joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0324.1
τῶν παρὰ τοῦ Θεοῦ συμβάντων , ἀλλ' ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων κατοπλῆξαι ἐβούλετο , δεδωιὼς αὐτῶν τὴν ἔφοδον διὰ καὶ τοὺς θησαυροὺς αὐτοὺς ἐδείκνυεν , ἐν τοῖς θησαυροῖς τὰς ἐλπίδας ἔχων . Διὸ δὴ καὶ ὁ Θεὸς παροξύνει , φησίν , Αἰγύπτους ταῦτα πάντα · τουνέστι , Παρ' οἷς ἠλπίσας , οἷς θαρρεῖς . Τοῦτο καὶ ὁ Ἰσραὴλ ἐγκωμίζεται , ὅτι δὴ χρήμασι ἐδάφρων καὶ ἵπποις . Διὸ καὶ παρῆνεν αὐτοὺς ὁ προφήτης , τοὺς ἐναντίους ἐξελειοῦσθαι τὸν Θεόν , καὶ λέγειν · Ἐγὼ ἵπποις οὐκ ἀναβήσομεθα . Ὁ Θεὸς σε τιμᾷ , καὶ σὺ σαυτὸν ἀτιμάζεις ; ὁ Θεὸς σε τιμᾷ , τὴν παρ' αὐτοῦ συμμαχίαν ὑπισχνούμενος , καὶ σὺ πρὸς ἀνθρώπους καταφεύγεις ἐλπίδας , καὶ ἀφύγῳ ὑπὲρ τοὺς χρήμασι τὴν ἐλπίδα σου τῆς σωτηρίας πιστεύεις ; Οὐ γὰρ δὴ σῶσαι ζητεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐντίμως τοῦτο ποιήσαι . Σφόδρα σε φιλεῖ , καὶ διὰ τοῦτό σε πάντων ἀπάγων , σαυτῷ προσηλῶ , καὶ πάντα περικόπτων , πρὸς ἑαυτὸν ἄγει , μονοῦσθω τοῦτο λέγων δι' ὧν ποιεῖ · Ἐν ἐμοὶ τὰς ἐλπίδας ἔχε , καὶ ἐμοὶ πρόσεχε διηνεκῶς . Κύριος ἐμοὶ βοηθός , καθὼς ἐπώχωμαι τοὺς ἐχθρούς μου . Ὅρᾷς ; οὐκ αὐτὸν ἀμύνοντος , οὐδὲ ἐπεξελθόντος , ἀλλὰ τῷ Θεῷ ἀμυνθῆναι παραχωροῦντα τοὺς ἐχθρούς ; Ἀγαθὸν πεποιθὲναι ἐπὶ Κύριον , ἢ πεποιθὲναι ἐπ' ἄνθρωπον . Ἀγαθὸν ἐλπίσιν ἐπὶ Κύριον , ἢ ἐλπίσιν ἐπ' ἄρχοντας . Οὐ κατὰ σύγκρισιν ταῦτα πράγει , ἀλλ' ἔθος τῇ Γραφῇ τοῦτο κεχρῆσθαι τῷ τρόπῳ καὶ ἐπὶ τῶν ἀσυγκρίτων διὰ τὴν ἀσθένειαν τῶν τότε ἀκουόντων . Οὐχ ἄρα συγκρίνων τοῦτο φησιν , ἀλλὰ συγκαταβαίνων ἐκείνοις . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ ἕτερος προφήτης ἔλεγεν · Ἐπικαθάρτατος πᾶς ὁ ἐλπίζων ἐπ' ἄνθρωπον · οὐδὲν γὰρ ταύτης εὐτελέστερον τῆς ἐλπίδος · καὶ γὰρ καὶ αὐτῆς τῆς ἀράχνης εὐτελέστερα ἐστίν · μᾶλλον δὲ οὐκ ἀσθενὴς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπισφαλής . Καὶ Ἠσαΐαν ἴσως πολλάκις ἐπ' ἀνθρώπους θαρρήσαντες , αὐτοὶ ἐκείνοις συγκατηνέγκαν . Ἡ δὲ εἰς τὸν Θεὸν ἐλπίς οὐκ ἰσχυρὰ μόνον ἐστίν , ἀλλὰ καὶ ἀσφαλής , οὐκ ἔχουσα τινὰ μεταβολήν . Διὸ καὶ ὁ Παῦλος ἔλεγεν · Ἡ δὲ ἐλπίς οὐ καταισχύνει . Ἐτερος δὲ τις σοφός , Ἐμβλέψατε , φησίν , εἰς ἀρχαίας γενεάς , καὶ ἴδετε , τὶς ἠλπίσεν ἐπὶ Κύριον , καὶ κατησχύνθη . Ἄλλ' ἐγώ , φησίν , ἠλπίσα , καὶ κατησχύνθην . Εὐφήμει , ἄνθρωπε , μὴ ἀντιφθέγγου τῇ Θείᾳ Γραφῇ · εἰ καὶ κατησχύνθης , ἐκ τοῦ μὴ ὡς ἐχρῆν ἐλπίσαι , ἐκ τοῦ ἐνδοῦναι , ἐκ τοῦ μὴ ἀναμεῖναι τὸ τέλος , ἐκ τοῦ μικροψύχης . Ἄλλὰ μὴ τοῦτο ποιεῖ · ἀλλ' ὅταν ἴδῃς τὰ δεινὰ ἐπικείμενα , μὴ καταπέσῃς . Τοῦτο γὰρ μάλιστα ἐστὶν ἐλπίσαι , τὸ ἐν μέσῳ ἐμδεδηκὼτα τοῖς χαλεποῖς ὀρθοῦσθαι .
