joannes-chrysostomus.in-acta-apostolorum-homiliae-1-55 pg060_0256.1
Οὐκ ἔστιν ὑμῖν ἀπολογία . Ἄλλογῷ φύσει δυνήθεις ἐνδεικατηγορήσομεν , ὅταν μὴ βουλώμεθα , κατορθούντες , ναι οὔτε φθεγγομένη οὔτε λογισμὸν ἔχουσα τοσαύτην ὅταν δὲ βεβιωμέν , ὑποσυρόμενοι . Καὶ γὰρ τῶν ἐν φιλοσοφίαν , πολλῷ μᾶλλον δυνήσῃ σαυτήν . Ὅτι γὰρ σφορᾷ κακίᾳ δυντὸν πολλοὶ πολλάκις θελήσαντες μετἰπματικὰς ἀνθρωπίνης ἐστὶ , καὶ οὐ φύσεως , ἐχὼν εβάλλοντο . Τὸ δὲ αἴτιον , ὅπερ ἔφη , ὅτι περιεργόμεθα τὰ ἀπαντας τοῦτο τοὺς κύνας ἔχειν . Γένοσθε οὖν κατὰ τοὺς ἑτέρων συμφέροντα ζητοῦντες , οὐ τὰ ἡμέτερα . Ἄν κύνας . Ἡμεῖς μὲ ἀναγκάζετε ἐκεῖθεν τὰ παραδεῖγματα οἴκων οἰκοδομοῦντες λαμπράν , τὴν οἰκίαν συμφέρον φέρειν · Ἐδε · μὲν γὰρ ἀπὸ τῶν οὐρανίων · ἐπειδὴ δέ , ἂν εἶδες , οὐ τὸ σὸν · ἂν ἱμάντων λάβῃς χαλόν , τὸ τοῦ σώμαεἴπω ἐν τοιούτων , λέγετε ὅτι ἔκείνᾳ μεγάλη εἰσί , διὰ τος , οὐ τὸ σόν · ἂν ἵππον χαλόν , ὑσαύτως . Οὐδεὶς ὅπως τοῦτο οὐδὲν λέγω τῶν οὐρανίων . Κἂν εἴπω τὸν Παῦλον , ἔσται ψυχὴ καλὴ σκοπεῖ · καὶ τοῦτο οὐσίας καλῆς , λέγετε ὅτι ἔκεῖνος ἀπόστολος ἦν · διὰ τοῦτο οὐδὲ Παῦλον οὐδενὸς ἐκείνων δεῖ · οὐχ οὐσίας δέ , οὐδὲν ἐξ ἐκείνων λέγω . Ἄν εἴπω ἀνθρώπων , λέγετε ὅτι ἔκείνους ἠδύνατο · ὀφελος . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ νύμφης , χάν παστάδες ὡσιν διὰ τοῦτο οὐδὲ [ 267 ] ἀνθρώπων λέγω , ἀλλὰ θηρίον , καὶ ἐκ παραπετασμάτων χρυσῶν , χάν χοροὶ ὡσι γυναικῶν θηρίον οὐ φύσει τοῦτο ἔχων , ἵνα μὴ ἐπίπτης τῇ φύσει , καὶ ἐυθεστάτων καὶ χαλῶν , χάν ῥέδα χάν στέμματα , χάν οὐ προαίρεσις τοῦτο κατῴρθωσεν · καὶ οὐ τὴ δὴ ἠθαμαστών , ὀ νυμφὶος καλὸς ἦ , χάν αὶ θεράπαιναι χάν αἱ φίλαι χάν προαίρεσις οὐχ οἴκεια , ἀλλὰ τῇ τῇ ἐπιμελείᾳ . Οὐχ ὅτι πάντες εὐπρεπεῖς ὡσιν , [ 268 ] ἐκεῖνη δὲ ἀμορφίας ἢ κατεχόπη , οὐχ ὅτι διεσπάθη τῷ δρόμῳ , οὐχ ὅτι τοὺς μεστή , ὀφελος οὐδὲν · ὥσπερ οὖν οὐδὲ καλῆς