joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0381.2
Γ . Ὅρᾶς πανταχοῦ τοὺς πειρασμοὺς μεγάλα τίκτοντας ἀγαθὰ καὶ ἐνταῦθα , μᾶτι γε ἐκεῖ · ἐπὶ δὲ τῆς κακίας ταυτὴν γίνεται , οἷον ἂν εἰ τις κάμινον ἔχων παρατάττοιτο πρὸς πῦρ · ὁ γὰρ τοιούτος δοκεῖ μὲν πλῆττειν τὸ πῦρ , αὐτὸ δὲ λαμπρότερον ποιεῖ , καὶ ἑαυτὸν ἀναλίσκει . Τροφὴ γὰρ γίνεται ἡ κακία καὶ ὑπόθεσις λαμπρότητος τῆς ἀρετῆς · τῇ γὰρ ἀδικίᾳ εἰς δέον τοῦ Θεοῦ γινομένους , τὰ ἡμέτερα λάμπει μᾶλλον . Πάλιν ὁ διάβολος ὅταν ἐργάζηται τι τοιούτων , λαμπροτέρους ποιεῖ τοὺς ὑπομένοντας . Τί οὖν , φησίν , ἐπὶ τοῦ Ἄδαμ οὐ γέγονε τοῦτο , ἀλλ’ ἀτειμότερος γέγονε ; Μάλιστα μὲν κάκεινος ὁ Θεὸς εἰς δέον ἐχρήσατο · εἰ δὲ ποῦ τι ἔπαθεν , αὐτὸς ἑαυτὸν ἠβίκησε · τὰ μὲν γὰρ παρ’ ἑτέρων εἰς ἡμᾶς γινόμενα μεγάλων ἡμῖν ἀγαθῶν αἴτια γίνεται , τὰ δὲ παρ’ ἡμῶν αὐτῶν οὐκέτι . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἀδικοῦμενοι μὲν ὑπ’ ἑτέρων , ἀλγοῦμεν , ὑπὸ δὲ ἡμῶν αὐτῶν οὐκέτι , δείκνυσιν ὁ Θεός , ὅτι ὁ μὲν παρ’ ἑτέρου ἀδίκως πάσχων , εὐδοκιμεῖ , ὁ δὲ [ 409 ] ἑαυτὸν ἀδίκων , βλάπτεται · καὶ μᾶλα εἰκότως · ἄνα · ἑκεῖνο μὲν γενναίως φέρωμεν , τοῦτο δὲ μηκέτι · ἄλλως τε τὸ πᾶν ἑκαὶ τοῦ Ἄδαμ γέγονε . Διὰ τί γὰρ ἐπαίθου τῇ γυναικί ; διὰ τί γὰρ ἐναντία συμβουλεύουσαν οὐκ ἀπεκρούσω ; Σὺ πάντων · γέγονας αἴτιος , ἐπεὶδὴ εἰ ὁ διάβολος ἦν , ἔδει κατὰ τοῦτο τοὺς πειραζομένους πάντας ἀπολῦσθαι · εἰ δὲ μὴ ἀπόλλυνται , παρ’ ἡμῶν ἡ αἰτία . Ἄλλ’ ἔδει , φησί , πάντα · τοὺς πειραζομένους κατορθοῦν , ἢ εἰ παρ’ ἡμῶν ἡ αἰτία , ἔδει καὶ χωρὶς τοῦ διαβόλου ἀπόλλυσθαι ; Τοῦτο καὶ γίνεται · καὶ γὰρ πολλοὶ καὶ χωρὶς τοῦ διαβόλου ἀπόλλυνται · οὐ γὰρ δὴ πάντα αὐτὸς κατασκευάζει , ἀλλὰ πολλὰ καὶ ἀπὸ μόνης γίνεται τῆς νοσώσεως τῆς ἡμετέρας · εἰ δὲ που κάκεινος αἴτιος , ἡμῶν τὴν ἀρχὴν παρεχόντων . Εἴπῃ γὰρ μοι , πότε ὁ διάβολος ἔσχυεν ἐπὶ τοῦ Ἰούδα ; Ὅτε εἰσῆλθε , φησίν , εἰς αὐτὸν ὁ Σατανάς . Ἄλλ’ ἀκούσον τῆν αἰτίαν · ὅτι κλέπτης ἦν , καὶ τὰ βαλλόμενα ἐθᾶπταζεν . Αὐτὸς ἔδωκεν αὐτῷ εὐρυχωρίαν τῆς εἰσόδου · ὥστε οὐχ ὁ διάβολος τὴν ἀρχὴν ἐντίθησιν , ἀλλ’ ἡμεῖς αὐτὸν δεχόμεθα καὶ καλοῦμεν . Ἄλλ’ εἰ μὴ ἐκεῖνος , οὐχ , ἦν , οὐδὲν ἂν μεγάλα ἐγένετο τὰ δεινὰ . Ἄλλ’ ἀπαραίτητος ἡμῖν ἔμελλεν εἶναι ἡ κόλασις · νῦν μὲν γὰρ , ἀγαπητέ , τὰ τῆς κολάσεως ἡμῖν ἡμερώτερα , εἰ δὲ δι’ ἑαυτῶν εἰργαζόμεθα τὰ δεινὰ , ἀφόρητος ἦν ἡ τιμωρία . Εἴπῃ γὰρ μοι , εἰ ταῦτα , ἃ ἡμάρτεν ὁ Ἄδαμ , χωρὶς συμβουλῆς ἡμάρτε , τῆς αὐτῶν ἂν ἐξέπραξε τῶν κινδύνων ;
