joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0217.3
ἐλθόντο · οὕτως καθάπαξ οὐ προσέιχον τοῖς λεγομένοις . Ἐκανὸν δὲ τούτο πρὸς ζητησιν διεγερσαι , ὅταν ἡ τι συνεπιασμένον . Διὸ καὶ ὁ Χριστὸς ἐποίησε τοῦτο , καὶ ἐν παραβολαῖς ἐλάλει , ἐρεβίζων καὶ διεγείρων αὐτοὺς πρὸς ἐπιθυμίαν ἀκροάσεως ἀναπεπτωκότας καὶ καθεύδοντας · ἀλλ᾽ οὐδὲ οὕτως προσέιχον · οὐ δὲ μαθηταὶ προσέκειντο , καὶ ἀγνοοῦντες ἐνέμενον δι᾽ αὐτὸ τοῦτο μάλιστα , ὅτι ἠγνόουν . Διὸ καὶ κατ᾽ ἰδίαν ἔλυεν αὐτοῖς τὰς παραβολάς . Διὰ τοῦτο καὶ οὕτως φησι · Κλινῶ εἰς παραβολὴν τὸ οὖς μου , ἀκοῦσῶν ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημα μου . Πρόβλημα δὲ ἐστι λόγος συνεπιασμένος καὶ αἰνιγματῶδης , διὸ καὶ ἄλληγος φησι · Φθέξομαι προβλήματα ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Διὰ τοῦτο καὶ σοφίαν ἐκείνους καλέσαι , θαρσῶν τῇ θελᾷ ἀποκαλύψει · διὰ τοῦτο καὶ Ἐν ψαλτηρίῳ φησι , τὸ πνευματικὸν ἐμφαίνειν τῆς διδασκαλίας , τὴν ἀκροὴν κατοχὴν αὐτοῦ γενομένην , καὶ ἐν ἁρμονίας τάξει ποιεῖται τὴν συμβολὴν , ἡθῶνων τὸν λόγον . Εἰδὲς οἷον τὸ προσοῖμον κατακευάσαντες Ἐκλέας τὴν οἰκουμένην , ἐξέβαλε τὴν ἀνωμαλίαν τὴν ἐν τῷ βίῳ , ἀνέμνησε τῆς φύσεως , κατέστησε τὰ φρονήματα , ὑπέχοντο μετὰ τι καὶ γενναῖον ἐρεῖν , ἐπεὶ μηδὲν οἴεσθον φθεγγέσθαι , ἀλλ᾽ ἅ παρ᾽ ἐκείνου ἤκουσε , πολλὴν ἠνέχοντο ἐν τῷ λόγῳ τὴν ἀσάφειαν εἶναι , προσεκτικωτέρους ποιῶν · πνευματικὴν ὑπέχετο σοφίαν ἡμῖς διδάξαι , ἣν διὰ παντὸς μελετᾷ . Προσέχων μεν τοίνυν , καὶ μὴ παρατρέχωμεν . Εἰ γὰρ σοφὸς ὁ λόγος , καὶ παραβολή , καὶ πρόβλημα , διεγερτικὴν χρεία διανοίας . Τίς οὖν ἐστιν ἡ συμβολή , καὶ τί · τὸ πρόβλημα , καὶ εἰς ἡ παραβολή , καὶ εἰς ἡ σοφία , ἣν ἀνωθεν ἤκουσα ; Ἴνα τί φοβοῦμαι , φησίν , ἐν ἡμέρᾳ ποτηρᾷ ; Ἄλλος , Ἐν ἡμέρᾳ ποτηρᾷ . Ἄλλος , Κακοῦ . Ὁ Σύρος , Ρα . Ἡ ἀνομία τῆς πέτρης μου πυκλῶσει με . Ἄλλος , Τῶν ἰχνηῶν μου . Ὁ δὲ Ἑβραῖος , Ἄνθ᾽ ἀκουσθεῖσθι ἰσουμβούει . Εἰδὲς πῶς πρόβλημα , καὶ αἴνιγμα , καὶ σκοτεινὸς ὁ λόγος , καὶ πολλὴ ἡ ἀσάφεια ; Ἄλλ᾽ , εἰ δοκεῖ , πρότερον [ 208 ] μάθωμεν , ποίαν λέγει πονηρὰν ἡμέραν . Ποίαν τοίνυν εἰώθε καλεῖν ἡ Γραφὴ ἡμέραν πονηρὰν ; Τὴν τῶν συμφορῶν , τὴν τῶν κακώσεων , τὴν τῶν περιστάσεων . Ὁ καὶ ἄλλοχοῦ φησι · Μακάριος ὁ σὺν τῶν ἐκάλπεωχὸν καὶ πέντη · ἐν ἡμέρᾳ ποτηρᾷ ῥύσεται αὐτὸν ὁ Κύριος . Τοιαύτη δὲ ἐστιν ἡ μέλλουσα τοῖς ἀμαρτωλοῖς , ἣ φοβερὰ ἐκεῖνη , καὶ ἀφόρητος . Εἰδὲς πῶτον ὁ φιλόσοφος ὅρον τῆς ἀνωτάτω , καὶ πῶς διευκρινεῖ σοι ὁ λόγος , ποῖα μὲν ἄξια φόβου , ποῖα δὲ καταγνώσιως ; Ἄν γὰρ μὴ ταύτην εἰς τὴν ἀρίστην ποιηται διαίρεσιν , καθάπερ ἐν σκότῳ βαδίζει καὶ συγχύσει πραγμάτων περιερχόμενος , ἀπορεῖται .
