joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0473.1
λστος κρύσταλλον , ἀλλ' ἐπῆγαγεν , Ὦσεὶ ψυμοὺς . Ἐμοὶ δοκεῖ κάτευξέν τὴν εὐεὐλίαν τοῦ ἐργαζομένου δηλοῦν καὶ τὴν εὐπρίαν . Ὁ ἀπαγγέλλων τὸν λόγον αὐτοῦ τῷ Ἰακώβ . Ἔτερος , Ἀκριδασμοὺς a . Ἄλλος , Προστέγματα , Δικαιώματα καὶ κήματα αὐτοῦ τῷ Ἰσραήλ . Οὐκ ἐποίησεν οὕτω παντὶ ἔθνει . Ἄλλος , Ὄνομα . Καὶ τὰ κήματα αὐτοῦ οὐκ ἐδήλωσεν αὐτοῖς . Ὄρα πῶς πάλιν ἀπὸ τῶν καθολικῶν ἐπὶ τὰ μερικά μεταγεί τὸν λόγον , καὶ τῶν Ἰουδαίων τὰ ἐξαίρετα , βουλόμενος διεγείραι αὐτοὺς πρὸς πλείονα σπουδὴν . Ἀρχόμενος οὖν τοῦ ψαλμοῦ περὶ τῶν αἰσθητῶν διελέχθη καὶ σῶμα ὠφελούντων , οἷον ἀσφαλείας , εὐετηρίας , εἰρήνης · ἐνταῦθα δὲ ἐπὶ τὰ ψυχώτερα ἀνάγει τὸν λόγον , τὸν περὶ τῆς νομοθεσίας λόγον ἀναπλῶν , ἔπερ μάλιστα εἶδος εὐεργεσίας b , ἀπάγιν κακίας , χειραγωγεῖ πρὸς ἀρετὴν , φωτίζειν διάνοιαν . Διὸ καὶ Μωϋσῆς ἄνω καὶ κάτω τοῦτο στρέφων ἔλεγε · Ποῖος ὡς οὗτος λαός · τὸ ἔθνος τὸ μέγα , ψ ἣστιν αὐτῷ Θεὸς ἐγγὺς αὐτοῦ , ὡς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν , ἐπὶ πᾶσιν οἷς αὐτὸν ἐκπικλεσόμεθα · Καὶ ὁ Δαυὶδ πάλιν · Ποιῶν ἐλεημοσύνας ὁ Κύριος , καὶ κήμα πᾶσι τοῖς ἀδικουμένοις . Ἐγνώρισεν τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ τῷ Μωϋσεῖ , τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ τὰ θελήματα αὐτοῦ . Καὶ ὁ Ἱερεμίας · Ὦδεος ὁ Θεὸς ἡμῶν · οὐ λογιηθήσεται ἕτερος πρὸς αὐτόν . Ἐδεῦρε πᾶσαν ὁδὸν ἐπιστήμην , καὶ ἔδωκεν αὐτῇ τῷ παιδί αὐτοῦ , καὶ Ἰσραὴλ τῇ ἡγαπημένῃ ὑπ' αὐτοῦ . Ἄλλ' Ἰσὺς εἴποι τις ἄν · Καὶ μὴ δηλώσας τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις , πῶς αὐτοὺς κολάζει ; Ὅτι μὲν γὰρ κολάζει καὶ τοὺς πρὸ τοῦ νόμου καὶ τοὺς πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἀμαρτάνοντας , δηλοῦν ἐξ ὧν Χριστὸς φησι · Βασιλίσσα νότου ἀναστήσεται , καὶ κατακρινεῖ τὴν γενεὰν ταύτην . Καὶ πάλιν · Ἄνδρες Νινευῖται ἀναστήσονται καὶ κατακρινούσι τὴν γενεὰν ταύτην . Πάντως γὰρ διὰ τοῦτο οὕτως εἴρηται , ὡς χάκεινον λόγον ὑπεχόντων , καὶ τὸν μὲν ἐπαινουμένων , τῶν δὲ κολαζομένων . Εἰ δὲ μὴ ἦν δήλια αὐτοῖς τὰ πρακτέα , πῶς ἠμελλον κατακρίνειν τούτους ; Πῶς δὲ πάλιν ἔλεγεν , ὅτι Τὸ αἷμα ἐκδικηθήσεται