joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0116.4
σιν ὀστά , τὰ δὲ νεῦρα , τὰ δὲ σάρκες · οὕτω καὶ ἐν τῇ γῇ , τὰ μὲν δρη , τὰ δὲ φάραγγες , τὰ δὲ λιπαρὰ χωρία · πάντα δὲ ταῦτα χρήσιμα . Τί λέγω τὴν γῆν , τοσοῦτον στοιχεῖον ; Ἕνὸς δένδρου μόνου εἰ βουληθεῖς εἰπεῖν τὴν σχῆμα , τὴν χρείαν , τὸν καρπόν , τὰ φύλλα , τὸν καιρόν , τὰ ἄλλα πάντα , πολὺ ἔχει τὸ διήγημα · εἰ τῶν ὀρέων τὴν θέσιν , εἰ τὰ ἄλλα ἀπαντα , εἰ τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν ἐπλοῖς τῷ λόγῳ , καὶ τὴν διάπλασιν αὐτοῦ τοῦ σώματος , μυρία πάλιν χάνταῦθα πελάγη εὐρὲς διηγημάτων . Τούτοις τοίνυν ἐνδιαβιῶμεν , ἐντεύθεν ἡμῖν ἔσται ἡδονὴ μεγίστη , ἐντεύθεν κέρδος , ἐντεύθεν φιλοσοφία ἄφατος . Διὸ καὶ τοῦτο δηλῶν ἐπῆψεν · Εὐφρανθήσομαι καὶ ἀγαλλιάσομαι ἐν σοί . Ἄλλος , Καὶ γαυριάσω . Ἄλλος , Ἄσω τὸ ὄνομά σου . Οὐ μικρὸν τοῦτο φιλοσοφίας εἶδος , τὸ εὐφραίνεσθαι ἐπὶ τῷ Θεῷ . Τὸ γὰρ ἐπὶ τῷ Θεῷ εὐφραίνεσθαι , ὡς χρή , πᾶσαν ἐκβάλλει βιωτικὴν ἡδονήν . Τί δὲ ἐστιν , [ 96 ] Εὐφρανθήσομαι ἐν σοί ; Τοιούτου , φησίν , ἔχω δεσπότου , τοῦτο μοι ἡδονή , τοῦτο μοι ἀγαλλίασις . Εἰ τις οὕδε ταύτην τὴν ἡδονὴν ὡς εἰδέναι χρή , ἑτέρας ἡδονῆς οὐκ αἰσθάνεται . Τοῦτο γὰρ ἡδονὴ κυρίως · ὡς τὰ ἄλλα πάντα , ὀνόματα μόνον ἐστὶν ἡδονῆς , πράγματος ἔρημα . Αὕτη τὸν ἄνθρωπον μετατρέπει ἐργάζεται · αὕτη τοῦ σώματος ἀπαλλάττει τὴν ψυχήν · αὕτη πρὸς οὐρανὸν πτεροῖ · αὕτη τῶν βιωτικῶν ὑψηλότερον ποιεῖ · αὕτη χαίρει ἀπαλλάττει · καὶ μάλιστα εἰκότως . Εἰ γὰρ οἱ σώματα λαμπρὰ φιλοῦντες , οὐδὲν ἐπαισθάνονται τῶν ἐν τῷ βίῳ , ἀλλ' ἕνος μόνου εἰσὶ τῆς ἐρωμένης ὄψεως · ὁ Θεὸς φίλων , καθὼς φιλεῖν δεῖ , τίνος αἰσθήσεται λοιπὸν ἢ χρηστοῦ τῶν ἐν τῷ βίῳ τούτῳ , ἢ λυπηροῦ ; Οὐδενός · ἀλλ' ἔσται πάντων ἄνωτερος , ἀθάνατα τρυφῶν , ἐπεὶ καὶ ὁ φιλούμενος τοιούτος . Οὐ μὲν γὰρ τὰ ἄλλα φιλοῦντες , ταχέως καὶ ἄχοντες εἰς λῆψιν μεταβάλλονται , ἀπολλύοντες τῶν φιλουμένων καὶ μαραινομένων · οὗτος δὲ ὁ ἔρως ἄπειρος , ἀτελεύτητος , καὶ τὴν ἡδονὴν μεῖζον ἔχων , καὶ τὸ κέρδος πλεῖον · καὶ τούτῳ πάλιν ψυχαγωγῶν τὸν φιλοῦντα , τῷ μηδέποτε καταλύεσθαι . Ἄλλο τῷ ὀνόματί σου , Ἄγιστε . Τοῦτο μάλιστα φιλοῦντος ἔθος . Καὶ γὰρ οἱ ἐρώμενοι εἰς τοὺς φιλουμένους ἅσματα ἄδουσι · μὴν μὴ ὁρῶσιν ἐκείνους , διὰ τῆς ὀψὶς ἐαυτοὺς παραμυθοῦνται . Οὕτω δὴ καὶ ὁ Προφήτης ποιεῖ · ἐπεὶ τὸν Θεὸν ἰδεῖν οὐ δυνατὸν , ἅσματα ποιεῖ εἰς αὐτόν , διὰ τῶν ὀδῶν αὐτῷ συγγινόμενος , καὶ τὸν πόθον ἀνάπτων , καὶ αὐτὸν δοκῶν ὁρᾶν · μᾶλλον δὲ διὰ τοῦ ἄδειν καὶ ὑμενεῖν εἰς πόθον ἀνάπτει πολλούς . Ὡσπερ γὰρ οἱ φιλοῦντες ἐγκώμια τῶν φιλουμένων λέγουσι , καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν περιφέρουσιν · οὕτω δὴ καὶ οὗτος , Ἄλλο τῷ ὀνόματί σου , Ἄγιστε .
