joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0396.2
ἀπέλαυον . Τοῦτο γὰρ αἰνίττεται λέγων συνεχῶς , Ὦτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Καὶ δόντι τῇ γῇ αὐτῶν κληρονομίαν , κληρονομίαν Ἰσραὴλ δοῦλῳ αὐτοῦ . Διπλὰ τὰ τῆς εὐεργεσίας , καὶ τὸ κρατῆσαι τῶν πολεμίων , καὶ τὸ γενέσθαι κυρίους τῶν ἐκείνων . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο δυνάμεως πολλῆς ἦν , οὐ τὸ ἐκβαλεῖν τοὺς ἐνοικοῦντας , ἀλλὰ καὶ τὸ δυνηθῆναι κατασχεῖν καὶ περιγενέσθαι τῆς ἀλλοτρίας . Ἔπειτα πάλιν σαφέστερον τοῦτο δεῖκνὺς , ὅτι οὐκ ἀπ’ ἀξίας τούτων γεγόναι κύριοι , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς ἀγαθότητος αὐτοῦ μόνης , ἐπήγαγεν · Ὦτι ἐν τῇ ταπεινώσει ἡμῶν ἐμνήσθη ἡμῶν ὁ Κύριος · δηλῶν ὡς οὐκ ἐν τοῖς κατορθώμασιν , οὐκ ἐν τῇ εὐπραγίᾳ , ἀλλ’ ἐν τῇ ταπεινώσει ἡμῶν . Οὐ δὲ λέγει , τοῦτο ἐστίν · ἤρκεισεν ἡ συμφορά ἐπιχάψαι αὐτόν , καὶ τὸ κακῶς πάσχειν ἡμᾶς . Ἐπεὶ καὶ ἐξ ἀρχῆς , ὅτε αὐτοὺς ἀπήλλασκεν Αἰγύπτιον , οὐκ εἶπεν , ἰδὼν εἶδον τὴν καταδολὴν αὐτῶν τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον · ἀλλ’ , ἰδὼν εἶδον τὴν κάκωσιν τοῦ λαοῦ μου τοῦ ἐν Αἰγύπτῳ . Καὶ ἐλυτρώσατο ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐχθρῶν ἡμῶν . Ἵνα μὴ κατὰ μικρὸν καταλέγῃ g τοὺς πολέμους , τὰς ἐφόδους , τὰς νίκας , τὰ τρόπαια , πάλιν ἐν ῥήματι κατορθωμάτων ὁρθοῦν παραδραμὼν , καὶ τὰ μερικὰ ἀφεὶς τὰ εἰς Ἰουδαίους γινόμενα , ἐπὶ τὴν καθολικὴν αὐτοῦ πρόνοιαν ἕρχεται λέγων · Ὁ διδὼς τροφὴν πάσιν σαρκι . Ἄλλος , Ὦς δίδωσιν ἄρτον . Ἄλλος , Διδὼς ἄρτον . Οὐκ ἄρα γῆς , οὐδὲ ὑδάτων , οὐδὲ ἀέρων , οὐδὶ ἀκτίνων , οὐδὲ ἄλλου τινὸς εἰπὶν χαριτῶν αἰ γοναί , ἀλλ’ αὐτοῦ τὸ πᾶν . Καὶ ἄρα πάντα ὕδα οὐ τὴν δύναμιν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν φιλανθρωπίαν τὴν ἀρτοτον . Ὦπερ γὰρ ὁ Χριστὸς φησιν , Ἀνατέλλει τὸν ἥλιον αὐτοῦ [ 402 ] ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους · τοῦτο καὶ οὕτως ἐνταῦθα ἡγίζεται , εἰπών · Ὁ διδὼς τροφὴν πάσιν σαρκί · τούτεστιν , οὐχὶ τοῖς δικαίοις , οὐδὲ τοῖς κατορθοῦσι μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀμαρτωλοῖς καὶ ἀσεδεῖσι , καὶ πάσῃ τῇ τῶν ἀνθρώπων φύσει · ὅτι καὶ μάλιστα αὐτοῖ τὴν δεσποτεῖαν ἀνακηρύττει . Εἰδὼς δὲ διὰ τοῦτο μάλιστα ὁ ψαλμὸς σύγκειται , ὥστε πρὸς θεογνωσίαν χειραγωγῆσαι · διὰ δὲ τοῦτο καὶ ἀρχόμενος ἀπὸ τῶν ἀθελου ἤρξατο , καὶ τελευταίον εἰς ταῦτα κατέληξεν · ἀναθεῖναι μὲν εἰπὼν ἥλιον καὶ σελήνην , καὶ ἀστραπὰς καὶ ὕετοὺς , ὅπερ οὐκ ἐν μέρει γίνεται τῆς οἰκουμένης · ἐν δὲ τῷ τέλει εἰς τὴν κοινὴν ἀπάντων καταλήξας τροφήν . Ἔπειτα ἀπὸ τούτων κατασκευάσας τὴν καθόλου πρόνοιαν , ἐπήγαγεν · Ἐξομολογεῖσθω τῷ Θεῷ τοῦ οὐρανοῦ , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Ἀπὸ γὰρ τούτων κάκεινο ὅηλον , ὅτι καὶ τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω πάντων αὐτὸς ἐστι Δεσπότης , καὶ πανταχοῦ τὰ τῆς προνοίας αὐτοῦ καὶ τῆς κηδεμονίας ἐκτετάται . Ὑπὲρ ἀπάντων τοίνυν αὐτῷ τὴν εὐχαριστίαν ἀναφέρομεν , τῶν κοινῶν , τῶν ἰδίων , ὑπὲρ τῆς ἀγαθότητος , ὑπὲρ τῆς φιλανθρωπίας , ὑπὲρ τῆς δυνάμεως , ὑπὲρ τῆς κηδεμονίας , καὶ διηνεκῶς τοῦτο ποιούντες διατελῶμεν , καθὼς καὶ ὁ Ψαλμωδὸς φησιν , Ἐξομολογεῖσθω h τῷ Κυρίῳ , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Τοῦτο γὰρ θυσία , τοῦτο προσφορά , τοῦτο μάλιστα ἡμῖν πλεῖν αὐτὸν καθίστησι , καὶ τῆς εὐνοίας ἀπολαῦσαι ποιεῖ τῆς ἐκείνου · ἥς γένοιντο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἀπολαύω . οὗτος γάρ αἰνίσσομαι λέγω συνεχῶς , οὖς εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . καί δίδωμι ὁ γῆ αὐτός κληρονομία , κληρονομία Ἰσραήλ δοῦλος αὐτός . Διπλός ὁ ὁ εὐεργεσία , καί ὁ κρατέω ὁ πολέμιος , καί ὁ γίγνομαι κύριος ὁ ἐκεῖνος . καί γάρ καί οὗτος δύναμις πολύς εἰμί , οὖον ὁ ἐκβάλλω ὁ ἐνοικέω , ἀλλά καί ὁ δύναμαι κατέχω καί περιγίγνομαι ὁ ἀλλότριος . ἔπειτα πάλιν σαφής οὗτος δείκνυμι , ὅτι οὐ ἀπό ἄξιος οὗτος γονεύς κύριος , ἀλλά ἀπό ὁ ἀγαθότης αὐτός μόνος , ἐπάγω · οὖς ἐν ὁ ταπείνωσις ἐγώ μιμνήσκω ἐγώ ὁ Κύριος · δηλόω ὡς οὐ ἐν ὁ κατόρθωμα , οὐ ἐν ὁ εὐπραγία , ἀλλά ἐν ὁ ταπείνωσις ἐγώ . οὖον δέ λέγω , οὗτος εἰμί · ἀρκέω ὁ συμφορά ἐπιχαίνω αὐτός , καί ὁ κακῶς πάσχω ἐγώ . ἐπεί καί ἐκ ἀρχή , ὅτε αὐτός ἀπαλλάσσω Αἰγύπτιος , οὐ εἶπον , εἶδον εἶδον ὁ καταδολὴν αὐτός ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός · ἀλλά , εἶδον εἶδον ὁ κάκωσις ὁ λαός ἐγώ ὁ ἐν Αἴγυπτος . καί λυτρόω ἐγώ ἐκ ὁ ἐχθρός ἐγώ . ἵνα μή κατά μικρός καταλέγω g ὁ πόλεμος , ὁ ἔφοδος , ὁ Νίκη , ὁ τρόπαιον , πάλιν ἐν ῥῆμα κατόρθωμα ὀρθόω παρατρέχω , καί ὁ μερικός ἀφίημι ὁ εἰς Ἰουδαῖος γίγνομαι , ἐπί ὁ καθολικός αὐτός πρόνοια ἔρχομαι λέγω · ὁ δίδωμι τροφή πᾶς σάρξ . ἄλλος , οὖς δίδωμι ἄρτος . ἄλλος , Διδώ ἄρτος . οὐ ἄρα γῆ , οὐδέ ὕδωρ , οὐδέ ἀήρ , οὐδή ἀκτίς , οὐδέ ἄλλος τις εἶπον χαριτόω ὁ γονεύς , ἀλλά αὐτός ὁ πᾶς . καί ἄρα πᾶς κάτ-ηλυς οὖον ὁ δύναμις μόνος , ἀλλά καί ὁ φιλανθρωπία ὁ αρτοος . ὅσπερ γάρ ὁ Χριστός φημί , ἀνατέλλω ὁ ἥλιος αὐτός [ 402 ] ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί ἄδικος · οὗτος καί οὕτως ἐνταῦθα ἁγίζω , εἶπον · ὁ δίδωμι τροφή πᾶς σάρξ · τουτέστιν , οὐ ὁ Δίκαιος , οὐδέ ὁ κατορθόω μόνος , ἀλλά καί ἀμαρτωλός καί ἀσεδεῖσι , καί πᾶς ὁ ὁ ἄνθρωπος φύσις · ὅτι καί μάλιστα αὐτός ὁ δεσποτεία ἀνακηρύσσω . εἰδώς δέ διά οὗτος μάλιστα ὁ ψαλμός σύγκειμαι , ὥστε πρός θεογνωσία χειραγωγέω · διά δέ οὗτος καί ἄρχω ἀπό ὁ ἀθελέω ἄρχω , καί τελευταῖος εἰς οὗτος καταλήγω · ἀνατίθημι μέν εἶπον ἥλιος καί σελήνη , καί ἀστραπή καί ὑετός , ὅσπερ οὐ ἐν μέρος γίγνομαι ὁ οἰκέω · ἐν δέ ὁ τέλος εἰς ὁ κοινός ἀπαντάω καταλήγω τροφή . ἔπειτα ἀπό οὗτος κατασκευάζω ὁ καθόλου πρόνοια , ἐπάγω · ἐξομολογέω ὁ Θεός ὁ οὐρανός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . ἀπό γάρ οὗτος ἐκεῖνος ὅλος , ὅτι καί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω πᾶς αὐτός εἰμί Δεσπότης , καί πανταχοῦ ὁ ὁ πρόνοια αὐτός καί ὁ κηδεμονία ἐκτείνω . ὑπέρ ἀπαντάω τοίνυν αὐτός ὁ εὐχαριστία ἀναφέρω , ὁ κοινός , ὁ ἴδιος , ὑπέρ ὁ ἀγαθότης , ὑπέρ ὁ φιλανθρωπία , ὑπέρ ὁ δύναμις , ὑπέρ ὁ κηδεμονία , καί διηνεκής οὗτος ποιέω διατελέω , καθώς καί ὁ ψαλμῳδός φημί , ἐξομολογέω h ὁ κύριος , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . οὗτος γάρ θυσία , οὗτος προσφορά , οὗτος μάλιστα ἐγώ πλέω αὐτός καθίστημι , καί ὁ εὔνοια ἀπολαύω ποιέω ὁ ἐκεῖνος · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .