joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0241.2
γ’ . Ὅταν δὲ καὶ νοσῶμεν , διπλῆ τῶν λόγων ἡ ἀνάγκη · μία μὲν , ἀπαλλαγῆναι τῆς νόσου · δευτέρα δέ , ἀπαλλαγέντας μὴ περιπεσεῖν πάλιν . Οὐκοῦν θεραπευτικῇ μεθόδῳ διαλεγόμεθα νῦν , οὐχ ὑγιεινῇ πραγματεία . Πῶς οὖν τις τὸ τὸ κακὸν τοῦτο ἐκκθεῖς πάθος ; πῶς τὸν σφοδρὸν ὑποσπελαίνει πυρετόν ; Ἰδωμεν πῶθεν ἐτέχθη , [ 252 ] καὶ τὴν αἰτίαν ἀνάλωμεν . Πόθεν τίκτεσθαι εἴωθεν ; Ἐξ ἀλαζονείας καὶ ἀπονοίας πολλῆς . Ταύτην οὖν ἀνάλωμεν τὴν αἰτίαν , καὦ συναγῆρηται καὶ τὸ νόσημα . Τί δὲ ἡ ἀλαζονεία ; πῶθεν τίκτεται ; τάχα γὰρ πάλιν ἐφ’ ἑτέραν ἀρχὴν κινδυνεύσομεν ἀνελθεῖν . Οὐκοῦν ἂν ἂν ὁ λόγος ὑψωθῆται , ταύτην βραδύσωμεν , ὅπως κάτωθεν καὶ πρὸ ἡρὶζον ἀνασπάσῃ τὸ κακόν . Πόθεν οὖν ἡ ἀλαζονεία ; Ἐκ τοῦ μὴ ἐπισκέπτεσθαι τὰ ἡμέτερα , ἀλλ’ ὑπὲρ μὲν φύσεως ἥτς , καίτοι οὐχ ὄντας γεωργοὺς , πολυπραγμονεῖν , καὶ ὑπὲρ φύσεως φυτῶν , καὶ ὑπὲρ φύσεως χρυσοῦ , καίτοι οὐχ ὄντας ἐμπόρους , καὶ ὑπὲρ ἰματίων , καὶ ὑπὲρ πάντων · ὑπὲρ δὲ ἡμῶν καὶ τῆς ἡμετέρας φύσεως , ἀνεχέσθαι τοῦτο ποιεῖν . Καὶ τις ἄγνοεῖ , φησὶ κεῖνα φύσιν ; Πολλοί · τάχα δὲ πάντες πλὴν ὧλ εἰ βούλεσθε , ἐντεῦθεν ποιήσω τὸν ἐλεγχόν . Ε μοι , εἰ ποτὲ ἐστιν ἄνθρωπος ; Εἰ τις ἐρωτηθῇ , ἀλῶν διέστης , πῶς συνεχῶς ἐστι τῶν ἐν οἱ δύναται ἐξ ἀνθρώπου γενέσθαι ; μὴ δυνήσεθαι θεῖας ἀποκριθῆναι ; Οὐκ ἐγὼγε οἶμαι . Καθὼ ἐπὶ ὑλῆς τινός , οὕτω καὶ ἐπὶ ἀνθρώπου τὸ μέμενον ἄνθρωπος · δύναται δὲ γενέσθαι καὶ ἄγθηρίον . Ἄρα οὐ δοκεῖ ξένος εἶναι ὁ λόγος οὗτος πολλάκις αὐτὸν ἐν ταῖς Γραφαῖς ἔχοις . Περ τινων ἀνθρώπων ἐλέγετο , ὅτι Ἄγγελος Κυρίου καὶ ἐκ χειλέων , φησὶ , αὐτοῦ , ζητήσουσι καὶ πάλιν Ἀποστολὸν τὸν ἄγγελόν μου πρὸ ὤπου σου · περὶ δὲ τινῶν , Ὦσεῖς , γεννήσω δρόν . Λοιπὸν δὴ παρὰ τούς χρυσίμους τὸ πᾶ γενέσθαι καὶ ἄγγελος , καὶ ἄνθρωπος . Τί λέλος ; Καὶ Θεοῦ τέκνον · Ἐγὼ γὰρ εἶπα , φησὶ , θ καὶ υἱοὶ Ἰησοῦτο πατέρα . Καὶ τὸ δὲ μεῖζον γενέσθαι καὶ θεὸς καὶ ἄγγελος ; καὶ Θεοῦ τέ ἐξουσίαν αὐτὸς ἐχχειρίσταται . Καὶ ἐστιν ἄνθρω γέλου δημιουργός . Τάχα ὑμᾶς ἐθορύβησε τ Ἄλλ’ ἀκούετε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ἐν τῇ σει οὔτε γαμοῦσιν οὔτε γαμίζονται , ἀλλ’ ἄγγελοι · καὶ πάλιν , Ὁ δυνάμενος χωρεῖν Ἄλλως δὴ ἡ ἀρετὴ ἄγγέλους ποιεῖ · ταύτης κύριοι · ἄρα ἄγγέλους δυνάμεθα δημιουργεῖν , τῇ φύσει , ἀλλὰ τῇ προαιρέσει . Ταύτης μὲν γὰρ οὐδὲν δρελος ἄγγελον εἶναι τὴν φύσιν · καὶ διβολος τοῦτο ὡν πρὸ τούτου · ταύτης δὲ παροῦσ βλάβος ἀνθρώπων εἶναι τὴν φύσιν · καὶ ὁλοὶ ἄνθρωπος ὤν , καὶ Ἠλίας εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνελ πάντες οἱ μέλλοντες ἀπεῖναι ἔχει . Οὕτω μὲν σώματος οὐκ ἐκωλύσθην τὸν οὐρανὸν οἰκεῖν · ἀπώματο δυνεῖς , οὐχ ἡδυνήθσαν μεῖναι ἐν οὐρ δεῖ · τοίνυν ἄλγειν μὴδ’ ἀγαχάνεσθαι β’ πρόσιν ὡς ἐμποδίζουσαν , ἀλλὰ πρὸς τὴν προαίρεἐκεῖνος ἐγένετο ἐξ ἀσωμάτου · Ἰδοὺ γὰρ , φη θρὸς ἡμῶν ὡς λέων ἀρωμέρος περιέρχετο τίνα κατασπῆ · ἡμεῖς ἄγγελοι ἀπὸ σωμάτων . γὰρ εἰ τις ὑλὴν εὕρων πολυτίμον , οὐχ ἂν τε καταπρονοήσαι ταύτης [ 253 ] , μεγάλως ζημιωθῆἡ μαργαρίτας , ἡ κόχλον , ἡ ἑτερόν τι τοιούτου καὶ ἡμεῖς , ἐὰν ἀγνοήσωμεν τὴν ἡμετέραν φύσι αὐτῆς καταπρονοήσωμεν · ἂν δὲ γνῶμεν , πολὺ ξόμεθα σπουδὴν , καὶ τὰ μέγιστα καρποῦσθω γὰρ ταύτης ἰμάτιον γίνεται βασιλικόν , ἀπὸ τα γίνεται βασιλική , ἀπὸ ταύτης μέλη γίνεται πταῖα βασιλικὰ δ . Μὴ δὴ καταχρησώμεθα εἰς οἰκεία φύσει . Βραχὺ τὸ παρ’ ἄγγέλους ἡμᾶς τῷ θανάτῳ λέγω · ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἀπειλήψαμεν Οὐδὲν οὖν τὸ καλὸν ἡμᾶς ἄγγέλους γενέσθαι ἠλώμεν . Θελήσωμεν τοίνυν , θελήσωμεν , καὶ τες ἐαυτοὺς δόξας ἀναπέψωμεν τῷ Πατρὶ καὶ καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τῶν αἰώνων Ἀμήν .
Lemmas: γε . ὅταν δέ καί νοσέω , διπλόος ὁ λόγος ὁ ἀνάγκη · εἷς μέν , ἀπαλλάσσω ὁ νόσος · δύο δέ , ἀπαλλάσσω μή περιπίπτω πάλιν . οὐκοῦν θεραπευτικός μέθοδος διαλέγω νῦν , οὐ ὑγιεινός πραγματεία . Πῶς οὖν τις ὁ ὁ κακός οὗτος ἐκτίθημι πάθος ; πῶς ὁ σφοδρός ὑποσπελαίνει πυρετός ; ὁράω πίνω τίκτω , [ 252 ] καί ὁ αἴτιος ἀναλόω . πόθεν τίκτω εἴωθα ; ἐς ἀλαζονεία καί ἀπόνοια πολύς . οὗτος οὖν ἀναλόω ὁ αἴτιος , καίω συναγείρω καί ὁ νόσημα . τις δέ ὁ ἀλαζονεία ; πίνω τίκτω ; τάχα γάρ πάλιν ἐπί ἕτερος ἀρχή κινδυνεύω ἀνέρχομαι . οὐκοῦν εἄν εἄν ὁ λόγος ὑψόω , οὗτος βραδύνω , ὅπως κάτωθεν καί πρό ἐρίζω ἀνασπάω ὁ κακός . πόθεν οὖν ὁ ἀλαζονεία ; ἐκ ὁ μή ἐπισκέπτομαι ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ὑπέρ μέν φύσις ἡσσός , καίτοι οὐ εἰμί γεωργός , πολυπραγμονέω , καί ὑπέρ φύσις φυτός , καί ὑπέρ φύσις χρυσός , καίτοι οὐ εἰμί ἔμπορος , καί ὑπέρ ἱμάτιον , καί ὑπέρ πᾶς · ὑπέρ δέ ἐγώ καί ὁ ἡμέτερος φύσις , ἀνέχω οὗτος ποιέω . καί τις