joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0068.2
δ . 45 ‘Ἐπίστησόν , Κύριε , ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου . Διὸ ἐνταῦθα τῆσιν , τὸ τε ἐπιστρέψαι αὐτόν , καὶ τὸ ῥῦσασθαι τὴν ψυχήν μου . Τοῦτο γὰρ μάλιστα τοῖς δικαιοῖς περιποιούμενον , τὸ κατηλθόναι αὐτόν , καὶ ἴσων εἶναι καὶ ἐμῶν , καὶ μὴ ἀποστέρεσθαι . Τοῦτω γὰρ καὶ ἕτερον ἐπεται , τὸ σωθῆναι τὴν ψυχήν · οὐχ ὡς πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων , καὶ μάλιστα τῶν παγανῶν , ἐν μόνον ἐπιτηδεύουσιν , ὅπως τῆς παρούσης ἀπολαύσωσιν εὐημερίας . Ἄλλ’ οὐκ ἐκεῖνοι οὕτως · ἀλλ’ ὅπως τῆς σωτηρίας τῆς κατὰ ψυχὴν ἀπολαύσωσιν , ἥς οὐδὲν προτιμότερον αὐτοῖς ἦν . Ὅτι οὐκ ἐστὶν ἐν τῷ ὀνείρῳ ὁ μνημονεύων σου · ἐν δὲ τῷ ἡμέρᾳ τῇς ἐξομολογήσεταί σοι · Ὅρα πῶς τῆσιν αἰτίας σωτηρίας . Ὅτι ἀσθενής εἰμι , φησί , Ὅτι ἐταράχθη τὰ ὀστᾶ μου , ὅτι παρὰ τοῦ Κυρίου ταῦτα αἴτιοι , Ὅτι οὐκ ἐστιν ἐν τῷ ὀνείρῳ ὁ μνημονεύων σου · οὐ τοῦτο λέγων , ὅτι μέχρι τοῦ παρόντος τὰ ἡμέτερα · ἔπαγε · οὐδὲ γὰρ τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως λόγον · ἀλλ’ ὅτι μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν ἡ μετάνοια καιρὸν οὐκ ἔχει . Ἐπεὶ καὶ ὁ πλούσιος ἐξομολογεῖτο καὶ μετενόει , ἀλλ’ οὐδὲν ὠφελείτο διὰ τὴν ἀκαιρίαν . Καὶ αἱ παρθέναι διὰ τῆς βραδυτητος λαβεῖν ἐλαίον , ἀλλ’ οὐδεὶς αὐτὰς ἔδωκε . Τοῦτο τοίνυν ἀξιοῖ καὶ οὗτος , ἐνταῦθα ἀπονίψασθαι τὰ ἁμαρτήματα , ὥστε ἐπὶ τοῦ φοβεροῦ βήματος παρρησίαν ἀπολαῦσαι . Εἶτα παιδεύων τὸν ἀκροατήν , ὅτι μετὰ τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας δεῖ καὶ τὰ ἡμέτερα ἐπεσθαι ( ἂν γὰρ τὴν ἀπόδειαν προβαλλώμεθα , ἂν τε τὴν ταραχήν , ἂν τε τοῦ θεοῦ τὴν ἀγαθότητα , ἂν τε αὐτὸ δὴ τοῦτο , ὅ ἐλεγε , τὰ διὰ παρ’ ἡμῶν μὴ προσχέται , οὐδὲν ἡμῖν ὠφελεῖ ) , ὅρα πῶς ἐπήγαγεν · Ἐκποτίσω ἐν τῷ στεναγμῷ μου , ἰοῦσω κατ’ ἐκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου · ἐν δάκρυσι μου τὴν στρωμνὴν μου βρέξω . Ἀκούετε οὖν οἱ ἐν εὐελείᾳ ζῶντες , οἷον ὁ βασιλεὺς καὶ πορφυρίδα περιχέμενος · μετάνοιαν ἐπεδείχνυτο · ἀκούσωμεν , καταγνώμεν . Οὐχ ἀπλῶς ἐκαμεν , ἀλλὰ καὶ ἐκοπίασεν στενάζων · οὐχ ἀπλῶς ἐδάκρυσεν , ἀλλὰ καὶ ἔλουσε τὴν κλίνην , οὐ μίαν καὶ δευτέραν καὶ τρίτην ἡμέραν , ἀλλὰ καὶ καθ’ ἑκάστην νύκτα · καὶ οὐ τὸ παρελθὸν μόνον λέγει , ἀλλὰ καὶ τὸ μέλλον . Μὴ γὰρ δὴ νομίζετε , ὅτι ταῦτα ποίησα ἀπαξ , πρὸς ἑαυτὸν λοιπὸν ἀφήκεν , ἀλλὰ διηνεκῶς τοῦτο πράττων διετέλει διὰ πάσης τῆς ζωῆς . Οὐ καθάπερ ἡμεῖς , οἱ μὴν ἐργαζόμενοι τοῦτο πολλάκις ἡμέραν , ἢ οὐδὲ μίαν , εἰς ἑλέουσα · καὶ τρυφὴν καὶ ἀνεσιν ἑαυτοῦ ἐκδιδόμεν . Ἄλλ’ οὐχ ἐκεῖνος · ἀλλ’ ἐν δάκρυσι διηνεκῶς διετέλει . Ταύτην δὲ καὶ ἡμεῖς μιμούμεθα τὴν ἐξομολόγησιν . Εἰ γὰρ μὴ βουληθῶμεν κλαῦσαι ἐνταῦθα , ἀνάγκη πάντως · ἐκεῖ δάκρυσαι καὶ κλαῖσαι · ἐκεῖ μὲν ἀνόντης , ἐνταῦθα δὲ μετὰ κέρδους · καὶ ἐκεῖ μὲν μετ’ αἰσχύνης , ἐνταῦθα δὲ μετ’ εὐκοσμίας πολλάκις . Ὅτι γὰρ ἀνάγκη τοῦτο γενέσθαι , ἀκούσον τί φησιν ὁ Χριστός · Ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων . Ἄλλ’ οὐχ ἐνταῦθα κλαίοντες οὕτως · ἀλλὰ πολλῆς ἀπολαύοντες τῆς παρακλήσεως · Μακάριοι γὰρ οἱ πενθοῦντες , ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται . Οὐδὲ ἡμῖν τοῖς πλουσίοις 1
Lemmas: δ . 45 ‘επιιστημι , κύριος , ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ . Διὸ ἐνταῦθα τῆσιν , ὁ τε ἐπιστρέφω αὐτός , καί ὁ ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ . οὗτος γάρ μάλιστα ὁ δικαιόω περιποιέω , ὁ κατέρχομαι αὐτός , καί ἴσος εἰμί καί ἐμέω , καί μή ἀποστερέω . οὗτος γάρ καί ἕτερος ἕπω , ὁ σῴζω ὁ Ψυχή · οὐ ὡς πολύς ὁ ἄνθρωπος , καί μάλιστα ὁ παγάνα , ἐν μόνος ἐπιτηδεύω , ὅπως ὁ πάρειμι ἀπολαύω εὐημερία . ἄλλος οὐ ἐκεῖνος οὕτως · ἀλλά ὅπως ὁ σωτηρία ὁ κατά ψυχή ἀπολαύω , ἥς οὐδείς πρότιμος αὐτός εἰμί . ὅτι2 οὐ εἰμί ἐν ὁ ὄνειρος ὁ μνημονεύω σύ · ἐν δέ ὁ ἡμέρα ὅς ἐξομολογέω σύ · Ὅρας πῶς τῆσιν αἴτιος σωτηρία . ὅτι2 ἀσθενής εἰμί , φημί , ὅτι2 ταράσσω ὁ ὀστέον ἐγώ , ὅτι παρά ὁ κύριος οὗτος αἴτιος , ὅτι2 οὐ εἰμί ἐν ὁ ὄνειρος ὁ μνημονεύω σύ · οὖον οὗτος λέγω , ὅτι μέχρι ὁ πάρειμι ὁ ἡμέτερος · ἐπάγω · οὐδέ γάρ ὁ περί ὁ ἀνάστασις λόγος · ἀλλά ὅτι μετά ὁ ἐντεῦθεν ἀποδημία ὁ μετάνοια καιρός οὐ ἔχω . ἐπεί καί ὁ πλούσιος ἐξομολογέομαι καί μετανοέω , ἀλλά οὐδείς ὀνίνημι διά ὁ ἀκαιρία . καί ὁ παρθένη διά ὁ βραδυτής λαμβάνω ἔλαιον , ἀλλά οὐδείς αὐτός δίδωμι . οὗτος τοίνυν ἀξιόω καί οὗτος , ἐνταῦθα ἀπονίζω ὁ ἁμάρτημα , ὥστε ἐπί ὁ φοβερός βῆμα παρρησία ἀπολαύω . εἶτα παιδεύω ὁ ἀκροατής , ὅτι μετά ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία δεῖ καί ὁ ἡμέτερος ἕπω ( εἄν γάρ ὁ ἀποδέω προβάλλω , εἄν τε ὁ ταραχή , εἄν τε ὁ θεός ὁ ἀγαθότης , εἄν τε αὐτός δή οὗτος , ὅς λέγω , ὁ διά παρά ἐγώ μή προέχω , οὐδείς ἐγώ ὠφελέω ) , ὁράω πῶς ἐπάγω · εκποτινω ἐν ὁ στεναγμός ἐγώ , ἰόω κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ · ἐν δάκρυ ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω . ἀκούω οὖν ὁ ἐν εὐελείᾳ ζῶ , οἷος ὁ βασιλεύς καί πορφυρίς περιχέω · μετάνοια ἐπιδείκνυμι · ἀκούω , καταγιγνώσκω . οὐχ ἀπλόος κάμνω , ἀλλά καί κοπιάω στενάζω · οὐ ἀπλόος δάκρυ , ἀλλά καί λούω ὁ κλίνη , οὖον εἷς καί δύο καί τρίτος ἡμέρα , ἀλλά καί κατά ἕκαστος νύξ · καί οὖον ὁ παρέρχομαι μόνος λέγω , ἀλλά καί ὁ μέλλω . μή γάρ δή νομίζω , ὅτι οὗτος ποιέω ἅπαξ , πρός ἑαυτοῦ λοιπός ἀφίημι , ἀλλά διηνεκής οὗτος πράσσω διατελέω διά πᾶς ὁ ζωή . οὖον καθάπερ ἐγώ , ὁ μήv ἐργάζομαι οὗτος πολλάκις ἡμέρα , ἢ οὐδέ εἷς , εἰς ἐλεέω · καί τρυφή καί ἄνεσις ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι . ἄλλος οὐ ἐκεῖνος · ἀλλά ἐν δάκρυ διηνεκής διατελέω . οὗτος δέ καί ἐγώ μιμέομαι ὁ ἐξομολόγησις . εἰμί γάρ μή βούλομαι καλέω ἐνταῦθα , ἀνάγκη πάντως · ἐκεῖ δάκρυ καί κλάω · ἐκεῖ μέν ἄνων , ἐνταῦθα δέ μετά κέρδος · καί ἐκεῖ μέν μετά αἰσχύνη , ἐνταῦθα δέ μετά εὐκοσμία πολλάκις . ὅτι2 γάρ ἀνάγκη οὗτος γίγνομαι , ἀκούω τίς φημί ὁ Χριστός · ἐκεῖ εἰμί ὁ κλαυθμός καί ὁ βρυγμός ὁ ὀδούς . ἄλλος οὐ ἐνταῦθα καλέω οὕτως · ἀλλά πολύς ἀπολαύω ὁ παράκλησις · μακάριος γάρ ὁ πενθέω , ὅτι αὐτός παρακαλέω . οὐδέ ἐγώ ὁ πλούσιος 1