joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0244.2
Ἐ . Οὐ γὰρ μόνον οὐ προέθης τι παρὰ τῆς τοῦ νόμου διδασκαλίας , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῆς φύσεως ἔχεις , ἐπῆρωσας . Τῶν γὰρ οὐ πρακτέων , καὶ τῶν μὴ τοιούτων φυσικῶς κειμένων ἡμῖν οἱ λόγοι . Σὺ δὲ αὐτοὺς ἀπίσω , καὶ οὐκ ἔχεις ἐν μνήμῃ . Εἰ ἐθεώρεις κλέπτην , συνέτρεχες αὐτῷ , καὶ μετὰ μοιχῷ τὴν μερίδα σου ἐτίθεις . Ἐπεὶδὴ γὰρ οὐκ ἔστιν ἀνθρώπων εὐρεῖν ἀναμάρττον ἀνθρώπου · διὸ καὶ αὐτὸς ἔλεγεν . Τίς καυχήσεται ὅτι τὴν καρδίαν ; ἢ τίς καθαρὸς ἀπὸ ἀμαρτίας ; καὶ Παῦλος εἶπεν , Οὐδεὶς ἐμπαρὶ σύνοιδω , ἐπάγγελον . Ἄλλ' οὐκ ἐν τούτῳ δεδικαιώμαι · καὶ , Δίκαιος δὲ ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογίᾳ , εὐλόγως ὅτι τῶν ἡμαρτημένων αὐτῷ . Ἴνα οὖν μηδεὶς ἔχῃ λέγειν , ὅτι ἐμ πάντες ἐν ἀμαρτίαις , τῶν δὲ ἀμαρτωλῶν ἐκέλευσε μὴ διηγέλεσθαι τὰ δικαίωματα , ἵνα ἔσται ἡ διηγήσεως ; ἵνα μὴ τις οὖν ταῦτα λέγῃ , τίθησι καὶ κατ' εἶδος ἀμαρτίων εἴδη . Ἔστι γὰρ ἀμαρτία πρὸς θάνατον , καθάπερ καὶ ὁ Ἰηλ εἶπεν . Ἐὰν ἁμάρτῃ ἀμάρτη ἀνθρώπου , προσεύξεται περὶ αὐτοῦ ὁ ἱερεὺς · εἰ δὲ τῷ Κυρίῳ ἀμάρτησι , τὶς προσευξεται περὶ αὐτοῦ ; Καὶ ἐν τῷ νόμῳ δὲ τὰ μὲν ἦν ἄναιστα , ὡς καὶ θανάτῳ κολάζεσθαι · τὰ δὲ εἶχε τινὰ ταχίστην παραμυθίαν · οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἐν τῇ Καινῇ . Ἐὰν ἁμάρτῃ ὁ ἀδελφὸς σου , φησιν , ἐλεῖσον αὐτὸν μεταξὺ σοῦ καὶ αὐτοῦ μόνοι . Ἐὰν δὲ μὴ ἀκούσῃ , παράλαβε ἐκὶ μετὰ σαυτοῦ δύο , φησίν . Ἐὰν μηδὲ τούτων ἀκούσῃ , ἔστω σοι ὡς ὁ ἔθνικος καὶ τελώνης . Καίτοι γε ἀλλογοῦ εἰπόντος τοῦ Πέτρου . Ποσάκις , ἔαν ἁμάρτῃ ὁ ἀδελφὸς μου εἰς ἐμέ , ἀφήσω αὐτῷ ; καὶ ἀποκρίνας . Ἐως ἐβδομηκοστᾶκις ἑπτά · ἐναῦθα δὲ μετὰ δύο παραινέσεις μέγα δείκνυσι τὸ πλημμέλημα , καὶ οὐκ ἀναγκάζει παραμεῖναι πάλιν . Τί οὖν ; ἐναντία [ 253 ] ταῦτα ἐκεῖνον ; Ἀπαγε · ἀλλὰ το , Ἐβδομηκοστᾶκις ἑπτά , ἐὰν μετανοή , λέγει . Πῶς γὰρ ἄν τις ἀφήσει τῷ μηδὲ ἡμαρτηκέναι ὁμολογοῦντι , μηδὲ μετανοοῦντι ; Καὶ γὰρ τῶν λατρῶν φάραμα ἀπαιτοῦντες , καὶ τοῦ ἔλκους δείκνυμεν . Τίς οὖν ἐστιν ὁ ἀμαρτωλός , περὶ οὗ φησιν ἐνταῦθα ἡ Γραφή ; Ἀκούσασιν μετὰ ἀκριβείας . Καὶ γὰρ ὑπογράφει αὐτὸν , διὰ τῶν ἔξης οὕτω λέγων . Εἰ ἐθεώρεις κλέπτην , συνέτρεχες αὐτῷ , καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐτίθεις . Τὸ στόμα σου ἐπελάυσας κακίαν , καὶ ἡ γλῶσσά σου περιέσπλε δολιότητος . Καθήμενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλεις , καὶ κατὰ τοῦ νιοῦ τῆς μητρός σου ἐθίθεις σκάνδαλον . Εἶδες καθάπερ ἐν εἰκόνι τῆς κακίας τὰ χρώματα , καὶ πῶς θηρίον ὁ πονηρὸς γέγονε τῇ κακίᾳ , τῆς φύσεως τὴν εὐγένειαν προδοῦς ; Μὴ τοίνυν ἀπλῶς ἐπελθόμεν τὴν εἰκόνα , ἀλλ' ἀκριβῶς καὶ καθ' ἕκαστον ἐξετάζοντες .
Lemmas: εἰ . οὖον γάρ μόνος οὖον προτίθημι τίς παρά ὁ ὁ νόμος διδασκαλία , ἀλλά καί ἀπό ὁ φύσις ἔχω , ἐπαίρω . ὁ γάρ οὖον πρακτέος , καί ὁ μή τοιοῦτος φυσικός κεῖμαι ἐγώ ὁ λόγος . σύ δέ αὐτός ἀπισόω , καί οὐ ἔχω ἐν μνήμη . εἰμί θεωρέω κλέπτης , συντρέχω αὐτός , καί μετά μοιχός ὁ μερίς σύ τίθημι . ἐπειδή γάρ οὐ εἰμί ἄνθρωπος εὑρίσκω ἀναμάρττον ἄνθρωπος · διό καί αὐτός λέγω . Τῖς καυχάομαι ὅτι ὁ Καρδία ; ἢ τίς καθαρός ἀπό ἁμαρτία ; καί Παῦλος εἶπον , οὐδείς ἐμπαρὶ συνοιδέω , ἐπαγγέλλω . ἄλλος οὐ ἐν οὗτος δικαιόω · καί , Δίκαιος δέ ἑαυτοῦ κατήγορος ἐν πρωτολογία , εὔλογος ὅτι ὁ ἁμαρτάνω αὐτός . ἵνα οὖν μηδείς ἔχω λέγω , ὅτι ἐν πᾶς ἐν ἁμαρτία , ὁ δέ ἁμαρτωλός κελεύω μή διαγελάω ὁ δικαίωμα , ἵνα εἰμί ὁ διήγησις ; ἵνα μή τις οὖν οὗτος λέγω , τίθημι καί κατά εἶδος ἁμαρτία εἶδος . εἰμί γάρ ἁμαρτία πρός θάνατος , καθάπερ καί ὁ ΙΗΛ εἶπον . ἐάν ἁμαρτάνω ἁμαρτάνω ἄνθρωπος , προσεύχομαι περί αὐτός ὁ ἱερεύς · εἰμί δέ ὁ κύριος ἁμαρτάνω , τις προσεύχομαι περί αὐτός ; καί ἐν ὁ νόμος δέ ὁ μέν εἰμί ἄναιστα , ὡς καί θάνατος κολάζω · ὁ δέ ἔχω τις ταχύς παραμυθία · οὗτος καί ὁ Χριστός ἐν ὁ Καινεύς . ἐάν ἁμαρτάνω ὁ ἀδελφός σύ , φημί , ἐλεέω αὐτός μεταξύ σύ καί αὐτός μόνος . ἐάν δέ μή ἀκούω , παραλαμβάνω ἐπίτεξ μετά σεαυτοῦ δύο , φημί . ἐάν μηδέ οὗτος ἀκούω , ἵστημι σύ ὡς ὁ ἐθνικός καί τελώνης . καίτοι γε ἄλογος εἶπον ὁ Πέτρος . ποσάκις , ἐάω ἁμαρτάνω ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰς ἐγώ , ἀφίημι αὐτός ; καί ἀποκρίνω . ἠώς ἐβδομηκοστᾶκις ἑπτά · ἐναῦθα δέ μετά δύο παραίνεσις μέγας δείκνυμι ὁ πλημμέλημα , καί οὐ ἀναγκάζω παραμένω πάλιν . τις οὖν ; ἐναντίος [ 253 ] οὗτος ἐκεῖνος ; ἀπάγω · ἀλλά ὁ , Ἐβδομηκοστᾶκις ἑπτά , ἐάν μετανοέω , λέγω . Πῶς γάρ ἄν τις ἀφίημι ὁ μηδέ ἁμαρτάνω ὁμολογέω , μηδέ μετανοέω ; καί γάρ ὁ λάτρον φάραμα ἀπαιτέω , καί ὁ ἕλκος δείκνυμι . Τῖς οὖν εἰμί ὁ ἁμαρτωλός , περί ὅς φημί ἐνταῦθα ὁ γραφή ; ἀκούω μετά ἀκρίβεια . καί γάρ ὑπογράφω αὐτός , διά ὁ ἔξειμι οὗτος λέγω . εἰμί θεωρέω κλέπτης , συντρέχω αὐτός , καί μετά μοιχός ὁ μερίς σύ τίθημι . ὁ στόμα σύ ἐπελαύνω κακία , καί ὁ γλῶσσα σύ περισπάω δολιότης . κάθημαι κατά ὁ ἀδελφός σύ καταλαλέω , καί κατά ὁ Νιου ὁ μήτηρ σύ ἐθίζω σκάνδαλον . εἶδον καθάπερ ἐν εἰκών ὁ κακία ὁ χρῶμα , καί πῶς θηρίον ὁ πονηρός γίγνομαι ὁ κακία , ὁ φύσις ὁ εὐγένεια προδίδωμι ; μή τοίνυν ἀπλόος ἐπέρχομαι ὁ εἰκών , ἀλλά ἀκριβῶς καί κατά ἕκαστος ἐξετάζω .