Lemmas: ἔρχομαι · οὕτως καθάπαξ οὖον προσέχω ὁ λέγω . καίνω δέ οὗτος πρός ζήτησις διεγείρω , ὅταν ὁ τίς συνεπιασμενος . Διὸ καί ὁ Χριστός ποιέω οὗτος , καί ἐν παραβολή λαλέω , ερεβιζω καί διεγείρω αὐτός πρός ἐπιθυμία ἀκρόασις ἀναπίπτω καί καθεύδω · ἀλλά οὐδέ οὕτως προσέχω · οὖον δέ μαθητής πρόσκειμαι , καί ἀγνοέω ἐμμένω διά αὐτός οὗτος μάλιστα , ὅτι ἀγνοέω . Διὸ καί κατά ἴδιος λύω αὐτός ὁ παραβολή . Ζεύς οὗτος καί οὕτως φημί · κλίνω εἰς παραβολή ὁ οὖς ἐγώ , ἀκούω ἐν ψαλτήριον ὁ πρόβλημα ἐγώ . πρόβλημα δέ εἰμί λόγος συνεπιασμένος καί αινιγματώδης , διό καί ἄλληγος φημί · φθεξομης πρόβλημα ἀπό καταβολή κόσμος . Ζεύς οὗτος καί σοφία ἐκεῖνος καλέω , θάρσος ὁ Θέλα ἀποκάλυψις · διά οὗτος καί ἐν ψαλτήριον φημί , ὁ πνευματικός ἐμφαίνω ὁ διδασκαλία , ὁ ἀκροὴν κατοχή αὐτός γίγνομαι , καί ἐν ἁρμονία τάξις ποιέω ὁ συμβολή , ἡθῶνων ὁ λόγος . ἀνάκλεις οἷος ὁ προσέρχομαι κατακεύθω Ἐκλέας ὁ οἰκέω , ἐκβάλλω ὁ ἀνωμαλία ὁ ἐν ὁ βίος , ἀναμιμνήσκω ὁ φύσις , καθίστημι ὁ φρόνημα , ὑπέχω μετά τίς καί γενναῖος εἴρω , ἐπεί μηδείς οἴομαι φθέγγομαι , ἀλλά ὅς παρά ἐκεῖνος ἀκούω , πολύς ἀνέχω ἐν ὁ λόγος ὁ ἀσάφεια εἰμί , προσεκτικός ποιέω · πνευματικός ὑπέχω σοφία ἡμεῖς διδάσκω , ὅς διά πᾶς μελετάω . προσέχω μέν τοίνυν , καί μή παρατρέχω . εἰμί γάρ σοφός ὁ λόγος , καί παραβολή , καί πρόβλημα , διεγερτικός χρεία διάνοια . Τῖς οὖν εἰμί ὁ συμβολή , καί τίς · ὁ πρόβλημα , καί εἰς ὁ παραβολή , καί εἰς ὁ σοφία , ὅς ἄνωθεν ἀκούω ; ἵνα τίς φοβέω , φημί , ἐν ἡμέρα Ποτηρά ; ἄλλος , ἐν ἡμέρα Ποτηρά . ἄλλος , Κακός . ὁ Σύρος , Ρα . ὁ ἀνομία ὁ πέτρα ἐγώ πυκλωθω ἐγώ . ἄλλος , ὁ ἴχνιον ἐγώ . ὁ δέ Ἑβραῖος , ἀντί ἀκούω ισουμβουιος . ἀνάκλεις πῶς πρόβλημα , καί αἴνιγμα , καί σκοτεινός ὁ λόγος , καί πολύς ὁ ἀσάφεια ; ἄλλος , εἰμί δοκέω , πρότερος [ 208 ] μανθάνω , ποῖος λέγω πονηρός ἡμέρα . Ποίας τοίνυν εἴωθα καλέω ὁ γραφή ἡμέρα πονηρός ; ὁ ὁ συμφορά , ὁ ὁ κάκωσις , ὁ ὁ περίστασις . ὁ καί αλλοχοω φημί · Μακάριος ὁ σύν ὁ ἐκάλπεωχὸν καί Πέντη · ἐν ἡμέρα Ποτηρά ῥύομαι αὐτός ὁ Κύριος . τοιοῦτος δέ εἰμί ὁ μέλλω ὁ ἀμαρτωλός , ὅς φοβερός ἐκεῖνος , καί ἀφόρητος . ἀνάκλεις πάω ὁ φιλόσοφος ὅρος ὁ ἄνω2 , καί πῶς διευκρινέω σύ ὁ λόγος , ποῖος μέν ἄξιος φόβος , ποῖος δέ κατάγνωσις ; ἄν γάρ μή οὗτος εἰς ὁ ἀγαθός ποιητής διαίρεσις , καθάπερ ἐν σκότος βαδίζω καί σύγχυσις πρᾶγμα περιέρχομαι , ἀπορέω .