joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0248.1
Οὐαὶ ὑμῖν , ὅταν καλῶς ὑμᾶς εἴπωσι πάντες ἄν-θρωποι , ἀλλ’ ὅπως ἡμεῖς μὴ παρασχήμεν λαβάς . Καὶ γὰρ ὁ βουλόμενος παρὰ πάντων ἀκοῦειν καλῶς , πολλαχοῦ τὴν ἑαυτοῦ ψυχὴν ἀπωλεῖ , δόξης ἐρίων ἀν-θρωπίνης , διακονούμενος · ἔν οἷς οὐ δεῖ , ἀρέσκων ἐν οἷς οὐ χρή , ὥστε ὑφῆσασθαι τὴν παρ’ αὐτῶν χάριν . Πάλιν ὁ καταφρωνὼν τοῦ παρὰ πάντων ἀκοῦειν κα-κῶς , καὶ ἑαυτὸν προσάπτει . Ὡσπερ γὰρ ἀμῆχα-νον παρὰ πάντων ἀκοῦειν καλῶς τὸν ἐνάρρετον , οὕτως ἀμῆχανον μὴ παρὰ πάντων ἀκοῦειν κακῶς , τὸν πολ-λὰς πολλαχόθεν παρασχόντα τοῦ κακῶς ἀκοῦειν λα-βάς . Ἄν δὲ τὸ ἀπρόσωπόν σου παρέχῃντος ὡσὶν οἱ κατηγοροῦντες , τότε σοι καὶ πλείων ὁ μῦθος . καθά-περ καὶ ἐπὶ τῶν ἀποστόλων ἐγένετο , καὶ τῶν γενναίων ἐκείνων ἀνδρῶν . Χρὴ δὲ καὶεῖν εἰδεῖν , ὅτι χἤν λέ-γῃ τις κακῶς ἐπὶ πράγματι , οὐ τὸ συνεῖδός ἡμῶν οὐ καταγινοῦσκει , οὐ διὰ τοῦτο δεῖ καταφράσθαι τοῦ κατ-ηγόρου διὰ τὴν ἐκεῖνον βλάβην , ἀλλὰ πάντα ποιεῖν μετὰ τῆς πρεπούσης ἀσφαλείας , ὥστε ἀνελθεῖν καὶ τὴν ἄλογον πρόφασιν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἐπὶ τῶν χρημάτων πολλοὺς ἐπεμεῖ τοὺς διακονίζοντας τῶν πενήτων τὰς διατροφάς · καὶ τὴν αἰτίαν τίθησι λέγων · Ἵνα μὴ τις ἡμᾶς μωμήσηται ἐν τῇ ἀδρό-τητι ταύτῃ 239 τῇ διακονουμένῃ ὑφ’ ἡμῶν . Οὐ γὰρ δή τοῦτο ἴδων , ὅτι ἠμείλον κακῶς σκανδαλίζε-σθαι , παρεῖδε καὶ κατεφρόνησεν · ἀλλ’ ἐπειδὴ κύριος ἦν τοῦ λύσαι τὸ σκάνδαλον , καὶ αὐτῶν τῶν σκανδαλι-ζομένων προεσώζει . Καὶ πάλιν ἀλλοχοῦ φησιν · Εἰ βρώμα σκανδαλίζει τὸν ἀδελφόν μου , οὐ μὴ φά-γω κρέα εἰς τὸν αἰῶνα , ἵνα μὴ τὸν ἀδελφόν μου σκανδαλίσω . Καίτοι ταῦτα ἀδιάφορα ἦν · ἀλλ’ ὅμως , εἰ σκάνδαλον φέρει , φησὶ , χἤν ἐμὲ οὐ παραβλάπτῃ , οὐ καταφρωνῶ τῆς σωτηρίας τῶν σκανδαλιζομένων . Εἰ μὲν γὰρ γίνοιτο βλάβη μεῖζων τῆς σωτηρίας , κατα-φρονεῖ τοῦ σκανδαλιζομένου · εἰ δὲ μὴ γένοιτο , μηκέτι . Ὅρος γὰρ οὗτος ἄν εἴη καθόλου ὁ καὶ κανών , παι-δεύων πότε δεῖ καταφράσθαι τῶν σκανδαλιζομένων , πότε δὲ μή · οἷον τι λέγω · Ἐσκανδαλίζοντο Ἰουδαῖοι , ὅτι Παῦλος οὐκ ἐτήρει τὸν νόμον , καὶ διὰ τοῦτο μυ-ριάδες ἀπεσπῆδον πολλᾶι , καὶ περὶ τὴν πίστιν ἐγώ-λευον . Τί οὖν ποιεῖ ; Θεραπεύσαι τὸ σκάνδαλον βου-λόμενος ( μεῖζων γὰρ ἦν ἡ σωτηρία τῶν τοιούτων μυριάδων ) , καὶ διορθῶσαι τὴν γωνείαν , τῷ τέως ἑ-πεδείξασθαι , ὅτι οὐ τηρεῖ τὸν νόμον , ἐκύλισεν , ὅπερ μεῖζον ἦν . Ἐσκανδαλίζοντο πάλιν , ὅτι ἐσταυρωμένον ἐκήρυσσαν · ἐνταῦθα κατεφρόνησε τῶν σκανδαλιζομέ-νων · μεῖζον γὰρ ἦν τοῦ κήρυγματος τὸ κέρδος . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ποιεῖ . Ὅτε μὲν γὰρ περὶ βρωμάτων αὐτὸς διελέγετο , καὶ ἐσκανδαλίζοντο λέγοντος αὐ-τοῦ , ὅτι Οὐ τὸ εἰσπορευόμενον κοινοῖ τὸν ἄνθρω-πον , ἀλλὰ τὸ ἐκπορευόμενον , λέγει · Ἄρετε αὐ-τούς . Πᾶσα φυτεία , ἣν οὐκ ἐφύτευσεν ὁ Πατὴρ μου , ἐκριζωθήσεται . Ὅτε δὲ φόρους αὐτὸν ἠπτόντο , καίπερ εἰδὼς ὅτι ἀ τελειν οὐ δεῖ , ὅμως ἐπειδὴ ὁ και-ρὸς οὐδέπω ἤτει τὸ ἐκκαλυφθῆναι αὐτοῦ τὴν ἀξίαν , λέγει · Ἵνα δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς , πορευ-θεὶς βάλε ἀγκύστραν εἰς τὴν θάλασσαν , καὶ τὸν
Lemmas: οὐαί σύ , ὅταν καλῶς σύ εἶπον πᾶς ἄνθρωπος , ἀλλά ὅπως ἐγώ μή παρέχω λαβή . καί γάρ ὁ βούλομαι παρά πᾶς ἀκούω καλῶς , πολλαχοῦ ὁ ἑαυτοῦ ψυχή ἀπόλλυμι , δόξα ἔριον ἀνθρώπινος , διακονέω · ἐν ὅς οὖον δεῖ , ἀρέσκω ἐν ὅς οὖον χρή , ὥστε ὑφίημι ὁ παρά αὐτός χάρις . πάλιν ὁ καταφρονέω ὁ παρά πᾶς ἀκούω κακός , καί ἑαυτοῦ προσάπτω . ὡς γάρ ἀμήχανος παρά πᾶς ἀκούω καλῶς ὁ ἐναίρω , οὕτως ἀμήχανος μή παρά πᾶς ἀκούω κακῶς , ὁ πολύς πολλαχόθεν παρέχω ὁ κακῶς ἀκούω λαμβάνω . ἄν δέ ὁ ἀπρόσωπος σύ παρέχω οὖς ὁ κατηγορέω , τότε σύ καί πλείων ὁ μῦθος . καθά καί ἐπί ὁ ἀπόστολος γίγνομαι , καί ὁ γενναῖος ἐκεῖνος ἀνήρ . χρή δέ καίω εἴδω , ὅτι χήν λέγω τις κακῶς ἐπί πρᾶγμα , οὖον ὁ σύνοιδα ἐγώ οὖον καταγιγνώσκω , οὖον διά οὗτος δεῖ καταφράζω ὁ κατήγορος διά ὁ ἐκεῖνος βλάβη , ἀλλά πᾶς ποιέω μετά ὁ πρέπω ἀσφάλεια , ὥστε ἀνέρχομαι καί ὁ ἄλογος πρόφασις . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος ἐπί ὁ χρῆμα πολύς ἐπεμέω ὁ διακονίζω ὁ πένης ὁ διατροφή · καί ὁ αἴτιος τίθημι λέγω · ἵνα μή τις ἐγώ μωμάομαι ἐν ὁ ἀδρό-τητι οὗτος 239 ὁ διακονέω ὑπό ἐγώ . οὖον γάρ δή οὗτος ἄπατρις , ὅτι ἠμείλον κακῶς σκανδαλίζω , παροράω καί καταφρονέω · ἀλλά ἐπεί κύριος εἰμί ὁ λύω ὁ σκάνδαλον , καί αὐτός ὁ σκανδαλίζω προσῴζω . καί πάλιν αλλοχοω φημί · εἰμί βρῶμα σκανδαλίζω ὁ ἀδελφός ἐγώ , οὖον μή φάγος κρέας εἰς ὁ αἰών , ἵνα μή ὁ ἀδελφός ἐγώ σκανδαλίζω . καίτοι οὗτος ἀδιάφορος εἰμί · ἀλλά ὅμως , εἰμί σκάνδαλον φέρω , φημί , χήν ἐγώ οὖον παραβλάπτω , οὖον καταφρονέω ὁ σωτηρία ὁ σκανδαλίζω . εἰμί μέν γάρ γίγνομαι βλάβη μείζων ὁ σωτηρία , καταφρονέω ὁ σκανδαλίζω · εἰμί δέ μή γίγνομαι , μηκέτι . Ὅρος γάρ οὗτος ἄν εἰμί καθόλου ὁ καί κανών , παιδεύω πότε δεῖ καταφράζω ὁ σκανδαλίζω , πότε δέ μή · οἷος τίς λέγω · σκανδαλίζω Ἰουδαῖος , ὅτι Παῦλος οὐ τηρέω ὁ νόμος , καί διά οὗτος μυριάς ἀπεσπῆδον πολύς , καί περί ὁ πίστις ἐγώ-λευον . τις οὖν ποιέω ; θεραπεύω ὁ σκάνδαλον βούλομαι ( μείζων γάρ εἰμί ὁ σωτηρία ὁ τοιοῦτος μυριάς ) , καί διορθόω ὁ γονεία , ὁ τέως ε-πεδειξομαι , ὅτι οὖον τηρέω ὁ νόμος , κυλίνδω , ὅσπερ μείζων εἰμί . σκανδαλίζω πάλιν , ὅτι σταυρόω κηρύσσω · ἐνταῦθα καταφρονέω ὁ σκανδαλίζω · μείζων γάρ εἰμί ὁ κήρυγμα ὁ κέρδος . οὕτως καί ὁ Χριστός ποιέω . ὅτε μέν γάρ περί βρῶμα αὐτός διαλέγω , καί σκανδαλίζω λέγω αὐ-τός , ὅτι οὖον ὁ εἰσπορεύω κοινόω ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ ἐκπορεύω , λέγω · ἀείρω αὐτός . πᾶσα φυτεία , ὅς οὐ φυτεύω ὁ πατήρ ἐγώ , ἐκριζόω . ὅτε δέ φόρος αὐτός ἅπτω , καίπερ εἰδοί ὅτι ὅς τελέω οὖον δεῖ , ὅμως ἐπεί ὁ καιρός οὐδέπω αἰτέω ὁ ἐκκαλύπτω αὐτός ὁ ἄξιος , λέγω · ἵνα δέ μή σκανδαλίζω αὐτός , πορεύω βάλλω ἀγκύστραν εἰς ὁ θάλασσα , καί ὁ