Lemmas: βρόχος ὁστόν , ὁ δέ νεῦρον , ὁ δέ σάρξ · οὗτος καί ἐν ὁ γῆ , ὁ μέν δρης , ὁ δέ φάραγξ , ὁ δέ λιπαρός χωρίον · πᾶς δέ οὗτος χρήσιμος . τις λέγω ὁ γῆ , τοσοῦτος στοιχεῖον ; εἷς δένδρον μόνος εἰμί βούλομαι εἶπον ὁ σχῆμα , ὁ χρεία , ὁ καρπός , ὁ φύλλον , ὁ καιρός , ὁ ἄλλος πᾶς , πολύς ἔχω ὁ διήγημα · εἰμί ὁ ὄρος ὁ θέσις , εἰμί ὁ ἄλλος ἅπας , εἰμί ὁ ἄνθρωπος αὐτός ἐπλώ ὁ λόγος , καί ὁ διάπλασις αὐτός ὁ σῶμα , μυρίος πάλιν χάσκω πέλαγος εὑρίσκω διήγημα . οὗτος τοίνυν ἐνδιαβαίνω , ἐντεῦθεν ἐγώ εἰμί ἡδονή μέγας , ἐντεῦθεν κέρδος , ἐντεῦθεν φιλοσοφία ἄφατος . Διὸ καί οὗτος δηλόω ἐπιψάω · εὐφραίνω καί ἀγαλλιάω ἐν σύ . ἄλλος , καί γαυριάω . ἄλλος , ἀάω ὁ ὄνομα σύ . οὖον μικρός οὗτος φιλοσοφία εἶδος , ὁ εὐφραίνω ἐπί ὁ Θεός . ὁ γάρ ἐπί ὁ Θεός εὐφραίνω , ὡς χρή , πᾶς ἐκβάλλω βιωτικός ἡδονή . τις δέ εἰμί , [ 96 ] εὐφραίνω ἐν σύ ; τοιοῦτος , φημί , ἔχω δεσπότης , οὗτος ἐγώ ἡδονή , οὗτος ἐγώ ἀγαλλίασις . εἰμί τις οὐδέ οὗτος ὁ ἡδονά ὡς οἶδα χρή , ἕτερος ἡδονή οὐ αἰσθάνομαι . οὗτος γάρ ἡδονή κύριος · ὡς ὁ ἄλλος πᾶς , ὄνομα μόνος εἰμί ἡδονή , πρᾶγμα ἐρῆμος . Ἄτη ὁ ἄνθρωπος μετατρέπω ἐργάζομαι · οὗτος ὁ σῶμα ἀπαλλάσσω ὁ Ψυχή · οὗτος πρός οὐρανός πτερόω · οὗτος ὁ βιωτικός ὑψηλός ποιέω · οὗτος χαίρω ἀπαλλάσσω · καί μάλιστα εἰκότως . εἰμί γάρ ὁ σῶμα λαμπρός φιλέω , οὐδείς ἐπαισθάνομαι ὁ ἐν ὁ βίος , ἀλλά ἕνος μόνος εἰμί ὁ ἐράω ὄψις · ὁ θεός Φίλων , καθώς φιλέω δεῖ , τίς αἰσθάνομαι λοιπός ἢ χρηστός ὁ ἐν ὁ βίος οὗτος , ἢ λυπηρός ; οὐδείς · ἀλλά εἰμί πᾶς ἀνώτερος , ἀθάνατος τρυφάω , ἐπεί καί ὁ φιλέω τοιούτος . οὖον μέν γάρ ὁ ἄλλος φιλέω , ταχέως καί ἄχω εἰς λῆψις μεταβάλλω , ἀπολύω ὁ φιλέω καί μαραίνω · οὗτος δέ ὁ Ἔρως ἤπειρος , ἀτελεύτητος , καί ὁ ἡδονά μείζων ἔχω , καί ὁ κέρδος πλείων · καί οὗτος πάλιν ψυχαγωγέω ὁ φιλέω , ὁ μηδέποτε καταλύω . ἄλλος ὁ ὄνομα σύ , Ἄγιστε . οὗτος μάλιστα φιλέω ἔθος . καί γάρ ὁ ἐράω εἰς ὁ φιλέω ᾆσμα ἀείδω · μήv μή ὁράω ἐκεῖνος , διά ὁ ὄψις ἑαυτοῦ παραμυθέομαι . οὕτως δή καί ὁ Προφήτης ποιέω · ἐπεί ὁ θεός ὁράω οὖον δυνατός , ᾆσμα ποιέω εἰς αὐτός , διά ὁ ὀδούς αὐτός συγγίγνομαι , καί ὁ πόθος ἀνάπτω , καί αὐτός δοκέω ὁράω · μᾶλλον δέ διά ὁ ἀνδάνω καί ὑμνέω εἰς πόθος ἀνάπτω πολύς . ὡς γάρ ὁ φιλέω ἐγκώμιον ὁ φιλέω λέγω , καί ὁ ὄνομα αὐτός περιφέρω · οὗτος δή καί οὗτος , ἄλλος ὁ ὄνομα σύ , Ἄγιστε .