joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0388.3
c Εἶχε δὲ καὶ τὸ δίκαιον ὁ πόλεμος . Οὐ γὰρ αὐτοὶ ἐπὸρεσαν , ἀλλ’ ἐκεῖνοι τὰς αἰτίας παρεχόντων , ἀποτεῖχίζοντων αὐτοὺς τὴν ὁδόν , ὅπερ ἐχάτης ἀπανθρωπίας ἦν · τοὺς τε Ἰσραηλίτας οὐκ ἀφῆκεν εἰς πόλεμον εἰσελθεῖν . Ἵνα γὰρ μὴ τῇ σιγῇ θαρροῦντες μετὰ ταῦτα πάλιν ἐπιθῶσι , ἀλλ’ εἰδῶσι τισὶ μὲν πολεμεῖν , τισὶν δὲ φειδεσθαι χρή , ἐν τῇ ἔρῃμῳ τοῦτο ποιεῖ , διὰ τῶν κραμάτων νόμον αὐτοῖς · τίθεσι , πῶς δεῖ κεχρῆσθαι τοῖς ἀπαντίοις . Καὶ πάσας τὰς βασιλείας Χαναάν . Εἰδὼς τὴν οἰκουμένην ἀπασαν ἐντεῦθεν παιδευομένην · Καθάπερ γὰρ πῦρ ἀκάνθαις , οὕτως ἐπήσσαν ἅπασι , καὶ οὐδὲς αὐτοὺς φέρειν ἐδύνατο . Ἄκουε γοῦν τί φησιν ὁ Βαλαὰμ , οὐκ ἀπὸ τῶν προφητῶν , οὐκ ἀπὸ Μωϋσέως μαθὼν , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν πραγμάτων · Τὸ ἔθνος τοῦτο ἐστὶ τὸ ἐκλείχον πᾶσαν τὴν γῆν . Εἰδὼς τὴν μεταφορὰν κυρίως εἰρημένην · Οὐχ εἶπε , Τὸ πολεμοῦν , ἀλλὰ καταβάλλον , ὅλλὰ , Τὸ ἐκλείχον , τὸ ἀπονηλὶ τῆς [ 593 ] νίκης παραστήσαι βουλομένου , καὶ τὰ ἀναίμωτα γινόμενα τρόπαια , καὶ τὴν ἐξ ἐπιδρομῆς κράτησιν . Οὐδὲ παρατάξεως δεόντων , φησὶ , καὶ συμβολῆς , ἀλλ’ ἀρχεῖ μόνον ἐπελθεῖν , καὶ ἅπαντα ξέζεταιται καὶ παραχωρεῖ . Οὐ γὰρ δὴ μόνον νόμῳ πολέμου καὶ παρατάξεως κρατεῖν αὐτοὺς ἐποίησε , ἵνα μὴ τις αὐτοὺς λογίζηται τὰ γινόμενα , ἀλλὰ τὰ στοιχεῖα τῆς οἰκουμένης κατ’ αὐτῶν ἐκίνησε · διὸ καὶ προκετεθάλειαν αὐτῶν τὰς διανοίας , καὶ γάλακτα κατενεγκεῖσα πολλοὺς ἀπώλεσε , καὶ ἥλιος ἐστη , καὶ τῷ πολέμῳ μῆχος ἔδωκε , καὶ πολλὰ παραδόξα τοιαῦτα ἐγένετο , καὶ ἄχη σάλπιγγων πυρὸς σφοδρότερον τοῖς πυργοῖς προσβάλλουσα τὰ τεῖχε κατέηνε . Τοῦτο δὲ ἐκατέρους ὠφέλει . Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἐμαθόντων , ὡς οὐ παρ’ ἀνθρώπων ἐστιν ὁ πόλεμος · καὶ οὗτοι παιδεύοντο πρὸς τὸν Θεὸν βλέπειν , καὶ μηδέποτε ἐπὶ τοῖς κατορθώμασι μεγαλοφρονεῖν , ἀλλὰ καὶ καλλωπιζεσθαι καὶ μετριάζειν . Τοῦ γὰρ κρατήσαι τοῦ οὕτως κρατήσαι · μᾶλλον αὐτοὺς ἔδραμε , ὅπερ καὶ σεμνοὺς ἐποίησε , καὶ μετριάζειν ἐδίδασκε · σεμνοὺς μὲν , ὅτι τοιούτων εἶχον στρατηγόν · μετριάζειν δὲ , ὅτι οὐκ οἰκείους ἐφυσώσαντο κατορθώμασι . Καὶ ἔδωκε τὴν γῆν αὐτῶν κληρονομίαν , κληρονομίαν Ἰσραὴλ λαφ’ αὐτοῦ . Καὶ τοῦτο μέγιστον θαῦμα , τὸ μὴ μόνον ἐκβάλλειν , ἀλλὰ καὶ δυνάμην κατασχῆν τὴν γῆν , καὶ πόλεις νεῖμασθαι · δ καὶ πολλὰν παρέχει αὐτοῖς τὴν ῥῆσιν , πολλὴν τὸν κόσμον , πολλὴν τὴν φαιδρότητα . Καὶ τοῦτο τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως . Οὐ γὰρ μικρὸν κατασχεῖν πολεμίων χώραν , ἀλλὰ πολλῆς καὶ ἐνταῦθα χρεία ῥοπῆς . Κύριε , τὸ δνομα σου εἰς τὸν αἰῶνα , καὶ τὸ ὀνομασόν σου εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν . Ἄλλος , Ἡ ἀνάμνησίς σου . Ἐνταῦθα τῇ δοξολογίᾳ τὸ συνεχὲς διακόπτεται τοῦ λόγου , ὅπερ τοῖς ἀγίοις ποιεῖν ἔθος ἀεὶ . Ἐπειδὴ γὰρ ἀρξάμενοι τι λέγειν τῶν τοῦ Θεοῦ θαυμάτων , πυρῳθῶσιν , οὐ πρότερον ἐπὶ τὸ τέλος ἔρχονται , ἕως ἂν ὑπὲρ τῶν εἰρημένων δοξάσωσι τὸν Θεόν , καὶ εὐφημήσωσι , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐμπλησιάσωσι τῇ ἑαυτῶν . Ὑπερ καὶ ὁ Παῦλος πανταχοῦ ποιεῖ · καὶ ἐν προσο -
Lemmas: c ἔχω δέ καί ὁ Δίκαιος ὁ πόλεμος . οὖον γάρ αὐτός ἐπόρνυμι , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ αἴτιος παρέχω , ἀποτειχίζω αὐτός ὁ ὁδός , ὅσπερ ἕκατος ἀπανθρωπία εἰμί · ὁ τε Ἰσραηλίτης οὐ ἀφίημι εἰς πόλεμος εἰσέρχομαι . ἵνα γάρ μή ὁ σιγή θαρσέω μετά οὗτος πάλιν ἐπιτίθημι , ἀλλά οἶδα τις μέν πολεμέω , τις δέ φείδομαι χρή , ἐν ὁ ἐρῆμος οὗτος ποιέω , διά ὁ κρᾶμα νόμος αὐτός · τίθος , πῶς δεῖ χράομαι ὁ ἀπαντίον . καί πᾶς ὁ βασίλεια Χαναάν . εἰδώς ὁ οἰκέω ἅπας ἐντεῦθεν παιδεύω · καθά γάρ πῦρ ἄκανθα , οὕτως ἐφίημι ἅπας , καί οὐδή αὐτός φέρω δύναμαι . Ἄκουος γοῦν τίς φημί ὁ Βαλαάμ , οὐ ἀπό ὁ προφήτης , οὐ ἀπό Μωϋσῆς μανθάνω , ἀλλά ἀπό ὁ πρᾶγμα · ὁ ἔθνος οὗτος εἰμί ὁ ἐκλείχω πᾶς ὁ γῆ . εἰδώς ὁ μεταφορά κύριος εἴρω · οὐχ εἶπον , ὁ πολεμέω , ἀλλά καταβάλλω , ὅλος , ὁ ἐκλείχω , ὁ ἀπονηλὶ ὁ [ 593 ] Νίκη παρίστημι βούλομαι , καί ὁ ἄναιμος γίγνομαι τρόπαιον , καί ὁ ἐκ ἐπιδρομή κράτησις . οὐδέ παράταξις δήω , φημί , καί συμβολή , ἀλλά ἄρχω μόνος ἐπέρχομαι , καί ἅπας ξεζεταιος καί παραχωρέω . οὖον γάρ δή μόνος νόμος πόλεμος καί παράταξις κρατέω αὐτός ποιέω , ἵνα μή τις αὐτός λογίζομαι ὁ γίγνομαι , ἀλλά ὁ στοιχεῖον ὁ οἰκέω κατά αὐτός κινέω · διό καί προκετεθάλειαν αὐτός ὁ διάνοια , καί γάλα καταφέρω πολύς ἀπόλλυμι , καί ἥλιος ἵστημι , καί ὁ πόλεμος μῆχος δίδωμι , καί πολύς παράδοξος τοιοῦτος γίγνομαι , καί ἄχος σάλπιγξ πυρός σφοδρός ὁ πυργόω προσβάλλω ὁ τεῖχος καταινέω . οὗτος δέ ἑκάτερος ὀνίνημι . ἐκεῖνος μέν γάρ μανθάνω , ὡς οὖον παρά ἄνθρωπος εἰμί ὁ πόλεμος · καί οὗτος παιδεύω πρός ὁ θεός βλέπω , καί μηδέποτε ἐπί ὁ κατόρθωμα μεγαλοφρονέω , ἀλλά καί καλλωπίζω καί μετριάζω . ὁ γάρ κρατέω ὁ οὕτως κρατέω · μᾶλλον αὐτός τρέχω , ὅσπερ καί σεμνός ποιέω , καί μετριάζω διδάσκω · σεμνός μέν , ὅτι τοιοῦτος ἔχω στρατηγός · μετριάζω δέ , ὅτι οὐ οἰκεῖος φυσόω κατόρθωμα . καί δίδωμι ὁ γῆ αὐτός κληρονομία , κληρονομία Ἰσραήλ λάμπω αὐτός . καί οὗτος μέγας θαῦμα , ὁ μή μόνος ἐκβάλλω , ἀλλά καί δύναμαι κατέχω ὁ γῆ , καί πόλις νέμω · δ καί πολύς παρέχω αὐτός ὁ ῥῆσις , πολύς ὁ κόσμος , πολύς ὁ φαιδρότης . καί οὗτος ὁ ὁ Θεός δύναμις . οὖον γάρ μικρός κατέχω πολέμιος χώρα , ἀλλά πολύς καί ἐνταῦθα χρεία ῥοπή . κύριος , ὁ δνομα σύ εἰς ὁ αἰών , καί ὁ ὀνομάζω σύ εἰς γενεά καί γενεά . ἄλλος , ὁ ἀνάμνησις σύ . ἐνταῦθα ὁ δοξολογία ὁ συνεχής διακόπτω ὁ λόγος , ὅσπερ ὁ ἀγάω ποιέω ἔθος ἀεί . ἐπεί γάρ ἄρχω τίς λέγω ὁ ὁ Θεός θαῦμα , πυρόω , οὖον πρότερος ἐπί ὁ τέλος ἔρχομαι , ἠώς εἄν ὑπέρ ὁ εἴρω δοξάζω ὁ Θεός , καί εὐφημέω , καί ὁ ἐπιθυμία ἐμπίμπλημι ὁ ἑαυτοῦ . ὑπερ καί ὁ Παῦλος πανταχοῦ ποιέω · καί ἐν πρόσος -