joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0180.2
Εἰδότε , πῶς τῆς ἐλεημοσύνης ἡ δύναμις , καὶ ἐν τῇ προτέρᾳ διαλέξει καὶ ἐνταῦθα ; Ἐκεῖνὶ θανάτου ἀπήλλαξεν τοῦ προσκαιροῦ , αὕτη τοῦ αἰωνίου · αὕτη καὶ θύρας ἀνέψεν οὐρανοῦ . Ὅρα δὲ , πῶς περὶ πολλῷ γεγένηται τὸ πιστεύσαι Κορνήλιον , ὡς καὶ ἄγγελον πεμφθῆναι , καὶ Πνεῦμα ἐνεργῆσαι , καὶ τὸν κηρυκᾶν μεταπεμφθῆναι τῶν ἀποστόλων , καὶ δὴν φαίνην τοιαύτην , καὶ μὴδὲν ὅλως ἐλλειφθῆναι . Πόσοι ἦσαν ἐκατόνταρχοι , καὶ χιλίαρχοι , καὶ βασιλεῖς , καὶ οὐδὲς τούτων ἐπέτυχεν ὧν οὗτος ; Ἀκούσατε πάντες , ὅσοι ἐν στρατείαις ἐστὲ , ὅσοι βασιλεῦσι παρεστήχατε . Εἰσεδύθη ἤν , φησὶ , καὶ φοβούμενος τὸν Θεόν · καὶ τὸ μείζον , ὅτι τοιούτος ἦν Μετὰ παντὸς τοῦ οἴκου αὐτοῦ . Οὕτως ἦν συγκεχρησμένος πρὸς τοῦτο καὶ διακειμενος , ὡς μὴ μόνον εὐ τίθεσθαι τὰ οἰκεῖα , ἀλλὰ καὶ ἰπὶ τῆς οἰκτείρει τὸ αὐτὸ τοῦτο ποιεῖν . Οὐ γὰρ ὡς ἡμεῖς , οἱ , ὅπως μὲν ἡμῖν φοβεροὶ οἱ ὑπερεστῶτες ἔσονται , πάντα ποιούμεν , ὅπως δὲ εὐλαβεῖς , οὐκέτι . Ἄλλ’ οὗτος οὐχ οὕτως , ἀλλὰ μετὰ τῆς οἰκείας ἀπάσης · τὸν Θεὸν ἐφοβεῖτο , οὐ μόνον ὡς ὑπερ κοινὸς πατὴρ πάντων τῶν με’ αὐτοῦ ὤν , ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπ’ αὐτὸν στρατιωτῶν . Ἄκουε δὲ καὶ τί φασιιν ἕτερον · ἀναγκαίους γὰρ προτιθεῖται τὸ , Μαρτυροῦντος οὐδὲ ὅλου τοῦ ἔθνους · ἰνα [ 182 ] μηδεὶς εἴπη · Τί γὰρ , εἰ ἀχρόδυτος ἦν ; Καὶ ἐκεῖνοι , φησὶ , μαρτυροῦσιν αὐτῷ . Ἄρα οὐδὲν ἐλεημοσῦνης ἦν;ν μᾶλλον δὲ οὐτὸ μεγάλη τοῦ πράγματος ἡ ἰσχὺς , ἐταν τὲ καθαρῶν προχῆται ταμείων , ὡς τὰ γε προηγμένα ἐξ ἀδίκων βόρβορον ἔοικεν ἀφεῖσαι πηγὴν · τὰ δὲ ἐξ δικαίων χειρῶν , καθάπερ νάμα διεῖσθαι τὲ καὶ καθαρὰν ἐν παραδείσω , ἧδὺ μὲν ἰδεῖν , ἧδὺ δὲ ἀψάσθαι , κρύων τε καὶ ψυχρὸν ἐν μεσημβρίᾳ διδόμενον . Οὕτως ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη . Παρὰ ταύτην τὴν πηγὴν οὐχ αἰγιροὶ καὶ πεύκαι , οὐδὲ κυπάρισσοι , ἀλλ’ ἕτερα τούτων πολλῷ βελτίω φυτὰ εὐμήκη εἰσι · φίλια Θεοῦ , ἐπαίνος ἀνθρώπων , δόξα ἡ εἰς Θεὸν , εὐνοία παρὰ πάντων , ἀμαρτημάτων ἀφανισμός , παρρήσια πολλή , χρημάτων ὑπεροφία , ἐλεημοσύνη , δι’ ἧς τῆς ἀγάπης τὸ φυτὸν τρέφεται . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀγάπην τρέφειν εἴωθεν , ὡς τὸ ἐλεημῶνα εἶναι τινα . Αὕτη τοὺς κλάδους εἰς ὕψος ἀφεσθαι ποιεῖ · αὕτη βελτίων τὴν πηγὴν ἐν τῷ παραδείσω , οὐχ εἰς τέσσαρας ἀρχὰς διαιροῦ[μ]μένη , ἀλλ’ εἰς τὸν οὐρανὸν αὐτὸν ἀφικομένη · αὕτη τίκτει τὸν ποταμὸν ἐκεῖνον τὸν ἀλλοῖον εἰς ζωὴν αἰώνιον · εἰς ταύτην θάνατος ἐμπέσων , καθάπερ σπινθὴρ ἀναλίσκται ἀπὸ τῆς πηγῆς · οὕτως , ὅπουπερ ἄν ἐπιστάσῃ , μεγάλα ἐργάζεται ἀγάπα . Αὕτη τοῦ πυρὸς τὸν ποταμὸν σβέννυσιν ὡς σπινθῆρα · αὕτη τὸν σκόλινχον οὕτως ἀποπνίγει , ὡς οὐδὲν . Ὁ ταύτην ἔχων , οὐ βρύχει τοὺς ὀδόντας . Ἄπὸ τοῦ ὕδατος ταύτης ἄν ἐπιστάσῃ εἰς τὰ δεσμά , διαῖρει αὐτά · κἂν εἰς τὰς καμίνους ἐμπέσῃ , πᾶσας σβέννυσιν .
