joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0352.1
Ἁγᾶθονον , Κύριε , τοῖς ἀγαθοῖς . Ἕτερος , Ἀγαθοποιήσον . Καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδία . Τοὺς δὲ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στρατηλαίας ἀπάξει Κύριος μετὰ τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν . Ὀρᾷς παρ' ἡμῶν πανταχοῦ τὰς ἀρχὰς γινομένας , καὶ τοῦ τῶν χρηστῶν ἀπολαύειν , καὶ τοῦ κολάσεως ὑπομένειν ; Ἄλλ' εἰ καὶ παρ' ἡμῶν αὶ ἀρχαί , ἀλλ' ὅμως καὶ οὕτω τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία , πολλὴ δείκνυται ἡ λαμπρῶνων · ἐκ γὰρ πολλοῦ τοῦ περιόντος νικᾷ ταῖς ἀντιθέσεσιν ἡμᾶς · καὶ ἐπὶ μὲν [ 351 ] τῶν ἁμαρτημάτων σύμμετρον ἐπάγει τὴν τιμωρίαν , ἐπὶ δὲ τῶν κατορθωμάτων ὑπερβαίνουσαν παρέχει τὴν ἀντίδοσιν . Εὐθεῖς δὲ ἐνταῦθα καλεῖ τοὺς ἀθόλους , τοὺς ἀπλάστους , τοὺς οὐδὲν ἔχοντας συνεκσιασμένον καὶ ὑπολολ . Τοιούτων γὰρ τὸ εὐθὲς , ὃ μάλιστα ὁ Θεὸς ἐπιζητεῖ πανταχοῦ . Τοιούτων ἡ ἀρετή , λέει τις καὶ εὐχολος , ὥσπερ οὖν ἡ πονηρία διεστραμμένη , ποικίλη , ἀδιεξόδευτον · καὶ τοῦτο ἐστιν ἀπὸ τῶν πραγμάτων ἰδεῖν αὐτῶν . Ὁ γοῦν βουλόμενος ψευσάσθαι , καὶ δόλους βάλοι , ἐννόησον ὅσους ἐπιχειρεῖ , δὸς δειτα τῆς ποικιλίας , ποίων λόγων πεπλασμένων , πόσης δεινότητος . Ὁ δὲ τὴν ἀλήθειαν λέγων , οὐ πόνου , οὐ δυσκολίας ἢ , οὐχ' ὑποκρίσεως , οὐ μηχανημάτων , οὐδενὸς δεῖται τοιούτου , αὐτὴς καθ' ἑαυτὴν ἐκείνης διαλαμπούσης . Καθάπερ γὰρ τὰ μὲν ἀμορφὰ τῶν σωμάτων πολλὴν ἐξῆωθεν δεῖται τῶν τεχνημάτων καὶ τῶν ἐπικαλυμμάτων τὴν ἀπὸ τῆς φύσεως ἀμορφίαν συσκιάζοντων · τὰ δὲ φύσει καλὰ αὐτὰ καθ' ἑαυτὰ ἀγωνιζόμενα λαμπει · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ψεύδους καὶ τῆς ἀληθείας ἐστιν εὑρεῖν , καὶ τῆς κακίας , καὶ τῆς ἀρετῆς . Ὦθεν ὁρῆλον , ὅτι καὶ πρὸ τῆς κολάσεως ἡ κακία τὴν κόλασιν ἐπάγει , καὶ πρὸ τῆς ἀντιδόσεως ἡ ἀρετὴ τὴν ἀμοιβὴν δίδωσιν . Ὦσπερ γὰρ ἐκείνη ἐν ἑαυτῇ τὰ ἐπαθλα ἔχει καὶ πρὸ τῶν στεφάνων · οὕτω καὶ αὕτη ἐν ἑαυτῇ τὴν τιμωρίαν ἔχει καὶ πρὸ τῆς κολάσεως . Τί γὰρ ἂν γένοιτο χαλεπώτερον ἁμαρτίας εἰς τιμωρίας λόγον ; Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος τῶν ἑταιρχοῦντων μνημονεύσας , τῶν τὴν ὥραν ε τὴν ἑαυτῶν ἀποδιδόντων , καὶ τῆς φύσεως τοὺς νόμους ἀνατρεπόντων , ταύτην ἔφησε τιμωρίαν μεγίστην εἶναι καὶ πρὸ τῆς κολάσεως . Ἄρσετες γάρ , φησίν , ἐν ἀρσεσι τὴν ἀσχημοσύνην κατεργαζόμενοι , καὶ τὴν ἀντιμισθίαν , ἣν ἔδει , τῆς πλάνης αὐτῶν ἐν ἑαυτοῖς ἀπολαμβάνοντες · ἀντιμισθίαν τῆς ἁμαρτίας αὐτῶν τὴν ἀσέλειαν καὶ τὴν πρᾶξιν καλῶν . Εἰρήνην ἐπὶ τῶν Ἰσραήλ . Εἰς εὐχὴν τὸν λόγον κατέκλεισε . Τοιαῦται γάρ αἱ τῶν ἀγίων ψυχαὶ · μετὰ τῆς παραίνεσεως καὶ τῆς συμβουλῆς τὴν εὐχὴν προστιθέσι , μεγίστην συμμερίαν εἰσάγουσαι τοῖς ἀκούουσι . Εἰρήνην δὲ ἐνταῦθα , οὐ ταύτην μόνην τὴν αἴσθητὴν , ἀλλὰ καὶ τὴν ταύτης ὑψηλοτέραν , καὶ ὅθεν καὶ αὕτη τίκτεται , λέγει , καὶ εὐχεται · ὥστε μὴ στασιάζειν τὴν ψυχὴν αὐτῶν πρὸς ἑαυτὴν τῶν παθῶν τὸν πόλεμον ἐπεισάγουσαν . Ταύτην δὴ καὶ ἡμεῖς τὴν εἰρήνην ζητῶμεν , ἵνα τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν δυνήωμεν τυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου
Lemmas: Ἁγάθονος , κύριος , ὁ ἀγαθός . ἕτερος , ἀγαθοποιέω . καί ὁ εὐθύς ὁ καρδία . ὁ δέ ἐκκλίνω εἰς ὁ στρατηλαίας ἀπάγω Κύριος μετά ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία . ὁράω παρά ἐγώ πανταχοῦ ὁ ἀρχή γίγνομαι , καί ὁ ὁ χρηστός ἀπολαύω , καί ὁ κόλασις ὑπομένω ; ἄλλος εἰμί καί παρά ἐγώ ὅς ἀρχή , ἀλλά ὅμως καί οὗτος ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία , πολύς δείκνυμι ὁ λαμπρῶνων · ἐκ γάρ πολύς ὁ περίειμι νικάω ὁ ἀντίθεσις ἐγώ · καί ἐπί μέν [ 351 ] ὁ ἁμάρτημα σύμμετρος ἐπάγω ὁ τιμωρία , ἐπί δέ ὁ κατόρθωμα ὑπερβαίνω παρέχω ὁ ἀντίδοσις . εὐθύς δέ ἐνταῦθα καλέω ὁ άθολος , ὁ ἄπλαστος , ὁ οὐδείς ἔχω συσκιάζω καί ὑπολολ . τοιοῦτος γάρ ὁ εὐθύς , ὅς μάλιστα ὁ θεός ἐπιζητέω πανταχοῦ . τοιοῦτος ὁ ἀρετή , λέω τις καί εὐχολος , ὥσπερ οὖν ὁ πονηρία διαστρέφω , ποικίλος , ἀδιεξόδευτος · καί οὗτος εἰμί ἀπό ὁ πρᾶγμα ὁράω αὐτός . ὁ γοῦν βούλομαι ψεύδω , καί δόλος βάλλω , ἐννοέω ὅσος ἐπιχειρέω , δίδωμι δειτα ὁ ποικιλίας , ποῖος λόγος πλάσσω , πόσος δεινότης . ὁ δέ ὁ ἀλήθεια λέγω , οὖον πόνος , οὖον δυσκολία ἢ , οὐ ὑπόκρισις , οὖον μηχάνημα , οὐδείς δήω τοιοῦτος , αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἐκεῖνος διαλάμπω . καθά γάρ ὁ μέν ἄμορφος ὁ σῶμα πολύς ἐξωθέω δήω ὁ τέχνημα καί ὁ ἐπικάλυμμα ὁ ἀπό ὁ φύσις ἀμορφία συσκιάζω · ὁ δέ φύσις καλός αὐτός κατά ἑαυτοῦ ἀγωνίζομαι λάμπω · οὗτος καί ἐπί ὁ ψεῦδος καί ὁ ἀλήθεια εἰμί εὑρίσκω , καί ὁ κακία , καί ὁ ἀρετή . ὤθω ὁράω , ὅτι καί πρό ὁ κόλασις ὁ κακία ὁ κόλασις ἐπάγω , καί πρό ὁ ἀντίδοσις ὁ ἀρετή ὁ ἀμοιβή δίδωμι . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ἐν ἑαυτοῦ ὁ ἔπαθλον ἔχω καί πρό ὁ στέφανος · οὗτος καί οὗτος ἐν ἑαυτοῦ ὁ τιμωρία ἔχω καί πρό ὁ κόλασις . τις γάρ εἄν γίγνομαι χαλεπός ἁμαρτία εἰς τιμωρία λόγος ; Ζεύς δή οὗτος καί ὁ Παῦλος ὁ ἑταιρχοῦντων μνημονεύω , ὁ ὁ ὥρα ε ὁ ἑαυτοῦ ἀποδίδωμι , καί ὁ φύσις ὁ νόμος ἀνατρέπω , οὗτος φημί τιμωρία μέγας εἰμί καί πρό ὁ κόλασις . Ἄρσετες γάρ , φημί , ἐν ἄρσην ὁ ἀσχημοσύνη κατεργάζομαι , καί ὁ ἀντιμισθία , ὅς ἐσθίω , ὁ πλάνης αὐτός ἐν ἑαυτοῦ ἀπολαμβάνω · ἀντιμισθία ὁ ἁμαρτία αὐτός ὁ ἀσέλειαν καί ὁ πρᾶξις καλός . Εἰρήνη ἐπί ὁ Ἰσραήλ . εἰς εὐχή ὁ λόγος κατακλείω . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ Ἀγίων ψυχή · μετά ὁ παραίνεσις καί ὁ συμβουλή ὁ εὐχή προστίθημι , μέγας συμμερίαν εἰσάγω ὁ ἀκούω . Εἰρήνη δέ ἐνταῦθα , οὖον οὗτος μόνος ὁ αἰσθητής , ἀλλά καί ὁ οὗτος ὑψηλός , καί ὅθεν καί οὗτος τίκτω , λέγω , καί εὔχομαι · ὥστε μή στασιάζω ὁ ψυχή αὐτός πρός ἑαυτοῦ ὁ πάθος ὁ πόλεμος ἐπεισάγω . οὗτος δή καί ἐγώ ὁ εἰρήνη ζητέω , ἵνα ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός δύναμαι τυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος