joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0480.1
σαρα · ὅτι τε ἐποίησε , καὶ ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησε , καὶ μετ' εὐκολίας ἐποίησε , καὶ γενόμενα διαχρατεῖ . Τὸ μὲν γὰρ εἰπεῖν , Αὐτὸς εἶπε , τὴν εὐκολίαν δηλοῖ · ὡς καὶ Πᾶς ὁρῶν ἤκουσεν ἔλεγεν · Τοῦ ζωοποιούντος τοὺς νεκρούς , καὶ καλοῦντος τὰ μὴ ὄντα ὡς ὄντα · τῷ ὀνόματι τῆς κλήσεως τὴν εὐκολίαν ἡμῖν αἰνιττόμενος . Ὅτι δὲ καὶ γενόμενα διαχρατεῖ , αὐτὸς ὁ προφήτης πάλιν δείκνυσι ἐπαγαγών , Ἐστησεν αὐτὰ εἰς τὸν αἰῶνα , καὶ εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος . Πρόσταγμα ἔθετο , καὶ οὐ παρελεύσεται . Ὅρα καὶ ἐνταῦθα πάλιν τὴν ἐξουσίαν , τὴν αὐθεντίαν πῶς παρεδήλωσεν , οὐ τῷ στίχῳ α μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ εἰπεῖν , Πρόσταγμα , ταῖς ἀνθρωπίαις λέξεσι τὴν ἐνέργειαν αὐτοῦ παραδιδόν . Ὡσπερ γὰρ σοὶ τὸ εἰπεῖν εὐκολόν , καὶ τὸ προστάζει ράδιον · οὕτως τῷ Θεῷ τὸ ποιῆσαι οὐχ ὄντα , καὶ γενόμενα διαχρατεῖν · μᾶλλον δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλὰ καὶ πολλῷ πλεῖον . Οὐδὲ γὰρ δυνατόν παραστήσαι τῆς εὐκολίας τὴν ὑπερβολήν , μεθ' ἧς ταῦτα ἐποίησε . Καὶ τὸ δὲ θαυμαστόν , οὐχ ὅτι διαχρατεῖ μόνον , οὐδὲ ὅτι ἔστηκασιν ἀκίνητοι οἱ νόμοι τῆς φύσεως , ἀλλ' ὅτι καὶ χρόνον οὕτως ἀπειρον . Ἐννόησον γοῦν πῶσος αἰών , καὶ οὐδὲν συνεχύθη τῶν ὄντων · οὐ θάλαττα τὴν γῆν ἐπέκλυσεν , οὐχ ἥλιος τόδε τὸ ὁρώμενον κατέκνισεν , οὐχ οὐρανὸς παρασελεύθη , οὐ νυκτὸς , οὐδὲ ἡμέρας ὥροι συνεχύθησαν , οὐχ ὥρων τροπαί , οὐχ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν · ἀλλ' ἕκαστον καὶ τῶν κάτω καὶ τῶν ἄνω μετὰ πάσης ἔστηκε τῆς ἀκριβείας · τοὺς ἄπαξ τεθέντας ὄρους ἐξ ἀρχῆς αὐτῷ διασποῦν . Εἰπὼν τοίνυν περὶ τῆς ἄνω κτίσεως καὶ τῶν κατ' οὐρανόν , κατεῖσιν ἐπὶ τὴν γῆν . Ὅπερ δὲ ἐποίησεν ἐπὶ τῶν ἄνω , ἀρξάμενος μὲν ἀπὸ τῶν ὑπερουρανίων , καταβὰς δὲ εἰς τὰ οὐράνια , [ 492 ] τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ποιεῖ · ἀπὸ τῶν οὐρανίων ἐπὶ τὴν γῆν μεταπηδῶν . Ἐπειδὴ γὰρ τινὲς εἰσὶ λέγοντες τὰ μὲν κατ' οὐρανὸν τῆς τοῦ Θεοῦ δημιουργίας ἀξία εἶναι , τῶν δὲ ἐπὶ γῆς ἐπιλαβανόντων , διὰ τὸν αὐτὴν εἶναι σκορπίους λέγοντες , ἔχεις , δράκοντας , καὶ τὸ λοιπὸν τῶν θηρίων γένος , καὶ τὰ ἄκαρπα τῶν δένδρων , πρὸς τούτους ὡσπερ ἀπολογοῦμενος , ἑτέρως πάλιν μεταχειρίζεται τὸν λόγον . Καὶ ὅρα τί ποιεῖ · Τὰ ὁμολογημένα καλὰ ἀφεὶς , πρόβατα καὶ βόας , ὧν καὶ τὴν πρὸς τὴν χρείαν δείκνυσιν , ὄνους , καμηλούς , καὶ ὅσα πρὸς τὴν τῶν ἀγυμνῶν ἡμῖν μετακομιδὴν ἐπιτήδεια , ἐν τοῖς δοκοῦσιν ἀχρήστοις εἶναι περιάγει τὸν λόγον , δράκοντας εἰς μέσον ἄγων , καὶ τὸ ἀπλῶτον β τοῦ πελάγους μέρος , τὰ δὲ δοκοῦντα λυπεῖν , ὅπον τὸ πῦρ , τὴν χάλαν , τὴν χιόνα , τὸν χρυσόταλλον · εἶτα τὰ ἄκαρπα τῶν δένδρων , τὰ δρη · καὶ πάλιν τὰ πεδία καταλιπών , τὰ ὑπτια καὶ πρὸς γεωργίαν ἐπιτήδεια καὶ καρπῶν ἡμῶν φορὰν , ἐπὶ τὰ δρη καταβαίνει καὶ τοὺς βουνούς καὶ τὰ ἐρημώτερα τῶν χωρίων , καὶ τῶν ἐρπετῶν μέμνηται πάντων . Ὥστε δὲ σαφέστερον ταῦτα μαθεῖν , ἀξίον ἐπακοῦσαι αὐτῶν τῶν ῥημάτων . Μετὰ γὰρ τοῦ εἰπεῖν , Πρόσταγμα ἔθετο , καὶ οὐ παρελεύσεται , ἐπήγαγεν · Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῆς γῆς , δράκοντες
Lemmas: Σάρα · ὅτι τε ποιέω , καί ἐκ οὐ εἰμί ποιέω , καί μετά εὐκολία ποιέω , καί γίγνομαι διαχράω . ὁ μέν γάρ εἶπον , αὐτός εἶπον , ὁ εὐκολία δηλόω · ὡς καί Πᾶς ὁράω ἀκούω λέγω · ὁ ζῳοποιέω ὁ νεκρός , καί καλέω ὁ μή εἰμί ὡς εἰμί · ὁ ὄνομα ὁ κλῆσις ὁ εὐκολία ἐγώ αἰνίσσομαι . ὅτι2 δέ καί γίγνομαι διαχράω , αὐτός ὁ προφήτης πάλιν δείκνυμι ἐπάγω , ἵστημι αὐτός εἰς ὁ αἰών , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . πρόσταγμα τίθημι , καί οὖον παρέρχομαι . Ὅρας καί ἐνταῦθα πάλιν ὁ ἐξουσία , ὁ αὐθεντία πῶς παραδηλόω , οὖον ὁ στίχος ὅς μόνος , ἀλλά καί ὁ εἶπον , πρόσταγμα , ὁ ἀνθρωπία λέξις ὁ ἐνέργεια αὐτός παραδίδωμι . ὡς γάρ σύ ὁ εἶπον Εὔκολον , καί ὁ προστάζω ῥᾴδιος · οὕτως ὁ Θεός ὁ ποιέω οὐ εἰμί , καί γίγνομαι διαχράω · μᾶλλον δέ οὐ οὕτως , ἀλλά καί πολύς πλείων . οὐδέ γάρ δυνατός παρίστημι ὁ εὐκολία ὁ ὑπερβολή , μετά ὅς οὗτος ποιέω . καί ὁ δέ θαυμαστός , οὐ ὅτι διαχράω μόνος , οὐδέ ὅτι ἵστημι ἀκίνητος ὁ νόμος ὁ φύσις , ἀλλά ὅτι καί χρόνος οὕτως ἤπειρος . ἐννοέω γοῦν πόσος αἰών , καί οὐδείς συγχέω ὁ εἰμί · οὖον θάλασσα ὁ γῆ ἐπικλύζω , οὐ ἥλιος ὅδε ὁ ὁράω κατακνίζω , οὐ οὐρανός παρασαλεύω , οὖον νύξ , οὐδέ ἡμέρα Ὧροι συγχέω , οὐ ὁράω τροπή , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς · ἀλλά ἕκαστος καί ὁ κάτω καί ὁ ἄνω μετά πᾶς ἵστημι ὁ ἀκρίβεια · ὁ ἅπαξ τίθημι ὄρος ἐκ ἀρχή αὐτός διασπώ . εἶπον τοίνυν περί ὁ ἄνω κτίσις καί ὁ κατά οὐρανός , κατέρχομαι ἐπί ὁ γῆ . ὅπερ δέ ποιέω ἐπί ὁ ἄνω , ἄρχω μέν ἀπό ὁ ὑπερουράνιος , καταβαίνω δέ εἰς ὁ οὐράνιος , [ 492 ] οὗτος καί ἐνταῦθα ποιέω · ἀπό ὁ οὐράνιος ἐπί ὁ γῆ μεταπηδάω . ἐπεί γάρ τις εἰμί λέγω ὁ μέν κατά οὐρανός ὁ ὁ Θεός δημιουργία ἄξιος εἰμί , ὁ δέ ἐπί γῆ ἐπιλαμβάνω , διά ὁ αὐτός εἰμί σκορπίος λέγω , ἔχω , δράκων , καί ὁ λοιπός ὁ θηρίον γένος , καί ὁ ἄκαρπος ὁ δένδρον , πρός οὗτος ὡς ἀπολογέομαι , ἑτέρως πάλιν μεταχειρίζω ὁ λόγος . καί ὁράω τίς ποιέω · ὁ ομολογημένος καλός ἀφίημι , πρόβατον καί βοῦς , ὅς καί ὁ πρός ὁ χρεία δείκνυμι , ὄνος , κάμηλος , καί ὅσος πρός ὁ ὁ αγυμνα ἐγώ μετακομιδή ἐπιτήδειος , ἐν ὁ δοκέω ἄχρηστος εἰμί περιάγω ὁ λόγος , δράκων εἰς μέσος ἄγω , καί ὁ ἁπλόω Β ὁ πέλαγος μέρος , ὁ δέ δοκέω λυπέω , ὄψ ὁ πῦρ , ὁ χαλάω , ὁ χιών , ὁ χρυσοταλλω · εἶτα ὁ ἄκαρπος ὁ δένδρον , ὁ δρης · καί πάλιν ὁ πεδίον καταλείπω , ὁ ὕπτιος καί πρός γεωργία ἐπιτήδειος καί καρπός ἐγώ φορά , ἐπί ὁ δρης καταβαίνω καί ὁ βουνός καί ὁ ἐρῆμος ὁ χωρίον , καί ὁ ἑρπετόν μιμνήσκω πᾶς . ὥστε δέ σαφής οὗτος μανθάνω , ἄξιος ἐπακούω αὐτός ὁ ῥῆμα . μετά γάρ ὁ εἶπον , πρόσταγμα τίθημι , καί οὖον παρέρχομαι , ἐπάγω · αἰνέω ὁ κύριος ἐκ ὁ γῆ , δράκων