joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0389.4
μους , καὶ εἰπὼν τὰ ἐν τῷ οὐρανῷ , τὰ ἐν τῇ γῇ , τὰ ἐν ταῖς ἀβύσσοις , τὰ εἰς Ἰουδαίους , τὰ ἐπὶ τῆς οικείας , καὶ ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας , τὰ ἐπὶ τῶν πολεμίων , τὰ ἐπὶ τῶν ἐθνῶν , εἶτα ἀναμνήσας τὴν χρηστότητα , τὴν φιλανθρωπίαν , τὴν χηδεονίαν , τὴν σοφίαν , τὴν δύναμιν , καὶ δείξας καθόλου Θεὸν ὄντα , καὶ τῇ οικουμένῃ προνοοῦντα , κωμῳδεῖ λοιπὸν καὶ τῶν εἰδώλων τῶν θεῶν τὴν ἀσθένειαν , καὶ εὐθὲς ἀπὸ [ 395 ] τῆς φύσεως αὐτῆς καταφορικῶς χέχρηται τῷ λόγῳ · μάλλον δὲ καὶ τὸ ὄνομα αὐτῶν εἰς κατηγορίαν παράγει . Τὸ γὰρ εἴδωλον οὐδὲν ἕτερον ἐστιν , ἢ ἀδρανὲς τι καὶ εὐτελὲς καὶ ἀσθενειας ὄνομα ἐπιτεταμμένης . Διόπερ ἐντεῦθεν ἄρχεται λέγων · Τὰ εἴδωλα τῶν ἐθνῶν ἀργύριον καὶ χρυσίον . Πρῶτον , ὅτι εἴδωλα · δεῦτερον , ὅτι ἀργυρος ὕλη καὶ χωρή · τρίτον , ὅτι αὐτὰ τὰ εἴδωλα εἶναι , οὐ μόνον παρ' ἐαυτῶν ἔχουσι τὸ μικρόν , καὶ ἀσθενές , καὶ εὐτελές , ἀλλὰ καὶ παρὰ τῶν ἀνθρώπων . Διὸ καὶ ἐπήγαγεν , Ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων , ὅπερ μεγίστη κατηγορία τῶν θεραπευόντων αὐτοὺς · ὅτι καὶ αὐτοὶ τοῦ εἶναι αὐτὰ θεοὺν ὄντες αἴτιοι , ἐν αὐτοῖς τῆς σωτηρίας τὰς ἐλπίδας ἔχουσι . Στόμα ἔχουσι , καὶ οὐκ ὀψονται . Ὄψα ἔχουσι , καὶ οὐκ ἐπισκοπῶσονται . Οὐ γὰρ ἐστὶ πνεῦμα ἐν τῷ στόματι αὐτῶν . Ὁμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτά , καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ' αὐτοῖς . Στόμα , φησίν , ἔχουσι , καὶ οὐκ ὀψονται . Εἶδες πῶς ἐπιτελεῖ τὴν κωμῳδίαν , καὶ διελέγχει τὴν ἀπάτην ; Ἐπειδὴ γὰρ πολλὰκις αὐτὰ δαίμονες κινουσι , ἀπαμείψαντες τὴν ὑπόκρισιν καὶ τὸ δράμα , δείκνυσι ὅτι οὐκ ἐστὶ πνεῦμα ἐν τῷ στόματι αὐτῶν . Καὶ τίνος ἕνεκεν ὁ ποηνὸς δαίμων οὐ χωρὶς ἐκείνων δρά , οὐδὲ φέρεται ; Ἐπειδὴ πορνείας , μοιχείας μυρίας κακίας αἱ στήλαι τῶν εἰδώλων εἰσὶν οἱ τύποι τούτων , παιδεύει τοὺς ἀπατωμένους διὰ τῆς βέως τῶν ὁσάνων μιμεῖσθαι τὰ πράγματα , ὧν σχήματα ἐστι τὰ εἴδωλα , προσεδρεύει καὶ παρακάθηται κινῶν τε αὐτά , καὶ ἀπατῶν . Εἶτα πάλιν ἕτερον