joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0300.4
δούλου τὸν Δεσπότην ἐκάλεσεν . Ὁ καὶ Παῦλος ἀντὶ μεγίστης τιμῆς ἔφη τοῖς ἁγίοις δεδόναι · ἐκεῖνοι , ὅτι δὴ τῶν βιωτικῶν ἀπηλλάχσαν ἀπάντων . Οὐδὲ γὰρ τὴν τιμὴν μόνον τίθησι , ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς τιμῆς προσεισίδησι , ἵνα τὸν ἀκροατὴν διδάξῃ τὴν ὀδόν , δι' ἧς δύναται ταύτης ἀπολαῦσαι τῆς προεδρίας . Τίς δὲ ἐστιν αὕτη ; Τὸ ἀπὸ τῶν δούλων καλεῖσθαι τὸν Δεσπότην . Διὰ καὶ ἔλεγε · Δι' ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύννεται ὁ Θεός , Θεὸς καλεῖσθαι αὐτῶν . [ 296 ] Πῶς δὲ ὁ Θεὸς αὐτῶν ἐκαλεῖτο ; Λέγων · Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς Ἀβραάμ , καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ , καὶ ὁ Θεὸς Ἰακώβ . Εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν τῆς τοιαύτης κλήσεως ἀνωτέρω τίθει , εἶπε · Καὶ οὗτοι πάντες ἀπέθανον , μὴ κυμωσάμενοι τὰς ἐπαγγελίας , ἀλλὰ πόρρωθεν αὐτὰς ἰδόντες , καὶ ἀσπασάμενοι , καὶ ὁμολογήσαντες , ὅτι ξένοι καὶ παρεπίδημοι εἰσιν . Αὕτη ἡ αἰτία , διὸ καὶ ἐπήγαγε · Δι' ἣν αἰτίαν οὐκ ἐπαισχύννεται αὐτοὺς ὁ Θεός , Θεὸς καλεῖσθαι αὐτῶν . Ποίαν αἰτίαν ; εἶπέ μοι . Ὅτι ὁμολογήσαντες ξένοι καὶ παρεπίδημοι εἶναι , καὶ μηδὲν κοινὸν ἔχειν πρὸς τὰ παρόντα , ἀλλ' ἀπορρήξαντες καυτοὺς τῶν βιωτικῶν , οὕτως ἐν ἀληθείᾳ διετρίβον . Τοῦ στερέωματος τὴν πέτραν εἰς λίμνας ὑδάτων , καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς πηγὰς ὑδάτων . Ποίαν ἔχοιμεν ἂν , εἶπέ μοι , συγγνώμην οἱ σκληροὶ καὶ δυσένδοτοι , ὅταν ἡ πέτρα καὶ ἡ ἀκρότομος · b καὶ σκληρὰ καὶ δυσένδοτος εἶχῃ τὸ προστάγμα τοῦ Θεοῦ , εὐηρώτως δέ , ὁ λόγος τετιμημένος , καὶ πάντων ἡμερώτερος , ἐκείνης ἀναισθητότερος γίνεται ; Ἀκρότομον γὰρ ἐνταῦθα φησι τὴν αἰθῆραν οὐ ράδιως · εἰκονικῶς , ἀλλ' ἐκ τῶν ἄκρων μόλις ἀποδραυομένην . Ἄλλ' ὅμως καὶ ἐκείνη εἰς τὴν ἐναντίαν διελύθη φύσιν , καὶ πηγὰς ἀρξεν ὑδάτων . Ὁ γὰρ τῆς φύσεως δημιουργὴς , καὶ τοὺς ὄρους αὐτοὺς μεταθεῖναι δύναται , καὶ τὰ ἐναντία ἐπιδεῖξασθαι · ὁ πολλοχῶ πολλὰκις ἐποίησε , δεικνύς ὅτι αὐτὸς