ἄν , φησί , δυναίμην , ἐὰν μὴ τις ὁδηγήσῃ με ; Οὐκ εἶδεν εἰς τὸ σχῆμα , οὐκ εἶπε · Σὺ τὶς εἶ ; οὐκ ἐμέμφατο , οὐκ ἀλαζονεύεται , οὐ λέγει εἰδέναι , ἀλλ᾽ ὁμολογεῖ ἀγνοεῖν διὸ καὶ μανθάνει . Ἐπιδεικνύει τὸ τραῦμα τῷ ἰατρῷ · συνειδέν , δτι καὶ οὐδε ταῦτα , καὶ βούλεται διδάσκει . Εἶδε τὸ ἅρμα · οὐδὲ γὰρ λαμπρὸν ἀπεφέρετο σχῆμα . Οὕτως ἦν φιλόψυχος καὶ τοῖς ἄνθρωποι προσέτι , δτι καὶ τὸ , Ὁ ζητῶν εὑρίσκει , ἐπ᾽ αὐτοῦ ἐκλήρουτο . Παρεκάλεσε δέ , φησί , τὸν Φιλίππου ἀποβῆναι καθίσαι σὺν αὐτῷ . Εἶδε τὴν σπουδήν · εἶδε τὸν πόδον · Παρακαλεῖ ἀναβάντα συγκαθίσαι αὐτῷ · οὕτως οὐχ ἤδει , τὶ ἐμελλεν αὐτῷ εἰπεῖν , ἀλλ᾽ ἐκμετεῖν ἀπλῶς προσήκειν τινὰ ἀκούσεσθαι . Καὶ αὐτὴ δὲ μειζὼν τιμή , τὸ μὴ ἀπλῶς ἀναγαγεῖν , ἀλλὰ παρακαλέσαντα . Προσδραμὼν δὲ Φιλίππος , ἤκουσεν αὐτοῦ ἀναγιγνώσκοντος . Καὶ ὁ δρόμος σημεῖον βουληθῆναι εἶναι , καὶ ἡ ἀνάγνωσις σπουδῆς . Ἐν τούτῳ γὰρ ἀνεγίνωσκεν καιρῷ , ἐν ᾧ σφοδρότερον ποιεῖ τὸ καὶ ὁ ἥλιος . Ἡ δὲ περιχορὴ ἦν αὐτῇ · Ὅς προδαστὸν ἐλαὶ σφαγὴν ἤχθη . Καὶ τούτῳ αὐτοῦ δείγμα τῆς φιλομαθείας , τὸ τὸν προφήτην τοῦτον μετὰ χεῖρα ἔχειν τῶν ἄλλων ὄντα ὑψηλότερον . Διὸ καὶ οὐ μετὰ σφοδρότητος αὐτῷ ἀπεκρίθη , ἀλλ᾽ ἡμέρως · μᾶλλον δὲ οὐδὲ οὕτω φθέγγεται πρῶτον , ὡς ἂν τρωθῇ , ὡς ἐκεῖνος παρεκάλει · ὡς τὸ αὐτὸ πάλιν ποιῶν , φησί · Ἀδελφὲ σοι , περι τίνος ὁ προφήτης λέγει τοῦτο ; Ἔπει δοκεῖ , δτι οὐκ εἶδε , ὡς περὶ ἄλλων λέγουσιν οἱ προφῆται · ἢ εἰ μὴ τούτῳ , δτι περὶ ἑαυτῶν διαλέγονται ἐν ἑτέρῳ προσώπῳ , ἠγνόει . Αἰσχυνοῦμεν καὶ πέντες · καὶ κλιντοῦντες ἐκεῖνοι τὸν ταμιαν . [ 155 ] Εἶτα φθόνος ἐπὶ εἰ ὁδῶν , καὶ γρησιν · Ἰδοὺ ὁδῶν . Σφόδρα ῥᾳγῆς τοῦτο ἐκκαιομένης . Τί καλεῖ με βαπτισθῆναι ; Ὅρᾳ αὐτοῦ τὴν ἐπιθυμίαν ; Οὐ λέγει , Βάπτισόν με , οὐτε αὐτὸν · ἀλλὰ μῖσον τι καὶ τῆς ἐπιθυμίας καὶ τῆς εὐλαβείας φθέγγεται , λέγων · Τί καλεῖ με βαπτισθῆναι ; Ὅρα , πῶς · τὰ δόγματα ἀπηρτισμένα εἶχε · καὶ γὰρ ὁ προφήτης πάντα περιείχε , τὴν σάρκωσιν , τὸν μῆδον , τὴν ἀνάστασιν , τὴν ἀνάληψιν , τὴν κρίσιν τὴν μελλούσαν · ὁ δὲ καὶ πολλὴν τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῷ μάλιστα ἐνεποίησαν . Αἰσχύνησε δὲ ἀρξίστοις τυγχάνει . Καὶ ἐκάλεσεν , φησί , στήσαι τὸ ἅρμα . Ἄμα εἶπε καὶ ἐπέταξε , πρὶν ἢ ἀκούσῃ . Ὅς δὲ ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ ὕδατος , Πνεῦμα Κυρίου ἥρπασε τὸν Φιλίππου . Καλῶς , ἵνα δεῖν δεῖξῃ τὸ γινόμενον , καὶ ἵνα μὴ νομίζῃ , δτι ἄνθρωπός ἐστιν ἀπλῶς . Καὶ ἐπορεύετο , φησί , τὴν ὁδὸν αὐτοῦ χαίρων . Τοῦτο εἶπε , δεῖξαι , δτι ἐλυπήθη ἂν , εἰ ἔγνω · οὕτως ὑπὸ τῆς πολλῆς χάρις , καὶ τοῦ Πνεύματος κατακωφεῖν , οὐδὲ εὐφρα τὰ παρόντα . Καὶ εὐρέθη , φησίν , εἰς Ἄζωτον . Μέγα ἐντεῦθεν καὶ ὁ Φιλίππος ἐκέρδανεν . Ὅπερ γὰρ ἤκουσε περὶ τῶν προφητῶν , περὶ Ἀβδαχοῦ , περὶ Ἰεζεκιὴλ καὶ τῶν ἄλλων , εἶδεν ἐπ᾽ αὐτοῦ γενόμενον , δς ἐν ἀχαρεῖ δείκνυται πολλὴν ὁδὸν ἀπελθών , εἰ γὰν Ἀζωτὴν εὕρηται . Καὶ εἶπε λοιπὸν ἴσταται , ἔνθα αὐτὸν καὶ ἀναγνώρισαθαι ἔδει . Σαυλὸς δὲ ἐξ Ἐμμανουὴλ ἀπελθὼν καὶ φθόρου εἰς τοὺς μαθητὰς τοῦ Κυρίου , προσελθὼν τῷ ἀρχιερεῖ , ἠτήσατο παρ᾽ αὐτοῦ ἐπιστολὰς εἰς Δαμασκὸν πρὸς τὰς συναγωγὰς , ὅπως , ἂν τινὰς εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας , δεδεμένους ἀγάγῃ εἰς Ἱερουσαλήμ . Εὐχάριος παρενέβαλε τὰ περὶ τοῦ ζήλου τοῦ Παύλου , ἵνα δεῖξῃ , δτι ἐν μέσῳ τῷ ζῆλῳ ἐλκεται . Οὐδὲπῶ γὰρ χορεύσας τῷ φόνῳ Στεφάνου , οὐδὲ ἐμπλησθεὶς τῷ διωγμῷ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῇ διασπορᾷ , πρόσεισι τῷ ἀρχιερεῖ . Ἐνταῦθα πληρούται τὰ παρὰ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τοὺς μαθητὰς · εἰρημένον , δτι Ἔρχεται ὥρα , ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνας ὑμᾶς δόξῃ λατρείαν προσφέρειν τῷ Θεῷ . Οὕτως μὲν οὖν οὕτως ἐποίει · οὐχ ὡς Ἰουδαῖοι · μὴ γένοιτο . Ὅτι γὰρ ζῆλον ἐποίει , δῆλον ἐκ τοῦ καὶ εἰς τὰς ἔξω πόλεις ἀπιέναι . Ἐκεῖνοι δὲ οὔτε πᾶν τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐφρόντιζαν , ἀλλ᾽ ἓν ἐγένοντο μόνου , τοῦ τιμῆς ἀπολύειν . Διὰ τὸ εἰς Δαμασκὸν ἐπορεύετο ; Μεγάλη ἡ πόλις ἦν , βασιλικὴ ἦν · ἐφοβεῖτο , μὴ καὶ ἐκεῖνι προκαταληφθῇ . Καὶ ὅρα τὸν πόδον καὶ τὴν σφοδρότητα , πῶς νομικῶς ἐτραπεν . Οὐ προσέφευγε ἄρχοντι , ἀλλὰ τῷ ἀρχιερεῖ . Αἰτεῖ ἐπιστολὰς παρ᾽ αὐτοῦ , ὅπως , ἂν τινὰς εὕρῃ τῆς ὁδοῦ ὄντας . Ὅδον τοὺς πιστεύοντας καλεῖ , οἱ παρὰ πᾶσιν οὕτως ὀνομαζόμενοι τότε , Ἰσὺς · διὰ τὴν ὁδὸν μένειν τὴν εἰς οὐρανὸν φέρουσαν . Διὰ τὶ δὲ μὴ ἔλαβεν ἐξουσίαν ἐκεῖ τιμωρήσασθαι αὐτούς , ἀλλ᾽ εἰς Ἱεροσόλυμα ἄγει ; Ἄστε μετὰ πολλοῦς τῆς ἐξουσίας ἐνταῦθα τὰ τῆς τιμωρίας ποιήσαι . Καὶ ὅρα , οἷς κινδύνῳ ἐπιρρίπτων ἑαυτόν , ὅμως καὶ οὕτω φοβεῖται , μὴ τι πάθῃ κακόν . Διὰ τοῦτο γοῦν καὶ ἄλλους λαμβάνει · μεθ᾽ ἑαυτοῦ , τὸν φόβον τάχ᾽ ὑποστελλόμενος · ἢ καὶ ἐπεὶ κατὰ πολλῶν ἀπθεῖ , πολλοὺς λαμβάνει , ὅπως θαρσαλέωτερον . Ὅς ἄν εὕρῃ ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας , [ 156 ] δεδεμένους ἀγάγῃ εἰς Ἱερουσαλήμ . Ἄλλως τε καὶ διὰ τῆς ὁδοῦ πᾶσιν αὐτοῖς δεῖξαι ἐδούλευ αὐτοῦ τὸ πᾶν ἄν · οὕτως ἐκεῖνοι οὐκ ἐσπουδάζον τούτῳ . Καὶ ὅρα αὐτὸν εἰς φυλακὴν ἐμβαλλόμενον καὶ πρὸ τοῦτο . Ἐκεῖνοι μὲν οὐν οὐκ ἔσχυσαν , οὕτω δὲ ἔσχυσαν ἀπὸ τῆς προθυμίας . Ἐν δὲ τῷ πορεύεσθαι ἐγένετο αὐτὸν ἐγγίζειν τῇ Δαμασκῷ · καὶ ἐξαίφνης περιήστραψεν αὐτὸν φῶς ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ πεσὼν ἐπὶ τὴν γῆν , ἤκουσε φωνῆς λεγούσης αὐτῷ · Σαούλ , Σαούλ , τί με διώκεις ;
Lemmas: Β . ἀλλά ὁράω , πῶς συντεῦς καί ὁ εὐνὸχος ἀπολογέομαι . Πῶς γάρ ἄν , φημί , δύναμαι , ἐάν μή τις ὁδηγέω ἐγώ ; οὐ ὁράω εἰς ὁ σχῆμα , οὐ εἶπον · σύ τις εἰμί ; οὐ μέμφομαι , οὐ ἀλαζονεύομαι , οὖον λέγω οἶδα , ἀλλά ὁμολογέω ἀγνοέω διό καί μανθάνω . ἐπιδείκνυμι ὁ τραῦμα ὁ ἰατρός · συνοράω , δ καί οὐ οὗτος , καί βούλομαι διδάσκω . εἶδον ὁ ἅρμα · οὐδέ γάρ λαμπρός ἀποφέρω σχῆμα . οὕτως εἰμί φιλόψυχος καί ὁ ἄνθρωπος προσέτι , δ καί ὁ , ὁ ζητέω εὑρίσκω , ἐπί αὐτός κληρόω . παρακαλέω δέ , φημί , ὁ Φίλιππος ἀποβαίνω καθίζω σύν αὐτός . εἶδον ὁ σπουδή · ὁράω ὁ πόδος · παρακαλέω ἀναβαίνω συγκαθίζω αὐτός · οὕτως οὐ ἦδος , τίς μέλλω αὐτός εἶπον , ἀλλά ἐκμάσσω ἀπλόος προσήκω τις ἀκούω . καί αὐτός