ἀγνοέω , φημί ἐκεῖνος φύσις ; Πολύς · τάχα δέ πᾶς πλήν Ὧλ εἰμί βούλομαι , ἐντεῦθεν ποιέω ὁ ἐλέγχω . Ε ἐγώ , εἰμί ποτέ εἰμί ἄνθρωπος ; εἰμί τις ἐρωτάω , ἀλέω διΐστημι , πῶς συνεχῶς εἰμί ὁ ἐν ὁ δύναμαι ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι ; μή δύναμαι θεῖος ἀποκρίνω ; οὐ ἐγώ οἴομαι . καθίημι ἐπί ὕλη τις , οὗτος καί ἐπί ἄνθρωπος ὁ μένω ἄνθρωπος · δύναμαι δέ γίγνομαι καί ἄγθηρίον . ἄρας οὖον δοκέω ξένος εἰμί ὁ λόγος οὗτος πολλάκις αὐτός ἐν ὁ γραφή ἔχω . Περ τίνω ἄνθρωπος λέγω , ὅτι Ἄγγελος κύριος καί ἐκ χεῖλος , φημί , αὐτός , ζητέω καί πάλιν ἀπόστολος ὁ ἄγγελος ἐγώ πρό ὦπον σύ · περί δέ τις , ὠθέω , γεννάω δρόν . λοιπός δή παρά ὁ χρυσιμος ὁ πᾶ γίγνομαι καί ἄγγελος , καί ἄνθρωπος . τις Λέλος ; καί Θεός τέκνον · ἐγώ γάρ εἶπον , φημί , θ καί υἱός Ἰησοῦτο πατήρ . καί ὁ δέ μείζων γίγνομαι καί θεός καί ἄγγελος ; καί Θεός τε ἐξουσία αὐτός χειρίζω . καί εἰμί ἄνθρω γέλως δημιουργός . Τάχα σύ θορυβώ τ ἄλλος ἀκούω ὁ Χριστός λέγω · ἐν ὁ σέω οὔτε γαμέω οὔτε γαμίζω , ἀλλά ἄγγελος · καί πάλιν , ὁ δύναμαι χωρέω ἄλλος δή ὁ ἀρετή ἄγγελος ποιέω · οὗτος κύριος · ἄρα ἄγγελος δύναμαι δημιουργέω , ὁ φύσις , ἀλλά ὁ προαίρεσις . Ταύτη μέν γάρ οὐδείς δρελος ἄγγελος εἰμί ὁ φύσις · καί δίβολος οὗτος ὡς πρό οὗτος · οὗτος δέ Παροῦς βλάβη ἄνθρωπος εἰμί ὁ φύσις · καί ὄλλυμι ἄνθρωπος εἰμί , καί Ἠλίας εἰς ὁ οὐρανός ΑΝΕΛ πᾶς ὁ μέλλω ἄπειμι ἔχω . οὕτως μέν σῶμα οὐ κωλύω ὁ οὐρανός οἰκέω · ἀπώματο δύο , οὐ ἡδύνω μένω ἐν Ουρ δεῖ · τοίνυν ἀλγέω μηδέ ἄγω βε Πρόσιν ὡς ἐμποδίζω , ἀλλά πρός ὁ προαιρέω γίγνομαι ἐκ ἀσώματος · ἰδέ γάρ , φημί θρους ἐγώ ὡς λέων ἀρωμέρος περιέρχομαι τίς κατασπάω · ἐγώ ἄγγελος ἀπό σῶμα . γάρ εἰμί τις ὕλη εὑρίσκω πολυτίμος , οὐ εἄν τε καταφρονέω οὗτος [ 253 ] , μέγας ζημιόω μαργαρίτης , ὁ κόχλος , ὁ ἕτερος τίς τοιοῦτος καί ἐγώ , ἐάν ἀγνοέω ὁ ἡμέτερος φύσις αὐτός καταπρονοεω · εἄν δέ γιγνώσκω , πολύς ξέω σπουδή , καί ὁ μέγας καρπόω γάρ οὗτος ἰμάτιον γίγνομαι βασιλικός , ἀπό ὁ γίγνομαι βασιλικός , ἀπό οὗτος μέλος γίγνομαι πταῖος βασιλικός δ . μή δή καταχράομαι εἰς οἰκεῖος φύσις . βραχύς ὁ παρά ἄγγελος ἐγώ ὁ θάνατος λέγω · ἀλλά καί οὗτος ἀπολαμβάνω οὐδείς οὖν ὁ καλός ἐγώ ἄγγελος γίγνομαι ἡλόω . ἐθέλω τοίνυν , ἐθέλω , καί αἱρέω ἑαυτοῦ δόξα ἀναπέσσω ὁ πατήρ καί καί ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ἀμήν .