joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0200.6
α’ . Τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως καὶ οὗτος ὁ ψαλμὸς ἔχει τα , νίκας λέγων καὶ τὰ τρόπαια τὰ κατὰ τῶν πολεμίων συμβεβηκότα , καὶ τὴν οἰκουμένην πᾶσαν καλῶν εἰς τὴν ὑπὲρ τῶν γεγενημένων εὐφημίαν . Ἄλλ’ ἴσως τινὶ ἀνάξιον εἶναι δοκεῖ τῆς τοῦ θείου Πνεύματος παραίνεσεως τὸ προοίμιον , καὶ ἡ τεισιᾶν χειροκλεσις , κρότοι , καὶ πάταγοι , καὶ ὀλολυγαί . Οὐ γὰρ τοῖς ἐν τῷ σεμνῷ τοῦτο διδασκαλεῖω συνοῦσι προσήκει ἴσως ταῦτα , ἔρει τις , ἀλλὰ τοῖς μὲν ἐν σκηνῇ καὶ συμποσίοις ἠσχολημένοις , τὸ κροταλίζειν , καὶ ταῖς χειρὶ πατάσσειν · ἀνδράσι δὲ ὑπὸ τῆς τοῦ Πνεύματος χάριτος παιδευμένοις ἡσυχία καὶ εὐταξία πρέπει . Τί τοίνυν βούλεται ὁ λόγος ἐμφῆναι , καὶ τίνὰ τῶν ἀλαλαγμῶν d , καὶ τίνὰ τῶν κρότων φησι ; Καὶ γὰρ καὶ σύνηθες τοῖς ἐν παρατάξει πολεμοῦν καὶ μάχης ποιεῖν , ἀλαλάζειν λέγω , καὶ μέγα κροτεῖν πρὸς τὸ καταπλήττεσθαι τοὺς πολεμίους · γαληνίας δὲ ψυχῆς τοῦτο ἀλλοτριον . Ὁ δὲ ψαλμὸς ἀμφότερα διασκελεύεται , καὶ κροτεῖν , καὶ ἀλαλάζειν . Τί ποτ’ οὖν ἐστὶ τὸ εἰρημένον ; Οὐδὲν ἕτερον , ἀλλ’ ἤδονὴν ἐνδείκνυται καὶ νίκην σύμβολον . Ἐπεὶ καὶ ἐτέρωθι ὁ Προφητης τοὺς ποταμοὺς εἰσάγει κροτοῦντας · [ 188 ] Ποταμοί , φησὶ , κροτήσουσι χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτό · ὁ δὲ Ἠσαΐας , καὶ δένδρα τοῦτο ποιούνα εἰσάγει e , αὐτὸς δὲ οὗτος πάλιν , καὶ δρὴ σκιρτῶντα , καὶ βουνούς , οὐχ ἵνα τοῦτο νομίσωμεν , ὅτι τὰ δρὴ σκιρτᾷ , καὶ οἱ βουνοί , οὐδ’ ἵνα ποταμοὺς κροτοῦντας , ἢ χεῖρας ἔχοντας ( τοῦτο γὰρ ἐσχάτης ἀνοίας ) , ἀλλ’ ἵνα τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἤδονῆς μάθωμεν . Οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ἐστιν ἰδεῖν . Καὶ διὰ τί μὴ εἴπῃ , Χάρητε , καὶ σκιρτήσατε , ἀλλὰ Κροτήσατε , καὶ , Ἀλαλάξατε ; Τὴν μεθ’ ὑπερβολῆς ἡμῖν ἤδονὴν ἐνδεικνύμενος . Ὦσπερ γὰρ Χριστὸς , ὅταν λέγῃ , Σὺ δὲ ὅταν σηστεύσῃς ἀλειφῶν σου τὴν κεφαλήν , καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι , οὐχ ἀλοιφὴν κελεύει γενέσθαι ( οὐδὲ γὰρ τῆς ἡμῶν τοῦτο ποιεῖ ) , ἀλλὰ τὴν ἤδονὴν ἐνδείκνυσθαι , καὶ τὸ φαίδρον τῆς διανοίας ( κελεύει γὰρ γεγηθότα νηστεῖσθαι , μὴ σκυθρωπαζόντα ) , οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα οὐ τοῦτο ἐπετάχθημεν ὡστε κροτεῖν τὰς χεῖρας , ἀλλ’ ἤδεσθαι , καὶ εὐφραίνεσθαι ψάλλοντες . Διαικᾶι δ’ ἂν τις τὸν ψαλμὸν κατὰ ἀναγωγὴν μᾶλλον ἐκλάδοι , τῆς ἱστορίας ἀνώτερος γενόμενος . Εἰ γὰρ καὶ τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ προοίμιον ἀπὸ τῶν αἰσθητῶν ἔχει , ἀλλ’ ὅμως ἐπὶ τὰ νοητὰ χειραγωγεῖ τὸν ἀκροατήν . Ὦπερ γὰρ καὶ ἐμπροσθεν εἴπον , τοῦτο καὶ νῦν