Lemmas: ὁ παρά ὁ Θεός συμβαίνω , ἀλλά ἀπό ὁ ἀνθρώπινος καταπλήσσω βούλομαι , δίδωμι αὐτός ὁ ἔφοδος διά καί ὁ θησαυρός αὐτός δείκνυμι , ἐν ὁ θησαυρός ὁ ἐλπίς ἔχω . Διὸ δή καί ὁ θεός παροξύνω , φημί , Αἴγυπτος οὗτος πᾶς · τουνέστι , παρά ὅς ἐλπίζω , ὅς θαρσέω . οὗτος καί ὁ Ἰσραήλ εγκωμιζω , ὅτι δή χρῆμα ἐδάφρων καί ἵππος . Διὸ καί παραινέω αὐτός ὁ προφήτης , ὁ ἐναντίος ἐκλειόω ὁ Θεός , καί λέγω · ἐγώ ἵππος οὐ ἀναβαίνω . ὁ θεός σύ τιμάω , καί σύ σαυτοῦ ἀτιμάζω ; ὁ θεός σύ τιμάω , ὁ παρά αὐτός συμμαχία ὑπισχνέομαι , καί σύ πρός ἄνθρωπος καταφεύγω ἐλπίς , καί ἀφύγῳ ὑπέρ ὁ χρῆμα ὁ ἐλπίς σύ ὁ σωτηρία πιστεύω ; οὖον γάρ δή σῴζω ζητέω μόνος , ἀλλά καί ἔντιμος οὗτος ποιέω . σφόδρα σύ φιλέω , καί διά οὗτος σύ πᾶς ἀπάγω , σεαυτοῦ προσηλῶ , καί πᾶς περικόπτω , πρός ἑαυτοῦ ἄγω , μονόω οὗτος λέγω διά ὅς ποιέω · ἐν ἐγώ ὁ ἐλπίς ἔχω , καί ἐγώ προσέχω διηνεκής . Κύριος ἐγώ βοηθός , καθώς ἐποχέω ὁ ἐχθρός ἐγώ . ὁράω ; οὐ αὐτός ἀμύνω , οὐδέ ἐπεξέρχομαι , ἀλλά ὁ Θεός ἀμύνω παραχωρέω ὁ ἐχθρός ; ἀγαθός πείθω ἐπί κύριος , ἢ πείθω ἐπί ἄνθρωπος . ἀγαθός ἐλπίς ἐπί κύριος , ἢ ἐλπίς ἐπί ἄρχω . οὖον κατά σύγκρισις οὗτος πρᾶγος , ἀλλά ἔθος ὁ γραφή οὗτος χράομαι ὁ τρόπος καί ἐπί ὁ ασύγκριτος διά ὁ ἀσθένεια ὁ τότε ἀκούω . οὐχ ἄρα συγκρίνω οὗτος φημί , ἀλλά συγκαταβαίνω ἐκεῖνος . Ζεύς δή οὗτος καί ἕτερος προφήτης λέγω · Ἐπικαθάρτατος πᾶς ὁ ἐλπίζω ἐπί ἄνθρωπος · οὐδείς γάρ οὗτος εὐτελής ὁ ἐλπίς · καί γάρ καί αὐτός ὁ ἀράχνης εὐτελής εἰμί · μᾶλλον δέ οὐ ἀσθενής μόνος , ἀλλά καί ἐπισφαλής . καί Ἠσαΐας ἴσως πολλάκις ἐπί ἄνθρωπος θαρσέω , αὐτός ἐκεῖνος συγκαταφέρω . ὁ δέ εἰς ὁ θεός ἐλπίς οὐ ἰσχυρός μόνος εἰμί , ἀλλά καί ἀσφαλής , οὐ ἔχω τις μεταβολή . Διὸ καί ὁ Παῦλος λέγω · ὁ δέ ἐλπίς οὖον καταισχύνω . ἕτερος δέ τις σοφός , ἐμβλέπω , φημί , εἰς ἀρχαῖος γενεά , καί ὁράω , τις ἐλπίζω ἐπί κύριος , καί καταισχύνω . ἄλλος ἐγώ , φημί , ἐλπίζω , καί καταισχύνω . εὐφημέω , ἄνθρωπος , μή ἀντιφθέγγομαι ὁ Θείη γραφή · εἰμί καί καταισχύνω , ἐκ ὁ μή ὡς χρή ἐλπίζω , ἐκ ὁ ἐνδίδωμι , ἐκ ὁ μή ἀναμένω ὁ τέλος , ἐκ ὁ μικροψυχέω . ἀλλά μή οὗτος ποιέω · ἀλλά ὅταν ὁράω ὁ δεινός ἐπίκειμαι , μή καταπίπτω . οὗτος γάρ μάλιστα εἰμί ἐλπίζω , ὁ ἐν μέσος ἐμδεδηκὼτα ὁ χαλεπός ὀρθόω .