joannes-chrysostomus.homilia-dicta-postquam-reliquiae-martyrum pg063_0374.2
δ . Τί οὖν ταῦτα πρὸς τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν ; Μὴ θορυβηθῆς , ἀγαπητέ · πρὸς γὰρ αὐτὸ βαδίζομαι λοιπὸν τὸ πῆρας τῶν εἰρημένων . ᾿Επεὶδὴ γὰρ τὴν λαμπάδα κατήνεγκεν ἐκεῖνον , καὶ τὴν νῖχην ἡρτο , καὶ λαμπρὸν τὸν τρόπον ἐστησε , καὶ τὴν σφαγὴν τῶν ἱερῶν εἰργάσατο , ἀπὲι χαίρων , καὶ μέγα φρονοὺν ἐπὶ τοῖς γεγενημένοις . ᾿Απέσταλκε πρὸς αὐτὴν ἡ γυνὴ τοῦ ᾿Αχαβ , πορνίδιον εὐταλὲς καὶ εὐκαταφρόνητον , λέγουσα · Τίδε ποινήσεωδ μοι οἱ θεοί , καὶ ταῦδε προσθήσειαν , ἂν μὴ ὦν τὴν ψυχὴν σου ἀθῦσον ὡς ἂνδὸς τῶν ἱερῶν τούτων . Καὶ ἐγνοβήθη , καὶ ἐφυγεν οὐδὴ ἡμερῶν τεσσαράκοντα . Τί οὖν ; ἡ οὐρανολήψης ἐκεῖνη ψυχή , ὁ τοῦ κόσμου παντὸς ὑπερὸρων , ὁ λιμοῦ τοσοῦτον καταφρονήσας , καὶ πασιλῶς οὕτω τυραννικοῦ κατεξαναστάς , ὁ κλείσας τὸν οὐρανὸν καὶ ἀνοίξας , ὁ νῦν μὲν ὕετον , νῦν δὲ λαμπάδα κατενεγκών , [ 528 ] ὁ τὰς ἀνάγκας τῆς φύσεως καταπατήσας , ὁ ἀκατάπληκτος , ὁ πανταχοῦ βαδίζων · οὕτως ἀθρόον , μετὰ τοσαῦτα κατορθώματα , μετὰ τῆς,καὶ τὴν παρρησίαν , μιὰς κόρης πορνευομένης ἀπειλὴν οὐκ ἠνέχε τὴν διὰ ῥημάτων , ἀλλὰ λοιπὸν φυγὰς καὶ ἀπολίας γίνεται , καὶ δραπετεύει πρὸς τὴν ἔρημον , καὶ τεσσαράκοντα ἡμερῶν ὀδὸν ἀναχωρεῖ . Τί ποτε ἄρα τὸ αἴτιον ; ᾿Εγύμνωσεν αὐτὸν ὁ Θεὸς τῆς χάριτος , καὶ ἐδειλῶ τῆς φύσεως ἡ ἀσθένεια · ἔδειξε τὸν προφήτην , ἔδειξε καὶ τὸν ἄνθρωπον , ἵνα μάθωσιν , ὅτι καὶ τὰ γενομένα τότε τῆς χάριτος γέγονεν ἔργον . Ταῦτα δὲ ἀποῖσε συγγνωμονικῶν τε αὐτὸν κατασκευάζων τοῖς πολλοῖς , καὶ τὴν ἐκ τῶν κατορθωμάτων ἐγγονιζομένην ἀπόνοιαν ὑποστεμνόμνενον ; καὶ κιλῶν . ᾿Οτι γὰρ μεγάλα περὶ ἑαυτοῦ ἐφρόνει καὶ ἐφαντάζετο , καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων κατεξαισίοτατο , αὐτὸν ὑμῖν τοῦτον παρέξομαι μάρτυρα . ᾿Επειδὴ γὰρ ἦλθε πρὸς αὐτὸν ὁ Θεός , καὶ ἠρώτα τὴν αἰτίαν τῆς αὐτοῦ διατριβῆς , λέγων · Τί σοι ὧδε , ᾿Ηλία ; καὶ , Τί σοι ὧδε ; ἡρώτα , οὐ μαθεῖν θέλων , ἀλλὰ ἡμῖν ἐκκαλύψαι τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας αὐτοῦ βουλόμενος · ἐπεὶ καὶ τὸν Χαναναῖον Χριστὸς ὅτε ἠρώτα , οὐχ ἵνα μάθῃ , ἀλλ' ἵνα ἡμᾶς διδάξῃ τὸν θησαυρὸν τὸν ἐναποκειμένον αὐτῇ τῆς πίστεως · ἐρωτᾷ τοίνυν αὐτόν , τί δῆποτε ἀφιμένος εἰη τοσαύτην ὀδόν , καὶ καταλιπὼν πόλεις καὶ δήμους , εἰν ἔρημον ἀσπάζεται , οὐχ ἵνα αὐτὸς μάθῃ , ( πῶς γὰρ ὁ πάντα εἰδώς ; ) ἀλλ' ἵνα ἡμᾶς διδάξῃ διὰ τῆς ἀποκρίσεως ἐκείνου τὰ ἀπόρρητα τῆς διανοίας αὐτοῦ , καὶ ὅτι εἰκῶς ἀρῆκον αὐτὸν ὑπὸ τοῦ φόβου διασεισθῆναι , καὶ εἰς δειλίαν ἐμπεσεῖν · ἀρῆκον , οὐκ ὡςπερ · συνεχώρησεν , οὐκ ἐνήργησεν , ἀλλ' ἐγυμνώσθαι μόνον , καὶ ἡλῆφθη · ἐπειδὴ οὖν εἶπεν , Τί σοι ὧδε , ᾿Ηλία ; ἀκούσωμεν τί φησι · Τὴ θυσιαστήριόν σου κατέσκαψα , καὶ τοὺς προφήτας σου ἐξέκτεινα · καὶ νῦν ὑπελείφθην μόνος , καὶ ζητοῦσιν τὴν ψυχὴν μου . ᾿Ορᾷ ὅτι πάντας ἐνόμιζεν ἀπωλεῖναι , καὶ μόνον αὐτὸν ὑπολείφεσθαι , καὶ μετ' αὐτὸν οὐδὲνα εἶναι ἕτερον · ὅπερ αὐτὸν κατὰ μικρὸν εἰς ἀπόνοιαν ἀγαγεῖν ἠδύνατο . Διὰ δὲ τοῦτο ὁ Θεὸς τοῦτον ἐλαίρων αὐτοῦ τὸν λογισμὸν τὸν πεπλανημένον , φησι · Κατέλιπον ἐμαυτῷ ἐπτακισχιλίους ἄνδρας , οὕτενες οὐκ ἐκάμψαν τὸν τῷ Βάαλ . ᾿Επεὶ οὖν καὶ ἡνίκα τὸν ἀρχιμὴν ἐπήγαγε , παρἔμενεν ἐπικαίνων τὴν κόλασιν , καὶ μετὰ ταῦτα περὶ ἑαυτοῦ μεγάλα ἐφαντάζετο , ἄτε δὴ μόνος·ὤν ἐπὶ τῆς γῆς τοιοῦτος · ἀφήσειν αὐτὸν αἰσθέσθαι τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν , διδάσκων τὸ πλῆθος τῶν διασωθέντων , δι' ἀμφοτέρων τούτων καθαίρων αὐτοῦ τὴν διάνοιαν , καὶ πειθὼν μετριάζειν πανταχοῦ , καὶ συγγνωμικὸν εἶναι , καὶ τῷ ζῆλῳ κεραννύναι φιλανθρωπίαν .
Lemmas: δ . Τι οὖν οὗτος πρός ὁ πρόκειμαι ὑπόθεσις ; μή θορυβέω , ἀγαπητός · πρός γάρ αὐτός βαδίζω λοιπός ὁ πήρα ὁ λέγω . ᾿Επεὶδὴ γάρ ὁ λαμπάς καταφέρω ἐκεῖνος , καί ὁ νῖχην ἀείρω , καί λαμπρός ὁ τρόπος ἵστημι , καί ὁ σφαγή ὁ ἱερός ἐργάζομαι , ἄπειμι χαίρω , καί μέγας φρονέω ἐπί ὁ γίγνομαι . ᾿Απέσταλκε πρός αὐτός ὁ γυνή ὁ ᾿Αχαβ , πορνίδιον εὐθηλής καί εὐκαταφρόνητος , λέγω · τίς ποινήσεωδ ἐγώ ὁ θεός , καί ταῦ προστίθημι , εἄν μή ὅς ὁ ψυχή σύ αθυσος ὡς ὅς ὁ ἱερός οὗτος . καί ἐγνοβήθη , καί φυγι οὐδή ἡμέρα τεσσαράκοντα . Τι οὖν ; ὁ ουρανοληψη ἐκεῖνος Ψυχή , ὁ ὁ κόσμος πᾶς ὑπεροράω , ὁ λιμός τοσοῦτος καταφρονέω , καί πασιλῶς οὕτως τυραννικός κατεξαναστάς , ὁ κλείω ὁ οὐρανός καί ἀνοίγνυμι , ὁ νῦν μέν ὑετός , νῦν δέ λαμπάς καταφέρω , [ 528 ] ὁ ὁ ἀνάγκη ὁ φύσις καταπατέω , ὁ ἀκατάπληκτος , ὁ πανταχοῦ βαδίζω · οὕτως ἀθρόος , μετά τοσοῦτος κατόρθωμα , μετά τῆς,καὶ ὁ παρρησία , εἷς κόρη πορνεύω ἀπειλή οὐ ἐνέχω ὁ διά ῥῆμα , ἀλλά λοιπός φυγάς καί Ἀπολιᾶς γίγνομαι , καί δραπετεύω πρός ὁ ἐρῆμος , καί τεσσαράκοντα ἡμέρα ὁδός ἀναχωρέω . τι ποτέ ἄρα ὁ αἴτιος ; ᾿Εγύμνωσεν αὐτός ὁ θεός ὁ χάρις , καί δειλός ὁ φύσις ὁ ἀσθένεια · δείκνυμι ὁ προφήτης , δείκνυμι καί ὁ ἄνθρωπος , ἵνα μανθάνω , ὅτι καί ὁ γίγνομαι τότε ὁ χάρις γίγνομαι ἔργον . Ταΰς δέ ἀποίσω συγγνωμονικός τε αὐτός κατασκευάζω ὁ πολύς , καί ὁ ἐκ ὁ κατόρθωμα ἐγγονίζω ἀπόνοια ὑφίστημι ; καί κιλό . ᾿Οτι γάρ μέγας περί ἑαυτοῦ φρονέω καί φαντάζω , καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω καταξαίνω , αὐτός σύ οὗτος παρέχω μάρτυς . Επειδή γάρ ἔρχομαι πρός αὐτός ὁ θεός , καί ἐρωτάω ὁ αἰτία ὁ αὐτός διατριβή , λέγω · τις σύ ὧδε , Ἠλία ; καί , τις σύ ὧδε ; ἐρωτάω , οὐ μανθάνω ἐθέλω , ἀλλά ἐγώ ἐκκαλύπτω ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια αὐτός βούλομαι · ἐπεί καί ὁ Χαναναῖος Χριστός ὅτε ἐρωτάω , οὐ ἵνα μανθάνω , ἀλλά ἵνα ἐγώ διδάσκω ὁ θησαυρός ὁ εναποκειμαι αὐτός ὁ πίστη · ἐρωτάω τοίνυν αὐτός , τίς δήποτε ἀφίημι ἐω τοσοῦτος ὀδούς , καί καταλείπω πόλις καί δῆμος , ἐν ἐρῆμος ἀσπάζομαι , οὐ ἵνα αὐτός μανθάνω , ( πῶς γάρ ὁ πᾶς οἶδα ; ) ἀλλά ἵνα ἐγώ διδάσκω διά ὁ ἀπόκρισις ἐκεῖνος ὁ ἀπόρρητος ὁ διάνοια αὐτός , καί ὅτι ἵημι ἀρηκόν αὐτός ὑπό ὁ φόβος διασείω , καί εἰς δειλία ἐμπίπτω · ἀρηκόν , οὐ ὡς · συγχωρέω , οὐ ἐνεργέω , ἀλλά γυμνόω μόνος , καί λαμβάνω · ἐπεί οὖν λέγω , Τι σύ ὧδε , Ἠλία ; ἀκούω τίς φημί · ὅς θυσιαστήριον σύ κατασκάβω , καί ὁ προφήτης σύ ἐκτείνω · καί νῦν ὑπολείπω μόνος , καί ζητέω ὁ ψυχή ἐγώ . Οὐρά ὅτι πᾶς νομίζω ἀπόλλυμι , καί μόνος αὐτός ὑπολείπω , καί μετά αὐτός οὐδείς ἔρχομαι ἕτερος · ὅς αὐτός κατά μικρός εἰς ἀπόνοια ἄγω δύναμαι . Ζεύς δέ οὗτος ὁ θεός οὗτος ἐλαιρόν αὐτός ὁ λογισμός ὁ πλανάω , φημί · καταλείπω ἐμαυτοῦ ἐπτακισχιλίους ἀνήρ , οὐδείς οὐ κάμπτω ὁ ὁ Βάαλ . Εἶπος οὖν καί ἡνίκα ὁ αρχιμεις ἐπάγω , παραμένω ἐπικαινόω ὁ κόλασις , καί μετά οὗτος περί ἑαυτοῦ μέγας φαντάζω , ἆτος δή ὦμος ἐπί ὁ γῆ τοιοῦτος · ἀφίημι αὐτός αἰσθάνομαι ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια , διδάσκω ὁ πλῆθος ὁ διασῴζω , διά ἀμφότερος οὗτος καθαίρω αὐτός ὁ διάνοια , καί πειθώ μετριάζω πανταχοῦ , καί συγγνωμικός ἔρχομαι , καί ὁ ζῆλος κεράννυμι φιλανθρωπία .