joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0452.2
Ἀκούσασαν αἱρετικῶν παίδες , ὅτι τοσαύτην μα-νίαν μανύονται , τὰ μέτρα ὑπερβαίνοντες ἐπανθύν , καὶ ἀγνοίαν ἰσχὺν νοοῦσι a , τὰ ὑπὲρ αὐτοὺς εἰδέναι φάσκοντες . Ἔστι γὰρ καὶ ἐν ἀγνοίᾳ γνῶσιν , καὶ ἐν γνῶσει [ 461 ] ἀγνοῖαν εἶναι · καὶ εἰ βούλεσθε , ἐπὶ τῶν αἰσθητῶν αὐτὸ γυμνάσωμεν . Εἴπη γὰρ μοι , ἂν τις λέγῃ τὴν θάλασσαν δύνασθαι ἐκμετρεῖν , καὶ εἰδέναι πόσους ἔχει κυθόους , ἄρα οὐχ οὗτός ἐστι μάλιστα ὁ ἀγνοῶν , τί παρὰ ἐστὶ θάλασσα ; Ὁ δὲ λέγων μὴ εἰδέναι , ἀλλ᾽ ἀπειρον αὐτῆς τὸν ἀριθμὸν διατεινόμενος , οὗτος μάλιστα ἐστὶν ὁ εἰδὼς τί ποτὲ ἐστὶ θάλασσα . Τί δὲ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ ; Ἄν εἴπῃ τις , Εἶδον τὸν Θεόν , καὶ κατέλαβον σὴ ὅκει τῇ ἑμῇ , δρ᾽ οὐχ οὗτός ἐστι μάλιστα ὁ ἀγνοῶν τὸν Θεόν , ὁ τὸ ἀόρατον ὁρατὸν εἶναι λέγων , καὶ ἂν προσδῆ γνῶσεως καὶ τὴν δυνατὴν ἀφαιρού-μενος ; Ἄν δὲ τις ἀόρατον μ᾽ αὐτὸν εἴπῃ , καὶ μηδὲνὰ δύνασθαι τὸν , οὐχ οὗτος μάλιστα ἐστὶν ὁ εἰδώς ; Τί δὲ πάλιν ἂν τις ἀκατάληπτον αὐτὸν εἴπῃ , ἕτερος δὲ καταληπτὸν · δρ᾽ οὐχ οὗτος μὲν ἐστὶν ὁ ἀγνοῶν ἕ , ἐκεῖνος δὲ ὁ εἰδώς ; Οὐχ ἄρῃς καὶ Παῦλον ταύτην ἐρ-χόμενον τὴν ὁδόν , καὶ λέγοντα , Ἐκ μέρους γινώ-σκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν ; Λόγισαι πῶσα γέγονεν , ἵνα μάθωμεν τὸν Θεόν , οὐ τίς ἐστι τὴν οὐσίαν , ἀλλ᾽ ὅτι ἐστι . Τοῦτο γοῦν καὶ ὁ Παῦλος λέγει · Πιστεύσαι γὰρ δεῖ τὸν προσερχόμενον τῷ Θεῷ , ὅτι ἐστιν . Ἡ κτισίς ἅπασα αὐτὸν ἀνακηρύττει ( Ἐ γὰρ μεμέθους , φησὶ , καὶ καλλο-νῆς κτισμάτων ἀνα-λῶχος ὁ γενεσιουργὸς θεωρεῖται ) , τοῦ ἀνθρώπου αὐτὴ ἡ κατασκευὴ , αἱ τιμαὶ αἱ παρ᾽ αὐτοῦ δεδομέναι , αἱ κολάσεις , αἱ εὐεργεσίαι , αἱ οικονομίαι , τὰ διὰ τῶν προφητῶν προαναπεφηνμένα , τὰ θαύματα τὰ διά-φορα . Μετὰ ταῦτα ἦλθεν αὐτὸς ὁ Μονογενὴς , καὶ τὴν οικονομίαν τὴν θαυμαστὴν ἐκείνην καὶ φρικτὴν ἐπλή-ρωσε . Καὶ ὅμως εἰσὶ τινες , οἱ μηδὲν τὸ σαφὲς μα-θόντες · καὶ αὐ λέγεις ἐξ οἰκείων λογισμῶν δύνασθαι καταλαμβάνειν τὸ τί τὴν οὐσίαν ἐστίν ; Οὐκοῦν ἀγνοεῖς τὸν Θεόν ; φησίν . Ἄπαγε · ἀλλ᾽ οἶδα μὲν , ὅτι ἐστι , καὶ ὅτι φιλάνθρωπος , καὶ ὅτι ἀγαθός , καὶ ὅτι προνοῶν , καὶ τὰ ἄλλα ἅπαντα ὅσα εἶπον αἱ Γραφαί · τὸ δὲ τί τὴν οὐσίαν , οὐχ οἶδα . Ἐνδύσε καὶ ὁ Ἄδων πλὸν εὕρισκεν , τῷ διαβόλῳ πεισθείς , καὶ διὰ τῆς πλεονεξίας ταύτης καὶ ἡ εὐχὴ ἀπώλεσεν . Ὦπερ καὶ οὗτοι πάσχουσιν ἀπὸ τῶν ἀνθρωπίνων λο-γιζμῶν ἐναγόμενοι , καὶ οὐχ ἀκούοντες ὅτι Κύριος θάψω σοφίαν , καὶ ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ γνῶσις καὶ σύνεσις . Οὐχ ἀκούσουσι Παύλου λέγοντος , Διὰ τοῦ Πνεύματος ἀπεκάλυψεν ἡμῖν , καὶ τοὺς λογισμοὺς ἐκβάλλων ; Λογισμοὺς , φησὶ , καθαίρουτες , καὶ πᾶν ὕψωμα ὑπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ . Καὶ ἄλλος σοφός , Λογισμοὶ ἀνθρώπων δειλοὶ , καὶ ἐπισφαλεῖς αἱ ἐπίτροποι αὐτῶν . Τί ἐστιν ἄν-θρωπος , ὅτι ἐγνώσθης αὐτῷ . Ἐννόησον τὸ ἄπειρον