ἐστιν ὁ δὲ οὐχ ὧντον τὰ πάντα ποιήσας . Εἰπὼν τοίνυν τὰς παλαίας εὐεργεσίας , τὰ θαύματα , τὰ τεράστια , πῶς ἀπήλλαξεν βαρβαρικῆς δουλείας , πῶς εἰς ἐλευθερίαν ἐχρηστωγώγησεν , καὶ τὰ στοιχεῖα μετέθεκε , καὶ πάντα ἡδονῆς ἐνέπλησε , καὶ ὑπὲρ τῶν παρόντων εἶτα , ἐπὶ τὸν αὐτὸν καταφεύγει λόμην . Εἶτα ἐπειδὴ χλεῖνον γεγένηται , οὐ διὰ τὴν ἀξίαν τῶν εὐεργετουμένων , ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν , καὶ διὰ τὸ ὄνομα αὐτοῦ · ὅπερ ἔλεγε , Ἵνα μὴ βεδηλωθῇ τὸ ὄνομά μου , ἀλλὰ πάντες μάθωσι διὰ τῶν γινομένων τὴν ἰσχὺν αὐτοῦ καὶ τὴν δύναμιν , καὶ τοῦτο διδασκαλίας ὑπόθεσις γένηται · τοῦτο καὶ νῦν προβάλλεται τὸ δικαίωμα c , λέγων · Εἰ καὶ ὑπὸ τοῦ βίου προδεδομένα , καὶ ἀπὸ τῶν ἔργων ἐμὲν ἀπάρθησαίτο , διὰ τὸ ὄνομά σου ποιήσω , ὁ καὶ Μωϋσῆς τότε ἔλεγε . Ὁ καὶ οὗτος φησι , συνοδῶ ἐκείνῳ φθεγγόμενος · Μὴ ἡμῖν , Κύριε , μὴ ἡμῖν , ἀλλ' τῷ ὀνόματί σου δὸς δόξαν . Μὴ δὲ ἡμᾶς , φησιν , ἵνα ἡμᾶς λαμπροτέρους ποιήσῃς καὶ ἐπισήμους , ἀλλ' ἵνα αὐτὸς πανταχοῦ κασάδηλον σου τὴν δύναμιν ἐργάσῃ . Ἄλλ' ὡσπερ τὸ ὄνομα αὐτοῦ δοξάζεται , ἀντιλαμβανόμενου καὶ βοηθοῦντος · οὕτω πάλιν δοξάζεται ἐν ἀρετῇ βιούντων ἡμῶν καὶ λαμπόντων κατὰ τὴν πολιτείαν . Λαμπάτω γὰρ , φησι , τὸ φῶς ὑμῶν ἐμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων , ὅπως ἴδωσι τὰ καλά ἔργα ὑμῶν , καὶ
Lemmas: δοῦλος ὁ δεσπότης καλέω . ὁ καί Παῦλος ἀντί μέγας τιμή φημί ὁ ἅγιος δίδωμι · ἐκεῖνος , ὅτι δή ὁ βιωτικός ἀπαλλάσσω ἀπαντάω . οὐδέ γάρ ὁ τιμή μόνος τίθημι , ἀλλά καί ὁ αἴτιος ὁ τιμή προσείδω , ἵνα ὁ ἀκροατής διδάσκω ὁ ὀδούς , διά ὅς δύναμαι οὗτος ἀπολαύω ὁ προεδρία . Τῖς δέ εἰμί οὗτος ; ὁ ἀπό ὁ δοῦλος καλέω ὁ δεσπότης . Ζεύς καί λέγω · διά ὅς αἴτιος οὐ ἐπαισχύνω ὁ Θεός , θεός καλέω αὐτός . [ 296 ] Πῶς δέ ὁ θεός αὐτός καλέω ; λέγω · ἐγώ εἰμί ὁ θεός Ἀβραάμ , καί ὁ θεός Ἰσαάκ , καί ὁ θεός Ἰακώβ . εἶτα καί ὁ αἴτιος ὁ τοιοῦτος κλῆσις ἀνωτέρω τίθημι , εἶπον · καί οὗτος πᾶς ἀποθνῄσκω , μή κύω ὁ ἐπαγγελία , ἀλλά πόρρωθεν αὐτός ὁράω , καί ἀσπάζομαι , καί ὁμολογέω , ὅτι ξένος καί παρεπίδημος εἰμί . Ἄτη ὁ αἰτία , διό