joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0237.1
αὐτοῖς ἐντεῦθεν , καὶ χωμῶδῶν αὐτοὺς φησί · Τοὺς διατιθεμένους τῇ διαθήκῃ αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις · τοὺτοῖς , τοὺς νομίζοντας αὐτοὺς ἀρκεῖν εἰς σωτηρίαν τὸ καταδῦναι ἀλόγων σῶματα . Καὶ ἀναγγελούτων οἱ οὐρανοὶ τῇ δικαιοσύνῃ αὐτοῦ . Πάλιν ἐνταῦθα τὸ διαλάμπον αὐτοῦ τῆς δικαιοσύνης , τὸ φαιδρόν , τὸ σφαῖρον , τὸ ἀναπλήρωτον , τὸ ὁμολογημένον δεῖξαι βουλόμενος , εἰσάγει τὰ ἀναλώθητα στοιχεῖα , ἀνακηρύττοντα αὐτὴν κατὰ τὸ αὐτὸ σχῆμα , ὅπερ ἐμπροσθεν ἔλεγεν · Ὅτι ὁ Θεὸς κριτὴς ἐστι . Τὰ δίκαια ὁρῶν ἐκάστῳ , φησίν . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς τὸ κρῖναι ἐνταῦθα ἐξοίκεν , ἀλλ’ ἵνα δηλώσῃ , ὅτι καὶ δίκαιός ἐστι , καὶ ἐπίτροπος τοῦτο παρέχει . Ἐπὶ γὰρ τῷ Θεῷ τῷ Κριτῇ , ἀντὶ τοῦ · δίκαιος , εἰληπται , καθὰ καὶ Παῦλος αὐτὸ τέττικε λέγων · Ἐπεὶ πῶς κρινεῖ ὁ Θεὸς τὸν κόσμον ; Τοῦτο [ 228 ] γὰρ μάλιστα χρείας , τοῦτο μάλιστα κριτὴς , οὐ τὸ ψηφισάσθαι ἀπλῶς , ἀλλὰ τὸ δικαίως ψηφισάσθαι . Κριθήσονται δὲ Ἰουδαῖοι , καὶ οἱ τότε , καὶ οἱ μετὰ ταῦτα παρανομήσαντες ἐπὶ τῆς Καινῆς · ἐκεῖνοι μὲν τὴν φύσιν καὶ τὸν νόμον κατήχοντο ἔχοντες , οὗτοι δὲ μετὰ τούτων καὶ τὰ παρὰ τοῦ Χριστοῦ γεγενημένα εἰς αὐτοὺς . Τί γὰρ καὶ ἔχοιεν ἂν εἰπεῖν , ἢ ποῖαν προβαλέσθαι αἰτίαν , δι’ ἣν οὐκ ἐπίστευσαν ; Ἄλλὰ προσέχετε τοῖς λεγομένοις , παρακαλῶ , ἵνα δύνῃθε τοὺς ἀντιλέγοντας ἐπιστομίζειν . Βέλτιον γὰρ αὐτοὺς παρ’ ἡμῶν ἠτηρημένας νῦν διορθοῦσθαι , ἢ νομίζοντας νικᾶν ἀπελθεῖν ἐκεῖ , καὶ κατακριθῆναι παρὰ τοῦ κοινοῦ τῆς οἰκουμένης δικαστοῦ . Τί τοίνυν ἂν ἔχοιεν εἰπεῖν Ἰουδαῖοι , τίνος ἕνεκεν ἀνεστῶν τὸν Χριστόν , τί μικρόν ἢ μέγα ἐγκλήματα ἔχοντες ; Ὅτι ἐποίησεν ἑαυτὸν Θεόν , φησί . Καὶ μὴν οὐ ταῦτα ἦν τὰ ῥήματα ἐν τῷ καιρῷ τοῦ σταυροῦ , ἀλλ’ ἑτέρα τινα . Οὐ γὰρ ἔλεγεν , Ὁ ποῖον ἑαυτὸν Θεόν , ἀλλ’ , Ὁ ποιῶν ἑαυτὸν βασιλέα , οὐχ ὅστι φίλος τοῦ Καίσαρος . Καὶ τοῦ γε πολλάκις ἠθέλησαν αὐτὸν βασιλέα χειροτονεῖν , καὶ ἔφυγον . Ἄλλὰ πρὸ τούτου , φησίν , ἠνεχόλουν , ὅτι ἐποίησεν ἑαυτὸν Θεόν . Καὶ τί τοῦτο ; Εἰ μὲν γὰρ ψευδῶς καὶ ἀδίκως , καὶ οὐχ ὧν , λόγῳ τὸ ἔγκλημα εἶχε · εἰ δὲ δικαίως , προσκυνεῖσθαι αὐτὸν ἔχρη , οὐ σταυροῦσθαι . Ἰδὼμεν τοίνυν εἰ μὴ Θεὸς ὧν ἦντος α , ἐποίησεν ἑαυτὸν Θεόν , τουτέστιν , ἐδείκνυ καὶ ἐπέφαινε . Πόθεν οὖν βούλει μαθεῖν ; ἀπὸ τῶν τότε ; ἀπὸ τῶν νῦν ; ἀπὸ τῶν παρὰ τὸν τόχον ; Τίς σὺν ὑπὸ παρθένου ποτὲ ἐτέχθη ; τίς δὲ ἀστέρα ἐδεῖξε τοιοῦτον ; τίς δὲ μάχους τοσαύτην ὁδὸν ἤγαγεν , οὐχ ἀνάγκῃ καὶ βίᾳ , ἀλλὰ πειθῷ καὶ ἀποκαλύψει ; Ὅρᾷς τὴν κτίσιν ἅπασαν ἐπιγνοῦσαν τὸν Δεσπότην ; Ἡ φύσις πρώτη παραχωρεῖ , καὶ οὐχ ἀντιλέγει , οὐδ’ ἀνθίσταται λέγουσα · Οὐ λῶ τὰς ὁδούς · οὐκ ἔμαθον ἐκ μήτρας παρθενικῆς παιδίων προφέρειν · οὐκ οἶδα γάμου χωρὶς μητέρα ποιεῖν · Ἄλλ’ ἐξέστη καὶ παρεχώρησεν τῶν οἰκείων ὧρων · τὸν γὰρ αὐτῆς ἐπέγνω Δεσπότην . Τεχθέντος , πάλιν , ἄγγελοι παρεγένοντο , τὸν ἐν οὐρανοῖς ἐπὶ τῆς μηνύοντες , καὶ οὐρανὸς γίνεται ἡ γῆ , ἄτε τοῦ βασιλέως ἐνταῦθα ὄντος , καὶ Μάγοι προσεκύνουν , ἐκ τοσοῦτου διαστήματος ἀφικόμενοι · καὶ τὸ μὲν παιδίον ἐπὶ φάτνης ἔκειτο ἐν Παλαιστίνῃ , οἱ δὲ ἀπὸ τῆς βαρβάρου χώρας τωσαύτην τιμὴν καὶ θεραπείαν προσῆγον , ὅσην εἴκως Θεῷ προσάξειν . Ἄλλὰ ταῦτα μὲν ἴσως οὐ παραδέξονται , ἕτερα δὲ ἐπιζητήσουσι σημεῖα , τὰ κατὰ τὴν παροῦσαν γενεάν . Ἄλλ’ οὐδὲ τούτων ἀπορήσομεν . Τοιοῦτον γὰρ ἡ ἀλήθεια ·
Lemmas: αὐτός ἐντεῦθεν , καί κωμῳδός αὐτός φημί · ὁ διατίθημι ὁ διαθήκη αὐτός ἐπί θυσία · τούτός , ὁ νομίζω αὐτός ἀρκέω εἰς σωτηρία ὁ καταδύω ἄλογος σῶμα . καί ἀναγγέλλω ὁ οὐρανός ὁ δικαιοσύνη αὐτός . πάλιν ἐνταῦθα ὁ διαλάμπω αὐτός ὁ δικαιοσύνη , ὁ φαιδρός , ὁ σφαῖρος , ὁ ἀναπληρόω , ὁ ὁμολογέω δείκνυμι βούλομαι , εἰσάγω ὁ ἀναλίσκω στοιχεῖον , ἀνακηρύσσω αὐτός κατά ὁ αὐτός σχῆμα , ὅσπερ ἔμπροσθεν λέγω · ὅτι2 ὁ θεός κριτής εἰμί . ὁ Δίκαιος ὁράω ἕκαστος , φημί . οὐδέ γάρ ἀπλόος ὁ κρίνω ἐνταῦθα ἐξοικέω , ἀλλά ἵνα δηλόω , ὅτι καί δίκαιος εἰμί , καί ἐπίτροπος οὗτος παρέχω . ἐπί γάρ ὁ Θεός ὁ κριτής , ἀντί ὁ · δίκαιος , λαμβάνω , καθά καί Παῦλος αὐτός τέττιξ λέγω · ἐπεί πῶς κρίνω ὁ θεός ὁ κόσμος ; οὗτος [ 228 ] γάρ μάλιστα χρεία , οὗτος μάλιστα κριτής , οὖον ὁ ψηφίζω ἀπλόος , ἀλλά ὁ δικαίως ψηφίζω . κρίνω δέ Ἰουδαῖος , καί ὁ τότε , καί ὁ μετά οὗτος παρανομέω ἐπί ὁ Καινή · ἐκεῖνος μέν ὁ φύσις καί ὁ νόμος κατάγω ἔχω , οὗτος δέ μετά οὗτος καί ὁ παρά ὁ Χριστός γίγνομαι εἰς αὐτός . τις γάρ καί ἔχω εἄν εἶπον , ἢ Ποίας προβάλλω αἴτιος , διά ὅς οὐ πιστεύω ; ἀλλά προσέχω ὁ λέγω , παρακαλέω , ἵνα δύναμαι ὁ ἀντιλέγω ἐπιστομίζω . Ἀγαθός γάρ αὐτός παρά ἐγώ ἠτηρημένας νῦν διορθόω , ἢ νομίζω νικάω ἀπέρχομαι ἐκεῖ , καί κατακρίνω παρά ὁ κοινός ὁ οἰκέω δικαστής . τις τοίνυν εἄν ἔχω εἶπον Ἰουδαῖος , τίς ἕνεκα ἄνειμι ὁ Χριστός , τίς μικρός ἢ μέγας ἔγκλημα ἔχω ; ὅτι2 ποιέω ἑαυτοῦ Θεός , φημί . καί μήv οὖον οὗτος εἰμί ὁ ῥῆμα ἐν ὁ καιρός ὁ σταυρός , ἀλλά ἕτερος τις . οὖον γάρ λέγω , ὁ ποῖος ἑαυτοῦ Θεός , ἀλλά , ὁ ποιέω ἑαυτοῦ βασιλεύς , οὐ ὅστις φίλος ὁ Καῖσαρ . καί ὁ γε πολλάκις ἐθέλω αὐτός βασιλεύς χειροτονέω , καί φεύγω . ἀλλά πρό οὗτος , φημί , ἠνεχόλουν , ὅτι ποιέω ἑαυτοῦ Θεός . καί τίς οὗτος ; εἰμί μέν γάρ ψευδής καί ἄδικος , καί οὐ ὅς , λόγος ὁ ἔγκλημα ἔχω · εἰμί δέ δικαίως , προσκυνέω αὐτός χράω , οὖον σταυρόω . ὁράω τοίνυν εἰμί μή θεός ὅς ἄντος ὅς , ποιέω ἑαυτοῦ Θεός , τουτέστιν , δείκνυμι καί ἐπιφαίνω . πόθεν οὖν βούλομαι μανθάνω ; ἀπό ὁ τότε ; ἀπό ὁ νῦν ; ἀπό ὁ παρά ὁ τόκος ; Τῖς σύν ὑπό παρθένος ποτέ τίκτω ; τίς δέ ἀστήρ δείκνυμι τοιοῦτος ; τίς δέ μάχος τοσοῦτος ὁδός ἄγω , οὐ ἀνάγκη καί βία , ἀλλά πειθός καί ἀποκάλυψις ; ὁράω ὁ κτίσις ἅπας ἐπιγιγνώσκω ὁ δεσπότης ; ὁ φύσις πρῶτος παραχωρέω , καί οὐ ἀντιλέγω , οὐδέ ἀνθίστημι λέγω · οὖον λῶ ὁ ὁδός · οὐ μανθάνω ἐκ μήτρα παρθενική παιδίον προφέρω · οὐ οἶδα γάμος Χωρὶς μήτηρ ποιέω · ἄλλος ἐξίστημι καί παραχωρέω ὁ οἰκέω ὁράω · ὁ γάρ αὐτός ἐπιγιγνώσκω δεσπότης . τίκτω , πάλιν , ἄγγελος παραγίγνομαι , ὁ ἐν οὐρανός ἐπί ὁ μηνύω , καί οὐρανός γίγνομαι ὁ γῆ , αὔγ-ασμα ὁ βασιλεύς ἐνταῦθα εἰμί , καί Μάγος προσκυνέω , ἐκ τοσοῦτος διάστημα ἀφικνέομαι · καί ὁ μέν παιδίον ἐπί φάτνη κεῖμαι ἐν Παλαιστίνη , ὁ δέ ἀπό ὁ βάρβαρος χώρα τωσαυος τιμή καί θεραπεία προσάγω , ὅσος ἵημι Θεός προσάγω . ἀλλά οὗτος μέν ἴσως οὖον παραδέχομαι , ἕτερος δέ ἐπιζητέω σημεῖον , ὁ κατά ὁ πάρειμι γενεά . ἄλλος οὐδέ οὗτος ἀπορέω . τοιοῦτος γάρ ὁ ἀλήθεια ·