joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0164.1
" Ὅπερ καὶ Παῦλος δεδιωκὼς ἔλεγεν · Εἴπερ καὶ ἐντισμῆνοι , οὐ γνυμὸν εὐρεθησόμεθα . Ποία χρήματα τὸν κινδυνεύοντα ἐξελεῖσθαι δυνήσεται ; ποιοὶ οἰκείαι ματτιζόμεναι παραστήσονται τῷ δεσπότῃ ; ποῖαι οἰκίαι ; ποιοὶ λῦθοι πολὺτμοι ; ποία βαλανεῖα τὸν ρίπον ἀποσκήψαι δυνήσεται τὸν ἐκ τῶν ἀμαρτημάτων ; Μέχρι τίνος ἐκταύθω ἀπατάτε ; μέχρι τίνος οὐ διασλέπετε τῶν πραγμάτων τὴν ἀλήθειαν , ἀλλ' ἐπὶ τὰ ὄνειράτα κεχηνότες , ἐγγύς , καὶ ἐπὶ θύραις τῆς κρίσεως ὁσῆς ; 'Αλλ' ἐπὶ τὰ προκείμενα ἐπανελθῶμεν . Οἱ πατέρες ἡμῶν ἀνήγγειλαν ἡμῖν ἔργον τὸ εἰργάσων ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν , ἐν ἡμέραις ἀρχαίαις . Ἔξεστι καὶ ἡμῖν τοῦτο εἰπεῖν κατὰ ἀναγωγὴν τὸ ῥῆμα . Εἰ γὰρ καὶ ἐκείνοις οἱ πατέρες διηγσαντο , ἀλλὰ καὶ ἡμῖν ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις ἔδωκε διὰ τῆς ἐπιρροῆς τῶν Πνεύματος μαθεῖν τὰ ἐκείνων . Πῶς δὲ ἂν τις κατὰ ἀναγωγὴν αὐτὰ ἐκλάβοι ; Εἰς τὴ τῆς καινῆς χάριτος ἐλκων κατορθώματα , ὅτι πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνενέχθημεν , ὅτι βασιλείας ἡμιώθημεν , ὅτι Θεὸς ἄνθρωπος γέγονε , τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας . Ἄλλ' ἴωμεν ἐπὶ τὴν ἱστορίαν λοιπόν . Ἔργον δ' εἰργάσω ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν , ἐν ἡμέραις ἀρχαίαις . Παλαίου τινος διηγήματος μέμνηται , καὶ ἀρχαία παράγει κατορθώματα . Καὶ τίνος ἐνεκεν οὐ νέου τινὸς μέμνηται , μόνον προσφάτου ; Ὅτι παρὰ μὲν ἀνθρώποις εἰκῶτος τῶν προσφάτων b ποιούμεθα τὴν διήγησιν , καὶ ἀπὸ τούτων αὐτοὺς ἐπισπώμεθα , ὅτε τῆς μνήμης αὐτοὺς ἐκσθενεούσης · παρὰ δὲ Θεῷ πάντα γνωστά , ὁμοίως καὶ τὰ παλαιὰ καὶ τὰ νέα . Ἰδοὺ γάρ , φησὶ , σὺ ἔγνωκας πάντα , τὰ ἔσχατα καὶ τὰ ἀρχαία . Οὐδὲν διαφέρει , ἂν τε παλαίων τις , ἂν τε νέου εἴπῃ διήγησιν , μόνον οἰκείον τῷ ὑποκειμένῳ ἔστω . Ποῖον οὖν , φησὶ , διήγημα ἀρχαῖον λέγειν βούλεται ; Ἀκούσωμεν · Ἡ χεὶρ σου ἐθνη ἐξωλολθρεῦσε , φησὶ , καὶ κατεξέτρεψας αὐτούς · ἀκώκως λαοὺς , καὶ ἐξέδωκας αὐτοὺς . Ἄρα ἐπέγνωτο ποῖον λέγει πόλεμον , ποίαν [ 148 ] νίκην , ποῖον τρόπαιον , ἢ τῇ παρ' ἡμῶν ἐτι δεῖσθε σαφηνείας ; Ἦδη μὲν οἶμαι πολλοὺς συνεωραχένα τὸ λεγόμενον · διὰ δὲ τοὺς ἀγνοοῦντας ἀναγκαῖον καὶ τὰ παρ' ἡμῶν προσθεῖναι . Ποῖον οὖν τροπαῖον μέμνηται ; ποῖων κατορθωμάτων ; Τῶν ἐν Αἰγύπτῳ , τῶν ἐν τῇ ἐρήμῳ , τῶν ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας · μᾶλλον δὲ τῶν ἐν τῇ ἐπαγγελίᾳ . Οὐ γὰρ οἱ ἐξ Αἰγύπτου ἐξελθόντες , οὐτοι καὶ τῆς Παλαιστίνης ἐπέτυχον , ἀλλὰ πάντες ἔπεσον ἐν τῇ ἐρήμῳ . Ὅτε γοῦν οἱ ἐξ ἐκείνων τεχθέντες , καὶ οἱ ἐν τῇ ἐρήμῳ τραφέντες , εἰῥήσαν εἰς Παλαιστίνην , φησίν , οὐκ ἐδέξεν αὐτοὺς ὁπλίων · ἀλλ' αὐτοὶ τὰς πόλεις εἶδον , καὶ διαβάντες τὸν Ἰορδάνην , τὴν πρώτην αὐτοὶς ἀπαντήσασαν πόλιν τὴν Ἱεριχώ , καθάπερ χορεύοντες μᾶλλον ἢ πολεμοῦντες κατέηνγχαν . Κεκοσμημένοι γὰρ ὁπλοῖς οὐχ ὡς ἐν μάχαις , ἀλλ' ὡς ἐν πανηγύρει καὶ χορείᾳ ἐξῆλθον , ἀντὶ καλλωπισμοῦ μᾶλλον ἢ ἀσραλείας τὰ ὅπλα περιβέβημεν , καὶ τὰς ἱερὰς στολὰς περικειμένοι , καὶ προηγουμενὸς ἔχοντες τοῦ στρατοπέδου τοὺς Λευίτας , ἐκύκλουν τὸ τεῖχος . Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα θαυμαστὸν καὶ παράδοξον , χιλιάδας τοσαύτας στρατοπεδεῦσαι ἐν τάξει καὶ ῥυθμῷ βαίνουτων , ἐν ἡσυχίᾳ καὶ κόσμῳ πολλῷ , ὡς οὐδενὸς παρόντος , μετὰ τῆς ἀρμονίας ἐκείνης τῶν σάλπιγγων τὸ πᾶν κατορθοῦντων . Αἰσχυνοῦνθαι οὐ δορυσόντες ἐν ἐκκλησίᾳ . Εἰ γὰρ ἕνθα σάλπιγγες ἦχον , τοσαύτη ἦν εὐταξία , ἔνθα αὐτὸς ὁ Θεὸς φθέγγεται , τίνος τεύξονται συγγνώμης οἱ διὰ τῶν οἰκείων δορυσῶν τῆς ἐκείνων ἀκοῆς τὴν ἀκρόειαν ἐκπροούντες ; Ἄλλὰ τίνος ἐνεκεν , φησίν , οὐκ ἐμνημόνευσε τῶν ἐξ Αἰγύπτου ; Ἐπειδὴ πάντες ἔπεσον , ἐπειδὴ δίχην ἔδοσαν . Τίνος δὲ ἐνεκεν πάντες ἀπώλοντο ; Ἐπειδὴ τὰ μεγάλα ἡμαρτον . Ἐντεῦθεν δὲ καὶ ἕτερον ἠχονόμει , τὸ τοὺς μέλλοντες τὴν Παλαιστίνην ἀπολαμβάνειν ἀθετοὺς εἶναι τῶν ἐν Αἰγύπτῳ κακῶν , τῆς δεσποτινίας , τῆς ἀσεβείας ἀπάτης , καὶ μηδὲνα διδάσκαλον ἔχειν τῆς τοιαύτης πονηρίας . Οὕτω γὰρ προκατεῖχοντο τῶν Αἰγυπτίων συνθεῖς , οὕτως ἦσαν ἀδύνως , ὡς μετὰ τοσαῦτα θαύματα μηδ' ἐν τῇ ἐρήμῳ ἀποτρίψασθαι καθαρώς τῆς πλάνης τὰ λείψανα . Εἰ δὲ καὶ Χανααναίους ἐλαθον διδάσκαλούς τῶν προτέρων χαλεπτηριῶν , ποῦ οὐκ ἀν ἐξώκειλε τὰ τῆς ἀσεβείας αὐτοῖς ; Διὰ δὲ τοῦτο κατεῖχεν αὐτοὺς ἐπὶ τῆς ἐρήμου τοὺς τεχθέντας , ἕως εἰς ἀνδρῶν ἡλικίαν ἦλθε τὰ ἔγγονα τὰ ἐκείνων .
Lemmas: " ὅπερ καί Παῦλος διώκω λέγω · εἴπερ καί ἐντισμῆνοι , οὖον γνυμὸν εὑρίσκω . Ποία χρῆμα ὁ κινδυνεύω ἐξελαύνω δύναμαι ; ποιός οἰκεῖος ματτιζόμεναι παρίστημι ὁ δεσπότης ; ποῖος οἰκίον ; ποιός λύω πολὺτμοι ; ποῖος βαλανεῖον ὁ ρίπον ἀποσκήπτω δύναμαι ὁ ἐκ ὁ ἁμάρτημα ; μέχρι τίς ἐκταύθω ἀπατάω ; μέχρι τίς οὖον διασλέπετε ὁ πρᾶγμα ὁ ἀλήθεια , ἀλλά ἐπί ὁ όνειρο χάσκω , ἐγγύς , καί ἐπί θύρα ὁ κρίσις ὅσος ; Αλ ἐπί ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . ὁ πατήρ ἐγώ ἀναγγέλλω ἐγώ ἔργον ὁ ἔργω ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός , ἐν ἡμέρα ἀρχαῖος . ἔξεστι καί ἐγώ οὗτος εἶπον κατά ἀναγωγή ὁ ῥῆμα . εἰμί γάρ καί ἐκεῖνος ὁ πατήρ διηγέομαι , ἀλλά καί ἐγώ ὁ ὁ Θεός χάρις δίδωμι διά ὁ ἐπιρροή ὁ πνεῦμα μανθάνω ὁ ἐκεῖνος . Πῶς δέ εἄν τις κατά ἀναγωγή αὐτός ἐκλαμβάνω ; εἰς ὅς ὁ καινός χάρις ἕλκω κατόρθωμα , ὅτι πρός ὁ οὐρανός ἀναφέρω , ὅτι βασίλεια ἡμιώθημεν , ὅτι θεός ἄνθρωπος γίγνομαι , ὁ μεσότοιχον ὁ φραγμός λύω . ἄλλος ἔρχομαι ἐπί ὁ ἱστορία λοιπός . ἔργον δέ ἐργάζομαι ἐν ὁ ἡμέρα αὐτός , ἐν ἡμέρα ἀρχαῖος . Παλαιός τις διήγημα μιμνήσκω , καί ἀρχαῖος παράγω κατόρθωμα . καί τίς ἕνεκα οὖον νέος τις μιμνήσκω , μόνος πρόσφατος ; ὅτι2 παρά μέν ἄνθρωπος ἔοικα ὁ πρόσφατος b ποιέω ὁ διήγησις , καί ἀπό οὗτος αὐτός ἐφέπω , ὅτε ὁ μνήμη αὐτός εκσθενεουω · παρά δέ Θεός πᾶς γνωστός , ὁμοίως καί ὁ παλαιός καί ὁ νέος . ἰδέ γάρ , φημί , σύ γιγνώσκω πᾶς , ὁ ἔσχατος καί ὁ ἀρχαῖος . οὐδείς διαφέρω , εἄν τε Παλαίων τις , εἄν τε νέος εἶπον διήγησις , μόνος οἰκέω ὁ ὑπόκειμαι ἵστημι . Ποῖον οὖν , φημί , διήγημα ἀρχαῖος λέγω βούλομαι ; ἀκούω · ὁ χείρ σύ ἔθνος ἐξολοθρεύω , φημί , καί κατεξέτρεψας αὐτός · ἀκώκως λαός , καί ἐκδίδωμι αὐτός . ἄρας ἐπιγιγνώσκω ποῖος λέγω πόλεμος , ποῖος [ 148 ] Νίκη , ποῖος τρόπαιον , ἢ ὁ παρά ἐγώ ἔτι δήω