joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0484.1
τῷ τῆς ἐπιεικείας προσοψίᾳ , ὅθεν καὶ πολλάκις ἐστὶ δυσφύλακτος . Ἄλλ' ἐὰν νήφῃς , οὔτε θηρίον , οὔτε ἄνθρωπός σε δεῖνόν τι ἐργάσεται , ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστα ὠφελήσει . Καὶ τί λέγω θηρίον καὶ ἄνθρωπον , ὅπου γε καὶ αὐτὸς ὁ διάβολος οὐ μόνον οὐδὲν ἐβλαβε τὸν Ἰωβ , ἀλλὰ καὶ μυρίων στεφάνων αὐτῷ γέγονεν ἀφορμή ; τί λέγω θηρίον καὶ ἄνθρωπον , ὅπου γε καὶ ὑπὸ κειμένων σοι κειμένων ἐντολῶν ἐὰν ῥαθυμίας πολλῇ χαλεπώτερα πείσῃ , σὸν ὑπὸ χολῆς ἢ φλέγματος , ἂν ἀμετρία τινὴ τὴν τούτων πλεονεξίαν περιῖδῃς ; Οὕτω πανταχόθεν νηφύσης χρεία διανοίας . Ἄλλ' ὥσπερ ῥαθυμῶν μεγίστην ἐντεῦθεν ὑποστήσει βλάβην , οὕτω νήφων καὶ ἐγρηγορὼς οὐ τὴν τυχοῦσαν καρπίωσιν πάλιν ὠφελείαν · τὸ γὰρ πᾶν ἐπὶ τῇ σῇ κεῖται γνώμῃ . Οὐκοῦν ἐστι χιὼν ἐν τῷ παντὶ , καὶ πῦρ καὶ πνεῦμα , τοῦτο καὶ ἐν τῷ σώματί φλέγμα , καὶ αἷμα , καὶ χολή . [ 496 ] Καὶ δεῖ μετὰ ἀρίστου λόγου ταῦτα οἰκονομεῖν , ὡς καρποῦσθαι τὴν παρ' αὐτῶν ὠφελος , ἀλλὰ μὴ βλάπτεσθαι . Καὶ τί λέγω περὶ τοῦ σώματος , ὅπου γε καὶ ἡ ψυχὴ ἔχει τινα , ἅπερ ἐὰν ἀφῇς εἰς ἀμετρίαν ἐξελθεῖν , νοσήματα γίνεται , κολάζομενα δὲ , βοηθήματα ; Καὶ γὰρ ὁ θυμός , ἂν μὲν εἰς δέον χρήσῃ , γέγονε σοι φάρμακον σωτηρίας · ἂν δὲ ἀμετρίως , γέγονεν ἀπωλείας ὑπόθεσις . Καὶ ἡ ἐπιθυμία , μετὰ μέτρου μὲν οἰκονομουμένη , πατέρα σε ποιεῖ · καὶ μὴν εἰς παιδοποιίαν γέγονε χρησίμως · ἀφιμένη δέ , εἰς πορνείαν καὶ μοιχείαν σε καταβάλλει πολλάκις . Μὴ δὴ τὰ πράγματα αἰτιῶ , ἀλλὰ πανταχοῦ τὴν σὴν γνώμην , ἂν γὰρ ταύτης ἀμελῇς , καὶ ὑπὸ σαυτοῦ βλαβήσῃ , καὶ ὑπὸ τοῦ οἰκείου σώματος ἀπολῇ · ἂν δὲ ταύτης ἐπιμελῇ , οὐδ' ὑπὸ τῶν δαιμόνων , οὐδ' ὑπὸ τοῦ διαβόλου , μήτε γε ὑπὸ θηρίων , πείσῃ τι δεῖνον καὶ ἀπὸς .
Lemmas: ὁ ὁ ἐπιείκεια προσόψι , ὅθεν καί πολλάκις εἰμί δυσφύλακτος . ἄλλος ἐάν νήφω , οὔτε θηρίον , οὔτε ἄνθρωπος σύ δεῖνος τίς ἐργάζομαι , ἀλλά καί ὁ μέγας ὠφελέω . καί τίς λέγω θηρίον καί ἄνθρωπος , ὅπου γε καί αὐτός ὁ διάβολος οὖον μόνος οὐδείς βλάπτω ὁ Ἰώβ , ἀλλά καί μυρίος στέφανος αὐτός γίγνομαι ἀφορμή ; τίς λέγω θηρίον καί ἄνθρωπος , ὅπου γε καί ὑπό κεῖμαι σύ κεῖμαι ἐντολή ἐάν ῥᾳθυμία πολύς χαλεπός πείθω , σός ὑπό χολή ἢ φλέγμα , εἄν ἀμετρία τίνω ὁ οὗτος πλεονεξία περιοράω ; οὕτως πανταχόθεν νηφυσος χρεία διάνοια . ἄλλος ὥσπερ ῥαθυμῶ μέγας ἐντεῦθεν ὑφίστημι βλάβη , οὗτος νήφω καί ἐγείρω οὖον ὁ τυγχάνω καρπίων πάλιν ὠφέλεια · ὁ γάρ πᾶς ἐπί ὁ σός κεῖμαι γνώμη . οὐκοῦν εἰμί χιών ἐν ὁ πᾶς , καί πῦρ καί πνεῦμα , οὗτος καί ἐν ὁ σῶμα φλέγμα , καί αἷμα , καί χολή . [ 496 ] καί δεῖ μετά ἀγαθός λόγος οὗτος οἰκονομέω , ὡς καρπόω ὁ παρά αὐτός ὠφελής , ἀλλά μή βλάπτω . καί τίς λέγω περί ὁ σῶμα , ὅπου γε καί ὁ ψυχή ἔχω τις , ὅσπερ ἐάν ἀφίημι εἰς ἀμετρία ἐξέρχομαι , νόσημα γίγνομαι , κολάζω δέ , βοήθημα ; καί γάρ ὁ θυμός , εἄν μέν εἰς δήω χράω , γίγνομαι σύ φάρμακον σωτηρία · εἄν δέ ἀμέτριος , γίγνομαι ἀπώλεια ὑπόθεσις . καί ὁ ἐπιθυμία , μετά μέτρον μέν οἰκονομέω , πατήρ σύ ποιέω · καί μήv εἰς παιδοποιία γίγνομαι χρήσιμος · ἀφίημι δέ , εἰς πορνεία καί μοιχεία σύ καταβάλλω πολλάκις . μή δή ὁ πρᾶγμα αἰτιάομαι , ἀλλά πανταχοῦ ὁ σός γνώμη , εἄν γάρ οὗτος ἀμελέω , καί ὑπό σεαυτοῦ βλάπτω , καί ὑπό ὁ οἰκεῖος σῶμα ἀπόλλυμι · εἄν δέ οὗτος ἐπιμελέομαι , οὐδέ ὑπό ὁ δαίμων , οὐδέ ὑπό ὁ διάβολος , μήτε γε ὑπό θηρίον , πείθω τίς δεῖνος καί ἀπός .