joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0248.3
Ἱ . Οὐκοῦν οὐ λᾶθρα διαβάλλειν ἐχρῆν ὁ , ἀλλ’ , ὡς ἐκείνους ὁ Χριστός , κατ’ ἰδίαν λαβόντα διορθοῦν . Αἱ γὰρ δημοσία γινόμεναι κατηγορίαι , πολλάκις καὶ ἀναίσχυντότερους ποιοῦσι · καὶ ἕως μὲν ἄν ἴδωσιν οἱ πολλοὶ τῶν ἀμαρτανόντων , ὅτι δυνατὸν αὐτοὺς λαβεῖν , καὶ ἐπανελθεῖν ἡμῖν αἰροῦνται · ὅταν δὲ τὴν παρὰ τῶν πολλῶν ἀπολέσωσι δόξαν , εἰς ἀπόγνωσιν τινες λοιπὸν ἐμπίπτουσι , καὶ εἰς ἀναίσχυνταν ἐξολοθρί-νουσιν . Ἄλλ’ ἡδικήθη τι παρ’ αὐτοῦ . Τί τοίνυν καὶ σαυτὸν ἀδικεῖς ; Ὁ γὰρ ἀμυνόμενος , καὶ αὐτὸν τὸ ἔφος ἔχει . Εἰ γὰρ βούλει τι σαυτὸν εὐεργετῆσαι , 240 κάκεινον ἀμύνεσθαι , εἰπὲ καλῶς τὸν ἡδικηκότα · οὕτω πολλοὺς αὐτοῦ ποιήσεις ἀντὶ σοῦ τοὺς κατηγό-ρους , καὶ αὐτὸς πολὺν λήψῃ μῦθον , ἄν δὲ κακῶς λέ-γῃς , οὐδὲ πιστευθήσῃ , ἔχθρας ὑπομὴν δεχόμενος . Ὥστε εἰς τοῦναντίον σοι περιτρέπεται τὰ τῆς σπου-δῆς . Σὺ μὲν γὰρ τρώσαι αὐτοῦ τὴν δόξαν βούλει , γί-νεται δὲ τοῦναντίον · διὰ γὰρ εὐφημίας , οὐ διὰ κατηγο-ρίας τοῦτο συμβαίνει · ἀλλὰ τοῦναντίον ἅπαν · καὶ σαυ-τὸν μὲν μειζόνως καταιοῦνεις , ἐκεῖνον δὲ οὐχ ἧτταί σου τὰ βέλη . Ἡ γὰρ ἔχθρα προσαπαντῶσα ταῖς τῶν ἀκούοντων διανοίαις , οὐκ ἀφήσει αὐτῶν ἐντεθῆ-ναι ταῖς ἀκούαις τὰ λεγόμενα , καὶ ταῦτόν γίνεται οἷον ἐπὶ τῶν παραγραφῶν . Ὅταν γὰρ ἀντικρούσῃ τις εἰς δικαστήριον , τὸ πᾶν διαλύεται τέως · οὕτω δὲ καὶ ἐν-ταῦθα οὐκ ἀφήσει εἰσαγωγὴν γενέσθαι τὴν δίκην · ἢ τῆς ἔχθρας ὑπόνοιαν . Μὴ τοίνυν λέγε κακῶς , ἵνα μὴ καὶ σαυτὸν μόλυνῃς , μηδὲ βόρβορον ὑφαίνει μετὰ πη-λοῦ καὶ πλινθείας , ἀλλὰ στεφανοῦς ἀπὸ ρόδων πλέκε , καὶ ἰων , καὶ τῶν λοιπῶν ἀνθέων · μηδὲ χόρτον ἐπὶ τοῦ στόματος φέρε , καθάπερ οἱ κάναθροι ( τοῦτο γὰρ οἱ κατηγοροῦντες · αὐτοὶ τῆς δυσωδίας ἀπολαύουσι πρῶτοι ) , ἀλλ’ ἄνθη , καθάπερ αἱ μέλισσαι , καὶ ὑφαίνει χηρία κατ’ ἐκεῖνας , καὶ γίνου πᾶσι προσφής . Τὸν μὲν γὰρ κατηγόρον ἅπαντες ἀποστρέφονται , ὡς σα-πρὸν ὄντα , καθάπερ τινὰ βεβέλην αἵματι , καὶ κά-ναθρον χόρτῳ τρεφόμενον τοῖς ἑτέροις κακοῖς · τὸν δὲ εὐφημὸν ἕχοντα στόμα , ὡς κοινὸν προσέσθαι μέλος , ὡς ἀδελφὸν γινώσκουσι , ὡς παῖδα , ὡς πατέρα . Καὶ τί λέγω τὰ παρόντα καὶ τὰς τῶν ἀνθρώπων δόξας ; Ἐν-νόησον μοι τὴν φοβερὰν ἐκείνην ἡμέραν , τὸ κριθ-ρίον τὸ ἀδίκαστον , ὅτι , ἄν μὲν ψευδὴ λέγῃς , προσθή-κην ἁμαρτημάτων περιττῶν προσθήσεις . Λέγω γὰρ ὑμῖν , ὅτι πᾶν ἀργὸν ῥῆμα , ὃ ἄνθρωποι λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι , δώσουσιν ὑπὲρ αὐτοῦ λόγον τῷ Θεῷ ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως . Κἄν ἀληθῆ , φησίν , ἦ , οὐδὲ οὕ-τως ἀπαλλαγὴ καταγνωσέως , ἐκπομπέων τῶν τοῦ πλῆσιον συμφορῶν καὶ τὰ ὀνειδῆ . Ἐννόησον γοῦν τὸν Φαρισαῖον . Οὐχ ἦν τελώνης , ἀλλὰ τελώνιῳ γέγονεν ἁμαρτωλότερος , ἐπειδὴ τὸν τελώνην ἐκάκισεν . Οὐχ ἦν
Lemmas: Ι . οὐκοῦν οὖον λάθρῃ διαβάλλω χρή ὁ , ἀλλά , ὡς ἐκεῖνος ὁ Χριστός , κατά ἴδιος λαμβάνω διορθόω . ὁ γάρ δημόσιος γίγνομαι κατηγορία , πολλάκις καί ἀναίσχυντος ποιέω · καί ἠώς μέν ἄν ὁράω ὁ πολύς ὁ ἁμαρτάνω , ὅτι δυνατός αὐτός λαμβάνω , καί ἐπανέρχομαι ἐγώ αἱρέω · ὅταν δέ ὁ παρά ὁ πολύς ἀπόλλυμι δόξα , εἰς ἀπόγνωσις τις λοιπός ἐμπίπτω , καί εἰς ἀναίσχυντος εξολοθρι-νους . ἄλλος ἡδικήθη τίς παρά αὐτός . τις τοίνυν καί σαυτοῦ ἀδικέω ; ὁ γάρ ἀμύνω , καί αὐτός ὁ Έφος ἔχω . εἰμί γάρ βούλομαι τίς σαυτοῦ εὐεργετέω , 240 ἐκεῖνος ἀμύνω , εἶπον καλῶς ὁ ἡδικηκότα · οὗτος πολύς αὐτός ποιέω ἀντί σύ ὁ κατήγορος , καί αὐτός πολύς λαμβάνω μῦθος , ἄν δέ κακῶς λέγω , οὐδέ πιστεύω , ἔχθρα υπομεις δέχομαι . ὥστε εἰς τουναντίον σύ περιτρέπω ὁ ὁ σπουδή . σύ μέν γάρ τιτρώσκω αὐτός ὁ δόξα βούλομαι , γίγνομαι δέ τουναντίον · διά γάρ Εὐφημία , οὖον διά κατηγορία οὗτος συμβαίνω · ἀλλά τουναντίον ἅπας · καί σαυτός μέν μέγας καταιονέω , ἐκεῖνος δέ οὐ ἧμαι σύ ὁ βέλος . ὁ γάρ ἔχθρα προσαπαντάω ὁ ὁ ἀκούω διάνοια , οὐ ἀφίημι αὐτός ἐντίθημι ὁ ἀκουή ὁ λέγω , καί αὐτός γίγνομαι οἷος ἐπί ὁ παραγραφή . ὅταν γάρ ἀντικρούω τις εἰς δικαστήριον , ὁ πᾶς διαλύω τέως · οὗτος δέ καί ἐνταῦθα οὐ ἀφίημι εἰσαγωγή γίγνομαι ὁ δίκη · ἢ ὁ ἔχθρα ὑπόνοια . μή τοίνυν λέγω κακῶς , ἵνα μή καί σαυτοῦ μολύνω , μηδέ βόρβορος ὑφαίνω μετά πηλόω καί πλινθεία , ἀλλά Στεφανοῦς ἀπό ῥόδον πλέκω , καί Ἴων , καί ὁ λοιπός ἄνθος · μηδέ χόρτος ἐπί ὁ στόμα φέρω , καθάπερ ὁ κάναθρον ( οὗτος γάρ ὁ κατηγορέω · αὐτός ὁ δυσωδία ἀπολαύω πρῶτος ) , ἀλλά ἄνθος , καθάπερ ὁ μέλισσα , καί ὑφαίνω χηρία κατά ἐκεῖνος , καί γίγνομαι πᾶς πρόσφημι . ὁ μέν γάρ κατήγορος ἅπας ἀποστρέφω , ὡς σαπρός εἰμί , καθάπερ τις βάλλω αἷμα , καί κάναθρον χόρτος τρέφω ὁ ἕτερος κακός · ὁ δέ Εὔφημος ἔχω στόμα , ὡς κοινός προσίημι μέλος , ὡς ἀδελφός γιγνώσκω , ὡς παῖς , ὡς πατήρ . καί τίς λέγω ὁ πάρειμι καί ὁ ὁ ἄνθρωπος δόξα ; ἐννοέω ἐγώ ὁ φοβερός ἐκεῖνος ἡμέρα , ὁ κριθ-ρίον ὁ ἀδίκαστος , ὅτι , ἄν μέν ψευδής λέγω , προστίθημι ἁμάρτημα περισσός προστίθημι . λέγω γάρ σύ , ὅτι πᾶς ἀργός1 ῥῆμα , ὅς ἄνθρωπος λαλέω ὁ ἄνθρωπος , δίδωμι ὑπέρ αὐτός λόγος ὁ Θεός ἐν ἡμέρα κρίσις . κἀν ἀληθής , φημί , εἰμί , οὐδέ οὗτος ἀπαλλαγή κατάγνωσις , ἐκπομπέων ὁ ὁ πλησίος συμφορά καί ὁ ὄνειδος . ἐννοέω γοῦν ὁ Φαρισαῖος . οὐχ εἰμί τελώνης , ἀλλά τελώνιον γίγνομαι ἁμαρτωλός , ἐπεί ὁ τελώνης κακίζω . οὐχ εἰμί