joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0412.7
Ἐνταῦθα μὲν οὖν πονηρὸν ἄνθρωπον καλεῖ · ὅταν δὲ περὶ τοῦ διαβόλου διαλέγεται , ἀπλῶς πονηρόν . Τί δὲ ποτε ; Ὅτι αὐτὸς πατὴρ τῆς πονηρίας ἐγένετο · διὰ τοῦτο καὶ κατ' ἔξοχην λέγεται πονηρός , καὶ ἀντὶ τοῦ κυρίως τοῦ ἐπιθέτον χρῆσασθαι ὀνόμα διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς κακίας , οὐκ ἐμφυτον οὖσαν , ἀλλὰ προσγενομένην αὐτῷ . Εἰ δὲ βούλει καὶ αὐτῆς τῆς πονηρίας τὸ ὄνομα μαθεῖν πόθεν εἵρηται , καὶ ἐντεῦθεν μεγάλα χαρπώσῃ . Πονηρία γὰρ εἵρηται , ἐκ τοῦ πόνον ἐπάγειν καὶ μόχθον αὐτῷ τῷ κεκτημένῳ . Διὸ καὶ τις σοφὸς τοῦτο παραδηλῶν f λέγει · Ἔὰρ κακὸς γένη , μόνος ἀντιλήσῃ τὰ κακά · ἐὰν δὲ ἀγαθὸς , σαυτῷ καὶ τοῖς πλησίον . Καὶ πῶς , φησί , μόνος ἀντελεῖ τὰ κακὰ ὁ πονηρός , καίτοι γε πολλοὺς ἐπηρεάζει ; Ἄλλ' οὐδὲνα τῶν γὰρ γαίων γὰρ ῥαβδίσων ; Καὶ εἰ βούλει , τὸν πονηρὸν ἄνθρωπον ἀφέντες , αὐτὸν τὸν πονηρὸν δαίμονα εἰς μέσον ἀγάγωμεν . Εἴπέ δὴ μοι , οὐχὶ πᾶσαν αὐτοῦ ἐξέχεε τὴν κακίαν ; μὴ τὸν Ἰωβ ἐδλαφεν ; οὐχὶ ἐκείνον μὲν καὶ λαμπρότερον ἐποίησεν , ἐκείνῳ δὲ χαλεπώτερον τὸ πτῶμα εἵργασαστο ; Τί δὲ Καὶν ; οὐχὶ μόνος ἠγτλησε τὰ κακά ; Οὐχί , φησίν , ἀλλὰ καὶ ὁ Ἀβελ . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ; Ὅτι ταχέως εἰς τὸν ἀκώμαντον παρεπέμφθη λιμένα . Ἄλλα τοῦτο μεγίστον εὐεργεσίας εἴδος ἦν , ὅτι μετὰ κατορθώματος κατέλυσεν , ὅτι τοῖ κοινὸν τῆς φύσεως χρέος ἐπραγτεύεσθαι . Καὶ γὰρ ὁ τοῖς ἄλλοις ἦν κοινὸν καὶ κατὰ ἀνάγκην παραγιγνόμενον , τοῦτο μετ' ἐμπορίας τοῦτο παρεγένετο . Ταῦτα οὐχὶ χακὸν ἦν ὑπομείναι , ἀλλὰ στέφανον ἀγαθόσασθαι λαμπρότερον . Τί δὲ τὸν Ἰωσὴφ ἐδλαφεν οἱ ἀδελφοί ; οὐχ αὐτοὶ μόνοι τὰ κακὰ ἠγτλησαν ; Ἄλλὰ δοῦλος ἐγένετο , φησί . Καὶ τί τοῦτο ; Ἐγὼ δὲ λέγω , ὅτι καὶ δεσμώτῃς · ἀλλ' οὐ τοῦτο ἐστὶ τὸ ζητούμενον , εἰ δοῦλος γέγονε καὶ δεσμώτης , ἀλλ' εἰ βλάβην τινὰ ἐντεῦθεν ὑπέμεινε . Τοῦναντίον γὰρ εὑρίσκομεν , ὅτι καὶ ἐκέρδανε τὰ μέγιστα , πλείονα παρὰ τῷ Θεῷ παρήρσιαν κτησάμενος , καὶ δι' αὐτῶν τῶν δοκούντων ἐναντίων [ 420 ] εἶναι τὴν παροῦσαν εὐημερίαν λαβών .
Lemmas: ἐνταῦθα μέν οὖν πονηρός ἄνθρωπος καλέω · ὅταν δέ περί ὁ διάβολος διαλέγω , ἀπλόος πονηρός . τις δέ ποτός ; ὅτι2 αὐτός πατήρ ὁ πονηρία γίγνομαι · διά οὗτος καί κατά ἐξοχή λέγω πονηρός , καί ἀντί ὁ κύριος ὁ ἐπιτίθημι χράω ὄνομα διά ὁ ὑπερβολή ὁ κακία , οὐ ἔμφυτος εἰμί , ἀλλά προσγίγνομαι αὐτός . εἰμί δέ βούλομαι καί αὐτός ὁ πονηρία ὁ ὄνομα μανθάνω πόθεν λέγω , καί ἐντεῦθεν μέγας καρπόω . πονηρία γάρ λέγω , ἐκ ὁ πόνος ἐπάγω καί μόχθος αὐτός ὁ κτάομαι . Διὸ καί τις σοφός οὗτος παραδηλόω f λέγω · Ἔαρ κακός γένος , μόνος ἀντιλήσῃ ὁ κακός · ἐάν δέ ἀγαθός , σεαυτοῦ καί ὁ πλησίος . καί πῶς , φημί , μόνος ἀντελεῖ ὁ κακός ὁ πονηρός , καίτοι γε πολύς ἐπηρεάζω ; ἄλλος οὐδείς ὁ γάρ γαίω γάρ ῥαβδίζω ; καί εἰμί βούλομαι , ὁ πονηρός ἄνθρωπος ἀφίημι , αὐτός ὁ πονηρός δαίμων εἰς μέσος ἄγω . εἶπον δή ἐγώ , οὐ πᾶς αὐτός ἐκχέω ὁ κακία ; μή ὁ Ἰώβ ἐδλαφεν ; οὐ ἐκεῖνος μέν καί λαμπρός ποιέω , ἐκεῖνος δέ χαλεπός ὁ πτῶμα ἔργω ; τις δέ Καινίς ; οὐ μόνος ἠγτλησε ὁ κακός ; οὐ , φημί , ἀλλά καί ὁ Ἅβελ . Πῶς καί τίς τρόπος ; ὅτι2 ταχέως εἰς ὁ ἀκώμαντον παραπέμπω λιμήν . ἄλλος οὗτος μέγας εὐεργεσία εἶδος εἰμί , ὅτι μετά κατόρθωμα καταλύω , ὅτι τοῖ κοινός ὁ φύσις χρέος επραγτευιημι . καί γάρ ὁ ὁ ἄλλος εἰμί κοινός καί κατά ἀνάγκη παραγίγνομαι , οὗτος μετά ἐμπορία οὗτος παραγίγνομαι . οὗτος οὐ χάσκω εἰμί ὑπομένω , ἀλλά στέφανος ἀγαθόω λαμπρός . τις δέ ὁ Ἰωσήφ ἐδλαφεν ὁ ἀδελφός ; οὐ αὐτός μόνος ὁ κακός ἠγτλησαν ; ἀλλά δοῦλος γίγνομαι , φημί . καί τίς οὗτος ; ἐγώ δέ λέγω , ὅτι καί δεσμώτης · ἀλλά οὖον οὗτος εἰμί ὁ ζητέω , εἰμί δοῦλος γίγνομαι καί δεσμώτης , ἀλλά εἰμί βλάβη τις ἐντεῦθεν ὑπομένω . τουναντίον γάρ εὑρίσκω , ὅτι καί κερδαίνω ὁ μέγας , πλείων παρά ὁ Θεός παραλέγω κτάομαι , καί διά αὐτός ὁ δοκέω ἐναντίος [ 420 ] εἰμί ὁ πάρειμι εὐημερία λαμβάνω .