joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0073.1
γεγραφεῖτα ἔχοιεν · εἰ δὲ καὶ τῆς πολιᾶς ἡμέλει , ὡς εὐεργέτην αἰσχύνεσθαι · εἰ δὲ μηδ’ οὕτως , ὡς μηδὲν τῶν ἡκουσά · ἀλλ’ ὁ τῆς φιλαρχίας ἔργος πᾶσαν ταύτην ἐξεβάλε τὴν αἰδοῦ , καὶ θηρίον τὸν ἄνθρωπον ἐποίησε . Καὶ ὁ μὲν μακάριος οὕτος , καὶ γεννησάμενος , καὶ ἀναθρεψάμενος , ἀλητὴς καὶ φυγάς · κατὰ τὴν ἔρημον ἐπλανᾶτο , καθάπερ μεταναστάτης , ἐν ὑπερορίᾳ , καὶ τοῖς ἐντεῦθεν πειζόμενος κακοῖς a · ἐκεῖνος δὲ ἐντεῦθα τοῖς τοῦ πατρὸς ἀγαθοῖς . Τῶν τοίνυν πραγμάτων ἐν τούτοις ὄντων , καὶ τῶν στρατοπεδῶν μετ’ ἐκείνου τεταγμένων , καὶ τῶν πόλεων ὑπὸ τὸν τύραννον οὐσῶν , Χουσὶ τις ἄνθρωπος ἐπαικιῆς , φίλος ὢν τοῦ Δαυὶδ , ἔμενε τὴν πρὸς αὐτὸν φιλίαν διατρώων ἐν τῇ τῶν καιρῶν τοιούτων μεταβολῇ · καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἀθρόον κατὰ τὴν ἔρημον πλανώμενον , διέρρηξεν τὸν χιτῶνιᾶν , καταπτάστω τέφραν , ἀνώμησε b πικρὸν καὶ ἐλεεινόν · καὶ ἐπεὶδὴ μηδὲν ἠδύνατο , τὴν ἀπὸ τῶν δακρύων εἰσφέρου παραμυσίαν . Οὐ γὰρ ἦν τῶν καιρῶν φίλος , οὐδὲ τῆς δυνασεῖας , ἀλλὰ τῆς ἀρετῆς · διὰ τοῦτο , τῆς ἀρχῆς μεταπεσούσης , τὴν φιλίαν οὐ μετέβαλεν . Ἰδὼν τοίνυν αὐτὸν ὁ Δαυὶδ ταῦτα ποιοῦντα , φησὶ πρὸς αὐτόν · φίλου μὲν καὶ ταῦτα . καὶ γνησίας πρὸς ἡμᾶς διακειμένου · ἁμᾶς δὲ οὐδὲν ἡμᾶς , ἀλλὰ δεῖ τὶ βουλεύεσθαι · καὶ σκοπήσει , ὅπου · ἂν λυθῶ τὰ καταλαβόντα δεινά , καὶ ἀπαλλαγὴν τινὰ εὑροῖμεν τῶν συμφορῶν . Ταῦτα εἰπών , εἰσῆγεται γνώμην ἐκείνην τοιαύτην · “ Ἀπολῶν πρὸς τὸν υἱὸν τὸν ἐμὸν , καὶ φίλου προσποιεῖσθον ὑποδύς , διασκεδάσται μοι τὰς ἐκείνου βουλάς , καὶ τοῦ Ἀχιτὸφελ τὴν βουλήν ἀκυρον ποιήσον . Ὁ δὲ Ἀχιτόφελ οὕτως τοῦ τυράννου τότε ἐκράτει , δεινῶς μὲν ὡν τῇ πολέμικᾳ , δεινὸς δὲ καὶ στρατηγήσας ἐν πολέμῳ καὶ μάχῃ · διὸ καὶ τοῦ τυράννου μᾶλλον αὐτὸν Δαυὶδ ἐδεδοίκει · οὕτως ἦν δεινὸς ἐν ταῖς γνώμαις ὁ ἀνήρ . Ταῦτάχούσης ἐκείνος ἐπεῖδεν , καὶ οὐδὲν μικροῦχον ἐλογίζετο , οὐδὲ ἀνανδρον , οὐδὲ [ 51 ] εἶπε · Τί δὲ ἂν ἄλλο ; τί δὲ ἂν ἀποκαλυφθῶ μοι τὸ προσωπεῖον ; τί δὲ ἂν φανερῶ τὸ δρᾶμα τῆς ὑποκρίσεως ; δεινὸς ὁ Ἀχιτὸφελ · ἰσω ; καὶ τοῦτο ἐλέγχει , καὶ ποιήσει καταφρόνον , καὶ ἀπολύματι εἰκὴ καὶ μάτην . Οὐδὲν τῶν τοιούτων ἐννοήσας , εἰς τὸ στρατόπεδον ἐπεσπῆδησε τοῦ τυράννου , τὸ πᾶν ἐπὶ τὸν Θεὸν βέβας , καὶ εἰς μέσους ἑαυτὸν ἄρχης τοὺς κινδύνους . Ταῦτά μοι εἴρηται , οὐχ ἵνα ἐπαινέσωμεν μόνον , ἀλλ’ ἵνα καὶ τὰ ἄλγεινὰ , καὶ ὅτα πέπονθεν ὁ Δαυὶδ καταμαθῶμεν , καὶ ὅσα ἕτερο ἀπὸ τῆς ἱστορίας δυνα·δὲν καρποῦσασθαι κέρδος . καὶ ταῦτα εἰς μέσον ἀγάγωμεν . Ἰδοὺ γὰρ , δ συνεχῶς ἐπιζητεῖται παρὰ τῶν πολλῶν , δεῖ τὶ δικαιοι θωδονται , πονηροὶ δὲ εἰσὶν ἐν ἀνδασί , τοῦτο ἐνταῦθα ἐστιν εὕρειν . Ὁ μὲν γὰρ δικαιοὺς ἐν συμφοραῖς ἦν · ὁ δὲ μαρὰς , καὶ πατραλοίας , καὶ τῆς φύσεως αὐτῇ · ἐχθρὸς καὶ πολέμιος , ἐν εὐπραγίᾳ καὶ βασιλικαῖς αὐλαῖς · ἀλλ’ οὔτε ἐκεῖνο · ἐντεθεὶν ἐκέρδαντο τι , οὔτε ὁ ἅγιος οὕτος ἐβλάπτετο · ἀλλ’ ὁ μὲν γένοιτο με·κοσι θλιψεων ὑπεύθυνος · ὁ δὲ λαμπρότερον διέλαμπε , καθάπερ χρυσὸς ἐν καμίνῳ , τῇ θλίψει καθαρώτερος · γινόμενος .
Lemmas: γράφω ἔχω · εἰμί δέ καί ὁ πολιός ἀμελέω , ὡς εὐεργέτης αἰσχύνω · εἰμί δέ μηδέ οὕτως , ὡς μηδείς ὁ ἀκούω · ἀλλά ὁ ὁ φιλαρχία ἔργος πᾶς οὗτος ἐκβάλλω ὁ αἰδέομαι , καί θηρίον ὁ ἄνθρωπος ποιέω . καί ὁ μέν μακάριος οὗτος , καί γεννάω , καί ἀνατρέφω , ἀλήτης καί φυγάς · κατά ὁ ἐρῆμος πλανάω , καθάπερ μεταναστάτης , ἐν ὑπερορία , καί ὁ ἐντεῦθεν πείθω κακός a · ἐκεῖνος δέ ἐντίθημι ὁ ὁ πατήρ ἀγαθός . ὁ τοίνυν πρᾶγμα ἐν οὗτος εἰμί , καί ὁ στρατόπεδον μετά ἐκεῖνος τάσσω , καί ὁ πόλις ὑπό ὁ τύραννος εἰμί , χοῦς τις ἄνθρωπος επαικιω , φίλος εἰμί ὁ Δαυίδ , μένω ὁ πρός αὐτός φίλιος διατρώων ἐν ὁ ὁ καιρός τοιοῦτος μεταβολή · καί εἶδον αὐτός ἀθρόος κατά ὁ ἐρῆμος πλανάω , διαρρήγνυμι ὁ χιτωνία , καταπτάστω τέφρα , ἀνομέω b πικρός καί ἐλεεινός · καί ἐπειδή μηδείς δύναμαι , ὁ ἀπό ὁ δάκρυ εἰσφέρω παραμυσίαν . οὖον γάρ εἰμί ὁ καιρός φίλος , οὐδέ ὁ δυνασεῖας , ἀλλά ὁ ἀρετή · διά οὗτος , ὁ ἀρχή μεταπίπτω , ὁ φίλιος οὖον μεταβάλλω . εἶδον τοίνυν αὐτός ὁ Δαυίδ οὗτος ποιέω , φημί πρός αὐτός · φίλος μέν καί οὗτος . καί Γνησίας πρός ἐγώ διάκειμαι · ἀμάω δέ οὐδείς ἐγώ , ἀλλά δεῖ τίς βουλεύω · καί σκοπέω , ὅπου · εἄν λύω ὁ καταλαμβάνω δεινός , καί ἀπαλλαγή τις εὑρίσκω ὁ συμφορά . οὗτος εἶπον , εἰσάγω γνώμη ἐκεῖνος τοιοῦτος · “ ἀπόλλυμι πρός ὁ υἱός ὁ ἐμός , καί φίλος προσποιέω ὑποδύω , διασκεδαστής ἐγώ ὁ ἐκεῖνος βουλή , καί ὁ Ἀχιτόφελ ὁ βουλή ἄκυρος ποιέω . ὁ δέ Ἀχιτόφελ οὕτως ὁ τύραννος τότε κρατέω , δεινῶς μέν ὡς ὁ πολεμικός , δεινός δέ καί στρατηγέω ἐν πόλεμος καί μάχομαι · διό καί ὁ τύραννος μᾶλλον αὐτός Δαυίδ δείδω · οὕτως εἰμί δεινός ἐν ὁ γνώμη ὁ ἀνήρ . ταυταχουω ἐκείνος ἐφοράω , καί οὐδείς μικροῦχον λογίζομαι , οὐδέ ἄνανδρος , οὐδέ [ 51 ] εἶπον · τις δέ εἄν ἄλλος ; τίς δέ εἄν ἀποκαλύπτω ἐγώ ὁ προσωπεῖον ; τίς δέ εἄν φανερόω ὁ δρᾶμα ὁ ὑπόκρισις ; δεινός ὁ Ἀχιτόφελ · ἴσος ; καί οὗτος ἔλεγχος , καί ποιέω καταφρονέω , καί ἀπόλυμα εἰκῇ καί μάτην . οὐδείς ὁ τοιοῦτος ἐννοέω , εἰς ὁ στρατόπεδον ἐπεσπῆδησε ὁ τύραννος , ὁ πᾶς ἐπί ὁ θεός Βέβας , καί εἰς μέσος ἑαυτοῦ Ἄρχης ὁ κίνδυνος . ταῦτα ἐγώ εἴρω , οὐ ἵνα ἐπαινέω μόνος , ἀλλά ἵνα καί ὁ ἀλγεινός , καί ὄτα πάσχω ὁ Δαυίδ καταμανθάνω , καί ὅσος έτερος ἀπό ὁ ἱστορία δυνα·δὲν καρπόω κέρδος . καί οὗτος εἰς μέσος ἄγω . ἰδέ γάρ , δ συνεχῶς ἐπιζητέω παρά ὁ πολύς , δεῖ τίς Δίκαιος θωδοντ , πονηρός δέ εἰμί ἐν ἀνδασί , οὗτος ἐνταῦθα εἰμί εὑρίσκω . ὁ μέν γάρ Δίκαιος ἐν συμφορά εἰμί · ὁ δέ Μαρᾶς , καί πατραλοίας , καί ὁ φύσις αὐτός · ἐχθρός καί πολέμιος , ἐν εὐπραγία καί βασιλικός αὐλή · ἀλλά οὔτε ἐκεῖνος · ἐντίθημι κερδαίνω τίς , οὔτε ὁ ἅγιος οὗτος βλάπτω · ἀλλά ὁ μέν γίγνομαι με·κοσι θλῖψις ὑπεύθυνος · ὁ δέ λαμπρός διαλάμπω , καθάπερ χρυσός ἐν κάμινος , ὁ θλῖψις καθαρός · γίγνομαι .