joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0369.3
τὰ πράγματα προβαίνει . Δεῖ τοῦν τὸν μέλλοντα ἐπιστήσεσθαι οἰκίας , καὶ καλῶς αὐτὴν οἰκοδομεῖν , πρότερον τὴν ψυχὴν τὴν ἑαυτοῦ ῥυθμίζειν · οἰκία γὰρ αὐτῷ ἐστιν · εἰ δὲ τὴν ἑαυτοῦ μὴ δύνατο , ἔνθα μία ψυχή , ἔνθα κύριος αὐτῆς , ἔνθα δεῖ σύνεσιν ἔχειν , πῶς τοὺς ἄλλους οἰκοδομήσει ; 396 " Ὁ τὴν ψυχὴν τὴν ἑαυτοῦ ῥυθμίζειν δυνάμενος , καὶ τὸ μὲν ποιῶν ἄρχει , τὸ δὲ ἄρχεσθαι , οὕτως καὶ οἰκίαν δυνήσεται · ὁ δὲ οἰκίαν , καὶ πόλιν · ὁ δὲ πόλιν , καὶ οἰκουμένην . Εἰ δὲ ψυχὴν οὐχ ἂν δύνατο , πῶς οἰκουμένην δυνήσεται ; Ταῦτά μοι εἴρηται , ἵνα μὴ ὧμεν ἐπτοημένοι πρὸς ἄρχας , ἵνα εἰδῶμεν , τί ποτὲ ἐστὶν ἄρχη · τοῦτο γὰρ οὐχ ἄρχη , ἀλλὰ κατάγελος · καὶ δουλεία , καὶ μυρία ἕτερα ἂν τις καλέσειεν . Εἰπὲ μοι , τί ἐστιν ἄρχοντος ἴδιον ; ἆρα οὐχὶ τὸ ὠφελεῖν τοὺς ἀρχομένους καὶ εὐεργετεῖν ; Τί οὖν , ἂν τοῦτο μὴ γένηται ; πῶς ἕτερόως ὠφελήσει ὁ ἑαυτὸν μὴ ὠφελήσας ; ὁ μυρίας ἔχων τυραννίδας ἐν τῇ ψυχῇ τῶν παίδων , πῶς τὰς ἑτέρων ἐκχῶσει ; Οὕτω καὶ τρυφή · οὐχ αὕτη ἐστὶ τρυφή , ἀλλ' ἕτερα . " Ὡςπερ γὰρ ἄρχων ἐδείχθη οὐχ οὕτος , ἀλλ' ἕτερος · οὕτω καὶ ὁ τρυφῶν ἕτερός ἐστι . Δοκεῖ μὲν γὰρ εἶναι τρυφή , τὸ τῆς ἡδονῆς ἀπολαύειν καὶ γαστριζέσθαι · οὐχ ἐστὶ δὲ τοῦτο , ἀλλὰ τὸναντίον , τὸ ψυχὴν ἔχειν θαυμαστὴν καὶ ἐν ἡδονῇ εἶναι . " Εστιν γὰρ τὸς ἔσθιον , πίνων , σπαταλῶν , ἕπειτα φροντισέτω καὶ ἀθυμεῖτω · μὴ δύναται οὕτως εἶναι ἐν τρυφῇ ; Οὐχ ἄρα τὸ ἐσθίειν καὶ πίνειν τρυφή , ἀλλὰ τὸ ἐν ἡδονῇ εἶναι . " Εστιν τις ἕρην λαμβάνων ἄρτον , καὶ ἐμπιπλάσθω μετ' εὐφροσύνης · ἆρα τοῦτο ἡδονή ; Οὐκοῦν καὶ τρυφή . " Ἰδοῦμεν οὖν , τίνι παραγίνεται αὕτη , τοῖς πλουτοῦσιν ἢ τοῖς μὴ πλουτοῦσιν ; Οὐχ τοῦτοὺς ἄπλως , οὐδὲ ἐκείνους , ἀλλὰ τοὺς οὕτω κατασκευάζους τὴν ψυχὴν τῶν ἑαυτῶν , ὥστε μὴ πολλάς ἔχειν ἀθυμίας ὑποθέσεις . Καὶ ποτὸς ἐστιν οὕτος ὁ βίος ; Ἰσως ἔρει τις · ὅρῶ γὰρ κεχηνότας ἅπαντας καὶ βουλομένους ἀκοῦσαι , τὶς ἐστιν ὁ βίος οὕτος