σαφήνεια ; ἤδη μέν οἴομαι πολύς συνεωραχένα ὁ λέγω · διά δέ ὁ ἀγνοέω ἀναγκαῖος καί ὁ παρά ἐγώ προστίθημι . Ποῖον οὖν τρόπαιον μιμνήσκω ; ποῖος κατόρθωμα ; ὁ ἐν Αἴγυπτος , ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος , ὁ ἐν ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία · μᾶλλον δέ ὁ ἐν ὁ ἐπαγγελία . οὖον γάρ ὁ ἐκ Αἴγυπτος ἐξέρχομαι , οὗτος καί ὁ Παλαιστίνη ἐπιτυγχάνω , ἀλλά πᾶς πίπτω ἐν ὁ ἐρῆμος . ὅτε γοῦν ὁ ἐκ ἐκεῖνος τίκτω , καί ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος τρέφω , εἴρω εἰς Παλαιστίνη , φημί , οὐ δείκνυμι αὐτός ὁπλίων · ἀλλά αὐτός ὁ πόλις εἶδον , καί διαβαίνω ὁ Ἰορδάνης , ὁ πρῶτος αὐτός ἀπαντάω πόλις ὁ Ἱεριχώ , καθάπερ χορεύω μᾶλλον ἢ πολεμέω καταφέρω . κοσμέω γάρ ὅπλον οὐ ὡς ἐν μάχη , ἀλλά ὡς ἐν πανήγυρις καί χορεία ἐξέρχομαι , ἀντί καλλωπισμός μᾶλλον ἢ ἀσραλείας ὁ ὅπλον περιβαίνω , καί ὁ ἱερή στολή περικειμαι , καί προηγούμενος ἔχω ὁ στρατόπεδον ὁ Λευίτης , κυκλόω ὁ τεῖχος . καί εἰμί ὁράω θέαμα θαυμαστός καί παράδοξος , χιλιάς τοσοῦτος στρατοπεδεύω ἐν τάξις καί ῥυθμός βαίνω , ἐν ἡσυχία καί κόσμος πολύς , ὡς οὐδείς πάρειμι , μετά ὁ ἁρμονία ἐκεῖνος ὁ σάλπιγξ ὁ πᾶς κατορθόω . Αἰσχύνω οὖον δορυσοντε ἐν ἐκκλησία . εἰμί γάρ ἔνθα σάλπιγξ ἦχος , τοσοῦτος εἰμί εὐταξία , ἔνθα αὐτός ὁ θεός φθέγγομαι , τίς τυγχάνω συγγνώμη ὁ διά ὁ οἰκέω δέρω ὁ ἐκεῖνος ἀκοή ὁ ἄκρος ἐκπροούντες ; ἀλλά τίς ἕνεκα , φημί , οὐ μνημονεύω ὁ ἐκ Αἴγυπτος ; ἐπεί πᾶς πίπτω , ἐπεί διχάω δίδωμι . τίς δέ ἕνεκα πᾶς ἀπόλλυμι ; ἐπεί ὁ μέγας ἁμαρτάνω . ἐντεῦθεν δέ καί ἕτερος ηχονομευς , ὁ ὁ μέλλω ὁ Παλαιστίνη ἀπολαμβάνω ἄθετος εἰμί ὁ ἐν Αἴγυπτος κακός , ὁ δεσποτινίας , ὁ ἀσέβεια ἀπάτη , καί μηδείς διδάσκαλος ἔχω ὁ τοιοῦτος πονηρία . οὕτως γάρ προκατέχω ὁ Αἰγύπτιος συντίθημι , οὕτως εἰμί αδυναω , ὡς μετά τοσοῦτος θαῦμα μηδέ ἐν ὁ ἐρῆμος ἀποτρίβω καθαρός ὁ πλάνης ὁ λείψανον . εἰμί δέ καί Χαναναῖος λανθάνω διδάσκαλος ὁ πρότερος χαλεπτηριῶν , ποῦ οὐ εἰς ἐξοκέλλω ὁ ὁ ἀσέβεια αὐτός ; Ζεύς δέ οὗτος κατέχω αὐτός ἐπί ὁ ἐρῆμος ὁ τίκτω , ἠώς εἰς ἀνήρ ἡλικία ἔρχομαι ὁ ἔγγονος ὁ ἐκεῖνος .