joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0352.5
α' . Τὸ τῆς αἰχμαλωσίας ὄνομα ἀπλοῦν μὲν ἐστιν κατὰ τὴν προφορὰν · ἔχει δὲ πολλὰς ἐννοίας . Ἔστι γὰρ καὶ καλὴ αἰχμαλωσία , ὡς ὅταν λέγῃ Παῦλος , Αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς Χριστόν · Ἔστι καὶ κακὴ , ὡς ὅταν λέγῃ · Αἰχμαλωτεύοντες γυναικάρια σεσωρευμένα ἀμαρτίαις . Ἔστιν ἡ νοητή , περὶ ἣν φησι · Κηρύξατε αἰχμαλώτοις ἀφεσιν . Ἔστιν ἡ αἰσθητή , ἡ παρὰ τῶν πολεμίων . Χαλεπωτέρα δὲ ἡ προτέρα . Οἱ μὲν γὰρ νόμῳ πόλεμον τινὰ λαβόντες , καὶ φειδονται πολλὰκις τῶν εἰλημμένων · κἂν ἐπιτάξωσι ὑδροφορεῖν , ξυλοκοπεῖν , καὶ ἱπποφορβοῦς ποιήσωσιν , οὐδὲν εἰς τὴν ψυχὴν παρεβάλλαν · ὁ δὲ ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ληφθεὶς αἰχμάλωτος , ἀφεῖδὴ καὶ βάρβαρον δεσπότινν κατέχει , εἰς τὰ ἀτιμότατα αὐτῶν τῶν ἔργων καταφέρουσαν . Οὐ γὰρ οὐδε φειδέσθαι , οὐδὲ ἐλεεῖν αὐτὴν ἡ τυραννίς . Ἄκουσον γοῦν πῶς τὸν ἄθλιον καὶ ταλαίπωρον Ἰουδαν λαβοῦσα αἰχμάλωτον οὐκ ἐφεῖσατο , ἀλλ' ἐποίησεν Ἰσρούλην , προδότην , καὶ μετὰ τοῦ τὴν ἀμαρτίαν ἠνυσάτο , εἰς τὸ θέατρον αὐτὸν ἤγαγε τῶν Ἰουδαίων , καὶ ἀπεκάλυψε τὸ πληγμέλημα , καὶ οὐδὲ οὕτως ἀφῆκε καρπωσάσαθαι τὸ ἐκ τῆς μετανοίας χέρος , ἀλλὰ προσῆπῆγε τὴν μετανοίαν , ἐπὶ βρόχον ἀγαγοῦσα . Τύραννον , γὰρ ἐστι χαλεπή , πονηρὰ ἐπιτάττουσα ἐπιτάγματα , καὶ κατασχύνουσα τοὺς ὑπάρχοντος . Διὸ , παρακαλῶ , φεύγωμεν μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς τὴν δεσποτίσαν αὐτήν , καὶ πολεμώμεν αὐτή , καὶ μηδέποτε καταλαττώμεθα , καὶ ἐλευθερούμεθα μένωμεν ἐπὶ τῆς ἐλευθερίας . Εἰ γὰρ οὕτοι βάρβαροι ἀπαλλαγέντες ἐγένοντο παρακεκλημένοι , πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς ἁμαρτίας ἐλευθερωθέντας χαίρειν δεῖ καὶ σκιρτᾶν , καὶ ἀθάνατον ταύτην διατηρεῖν τὴν ἡδονήν , ἀλλὰ μὴ λυμαινεσθαι μηδὲ θολοῦν αὐτὴν πάλιν τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειροῦντας κακοῖς . Ἐγενήθημεν ὡσεὶ παρακεκλημένοι . Τοῦτο μὲν οἱ ἄλλοι ἐρμηνευταὶ φασιν · Ὦσεὶ ἐνυπνιαζόμενοι . Ὁ δὲ Ἑβραῖος , Χαυλεμῖμ . Τί δὲ ἐστι , Παρακεκλημένοι ; Ἀναπαύσεως ἐπλήσθημεν , φησίν , εὐφροσύνης , ἡδοννῆς . Τότε ἐπλήσθη χαρᾶς τὸ στόμα ἡμῶν , καὶ ἡ γλῶσσα ἡμῶν ἀγαλλιάσεως . Τότε ἐροῦσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν , Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μετὰ αὐτῶν . Ἐμεγάλυνε Κύριος τὸ ποιῆσαι μεθ' ἡμῶν . Οὐ μικρὰ συνελεῖ πρὸς βελτίω μεταβολὴν τὸ χαίρειν ἐπὶ τῇ ἀπαλλαγῇ τῆς αἰχμαλωσίας . Καὶ τίς οὐ χαίρει , φησίν , ἐπὶ τούτῳ ; Οἱ πατέρες οἱ τούτων , ὅτε ἀπηλλάγησαν τῆς Αἰγύπτου , καὶ ἐκ τῆς δουλείας ἐκεῖσε πρὸς ἐλευθερίαν μετέστησαν , ὑπὸ ἐχάτης ἀγνωμοσύνης ἐν αὐτοῖς [ 355 ] ἐγόγγυζον τοῖς ἀγαθοῖς , ἐδυσχραίνον , ἐγαλπαίνον , ἀλύοντες διετέλουν . Ἄλλ' οὐχ ἡμεῖς , φησίν · ἀλλὰ χαίρομεν καὶ σκιρτῶμεν . Λέγουσι δὲ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς χαρᾶς . Οὐ μόνον , φησίν , διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν δεινῶν χαίρομεν ,
