joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0353.1
ἀλλ' ὅτι καὶ ἐντεῦθεν πάντες εἰσονται τοῦ Θεοῦ τὴν πρόνοιαν τὴν περὶ ἡμᾶς . Τότε γάρ , φησίν , ἐροῦσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν , 'Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μετ' αὐτῶν . 'Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μεθ' ἡμῶν . Οὐχ ἁπλῶς ὁ διπλασιασμὸς πρόκειται , ἀλλ' ἕνεκα τοῦ ἐμφατὶν τὴν πολλὴν αὐτῶν ἤν ἔχον χαρᾶν . Τὸ μὲν γὰρ τῶν ἔθνῶν ἐστι ρήμα , τὸ δὲ αὐτῶν πάλιν . Καὶ ὅρα . Οὐχ εἶπον , ἐξωσεν ἡμᾶς · οὐδὲ , ἀπέλαξεν ἡμᾶς · ἀλλ' , 'Ἐμεγάλυνε , τὸ παράδοξον τὸ θαῦματος γένον διὰ τῆς προσπνογίας τοῦ μεγαλύναι παρασταθῆναι βουλόμενος . Ὀρᾷς , ὅτι ὅπερ συνεχῶς ἤ ἐλεγεν , διὰ τοῦ ἔθνους τούτου ἡ εὐκοιμένη ἑπαιδεύετο , καὶ ἀπαγοιμένων αὐτῶν καὶ ἐπαναγομένων ; 'Ἡ γὰρ ἄνδρος ἀντὶ χήρυκος ἐγένετο . Καὶ γὰρ αὐτῶν ἡ φήμη περιεῖπεν πανταχοῦ , κατὰδὸν γὰρ πᾶσι ποιούσα τὸν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν · ὅτι μεγάλα καὶ παράδοξα ὡς ἀληθῶς ἦσαν τὰ περὶ αὐτοὺς γεγεννημένα θαύματα . Αὐτὸς γὰρ αὐτοὺς ὁ κατέγνω Κῦρος ἀφήκεν , οὐδὲνς δεηθέντος ἑ , ἀλλὰ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐκείνου διάνοιαν μαλάξαντος · καὶ οὐχ ἀφήκεν ἁπλῶς , ἀλλὰ καὶ μετὰ δώρων καὶ ξενίων . Ἐφημερὴν ἐξτραπόμενοι . 'Ἐπιστρέψον , Κύριε , τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν , ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ . Πῶς ἀρχόμενος τοῦ ψαλμοῦ , 'Ἐν τῷ ἐπιστρέφαι Κύριον τὴν αἰχμαλωσίαν Σιων , ἐπεν · ἐνταῦθα δέ , 'Ἐπιστρέψον ; Ὡς περὶ μέλλοντος ὁ διαλεγόμενος . Μάλιστα γὰρ ὁ ἕτερος ἐρμηνεύεις εἰς τοῦτο ἡμᾶς προσάγει , οὐχ ἐπών , 'Ἐν τῷ ἐπιστρέφαι · ἀλλ' , Ὅταν ἐπιστρέφῃ · ὅτι ἀρχὴν τότε τὸ πρᾶγμα ἐλάμβανεν , καὶ οὐχ ἐν προοιμίοις τὸ πᾶν κατεωρθώθη , ἀλλὰ πολλοῖς γεγνομένοις αὐτῶν ἀναβάσεσι · καὶ γὰρ πρώτη , καὶ δευτέρα , καὶ τρίτη γέγονε . β' . Τοῦτο οὖν ἐστὶν εἰπεῖν · ἡ ὅτι εὐχάταις ὁλόκληρον γενέσθαι τὴν ἀπαλλαγὴν . Καὶ γὰρ πολλοὶ τῶν Ἰουδαίων ἐναπομεῖναι ἐβούλοντο τῇ χώρᾳ τῶν βαρβάρων · διὸ καὶ μετ' ἐπιτάσεως τοῦτο γενέσθαι ποθοῦν , φησίν · 'Ἐπιστρέψον τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν , ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ · τοὔτεστι , μετὰ πολλῆς τῆς ρύμης , μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος ὁδῶν καὶ κατεπεύσων . Διὸ καὶ ἕτερος ἐρμηνεύεις τὸ αὐτὸ τοῦτο δηλῶν , Ὡς καταρρόους , ἐπεν . Ἄλλος , Ὡς ὀχετοὺς . Ἄλλος , Ὡς ἀφέσεις . Οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν ἐν ἀγαλλιάσει θερισιοῦσι . Τοῦτο εἴρηται μὲν περὶ τῶν Ἰουδαίων , πολλοχοῦ δ' ἄν ἔχοι χώραν καὶ ἄλλαχοῦ λέγεσθαι . Τοιοῦτον γὰρ ἡ ἀρετὴ · τῶν πόνων λαμπρὰς ἔχει τὰς ἀμοιβὰς · καὶ δεῖ ἡμᾶς πρότερον κάμνειν καὶ ταλαιπωρεῖσθαι , τότε μαγνὰ ζητεῖν ἀνεσιν . Τοῦτο γὰρ πανταχοῦ καὶ ἐν τοῖς βιωτικοῖς συμβαίνειν ἰδοι τις ἄν . Διὰ [ 354 ] δὴ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐπὶ ταῦτα τὸν λόγον ἤγαγεν , ἐπὶ σπύρον λέγω , καὶ ἀμητόν . Ὡσπερ γὰρ ὁ σπείρων πόνου δεῖται , καὶ ταλαιπωρίας , καὶ ἰδρώτων , καὶ χειμῶνος · οὕτως ὁ τὴν ἀρετὴν μετιών . Οὐδὲν γὰρ οὕτως πρὸς ἀνεσιν ἀχρηστον ὡς ἀνθρωπος . Διὰ δὴ τοῦτο σεννὴν καὶ τεθλιμμένην ἐποίησεν ὁδὸν ὁ Θεός . Μᾶλλον δὲ οὐ τὰ τῆς ἀρετῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ βιωτικὰ πράγματα ἐπίπονα κατεσκεῦασε ,
Lemmas: ἀλλά ὅτι καί ἐντεῦθεν πᾶς εἶμι ὁ Θεός ὁ πρόνοια ὁ περί ἐγώ . τότε γάρ , φημί , εἴρω ἐν ὁ ἔθνος , 'Ἐμεγάλυνε Κύριος ὁ ποιέω μετά αὐτός . 'Ἐμεγάλυνε Κύριος ὁ ποιέω μετά ἐγώ . οὐχ ἁπλόος ὁ διπλασιασμός πρόκειμαι , ἀλλά ἕνεκα ὁ ἐμφατὶν ὁ πολύς αὐτός ἐάν ἔχω χαρά . ὁ μέν γάρ ὁ ἔθνος εἰμί ρήμα , ὁ δέ αὐτός πάλιν . καί ὁράω . οὐχ εἶπον , ἐξωθέω ἐγώ · οὐδέ , ἀπολαγχάνω ἐγώ · ἀλλά , 'Ἐμεγάλυνε , ὁ παράδοξος ὁ θαῦμα γένος διά ὁ προσπνογίας ὁ μεγαλύνω παρίστημι βούλομαι . ὁράω , ὅτι ὅσπερ συνεχῶς ἤ λέγω , διά ὁ ἔθνος οὗτος ὁ ευκοιμενω παιδεύω , καί ἀπάγω αὐτός καί ἐπανάγω ; Ἡ γάρ Ἄνδρος ἀντί κῆρυξ γίγνομαι . καί γάρ αὐτός ὁ φήμη περιλέγω πανταχοῦ , κατᾴδω γάρ πᾶς ποιέω ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία · ὅτι μέγας καί παράδοξος ὡς ἀληθής εἰμί ὁ περί αὐτός γεννάω θαῦμα . αὐτός γάρ αὐτός ὁ καταγιγνώσκω Κῦρος ἀφίημι , οὐδὲνς δήω ὅς , ἀλλά ὁ Θεός ὁ ἐκεῖνος διάνοια μαλάσσω · καί οὐ ἀφίημι ἁπλόος , ἀλλά καί μετά δῶρον καί ξένιος . Ἐφημερὴν ἐκτρέπω . Ἐπιστρέφω , κύριος , ὁ αἰχμαλωσία ἐγώ , ὡς χειμάρρους ἐν ὁ νότος . Πῶς ἄρχω ὁ ψαλμός , Ἐν ὁ ἐπιστρέφω κύριος ὁ αἰχμαλωσία σιώ , ἕπω · ἐνταῦθα δέ , Ἐπιστρέφω ; ὡς περί μέλλω ὁ διαλέγω . μάλιστα γάρ ὁ ἕτερος ἑρμηνεύω εἰς οὗτος ἐγώ προσάγω , οὐ ἔπειμι , Ἐν ὁ ἐπιστρέφω · ἀλλά , ὅταν ἐπιστρέφω · ὅτι ἀρχή τότε ὁ πρᾶγμα λαμβάνω , καί οὐ ἐν προοίμιον ὁ πᾶς κατορθόω , ἀλλά πολύς γίγνομαι αὐτός ἀνάβασις · καί γάρ πρῶτος , καί δύο , καί τρίτος γίγνομαι . βε . οὗτος οὖν εἰμί εἶπον · ὁ ὅτι εὐχήτης ὁλόκληρος γίγνομαι ὁ ἀπαλλαγή . καί γάρ πολύς ὁ Ἰουδαῖος ἐναπομένω βούλομαι ὁ χώρα ὁ βάρβαρος · διό καί μετά ἐπίτασις οὗτος γίγνομαι ποθέω , φημί · Ἐπιστρέφω ὁ αἰχμαλωσία ἐγώ , ὡς χειμάρρους ἐν ὁ νότος · τουτέστι , μετά πολύς ὁ ῥύμη , μετά πολύς ὁ σφοδρότης ὁδός καί κατεπευσος . Διὸ καί ἕτερος ἑρμηνεύω ὁ αὐτός οὗτος δηλόω , ὡς κατάρροος , ἕπω . ἄλλος , ὡς ὀχετός . ἄλλος , ὡς ἄφεσις . ὁ σπείρω ἐν δάκρυ ἐν ἀγαλλιάω θερίζω . οὗτος εἴρω μέν περί ὁ Ἰουδαῖος , πολλοχοω δέ ἄν ἔχω χώρα καί αλλαχού λέγω . τοιοῦτος γάρ ὁ ἀρετή · ὁ πόνος λαμπρός ἔχω ὁ ἀμοιβή · καί δεῖ ἐγώ πρότερος κάμνω καί ταλαιπωρέω , τότε Μάγνα ζητέω ἄνεσις . οὗτος γάρ πανταχοῦ καί ἐν ὁ βιωτικός συμβαίνω ὁράω τις ἄν . Ζεύς [ 354 ] δή οὗτος καί αὐτός ἐπί οὗτος ὁ λόγος ἄγω , ἐπί Σπύρον λέγω , καί ἄμητος . ὡς γάρ ὁ σπείρω πόνος δήω , καί ταλαιπωρία , καί ἰδρῶτος , καί χειμών · οὕτως ὁ ὁ ἀρετή μέτειμι . οὐδείς γάρ οὕτως πρός ἄνεσις ἄχρηστος ὡς ἄνθρωπος . Ζεύς δή οὗτος σενή καί θλίβω ποιέω ὁδός ὁ Θεός . μᾶλλος δέ οὖον ὁ ὁ ἀρετή μόνος , ἀλλά καί ὁ βιωτικός πρᾶγμα ἐπίπονος κατασκευάζω ,