joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0384.1
καὶ τὸ ὕδωρ ἐν τῷ πυρί , οὔτε τοῦτο ἐκεῖνο ἀνέῳρανεν . οὔτε ἐκεῖνο τοῦτο κατέσδεσε . Καίτοι [ 387 ] ἡ ἀστραπὴ τοῦ ἡλιακοῦ πυρὸς δεύτερον , φανότερον , τομιώτερον . Καὶ μαρτυροῦσιν αἱ θμεῖς αὐτάς · ἀκτίς · διηνεκῶς προσβάλλουσα · ἐκεῖνός δὲ τὴν φρονινοῦδὲ πρὸς βραχὺ δυνάμεται ἐνεγκεῖν . Καὶ ὁ μὲν ἥλιος διὰ πάσης ἡμέρας διατρέχει τὸν οὐρανόν , αὕτη δὲ ἐν μιᾷ καιροῦ ροπῇ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν · καθάπερ καὶ ὁ Χριστὸς μαρτυρεῖ λέγων · Ὦσπερ ἡ ἀστραπὴ πορεύεται ἐξ ἀνατολῶν , καὶ φαίνεται ἕως δυσμῶν . Ὁ δὲ ἄμυν ἀνέμους ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ . Αὕτη πάλιν ἑτέρα φύσις , χρείαν οὐ μικρὰν ἡμῖν παρέχουσα , ἀλλὰ τοσιῦτην , ὥστε εἰς τὸ πολὺ τῆς ζωῆς ἡμῖν ἡ συντελεῖν , καὶ κεχρησθὰ ἀναγκάζει τὰ σώματα , καὶ καταπλῦγειν , καὶ τὸν ἄέρα κουφότερον ποιεῖν . Τοῦτο γὰρ ἔργον ἀνέμων , ἀναρρίπτεῖν τὸν ἄέρα , ὥστε μὴ ἀκίνητον ὄντα φθιρεσθαι , πεπαῖσθαι τούς καρπούς , τρέφειν τὰ σώματα . Τί ἄν τις εἴποι τὰς ἐν ναυτιλίᾳ χρείας αὐτῶν , τούς καιρούς , καθ' οὓς τεταγμένους ἐρίστανται , καὶ παραχωροῦσιν ἀλλήλοις , χορεύοντες ἐν τῇ πελάγει , καὶ τούς πλωτήρας διαδιδάσκοντες ; Καὶ ὁ μὲν παρέπεμψεν , ὁ δὲ διεδῆξετο , καὶ ἐναντίας ὁδείους ὁδοὺς καὶ διαχωνοῦνται , καὶ ἡ μάχη αὐτῶν τῷ βίῳ πάλιν γίνεται χρήσιμος . Καὶ μυρία ἑτέρα ἄν τις εἴποι τῶν ἀνέμων ἔργα . Ἀλλ' ὅμως ταῦτα πάντα παραδραμὼν ὁ Προφήτης , καὶ καταλιπὼν τῷ ἀκροατῇ ἀναλύγεσθαι , αὐτὸς μόνον τὴν εὐκολίαν τῆς δημιουργίας παρέστησε . Τὸ γὰρ εἴπειν , Ἐκ θησαυρῶν αὐτοῦ , οὐ τοῦτο δηλοῦντός ἐστιν , ὅτι θησαυροὶ τινὲς εἰσιν ἀνέμων , ἀλλὰ τὸ εὐχολον τοῦ ἐπιστατοῦντος , τὸ ἕτοιμον τῆς κτίσεως , τὸ παρεσκευασμένον . Ὦσπερ γὰρ ὁ ἐν θησαυρῷ ἔχων , μετ' ἀδείας ἐξάγει πάντα , ἄν ὅτε βούλεται · οὕτω καὶ ὁ τοῦ παντὸς δημιουργὸς πάντα εὐκόλως ἐποίησε , καὶ τῇ φύσει παρέδωκεν . Εἶδες πᾶσαν καὶ ἐν ἀέρι διαφορὰν , καθάπερ καὶ ἐν ὕδατι καὶ ἐν πυρί , πολλὰς ἐναλλαγὰς ; Καὶ γὰρ τοῦ ὕδατος τὸ μὲν ἐστι πηγαῖον , τὸ δὲ θαλάττιον , τὸ δὲ ἀέριον , τὸ δὲ ἐν νεφέλαις , τὸ δὲ οὐράνιον , τὸ δὲ ὑπὲρ ἄνω τῶν οὐρανῶν , τὸ δὲ ὑπόγειον . Καὶ ἐν τῷ πυρί , τὸ μὲν ἐστὶν ἐν ἡλίῳ , τὸ δὲ ἐστὶν ἐν σελήνῃ , τὸ δὲ ἐστὶν ἐν ἀστροῖς , τὸ δὲ ἐν ἀστραπαῖς , τὸ δὲ ἐν ἀέρι , τὸ δὲ ἀπὸ ξύλων , τὸ περὶ ἡμᾶς , καὶ τὸ λυχνιαῖον , τὸ δὲ ἀπὸ γῆς · καὶ γὰρ ἐστὶ πολλαχοῦ τοιούτου ἀπὸ γῆς ἀναδιδόμενον , ὥσπερ αἱ πηγὰι τῶν ὕδάτων · τὸ δὲ ἐν λίθοις παρατριβομένοις , τὸ δὲ ἐν χώμασι δένδρων , καὶ αὐτῶν παρατριβομένων , τὸ δὲ ἐν κερανοῖς . Οὕτω δὲ καὶ ἐν ἀέρι , ὁ μὲν ἐστὶ παχύτερος , ὁ περὶ ἡμᾶς · ὁ δὲ λεπτότερος , ὁ δὲ ἀνώτερος πάλιν πυρωδέστερος . Καὶ τῶν ἀνέμων πολλὰι αἱ διαφοραί · ὁ μὲν γὰρ λεπτότερος , ὁ δὲ παχύτερος · ὁ μὲν ψυχρότερος , ὁ δὲ ξηρότερος · ὁ μὲν ὑγρότερος , ὁ δὲ θερμότερος . Ἄηρ δὲ καὶ νέφος , τὸ μὲν σχολαιότερον , [ 388 ] τὸ δὲ ταχύτερον χωρεῖ , καθάπερ χεῖ ἴππων . Οὕτω δὲ καὶ ἐπὶ νεφελῶν καὶ ἀνέμων ἄν μὲν εἰώχασιν ὑδροφόρους σκελεῖσι , ποτὲ μὲν ὕδάτων ἐμπεπλησμένοι , ποτὲ δὲ κεναὶ φερόμεναι · αἱ δὲ ῥιπῶι ἐοικασί . Σὺ ταῦτα ὁρῶν καὶ τὴν διαφορὰν καὶ τὴν ποικιλίαν αὐτῶν , θαύμαζε τὸν δημιουργόν . Ὦς ἐπάταξε τὰ πρωτότοκα Αἰγύπτου . Εἰπὼν τὰ καθόλου , καὶ δεῖξας τοῦ Θεοῦ τὴν πρόνοιαν
Lemmas: καί ὁ ὕδωρ ἐν ὁ πῦρ , οὔτε οὗτος ἐκεῖνος ἀνέῳρανεν . οὔτε ἐκεῖνος οὗτος κατέσδεσε . καίτοι [ 387 ] ὁ ἀστραπή ὁ ἡλιακός πυρός δύο , φανός , τόμιος . καί μαρτυρέω ὁ θμεῖς αὐτός · ἀκτίς · διηνεκής προσβάλλω · ἐκεῖνος δέ ὁ φρονινοῦδὲ πρός βραχύς δύναμαι φέρω . καί ὁ μέν ἥλιος διά πᾶς ἡμέρα διατρέχω ὁ οὐρανός , οὗτος δέ ἐν εἷς καιρός ροπή ὁ οἰκέω ἅπας · καθάπερ καί ὁ Χριστός μαρτυρέω λέγω · ὥσπερ ὁ ἀστραπή πορεύω ἐκ ἀνατολή , καί φαίνω ἠώς δυσμή . ὁ δέ ἀμύνω ἄνεμος ἐκ θησαυρός αὐτός . Ἄτη πάλιν ἕτερος φύσις , χρεία οὖον μικρός ἐγώ παρέχω , ἀλλά τοσιυος , ὥστε εἰς ὁ πολύς ὁ ζωή ἐγώ ὁ συντελέω , καί χράω ἀναγκάζω ὁ σῶμα , καί καταπλήσσω , καί ὁ ἀήρ κοῦφος ποιέω . οὗτος γάρ ἔργον ἄνεμος , ἀναρρίπτω ὁ ἀήρ , ὥστε μή ἀκίνητος εἰμί φθείρω , παίω ὁ καρπός , τρέφω ὁ σῶμα . τις ἄν τις εἶπον ὁ ἐν ναυτιλία χρεία αὐτός , ὁ καιρός , κατά ὅς τάσσω ἐρίζω , καί παραχωρέω ἀλλήλων , χορεύω ἐν ὁ πέλαγος , καί ὁ πλωτήρας διαδιδάσκω ; καί ὁ μέν παραπέμπω , ὁ δέ διαδέχομαι , καί ἐναντίος ὁδείους ὁδός καί διαχωνουντ , καί ὁ μάχη αὐτός ὁ βίος πάλιν γίγνομαι χρήσιμος . καί μυρίος ἕτερος ἄν τις εἶπον ὁ ἄνεμος ἔργον . ἀλλά ὅμως οὗτος πᾶς παρατρέχω ὁ Προφήτης , καί καταλείπω ὁ ἀκροατής ἀναλύγεσθαι , αὐτός μόνος ὁ εὐκολία ὁ δημιουργία παρίστημι . ὁ γάρ εἶπον , ἐκ θησαυρός αὐτός , οὖον οὗτος δηλόω εἰμί , ὅτι θησαυρός τις εἰμί ἄνεμος , ἀλλά ὁ ευχολος ὁ ἐπιστατέω , ὁ ἑτοῖμος ὁ κτίσις , ὁ παρασκευάζω . ὥσπερ γάρ ὁ ἐν θησαυρός ἔχω , μετά ἄδεια ἐξάγω πᾶς , ἄν ὅτε βούλομαι · οὗτος καί ὁ ὁ πᾶς δημιουργός πᾶς εὐκόλως ποιέω , καί ὁ φύσις παραδίδωμι . εἶδον πᾶς καί ἐν ἀήρ διαφορά , καθάπερ καί ἐν ὕδωρ καί ἐν πῦρ , πολύς ἐναλλαγή ; καί γάρ ὁ ὕδωρ ὁ μέν εἰμί πηγαῖος , ὁ δέ θαλάσσιος , ὁ δέ ἀέριος , ὁ δέ ἐν νεφέλη , ὁ δέ οὐράνιος , ὁ δέ ὑπέρ ἄνω ὁ οὐρανός , ὁ δέ ὑπόγειος . καί ἐν ὁ πῦρ , ὁ μέν εἰμί ἐν ἥλιος , ὁ δέ εἰμί ἐν σελήνη , ὁ δέ εἰμί ἐν ἄστρον , ὁ δέ ἐν ἀστραπή , ὁ δέ ἐν ἀήρ , ὁ δέ ἀπό ξύλον , ὁ περί ἐγώ , καί ὁ λυχνιαῖος , ὁ δέ ἀπό γῆ · καί γάρ εἰμί πολλαχοῦ τοιοῦτος ἀπό γῆ ἀναδίδωμι , ὥσπερ ὁ Πηγαί ὁ ὕδωρ · ὁ δέ ἐν λίθος παρατρίβω , ὁ δέ ἐν χῶμα δένδρον , καί αὐτός παρατρίβω , ὁ δέ ἐν κεραίνω . οὕτως δέ καί ἐν ἀήρ , ὁ μέν εἰμί παχύς , ὁ περί ἐγώ · ὁ δέ λεπτός , ὁ δέ ἀνώτερος πάλιν πυρώδης . καί ὁ ἄνεμος πολύς ὁ διαφορά · ὁ μέν γάρ λεπτός , ὁ δέ παχύς · ὁ μέν ψυχρός , ὁ δέ ξηρός · ὁ μέν ὑγρός , ὁ δέ θερμός . ἀήρ δέ καί νέφος , ὁ μέν σχολαῖος , [ 388 ] ὁ δέ ταχύς χωρέω , καθάπερ χέω ἵππος . οὕτως δέ καί ἐπί νεφέλη καί ἄνεμος ἄν μέν οἴγω ὑδροφόρος σκέλλω , ποτέ μέν ὕδωρ ἐμπίμπλημι , ποτέ δέ κενός φέρω · ὁ δέ ῥιπίζω ἔοικα . σύ οὗτος ὁράω καί ὁ διαφορά καί ὁ ποικιλίας αὐτός , θαυμάζω ὁ δημιουργός . οὖς πατάσσω ὁ πρωτότοκος Αἴγυπτος . εἶπον ὁ καθόλου , καί δείκνυμι ὁ Θεός ὁ πρόνοια