οὐσίας βλάοἰκείους αὐτοῦ πονοὺς ἔλαβεν , ἐνοσεῖ · ἀλλὰ πάντα ταῦτα δος τι γένοιτ᾽ ἂν ἀπὸ τούτων , ἀλλὰ καὶ τούναντίον . Ἄπὸ βρῆς ἔξω , τὸ τοῦ δεσπότου πρόσταγμα φυλάττει , καὶ μὲν γὰρ ἐκείνων ἀμάρων οὐσία , ἀμορφότης ἂν φανείη · γαστρὸς ἄνωτερον b γίνεται . Ναί , φησὶ · προσδοκᾶ γὰρ ἀπὸ δὲ τούτων ὡραιότερα ἂν γένοιτο . Οὕτω δὴ καὶ ἐπαινιθήσεσθαι , προσδοκᾶ πλείονος ἀπολαύσεσθαι τραψυχή , ὅταν ἢ καλή , οὐ μόνον οὐδενὸς δεῖται τούτων , πείας . Εἴπε οὖν καὶ σαυτή , ὅτι ὁ κύων ἐλπίζει μελλούσης ἀλλὰ καὶ συσχεῖται τὸ κάλλος αὐτῆς . Τὸν γὰρ φιλόσοφον ἡδονῆς , τῆς παρούσης καταφρονεῖ · σὺ δὲ οὐ βούλει ἐλοὐχ οὕτως ἐν πλούτῳ , ὡς ἐν πενίᾳ ὁφόμεθα λάμποντα . πίδι τῶν μελλόντων ἀγαθῶν τῶν παρόντων καταφρονεῖν · Ἐκεῖ μὲν γὰρ τοὺς χρήμασι τοῦτο πολλοὶ λογίζονται , ἀλλ᾽ ἐκεῖνος μὲν οἶδεν ὅτι , ἂν ἀκαίρως καὶ παρὰ τὸν καὶ τὸ μὴ ἐνδεᾶ χρήματων εἶναι · ὅταν δὲ πενίᾳ συζή , δεσπότη δοκοῦν τῆς τροφῆς ἀπογυμνῆται , κάκινεῖται ἀποκαὶ διὰ πάντων λήμψεται , καὶ μηδὲν αἰσχρὸν ἀναγκάζηται στερηθήσεσθαι , καὶ οὐδὲ τὴν ὡρισμένην ἔξει , πληγὰς ποιεῖν , οὐχ ἔτι ἄλλος τις διανέμεται πρὸς · αὐτὸν τὸν ἐπὶ λαβὼν ἀντὶ τῆς τροφῆς · σὺ δὲ οὐδὲ τοῦτο δύνασαι ἰδεῖν , τῇ φιλοσοφίᾳ στέφανον . καὶ ἄπερ ἀπὸ τῆς συνήθειας ἔμαθεν ἐκεῖνος , τοῦτο σὺ Ταύτην οὖν καλλωπίζωμεν , εἰ γε βουλοῦμεθα πλουἀπὸ λόγου οὐ κατορθοῖς . Μιμησώμεθα τοὺς κύνας . Τοῦτο τεῖν . Τί τὸ ὀφελος , ὅταν αἱ μὲν ἡμίονοι λευχαὶ ὡσι καὶ λέγονται καὶ ἱέρακες ποιεῖν καὶ ἀετοί . Ὅπερ ἐπὶ τῶν σφριγῦσαι καὶ εὐσωματοῦσαι , αἱ δὲ δὲ καθέμενος λεπτάς ἀλλογῶν καὶ τῶν δορχαδῶν ἐκεῖνοι , τοῦτο ἐπὶ τῶν καὶ ψωραλέας καὶ δυσειδεῖς · τί δαὶ τὸ κέρδος , ὅταν τὰ ὀρνίθων οὕτοι · καὶ οὕτοι δὲ πάλιν ἀπὸ φιλοσοφίας μὲν στρώματα ἀπαλὰ καὶ χαλὰ ἦ , καὶ πολλῆς ποικιλίας ἀνθρωπίνης . Ταῦτα ἡμᾶς καταδιδάξαι ἔχει , ταῦτα γέμοντα καὶ τέχνης , ἢ δὲ ψυχὴ ῥάκια περιβεβλημένη ἡμᾶς ἐλεῖν . Εἴπω καὶ ἕτερον , ἵππους ἀγρίους καὶ ἄνἢ καὶ γυμνὴ καὶ αἰσχρά · τί τὸ κέρδος , ὅταν ὁ μὲν ημέρους λαβόντες , λακτίζοντας καὶ δάκνοντας , ἐν βραχεῖ ἵππος ἐνταχέα βαδίζῃ , καὶ χορεύουσι · μᾶλλον εὐκῶς ἢ χρόνῳ οὕτω παιδεύουσιν οἱ ἵππεροι , ὡς τὸν ἐπιβάτην βαδίζοντι , καὶ μετὰ τῆς χορείας κόσμῳ α κεκοσμημένος τρυφᾶν τὸν ἐπικαθήμενον τῇ τῆς βαδίσσεως εὐτάχει · ἢ νυμφικῶ · ὁ δὲ ἐπικαθήμενος τῶν χαλῶν μᾶλλον ἀκωτῆς δὲ ψυχῆς ἀταχὴ βαδίζουσα οὐδὲς ἐπιμελεῖται , λιάζῃ , καὶ τῶν μεθυόντων καὶ τῶν μαινυμένων μᾶλλον ἀλλὰ καὶ πηδᾷ καὶ λακτίζει καὶ σύρεται χαμαὶ καθάπερ διεστραμμένος ἢ καὶ χεῖρας καὶ πόδας · Εἴπε δὴ μοι , παιδίων , καὶ ἀσχημονεῖ μυρία , καὶ οὐδεὶς αὐτῇ ψαλίας εἰ τὶς σοι ἵππον ἐδίδου χαλόν , καὶ τὸ σῶμα διεστρεφε , περιέθησεν οὐδὲ ποδστόροφα οὐδὲ χαλινούς , οὐδ᾽ ἐπιχατί τὸ ὀφελος · Νῦν ψυχὴν διεστραμμένην ἔχεις , καὶ θεῖσι τὸν ἵππερον ἐπιβάτην , τὸν Χριστὸν λέγω . Διὰ τοῦτο οὐδὲν σοι μέλει · Φροντίσωμεν ἡμῶν αὐτῶν ποτε , παρατοῦτο πάντα ἄνω καὶ κάτω γέγονεν . Ὅταν γὰρ καὶ γαχαλῶ . Μὴ δὴ πάντων ἀτιμοτέρους ἡμᾶς αὐτοὺς καταστρὸς κρατεῖ κύνας παιδεύσῃ , καὶ θυμὸν ἐν λέοντι δαστήσωμεν . Κἂν μὲν ῥήμασι τῆς ὑβρίζῃ , δακνύωμε καὶ μᾶζῃ , καὶ ἀταξίαν ἐν ἵπποις , καὶ εὐγλωττίαν ἐν ὀρνισι , ἀλῶμεν · πράγματι δὲ ἐαυτοὺς ὑβρίζοντες , οὐχ ἐπιπῶς οὐχ ἄτοπον ἐν μὲν ἀλλογῶν φύσει λογικὰ ἐντιθέναι στρεφόμεθα . Ἄνανήψωμεν ὅφει γοῦν ποτε , ἵνα δυνήσωκατορθώματα , ἐν δὲ λογικαῖς τὸν ἀλλογῶν ἐπεισάγειν μεν , καὶ τῆς ψυχῆς πολλὴν τὴν ἐπιμέλειαν ποιούμενοι , πάθη · Οὐχ ἔστιν ἡμῖν , οὐχ ἔστι συγγνώμη . Πάντες καὶ τῆς ἀρετῆς ἐπιλαβόμενοι , τῶν αἰωνίων τυχεῖν ἀγαἡμῶν κατηγορήσουσιν οἱ κατωρθωκότες , καὶ πτερόν καὶ θῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ ἀποστοί · καὶ γὰρ καὶ ἀπτοστοὶ κατώρθωσαν , καὶ θηρία Χριστοῦ , μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ διὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , καὶ κύνες , οὐχ ἄνθρωποι μόνον · καὶ ἡμεῖς ἡμῶν αὐτῶν δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἄμήν . a In mss . quibusdam δὴ deest b Alii ἄνωτερος . c Ἄγαλῶν Savilius . a Alii μετὰ τῆς πορείας , καὶ κόσμῳ .
Lemmas: οὐ εἰμί σύ ἀπολογία . Ἄλογος φύσις δύναμαι ενδεικατηγορεω , ὅταν μή βούλομαι , κατορθόω , ναι οὔτε φθέγγομαι οὔτε λογισμός ἔχω τοσοῦτος ὅταν δέ βιόω , ὑποσύρω . καί γάρ ὁ ἐν φιλοσοφία , πολύς μᾶλλον δύναμαι σεαυτοῦ . ὅτι2 γάρ σφορᾷ κακία δύντος πολύς πολλάκις ἐθέλω μετιπματικαι ἀνθρώπινος εἰμί , καί οὖον φύσις , ἔχω βάλλω . ὁ δέ αἴτιος , ὅσπερ φημί , ὅτι περιέργω ὁ ἅπας οὗτος ὁ κύω ἔχω . Γένοσθε οὖν κατά ὁ ἕτερος συμφέρω ζητέω , οὖον ὁ ἡμέτερος . ἄν κύω . ἐγώ ἐγώ ἀναγκάζω ἐκεῖθεν ὁ παράδειγμα οἶκος οἰκοδομέω λαμπρός , ὁ οἰκίον συμφέρω φέρω · ἐσθίω · μέν γάρ ἀπό ὁ οὐράνιος · ἐπεί δέ , εἄν ὁράω , οὖον ὁ σός · εἄν ἱμάς λαμβάνω χαλός , ὁ ὁ σώμαεἴπω ἐν τοιοῦτος , λέγω ὅτι ἐκεῖνος μέγας εἰμί , διά ὅς , οὖον ὁ σός · εἄν ἵππος χαλός , υσαυος . οὐδείς ὅπως οὗτος οὐδείς λέγω ὁ οὐράνιος . κἀν εἶπον ὁ Παῦλος , εἰμί ψυχή κάλως σκοπέω · καί οὗτος οὐσία καλός , λέγω ὅτι ἐκεῖνος ἀπόστολος εἰμί · διά οὗτος οὐδέ Παῦλος οὐδείς ἐκεῖνος δεῖ · οὐ οὐσία δέ , οὐδείς ἐκ ἐκεῖνος λέγω . ἄν εἶπον ἄνθρωπος , λέγω ὅτι ἐκεῖνος δύναμαι · ὄφελος . καθά γάρ ἐπί νύμφη , χήν παστάς οὖς διά οὗτος οὐδέ [ 267 ] ἄνθρωπος λέγω , ἀλλά θηρίον , καί ἐκ παραπέτασμα χρυσός , χήν χορός ὡσι γυνή θηρίον οὖον φύσις οὗτος ἔχω , ἵνα μή πίπτω ὁ φύσις , καί εὐθής καί χαλάω , χήν ῥέδα χήν στέμμα , χήν οὖον προαίρεσις οὗτος κατορθόω · καί οὖον ὅς δή ἠθαμαστών , ὁ νυμφίος καλός εἰμί , χήν ὅς θεράπαινα χήν ὁ Φίλαι χήν προαίρεσις οὐ οἰκεῖος , ἀλλά ὁ ὁ ἐπιμέλεια . οὐχ ὅτι πᾶς εὐπρεπής οὖς , [ 268 ] ἐκεῖνος δέ ἀμορφία ἢ κατέχω , οὐ ὅτι διασπάω ὁ δρόμος , οὐ ὅτι