joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0069.1
ὅτι ἀπέχετε τὴν [ 46 ] παρακλήσιν ὑμῶν . Ἀκούετῶσαν οἱ τὰς ἀγρυπνίας χλῖνας ἔχοντες , οἷα τοῦ βασιλέως ἦν ἡ χλῖνη · οὐ λυθοκλῆστος , οὐ χρυσοῦπλιστος , ἀλλὰ δάκρυσιν λελουμένη . Τοῦτο γὰρ νύκτας οὐκ ἀναπαύσεως , ἀλλὰ ὀργῆς καὶ ὀδύρμους νύκτες ἦσαν . Ἐπειδὴ ἐν ἡμέρᾳ πολλοὶ περιέστησαν αὐτῷ φροντίδες , ὧν ἅπαντες ἀνέσεως ποιούμενοι καιρὸν , τοῦτον ἐκείνος ἐξομολογήσεως ἐποιεῖτο , θερμότερον ὀρθρῶν τότε . Καλὸν μὲν γὰρ ἀεὶ τὸ κλαίειν , μάλιστα δὲ ἐν καιρῷ τῆς νυκτός , ὅτε οὐδεὶς ἐκφρουρῶν τῆς θαυμαστῆς ταύτης ἡθούς , ἀλλ’ ἐνεστὶν ἐκφορθῆναι τῷ βουλομένῳ μετὰ πάσης ἀδείας . Ἴσασι οἱ πείραν λαβόντες ὁ λέγω , ὅσην εὐρύσωνσιν ἔχουσι αὐταὶ τῶν δακρύων αἱ πηγαί . Ταῦτα τὰ δάκρυα τὸ ἀθέστωτον πῦρ σβέσαι δύναται , τὴν ποταμὸν ἐκεῖνον τὸν πρὸ τοῦ βήματος ἐλκόμενον . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἐδάκρυσ τριεσίαν νύκτα καὶ ἡμέραν , τὰ ἀλλότρια διορθούμενος πάθη · ἡμεῖς δὲ οὐδὲ τὰ οἰκεῖα , ἀλλὰ γέλωνται καὶ τρυγῆ ἐαυτοὺς ἐκδιδοῦσι , τὴν νύκτα χαρῷ βαθεῖ καταχωννύμεθα . Καὶ οὐ μὲν ὕπνῳ Ὀαντὶν προσεοικότι προσήλυνται · οἱ δὲ ἀγρυπνίαν θανάτῳ χαλπωτέραν ἀγρυπνοῦσι , τόκους καὶ δανεισμάτα καὶ τὰς ἑτέρων ἀναλογιζόμενοι κατ’ ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἐπιβουλὰς . Ἄλλ’ οὐχ οἱ νήφοντες , ἀλλὰ τὰς ἐαυτῶν ζωοργίας ψυχὰς , ὥσπερ ὑστὴρ τοῖς δάκρυσιν κεχειμένοι τοῖσδε , καὶ τὰ σπέρματα τῆς ἀρετῆς αὐξοντες . Πᾶσα κακία καὶ ἀσελγεία δαστός ἐστιν · εὐὴν τοιαῦτα δάκρυα δεχόμενη . Ὁ τὰ τοιαῦτα δάκρυα σταλάζων b , οὐδὲν ἠγεῖται τὰ ἐπὶ τῆς γῆς , ἀλλὰ πάσης πολιορκίας ἀπαλλάττει τὴν ψυχήν , τοῦ ἡλίου λαμπροτέραν καθιστᾶσι τὴν διάνοιαν . Καὶ μὴ με νομίζετε πρὸς μοναχοὺς ταῦτα λέγειν μόνον · καὶ γὰρ πρὸς βιωτικούς ἢ παραίνεσις , καὶ πρὸς τούτους μᾶλλον , ἢ ἐκείνους · οὕτοι γὰρ μάλιστα οὐ δεόμενοι τῶν τῆς μετανοίας φαρμάκων . Ὁ τοιαῦτα ὀργῶν , ἀναπτήσεται λιβανὸς γαληνοῦ τὴν ψυχὴν ἀρειον ἔχων , πάντα ἐκβάλλων τὰ πάθη · πολλῆς πεπληρωμένος τῆς εὐρύσωντος εἰς οἶκον Θεοῦ μετὰ παρρησίας ἀπαντήσεως ὁ τοιοῦτος · τῷ πλησίον μεθ’ ἡδονῆς διαλέξεται · οὐ θυμὸς γὰρ ἐνδομενεῖ , οὐχ ἐπιθυμία φλέγει , οὐχ ἔρως χρημάτων , οὐ φθόνος , οὐχ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Πάντα γὰρ ταῦτα , καθάπερ ὠρη ἐμφαλεύοντα , καταδύται διὰ τῆς νυκτός · ὁ στεναγμὸς ἐκεῖνος καὶ τὰ δάκρυα παρεσκεύασεν . Ἐταράχθη ἀπὸ θυμοῦ ὁ ὀφθαλμὸς μου . Εἰδὲς ψυχὴν συντετριμμένην · Εἰπὼν τὴν μετάνοιαν , λέγει πάλιν τὰ πάθη , τὸν ὀφθάλμον τὸν ἐν τῇ διανοίᾳ , τὸν φόβον τὸν ἀπὸ τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ ἐγγινόμενον .