ἀπὸ τοῦ αἵματος Ἄβελ τοῦ δικαίου ἕως τοῦ αἵματος Ζαχαρίου ; πῶς δὲ καὶ , Ἀνεκτέρερον ἔστιν γῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρας ; Τῷ γὰρ εἰπεῖν , Ἀνεκτότερον , οὐ τελείαν ἀπαλλαγὴν , ἀλλὰ κουφοτέραν τιμωρίαν , ὧν ἥμαρτον , αὐτοὺς διδόναι δηλοῖ . Εἰ δὲ οἱ κολασθέντες οὕτως χαλεπῶς πάλιν δίκην διδάσαι , τῶν ἄλλων διαφεύξεται ; γ . Ὀρῶμεν δὲ καὶ τοὺς ἐπὶ τοῦ κατακλυσμοῦ δίκην δεδωκῶτας , καὶ , ἕτερους πολλούς , καὶ αὐτὸν δὲ τὸν Κάιν . Καὶ ὁ Παῦλος δὲ φησι , τὸ αὐτὸ τούτων δηλῶν · Ἀποκαλύπτεται ὀργὴ Θεοῦ ἀπ' οὐρανοῦ ἐπὶ πᾶσαν ἀσέβειαν καὶ ἀδικίαν ἀνθρώπων τῶν τὴν ἀλήθειαν ἐν [ 486 ] ἀδικίᾳ κατεχόντων · διότι τὸ γνωστὸν τοῦ Θεοῦ φανερόν ἐστιν ἐν αὐτοῖς . Ὁ γὰρ Θεὸς αὐτοῖς ἐφανέρωσεν . Τὰ γὰρ ἀόρατα αὐτοῦ ἀπὸ κτίσεως κόσμου τοῖς ποιήμασι νοούμενα καθορᾶται , ἢ τε ἀδίος αὐτοῦ δύναμις καὶ θεότης , εἰς τὸ εἶναι αὐτοὺς ἀναπολογήτους . Ἐπεὶ τὸν περὶ τοῦ βίου κιτῶν λόγον , οὐδ' ἐνταῦθα ἀφήσω αὐτοὺς ἀνευθύνας , οὕτω λέγων · Οἴστες τὸ δικαίωμα τοῦ Θεοῦ ἐπινούντες , δεῖ οἱ τοιαῦτα πράσσοντες δεῖοι θανάτου εἶναι , οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦντες , ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράσσουσι . Λογικὴ δὲ τοῦτο , ὦ ἄνθρωπε , ὁ κρίνων τοὺς τὰ τοιαῦτα πράσσοντας , καὶ ποιοῦν αὐτά , δεῖ οὐ ἐκφεύγειν τὸ κήμα τοῦ Θεοῦ ; Ἡ τοῦ πλοῦτον τῆς χρηστότητος αὐτοῦ , καὶ τῆς ἀνοχῆς , καὶ τῆς μακροθυμίας καταφρονεῖς , ἀγνοῶν ὅτι τὸ χρηστὸν τοῦ Θεοῦ εἰς μετάνοιαν σε ἄγει ; Κατὰ δὲ τὴν σκληροκαρδίαν σου , καὶ ἀμετανόητον καρδίαν , θησαυρίζεις σαυτῷ ὀργὴν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς καὶ ἀποκαλύψεως καὶ δικαιοκρισίας τοῦ Θεοῦ , ὃς ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ · τοῖς μὲν γὰρ ὑπομονὴν ἐργον ἀγαθόν , δόξαν καὶ τιμὴν καὶ ἀφθαρσίαν ζητοῦσι , ζωὴν αἰώνιον · τοῖς δὲ ἐξ ἐριθείας c ἀπειθοῦσι μὲν τῇ ἀληθείᾳ , πειθομένοις δὲ τῇ ἀδικίᾳ , θυμὸς καὶ ὀργὴ καὶ θλίψις καὶ στενοχωρία ἐπὶ πᾶσαν ψυχὴν ἀνθρώπου d τοῦ κατεργαζομένου τὸ κακόν , Ἰουδαίου τε πρῶτον , καὶ Ἕλληνος . Ὀρᾷς διὰ πάντων τῶν εἰρημένων πῶς ἀπαντες ὅσοι γεγόνασιν ἄνθρωποι , καὶ πρὸ τοῦ νόμου , δίκην διδάσαι , καὶ ὅσοι τῆς ἀρετῆς ἐπεμελήσαντο