joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0065.4
Οὐ μὲν γὰρ καὶ ἑαυτῷ ἡδύς , καὶ τοῖς ἄλλοις ὠφελιμος · ὁ δὲ καὶ ἑαυτῷ ἀηδής , καὶ τοῖς ἄλλοις βλαβερός . Οὐδὲν γὰρ ἀπερῆστεραν ἀνθρώπων χολίνους , οὐδὲν φορτικώτερον , οὐδὲν ἐπαχθέστερον , οὐδὲν αἰσχρότερον , ὥσπερ οὐν τοῦ οὐχ εἰδότος χολὴν οὐδὲν ἡδίων . Θρεῖω συνοικεῖν κάλλιον , ἢ ἀνθρώπῳ τοιούτῳ . Ἐκεῖνο μὲν · ἀρ ἐπειδὰν ἅπαξ ἡμερώσῃ , φυλάττει τὸν αὐτοῦ δυνάμεν · τοῦτον δὲ ὅσάκις ἂν ἡμερώσῃς , πάλιν ἐκθριούσται , ὅπας εἰς ἕξιν ἑαυτὸν τινὰ τοιαύτην καταστήσας . Καθὰ περ γὰρ ἡμέρα λευκή καὶ φαῖδρα , καὶ γεωμὸν γέφυρον πολλῆς τῆς κατηρεσίας , ἕτερα ἀλλήλων εἰσίν · οὕτως ἡ τοῦ ὀργιζομένου ψυχὴ καὶ τοῦ ἐπιεικοῦς . Ἄλλὰ μὴπω τὰ τοῖς ἄλλοις ἰδωμεν βλαβερὰ συμβαίνοντα , ἀλλὰ τὰ ἑαυτοῖς · καὶ τοῦτο οὐ μικρὰ βλάβη , ἐτέρῳ τι δοῦναι κακόν · πλὴν ἀλλὰ τέως τοῦτο σκοπώμεν . Πῶς δή μοι πλεῖον οὕτω καταφάειν δυνήσεται ; τίνες ὀδελίσκοι πεπυρωμένοι διέπεραν σῶμα ; ποία μανία οὕτως πεπλησίου ἂν τῶν κατὰ φύσιν φρενῶν , ὡς ὀργὴ καὶ παραπλησία ; Οὐδὰ πολλοὺς ἀπὸ ὀργῆς νόσους τεκόντας . Καὶ οἱ χαλποὶ τῶν πυρετῶν , μάλιστα οὗτοι εἰσιν . Εἰ δὲ σῶμα οὕτω λυμαίνονται , ἐννόησον τὴν ψυχήν . Μὴ γὰρ λογίζου , ὅτι οὐχ ὁρᾷς · ἀλλ' ἐννόησον , ὅτι εἰ τὸ δεχόμενον τὴν κακίαν οὕτω βλάπτεται , τὸ τίκτον πᾶσιν ὡν ὑποδείχεται βλάβη ; Πολλοὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀπώλεσαν , πολλοὶ εἰς νόσον βαρυτάτην κατέπεσον . Οὗ μέντοι φέρων γενναίως , πάντα ὑποστήσει · εὐχολῶν . Ἄλλ' ὅμως καὶ τοιαῦτα ἐπάταται φορτικά , καὶ τοῦτον μισοῦν ἡμῖν τίθησι τὴν γένεσιν . Καὶ διαβόλος ἐστι καὶ ἐχθρὸς τῆς σωτηρίας , τῆς ἡμετέρας , καὶ μᾶλλον τοῦτον πειθόμεθα ἢ τῷ Χριστῷ . Σωτήρι δυνὶ καὶ εὐεργέτῃ , καὶ τοιαῦτα λέγοντι , ἄ καὶ ἴδια καὶ ὠφελιμώτερα καὶ χρησιμώτερά ἐστι , καὶ ἡμᾶς καὶ τοὺς συνόντας ἡμῖν ὠφελεῖ τὰ μέγιστα . Οὐδὲν ὀργῆς χειρόν , ἀγαπητέ , οὐδὲν ἀκαιρόν θυμοῦ · οὐ δεῖται πολλῆς τῆς ἀναβολῆς · ὁρῶ τὸ πάθος ἐστίν . Πολλάκις καὶ ῥῆμα ἐξέβαλε τις ὑπὸ θυμοῦ , οὐ εἰς τὴν θεραπείαν ὁλοκλήρου δεῖται βίου · καὶ εἰργάσατό τι , ὁ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν ζωὴν ἀνέτρεψεν . Τὸ γὰρ χαλεπὸν τοῦτο ἐστιν , ὅτι καὶ ἐν ῥαχεῖ καὶ ῥαφῇ , καὶ διὰ μιᾶς πράξεως , καὶ δι' ἑνὸς ῥήματος μόνον τῶν αἰώνων ἡμᾶς πολλάκις ἐξέβαλεν ἀγαθῶν , καὶ μερίους ἐκίνευσε πόνους . Διὸ παρακαλῶ , πάντα ποιῆν , ὥστε τὸ θηρίον τοῦτο χαλινοῦν . Ἄλλὰ ταῦτα μὲν περὶ ἐπιεικείας καὶ θυμοῦ · εἰ δὲ καὶ τὰ ἄλλα τις προχειρίσαιτο τῷ λόγῳ , οἷον πλεονεξίαν , ὑπεροφίαν χρημάτων , ἀσέλην , σωφροσύνην , φθόνον , χρηστότητα , καὶ ἀντεξετάσαι , καὶ ἀλλο εὑρεται ἐπὶ δίκρορον . Εἶδες , πῶς ἀπὸ τῶν προσταγμάτων μόνον ὁ μὲν Θεὸς , ὁ δὲ διάβολος ὧν δείκνυται ; Πειθόμεθα τοίνυν [ 55 ] τῷ Θεῷ , καὶ μὴ εἰς βάραθρα ἑαυτοὺς ἐμβάλλωμεν , ἀλλ' ἕως ἕστι καιρός , πάντα ἀπονιψώμεθα τὰ τῆς ψυχῆς λυμαίνοντα , ἵνα τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἐπιτύχωμεν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἀγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: οὖον μέν γάρ καί ἑαυτοῦ ἡδύς , καί ὁ ἄλλος ὠφέλιμος · ὁ δέ καί ἑαυτοῦ ἀηδής , καί ὁ ἄλλος βλαβερός . οὐδείς γάρ ἀπερῆστεραν ἄνθρωπος χολινεος , οὐδείς φορτικός , οὐδείς ἐπαχθής , οὐδείς αἰσχρός , ὥσπερ ὀν ὁ οὐ οἶδα χολή οὐδείς ἡδύς . Θρεῖω συνοικέω καλός , ἢ ἄνθρωπος τοιοῦτος . ἐκεῖνος μέν · ἀρ ἐπειδάν ἅπαξ ἡμερόω , φυλάσσω ὁ αὐτός δύναμαι · οὗτος δέ ὁσάκις εἄν ημέρωμα , πάλιν εκθριουω , δρύοψ εἰς ἕξις ἑαυτοῦ τις τοιοῦτος καθίστημι . καθά περ γάρ ἡμέρα λευκός καί Φαίδρα , καί γεωμὸν γέφυρος πολύς ὁ κατηρεσίας , ἕτερος ἀλλήλων εἰμί · οὕτως ὁ ὁ ὀργίζω ψυχή καί ὁ ἐπιεικής . ἀλλά μήπω ὁ ὁ ἄλλος ὁράω βλαβερός συμβαίνω , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ · καί οὗτος οὖον μικρός βλάβη , ἔς τίς δίδωμι κακός · πλήν ἀλλά τέως οὗτος σκοπέω . Πῶς δή ἐγώ πλείων οὗτος καταφάω δύναμαι ; τίς οδελισκω πυρόω διαπεράω σῶμα ; ποῖος μανία οὕτως πλησίος εἄν ὁ κατά φύσις φρήν , ὡς ὀργή καί παραπλήσιος ; οὐδή πολύς ἀπό ὀργή νόσος τίκτω . καί ὁ χαλποὶ ὁ πυρετός , μάλιστα οὗτος εἰμί . εἰμί δέ σῶμα οὗτος λυμαίνομαι , ἐννοέω ὁ Ψυχή . μή γάρ λογίζομαι , ὅτι οὐ ὁράω · ἀλλά ἐννοέω , ὅτι εἰμί ὁ δέχομαι ὁ κακία οὗτος βλάπτω , ὁ τίκτω πᾶς ὡς ὑποδείκνυμι βλάβη ; πολλός ὁ ὀφθαλμός ἀπόλλυμι , πολύς εἰς νόσος βαρύς καταπίπτω . οὗ μέντοι φέρω γενναῖος , πᾶς ὑφίστημι · ευχολη . ἄλλος ὅμως καί τοιοῦτος πατάω φορτικός , καί οὗτος μισέω ἐγώ τίθημι ὁ γένεσις . καί διάβολος εἰμί καί ἐχθρός ὁ σωτηρία , ὁ ἡμέτερος , καί μᾶλλον οὗτος πείθω ἢ ὁ Χριστός . Σωτήρ δυνὶ καί εὐεργέτης , καί τοιοῦτος λέγω , ὅς καί ἴδιος καί ὠφέλιμος καί χρήσιμος εἰμί , καί ἐγώ καί ὁ σύνειμι ἐγώ ὠφελέω ὁ μέγας . οὐδείς ὀργή χείρων , ἀγαπητός , οὐδείς ἀκαιρόν θυμός · οὖον δήω πολύς ὁ ἀναβολή · ὁράω ὁ πάθος εἰμί . πολλάκις καί ῥῆμα ἐκβάλλω τις ὑπό θυμός , οὖον εἰς ὁ θεραπεία ὁλόκληρος δήω βίος · καί ἐργάζομαι τίς , ὁ πᾶς αὐτός ὁ ζωή ἀνατρέπω . ὁ γάρ χαλεπός οὗτος εἰμί , ὅτι καί ἐν ῥάχις καί ῥάπτω , καί διά εἷς πρᾶξις , καί διά εἷς ῥῆμα μόνος ὁ αἰών ἐγώ πολλάκις ἐκβάλλω ἀγαθός , καί μερίζω εκινευω πόνος . Διὸ παρακαλέω , πᾶς ποιός , ὥστε ὁ θηρίον οὗτος χαλινόω . ἀλλά οὗτος μέν περί ἐπιείκεια καί θυμός · εἰμί δέ καί ὁ ἄλλος τις προχειρίζω ὁ λόγος , οἷος πλεονεξία , ὑπεροφίαν χρῆμα , ἀσέλην , σωφροσύνη , φθόνος , χρηστότης , καί ἀντεξετάζω , καί ἀλλος εὑρετής ἐπί δίκρορον . εἶδον , πῶς ἀπό ὁ πρόσταγμα μόνος ὁ μέν θεός , ὁ δέ διάβολος ὅς δείκνυμι ; πείθω τοίνυν [ 55 ] ὁ Θεός , καί μή εἰς βάραθρον ἑαυτοῦ ἐμβάλλω , ἀλλά ἠώς εἰμί καιρός , πᾶς ἀπονίζω ὁ ὁ Ψυχή λυμαίνω , ἵνα ὁ αἰώνιος ἀγαθός ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .