joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0036.2
Τὸ νηφούση διανοία , τὸ συντετριμμένη ψυχή , τὸ μετὰ πηγῶν δακρύων αὐτῷ προσίεναι , ὁ μηδὲν αἰτεῖν βιωτικῶν , τῶν μελλόντων ἐργῶν , τὸ ὑπὲρ τῶν πνευματικῶν ποιεῖσθαι τὴν ἐντεύξιν , τὸ μὴ κατεῦχεσθαι τῶν ἐχθρῶν , τὸ μηδενὶ μνησικακεῖν , τὸ πάντα ἐκβάλλειν ἀπὸ τῆς ψυχῆς τὰ πικρά , τὸ συντρίβοντα τὴν καρδίαν οὕτω προσίεναι , τὸ συνετάλαθαι , τὸ πολλὴν τὴν ἐπείκειαν μελετᾶν , καὶ τὴν γλῶτταν πρὸς εὐφημίαν τρέπειν , τὸ μηδενὶ τῶν πονηρῶν συνίστασθαι πραγμάτων , τὸ μηδὲν κοινὸν ἔχειν πρὸς τὸν κοινὸν τῆς οἰκουμένης ἐχθρόν , λέγω δὴ τὸν διάβολον . Τὸν γὰρ ὑπὲρ ἑτέρων λέγοντα βασιλέα , καὶ τοὺς ἐχθροὺς ἐκεῖνον κοινολογοῦμενον , καὶ οἱ ἔξωθεν νόμοι τιμωροῦσι . Καὶ σὺ τοίνυν , εἰ βούλει καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ καὶ ὑπὲρ ἑτέρων λέγειν , τοῦτο δὴ μάλιστα κατόρθωσον , τὸ μηδὲν κοινὸν ἔχειν πρὸς τὸν κοινὸν τῆς οἰκουμένης ἐχθρόν . Οὕτω γὰρ ἔστι δικαῖος · καὶ δικαῖος ὢν , ἀκουσθήσῃ , τοιαύτην ἔχων συνήγορον . Ἐν θλίψει ἐπλάτυνάς μοι . Οὐχ εἶπε , Παρήγαγες τὰς θλίψεις , οὐδὲ Ἄνελες τοὺς πειρασμούς , ἀλλ’ , Ἀφήκας ἐσπάναι , καὶ Ἐπλάτυνας μοι . Τὸ γὰρ εὐμήχανον τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ εὐπορὸν κάντευθεν μάλιστα δείκνυται , οὐχ ἐν τῷ παρενεγκεῖν τὰς θλίψεις μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μενοῦσιν αὐτῶν πολλὴν παρέχειν τὴν βαρύτητα . Τοῦτο καὶ τοῦ Θεοῦ δείκνυσι τὴν ἰσχύν , καὶ τοὺς ἐμπιπτόντας [ 10 ] φιλοσοφωτέρους ἐργάζεται , ὅταν καὶ εὐρυχωρία ἢ παραμυθουμένη τὴν θλιβομένην ψυχὴν , καὶ ἡ θλίψις μὴ καταλύσῃ σφίγγουσα ταύτην ῥαθυμοῦσαν , καὶ πάσης ἀπαλλάττουσα ἐλπιδοῦς . Καὶ πῶς , φησίν , ἐν θλίψει γένοιτ’ ἂν πλατυσμός ; Ὡς ἐν τῇ κακίᾳ τῶν τριῶν παίδων , ὡς ἐν τῷ λάχνῳ τῶν λεόντων . Οὐ γὰρ ἔσθεσε τὴν φλόγα , καὶ τότε ἐποίησεν αὐτοὺς ἐν εὐρυχωρίᾳ εἶναι · οὐδὲ ἀπέκτεινε τοὺς λέοντας , καὶ τὸ τρικυαῦτα αὐτῶν κατέστησεν ἐν ἀδείᾳ · ἀλλὰ κάκειτὴς κακίᾳ σοφῶς ἀναπεμῆναι , καὶ ἐνταῦθα τῶν θρήνων παραμενόντων , οἱ δίκαιοι πολλῆς ἀπέλαυσον τῆς ῥοπώτης . Ἔστι δὲ καὶ ἑτέρως εὐρυχωρίαν εἰπεῖν · ὅταν ὑπὸ τῶν πειρασμῶν ἢ ψυχὴ θλιβομένη τῶν παθῶν ἀπαλλάτται , καὶ τῶν νοσημάτων τῶν πολλῶν · τότε γὰρ μάλιστα τῆς εὐρυχωρίας ἀπολαύει . Πολλοὶ γὰρ ἐν εὐημερίᾳ μένοντες ἔρωτας ἔχουσιν ἀποσπώτας , σιδηδόντας αὐτῶν τὴν ψυχὴν , καὶ χρημάτων , καὶ σωμάτων , καὶ ἑτέρων τοιούτων ἀτόπων · εἰς θλίψιν δὲ ἐμπεσόντες πάντων ἐλευθεροῦνται ἐκείνων , καὶ γίνονται ἐν εὐρυχωρίᾳ . Καὶ καθάπερ οἱ ἐν πυρετοῖς ὄντες , ἕως μὲν ἀπολαύσουσι τῶν ἐπιθυμιῶν τῶν ἀκαίρων , τραπέζας λέγω καὶ θοῦσης , καὶ ἀκράτου , καὶ τοιούτων ἑτέρων , μειζόνως στενχωροῦνται · εἰ δὲ βουληθεῖσι ἑαυτοὺς ὀλίγον θλί -
Lemmas: ὁ νήφω διάνοια , ὁ συντρίβω ψυχή , ὁ μετά πηγή δάκρυ αὐτός πρόσειμι , ὁ μηδείς αἰτέω βιωτικός , ὁ μέλλω ἔργον , ὁ ὑπέρ ὁ πνευματικός ποιέω ὁ ἔντευξις , ὁ μή κατεύχομαι ὁ ἐχθρός , ὁ μηδείς μνησικακέω , ὁ πᾶς ἐκβάλλω ἀπό ὁ Ψυχή ὁ πικρός , ὁ συντρίβω ὁ Καρδία οὗτος πρόσειμι , ὁ συντέλλω , ὁ πολύς ὁ ἐπείκεια μελετάω , καί ὁ γλῶσσα πρός Εὐφημία τρέπω , ὁ μηδείς ὁ πονηρός συνίστημι πρᾶγμα , ὁ μηδείς κοινός ἔχω πρός ὁ κοινός ὁ οἰκέω ἐχθρός , λέγω δή ὁ διάβολος . ὁ γάρ ὑπέρ ἕτερος λέγω βασιλεύς , καί ὁ ἐχθρός ἐκεῖνος κοινολογέομαι , καί ὁ ἔξωθεν νόμος τιμωρέω . καί σύ τοίνυν , εἰμί βούλομαι καί ὑπέρ ἑαυτοῦ καί ὑπέρ ἕτερος λέγω , οὗτος δή μάλιστα κατορθόω , ὁ μηδείς κοινός ἔχω πρός ὁ κοινός ὁ οἰκέω ἐχθρός . οὕτως γάρ εἰμί Δίκαιος · καί Δίκαιος εἰμί , ἀκούω , τοιοῦτος ἔχω συνήγορος . ἐν θλῖψις πλατύνω ἐγώ . οὐχ εἶπον , παράγω ὁ θλῖψις , οὐδέ Ἄνελες ὁ πειρασμός , ἀλλά , ἀφίημι σπανός , καί πλατύνω ἐγώ . ὁ γάρ εὐμήχανος ὁ Θεός καί ὁ εὔπορος κάντευθεν μάλιστα δείκνυμι , οὐ ἐν ὁ παραφέρω ὁ θλῖψις μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ μένω αὐτός πολύς παρέχω ὁ βαρύτης . οὗτος καί ὁ Θεός δείκνυμι ὁ ἰσχύς , καί ὁ ἐμπίπτω [ 10 ] φιλόσοφος ἐργάζομαι , ὅταν καί εὐρυχωρία ἢ παραμυθέομαι ὁ θλίβω ψυχή , καί ὁ θλῖψις μή καταλύω σφίγγω οὗτος ῥαθυμέω , καί πᾶς ἀπαλλάσσω Ἐλπιδοῦς . καί πῶς , φημί , ἐν θλῖψις γίγνομαι εἄν πλατυσμός ; ὡς ἐν ὁ κακία ὁ τρεῖς παῖς , ὡς ἐν ὁ λάχνος ὁ λέων . οὖον γάρ ἐσθίω ὁ φλόξ , καί τότε ποιέω αὐτός ἐν εὐρυχωρία εἰμί · οὐδέ ἀποκτείνω ὁ λέων , καί ὁ τρικυαυτος αὐτός καθίστημι ἐν ἄδεια · ἀλλά κακειος κακία σοφός ἀναπέμπω , καί ἐνταῦθα ὁ θρῆνος παραμένω , ὁ Δίκαιος πολύς ἀπολαύω ὁ ῥοπώτης . εἰμί δέ καί ἑτέρως εὐρυχωρία εἶπον · ὅταν ὑπό ὁ πειρασμός ἢ ψυχή θλίβω ὁ πάθος ἀπαλλάσσω , καί ὁ νόσημα ὁ πολύς · τότε γάρ μάλιστα ὁ εὐρυχωρία ἀπολαύω . πολλός γάρ ἐν εὐημερία Μένων Ἔρως ἔχω ἀποσπάω , σιδηδόντας αὐτός ὁ ψυχή , καί χρῆμα , καί σῶμα , καί ἕτερος τοιοῦτος ἄτοπος · εἰς θλῖψις δέ ἐμπίτνω πᾶς ἐλευθερόω ἐκεῖνος , καί γίγνομαι ἐν εὐρυχωρία . καί καθάπερ ὁ ἐν πυρετός εἰμί , ἠώς μέν ἀπολαύω ὁ ἐπιθυμία ὁ ἄκαιρος , τράπεζα λέγω καί θουω , καί ἄκρατος , καί τοιοῦτος ἕτερος , μέγας στενοχωρέω · εἰμί δέ βούλομαι ἑαυτοῦ ὀλίγος θλί -