Lemmas: οἶδα , πῶς ὁ ἐλεημοσύνη ὁ δύναμις , καί ἐν ὁ πρότερος διαλέγω καί ἐνταῦθα ; Ἐκεῖνος θάνατος ἀπαλλάσσω ὁ πρόσκαιρος , οὗτος ὁ αἰώνιος · οὗτος καί θύρα ἀνέψω οὐρανός . Ὅρας δέ , πῶς περί πολύς γίγνομαι ὁ πιστεύω Κορνήλιος , ὡς καί ἄγγελος πέμπω , καί πνεῦμα ἐνεργέω , καί ὁ κηρύκη μεταπέμπω ὁ ἀπόστολος , καί δήν φαίνη τοιοῦτος , καί μηδείς ὅλως ἐλλείπω . πόσος εἰμί ἑκατόνταρχος , καί χιλίαρχος , καί βασιλεύς , καί οὐδή οὗτος ἐπιτυγχάνω ὅς οὗτος ; ἀκούω πᾶς , ὅσος ἐν στρατεία εἰμί , ὅσος βασιλεύς παρίστημι . Εἰσεδύθη ἐάν , φημί , καί φοβέω ὁ Θεός · καί ὁ μείζων , ὅτι τοιούτος εἰμί μετά πᾶς ὁ οἶκος αὐτός . οὕτως εἰμί συγχράομαι πρός οὗτος καί διάκειμαι , ὡς μή μόνος εὕω τίθημι ὁ οἰκεῖος , ἀλλά καί ἶψ ὁ οἰκτίρω ὁ αὐτός οὗτος ποιέω . οὖον γάρ ὡς ἐγώ , ὁ , ὅπως μέν ἐγώ φοβερός ὁ ὑπερίστημι εἰμί , πᾶς ποιέω , ὅπως δέ εὐλαβής , οὐκέτι . ἄλλος οὗτος οὐ οὕτως , ἀλλά μετά ὁ οἰκεῖος ἀπασάω · ὁ θεός φοβέω , οὖον μόνος ὡς ὑπερ κοινός πατήρ πᾶς ὁ μου αὐτός εἰμί , ἀλλά καί ὁ ὑπό αὐτός στρατιώτης . Ἄκουος δέ καί τίς φημί ἕτερος · ἀναγκαῖος γάρ προτιθέω ὁ , μαρτυρέω οὐδέ ὅλος ὁ ἔθνος · ἵνα [ 182 ] μηδείς εἶπον · τις γάρ , εἰμί αχροδυος εἰμί ; καί ἐκεῖνος , φημί , μαρτυρέω αὐτός . ἄρας οὐδείς ἐλεημοσύνη ὅς μᾶλλον δέ Ούτο μέγας ὁ πρᾶγμα ὁ ἰσχύς , ὅς τε καθαρός προχέω ταμεῖον , ὡς ὁ γε προηγμένα ἐκ ἄδικος βόρβορος ἔοικα ἀφίημι πηγή · ὁ δέ ἐκ Δίκαιος χείρ , καθάπερ νάμα διίημι τε καί καθαρός ἐν παράδεισος , ἡδύς μέν ὁράω , ἡδύς δέ ἅπτω , κρύος τε καί ψυχρός ἐν μεσημβρία δίδωμι . οὕτως εἰμί ὁ ἐλεημοσύνη . παρά οὗτος ὁ πηγή οὐ αιγιροος καί πεύκη , οὐδέ κυπάρισσος , ἀλλά ἕτερος οὗτος πολύς ἀγαθός φυτόν εὐμήκης εἰμί · φίλιος Θεός , ἔπαινος ἄνθρωπος , δόξα ὁ εἰς θεός , εὔνοια παρά πᾶς , ἁμάρτημα ἀφανισμός , παρρησία πολύς , χρῆμα ὑπεροφία , ἐλεημοσύνη , διά ὅς ὁ ἀγάπη ὁ φυτόν τρέφω . οὐδείς γάρ οὕτως ἀγάπη τρέφω εἴωθα , ὡς ὁ ἐλεήμων εἰμί τις . ἄτη ὁ κλάδος εἰς ὕψος ἀφίημι ποιέω · οὗτος ἀγαθός ὁ πηγή ἐν ὁ παράδεισος , οὐ εἰς τέσσαρες ἀρχή διαιρέω , ἀλλά εἰς ὁ οὐρανός αὐτός ἀφικνέομαι · οὗτος τίκτω ὁ ποταμός ἐκεῖνος ὁ ἀλλοῖος εἰς ζωή αἰώνιος · εἰς οὗτος θάνατος ἐμπίπτω , καθάπερ σπινθήρ ἀναλίσκω ἀπό ὁ πηγή · οὕτως , ὅπου ἄν ἐφίστημι , μέγας ἐργάζομαι ἀγάπη . Ἄτη ὁ πυρός ὁ ποταμός σβέννυμι ὡς σπινθήρ · οὗτος ὁ σκόλινχον οὕτως ἀποπνίγω , ὡς οὐδείς . ὁ οὗτος ἔχω , οὖον βρύκω ὁ ὀδούς . ἀπό ὁ ὕδωρ οὗτος ἄν ἐφίστημι εἰς ὁ δεσμός , διαίρω αὐτός · κἀν εἰς ὁ κάμινος ἐμπίπτω , πᾶος σβέννυμι .