καὶ ἀσεβείας ἀπηλλάγησαν , ἀγαθῶν ἀπολαύσουσι ; Πῶς οὖν ἢ τοῦτο ἔσται , ἢ ἐκεῖνο , εἴπερ οὐκ ἠδεισαν τὸ πρακτέον ; Εἰ δὲ καὶ ἠδεισαν τὸ πρακτέον , φησι , πῶς λέγει , Οὐκ ἐποίησεν οὕτω παντὶ ἔθνει , καὶ τὰ κήματα αὐτοῦ οὐκ ἐδήλωσεν αὐτοῖς ; Τί οὖν ἐστι τὸ εἰρημένον , καὶ εἰ ποτε δηλοῦν βούλεται ; Ἄκουε . Γραπτὸν νόμον οὐδὲν τῶν ἄλλων ἔθνων ἔδωκε · τὸν μὲν γὰρ φυσικὸν ἔνδοθεν εἶχον ἀπαντες ἐνηχούμενα , τὶ μὲν καλόν , τὶ δὲ οὐ τοιοῦτον . Ὁμοῦ γὰρ πλάττων τὸν ἄνθρωπον ὁ Θεὸς , τοῦτο αὐτῷ ἐνέθηκε δικαστήριον ἀδέκαστον , τὴν ἐν ἑκάστῳ τοῦ συνειδότος ἰδέαν . Τοῖς δὲ Ἰουδαίοις ἐξαιρετὸν τὶ ἐπραγματεύσατο , τὸ καὶ διὰ γραμμάτων δηλοῦσαι τὰ νόμιμα . Διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς οὐκ εἶπεν , ὅτι · Οὐκ ἐποίησεν ἐν παντὶ ἔθνει , ἀλλ' , Οὕτως · οὐκ ἐποίησεν . Τοῦτέστιν , οὐ πλάκας αὐτοῖς ἐπέμψεν , οὐ γράμματα , οὐ νομοθέτην Μωϋσέα , οὐ τὰλλα τὰ ἐπὶ τοῦ Σινὰ δρους · ἀλλὰ τούτων ἀπάντων ἐκ περιουσίας Ἰουδαίοις μόνον ἀπηλλάσαν · ἡ μέντοι πᾶσα φύσις ἢ ἀνθρωπίνη ἀρχοῦντα εἶχε τὴν ἀπὸ τοῦ συνειδότος νόμον . Ἄπερ καὶ ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγεν · Ὅταν γὰρ ἔθνη τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιῶ · οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες , ἑαυτοῖς εἰσι νόμος . Διὸ καὶ μείζονος τῆς κατακρίσεως Ἰουδαῖοι δεῖοι , ὅτι μετὰ τοῦ φυσικοῦ καὶ τὸν γραπτὸν λαβόντες , [ 487 ] τοσαῦτα παρηγόρησαν . Ὥστε ἢ πολλὴ τοῦ Θεοῦ εὐεργεσία πλείονος αὐτοῖς κατακρίσεως ὑπόθεσις γίνεται
Lemmas: λστος κρύσταλλος , ἀλλά ἐπάγω , ὡσεί ψυμοὺς . ἐμός δοκέω κατεύχομαι ὁ εὐεὐλίαν ὁ ἐργάζομαι δηλόω καί ὁ εὐπρίαν . ὁ ἀπαγγέλλω ὁ λόγος αὐτός ὁ Ἰακώβ . ἕτερος , ακριδασμος a . ἄλλος , Προστέγματα , δικαίωμα καί κήματα αὐτός ὁ Ἰσραήλ . οὐ ποιέω οὗτος πᾶς ἔθνος . ἄλλος , ὄνομα . καί ὁ κήματα αὐτός οὐ δηλόω αὐτός . σύργαστρος πῶς πάλιν ἀπό ὁ καθολικός ἐπί ὁ μερικός μετάγω ὁ λόγος , καί ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἐξαίρετος , βούλομαι διεγείρω αὐτός πρός πλείων σπουδή . Ἀρχόμενος οὖν ὁ ψαλμός περί ὁ αἰσθητής διαλέγω καί σῶμα ὠφελέω , οἷος ἀσφάλεια , εὐετηρία , εἰρήνη · ἐνταῦθα δέ ἐπί ὁ ψυχός ἀνάγω ὁ λόγος , ὁ περί ὁ νομοθεσία λόγος ἀναπλέω , ἔπερος μάλιστα εἶδος εὐεργεσία b , ἀπάγω κακία , χειραγωγέω πρός ἀρετή , φωτίζω διάνοια . Διὸ καί Μωϋσῆς ἄνω καί κάτω οὗτος στρέφω λέγω · ποῖος ὡς οὗτος λαός · ὁ ἔθνος ὁ μέγας , ψ εἰμί αὐτός θεός ἐγγύς αὐτός , ὡς Κύριος ὁ θεός ἐγώ , ἐπί πᾶς ὅς αὐτός ἐκπίμπλημι · καί ὁ Δαυίδ πάλιν · ποιός ἐλεημοσύνη ὁ Κύριος , καί κῆμος πᾶς ὁ ἀδικέω . γνωρίζω ὁ ὁδός αὐτός ὁ Μωϋσῆς , ὁ υἱός Ἰσραήλ ὁ θέλημα αὐτός . καί ὁ Ἱερεμίας · Ὠδέος ὁ θεός ἐγώ · οὖον λογίζομαι ἕτερος πρός αὐτός . δεῦρο πᾶς ὁδός ἐπιστήμη , καί δίδωμι αὐτός ὁ παῖς αὐτός , καί Ἰσραήλ ὁ ἀγαπάω ὑπό αὐτός . ἄλλος Ἰσὺς εἶπον τις ἄν · καί μή δηλόω ὁ λοιπός ἄνθρωπος , πῶς αὐτός κολάζω ; ὅτι2 μέν γάρ κολάζω καί ὁ πρό ὁ νόμος καί ὁ πανταχοῦ ὁ οἰκέω ἁμαρτάνω , δηλόω ἐκ ὅς Χριστός φημί · Βασιλίσσα νότος ἀνίστημι , καί κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος . καί πάλιν · ἀνήρ Νινευῖται ἀνίστημι καί κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος . πάντως γάρ διά οὗτος οὕτως εἴρω , ὡς χάκεινον λόγος ὑπέχω , καί ὁ μέν ἐπαινέω , ὁ δέ κολάζω . εἰμί δέ μή εἰμί δήλιος αὐτός ὁ πρακτέος , πῶς μέλλω κατακρίνω οὗτος ; Πῶς δέ πάλιν λέγω , ὅτι ὁ αἷμα ἐκδικέω ἀπό ὁ αἷμα Ἄβελ ὁ Δίκαιος ἠώς ὁ αἷμα Ζαχαρίας ; πῶς δέ καί , Ἀνεκτέρερον εἰμί γῆ Σόδομα καί Γόμορρα ; ὁ γάρ εἶπον , ἀνεκτός , οὖον τέλειος ἀπαλλαγή , ἀλλά κοῦφος τιμωρία , ὅς ἁμαρτάνω , αὐτός δίδωμι δηλόω . εἰμί δέ ὁ κολάζω οὕτως χαλεπῶς πάλιν δίκη διδάσκω , ὁ ἄλλος διαφεύγω ; γ . ὁράω δέ καί ὁ ἐπί ὁ κατακλυσμός δίκη δίδωμι , καί , έτερος πολύς , καί αὐτός δέ ὁ Κάϊς . καί ὁ Παῦλος δέ φημί , ὁ αὐτός οὗτος δηλόω · ἀποκαλύπτω ὀργή Θεός ἀπό οὐρανός ἐπί πᾶς ἀσέβεια καί ἀδικία ἄνθρωπος ὁ ὁ ἀλήθεια ἐν [ 486 ] ἀδικία κατέχω · διότι ὁ γνωστός ὁ Θεός φανερός εἰμί ἐν αὐτός . ὁ γάρ θεός αὐτός φανερόω . ὁ γάρ ἀόρατος αὐτός ἀπό κτίσις κόσμος ὁ ποίημα νοέω καθοράω , ἢ τε α̅δ̅ι̅ο̅ς̅ αὐτός δύναμις καί θεότης , εἰς ὁ εἰμί αὐτός ἀναπολόγητος . ἐπεί ὁ περί ὁ βίος χιτών λόγος , οὐδέ ἐνταῦθα ἀφίημι αὐτός ἀνευθύνω , οὗτος λέγω · Οἴστες ὁ δικαίωμα ὁ Θεός ἐπινέω , δεῖ ὁ τοιοῦτος πράσσω δείδω θάνατος εἰμί , οὖον μόνος αὐτός ποιέω , ἀλλά καί συνευδοκέω ὁ πράσσω . λογικός