joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0068.1
τοῦτο , ἀλλ’ ἂν στῆς μετὰ τοῦ ἰατροῦ , πάντως δεῖ θεραπευθῆναι τὸ ἕλκος . Οὐ γὰρ ἐστὶν ἀνθρωπίνη τέχνη , ἵνα ἀπορρήση , ἀλλὰ θεῖα δύναμις , ἡ καὶ φύσεων καὶ νοσημάτων καὶ ποιητὴς καὶ πάσης 14 περιγενομένης κακίας . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ οὗτος ὡσπερ ἰατρῷ τῷ θεῷ προσελθὼν καὶ ἀποδυρόμενος , ἔλεγεν · ‘Ἱασαί με , Κύριε , ὅτι ἐταράχθη τὰ ὀστᾶ μου . Τίνες δὲ φασιν ἐνταῦθα παραχρῆμα ἐκεῖνιν λέγειν , τὴν ἐκ τῆς ἁμαρτίας γινομένην . Καθάπερ γὰρ ὅταν πνεύματα βαρύτατα εἰς πέλγεως ἐμπέση , πάντα ταράττεται , καὶ ἡ βυθὶς ἄνω φέρεται · φάμενος , καὶ οἱ πλείονες ἐν κινδύνῳ γίνονται · οὕτω δὴ καὶ ἐφ’ ἡμῶν ταράττεται ἡ ψυχή , κινεῖται τὸ σῶμα , πάντα πλήττεται · τοῦ χειμῶνος , καὶ μεσότην ἡμῖν τὸ σκάφος λοιπὸν ταραχῆς , καὶ σκότος · πολὺ καὶ πάντα ὀχεταὶ ἀποκλιππᾶντα τῶν οἰκείων τόπων , καὶ πολλὴ ἡ σύγχυσις . Τοῦτο μάλιστα καὶ ἐν ἐπιθυμίαις ἀτελεῖας συμβαίνειν εἴωθε · τοῦτο καὶ ἐν θυμῷ καὶ ἐν συμφοραῖς . Πάντα γὰρ ταῦτα ταράττει καὶ ψυχὴν καὶ ὀστᾶ , καὶ αἱ κόραι διαστρέφονται , καὶ οὐδὲ οἱ ὀφθαλμοὶ κατὰ τῶν βλέπτουσιν · ἀλλ’ ὡσπερ ἡμιὼν θορυβηθέντος , ἀτάκτως οἱ ἵπποι φέρονται · οὕτω τοῦ λογισμοῦ διαταραχθέντος , πάντα συγχέεται , πάντα διατρέπεται καὶ τὴν ἰδίαν ὁδὸν ἀφίλει . Πῶς δὲ αὕτη γίνεται ἡ ταραχή , ἀνγκαίων καὶ τοῦτο εἰπεῖν . Οὐ γὰρ ὡσπερ ἐν θαλάττῃ παρὰ τὴν τῶν πνευμάτων ἐμβολήν , οὕτω καὶ ἐν τῇ ψυχῇ παρὰ τινὰ ἀδίκητον περίστασιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἡμετέραν ῥάθυμίαν συμβαίνει . Καὶ γὰρ τοῦ γενέσθαι καὶ τοῦ μὴ γενέσθαι ἡμεῖς αἴτιοι . Οἷον τι λέγω · τῆς ἐπιθυμίας ἐγερθείσης , ἂν μὴ σὺ τὴν φλόγα ἀνάζησῃ , οὐ καίεται ὁ κάμνων . Ἄν μὴ τροφὴν παράσῃς τῇ ὑλῇ . Οὐκ ἀνάπτεται δὲ ἡ κάμνος , ἂν μὴ τὰς εὐμόρφους ὄψεις περιεργάσῃ , ἂν μὴ τὰ ἄλλα κάλλη · πολυπραγμονήσεις , ἂν μὴ εἰς θιάτρα παρανοήσῃς ἀναλαβὼν . Ἄν τὰρ μὴ πᾶντη τρυφὴ ἡ τὰ σάρκα , ἂν μὴ κατεποντίσῃς οὐκ τὸν λογισμόν , οὐκ αἱρεται ἡ ψυχή . οὐκ ἀνάπτεται ἡ κάμνος , οὐ γίνεται χαλεπώτερον τὸ θηρίον , οὐ διατίτνεται καθαρὸν ὑπὸ πνευμάτων ἀγρίων τῆς διανοίας τὸ καθαρόν . Ἀρκεῖ οὖν ταῦτα , φησί , πρὸς τὸ διαφυγεῖν τὴν φλόγα τῆς ἁμαρτίας ; Οὐκ ἀρκεῖ ταῦτα καὶ μόνα , ἀλλὰ καὶ ἕτερα δεῖ προστεθῆναι , εἰχὴς διηνεκεῖς , ἀγίων συνοσίαν , νηστείαν σύμμετρον , δίαιταν λητήν , ἀσχολίαν ἀνάγκαιαν , πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων τοῦ θεοῦ τὸν φόβον , τὴν μέλλουσαν κρίσιν , τὰς ἀφορτοὺς κολάσεις , τὰς ἐπαγγελίας τῶν ἀγαθῶν . Διὰ τούτων ἀπάντων δύνασαι χαλινῶσαι τὴν ὑπτῶσαν ἐπιθυμίαν , καὶ στῆσαι τὴν σχαιομένηνν ἁδύτητα . Καὶ σὺ , Κύριε , ἔως πότε ; ‘Ἐπιστρέψον , Κύριε , ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου , σῴσον με διὰ τὸν ἐλέει σου . Συνεχὲς τῷ , Κύριε , τῆσιν , ὡσπερ τι δικαίωμα προβαλλόμενος συγχωρήσεως καὶ χάριτος · καὶ γὰρ ἡ μεγίστη ἡμῶν ἔλπις αὕτη , ἡ ἄφαιτος αὐτοῦ φιλανθρωπία , καὶ τοῦτοῦτο εἶναι αὐτὸν πρόχειρον εἰς συγχώρησιν . Τὸ δέ , “ Ἔως πότε , οὐκ ἀποδισπαυόντος , οὐδὲ δυσχεραίνοντος , ἀλλ’ ὀδυνωμένου καὶ ἀλγοῦντος , καὶ οὐ φέροντος τὸν ἀπὸ τῶν πειρασμῶν ὀγκον .
Lemmas: οὗτος , ἀλλά εἄν ἵστημι μετά ὁ ἰατρός , πάντως δεῖ θεραπεύω ὁ ἕλκος . οὖον γάρ εἰμί ἀνθρώπινος τέχνη , ἵνα ἀπορέω , ἀλλά θεῖον δύναμις , ὁ καί φύσις καί νόσημα καί ποιητής καί πᾶς 14 περιγίγνομαι κακία . Ζεύς δέ οὗτος καί οὗτος ὡς ἰατρός ὁ θεός προσέρχομαι καί ἀποδύρομαι , λέγω · ‘ιαειδω ἐγώ , κύριος , ὅτι ταράσσω ὁ ὀστέον ἐγώ . τίνω δέ φημί ἐνταῦθα παραχρῆμα ἐκεῖνος λέγω , ὁ ἐκ ὁ ἁμαρτία γίγνομαι . καθά γάρ ὅταν πνεῦμα βαρύς εἰς πέλγεως ἐμπίσημι , πᾶς ταράσσω , καί ὁ βύθυς ἄνω φέρω · φημί , καί ὁ πλείων ἐν κίνδυνος γίγνομαι · οὗτος δή καί ἐπί ἐγώ ταράσσω ὁ ψυχή , κινέω ὁ σῶμα , πᾶς πλήσσω · ὁ χειμών , καί μεσότης ἐγώ ὁ σκάφος λοιπός ταραχή , καί σκότος · πολύς καί πᾶς ὀχετός ἀποκλιππᾶντα ὁ οἰκέω τόπος , καί