joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0096.2
Ἐπλεονέκτησέ τις ; Ἐαυτὸν ἀπώλεσε . Τὸν μὲν γὰρ πλεονεκθητέαν πολλὰκις καὶ ὤνησε , τὴν δὲ ἑαυτοῦ ψυχὴν προδούλωκεν . Ἠδίκησέ τις ; Ἐαυτῷ τὸ ζῆκος περιέπειρεν . Οὐ γὰρ τὸ παθεῖν κακῶς , ἀλλὰ τὸ ποιῆσαι κακῶς , τοῦτο μάλιστα ἐστὶ τὸ πάσχειν κακῶς . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος παρήγει μᾶλλον ἀδικεῖσθαι , καὶ μὴ ἀδικεῖν · καὶ ὁ Χριστός , ῥαπίζεσθαι καὶ μὴ ἀντιρᾶσθαι · λέγειν , ἀλλὰ παρέχειν ἑαυτὸν εἰς τὸ πᾶσχειν . Τοῦτο μεγίστης ἰσχὺς , τοῦτο ὑπομονὴν ἐργάζεται , τοῦτο ἰσχυρὰν τὴν ψυχὴν κατασκευάζει , [ 74 ] τοῦτο τῶν παθῶν ἀνότερον ποιεῖ . Ὁ γὰρ ἀδίκων ἕτερον , ἢ τύπων ἢ ὑβρίζων , πρότερον αὐτὸς ὑπὸ τοῦ πάθους χειρωθεὶς , καὶ αἰχμάλωτος γενόμενος , τότε δοκεῖ τὸν πλησίον ἀδικεῖν · αὐτὸς δὲ χαλεπώτερα πέπονθε , τὴν ἐχάτην δουλείαν δουλεύσας . Ἐπιστρέφει δὲ σῶνος αὐτοῦ εἰς κεφαλὴν αὐτοῦ , καὶ ἐπὶ κορυφὴν αὐτοῦ ἡ ἀδικία αὐτοῦ καταβήσεται . Καὶ περὶ τοῦ Ἀχιτὸφελ καὶ περὶ τοῦ Ἀβεσσαλὼμ ταῦτα εἰρήσθαι φασιν · ἀμφοτέρων γὰρ ἡ κεφαλὴ εἰς τιμωρίαν κατέπεσεν . Ὁ μὲν γὰρ ἀγχόνη χρησάμενος , οὕτως τὸν βίον κατέλυσεν · ἐκεῖνος δὲ ὑπὸ τοῦ δένδρου ἐλαθὼν , καὶ ἐξαρτηθεὶς ὑπὸ τῆς κόμης , πολὺν ἐκρέματο χρόνον . Οὕτω καὶ Ἰούδας ἀγχόνη τὸν βίον κατέλυσε , εἰδὼς ὅτι ἐπὶ κακῇ τῆς αὐτοῦ κεφαλῆς πάντα εἰργάσατο . Καὶ ὁ Ἀχιτόφελ νοήσας ὅτι πάντως περιέσται ὁ Δαυὶδ , ἀπελθὼν ἀπήνητο · καὶ ὁ Ἀβεσσαλὼμ ἄκων ἐκρέματο , καὶ οὐκ εὐθέως ἀνηρεῖτο , ἀλλ᾽ ὡσπερ ἐν δικαστηρίῳ πρότερον ἀνηρτήθη , καὶ τῷ ζῷῳ προσεχλῶθ᾽ · καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν ψῆφον ἀνοῦδεν φέροντος , ἐπὶ πολὺν ἐκρέματο χρόνον , ὑπὸ τοῦ συνεξότου λοιπὸν μαστιζόμενοςᵃ . Αὐτὸς μὲν γὰρ ἐπεθύμει τὴν δεξιὰν τῷ λαίμῳ βαπτίσαι τῷ πατρικῷ · ὁ δὲ πατὴρ καὶ οὕτως φείσασθαι αὐτοῦ παρήγγει τοῖς στρατιώταις . Καὶ οὕτως οὐκ ἔν χενδοσίᾳς τὸ λεγόμενον , ὅτι καὶ μετὰ θάνατον ἀποδύρεται . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι οὐκ ἀνθρωπίνης ἦν σπουδῆς τὸ γινόμενον , ἀλλ᾽ ὧν θεῖον ἦν τὸ δικαστηρίον , τρίχες καὶ ξύλον αὐτὸν ἔσχασαν , καὶ ζῶον ἄλογον παρέθηκε , καὶ ἀντὶ μὲν σινοῦνιου ἡ κόμη , ἀντὶ δὲ ξύλου τὸ δένδρον γέγονεν , ἀντὶ δὲ στρατιώτου προσἦγαγεν αὐτὸν ἡ ἡμίονος . Καὶ σκόπει τὸ παράδοξον . Ταῦτα παθὼν , οὐδὲς ἐτόλμησε προσελθεῖν τῶν αὐτοῦ , καὶ καθελεῖν αὐτόν , τοσαύτης γενομένης σχολῆς . Καὶ τοῦτο δὲ ὁ Θεὸς ψωνομεῖ , ὡστε μήτε καθ-αιρεθῆναι , μήτε δεδεμένον ἀπενεχθῆναι τῷ πατρὶ , ἐπειδὴ τὰ πατρικὰ σπλάγχνα πέρα τοῦ μέτρου τὴν φειδὼν ἐπεδείκνυτοᵇ · καὶ τὸ δὲ θαυμαστότερον , ὅτι ὁ καταλλάξας αὐτῷ τὸν πατέρα , οὗτος αὐτὸν ἀνήρει ,