δέ μείζων τιμή , ὁ μή ἀπλόος ἀνάγω , ἀλλά παρακαλέω . προστρέχω δέ Φίλιππος , ἀκούω αὐτός ἀναγιγνώσκω . καί ὁ δρόμος σημεῖον βούλομαι εἰμί , καί ὁ ἀνάγνωσις σπουδή . ἐν οὗτος γάρ ἀναγιγνώσκω καιρός , ἐν ὅς σφοδρός ποιέω ὁ καί ὁ ἥλιος . ὁ δέ περιχωρέω εἰμί αὐτός · ὅς προδαστὸν ἕλη σφαγή ἄγω . καί οὗτος αὐτός δείγμα ὁ φιλομάθεια , ὁ ὁ προφήτης οὗτος μετά χείρ ἔχω ὁ ἄλλος εἰμί ὑψηλός . Διὸ καί οὖον μετά σφοδρότης αὐτός ἀποκρίνω , ἀλλά ἥμερος · μᾶλλον δέ οὐδέ οὗτος φθέγγομαι πρῶτος , ὡς εἄν τιτρώσκω , ὡς ἐκεῖνος παρακαλέω · ὡς ὁ αὐτός πάλιν ποιέω , φημί · ἀδελφός σύ , περί τίς ὁ προφήτης λέγω οὗτος ; ἔπος δοκέω , δ οὐ ὁράω , ὡς περί ἄλλος λέγω ὁ προφήτης · ἢ εἰμί μή οὗτος , δ περί ἑαυτοῦ διαλέγω ἐν ἕτερος πρόσωπον , ἀγνοέω . αἰσχύνω καί Πέντες · καί κλίνω ἐκεῖνος ὁ ταμίας . [ 155 ] εἶτα φθόνος ἐπί εἰμί ὁδός , καί γρησιν · ἰδέ ὁδός . σφόδρα ῥήγνυμι οὗτος ἐκκαίω . τις καλέω ἐγώ βαπτίζω ; ὁράω αὐτός ὁ ἐπιθυμία ; οὖον λέγω , βαπτίζω ἐγώ , οὐ αὐτός · ἀλλά μίσον τίς καί ὁ ἐπιθυμία καί ὁ εὐλάβεια φθέγγομαι , λέγω · τις καλέω ἐγώ βαπτίζω ; Ὅρας , πῶς · ὁ δόγμα ἀπαρτίζω ἔχω · καί γάρ ὁ προφήτης πᾶς περιέχω , ὁ σάρκωσις , ὁ Μῆδος , ὁ ἀνάστασις , ὁ ἀνάληψις , ὁ κρίσις ὁ μέλλω · ὁ δέ καί πολύς ὁ ἐπιθυμία αὐτός μάλιστα ἐμποιέω . αισχυνησος δέ ἀρξίστοις τυγχάνω . καί καλέω , φημί , ἵστημι ὁ ἅρμα . Ἄμη εἶπον καί ἐπιτάσσω , πρίν ἢ ἀκούω . ὅς δέ ἀναβαίνω ἀπό ὁ ὕδωρ , πνεῦμα κύριος ἁρπάζω ὁ Φίλιππος . καλῶς , ἵνα δήω δείκνυμι ὁ γίγνομαι , καί ἵνα μή νομίζω , δ ἄνθρωπος εἰμί ἀπλόος . καί πορεύω , φημί , ὁ ὁδός αὐτός χαίρω . οὗτος εἶπον , δείκνυμι , δ λυπέω εἄν , εἰμί γιγνώσκω · οὕτως ὑπό ὁ πολύς χάρις , καί ὁ πνεῦμα κατακωφεῖν , οὐδέ εὐφρα ὁ πάρειμι . καί εὑρίσκω , φημί , εἰς Ἄζωτος . Μέγης ἐντεῦθεν καί ὁ Φίλιππος κερδαίνω . ὅπερ γάρ ἀκούω περί ὁ προφήτης , περί Ἀβδαχοῦ , περί Ἰεζεκιήλ καί ὁ ἄλλος , ὁράω ἐπί αὐτός γίγνομαι , ΔΣ ἐν ἀχαρεύς δείκνυμι πολύς ὁδός ἀπέρχομαι , εἰμί γαίνω Ἀζωτός εὑρίσκω . καί εἶπον λοιπός ἴστημι , ἔνθα αὐτός καί ἀναγνωρίζω