joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0209.1
δεῖ , καὶ αἰνεῖν μόνον , καὶ τοῦτο μεθ' ὑπερβολῆς ἀπάτης · αἰνεῖν δὲ αὐτήν , καὶ διὰ τὸ μέγεθος τῆς οὐσίας · τὸ ἀπειρον τοῦτο καὶ ἀκατάληπτον , καὶ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῶν εὐεργεσιῶν τῶν εἰς ἡμᾶς . Καλ γὰρ ἠβουλήθη , καὶ ἔσχεσεν ἄπερ ἠβουλήθη . Ἐν πόλει τοῦ Θεοῦ ἡμῶν , ἐν ὀρει ἀγίῳ αὐτοῦ . Τί λέγεις ; Ἐκαὶ συγχλείεις αὐτοῦ τὸν αἶνον , τοῦ μεγάλου , τοῦ αἰωνίου , ἐν τῇ πόλει καὶ ἐν τῷ ὄρει ; Οὐ τοῦτο λέγω , φησίν , ἀλλὰ ὅτι ἡμεῖς πρὸ τῶν ἄλλων τοῦτο ἐπεγνώμεν . Ἡ διὰ τοῦτο οὖν εἶπε τῷ , Ἐν πόλει τοῦ Θεοῦ ἡμῶν , ἢ θέλων δηλῶσαι ὅτι διὰ τῶν εἰς αὐτὴν γινομένων θαυμάτων ἐδείξεν αὐτοῦ τὴν μεγαλωσύνην καὶ τὴν δόξα , ὅτι θὴ τοὺς αἰχμαλώτους , τοὺς ἀπερίημένους , τοὺς εὐκαταφρονήτους , τοὺς καθάπερ ἐν εἰρήνῃ τῇ πολεμίᾳ κατεχόμενους γῆ , τοὺς τῶν ἀθρόων οὕτως ἐκλάμψαι παρεσκεύασεν , ὡς τῶν κρατιστάτων περιγενέσθαι , καὶ ἐπανελθεῖν , καὶ πρὸς τὴν προτέραν εὐημερίαν ἐπαναγαγεῖν , καὶ τὸ παλαῖον τῆς πατρίδος ἀποδοῦναι σχῆμα . Δεικνύσαι μὲν γὰρ αὐτὸν , φησί , καὶ τὸ μέγεθος τῶν κτισμάτων τῶν ὁρωμένων · ἀλλ' ἐπειδὴ οἱ πλείους φθονερότεροι διέκειντο τὸ παλαιόν , προεῦθην καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πολεμιῶν , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς νίκης γνῶσιν , τὰ παράδοξα ταῦτα τρόπαια συνεχῶς ἰστάς , καὶ τὴν ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταβολὴν ἐργαζόμενος , καὶ παρ' ἐλπίδα καὶ προσδοκίαν ἀπασαν τὰ τοιαῦτα θαυματουργῶν . Πῶλὸν δὲ αὐτοῦ καλεῖν ταύτην , οὐ τὰς ἄλλας ἀποστερῶν αὐτοῦ τῆς προνοίας , ἀλλὰ δεικνύς τούτους πάλιν τι τῶν ἄλλων ἔχοντας κατὰ τὴν τῶν γνώσεων λόγον . Ἐπειδὰν μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς δημιουργίας μόνον λόγον αὐτοῦ ἄν λέγοιεν · αὕτη δὲ καὶ κατὰ τὸν τῆς οἰκείωσως , καὶ διὰ τὸ πάντα αὐτοῦ τὰ θαυμάσια γίνεσθαι . Τότε μὲν [ 198 ] οὐν ἡ πόλις λέγεται τοῦ Θεοῦ · νῦν δὲ πάντες ἡμεῖς τοῦ Θεοῦ λεγόμεθα . Οἱ γὰρ τοῦ Χριστοῦ , φησί , τὴν σάρκα ἐσπαύρισαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ὀδυνημίαις . Εἰδὲς ἀρετῆς ἐπίστασαι ; Διὰ τοῦτο καὶ ὅρος ἐλέγετο τοῦ Θεοῦ , ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἐκεῖ ἐθεραπεύθη . Εὐρίσκω δ' ἀγαλλιάσθαι πᾶσιν τῆς γῆς . Πολλὴ ἡ ἀσάφεια τοῦ ῥητοῦ , διὸ προσέστιν δει . Τῷ μὲν γὰρ ἀπλῶς ἀναγιγνώσκειν πολλὴν τὴν ἀπορίαν ποιεῖ , ὁ δὲ μετὰ ἀσάφειας αὐτὰ ἐπίων , βέβαια τὴν ἀκολουθίαν καὶ τὴν αἰτίαν ἀκριβῶς τῶν νοημάτων . Ὁ γὰρ λέγει , τοιούτον ἐστι · Μέγας Κύριος ἐν πόλει τοῦ Θεοῦ ἡμῶν , ἐν ὀρει ἀγίῳ αὐτοῦ εὐρίσκω , τουτέστι καλῶς βιῶν , καλῶς πηγνύω , καλῶς βεβαιῶν αὐτὴν ἐν χαρᾷ καὶ εὐφροσύνῃ πᾶσης τῆς οἰκουμένης . Τοῦτο καὶ ἄλλος ἀντιτέμνους , Ἀγαλλιάσθω ἀγαλσματι πᾶσης τῆς γῆς , εἶπεν . Ἀγαλλίαμα γὰρ αὐτὴν πᾶσης τῆς οἰκουμένης καὶ εὐφροσύνην ἐποίησεν . Ἐκείθεν γὰρ ἡ πηγὴ τῆς εὐσεβείας , καὶ τῆς θεογνωσίας καὶ μίμης καὶ αἱ ἀρχαί . Τοιαύτην τοίνυν οὖσαν αὐτὴν ἐράδωσα , καὶ καλῶς ἐσῆγεν ἐπὶ κόσμον τῆς οἰκουμένης , ἐπὶ ἀγαλλίαμα , ἐπὶ χαρὰν πᾶσης τῆς γῆς . Τὸ γὰρ ἀδυσάλειτον τῆς τῆς τὰ Ἱερσόλυμα τότε ἦν , καὶ οἱ βουλήμενοι χαρᾶς ἀπολαύειν , καὶ καλλωπιζεσθαι , καὶ κασμεῖσθαι , ἐντεῦθεν τὰ δέοντα ἐμάνθανον . Διὸ καὶ τοῦτο δηλῶν οὐ μίμης εἶπεν , ἀλλ' , Εὐρίσκω . Εἰ δὲ βούλει αὐτὸ καὶ κατὰ ἀναγωγὴν λαβεῖν , δεῖ πῶν πραγματῶν τὴν ἀλήθειαν . Ἐντεῦθεν γὰρ τὸ ἀγαλλίαμα πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης γέγονεν · ἐντεῦθεν ἡ
Lemmas: δεῖ , καί αἰνέω μόνος , καί οὗτος μετά ὑπερβολή ἀπάτη · αἰνέω δέ αὐτός , καί διά ὁ μέγεθος ὁ οὐσία · ὁ ἤπειρος οὗτος καί ἀκατάληπτος , καί διά ὁ ὑπερβολή ὁ εὐεργεσία ὁ εἰς ἐγώ . Καλ γάρ βούλομαι , καί ἔχω Ἄπερ βούλομαι . ἐν πόλις ὁ Θεός ἐγώ , ἐν ὁράω ἅγιος αὐτός . τις λέγω ; καίμι συγκλείω αὐτός ὁ αἶνος , ὁ μέγας , ὁ αἰώνιος , ἐν ὁ πόλις καί ἐν ὁ ὄρος ; οὖον οὗτος λέγω , φημί , ἀλλά ὅτι ἐγώ πρό ὁ ἄλλος οὗτος ἐπιγιγνώσκω . ὁ διά οὗτος οὖν εἶπον ὁ , ἐν πόλις ὁ Θεός ἐγώ , ἢ ἐθέλω δηλόω ὅτι διά ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι θαῦμα δείκνυμι αὐτός ὁ μεγαλωσύνη καί ὁ δόξα , ὅτι τίθημι ὁ αἰχμάλωτος , ὁ ἀπεῖπον , ὁ εὐκαταφρόνητος , ὁ καθάπερ ἐν εἰρήνη ὁ πολέμιος κατέχω γῆ , ὁ ὁ ἀθρόος οὕτως ἐκλάμπω παρασκευάζω , ὡς ὁ κράτιστος περιγίγνομαι , καί ἐπανέρχομαι , καί πρός ὁ πρότερος εὐημερία ἐπανάγω , καί ὁ παλαιός ὁ πατρίς ἀποδίδωμι σχῆμα . δείκνυμι μέν γάρ αὐτός , φημί , καί ὁ μέγεθος ὁ κτίσμα ὁ ὁράω · ἀλλά ἐπεί ὁ πλείων φθονερός διάκειμαι ὁ παλαιός , προεῦθην καί ὁ ἀπό ὁ πολέμιος , καί ὁ ἀπό ὁ Νίκη γνῶσις , ὁ παράδοξος οὗτος τρόπαιον συνεχῶς ἵστημι , καί ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή ἐργάζομαι , καί παρά ἐλπίς καί προσδοκία ἅπας ὁ τοιοῦτος θαυματουργός . Πῶλος δέ αὐτός καλέω οὗτος , οὖον ὁ ἄλλος ἀποστερέω αὐτός ὁ πρόνοια , ἀλλά δείκνυμι οὗτος πάλιν τίς ὁ ἄλλος ἔχω κατά ὁ ὁ γνῶσις λόγος . ἐπειδάν μέν γάρ ἀπό ὁ δημιουργία μόνος λόγος αὐτός ἄν λέγω · οὗτος δέ καί κατά ὁ ὁ οἰκείωσις , καί διά ὁ πᾶς αὐτός ὁ θαυμάσιος γίγνομαι . τότε μέν [ 198 ] ὀν ὁ πόλις λέγω ὁ Θεός · νῦν δέ πᾶς ἐγώ ὁ Θεός λέγω . ὁ γάρ ὁ Χριστός , φημί , ὁ σάρξ εσπαυρισαω σύν ὁ πάθημα καί ὁ οδυνημιος . ἀνάκλεις ἀρετή ἐπίσταμαι ; Ζεύς οὗτος καί ὅρος λέγω ὁ Θεός , ἐπεί ὁ θεός ἐκεῖ θεραπεύω . εὑρίσκω δέ ἀγαλλιάω πᾶς ὁ γῆ . Πολύς ὁ ἀσάφεια ὁ ῥητός , διό πρόσειμι δεῖ . ὁ μέν γάρ ἀπλόος ἀναγιγνώσκω πολύς ὁ ἀπορία ποιέω , ὁ δέ μετά ασάφεια αὐτός Ἐπίων , βέβαιος ὁ ἀκολουθία καί ὁ αἴτιος ἀκριβῶς ὁ νόημα . ὁ γάρ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · Μέγας Κύριος ἐν πόλις ὁ Θεός ἐγώ , ἐν ὁράω ἅγιος αὐτός εὑρίσκω , τουτέστι καλῶς βία , καλῶς πήγνυμι , καλῶς βεβαιόω αὐτός ἐν χαρά καί Εὐφρόσυνος πᾶς ὁ οἰκέω . οὗτος καί ἄλλος ἀντιτέμνω , ἀγαλλιάω ἀγαλσματι πᾶς ὁ γῆ , εἶπον . ἀγαλλίαμα γάρ αὐτός πᾶς ὁ οἰκέω καί Εὐφρόσυνος ποιέω . ἐκεῖθεν γάρ ὁ πηγή ὁ εὐσέβεια , καί ὁ θεογνωσία καί Μίμης καί ὁ ἀρχή . τοιοῦτος τοίνυν εἰμί αὐτός ἐράδωσα , καί καλῶς εἰσάγω ἐπί κόσμος ὁ οἰκέω , ἐπί ἀγαλλίαμα , ἐπί χαρά πᾶς ὁ γῆ . ὁ γάρ αδυσαλειος ὁ ὁ ὁ Ἱερσόλυμα τότε εἰμί , καί ὁ βούλομαι χαρά ἀπολαύω , καί καλλωπίζω , καί κάζω , ἐντεῦθεν ὁ δήω μανθάνω . Διὸ καί οὗτος δηλόω οὖον Μίμης εἶπον , ἀλλά , εὑρίσκω . εἰμί δέ βούλομαι αὐτός καί κατά ἀναγωγή λαμβάνω , δεῖ ποῦ πραγματᾶς ὁ ἀλήθεια . ἐντεῦθεν γάρ ὁ ἀγαλλίαμα πανταχοῦ ὁ οἰκέω γίγνομαι · ἐντεῦθεν ὁ