Lemmas: ὅς . ὁ ὁ αἰχμαλωσία ὄνομα ἀπολόω μέν εἰμί κατά ὁ προφορά · ἔχω δέ πολύς ἔννοια . εἰμί γάρ καί κάλως αἰχμαλωσία , ὡς ὅταν λέγω Παῦλος , αἰχμαλωτίζω πᾶς νόημα εἰς Χριστός · εἰμί καί κακός , ὡς ὅταν λέγω · αἰχμαλωτεύω γυναικάριον σωρεύω ἁμαρτία . ἔρτις ὁ νοητός , περί ὅς φημί · κηρύσσω αἰχμάλωτος ἄφεσις . ἔρτις ὁ αἰσθητός , ὁ παρά ὁ πολέμιος . χαλεπός δέ ὁ πρότερος . ὁ μέν γάρ νόμος πόλεμος τις λαμβάνω , καί φείδομαι πολλάκις ὁ λαμβάνω · κἀν ἐπιτάσσω ὑδροφορέω , ξυλοκοπέω , καί ἱπποφορβός ποιέω , οὐδείς εἰς ὁ ψυχή παραβάλλω · ὁ δέ ὑπό ὁ ἁμαρτία λαμβάνω αἰχμάλωτος , ἀφειδέω καί βάρβαρος δέσπω κατέχω , εἰς ὁ ἄτιμος αὐτός ὁ ἔργον καταφέρω . οὖον γάρ οὐ φείδομαι , οὐδέ ἐλεέω αὐτός ὁ τυραννίς . ἀκούω γοῦν πῶς ὁ ἄθλιος καί ταλαίπωρος Ἰούδας λαμβάνω αἰχμάλωτος οὐ φείδομαι , ἀλλά ποιέω ισρουλη , προδότης , καί μετά ὁ ὁ ἁμαρτία ἀνύω , εἰς ὁ θέατρον αὐτός ἄγω ὁ Ἰουδαῖος , καί ἀποκαλύπτω ὁ πληγμέλημα , καί οὐδέ οὕτως ἀφίημι καρπόω ὁ ἐκ ὁ μετάνοια χείρ , ἀλλά προσήπω ὁ μετάνοια , ἐπί βρόχος ἄγω . Τύραννος , γάρ εἰμί χαλεπός , πονηρός ἐπιτάσσω ἐπίταγμα , καί κατέχω ὁ ὑπάρχω . Διὸ , παρακαλέω , φεύγω μετά πολύς ὁ σπουδή ὁ δέσπω αὐτός , καί πολεμέω αὐτός , καί μηδέποτε καταλαττώμεθα , καί ἐλευθερόω μένω ἐπί ὁ ἐλευθερία . εἰμί γάρ οὕτος βάρβαρος ἀπαλλάσσω γίγνομαι παρακαλέω , πολύς μᾶλλον ἐγώ ἁμαρτία ἐλευθερόω χαίρω δεῖ καί σκιρτάω , καί ἀθάνατος οὗτος διατηρέω ὁ ἡδονή , ἀλλά μή λυμαίνω μηδέ θολόω αὐτός πάλιν ὁ αὐτός ἐπιχειρέω κακός . γίγνομαι ὡσεί παρακαλέω . οὗτος μέν ὁ ἄλλος ἑρμηνευτής φημί · ὡσεί ἐνυπνιάζω . ὁ δέ Ἑβραῖος , Χαυλεμῖμ . τις δέ εἰμί , παρακαλέω ; Ἀνάπαυσις πίμπλημι , φημί , Εὐφρόσυνος , ἡδονή . τότε πίμπλημι χαρά ὁ στόμα ἐγώ , καί ὁ γλῶσσα ἐγώ ἀγαλλίασις . τότε εἴρω ἐν ὁ ἔθνος , μεγαλύνω Κύριος ὁ ποιέω μετά αὐτός . μεγαλύνω Κύριος ὁ ποιέω μετά ἐγώ . οὖον μικρός συναιρέω πρός ἀγαθός μεταβολή ὁ χαίρω ἐπί ὁ ἀπαλλάσσω ὁ αἰχμαλωσία . καί τίς οὖον χαίρω , φημί , ἐπί οὗτος ; ὁ πατήρ ὁ οὗτος , ὅτε ἀπαλλάσσω ὁ Αἴγυπτος , καί ἐκ ὁ δουλεία ἐκεῖσε πρός ἐλευθερία μεθίστημι , ὑπό ἕκατος ἀγνωμοσύνη ἐν αὐτός [ 355 ] γογγύζω ὁ ἀγαθός , ἐδυσχραίνον , ἐγαλπαίνον , ἀλύω διατελέω . ἄλλος οὐ ἐγώ , φημί · ἀλλά χαίρω καί σκιρτάω . λέγω δέ καί ὁ αἴτιος ὁ χαρά . οὖον μόνος , φημί , διά ὁ ἀπαλλαγή ὁ δεινός χαίρω ,