ἐσθίω . Σαῦλος δέ ἐκ Ἐμμανουήλ ἀπέρχομαι καί φθόρος εἰς ὁ μαθητής ὁ κύριος , προσέρχομαι ὁ ἀρχιερεύς , αἰτέω παρά αὐτός ἐπιστολή εἰς Δαμασκός πρός ὁ συναγωγή , ὅπως , εἄν τις εὑρίσκω ὁ ὁδός εἰμί ἀνήρ τε καί γυνή , δέω ἄγω εἰς Ἱερουσαλήμ . Εὐχάριος παρεμβάλλω ὁ περί ὁ ζηλόω ὁ Παῦλος , ἵνα δείκνυμι , δ ἐν μέσος ὁ ζῆλος ἕλκω . Οὐδός γάρ χορεύω ὁ φόνος Στέφανος , οὐδέ ἐμπίμπλημι ὁ διωγμός ὁ ἐκκλησία καί ὁ διασπορά , πρόσειμι ὁ ἀρχιερεύς . ἐνταῦθα πληρόω ὁ παρά ὁ Χριστός πρός ὁ μαθητής · εἴρω , δ ἔρχομαι ὥρα , ἵνα πᾶς ὁ ἀποκτείνω σύ δόξα λατρεία προσφέρω ὁ Θεός . οὕτως μέν οὖν οὕτως ποιέω · οὐ ὡς Ἰουδαῖος · μή γίγνομαι . ὅτι2 γάρ ζῆλος ποιέω , δῆλος ἐκ ὁ καί εἰς ὁ ἔξω πόλις ἀφίημι . ἐκεῖνος δέ οὔτε πᾶς ὁ ἐν Ἱερουσαλήμ φροντίζω , ἀλλά εἷς γίγνομαι μόνος , ὁ τιμή ἀπολύω . Ζεύς ὁ εἰς Δαμασκός πορεύω ; Μεγάλη ὁ πόλις εἰμί , βασιλικός εἰμί · φοβέω , μή καί ἐκεῖνος προκαταλαμβάνω . καί ὁράω ὁ πόδος καί ὁ σφοδρότητα , πῶς νομικός τρέπω . οὖον προσφεύγω ἄρχω , ἀλλά ὁ ἀρχιερεύς . αἰτέω ἐπιστολή παρά αὐτός , ὅπως , εἄν τις εὑρίσκω ὁ ὁδός εἰμί . ὀδούς ὁ πιστεύω καλέω , ὁ παρά πᾶς οὕτως ὀνομάζω τότε , Ἰσὺς · διά ὁ ὁδός μένω ὁ εἰς οὐρανός φέρω . Ζεύς τίς δέ μή λαμβάνω ἐξουσία ἐκεῖ τιμωρέω αὐτός , ἀλλά εἰς Ἱερουσαλήμ ἄγω ; Ἄστυ μετά Πολλοῦς ὁ ἐξουσία ἐνταῦθα ὁ ὁ τιμωρία ποιέω . καί ὁράω , ὅς κίνδυνος ἐπιρριπτέω ἑαυτοῦ , ὅμως καί οὗτος φοβέω , μή τίς πάσχω κακός . Ζεύς οὗτος γοῦν καί ἄλλος λαμβάνω · μετά ἑαυτοῦ , ὁ φόβος τάχα ὑποστέλλω · ἢ καί ἐπεί κατά πολύς ἀποτίθημι , πολύς λαμβάνω , ὅπως θαρσαλέος . ὅς ἄν εὑρίσκω ἀνήρ τε καί γυνή , [ 156 ] δέω ἄγω εἰς Ἱερουσαλήμ . ἄλλος τε καί διά ὁ ὁδός πᾶς αὐτός δείκνυμι δουλεύω αὐτός ὁ πᾶς ἄν · οὕτως ἐκεῖνος οὐ σπουδάζω οὗτος . καί ὁράω αὐτός εἰς φυλακή ἐμβάλλω καί πρό οὗτος . ἐκεῖνος μέν ὀν οὐ ἔχω , οὗτος δέ ἔχω ἀπό ὁ προθυμία . ἐν δέ ὁ πορεύω γίγνομαι αὐτός ἐγγίζω ὁ Δαμασκός · καί ἐξαπίνης περιαστράπτω αὐτός φάος ἀπό ὁ οὐρανός , καί πίπτω ἐπί ὁ γῆ , ἀκούω φωνή λέγω αὐτός · Σαῦλος , Σαῦλος , τίς ἐγώ διώκω ;