Lemmas: Γ . ὁράω πανταχοῦ ὁ πειρασμός μέγας τίκτω ἀγαθός καί ἐνταῦθα , μάτι γε ἐκεῖ · ἐπί δέ ὁ κακία αὐτός γίγνομαι , οἷος εἄν εἰμί τις κάμινος ἔχω παρατάσσω πρός πῦρ · ὁ γάρ τοιούτος δοκέω μέν πλήσσω ὁ πῦρ , αὐτός δέ λαμπρός ποιέω , καί ἑαυτοῦ ἀναλίσκω . τροφή γάρ γίγνομαι ὁ κακία καί ὑπόθεσις λαμπρότης ὁ ἀρετή · ὁ γάρ ἀδικία εἰς δήω ὁ Θεός γίγνομαι , ὁ ἡμέτερος λάμπω μᾶλλον . πάλιν ὁ διάβολος ὅταν ἐργάζομαι τίς τοιοῦτος , λαμπρός ποιέω ὁ ὑπομένω . τις οὖν , φημί , ἐπί ὁ Άδαμ οὖον γίγνομαι οὗτος , ἀλλά ἄτιμος γίγνομαι ; μάλιστα μέν κενός ὁ θεός εἰς δήω χράω · εἰμί δέ ποῦ τίς πάσχω , αὐτός ἑαυτοῦ ἠβίκησε · ὁ μέν γάρ παρά ἕτερος εἰς ἐγώ γίγνομαι μέγας ἐγώ ἀγαθός αἴτιος γίγνομαι , ὁ δέ παρά ἐγώ αὐτός οὐκέτι . ἐπειδή γάρ ἀδικέω μέν ὑπό ἕτερος , ἀλγέω , ὑπό δέ ἐγώ αὐτός οὐκέτι , δείκνυμι ὁ Θεός , ὅτι ὁ μέν παρά ἕτερος ἄδικος πάσχω , εὐδοκιμέω , ὁ δέ [ 409 ] ἑαυτοῦ ἄδικος , βλάπτω · καί μῆλον εἰκότως · ἄναξ · ἐκεῖνος μέν γενναῖος φέρω , οὗτος δέ μηκέτι · ἄλλως τε ὁ πᾶς εκάιγ ὁ Άδαμ γίγνομαι . Ζεύς τίς γάρ ἐπαίτης ὁ γυνή ; διά τίς γάρ ἐναντίος συμβουλεύω οὐ ἀποκρούω ; σύ πᾶς · γίγνομαι αἴτιος , ἐπειδή εἰμί ὁ διάβολος εἰμί , ἐσθίω κατά οὗτος ὁ πειράω πᾶς ἀπόλλυμι · εἰμί δέ μή ἀπόλλυμι , παρά ἐγώ ὁ αἰτία . ἄλλος ἐσθίω , φημί , πᾶς · ὁ πειράω κατορθόω , ἢ εἰμί παρά ἐγώ ὁ αἰτία , ἐσθίω καί Χωρὶς ὁ διάβολος ἀπόλλυμι ; οὗτος καί γίγνομαι · καί γάρ πολύς καί Χωρὶς ὁ διάβολος ἀπόλλυμι · οὖον γάρ δή πᾶς αὐτός κατασκευάζω , ἀλλά πολύς καί ἀπό μόνος γίγνομαι ὁ νόσωσις ὁ ἡμέτερος · εἰμί δέ ποῦ κενός αἴτιος , ἐγώ ὁ ἀρχή παρέχω . εἶπον γάρ ἐγώ , πότε ὁ διάβολος ἔχω ἐπί ὁ Ἰούδας ; ὅτε εἰσέρχομαι , φημί , εἰς αὐτός ὁ Σατανάς . ἄλλος ἀκούω ὁ αἴτιος · ὅτι κλέπτης εἰμί , καί ὁ βάλλω θάπτω . αὐτός δίδωμι αὐτός εὐρυχωρία ὁ εἴσοδος · ὥστε οὐ ὁ διάβολος ὁ ἀρχή ἐντίθημι , ἀλλά ἐγώ αὐτός δέχομαι καί καλέω . ἄλλος εἰμί μή ἐκεῖνος , οὐ , εἰμί , οὐδείς εἄν μέγας γίγνομαι ὁ δεινός . ἄλλος ἀπαραίτητος ἐγώ μέλλω εἰμί ὁ κόλασις · νῦν μέν γάρ , ἀγαπητός , ὁ ὁ κόλασις ἐγώ ἥμερος , εἰμί δέ διά ἑαυτοῦ ἐργάζομαι ὁ δεινός , ἀφόρητος εἰμί ὁ τιμωρία . εἶπον γάρ ἐγώ , εἰμί οὗτος , ὁ ἁμαρτάνω ὁ Άδαμ , Χωρὶς συμβουλή ἁμαρτάνω , ὁ αὐτός εἄν ἐκπράσσω ὁ κίνδυνος ;