καί ἐπάγω · διά ὅς αἴτιος οὐ ἐπαισχύνω αὐτός ὁ Θεός , θεός καλέω αὐτός . Ποίας αἴτιος ; εἶπον ἐγώ . ὅτι2 ὁμολογέω ξένος καί παρεπίδημος εἰμί , καί μηδείς κοινός ἔχω πρός ὁ πάρειμι , ἀλλά ἀπορρήγνυμι καυτός ὁ βιωτικός , οὕτως ἐν ἀλήθεια διατρίβω . ὁ στερέωμα ὁ πέτρα εἰς λίμνη ὕδωρ , καί ὁ ἀκρότομος εἰς πηγή ὕδωρ . Ποίας ἔχω εἄν , εἶπον ἐγώ , συγγνώμη ὁ σκληρός καί δυσένδοτος , ὅταν ὁ πέτρα καί ὁ ἀκρότομος · b καί σκληρός καί δυσένδοτος ἔοικα ὁ πρόσταγμα ὁ Θεός , εὐηρώτως δέ , ὁ λόγος τιμάω , καί πᾶς ἥμερος , ἐκεῖνος ἀναίσθητος γίγνομαι ; ἀκρότομος γάρ ἐνταῦθα φημί ὁ αἰθήρ οὖον ῥᾳδίως · εἰκονικός , ἀλλά ἐκ ὁ ἄκρος μόλις ἀποδιδράσκω . ἄλλος ὅμως καί ἐκεῖνος εἰς ὁ ἐναντίος διαλύω φύσις , καί πηγή ἄρχω ὕδωρ . ὁ γάρ ὁ φύσις δημιουργέω , καί ὁ ὄρος αὐτός μετατίθημι δύναμαι , καί ὁ ἐναντίος ἐπιδείκνυμι · ὁ πολλοχῶ πολλάκις ποιέω , δείκνυμι ὅτι αὐτός εἰμί ὁ δέ οὐ ὅς ὁ πᾶς ποιέω . εἶπον τοίνυν ὁ Παλαίας εὐεργεσία , ὁ θαῦμα , ὁ τεράστιος , πῶς ἀπαλλάσσω βαρβαρικός δουλεία , πῶς εἰς ἐλευθερία ἐχρηστωγώγησεν , καί ὁ στοιχεῖον μετατίθημι , καί πᾶς ἡδονή ἐμπίμπλημι , καί ὑπέρ ὁ πάρειμι εἶτα , ἐπί ὁ αὐτός καταφεύγω ὀλόμην . εἶτα ἐπεί κλεινός γίγνομαι , οὖον διά ὁ ἄξιος ὁ εὐεργετέω , ἀλλά διά ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία , καί διά ὁ ὄνομα αὐτός · ὅσπερ λέγω , ἵνα μή βεδηλωθῇ ὁ ὄνομα ἐγώ , ἀλλά πᾶς μανθάνω διά ὁ γίγνομαι ὁ ἰσχύς αὐτός καί ὁ δύναμις , καί οὗτος διδασκαλία ὑπόθεσις γίγνομαι · οὗτος καί νῦν προβάλλω ὁ δικαίωμα c , λέγω · εἰμί καί ὑπό ὁ βίος προδίδωμι , καί ἀπό ὁ ἔργον εἰμί ἀπαρέσκω , διά ὁ ὄνομα σύ ποιέω , ὁ καί Μωϋσῆς τότε λέγω . ὁ καί οὗτος φημί , σύνοδος ἐκεῖνος φθέγγομαι · μή ἐγώ , κύριος , μή ἐγώ , ἀλλά ὁ ὄνομα σύ δίδωμι δόξα . μή δέ ἐγώ , φημί , ἵνα ἐγώ λαμπρός ποιέω καί ἐπίσημος , ἀλλά ἵνα αὐτός πανταχοῦ κασάδηλον σύ ὁ δύναμις ἐργάζομαι . ἄλλος ὡς ὁ ὄνομα αὐτός δοξάζω , αντιλαμβάνομαι καί βοηθός · οὗτος πάλιν δοξάζω ἐν ἀρετή βιόω ἐγώ καί λάμπω κατά ὁ πολιτεία . Λαμπάτος γάρ , φημί , ὁ φάος σύ ἔμπροσθεν ὁ ἄνθρωπος , ὅπως ὁράω ὁ καλός ἔργον σύ , καί