κωμικὸς εἴδος κινεὶ λέγων · Ὁμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτά . Ἐννόησον ἄλιος Θεοῦ , ὧν ἡ ὁμοίωσις ἐν τάξει κείται ἀρξ · Ἀλλ' οὐ δὰ παρ' ἡμῖν τοιαύτη . Ἐσχάτως γὰρ ἀρετῆς ὁρος , καὶ πρὸς αὐτὴν τὴν χορυφὴν ἀναβῆναι τῶν ἀγαθῶν ποιοῦν , τὸ πρὸς τὸν Θεὸν ὁμοιωθῆναι , κατὰ τὸ ἐγχειρωθὲν ἡμῖν . Παρὰ δὲ ἐκείνοις ἢ λατρεία , φησίν , καὶ οἱ θεοὶ τοιοῦτοι , ὡς τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁμοίωσιν ἐν τάξει εἶναι ἀρξ τῆς ἐσχάτης . Ὦστε καὶ δι' ὧν ἀμυκός εἰσιν ὕλη , καὶ δι' ὧν παρὰ τῶν θεραπευόντων γίνονται , καὶ δι' ὧν εἴδωλα ἀχρημοσύνης εἰσι , καὶ δι' ὧν ἀναίσθητα κείται , καὶ δι' ὧν ἐν τάξει ἀρξ προσέχεται τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁμοίωσιν · διὰ πάντων γὰρ δείκνυται τῆς πλάνης ἡ ὑπερολή . Εἰπὼν τοίνυν αὐτῶν τὴν ἀσθένειαν , τὴν ἀπάτην , τὴν τῶν δαιμόνων πορνείαν , τὴν τῶν ποιοῦντων αὐτὰ ἀνοίαν , καὶ ταχέως αὐτῶν ἀπαλλαγείς , ἐπὶ τὴν δοξολογίαν κατακλίνει τὸν λόγον , οὐκέτι διηγούμενος τὰ περὶ τοῦ Θεοῦ , ἀλλ' ὡς ἀποδείξας σαφῶς , ἐπὶ ὁμολογημένους πᾶσι τὴν εὐφημίαν ἀπαιτῶν παρὰ τῶν τῆς εὐεργεσίας ἀπολαυόντων αὐτοῦ · διὸ καὶ καλεῖ πάντας εἰς δοξολογίαν , οὕτω λέγων · Οἶκος Ἰσραὴλ , εὐλογήσατε τὸν Κύριον . Οἶκος Ἀαρών , εὐλογήσατε τὸν Κύ -
Lemmas: ξενότιμος , καί εἶπον ὁ ἐν ὁ οὐρανός , ὁ ἐν ὁ γῆ , ὁ ἐν ὁ ἄβυσσος , ὁ εἰς Ἰουδαῖος , ὁ ἐπί ὁ οἰκεῖος , καί ἐπί ὁ ἀλλότριος , ὁ ἐπί ὁ πολέμιος , ὁ ἐπί ὁ ἔθνος , εἶτα ἀναμιμνήσκω ὁ χρηστότης , ὁ φιλανθρωπία , ὁ χηδεονίαν , ὁ σοφία , ὁ δύναμις , καί δείκνυμι καθόλου θεός εἰμί , καί ὁ οἰκέω προνοέω , κωμῳδέω λοιπός καί ὁ εἴδωλον ὁ θεός ὁ ἀσθένεια , καί εὐθύς ἀπό [ 395 ] ὁ φύσις αὐτός καταφορικός χράω ὁ λόγος · μάλλον δέ καί ὁ ὄνομα αὐτός εἰς κατηγορία παράγω . ὁ γάρ εἴδωλον οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἢ ἀδρανής τίς καί εὐτελής καί ἀσθένεια ὄνομα ἐπιτέμνω . διόπερ ἐντεῦθεν ἄρχω λέγω · ὁ εἴδωλον ὁ ἔθνος ἀργύριον καί χρυσίον . Πρῶτος , ὅτι εἴδωλον · δύο , ὅτι ἄργυρος ὕλη καί χωρέω · τρίτος , ὅτι αὐτός ὁ εἴδωλον εἰμί , οὖον μόνος παρά ἑαυτοῦ ἔχω ὁ μικρός , καί ἀσθενής , καί εὐτελής , ἀλλά καί παρά ὁ ἄνθρωπος . Διὸ καί ἐπάγω , ἔργον χείρ ἄνθρωπος , ὅσπερ μέγας κατηγορία ὁ θεραπεύω αὐτός · ὅτι καί αὐτός ὁ εἰμί αὐτός Θέουν εἰμί αἴτιος , ἐν αὐτός ὁ σωτηρία ὁ ἐλπίς ἔχω . Στόμα ἔχω , καί οὐ ὁράω . ὄψον ἔχω , καί οὐ ἐπισκοπέω . οὖον γάρ εἰμί πνεῦμα ἐν ὁ στόμα αὐτός . ὁμοιόω αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός , καί πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός . Στόμα , φημί , ἔχω , καί οὐ ὁράω . εἶδον πῶς ἐπιτελέω ὁ κωμῳδία , καί διελέγχω ὁ ἀπάτη ; ἐπεί γάρ πολλάκις αὐτός δαίμων κινέω , ἀπαμείβομαι ὁ ὑπόκρισις καί ὁ δράμα , δείκνυμι ὅτι οὐ εἰμί πνεῦμα ἐν ὁ στόμα αὐτός . καί τίς ἕνεκα ὁ ποαπτην δαίμων οὖον Χωρὶς ἐκεῖνος δράω , οὐδέ φέρω ; ἐπεί πορνεία , μοιχεία μυρίος κακία ὁ στήλη ὁ εἴδωλον εἰμί ὁ τύπος οὗτος , παιδεύω ὁ ἀπατάω διά ὁ βέος ὁ ὁσάνων μιμέομαι ὁ πρᾶγμα , ὅς σχῆμα εἰμί ὁ εἴδωλον , προσεδρεύω καί παρακαθίημι κινέω τε αὐτός , καί ἀπάτη . εἶτα πάλιν ἕτερος κωμικός εἶδος κινέω λέγω · ὁμοιόω αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός . ἐννοέω Ἄλιος Θεός , ὅς ὁ ὁμοίωσις ἐν τάξις κεῖμαι ἄρξ · ἀλλά οὖον δᾶ παρά ἐγώ τοιοῦτος . ἔσχατος γάρ ἀρετή ὄρος , καί πρός αὐτός ὁ χορυφημι ἀναβαίνω ὁ ἀγαθός ποιέω , ὁ πρός ὁ θεός ὁμοιόω , κατά ὁ ἐγχειρέω ἐγώ . παρά δέ ἐκεῖνος ἢ λατρεία , φημί , καί ὁ θεός τοιοῦτος , ὡς ὁ πρός αὐτός ὁμοίωσις ἐν τάξις εἰμί ἄρξ ὁ ἔσχατος . ὥστε καί διά ὅς Ἄμυκος εἰμί ὕλη , καί διά ὅς παρά ὁ θεραπεύω γίγνομαι , καί διά ὅς εἴδωλον ἀχρημοσύνη εἰμί , καί διά ὅς ἀναίσθητος κεῖμαι , καί διά ὅς ἐν τάξις ἄρξ προσέχω ὁ πρός αὐτός ὁμοίωσις · διά πᾶς γάρ δείκνυμι ὁ πλάνης ὁ ὑπερολή . εἶπον τοίνυν αὐτός ὁ ἀσθένεια , ὁ ἀπάτη , ὁ ὁ δαίμων πορνεία , ὁ ὁ ποιέω αὐτός ἄνοια , καί ταχέως αὐτός ἀπαλλάσσω , ἐπί ὁ δοξολογία κατακλίνω ὁ λόγος , οὐκέτι διηγέομαι ὁ περί ὁ Θεός , ἀλλά ὡς ἀποδείκνυμι σαφῶς , ἐπί ομολογημένος πᾶς ὁ Εὐφημία ἀπαιτέω παρά ὁ ὁ εὐεργεσία ἀπολαύω αὐτός · διό καί καλέω πᾶς εἰς δοξολογία , οὗτος λέγω · οἶκος Ἰσραήλ , εὐλογέω ὁ κύριος . οἶκος Ἀαρών , εὐλογέω ὁ κύ -