joannes-chrysostomus.homilia-habita-postquam-presbyter-gothus-concionatus-fuerat pg063_0416.1
κον , καὶ τῆς ἀρρώστιας τὴν τυραννίδα , καὶ τῶν κακῶν τὴν ὑπηρεσίαν , οὐδὲν ἕτερον ἐπιζητοῦντα , ἢ τὸ εἰς ἀρχὴς ἡμᾶς διαπελάσθαι · ὅσα δὲ προομιῶν τῇ ποιᾷ τὴν φύσιν περιβάλλεται τὴν ἡμετέραν , τὴν ἡθεσυχίαν , τὴν ἡσυχίαν , ὡς μὲν γὰρ εἰπεῖν καὶ ἀναπαλαίσαι δι’ αὐτῆς · καὶ ἐκ τῶν προημῶν εὐθέως ἀφτῶν καὶ τῶν προημῶν πρὸς τὸν [ 376 ] ἀνασπᾶ τῆς ἀπονοίας τὴν φύσιν · καὶ γὰρ πάντων αἰτίων τῶν κακῶν τοῦτο γέγονε . Τὸν γοῦν διάβολον οὐχ ὄντα διάβολον , τοῦτο διάβολον εἶναι παροῦντα · καὶ δείκνυσι δὲ Παῦλος λέγων · Μὴ νικῶμεν , ἵνα μὴ συγχωρῆς εἰς κρίμα ἀμαρτίαν τοῦ διαβόλου . Τοῦτο τὸν Ἄδαμ ἐκ σοῦ παρακελεύεῖν ἐβάλεν · ἐπειδὴ γὰρ ἤκουσεν , “ Ἐσθὲτε ὡς θεοί , τῇ ἀλθείᾳ ταύτῃ ἀπατηθεὶς , ἤφαιτο τοῦ δένδρου , καὶ τὸν νόμον ἐπάταξε , καὶ τὴν ἐντολὴν παρέβη . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς κατάλληλον τῷ τραύματι τὸ φάρμακον κατασκεύασεν . Ὡσπερ γὰρ ἐπὶ τῶν σωμάτων τὰ ἐναντία τῶν ἐναντίων ἐστὶν ἰατρικὰ , καθάπερ καὶ ἰατρῶν παίδες φασί , καὶ τὸ κατεψυγμένον θερμαίνωμεν , καὶ τὸ καταπεπυρωμένον ὑγραίνωμεν · οὕτω δὴ καὶ ὁ Θεὸς ἐπὶ τῶν παθῶν τῆς ψυχῆς ἐποίησεν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπόνοια αὐτὴν ἐπῆρε καὶ φλυαγμάναι παρεσκεύασε , φάρμακον ἐπέθηκεν κατασκεύαλον αὐτῆς τὸ φύσεως καὶ καθαρὸν τὸ σῶμα . Ποῖον δὲ φάρμακον ; Τὸν θάνατον ἐπιτείλας αὐτῇ . Διὰ τοῦτο οὐχὶ θνητὸν τὸ σῶμα μόνον εἵργαστο , ἀλλὰ καὶ σήψισθαι παρασκεύασε καὶ φύσει , καὶ πηγῇ · βροῦσι σκουλήκων , καὶ εἰς ἰχώρα καταλύειν καὶ δυσωδίας πληροῦσθαι , θεμλία ταπεινοφροσύνης προαποτιθέμενος , καὶ οὐδέποτε οὐδὲ τὴν σφόδρα ἀπονοησάντων ἀφιεῖ · μέγα φρονεῖν . Τί γὰρ δυσωδέστερον ἀνθρωπίνου σώματος ; τί δὲ εὐλαβέστερον τελειωσάντος ; δ’ . Ἀλλὰ μὴ συγγνῶς , ἀτακτη , ἀλλὰ κάναζῶσα σκόπει τοῦ Θεοῦ τὴν κηδεμονίαν . Οὐτε γὰρ ὁ τελευταῖος αἰσθάνεται τῶν γινομένων , ἵνα ἀληθῶς , ὅ τε ζῶν ἐν ἀλλοτρίῳ σώματι παιδεύεται φιλοσοφῶν . Κἂν γὰρ μυριάσιτῶν ὀφρῶν ἀνασπᾶς καὶ μέγα κομπάζῃ , τὸν τάφον ἀπελθόν , καὶ δυσωδίας προσπιπτούσης · αἰσθανόμενος , καὶ τῆς εὐτελείας ἡμῶν ἀναγνοῦντος , κατασταλεῖται καὶ συμπίπτει , καὶ πρὸς αὐτὸν καταβαίνει τὸν βίον . Καὶ ἵνα μάθῃ , ὅτι τοῦτο διὰ τοῦτο γέγονεν , οὐκ ἀτιμάζοντος αὐτοῦ τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν , ἀλλὰ τὴν ἀπόνοιαν τῆς διανοίας · χαλινούσης , καὶ διατρηνοῦντος ἐν διηνεκεί ταπεινοφροσύνη τὸν ἄνθρωπον , ἐπειδὴ δὲ ἀρχὴς αὐτῷ τὸ ἀμάρτημα ἐντεῦθεν γέγονεν · ἀκούσον τί φησιν ὁ προφήτης · “ Ὡσαὶ ἐξέπεσον ἐξ οὐρανοῦ ὁ δαιμόνιος ὁ πρῶ ἀνατέλλων · οὐ περὶ ἑωσφόρου λέγων · οὐδὲ γὰρ ἐξέπεσέ ποτε ὁ ἑωσφόρος , ἀλλ’ ἑωσφόρον θεμελιώδεις ἀπὲς ἐν τῷ οὐρανῷ , καὶ τὸν οἰκείων δρόμων διατρέπει . Τί οὖν ἐστιν ὁ φησιν ὁ προφήτης , Πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ δαιμόνιος ὁ πρῶ ἀνατέλλων ; Περὶ βαρβάρου τινὸς λέγει βασιλῆος · ἑωσφόρον δὲ αὐτὸν καλεῖ διὰ τὴν περιφανείαν , διὰ τὸ διάδημα , διὰ τὴν πορφύραν , διὰ τὴν λαμπρότητα τῶν δορυφόρων , διὰ τὴν αἰγλὴν τὴν ἀπὸ τῶν ὀπλῶν , διὰ τὸν λάμποντα χρυσόν , διὰ τὰ δόρατα τὰ ἰχνουμένα καὶ ἀποστειλόντα , διὰ τὴν ὅλην ἅπαντα φαντασίαν , διὰ τὸ ἔχειν ἅπαντα καὶ φέρειν . Ὅτι γὰρ οὐ περὶ ἑωσφόρου φησιν , ἀλλὰ μεταφορικῶς · λέγεται τῷ διενεῖν εἰπῶν , Πῶς ἐξέπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ὁ δαιμόνιος ὁ πρῶ ἀνατέλλων ; προῖν λέγει , Σὺ δὲ εἶπας ἐν τῇ καρδίᾳ σου , Εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβήσομαι , ἐπάνω τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ θρόνον μου , καὶ ἑω -
Lemmas: Κον , καί ὁ αρρώστια ὁ τυραννίς , καί ὁ κακός ὁ ὑπηρεσία , οὐδείς ἕτερος ἐπιζητέω , ἢ ὁ εἰς ἀρχή ἐγώ διαπελάζω · ὅσος δέ προομιῶν ὁ ποιός ὁ φύσις περιβάλλω ὁ ἡμέτερος , ὁ ἡθεσυχίαν , ὁ ἡσυχία , ὡς μέν γάρ λέγω καί ἀναπαλαίω διά αὐτηες͂ς · καί ἐκ ὁ πρώϊμος εὐθύς ἅφτω καί ὁ πρώϊμος πρός ὁ [ 376 ] ἀνασπάω ὁ ἀπόνοια ὁ φύσις · καί γάρ πᾶς αἴτιος ὁ κακός οὗτος γίγνομαι . ὁ γοῦν διάβολος οὐ εἰμί διάβολος , οὗτος διάβολος ἔρχομαι παρόω · καί δείκνυμι δέ Παῦλος λέγω · Μή νικάω , ἵνα μή συγχωρέω εἰς κρίμα ἁμαρτία ὁ διάβολος . Τοῦτης ὁ Άδαμ ἐκ σύ παρακελεύομαι βάλλω · ἐπεί γάρ ἀκούω , “ ἐσθίω ὡς θεός , ὁ ἀλθείᾳ οὗτος ἀπατάω , ἀφίημι ὁ Δένδρος , καί ὁ νόμος πατάσσω , καί ὁ ἐντολή παραβαίνω . Ζεύς οὗτος καί ὁ θεός κατάλληλος ὁ τραῦμα ὁ Φάρμακος κατασκευάζω . ὡς γάρ ἐπί ὁ σῶμα ὁ ἐναντίος ὁ ἐναντίος εἰμί ἰατρικός , καθά