πολύς ὁ σύγχυσις . οὗτος μάλιστα καί ἐν ἐπιθυμία ἀτέλεια συμβαίνω εἴωθα · οὗτος καί ἐν θυμός καί ἐν συμφορά . Πάν γάρ οὗτος ταράσσω καί ψυχή καί ὀστέον , καί ὁ κόρη διαστρέφω , καί οὐδέ ὁ ὀφθαλμός κατά ὁ βλέπω · ἀλλά ὡς ἥμιον θορυβέω , ἄτακτος ὁ ἵππος φέρω · οὗτος ὁ λογισμός διαταράσσω , πᾶς συγχέω , πᾶς διατρέπω καί ὁ ἴδιος ὁδός ἀφαιρέω . Πῶς δέ οὗτος γίγνομαι ὁ ταραχή , ἀναγκαῖος καί οὗτος εἶπον . οὖον γάρ ὡς ἐν θάλασσα παρά ὁ ὁ πνεῦμα ἐμβολή , οὗτος καί ἐν ὁ Ψυχή παρά τις ἀδικέω περίστασις , ἀλλά παρά ὁ ἡμέτερος ῥᾳθυμία συμβαίνω . καί γάρ ὁ γίγνομαι καί ὁ μή γίγνομαι ἐγώ αἴτιος . οἷος τίς λέγω · ὁ ἐπιθυμία ἐγείρω , εἄν μή σύ ὁ φλόξ ἀναζῶ , οὖον καίω ὁ κάμνω . ἄν μή τροφή Παράσης ὁ ὕλη . οὐ ἀνάπτω δέ ὁ κάμνω , εἄν μή ὁ εὔμορφος ὄψις περιεργάζομαι , εἄν μή ὁ ἄλλος κάλλος · πολυπραγμόνησις , εἄν μή εἰς θισατρα παρανόηση ἀναλαμβάνω . ἄν ἄρα μή πάντῃ τρυφή ὁ ὁ σάρξ , εἄν μή καταποντίζω οὐ ὁ λογισμός , οὐ ἀείρω ὁ ψυχή . οὐ ἀνάπτω ὁ κάμνω , οὖον γίγνομαι χαλεπός ὁ θηρίον , οὖον διατίθημι καθαρός ὑπό πνεῦμα ἄγριος ὁ διάνοια ὁ καθαρός . ἀρκέω οὖν οὗτος , φημί , πρός ὁ διαφεύγω ὁ φλόξ ὁ ἁμαρτία ; οὐ ἀρκέω οὗτος καί μόνος , ἀλλά καί ἕτερος δεῖ προστίθημι , ἔχω διηνεκής , Ἀγίων συνόσιος , νηστεία σύμμετρος , δίαιτα λῄτη , ἀσχολία ἀναγκαῖος , πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁ θεός ὁ φόβος , ὁ μέλλω κρίσις , ὁ άφορτος κολάζω , ὁ ἐπαγγελία ὁ ἀγαθός . Ζεύς οὗτος ἀπαντάω δύναμαι χαλινόω ὁ ὑφίστημι ἐπιθυμία , καί ἵστημι ὁ σχάζω αδυτηταω . καί σύ , κύριος , ἔως πότε ; Ἐπιστρέφω , κύριος , ῥύομαι ὁ Ψυχή ἐγώ , σῴζω ἐγώ διά ὁ ἐλεέω σύ . συνεχής ὁ , κύριος , τῆσιν , ὡς τίς δικαίωμα προβάλλω συγχώρησις καί χάρις · καί γάρ ὁ μέγας ἐγώ Ἔλπις οὗτος , ὁ αφαιος αὐτός φιλανθρωπία , καί τοῦτος εἰμί αὐτός πρόχειρον εἰς συγχώρησις . ὁ δέ , “ ἔως πότε , οὐ αποδισπαυειμι , οὐδέ δυσχεραίνω , ἀλλά ὀδυνάω καί ἀλγέω , καί οὖον φέρω ὁ ἀπό ὁ πειρασμός ὄγκος .