Lemmas: ὅτι ἀπέχω ὁ [ 46 ] παράκλησις σύ . Ἀκούετῶσαν ὁ ὁ ἀγρυπνία χλιναω ἔχω , οἷος ὁ βασιλεύς εἰμί ὁ χλῖνη · οὖον λυθοκλειστος , οὖον χρυσοῦπλιστος , ἀλλά δάκρυ λούω . οὗτος γάρ νύξ οὐ ἀνάπαυσις , ἀλλά ὀργή καί ὀδυρμός νύξ εἰμί . ἐπεί ἐν ἡμέρα πολύς περιίστημι αὐτός φροντίς , ὅς ἅπας ἄνεσις ποιέω καιρός , οὗτος ἐκείνος ἐξομολόγησις ποιέω , θερμός ὄρθρος τότε . κηλόν μέν γάρ ἀεί ὁ καλέω , μάλιστα δέ ἐν καιρός ὁ νύξ , ὅτε οὐδείς ἐκφρουρέω ὁ θαυμαστός οὗτος ἦθος , ἀλλά ἔνειμι ἐκφορθῆναι ὁ βούλομαι μετά πᾶς ἄδεια . οἶδα ὁ πείρω λαμβάνω ὁ λέγω , ὅσος εὐρύσωνσιν ἔχω αὐτός ὁ δάκρυ ὁ Πηγαί . οὗτος ὁ δάκρυ ὁ ἀθής πῦρ σβέννυμι δύναμαι , ὁ ποταμός ἐκεῖνος ὁ πρό ὁ βῆμα ἕλκω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος δάκρυον τριεσια νύξ καί ἡμέρα , ὁ ἀλλότριος διορθόω πάθος · ἐγώ δέ οὐδέ ὁ οἰκεῖος , ἀλλά γελάω καί Τρύγη ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι , ὁ νύξ χαίρω βαθύς καταχώννυμι . καί οὖον μέν ὕπνος Ὀαντὶν προσέοικα προσέρχομαι · ὁ δέ ἀγρυπνία θάνατος χαλπωτέραν ἀγρυπνέω , τόκος καί δανεισμός καί ὁ ἕτερος ἀναλογίζομαι κατά ἐκεῖνος ὁ καιρός ἐπιβουλή . ἄλλος οὐ ὁ νήφω , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ ζωοργίας ψυχή , ὥσπερ ὕστρος ὁ δάκρυ χέω ὅδε , καί ὁ σπέρμα ὁ ἀρετή αύξων . πᾶσα κακία καί ἀσέλγεια δαστός εἰμί · Ὕη τοιοῦτος δάκρυ δέχομαι . ὁ ὁ τοιοῦτος δάκρυ σταλάζω b , οὐδείς ἡγέομαι ὁ ἐπί ὁ γῆ , ἀλλά πᾶς πολιορκία ἀπαλλάσσω ὁ Ψυχή , ὁ ἥλιος λαμπρός καθίστημι ὁ διάνοια . καί μή ἐγώ νομίζω πρός μοναχός οὗτος λέγω μόνος · καί γάρ πρός βιωτικός ἢ παραίνεσις , καί πρός οὗτος μᾶλλον , ἢ ἐκεῖνος · οὕτος γάρ μάλιστα οὖον δήω ὁ ὁ μετάνοια φάρμακον . ὁ τοιοῦτος ὀργάω , ἀναπέτομαι Λιβανός γαληνός ὁ ψυχή ἄρειος ἔχω , πᾶς ἐκβάλλω ὁ πάθος · πολύς πληρόω ὁ εὐρύσωντος εἰς οἶκος Θεός μετά παρρησία ἀπάντησις ὁ τοιοῦτος · ὁ πλησίος μετά ἡδονή διαλέγω · οὖον θυμός γάρ ἐνδομέω , οὐ ἐπιθυμία φλέγω , οὐ Ἔρως χρῆμα , οὖον φθόνος , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . Πάν γάρ οὗτος , καθάπερ ὥρα εμφαλευειμι , καταδύω διά ὁ νύξ · ὁ στεναγμός ἐκεῖνος καί ὁ δάκρυ παρασκευάζω . ταράσσω ἀπό θυμός ὁ ὀφθαλμός ἐγώ . ἀνάκλεις ψυχή συντρίβω · εἶπον ὁ μετάνοια , λέγω πάλιν ὁ πάθος , ὁ ὀφθαλμός ὁ ἐν ὁ διάνοια , ὁ φόβος ὁ ἀπό ὁ ὀργή ὁ Θεός ἐγγίγνομαι .