δέ οὗτος , εἰμί ἄνθρωπος , ὁ κρίνω ὁ ὁ τοιοῦτος πράσσω , καί ποιέω αὐτός , δεῖ οὖον ἐκφεύγω ὁ κῆμος ὁ Θεός ; ὁ ὁ πλοῦτος ὁ χρηστότης αὐτός , καί ὁ ἀνοχή , καί ὁ μακροθυμία καταφρονέω , ἀγνοέω ὅτι ὁ χρηστός ὁ Θεός εἰς μετάνοια σύ ἄγω ; κατά δέ ὁ σκληροκαρδία σύ , καί ἀμετανόητος Καρδία , θησαυρίζω σεαυτοῦ ὀργή ἐν ἡμέρα ὀργή καί ἀποκάλυψις καί δικαιοκρισία ὁ Θεός , ὅς πωλέω ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός · ὁ μέν γάρ ὑπομονή ἔργον ἀγαθός , δόξα καί τιμή καί ἀφθαρσία ζητέω , ζωή αἰώνιος · ὁ δέ ἐκ ἐριθεία c ἀπειθέω μέν ὁ ἀλήθεια , πείθω δέ ὁ ἀδικία , θυμός καί ὀργή καί θλῖψις καί στενοχωρία ἐπί πᾶς ψυχή ἄνθρωπος d ὁ κατεργάζομαι ὁ κακός , Ἰουδαῖος τε πρῶτος , καί Ἕλλην . ὁράω διά πᾶς ὁ εἴρω πῶς ἅπας ὅσος γίγνομαι ἄνθρωπος , καί πρό ὁ νόμος , δίκη διδάσκω , καί ὅσος ὁ ἀρετή ἐπιμελέομαι καί ἀσέβεια ἀπαλλάσσω , ἀγαθός ἀπολαύω ; Πῶς οὖν ἢ οὗτος εἰμί , ἢ ἐκεῖνος , εἴπερ οὐ οἶδα ὁ πρακτέος ; εἰμί δέ καί οἶδα ὁ πρακτέος , φημί , πῶς λέγω , οὐ ποιέω οὗτος πᾶς ἔθνος , καί ὁ κήματα αὐτός οὐ δηλόω αὐτός ; τις οὖν εἰμί ὁ εἴρω , καί εἰμί ποτός δηλόω βούλομαι ; Ἄκουος . γραπτός νόμος οὐδείς ὁ ἄλλος ἔθνος δίδωμι · ὁ μέν γάρ φυσικός ἔνδοθεν ἔχω ἅπας ἐνηχέω , τίς μέν καλός , τίς δέ οὖον τοιοῦτος . ὁμός γάρ πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ὁ θεός , οὗτος αὐτός ἐντίθημι δικαστήριον ἀδέκαστος , ὁ ἐν ἕκαστος ὁ σύνοιδα ἰδέα . ὁ δέ Ἰουδαῖος ἐξαιρετός τίς πραγματεύομαι , ὁ καί διά γράμμα δηλόω ὁ νόμιμος . Ζεύς οὗτος καί αὐτός οὐ εἶπον , ὅτι · οὐ ποιέω ἐν πᾶς ἔθνος , ἀλλά , οὕτως · οὐ ποιέω . τουτέστιν , οὖον πλάξ αὐτός πέμπω , οὖον γράμμα , οὖον νομοθέτης Μωϋσῆς , οὖον ὅς ὁ ἐπί ὁ Σινά δρους · ἀλλά οὗτος ἀπαντάω ἐκ περιουσία Ἰουδαῖος μόνος ἀπαλλάσσω · ὁ μέντοι πᾶς φύσις ἢ ἀνθρώπινος ἄρχω ἔχω ὁ ἀπό ὁ σύνοιδα νόμος . Ἄπερ καί ὁ Παῦλος δηλόω λέγω · ὅταν γάρ ἔθνος ὁ μή νόμος ἔχω , φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω · οὗτος νόμος μή ἔχω , ἑαυτοῦ εἰμί νόμος . Διὸ καί μείζων ὁ κατάκρισις Ἰουδαῖος δείδω , ὅτι μετά ὁ φυσικός καί ὁ γραπτός λαμβάνω , [ 487 ] τοσοῦτος παρηγορώ . ὥστε ἢ πολύς ὁ Θεός εὐεργεσία πλείων αὐτός κατάκρισις ὑπόθεσις γίγνομαι