Lemmas: πλεονεκτέω τις ; ἑαυτοῦ ἀπόλλυμι . ὁ μέν γάρ πλεονεκθητέαν πολλάκις καί ὀνίνημι , ὁ δέ ἑαυτοῦ ψυχή προδουλόω . ἀδικέω τις ; αὐτός ὁ Ζήκος περιπείρω . οὖον γάρ ὁ πάσχω κακῶς , ἀλλά ὁ ποιέω κακῶς , οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ πάσχω κακῶς . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος παράγω μᾶλλον ἀδικέω , καί μή ἀδικέω · καί ὁ Χριστός , ῥαπίζω καί μή ἀντιλέγω · λέγω , ἀλλά παρέχω ἑαυτοῦ εἰς ὁ πάσχω . οὗτος μέγας ἰσχύς , οὗτος ὑπομονή ἐργάζομαι , οὗτος ἰσχυρός ὁ ψυχή κατασκευάζω , [ 74 ] οὗτος ὁ πάθος ἄνος ποιέω . ὁ γάρ ἄδικος ἕτερος , ἢ τύπος ἢ ὑβρίζω , πρότερος αὐτός ὑπό ὁ πάθος χειρόω , καί αἰχμάλωτος γίγνομαι , τότε δοκέω ὁ πλησίος ἀδικέω · αὐτός δέ χαλεπός πάσχω , ὁ χάσκω δουλεία δουλεύω . ἐπιστρέφω δέ Σώνος αὐτός εἰς κεφαλή αὐτός , καί ἐπί κορυφή αὐτός ὁ ἀδικία αὐτός καταβαίνω . καί περί ὁ Ἀχιτόφελ καί περί ὁ Ἀβεσσαλώμ οὗτος εἴρω φημί · ἀμφότερος γάρ ὁ κεφαλή εἰς τιμωρία καταπίπτω . ὁ μέν γάρ ἀγχόνη χράω , οὕτως ὁ βίος καταλύω · ἐκεῖνος δέ ὑπό ὁ δένδρον λανθάνω , καί εξαρτώ ὑπό ὁ κόμης , πολύς κρεμάννυμι χρόνος . οὕτως καί Ἰούδας ἀγχόνη ὁ βίος καταλύω , εἰδοί ὅτι ἐπί κακός ὁ αὐτός κεφαλή πᾶς ἐργάζομαι . καί ὁ Ἀχιτόφελ νοέω ὅτι πάντως περίειμι ὁ Δαυίδ , ἀπέρχομαι ἀφίημι · καί ὁ Ἀβεσσαλώμ ἄκων κρεμάννυμι , καί οὐ εὐθύς ἀναιρέω , ἀλλά ὡς ἐν δικαστήριον πρότερος ἀναρτάω , καί ὁ ζῷον προσεχλῶθ᾽ · καί ὁ Θεός ὁ ψῆφος ἀνοδεύω φέρω , ἐπί πολύς κρεμάννυμι χρόνος , ὑπό ὁ συνεξοος λοιπός μαστίζω . αὐτός μέν γάρ ἐπιθυμέω ὁ δεξιά ὁ λαιμός βαπτίζω ὁ πατρικός · ὁ δέ πατήρ καί οὕτως φείδομαι αὐτός παράγω ὁ στρατιώτης . καί οὕτως οὐ ἐν χενδοσίᾳς ὁ λέγω , ὅτι καί μετά θάνατος ἀποδύρομαι . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ ἀνθρώπινος εἰμί σπουδή ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὅς θέω εἰμί ὁ δικαστήριον , θρίξ καί ξύλον αὐτός σχάζω , καί ζῷον ἄλογος παρατίθημι , καί ἀντί μέν σινουνιον ὁ κόμη , ἀντί δέ ξύλον ὁ δένδρον γίγνομαι , ἀντί δέ στρατιώτης προσάγω αὐτός ὁ ἡμίονος . καί σκοπέω ὁ παράδοξος . οὗτος πάσχω , οὐδή τολμάω προσέρχομαι ὁ αὐτός , καί καθαιρέω αὐτός , τοσοῦτος γίγνομαι σχολή . καί οὗτος δέ ὁ θεός ψωνομεῖ , ὡστε μήτε καθαιρέω , μήτε δήω ἀποφέρω ὁ πατήρ , ἐπεί ὁ πατρικός σπλάγχνον πέρα ὁ μέτρον ὁ φειδός ἐπιδείκνυμι · καί ὁ δέ θαυμαστός , ὅτι ὁ καταλλάσσω αὐτός ὁ πατήρ , οὗτος αὐτός ἀναιρέω ,