joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0069.3
πρόκειται πάθεσι . Διὸ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος τοῦτο τὸ πάθος ἐνδεικνύμενος , ἔλεγεν · Οἵτινες ἀπηλήκότες ἐαυτοὺς παρέδωκαν τῇ ἀσελγείᾳ εἰς ἐργασίαν ἀκαθαρσίας πάσης ἐν πλεονεξίᾳ . Καὶ καθάπερ κυβερνήτης , ὡς ἂν τὰς φροντίδας ταῖς ὑπὲρ τῶν πλοίων ταρατῆται , πάντας ἐν γαλήνῃ καθίστησι , ἂν δὲ ταύτας ἀπαλλαγὲς καθεύδη , ταραχὴν ἐπάγει μεγάλην · οὕτω δὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος · ὁ μὲν ἀγωνιῶν καὶ τρέμων καὶ ταρραττόμενος , ἐν ἡσυχίᾳ τὴν ἐαυτοῦ καθίστησι διάνοιαν · ὁ δὲ ὑπὸ τῆς ῥαθυμίας ἐαυτὸν παραδούς , ὑποδρύχων τὸ σκάφος ἐργάζεται . Ἐπαλαιώθημεν ἐν πᾶσι τοῖς ἐχθροῖς μου . Τί ἐστιν , Ἐπαλαιώθη ; Ἡθελούσα , φησίν , ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν μου . Καὶ γὰρ ἐναγώνιος ἡμῶν ὁ βίος , καὶ μυρίων ἐχθρῶν ἢ ζωὴ ἡμῖν ἐμπέπλησται , οἷνεις καὶ ἰσχυρότεροι γίνονται , ἐπειδὴ ἀμαρτήμασι περιπτάσωμεν . Διὸ πάντα χρή ποιεῖν , ὥστε διαφυγεῖν αὐτῶν τὰς λαβὰς , καὶ μηδέποτε πρὸς αὐτοὺς καταλλάττεσθαι · αὕτη γὰρ ἡμῖν μεγίστη ἀσφάλεια · ὑπόθεσις . Τοῦτον τῶν ἐχθρῶν τὴν φάλαγγα δηλῶν ὁ Παῦλος , ἔλεγεν · Οὐχ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα , ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς , πρὸς τὰς ἐξουσίας , πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου . Ἐπεὶ οὖν τοιαύτη ἢ τῶν πολέμιων φάλαγξ , δεῖ καὶ διηνεκῶς ὀπλίζεσθαι χρή , καὶ φεύγειν τῶν ἀμαρτημάτων τὰς ἐφόδους . Οὐδὲν γὰρ οὕτω παλαιοῦν εἴωθεν , ὡς ἀμαρτία φύσις . Διόπερ καὶ ὁ Παῦλος τὴν ἐντεῦθεν παλαιώσειν γινομένην ἀποτρέπεσθαι κελεύων , ἔλεγε · Μὴ συσχηματίζεσθε τῷ αἰῶνι τούτῳ , ἀλλὰ μεταμορφοῦσθε τῇ ἀνακαινώσει τοῦ νοὸς ὑμῶν . Ὅταν οὖν ὑπὸ τῆς ἀμαρτίας παλαιωθῇ , ὑπὸ τῆς μετανοίας ἀνακαινίαν σαυτὸν . Ἀπέστητε ἀπ’ ἐμοῦ , πῖντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν , ὅτι εἰσῆκουσεν Κύριος τῆς φωνῆς τοῦ κλαυθμοῦ μου . Ἠκούσεν Κύριος τῆς δεήσεως μου , Κύριος τῆς προσευχῆς μου προσεδέδετο . Οὐ μικρὰ καὶ αὕτη ὁδὸς εἰς ἀρετὴν ἄγουσα , τὸ φεύγειν τοὺς πονηρούς . Ὅπερ μετὰ τσαύτας ὑπερβολῆς καὶ ὁ Χριστὸς ἀπατεῖ παρ’ ἡμῶν , ὡς τοὺς ἐν τάξει μελῶν ἡμῖν ἀναγκαϊοτάτων c ὄντας φίλους κελεύειν ἐκκόπτεν , ὅταν ἡμᾶς σκανδαλίζωσι , καὶ βλάψαν τινὰ αὐτῶν ἢ συνοὐσία φέρη . Ἐὰν γὰρ , φησίν , ὁ ὀφθαλμὸς σου σκανδαλίζῃ σε , ἔξελε αὐτόν · καὶ ἐὰν ἡ χεὶρ σου σκανδαλίζῃ σε , ἐκκόψον αὐτήν , καὶ βάλε ἀπὸ σοῦ · οὐ περὶ μελῶν λέγων , ἔπαγε · ἀλλὰ περὶ φίλων γνησίων , ὧν δεῖ τὰς φιλίας ἀτιμάζειν , ὅταν μὴτε αὐτοῖς χέρος , μὴτε ἡμῖν γίνεται , ἀλλὰ βλάβη . Ταύτην δὴ τὴν ἀρετὴν κατερθώσας καὶ οὗτος οὐ μόνον οὐκ ἐδύναμε τὰς τοιαύτας συνοὐσίας , ἀλλὰ καὶ παρεσκελεύετο τοὺς ἀποπρῆξιν ἐαυτοῦ .
Lemmas: πρόκειμαι πάθος . Διὸ καί ὁ μακάριος Παῦλος οὗτος ὁ πάθος ἐνδείκνυμι , λέγω · ὅστις ἀπέρχομαι ἑαυτοῦ παραδίδωμι ὁ ἀσέλγεια εἰς ἐργασία ἀκαθαρσία πᾶς ἐν πλεονεξία . καί καθάπερ κυβερνήτης , ὡς εἄν ὁ φροντίς ὁ ὑπέρ ὁ πλοῖον ταρατῆται , πᾶς ἐν γαλήνη καθίστημι , εἄν δέ οὗτος απαλλαγή καθεύδω , ταραχή ἐπάγω μέγας · οὗτος δή καί ὁ ἄνθρωπος · ὁ μέν ἀγωνία καί τρέμω καί ταράσσω , ἐν ἡσυχία ὁ ἑαυτοῦ καθίστημι διάνοια · ὁ δέ ὑπό ὁ ῥᾳθυμία ἑαυτοῦ παραδίδωμι , υποδρυχοω ὁ σκάφος ἐργάζομαι . Ἐπαλαιώθημεν ἐν πᾶς ὁ ἐχθρός ἐγώ . τις εἰμί , παλαιόω ; ἐθέλω , φημί , ὑπό ὁ ἐχθρός ἐγώ . καί γάρ ἐναγώνιος ἐγώ ὁ βίος , καί μυρίος ἐχθρός ἢ ζωή ἐγώ ἐμπίμπλημι , οἷνος καί ἰσχυρός γίγνομαι , ἐπεί ἁμάρτημα περιπέτομαι . Διὸ πᾶς χρή ποιέω , ὥστε διαφεύγω αὐτός ὁ λαβή , καί μηδέποτε πρός αὐτός καταλλάσσω · οὗτος γάρ ἐγώ μέγας ἀσφάλεια · ὑπόθεσις . οὗτος ὁ ἐχθρός ὁ φάλαγξ δηλόω ὁ Παῦλος , λέγω · οὐχ εἰμί ἐγώ ὁ πάλη πρός αἷμα καί σάρξ , ἀλλά πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία , πρός ὁ κοσμοκράτωρ ὁ σκότος ὁ αἰών οὗτος . ἐπεί οὖν τοιοῦτος ἢ ὁ πολέμιος φάλαγξ , δεῖ καί διηνεκής ὁπλίζω χρή , καί φεύγω ὁ ἁμάρτημα ὁ ἔφοδος . οὐδείς γάρ οὗτος παλαιόω εἴωθα , ὡς ἁμαρτία φύσις . διόπερ καί ὁ Παῦλος ὁ ἐντεῦθεν παλαίωσις γίγνομαι ἀποτρέπω κελεύω , λέγω · μή συσχηματίζω ὁ αἰών οὗτος , ἀλλά μεταμορφόω ὁ ἀνακαίνωσις ὁ νόος σύ . ὅταν οὖν ὑπό ὁ ἁμαρτία παλαιόω , ὑπό ὁ μετάνοια ἀνακαινίαν σαυτοῦ . ἀφίστημι ἀπό ἐγώ , πίντα ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀνομία , ὅτι εἰσακούω Κύριος ὁ φωνή ὁ κλαυθμός ἐγώ . ἀκούω Κύριος ὁ δέησις ἐγώ , Κύριος ὁ προσευχή ἐγώ προσδέω . οὖον μικρός καί οὗτος ὁδός εἰς ἀρετή ἄγω , ὁ φεύγω ὁ πονηρός . ὅπερ μετά τσαυος ὑπερβολή καί ὁ Χριστός ἀπατάω παρά ἐγώ , ὡς ὁ ἐν τάξις μέλος ἐγώ ἀναγκαῖος c εἰμί φίλος κελεύω ἐκκόπτω , ὅταν ἐγώ σκανδαλίζω , καί βλάπτω τις αὐτός ἢ συνουσία φέρω . ἐάν γάρ , φημί , ὁ ὀφθαλμός σύ σκανδαλίζω σύ , ἐξαιρέω αὐτός · καί ἐάν ὁ χείρ σύ σκανδαλίζω σύ , ἐκκόπτω αὐτός , καί βάλλω ἀπό σύ · οὖον περί μέλος λέγω , ἐπάγω · ἀλλά περί Φίλων γνήσιος , ὅς δεῖ ὁ φίλιος ἀτιμάζω , ὅταν μήτε αὐτός χείρ , μήτε ἐγώ γίγνομαι , ἀλλά βλάβη . οὗτος δή ὁ ἀρετή κατείρω καί οὗτος οὖον μόνος οὐ δύναμαι ὁ τοιοῦτος συνουσία , ἀλλά καί παρεσκελευαρτυω ὁ αποπραξις ἑαυτοῦ .