joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0300.1
ἀρπάζων καὶ ἀναλίσκων . Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω . Εἶδες καὶ ἐν διαφόροις καιροῖς , καὶ ἐν διαφόροις χωρίοις τὰ θαύματα γινόμενα ; Ἵνα γὰρ μάθωσιν , ὅτι πανταχοῦ ἡ δύναμις ἐκτείνεται τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐ περικλείεται τόπω , καὶ ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἐν τῇ τῶν βαρβάρων χώρᾳ , καὶ πανταχοῦ περιγεινέσθαι θαυματουργῶν , καὶ νῦν μὲν ἐν θαλάττῃ , νῦν δὲ ἐν ποταμοῖς , καὶ τότε μὲν ἐπὶ Μωϋσέως , ὑστερον δὲ ἐπὶ τοῦ Ἰησοῦ · καὶ πανταχοῦ διὰ σημείων παραἐπέμποντο , ἵνα τὴν ἀναλίσκον αὐτῶν γνώμην , καὶ τὴν σκληρὰν διάνοιαν τοῖς θαύμασι μαλακωσμένην , εὐήνουν καὶ ἐπιτηδειοτέραν καταστήσωσι πρὸς τὴν τῆς θεογνωσίας ὑποδοχήν . Τὰ δρῆ ἐσκήρτησαν ὡσεὶ κριοί , καὶ οἱ βουνοὶ ὡς ἀρνία προβάτων . Ἐνταῦθα ζήτημα οὐ μικρόν [ 295 ] ἡμῖν ἀνακύπτει . Καὶ γὰρ τινες διαποροῦντες φασιν · Ὅτι μὲν τὰ πρότερα γέγονεν ἴσμεν · καὶ γὰρ ἱστορία παρέδωκεν , ὅτι καὶ ἡ Ἐρυθρὰ θάλασσα ἐσχίσθη ἐν τῇ ἐξόδῳ , καὶ ὅτι ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω , ἦνixa ἡ κιθωνὶς παρἥει · ὅτι δὲ δρῆ ἐσκήρτησαν καὶ βουνοί , οὐδαμοῦ τοῦτο δρῶμεν γεγραμμένον . Τί οὖν ἐστιν εἰπεῖν ; Ὅτι τὴν ἡδονὴν ὑπερβολικῶς παραστήσαι βουλόμενος καὶ τῶν θαυμάτων τὸ μέγεθος · ὁ Προφήτης , εἰσάγει καὶ ἄψυχα αὐτὰ μονοῦνιχῳ χορεύουσι καὶ πηδῶντα , ἄπερ ἐπὶ τῶν εὐφραινομένων γίνεται . Διὰ τοῦτο καὶ ἡ προσθήκη τῆς εἰκόνος τοῦ , Ὡς κριοί , καὶ ὡς ἀρνία προβάτων . Καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἄλογα ἤνixa εὐφραίνονται , τοῖς πηδήμασι τὴν ἡδονὴν δηλοῖ . Ὅπερ οὖν ἐν ταῖς συμφοραῖς ἄλλος φησιν , ὅτι καὶ ἄμπελος ἐπένθησεν , καὶ οἶνος · οὐχ ὡς τῆς ἀμπέλου πενθοῦσης ( πῶς γὰρ ἂν πενθήσει ἄμπελος ; ) , ἀλλὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς κατῃρείας ἐνδείξασθαι βουλόμενος , καὶ τῶν ἀπὸ τῶν αὐτῶν σχεδὸν ἀπομείναν ὑπερβολικῶς λέγει · ὡς δὲ καὶ ἐνταῦθα τὴν κτίσιν εἰσάγει κοινωνοῦσαν τῆς ἡδονῆς , ἵνα τὸ μέγεθος δειξῇ τῆς εὐφροσύνης . Τοῦτο καὶ ἡμῖν ἔθος λέγειν , ὅτε τὸ ἐνταῦθα φαῖδρὰ γέγονεν , ἐπειδὰν τινὰ ἴδωμεν ἐντεῦθεν παραγενόμενον · Ἐνέπλησε τὴν οἰκίαν χαρᾶς · οὐ περὶ τῶν τοιῶν διαλεγομένων , ἀλλὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς εὐφροσύνης παριστῶντες . Τί σοι ἐστι , θάλασσα , ὅτι ἐφυγες , καὶ σὺ , Ἰορδάν , ὅτι ἐστράφης εἰς τὰ ὀπίσω ; Τὰ δρῆ , ὅτι ἐσκήρτησαν ὡσεὶ κριοί , καὶ οἱ βουνοί , ὡς ἀρνία προβάτων ; Κατὰ ἐρώτησιν ἄν λόγον προάγει , καὶ τοῖς στοιχεῖοις διαλέγεται , ἀπὸ τῆς αὐτῆς γνώμης ἀφ' ἧς ἔφρασεν αὐτὰ σκιρτᾶν . Ὅπερ γὰρ οὐχ αἰσθήσιν αὐτοῖς διδοὺς ταῦτα ἔλεγε , ἀλλ' ὅπερ ἔφην εἰπών , τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἡδονῆς ἐνδεικνύμενος καὶ τῶν κατορθωμάτων τὸ μέγεθος · οὕτω καὶ τὴν ἐρώτησιν αὐτοῖς προσάγει · οὐχ ὡς ἀποκρινάσθαι δυναμένοις , καὶ αἰσθήσιν ἔχουσι , ἀλλ' ὡστε σαφέστερον ποιῆσαι τὸν λόγον καὶ δεῖξαι τὸ παραδόξον .
Lemmas: ἁρπάζω καί ἀναλίσκω . ὁ Ἰορδάνης στρέφω εἰς ὁ ὀπίσω . εἶδον καί ἐν διάφορος καιρός , καί ἐν διάφορος χωρίον ὁ θαῦμα γίγνομαι ; ἵνα γάρ μανθάνω , ὅτι πανταχοῦ ὁ δύναμις ἐκτείνω ὁ Θεός , καί οὖον περικλείω τόπος , καί ἐν ὁ ἐρῆμος καί ἐν ὁ ὁ βάρβαρος χώρα , καί πανταχοῦ περιγίγνομαι θαυματουργός , καί νῦν μέν ἐν θάλασσα , νῦν δέ ἐν ποταμός , καί τότε μέν ἐπί Μωϋσῆς , ὕστερος δέ ἐπί ὁ Ἰησοῦς · καί πανταχοῦ διά σημεῖον παραπέμπω , ἵνα ὁ ἀναλίσκω αὐτός γνώμη , καί ὁ σκληρός διάνοια ὁ θαῦμα μαλακώνω , ὑηνέω καί ἐπιτήδειος καθίστημι πρός ὁ ὁ θεογνωσία ὑποδοχή . ὁ δράω ἐσκήρτησαν ὡσεί κριός , καί ὁ βουνός ὡς ἀρνίον πρόβατον . ἐνταῦθα ζήτημα οὖον μικρός [ 295 ] ἐγώ ἀνακύπτω . καί γάρ τις διαπορέω φημί · ὅτι2 μέν ὁ πρότερος γίγνομαι οἶδα · καί γάρ ἱστορία παραδίδωμι , ὅτι καί ὁ Ἐρυθρὰ θάλασσα σχίζω ἐν ὁ ἔξοδος , καί ὅτι ὁ Ἰορδάνης στρέφω εἰς ὁ ὀπίσω , ὅς ὁ κιθωνὶς πάρειμι · ὅτι δέ δράω ἐσκήρτησαν καί βουνός , οὐδαμοῦ οὗτος δράω γράφω . τις οὖν εἰμί εἶπον ; ὅτι2 ὁ ἡδονά ὑπερβολικός παρίστημι βούλομαι καί ὁ θαῦμα ὁ μέγεθος · ὁ Προφήτης , εἰσάγω καί ἄψυχος αὐτός μονοῦνιχῳ χορεύω καί πηδάω , Ἄπερ ἐπί ὁ εὐφραίνω γίγνομαι . Ζεύς οὗτος καί ὁ προσθήκη ὁ εἰκών ὁ , ὡς κριός , καί ὡς ἀρνίον πρόβατον . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ ἄλογος ὅς εὐφραίνω , ὁ πήδημα ὁ ἡδονά δηλόω . ὅπερ οὖν ἐν ὁ συμφορά ἄλλος φημί , ὅτι καί ἄμπελος πενθέω , καί οἶνος · οὐ ὡς ὁ ἄμπελος πενθέω ( πῶς γάρ εἄν πενθέω ἄμπελος ; ) , ἀλλά ὁ ὑπερβολή ὁ καταίρω ἐνδείκνυμι βούλομαι , καί ὁ ἀπό ὁ αὐτός σχεδόν απομένω ὑπερβολικός λέγω · ὡς δέ καί ἐνταῦθα ὁ κτίσις εἰσάγω κοινωνέω ὁ ἡδονή , ἵνα ὁ μέγεθος δείκνυμι ὁ Εὐφρόσυνος . οὗτος καί ἐγώ ἔθος λέγω , ὅτε ὁ ἐνταῦθα Φαίδρα γίγνομαι , ἐπειδάν τις ὁράω ἐντεῦθεν παραγίγνομαι · ἐμπίμπλημι ὁ οἰκίον χαρά · οὖον περί ὁ τοῖος διαλέγω , ἀλλά ὁ ὑπερβολή ὁ Εὐφρόσυνος παρίστημι . τις σύ εἰμί , θάλασσα , ὅτι φεύγω , καί σύ , Ιορδάν , ὅτι στρέφω εἰς ὁ ὀπίσω ; ὁ δράω , ὅτι ἐσκήρτησαν ὡσεί κριός , καί ὁ βουνός , ὡς ἀρνίον πρόβατον ; κατά ἐρώτησις ἄν λόγος προάγω , καί ὁ στοιχεῖον διαλέγω , ἀπό ὁ αὐτός γνώμη ἀπό ὅς φράζω αὐτός σκιρτάω . ὅπερ γάρ οὐ αἴσθησις αὐτός δίδωμι οὗτος λέγω , ἀλλά ὅσπερ φημί εἶπον , ὁ ὑπερβολή ὁ ἡδονή ἐνδείκνυμι καί ὁ κατόρθωμα ὁ μέγεθος · οὗτος καί ὁ ἐρώτησις αὐτός προσάγω · οὐ ὡς ἀποκρίνω δύναμαι , καί αἴσθησις ἔχω , ἀλλά ὡστε σαφής ποιέω ὁ λόγος καί δείκνυμι ὁ παράδοξος .