joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0129.1
αὐτὸ λέγει ἐπὶ τῷ πονοῦσιν : Καὶ ὑμεῖς περυσμένοι ἐστέ , καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐπανήθσατε . Πολλὰ τῶν ἀμαρτάνοντα πονοῦσι , οὐκ ἐπανθεῖν δεῖ . Εἶδες διστραμμένην καχλίαν , ὅτι μὴ μόνον οὐκ ἐγκαλεῖται , ἀλλὰ καὶ εὐημερεῖται ; Ἐντεῦθεν ἀπὸ τῆς οἰκείας ἀνοδίας καὶ τῶν ἐπαίνων ἐπέτεινε τὴν πονηρίαν , ἐπελάδοτο τοῦ φόβου τοῦ Θεοῦ , καὶ τῶν κριμάτων αὐτοῦ · ἐντεῦθεν ἐπελάδοτο καὶ τῆς οἰκείας φύσεως . Ὁ γὰρ τῶν κριμάτων ἐπιλανθανόμενος τοῦ Θεοῦ , καὶ ἑαυτὸν λοιπὸν ἄγνωστί τῷ χρόνῳ . Ὅρα γοῦν ὅσα λογίζεται · Οὐ μὴ σβλευθῶ εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν , ἀλλ’ ἔσομαι ἄνευ κακοῦ . Τί ταύτης ἀνοητότερον τῆς διανοίας , ἀνθρώπων ὄντα , καὶ ἐπίχρονον , καὶ τοῖς προσεχέροις συμπεπλεγμένον πράγμασι , καὶ μυρίαις μεταβολαῖς ὑποκείμενον , τοιαῦτα φανταζέσθαι ; Πόθεν δὲ τοῦτο γίνεται ; Ἐκ τῆς ἀνοδίας . Ὅταν γὰρ ἀνόητος ἀνὴρ πολλῆς ἀπολαύῃ τῆς εὐημερίας , καὶ τῶν ἐχθρῶν κρατῇ , καὶ ἐπαινῆται καὶ θαυμάζηται , πάντων ἀθλιώτερος γίνεται . Τῷ γὰρ μὴ προσδοκᾶν μεταβολήν , οὔτε τὰς εὐημερίας σωφρόνως φέρει , εἰς τὸ δυσμερῆς ἐμπεσόν , ἀγύμνατος καὶ ἀμελέτητος ὢν , ταράττεται καὶ θορυβεῖται . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Ἰωβ οὕτως · [ 110 ] ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ εὐημερίᾳ καὶ ἐκάστην ἡμέραν δυστηρίαν ἡλπίσε · διὸ καὶ ἔλεγε · Φόβος γάρ , ὃν ἐγὼ εὐθύμη , ἤλθὲ μοι , καὶ ὃν ἐδεδόκειν , συνήλθεν μοι . Οὔτε εἰρήνευσα , οὔτε ἡσύχασα , οὔτε ἀνεπαυσόμην · ἤλθε δὲ μοι ἰρύη . Διὸ καὶ ἕτερος ἔλεγε · Μνησθήσει καιροῦ λιμοῦ ἐν καιρῷ πλῆμονος , πτωχείας καὶ ἐνδείας ἐν ἡμέρᾳ πλουτοῦ . Ἄλλ’ οὗτος καθάπαξ διαφθαρεῖς , οὐ τὰ ἀνθρώπινα ἐπισκέπτεται , ἀλλ’ ἀκίνητα αὐτῷ εἶναι νομίζει διὰ τῆς εὐπραγίας · ὅπερ ἐσχάτης ἀνοδίας καὶ διαφθορᾶς ὑπόθεσις , καὶ ἐξωλείας ἐστὶν ἀφορμή . Μὴ δὴ μαχάριζε τοὺς πλουτοῦντας , τοὺς τῶν ἐχθρῶν περιγινωμένους , τοὺς ἐπαινουμένους ἐπὶ τούτοις . Μεγάλα γὰρ ταῦτα βάραθρα καὶ κρημνοί · τοῖς οὐ προσέχουσι , πρὸς αὐτὸν καταρρίπτονται τῆς ἀσθείας τὸν πλούμενον . Οὐ δρᾷς τὸ στόμα αὐτοῦ γέμει , καὶ πικρίας , καὶ δόλου . Ὑπὸ τὴν γλῶσσαν αὐτοῦ κόπος καὶ πόρος . Ἄλλος , Ἀνωσελες . Ἐγνώθην ἐνδέρῳ μετὰ πλουσίων ἐν ἀποκρίσει , πᾶς ἀποκτείναι ἄθλιον . Ἄλλος , Ἐνεδρεύων ἀμὰ τὰς αὐλὰς . Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ εἰς τὸν πέντην ἀποβλέπουσιν . Ἐνεδρεύει ἐν ἀποκρύφῳ ὡς λέων εἰς αὐλὰς . Ἄλλος , Ὦς ἐν τῷ περιζώματι αὐτοῦ . Ἐνεδρεύει τοῦ ἀράσαι πτωχόν , ἀγλαῖσαι πτωχὸν ἐν τῷ ἐλκύσει αὐτόν . Ἄλλος , Ἐν ἐλκυσμῷ αὐτοῦ . Ἐν τῇ παγίδι αὐτοῦ ταπεινοῖς αὐτόν . Ἄλλος , Ἐν τῇ σαγήνῃ . Κύψει καὶ πεσεῖται ἐν τῷ αὐτῷ κατακρυψάμενος τῶν πενήτων . Ἄλλος , Ὁ δὲ θλασθεὶς καμηθήσεται , ἐπισπεσθὼν αὐτῷ · μετὰ τῶν ἰσχυρῶν αὐτὸ τοῖς ἀσθενέσιν .
Lemmas: αὐτός λέγω ἐπί ὁ πονέω : καί σύ περυσμένοι εἰμί , καί οὐ μᾶλλον ἐπανίημι . Πολύς ὁ ἁμαρτάνω πονέω , οὐ ἐπαναθέω δεῖ . εἶδον διστραμμένην καχλίαν , ὅτι μή μόνος οὐ ἐγκαλέω , ἀλλά καί εὐημερέω ; ἐντεῦθεν ἀπό ὁ οἰκεῖος ἀνοδία καί ὁ ἔπαινος ἐπιτείνω ὁ πονηρία , πελάζω ὁ φόβος ὁ Θεός , καί ὁ κρίμα αὐτός · ἐντεῦθεν πελάζω καί ὁ οἰκεῖος φύσις . ὁ γάρ ὁ κρίμα ἐπιλανθάνομαι ὁ Θεός , καί ἑαυτοῦ λοιπός ἄγνωστος ὁ χρόνος . Ὅρας γοῦν ὅσος λογίζομαι · οὖον μή σβλευθῶ εἰς γενεά καί γενεά , ἀλλά εἰμί ἄνευ κακός . τις οὗτος ἀνόητος ὁ διάνοια , ἄνθρωπος εἰμί , καί ἐπίχρονος , καί ὁ προσέχω συμπλέκω πρᾶγμα , καί μυρίος μεταβολή ὑπόκειμαι , τοιοῦτος φαντάζω ; πόθεν δέ οὗτος γίγνομαι ; ἐκ ὁ ἀνοδία . ὅταν γάρ ἀνόητος ἀνήρ πολύς ἀπολαύω ὁ εὐημερία , καί ὁ ἐχθρός κρατέω , καί ἐπαινέω καί θαυμάζω , πᾶς ἄθλιος γίγνομαι . ὁ γάρ μή προσδοκάω μεταβολή , οὔτε ὁ εὐημερία σωφρόνως φέρω , εἰς ὁ δυσμερῆς ἐμπίπτω , ἀγύμνατος καί ἀμελέτητος εἰμί , ταράσσω καί θορυβέω . ἄλλος οὐ ὁ Ἰώβ οὕτως · [ 110 ] ἀλλά καί ἐν ὁ εὐημερία καί ἕκαστος ἡμέρα δυσθηρία ἐλπίζω · διό καί λέγω · Φόβος γάρ , ὅς ἐγώ Ευθύμη , ἔρχομαι ἐγώ , καί ὅς δέδω , συνέρχομαι ἐγώ . οὔτε εἰρηνεύω , οὔτε ἡσυχάζω , οὔτε ἀναπαύω · ἔρχομαι δέ ἐγώ ῥύομαι . Διὸ καί ἕτερος λέγω · μιμνήσκω καιρός λιμός ἐν καιρός πλῆμονος , πτωχεία καί ἔνδεια ἐν ἡμέρα πλοῦτος . ἄλλος οὗτος καθάπαξ διαφθείρω , οὖον ὁ ἀνθρώπινος ἐπισκέπτομαι , ἀλλά ἀκίνητος αὐτός εἰμί νομίζω διά ὁ εὐπραγία · ὅσπερ ἔσχατος ἀνοδία καί διαφθορά ὑπόθεσις , καί ἐξώλεια εἰμί ἀφορμή . μή δή μακαρίζω ὁ πλουτέω , ὁ ὁ ἐχθρός περιγινωμενος , ὁ ἐπαινέω ἐπί οὗτος . Μεγάλα γάρ οὗτος βάραθρον καί κρημνός · ὁ οὖον προσέχω , πρός αὐτός καταρρίπτω ὁ ἀστεῖος ὁ πλέω . οὖον δράω ὁ στόμα αὐτός γέμω , καί πικρία , καί δόλος . ὑπό ὁ γλῶσσα αὐτός κόπος καί πόρος . ἄλλος , Ἀνωσελες . γιγνώσκω ἐνδέρω μετά πλούσιος ἐν ἀπόκρισις , πᾶς ἀποκτείνω ἄθλιος . ἄλλος , ἐνεδρεύω ἐμός ὁ αὐλή . ὁ ὀφθαλμός αὐτός εἰς ὁ πέντη ἀποβλέπω . ἐνεδρεύω ἐν ἀπόκρυφος ὡς λέων εἰς αὐλή . ἄλλος , οὖς ἐν ὁ περίζωμα αὐτός . ἐνεδρεύω ὁ ἀράομαι πτωχός , ἀγλαΐζω πτωχός ἐν ὁ ἕλκω αὐτός . ἄλλος , ἐν ἑλκυσμός αὐτός . ἐν ὁ παγίς αὐτός ταπεινός αὐτός . ἄλλος , ἐν ὁ σαγήνη . κύπτω καί πίπτω ἐν ὁ αὐτός κατακρύπτω ὁ πένης . ἄλλος , ὁ δέ θλάω κάμνω , ἐφέπω αὐτός · μετά ὁ ἰσχυρός αὐτός ὁ ἀσθενής .