καί ἰατρός παῖς φημί , καί ὁ καταψύχω θερμαίνω , καί ὁ καταπυρόω ὑγραίνω · οὕτως δή καί ὁ θεός ἐπί ὁ πάθος ὁ ψυχή ποιέω . Ἐπειδή γάρ ἀπόνοια αὐτός ἐπαίρω καί φλυαγμάναι παρασκευάζω , Φάρμακος ἐπιτίθημι κατασκεύαλον ἀϋτή ὁ φύσις καί καθαρός ὁ σῶμα . ποῖος δέ Φάρμακος ; Τώς θάνατος ἐπιτέλλω αὐτός . Ζεύς οὗτος οὐ θνητός ὁ σῶμα μόνος ἔργω , ἀλλά καί σήπω παρασκευάζω καί φύσις , καί πηγή · βιβρώσκω Σκούληκας , καί εἰς ἰχώρ καταλύω καί δυσωδία πληρόω , θεμλία ταπεινοφροσύνη προαποτίθημι , καί οὐδέποτε οὐδέ ὁ σφόδρα ἀπονοέω ἀφίημι · μέγας φρονέω . τις γάρ δυσώδης ἀνθρώπινος σῶμα ; τίς δέ εὐλαβής τελειόω ; δέ . ἀλλά μή συγγιγνώσκω , ἀτακτέω , ἀλλά κάναζῶσα σκοπέω ὁ θεός ὁ κηδεμονία . οὐ γάρ ὁ τελευταῖος αἰσθάνομαι ὁ γίγνομαι , ἵνα ἀληθῶς , ὁ τε ζάω ἐν ἀλλότριος σῶμα παιδεύω φιλοσοφέω . κἀν γάρ μυριασιτος ὄφρα ἀνασπάω καί μέγας κομπάζω , ὁ τάφος ἀπέρχομαι , καί δυσωδία προσπίπτω · αἰσθάνομαι , καί ὁ εὐτέλεια ἐγώ ἀναγιγνώσκω , καταστέλλω καί συμπίπτω , καί πρός αὐτός καταβαίνω ὁ βίος . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὗτος διά οὗτος γίγνομαι , οὐ ἀτιμάζω αὐτός ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος , ἀλλά ὁ ἀπόνοια ὁ διάνοια · χαλινόω , καί διατρηνοῦντος ἐν διανεκής ταπεινοφροσύνη ὁ ἄνθρωπος , ἐπεί δέ ἀρχή αὐτός ὁ ἁμάρτημα ἐντεῦθεν γίγνομαι · ἀκούω τίς φημί ὁ προφήτης · “ ὠθέω ἐκπίπτω ἐκ οὐρανός ὁ δαιμόνιος ὁ πρός ἀνατέλλω · οὐ περί ἑωσφόρος λέγω · οὐδέ γάρ ἐκπίπτω ποτέ ὁ Ἑωσφόρος , ἀλλά ἑωσφόρος θεμελιώδης Ἄπες ἐν ὁ οὐρανός , καί ὁ οἰκεῖος δρόμος διατρέπω . τις οὖν εἰμί ὁ φημί ὁ προφήτης , Πῶς ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός ὁ δαιμόνιος ὁ πρός ἀνατέλλω ; περι βάρβαρος τις λέγω βασιλεύς · Ἑωσφόρος δέ αὐτός καλέω διά ὁ περιφάνεια , διά ὁ διάδημα , διά ὁ πορφύρα , διά ὁ λαμπρότης ὁ δορυφόρος , διά ὁ αἴγλη ὁ ἀπό ὁ ὁπλή , διά ὁ λάμπω χρυσός , διά ὁ δόρυ ὁ ιχνουμην καί ἀποστέλλω , διά ὁ ὅλος ἅπας φαντασία , διά ὁ ἔχω ἅπας καί φέρω . ὅστις γάρ οὐ περί ἑωσφόρος φημί , ἀλλά μεταφορικός · λέγω ὁ διανέω λέγω , Πῶς ἐκπίπτω ἐκ ὁ οὐρανός ὁ δαιμόνιος ὁ πρός ἀνατέλλω ; Πρόιν λέγω , σύ δέ λέγω ἐν ὁ καρδία σύ , εἰς ὁ οὐρανός ἀναβαίνω , ἐπάνω ὁ ἀστήρ ὁ οὐρανός θρόνος ἐγώ , καί ἑός -