joannes-chrysostomus.homilia-dicta-postquam-reliquiae-martyrum pg063_0387.2
γ . Εἶτα μετὰ τὸν Ἐνὼχ ἐπὶ τοῦ Νῶε ἐτέρῳ πάλιν [ 338 ] τρόπῳ ἀναστάσεως ἡμῖν ἐδείξε . Τί γὰρ τῶν τεπεισμηκότων ἀμείνων δείκνυσι ἐν τοσούτῳ βυθῷ καὶ σκότῳ καὶ δεσμοτηρίῳ κατακεκλεισμένος ὁ Νῶε ; Ἀλλ' ὅμως τὰ παλὴν ἐκεῖνα τὰ ἀπεῖρα , τὰ καλυπτά τὰς χώρας ; τῶν ὁρῶν , τὸν ἐν τῇ κιβωτῷ οὐ κατεπίστινεν · ἀλλ' ὡσπερ ἐκ θανάτου ἀναστὰς , οὕτως ἐκ τοῦ μακροῦ χειμῶνος · ἐξῆλθε τότε ἐκεῖνος ὁ Νῶε , τῆς ἀναστάσεως τὴν ἔμφαν ἐπὶ τῆς οἰκείας δείκνυς σωτηρίας . Πάλιν μετ' ἐκεῖνον ( ὅσω γὰρ ὁ χρόνος προφθεῖ , τοσούτῳ τρανότεραι καὶ αἱ εἰκόνες τῆς ἀναστάσεως ἐδείκνυντο ) καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰωνᾶ τὸ αὐτὸ τοῦτο εἰργάσατο . Αἱ γὰρ τρεῖς ἡμέραι αἱ ἐν τῷ κῆτει τῶν ἰχθύων ἡμερῶν τῶν ἐν τῷ θανάτῳ σύμβολον ἦσαν , καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ κήτους τῆς ἀναστάσεως τοῦ δεσποτικοῦ σώματος προαναχρήζειν ἦν · διὸ καὶ αὐτὸς ἔλεγε , Σημεῖον ἐκλήσει ἡ γενεὰ αὕτη , καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτῇ , εἰ μὴ τὸ σημεῖον τοῦ Ἰωνᾶ · ὡσπερ γὰρ Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας ἐποίησεν · οὕτως ἔσται ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ καρδίᾳ τῆς γῆς τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας . Καὶ τὴν γέννησιν δὲ τοῦ Ἰσαὰκ οὐκ ἂν τις ἀμάρτο ἀναστάσεως τύπον προστεῖναι . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος διηγησάμενος τὰ κατὰ τὰς γενεὰς αὐτοῦ ἀπὸ τῆς στείρας , καὶ εἰπὼν ὅτι ὁ πατὴρ αὐτοῦ παρ' ἐλπίδα ἐπ' ἐλπίδι ἐπίστευσε , καὶ ὅτι Μὴ θαυμάσῃς τῇ πίστει , κατεσώθη τὸ ἄνωτον σῶμα νεκρωθέντων · οὐ τὴν νεκρώσειν τῆς μητρὸς Σάρρας · εἰς δὲ τὴν ἐπαγγελίαν τοῦ Θεοῦ οὐ διεκρίθη τῇ ἀπιστίᾳ , ἀλλ' ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει , δοὺς δόξαν τῷ Θεῷ , καὶ πληροφορηθεὶς ὅτι καθ' ὃ ἐπηγγέληται δυνατὸς καὶ ποιῆσαι · διὸ καὶ ἐπηγγέλη . Οὐκ ἐτράφη δὲ δι' αὐτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ δι' ἡμᾶς , οἷς μέλλει λογίζεσθαι τοῖς πιστεύουσιν ἐπὶ τὸν ἐγείραντα Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν ἐκ νεκρῶν . Δῆλον οὖν ὅτι ἡ γέννησις τοῦ Ἰσαὰκ τύπος ἦν τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ . Εἰ γὰρ μὴ τύπος ἦν , οὐκ ἂν ἐπιγράψειν καὶ εἴπειν · Οὐκ ἐτράφη δὲ δι' αὐτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ δι' ἡμᾶς , οἷς μέλλει λογίζεσθαι . Οἱ γὰρ τότε οὐ διὰ τοὺς δεχομένους κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον καθ' ὃν γίνονται γράφονται , ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς μέλλοντας ἀπ' αὐτῶν κερδαίνειν ἐν τῷ μετὰ ταῦτα χρόνῳ . Διὸ καὶ ἄλλοχῇ φησι · Ταῦτα δὲ τύπος συνδύαμον ἐκείνοις · ἐγράφη δὲ πρὸς νουθεσίαν ἡμῶν εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήντησεν . Καὶ ὁ Ἰλίας δὲ ἀναλήψις ταύτην ἡμῖν ἠνοίχθη τὴν ἐλπίδα τὴν τῆς ἀναστάσεως . Ἀλλ' ἐκεῖνα μὲν ὡς ἐν τύποις · ἐπειδὴ δὲ ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Υἱὸς παρεγένετο μετὰ πολλοὺς καὶ ἀπείρους χρόνους , ἐν αὐτῷ τῷ ἔργῳ τὴν ἀνάστασιν ἡμῖν ἐδείξε διὰ τοῦ οἰκείου σώματος , ἀπολῦσας αὐτὸ τῆς τοῦ θανάτου τυραννίδος · διὸ καὶ φησι , Χριστὸς ἀποθανὼν καὶ ἐγερθεὶς ἐκ νεκρῶν , οὐκ ἐτι ἀποθνῄσκει · ὁ γὰρ ἀπέθανε τῇ ἁμαρτίᾳ , ἀπέθανε ἐξάπαξ .
Lemmas: γ . εἶτα μετά ὁ Ἐνώχ ἐπί ὁ Νῶε ἕτερος πάλιν [ 338 ] τρόπος ἀνάστασις ἐγώ δείκνυμι . τις γάρ ὁ τεπεισμηκοος ἀγαθός δείκνυμι ἐν τοσοῦτος βυθός καί σκότος καί δεσμωτήριον κατακλείω ὁ Νῶε ; ἀλλά ὅμως ὁ πάλη ἐκεῖνος ὁ ἤπειρος , ὁ καλυπτός ὁ χώρα ; ὁ ὁράω , ὁ ἐν ὁ κιβωτός οὐ κατεπίστινεν · ἀλλά ὡς ἐκ θάνατος ἀνίστημι , οὕτως ἐκ ὁ μακρός χειμών · ἐξέρχομαι τότε ἐκεῖνος ὁ Νῶε , ὁ ἀνάστασις ὁ ἐμφαίνω ἐπί ὁ οἰκεῖος δείκνυμι σωτηρία . πάλιν μετά ἐκεῖνος ( ὅσος γάρ ὁ χρόνος προφθάνω , τοσοῦτος τρανός καί ὁ εἰκών ὁ ἀνάστασις δείκνυμι ) καί ἐπί ὁ Ἰωνᾶς ὁ αὐτός οὗτος ἐργάζομαι . ὁ γάρ τρεῖς ἡμέρα ὁ ἐν ὁ κῆτος ὁ ἰχθύς ἡμέρα ὁ ἐν ὁ θάνατος σύμβολον ἥδω , καί ὁ ἀπαλλαγή ὁ Κήτης ὁ ἀνάστασις ὁ δεσποτικός σῶμα προαναχρήζειν εἰμί · διό καί αὐτός λέγω , σημεῖον ἔκλησις ὁ γενεά οὗτος , καί σημεῖον οὐ δίδωμι αὐτός , εἰμί μή ὁ σημεῖον ὁ Ἰωνᾶς · ὡς γάρ Ἰωνᾶς ἐν ὁ κοιλία ὁ Κήτης τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ ποιέω · οὕτως εἰμί ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐν ὁ καρδία ὁ γῆ τρεῖς ἡμέρα καί τρεῖς νύξ . καί ὁ γέννησις δέ ὁ Ἰσαάκ οὐ ἄν τις ἁμαρτάνω ἀνάστασις τύπος προστείνω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος διηγέομαι ὁ κατά ὁ γενεά αὐτός ἀπό ὁ στεῖρα , καί λέγω ὅτι ὁ πατήρ αὐτός παρά ἐλπίς ἐπί ἐλπίς πιστεύω , καί ὅτι Μή θαυμάζω ὁ πίστις , κατασῴζω ὁ ἄνωτον σῶμα νεκρόω · οὐ ὁ νέκρωσις ὁ μήτηρ Σάρα · εἰς δέ ὁ ἐπαγγελία ὁ θεός οὐ διακρίνω ὁ ἀπιστία , ἀλλά ἐνδυναμόω ὁ πίστις , δίδωμι δόξα ὁ θεός , καί πληροφορέω ὅτι κατά ὁ ἐπαγγέλλω δυνατός καί ποιέω · διό καί ἐπαγγέλλω . οὐ τρέφω δέ διά αὐτός μόνος , ἀλλά καί διά ἐγώ , ὅς μέλλω λογίζομαι ὁ πιστεύω ἐπί ὁ ἐγείρω Ἰησοῦς Χριστός ὁ κύριος ἐγώ ἐκ νεκρός . Δῆλος οὖν ὅτι ὁ γέννησις ὁ Ἰσαάκ τύπος εἰμί ὁ ἀνάστασις ὁ Χριστός . εἰμί γάρ μή τύπος εἰμί , οὐ ἄν ἐπιγράφω καί εἶπον · οὐ τρέφω δέ διά αὐτός μόνος , ἀλλά καί διά ἐγώ , ὅς μέλλω λογίζομαι . ὁ γάρ τότε οὐ διά ὁ δέχομαι κατά ὁ καιρός ἐκεῖνος κατά ὅς γίγνομαι γράφω , ἀλλά καί διά ὁ μέλλω ἀπό αὐτός κερδαίνω ἐν ὁ μετά οὗτος χρόνος . Διὸ καί ἄλλοχῇ φημί · Ταΰς δέ τύπος συνδύω ἐκεῖνος · γράφω δέ πρός νουθεσία ἐγώ εἰς ὅς ὁ τέλος ὁ αἰών καταντάω . καί ὁ Ἰλία δέ ἀνάληψις οὗτος ἐγώ ἀνοίγνυμι ὁ ἐλπίς ὁ ὁ ἀνάστασις . ἀλλά ἐκεῖνος μέν ὡς ἐν τύπος · ἐπεί δέ ὁ μονογενής ὁ θεός υἱός παραγίνομαι μετά πολύς καί ἤπειρος χρόνος , ἐν αὐτός ὁ ἔργον ὁ ἀνάστασις ἐγώ δείκνυμι διά ὁ οἰκεῖος σῶμα , ἀπολύω αὐτός ὁ ὁ θάνατος τυραννίς · διό καί φημί , Χριστός ἀποθνήσκω καί ἐγείρω ἐκ νεκρός , οὐ ἔτι ἀποθνῄσκω · ὁ γάρ ἀποθνῄσκω ὁ ἁμαρτία , ἀποθνῄσκω ἐξάπτω .