Lemmas: ἀκούω αἱρετικός παῖς , ὅτι τοσοῦτος μανία μηνύω , ὁ μέτρον ὑπερβαίνω ἐπανύω , καί ἄγνοια ἰσχύς νοέω a , ὁ ὑπέρ αὐτός οἶδα φάσκω . εἰμί γάρ καί ἐν ἄγνοια γνῶσις , καί ἐν γνῶσις [ 461 ] ἄγνοια εἰμί · καί εἰμί βούλομαι , ἐπί ὁ αἰσθητής αὐτός γυμνάζω . εἶπον γάρ ἐγώ , εἄν τις λέγω ὁ θάλασσα δύναμαι ἐκμετρέω , καί οἶδα πόσος ἔχω κυθοος , ἄρα οὐ οὗτος εἰμί μάλιστα ὁ ἀγνοέω , τίς παρά εἰμί θάλασσα ; ὁ δέ λέγω μή οἶδα , ἀλλά ἤπειρος αὐτός ὁ ἀριθμός διατείνω , οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ εἰδοί τίς ποτέ εἰμί θάλασσα . τις δέ ἐπί ὁ Θεός ; ἄν εἶπον τις , εἶδον ὁ Θεός , καί καταλαμβάνω σός οκέι ὁ ἐμέω , δρῦς οὐ οὗτος εἰμί μάλιστα ὁ ἀγνοέω ὁ Θεός , ὁ ὁ ἀόρατος ὁρατός εἰμί λέγω , καί εἄν προσδέω γνῶσις καί ὁ δυνατός ἀφαιρέω ; ἄν δέ τις ἀόρατος εἷς αὐτός εἶπον , καί μηδείς δύναμαι ὁ , οὐ οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ οἶδα ; τις δέ πάλιν εἄν τις ἀκατάληπτος αὐτός εἶπον , ἕτερος δέ καταληπτός · δρῦς οὐ οὗτος μέν εἰμί ὁ ἀγνοέω ὅς , ἐκεῖνος δέ ὁ οἶδα ; οὐχ ἀείρω καί Παῦλος οὗτος ἔρχομαι ὁ ὁδός , καί λέγω , ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω ; λογίζομαι πάω γίγνομαι , ἵνα μανθάνω ὁ Θεός , οὖον τίς εἰμί ὁ οὐσία , ἀλλά ὅτι εἰμί . οὗτος γοῦν καί ὁ Παῦλος λέγω · πιστεύω γάρ δεῖ ὁ προσέρχομαι ὁ Θεός , ὅτι εἰμί . ὁ κτίσις ἅπας αὐτός ἀνακηρύσσω ( εἰ γάρ μεμέθους , φημί , καί καλλονή κτίσμα ἀνα-λῶχος ὁ γενεσιουργός θεωρέω ) , ὁ ἄνθρωπος αὐτός ὁ κατασκευή , ὁ τιμή ὁ παρά αὐτός δίδωμι , ὁ κολάζω , ὁ εὐεργεσία , ὁ οἰκονομία , ὁ διά ὁ προφήτης προαναφαίνω , ὁ θαῦμα ὁ διάφορος . μετά οὗτος ἔρχομαι αὐτός ὁ Μονογενής , καί ὁ οἰκονομία ὁ θαυμαστός ἐκεῖνος καί φρικτός πληρόω . καί ὅμως εἰμί τις , ὁ μηδείς ὁ σαφής μανθάνω · καί αὖος λέγω ἐκ οἰκέω λογισμός δύναμαι καταλαμβάνω ὁ τίς ὁ οὐσία εἰμί ; οὐκοῦν ἀγνοέω ὁ Θεός ; φημί . ἄπαγε · ἀλλά οἶδα μέν , ὅτι εἰμί , καί ὅτι φιλάνθρωπος , καί ὅτι ἀγαθός , καί ὅτι προνοέω , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὅσος εἶπον ὁ γραφή · ὁ δέ τίς ὁ οὐσία , οὐ οἶδα . ἐνδύω καί ὁ Ἄδων πλός εὑρίσκω , ὁ διάβολος πείθω , καί διά ὁ πλεονεξία οὗτος καί ὁ εὐχή ἀπόλλυμι . ὅσπερ καί οὗτος πάσχω ἀπό ὁ ἀνθρώπινος λο-γιζμαω εναγόμενος , καί οὐ ἀκούω ὅτι Κύριος θάπτω σοφία , καί ἀπό πρόσωπον αὐτός γνῶσις καί σύνεσις . οὐχ ἀκούω Παῦλος λέγω , Ζεύς ὁ πνεῦμα ἀποκαλύπτω ἐγώ , καί ὁ λογισμός ἐκβάλλω ; λογισμός , φημί , καθαίρω , καί πᾶς ὕψωμα ὑπαίρω κατά ὁ γνῶσις ὁ Θεός . καί ἄλλος σοφός , Λογισμός ἄνθρωπος δειλός , καί ἐπισφαλής ὁ ἐπίτροπος αὐτός . τις εἰμί ἄνθρωπος , ὅτι γιγνώσκω αὐτός . ἐννοέω ὁ ἤπειρος