ὁ μὴ ἔχων ἀθυμίας . Οὐκοῦν ὁμολογεῖσθω παρ' ὑμῶν πρῶτον , ὅτι τοῦτο ἡδονή , τοῦτο τρυφή , ὅταν ἀθυμία μὴ ἐνοχλῇ , καὶ μὴ ἀπαιτῇ παρ' ἑμοῦ κρέα καὶ οἶνον καὶ καρυκεύματα καὶ ἰμάτια σφραγὶ καὶ πλήθος τραπέζης . Ἀλλ' ἂν δεῖξω τούτων χωρὶς παρόντα τὸν βίον τὸν τοιούτον , ταύτην τὴν ἡδονὴν ἀγάψιον , τοῦτον τὸν βίον τὰ γὰρ πολλὰ ἐκ τοῦ μὴ λογίζεσθαι δεόντως παραγίνεται ἡμῖν τῶν λυπηρῶν . Τίς οὖν πλείονα λυπηθήσεται , ὁ μηδὲνς αὐτῶν φροντίζων , ἢ ὁ φροντίζων ; ὁ φοβούμενος τὰς μεταβολάς , ἢ ὁ μὴ φοβούμενος ; ὁ βακχανιῶν , ὁ φθόνων , ὁ συκοφαντίας , ὁ ἐπιβουλὰς , ὁ ἀπωλείαν δεδοικώς , ἢ ὁ τούτων ἐκτός ; ὁ πλείονων δεόμενος , ἢ ὁ μηδενός ; ὁ μυρίους δουλεύων , ἢ ὁ μηδενί ; ὁ μυρίων χρεῖαν ἔχων , ἢ ὁ ἐλεύθερος ; ὁ ἕνα δεσπότην δεδοικώς , ἢ ὁ μυρίους ; Οὐκοῦν μείζων ἡ ἡδονὴ ἐνταῦθα . Ταύτην τοίνυν διώκωμεν , καὶ μὴ περὶ τὰ παρόντα ὧμεν ἐπτοημένοι · ἀλλὰ καταγεύωμεν πάσης τῆς τοῦ βίου φαντασίας , καὶ πανταχοῦ τῆς συμμετρίας ὧμεν , ἵνα δυνηθῶμεν ἄλιπον τὸν βίον τοῦτον διαγαγεῖν , καὶ τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ πρᾶγμα προβαίνω . Δεύς τοῦν ὁ μέλλω ἐφίστημι οἰκίον , καί καλῶς αὐτός οἰκοδομέω , πρότερος ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ ῥυθμίζω · οἰκίον γάρ αὐτός εἰμί · εἰμί δέ ὁ ἑαυτοῦ μή δύναμαι , ἔνθα εἷς ψυχή , ἔνθα κύριος αὐτός , ἔνθα δεῖ σύνεσις ἔχω , πῶς ὁ ἄλλος οἰκοδομέω ; 396 " ὁ ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ ῥυθμίζω δύναμαι , καί ὁ μέν ποιέω ἄρχω , ὁ δέ ἄρχω , οὕτως καί οἰκίον δύναμαι · ὁ δέ οἰκίον , καί πόλις · ὁ δέ πόλις , καί οἰκέω . εἰμί δέ ψυχή οὐ εἄν δύναμαι , πῶς οἰκέω δύναμαι ; ταῦτα ἐγώ εἴρω , ἵνα μή ἵημι πτοέω πρός Ἄρχας , ἵνα οἶδα , τίς ποτέ εἰμί Ἄρχη · οὗτος γάρ οὐ Ἄρχη , ἀλλά κατάγελος · καί δουλεία , καί μυρίος ἕτερος εἄν τις καλέω . εἶπον ἐγώ , τίς εἰμί ἄρχω ἴδιος ; ἆρα οὐ ὁ ὠφελέω ὁ ἄρχω καί εὐεργετέω ; τις οὖν , εἄν οὗτος μή γίγνομαι ; πῶς ἕτερος ὠφελέω ὁ ἑαυτοῦ μή ὠφελέω ; ὁ μυρίος ἔχω τυραννίς ἐν ὁ Ψυχή ὁ παῖς , πῶς ὁ ἕτερος ἐκχέω ; οὕτως καί τρυφή · οὐ οὗτος εἰμί τρυφή , ἀλλά ἕτερος . " ὡς γάρ ἄρχω δείκνυμι οὐ οὗτος , ἀλλά ἕτερος · οὗτος καί ὁ τρυφάω ἕτερος εἰμί . δοκέω μέν γάρ εἰμί τρυφή , ὁ ὁ ἡδονή ἀπολαύω καί γαστρίζω · οὐ εἰμί δέ οὗτος , ἀλλά τόνας , ὁ ψυχή ἔχω θαυμαστός καί ἐν ἡδονή εἰμί . " εἰμί γάρ τός ἐσθίω , πίνω , σπαταλάω , ἔπειτα φροντίζω καί ἀθυμέω · μή δύναμαι οὕτως εἰμί ἐν τρυφή ; οὐχ ἄρα ὁ ἐσθίω καί πίνω τρυφή , ἀλλά ὁ ἐν ἡδονή εἰμί . " εἰμί τις Ἐρῆν λαμβάνω ἄρτος , καί ἐμπίμπλημι μετά Εὐφρόσυνος · ἆρα οὗτος ἡδονή ; οὐκοῦν καί τρυφή . " ἰδέω οὖν , τίς παραγίγνομαι οὗτος , ὁ πλουτέω ἢ ὁ μή πλουτέω ; οὐχ οὗτος ἁπλόος , οὐδέ ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ οὗτος κατασκευάζω ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ , ὥστε μή πολύς ἔχω ἀθυμία ὑπόθεσις . καί ποτός εἰμί οὗτος ὁ βίος ; ἴσως ἔρομαι τις · ὁράω γάρ χάσκω ἅπας καί βούλομαι ἀκούω , τις εἰμί ὁ βίος οὗτος ὁ μή ἔχω ἀθυμία . οὐκοῦν ὁμολογέω παρά σύ πρῶτος , ὅτι οὗτος ἡδονή , οὗτος τρυφή , ὅταν ἀθυμία μή ἐνοχλέω , καί μή ἀπαιτέω παρά μου κρέας καί οἶνος καί καρύκευμα καί ἱμάτιον σφραγίς καί πλήθος τράπεζα . ἀλλά εἄν δείκνυμι οὗτος Χωρὶς πάρειμι ὁ βίος ὁ τοιοῦτος , οὗτος ὁ ἡδονά ἀγάψιον , οὗτος ὁ βίος ὁ γάρ πολύς ἐκ ὁ μή λογίζομαι δήω παραγίγνομαι ἐγώ ὁ λυπηρός . Τῖς οὖν πλείων λυπέω , ὁ μηδὲνς αὐτός φροντίζω , ἢ ὁ φροντίζω ; ὁ φοβέω ὁ μεταβολή , ἢ ὁ μή φοβέω ; ὁ βακχανιῶν , ὁ φθόνος , ὁ συκοφαντία , ὁ ἐπιβουλή , ὁ ἀπώλεια δείδω , ἢ ὁ οὗτος ἐκτός ; ὁ π́λυος δήω , ἢ ὁ μηδείς ; ὁ μυρίος δουλεύω , ἢ ὁ μηδείς ; ὁ μυρίος χρεῖα ἔχω , ἢ ὁ ἐλεύθερος ; ὁ εἷς δεσπότης δείδω , ἢ ὁ μυρίος ; οὐκοῦν μείζων ὁ ἡδονή ἐνταῦθα . οὗτος τοίνυν διώκω , καί μή περί ὁ πάρειμι ἵημι πτοέω · ἀλλά καταγεύω πᾶς ὁ ὁ βίος φαντασία , καί πανταχοῦ ὁ συμμετρία ἵημι , ἵνα δύναμαι ἄλιπος ὁ βίος οὗτος διάγω , καί ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .