joannes-chrysostomus.homilia-dicta-postquam-reliquiae-martyrum pg063_0370.6
[ 325 ] Τί τοῦτο ; τὴν πόλιν ἀπαντα παραίνειν δέον σήμερον , οὐδὲ τὸ πολλοῖσιν ἡμῖν ἀπήνηκε τοῦ συλλόγου μέρος ; Τὰχα ὁ πηλός ; αἴτιος καὶ ὁ ὑετός ; Ἄπαγε · οὐχ ὁ πηλός , ἀλλ’ ἡ μέθυμος καὶ ἡ ἀναπειπωκὶα γνώμη . Τίνα γὰρ ἂν ἔχοιμεν συγγνώμην οἱ ἀπολειφθέντες , ὅπου γε οἱ μὲν μάρτυρες καὶ αὐτὴς τῆς ζωῆς κατεφρόνησαν , αὐτοὶ δὲ ὑπὲρ τοῦ παραγενέσθαι οὐδὲ πηλοῦ κατετίμησαν ; Πῶς μακαρίσωμεν τοὺς παραγενομένους ὑμᾶς ; πῶς ταλαίνους τοὺς ἀπολειφθέντας ἐκείνους , διὰ τὴν ἀπελείψιν , διὰ τὴν αἰτίαν τῆς ἀπολείψεως ; Εὐθύνου γὰρ ὅτι βιωτικαῖς προσηλωμένοι φροντίσι , καὶ τὸν ἀπαντα λυμαίνόμενον τῶν χρημάτων , ἔρωτα σφοδρότερον ἐν ἑαυτοῖς ἀνάπτοντες , τῆς καλῆς ταύτης ἀπελείφθησαν ἑορτῆς . Ἄλλ’ εἰ καὶ μὴ πάρεισιν , ἀναγκαῖον καὶ πρὸς ἀπόντας διαλεγθῆναι · εὐθύνου γὰρ ὅτι δι’ ὑμῶν ταῦτα ἀκούουσι τῶν παρόντων · μέχρι πότε τῶν χρημάτων ἡ λύσσα ; μέχρι τίνος ἡ μηδέποτε σβεννυμένη χάμνος ; πάντα ἐπαίει καὶ καταφλέγει · οὐχ ἴστε ὅτι αὐτὴ ἡ φλὸξ ἐκεῖνο τίττει τὸ ἄδοξον πῦρ ; αὐτὴ ἡ πυρεδὸν ἐκείνου γεννᾷ τὸν σκώληκα τὸν ἰοβόλον ; Εἰ δὲ καταφρονεῖς γεννῆς , καὶ οὐ διασκεῖς σου τὴν διάνοιαν ταῦτα τὰ ῥήματα διὰ τὸ μέλλειν ἐπὶ τὴν χλᾶσιν · κἂν τὰ παρόντα παύθῃς σε . Οὐχ ἔγνωτε , οἷον τὸν καρπὸν ἡ φιλοχρηματία πρῶην ἐπεδείξατο ; οὐχ περὶ τῶν ὀφθαλμῶν ὑμῶν ἵστε τὰ ὑπομνήματα ; οὐχ ἕναυλος τῆς τοιαύτης καταστροφῆς ἡ ἀπόδειξις ; Πᾶσα ἡ πόλις ἡμῖν [ 326 ] λειφθῆναι τοῦ ναυαγίου ἐκείνου ἐμπέπληκται · καὶ ὅπουπερ ἂν ἀπλήγῃς , ὥσπερ πλοίου μεγάλου καταποντισθέντος , ὁ μὲν τὸ σανίδι , ὁ δὲ τὴν κιώτιν , ὁ δὲ τὸ ἱστόν , ὁ δὲ μέρος τι τῶν ἀγυρίων διὰσώσαντες ἔχουσι καὶ περιφέρουσι · οὕτω δὲ καὶ τοῦ πρῴην ἐντεῦθεν ἐπενεχθέντος σεισμοῦ , ὁ μὲν τὸν οἶκον , ὁ δὲ τοὺς ἄγρους , ὁ δὲ τὰ ἀνδράποδα , ὁ δὲ τὸ ἀργύριον , ὁ δὲ τὸ χρυσίον διανεμημένοι , πλατεῖαν τῆς συμφορᾶς τὴν ἀμὴν εἰργάσαντο , καὶ πανταχοῦ τοῦ κλῶνος τὸ ὑπομνήματα διασπαρῆναι παρεσκεύασαν . Καὶ ὁ μὲν νύκτας ἀύπνους διατελέσας , καὶ μυρίους πόνους καὶ κινδύνους ὑπομείνας , καὶ ἁμαρτήματα τοσαῦτα συναγαγὼν ἀπὸ τῆς τοιαύτης πλεονεξίας , δόικος , ἀπολὶς πρὸς τὴν ὑστερίαν φυγὰς γέγονε , καὶ τῆς ἀναγκαίας ἀπορεῖ τροφῆς · καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὸν περὶ τῶν ἐσχάτων κίνδυνον ἐπίκρεμέμενον ὁρᾷ , ξίφη καὶ δημίους καὶ βάρβαρα φανταζόμενος , μυρίων θανάτων χαλεπωτέρων ζωὴν ζῶν · ἕτεροὶ δὲ τοῖς ἐκείνου κτήμασιν ἐνεργώσι , καὶ οἱ πρὸ τούτου κολακεύοντες αὐτόν , ἐπιβουλεύσουσι νῦν . Ταῦτα οὖν οὐχ ἰκανὰ καὶ τὸν σφόδρα ἀναίσθητον σωφρονίζειν ; Ἄλλὰ μετὰ τοιαύτην πληγήν , μετὰ τοιοῦτον χειμῶνα , μετὰ τοιαύτην καταστροφὴν , μετὰ τοιαύτην μεταβολὴν καὶ τηλικαύτην , τὴν πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν φαινομένην , τὴν πρὸ τριάκοντα οὐδ’ ὅλως γεγενημένην ἡμέρων , πάλιν ταῦτα μενίσθε ; καὶ ποίαν ἂν σχοῖτε συγγνώμην , ἢ τίνα ἀπολογίαν ; Καὶ οὐ μαίνεσθε μόνον , ἀλλ’ οὐδὲ παραγίνεσθε , ἵνα αὐτὸ τοῦτο μάθητε . Ὡσπερ γὰρ πρὸς παρόντας τοὺς ἀπὸντας διαλέγομαι , πολλῇ τῇ ἀθυμίᾳ κεκαρπωμένος , ὅτι οὐ τῷ φόβῳ τῶν μελλόντων , οὐ τῇ πείρᾳ τῶν παρόντων γίνονται βελτίους · ἀλλ’ ἀρπάζοντες , πλεονεκτοῦντες , ὥσπερ ἐν τινὶ κοπρίᾳ σκώληκες , τῷ φορνεῦτῶν φροντίδων τούτων ἀπαίλημον καὶ ἰχματοφυρῳγμένοι , οὐδὲ ἀπαξ τῆς ἐξορμάδος παραγίνεσθαι σπουδάζουσιν , ἵνα κἂν αὐτὸ τοῦτο μάθωσιν ἕνα εἶσιν . Ὡσπερ γὰρ οἱ φρενιτῖδες κατεχόμενοι αὐτοὶ μὲν οὐχ ἂν δύναιντο συνἰδεῖν ἐν οἷς εἰσιν , ἰατρῶν δὲ ἀξιοῦσι τῶν τῆς μανίας αὐτῶν ἀπαλλαγέντων · οὕτω δὲ καὶ οἱ τῇ χαλεπῇ λύσσῃ τῶν χρημάτων κατεχόμενοι , ἐτέρων δόνται διδασκάλλων , ἵνα κἂν ὅτι λυσσῶσι μάθωσι . Διὰ τοῦτο μάλιστα αὐτῶν δέομαι καὶ παρακαλῶ καὶ ἱκετεύω ἀπαντῆν πρὸς ἡμᾶς , καὶ τὰ ἀπὸ τοῦ λόγου δέχεσθαι φάρμακα . Οὐχ ἔστι μοι σιδηρίων ἠκονημένων , ἀλλ’ ἔστι λόγος σιδηροῦ τοιμώτερος · οὐχ ἔστι πῦρ , οὐδὲ φαρμάκων δάκνον , ἀλλ’ ἔστι ῥήματα πυρὸς θερμότερα , καὶ ἀνὸνδυν ἐπάγοντα τὴν ἰατρείαν .
Lemmas: [ 325 ] Τι οὗτος ; ὁ πόλις ἀπαντάω παραινέω δέω σήμερον , οὐδέ ὁ πολύς ἐγώ ἀποφέρω ὁ σύλλογος μέρος ; τάχα ὁ πηλός ; αἴτιος καί ὁ ὑετός ; ἄπαγε · οὐ ὁ πηλός , ἀλλά ὁ μέθυμος καί ὁ ἀναπειπωκὶα γνώμη . τίς γάρ ἄν ἔχω συγγνώμη ὁ ἀπολείπω , ὅπου γε ὁ μέν μάρτυς καί αὐτός ὁ ζωή καταφρονέω , αὐτός δέ ὑπέρ ὁ παραγίγνομαι οὐδέ πηλός κατετίμησαν ; πῶς μακαρίζω ὁ παραγίγνομαι σύ ; πῶς ταλαίνω ὁ ἀπολείπω ἐκεῖνος , διά ὁ ἀπολείπω , διά ὁ αἰτία ὁ ἀπόλειψις ; Εὐθύνους γάρ ὅτι βιωτικός προσηλόω φροντίς , καί ὁ ἀπαντάω λυμαίνω ὁ χρῆμα , ἔρως σφοδρός ἐν ἑαυτοῦ ἀνάπτω , ὁ καλός οὗτος ἀπολείπω ἑορτή . ἄλλος εἰμί καί μή πάρειμι , ἀναγκαῖος καί πρός ἄπειμι διαλέγω · εὐθύνω γάρ ὅτι διά σύ οὗτος ἀκούω ὁ πάρειμι · μέχρι πότε ὁ χρῆμα ὁ λύσσα ; μέχρι τίς ὁ μηδέποτε σβέννυμι χαμνός ; πᾶς ἐπαίω καί καταφλέγω · οὐ οἶδα ὅτι αὐτός ὁ φλόξ ἐκεῖνος τίνω ὁ ἄδοξος πῦρ ; αὐτός ὁ πυρεδὸν ἐκεῖνος γεννάω ὁ σκώληξ ὁ ἰοβόλος ; εἰμί δέ καταφρονέω γέννα , καί οὐ διασκέω σύ ὁ διάνοια οὗτος ὁ ῥῆμα διά ὁ μέλλω ἐπί ὁ χλᾶς · κἀν ὁ πάρειμι παύω σύ . οὐχ γιγνώσκω , οἷος ὁ καρπός ὁ φιλοχρηματία πρώην ἐπιδείκνυμι ; οὐ περί ὁ ὀφθαλμός σύ οἶδα ὁ ὑπόμνημα ; οὐ ἔναυλος ὁ τοιοῦτος καταστροφή ὁ ἀπόδειξις ; πᾶς ὁ πόλις ἐγώ [ 326 ] λείπω ὁ ναυάγιο ἐκεῖνος ἐμπίμπλημι · καί ὅπου ἄν ἀπολήγω , ὥσπερ πλοῖον μέγας καταποντίζω , ὁ μέν ὁ σανίς , ὁ δέ ὁ κιώτιν , ὁ δέ ὁ ἱστός , ὁ δέ μέρος τίς ὁ ἄγυρις διασῴζω ἔχω καί περιφέρω · οὕτως δέ καί ὁ πρώην ἐντεῦθεν ἐπιφέρω σεισμός , ὁ μέν ὁ οἶκος , ὁ δέ ὁ ἀγρός , ὁ δέ ὁ ἀνδράποδον , ὁ δέ ὁ ἀργύριον , ὁ δέ ὁ χρυσίον διανέμω , πλατύς ὁ συμφορά ὁ ἀμήν ἐργάζομαι , καί πανταχοῦ ὁ κλών ὁ ὑπόμνημα διασπείρω παρασκευάζω . καί ὁ μέν νύξ ἄυπνος διατελέω , καί μυρίος πόνος καί κίνδυνος ὑπομένω , καί ἁμάρτημα τοσοῦτος συνάγω ἀπό ὁ τοιοῦτος πλεονεξία , Δόικος , άπολις πρός ὁ ὑστερία φυγάς γίγνομαι , καί ὁ ἀναγκαῖος ἀπορέω τροφή · καί κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ περί ὁ ἔσχατος κίνδυνος ἐπίκρεμέμενον ορά , ξίφος καί δήμιος καί βάρβαρος φαντάζομαι , μυρίος θάνατος χαλεπός ζωή ζάω · ἕτερος δέ ὁ ἐκεῖνος κτῆμα ἐνεργέω , καί ὁ πρό οὗτος κολακεύω αὐτός , ἐπιβουλεύω νῦν . Ταΰς οὖν οὐ ἱκανός καί ὁ σφόδρα ἀναίσθητος σωφρονίζω ; ἀλλά μετά τοιοῦτος πληγή , μετά τοιοῦτος χειμών , μετά τοιοῦτος καταστροφή , μετά τοιοῦτος μεταβολή καί τηλικόσδε , ὁ πρό ὁ ὀφθαλμός φαίνω , ὁ πρό τριάκοντα οὐδέ ὅλος γίγνομαι ἥμερος , πάλιν οὗτος μένω ; καί ποῖος ἄν ἔχω συγγνώμη , ἢ τίς ἀπολογία ; καί οὐ μαίνομαι μόνος , ἀλλά οὐδέ παραγίγνομαι , ἵνα αὐτός οὗτος μανθάνω . ὡς γάρ πρός πάρειμι ὁ ἄπειμι διαλέγω , πολύς ὁ ἀθυμία καρπόω , ὅτι οὐ ὁ φόβος ὁ μέλλω , οὐ ὁ πεῖρα ὁ πάρειμι γίγνομαι ἀγαθός · ἀλλά ἀρπάζω , πλεονεκτέω , ὥσπερ ἐν τις κοπρίας σκώληξ , ὁ φορνευος φροντίς οὗτος ἀπαίλημον καί ἰχματοφυρῳγμένοι , οὐδέ ἅπαξ ὁ ἐξορμάδος παραγίγνομαι σπουδάζω , ἵνα κἀν αὐτός οὗτος μανθάνω εἷς ἔρχομαι . ὡς γάρ ὁ φρενίτιδα κατέχω αὐτός μέν οὐ ἄν δύναμαι συνδέω ἐν ὅς εἰμί , ἰατρός δέ ἀξιόω ὁ ὁ μανία αὐτός ἀπαλλάσσω · οὕτως δέ καί ὁ ὁ χαλεπός λύσσα ὁ χρῆμα κατέχω , ἕτερος δίδωμι διδάσκαλος , ἵνα κἀν ὅτι λύω μανθάνω . Ζεύς οὗτος μάλιστα αὐτός δέομαι καί παρακαλέω καί ἱκετεύω ἀπαντή πρός ἐγώ , καί ὁ ἀπό ὁ λόγος δέχομαι φάρμακον . οὐχ εἰμί ἐγώ σιδήριον ἀκονάω , ἀλλά εἰμί λόγος σιδήρεος τοιμώτερος · οὐ εἰμί πῦρ , οὐδέ Φάρμακος δάκνω , ἀλλά εἰμί ῥῆμα πυρός θερμός , καί ἀνὸνδυν ἐπάγω ὁ ἰατρεία .