Lemmas: ὅς . ὁ αὐτός ὑπόθεσις καί οὗτος ὁ ψαλμός ἔχω ὁ , Νίκη λέγω καί ὁ τρόπαιον ὁ κατά ὁ πολέμιος συμβεβηκός , καί ὁ οἰκέω πᾶς καλός εἰς ὁ ὑπέρ ὁ γίγνομαι Εὐφημία . ἄλλος ἴσως τις ἀνάξιος εἰμί δοκέω ὁ ὁ θεῖον πνεῦμα παραίνεσις ὁ προοίμιον , καί ὁ τείνω χειροκλεσις , κρότος , καί πάταγος , καί ὀλολυγή . οὖον γάρ ὁ ἐν ὁ σεμνός οὗτος διδασκαλεῖον σύνειμι προσήκω ἴσως οὗτος , ἔρομαι τις , ἀλλά ὁ μέν ἐν σκηνή καί συμπόσιον ἀσχολέω , ὁ κροταλίζω , καί ὁ χείρ πατάσσω · ἀνήρ δέ ὑπό ὁ ὁ πνεῦμα χάρις παιδεύω ἡσυχία καί εὐταξία πρέπω . τις τοίνυν βούλομαι ὁ λόγος ἐμφαίνω , καί τις ὁ ἀλαλαγμός d , καί τις ὁ Κρότων φημί ; καί γάρ καί συνήθης ὁ ἐν παράταξις πολεμέω καί μάχη ποιέω , ἀλαλάζω λέγω , καί μέγας κροτέω πρός ὁ καταπλήσσω ὁ πολέμιος · γαληνιάω δέ Ψυχή οὗτος ἀλλότριος . ὁ δέ ψαλμός ἀμφότερος διασκελευετης , καί κροτέω , καί ἀλαλάζω . τις πρός οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; οὐδείς ἕτερος , ἀλλά ἡδονή ἐνδείκνυμι καί Νίκη σύμβολον . ἐπεί καί ἑτέρωθι ὁ Προφήτης ὁ ποταμός εἰσάγω κροτέω · [ 188 ] Ποταμοί , φημί , κροτέω χείρ ἐπί ὁ αὐτός · ὁ δέ Ἠσαΐας , καί δένδρον οὗτος ποιέω εἰσάγω e , αὐτός δέ οὗτος πάλιν , καί δρὴ σκιρτάω , καί βουνός , οὐ ἵνα οὗτος νομίζω , ὅτι ὁ δρὴ σκιρτάω , καί ὁ βουνός , οὐδέ ἵνα ποταμός κροτέω , ἢ χείρ ἔχω ( οὗτος γάρ ἔσχατος ἄνοια ) , ἀλλά ἵνα ὁ ὑπερβολή ὁ ἡδονή μανθάνω . οὕτως δή καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁράω . καί διά τίς μή εἶπον , χαίρω , καί σκιρτάω , ἀλλά κροτέω , καί , ἀλαλάζω ; ὁ μετά ὑπερβολή ἐγώ ἡδονή ἐνδείκνυμι . ὥσπερ γάρ Χριστός , ὅταν λέγω , σύ δέ ὅταν σήθω ἀλείφω σύ ὁ κεφαλή , καί ὁ πρόσωπον σύ νίζω , οὐ ἀλοιφή κελεύω γίγνομαι ( οὐδέ γάρ ὁ ἐγώ οὗτος ποιέω ) , ἀλλά ὁ ἡδονή ἐνδείκνυμι , καί ὁ Φαῖδρος ὁ διάνοια ( κελεύω γάρ γηθέω νηστεύω , μή σκυθρωπάζω ) , οὗτος δή καί ἐνταῦθα οὖον οὗτος ἐπιτάσσω ὡστε κροτέω ὁ χείρ , ἀλλά ἥδομαι , καί εὐφραίνω ψάλλω . διαικη δέ εἄν τις ὁ ψαλμός κατά ἀναγωγή μᾶλλον κλάδος , ὁ ἱστορία ἀνώτερος γίγνομαι . εἰμί γάρ καί ὁ ἀρχή καί ὁ προοίμιον ἀπό ὁ αἰσθητής ἔχω , ἀλλά ὅμως ἐπί ὁ νοητός χειραγωγέω ὁ ἀκροατής . ὅσπερ γάρ καί ἔμπροσθεν εἶπον , οὗτος καί νῦν