ὁ μεστός , ὄφελος οὐδείς · ὥσπερ οὖν οὐδέ καλός οὐσία βλαοικειος αὐτός πόνος λαμβάνω , νοσέω · ἀλλά πᾶς οὗτος δίδωμι τίς γίγνομαι εἄν ἀπό οὗτος , ἀλλά καί τουναντίον . ἀπό Βρης ἔξω , ὁ ὁ δεσπότης πρόσταγμα φυλάσσω , καί μέν γάρ ἐκεῖνος Ἀμάρων οὐσία , αμορφοος εἄν φαίνω · γαστήρ ανώτερος b γίγνομαι . Ναίς , φημί · προσδοκάω γάρ ἀπό δέ οὗτος ὡραῖος εἄν γίγνομαι . οὕτως δή καί ἐπαινέω , προσδοκάω πλείων ἀπολαύω τραψυχή , ὅταν ἢ καλός , οὖον μόνος οὐδείς δήω οὗτος , πεῖος . εἶπον οὖν καί σεαυτοῦ , ὅτι ὁ κύω ἐλπίζω μέλλω ἀλλά καί συσχίζω ὁ κάλλος αὐτός . ὁ γάρ φιλόσοφος ἡδονή , ὁ πάρειμι καταφρονέω · σύ δέ οὖον βούλομαι ἐλοὐχ οὕτως ἐν πλοῦτος , ὡς ἐν πενία ὁράω λάμπω . πίδι ὁ μέλλω ἀγαθός ὁ πάρειμι καταφρονέω · ἐκεῖ μέν γάρ ὁ χρῆμα οὗτος πολύς λογίζομαι , ἀλλά ἐκεῖνος μέν οἶδα ὅτι , εἄν ἄκαιρος καί παρά ὁ καί ὁ μή ἐνδεής χρῆματον εἰμί · ὅταν δέ πενία συζέω , δεσπότης δοκέω ὁ τροφή ἀπογυμνόω , κινέω ἀποχή διά πᾶς λαμβάνω , καί μηδείς αἰσχρός ἀναγκάζω στερέω , καί οὐδέ ὁ ὁρίζω ἔξειμι , πληγάς ποιέω , οὐ ἔτι ἄλλος τις διανέμω πρός · αὐτός ὁ ἐπί λαμβάνω ἀντί ὁ τροφή · σύ δέ οὐδέ οὗτος δύναμαι ὁράω , ὁ φιλοσοφία στέφανος . καί Ἄπερ ἀπό ὁ συνήθεια μανθάνω ἐκεῖνος , οὗτος σύ οὗτος οὖν καλλωπίζω , εἰμί γε βουλέω πλουἀπὸ λόγος οὖον κατορθόω . μιμέομαι ὁ κύω . οὗτος ἐγώ . τις ὁ ὄφελος , ὅταν ὁ μέν ἡμίονος λευκός ὡσι καί λέγω καί ἱέραξ ποιέω καί ἀετός . ὅπερ ἐπί ὁ σφριγυσος καί εὐσωματέω , ὁ δέ δέ καθίημι λεπτός αλλογη καί ὁ δορκάς ἐκεῖνος , οὗτος ἐπί ὁ καί ψωραλέος καί δυσειδής · τίς δαί ὁ κέρδος , ὅταν ὁ ὄρνις οὕτος · καί οὕτος δέ πάλιν ἀπό φιλοσοφία μέν στρῶμα ἁπαλός καί χηλή εἰμί , καί πολύς ποικιλίας ἀνθρώπινος . οὗτος ἐγώ καταδιδάσκω ἔχω , οὗτος γέμω καί τέχνη , ἢ δέ ψυχή ῥάκιον περιβάλλω ἐγώ αἱρέω . εἶπον καί ἕτερος , ἵππος ἄγριος καί ἄνειμι καί γυμνός καί αἰσχρός · τίς ὁ κέρδος , ὅταν ὁ μέν ἥμερος λαμβάνω , λακτίζω καί δάκνω , ἐν βραχύς ἵππος ἐνταχέα βαδίζω , καί χορεύω · μᾶλλον εὐκῶς ἢ χρόνος οὗτος παιδεύω ὁ ἵππερος , ὡς ὁ ἐπιβάτης βαδίζω , καί μετά ὁ χορεία κόσμος ὅς κοσμέω τρυφάω ὁ ἐπί-κάθημαι ὁ ὁ βάδισις ευταχυς · ἢ νυμφικός · ὁ δέ ἐπικαθήμενος ὁ χαλάω μᾶλλον ἀκωτῆς δέ Ψυχή ἀταχὴ βαδίζω οὐδή ἐπιμελέομαι , λιάζομαι , καί ὁ μεθύω καί ὁ μαινυμένων μᾶλλον ἀλλά καί πηδάω καί λακτίζω καί σύρω χαμαί καθάπερ διαστρέφω ἢ καί χείρ καί πούς · εἶπον δή ἐγώ , παιδίον , καί ἀσχημονέω μυρίος , καί οὐδείς αὐτός Ψάλιας εἰμί τις σύ ἵππος δίδωμι χαλός , καί ὁ σῶμα διαστρέφω , περιτίθημι οὐδέ ποδστόροφα οὐδέ χαλινός , οὐδέ ἐπιχατί ὁ ὄφελος · νῦν ψυχή διαστρέφω ἔχω , καί θέω ὁ ἵππερος ἐπιβάτης , ὁ Χριστός λέγω . Ζεύς οὗτος οὐδείς σύ μέλος · φροντίζω ἐγώ αὐτός ποτός , παρατοῦτο πᾶς ἄνω καί κάτω γίγνομαι . ὅταν γάρ καί γαχαλῶ . μή δή πᾶς ἄτιμος ἐγώ αὐτός καταστρὸς κρατέω κύω παιδεύω , καί θυμός ἐν λέων δαστήσωμεν . κἀν μέν ῥῆμα ὁ ὑβρίζω , δακνυωμος καί μᾶζα , καί ἀταξία ἐν ἵππος , καί εὐγλωσσία ἐν ὄρνις , ἀλέω · πρᾶγμα δέ ἑαυτοῦ ὑβρίζω , οὐ ἐπιπῶς οὐ ἄτοπος ἐν μέν αλλογη φύσις λογικός ἐντίθημι στρέφω . ἀνανήφω ὄφις γοῦν ποτός , ἵνα δυνήσωκατορθώματα , ἐν δέ λογικός ὁ αλλογη ἐπεισάγω μέν , καί ὁ Ψυχή πολύς ὁ ἐπιμέλεια ποιέω , πάθος · οὐχ εἰμί ἐγώ , οὐ εἰμί συγγνώμη . πάνετες καί ὁ ἀρετή ἐπιλαμβάνω , ὁ αἰώνιος τυγχάνω ἀγαμέω κατηγορέω ὁ κατορθόω , καί πτερόν καί Θῶν , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ἀφίστημι · καί γάρ καί ἀφίστημι κατορθόω , καί θηρίον Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ διά ὁ ἅγιος πνεῦμα , καί κύω , οὐ ἄνθρωπος μόνος · καί ἐγώ ἐγώ αὐτός δόξα , κράτος , τιμή , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν . a In mss . quibusdam δή deest b Alii ἀνώτερος . c ἀγάλλω Savilius . a Alii μετά ὁ πορεία , καί κόσμος .