joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0076.3
οὕτω φιλόσοφος . Οὐ γὰρ ἡ τῆς φύσεως τυραννίς , ἀλλ’ ἡ τῆς γνώμης ἡμερότης τοιούτον αὐτὸν ἐποίησε εἶναι μᾶλλον , καὶ τῷ στρατοπέδῳ τὸ πλέον ἐλογίζετο , ἢ τῷ τυράννῳ · διὰ τοῦτο φησί · Σῶσόν με ἐκ πάντων τῶν διωκόντων με , καὶ ῥύσαι με . Ὦρξ πῶς οὐδὲ ἐκείνων σφοδρῶς μέμνηται ; Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἐκ τῶν πολεμουμένων , τῶν τὰ ἐμὰ διαπράξαντων , τῶν ἐνεφυφώντων τοῖς βασιλεῦσι τοῖς ἐμοῖς , ἀλλὰ , Τῶν διωκόντων με . Μήποτε ἀρξάσης ὡς λέων τὴν ψυχὴν μου , μὴ ὄντος λυτρουμένου , μηδὲ σώζοντος . Καὶ μὴν στρατόπεδα συνέλεξε , καὶ πολλοὺς εἶχε μεθ’ ἑαυτοῦ · πῶς οὖν λέγει , [ 54 ] Μὴ ὄντος λυτρουμένου , μηδὲ σώζοντος ; Ὅτι οὐδὲ ἐν συμμαχίᾳ ἡγεῖται μέρει τὴν οἰκουμένην ἅπασαν , εἰ μὴ τῆς ἀνωθεν ἀπολαύσειν ἡ ῥοπῆς , οὐδὲ ἐν ἐρμῆτι εἶναι , εἰ καὶ μόνος ἦν , τῆς ἐκείνου μετέχων συμμαχίας . Διὸ καὶ ἔλεγεν · Οὐ σώζεται βασιλεὺς διὰ πολλὴν δύναμιν , καὶ γίγας οὐ σωθήσεται ἐν πλῆθει ἰσχύος αὐτοῦ . Τινὲς δὲ κατὰ ἀναγωγὴν τὴν ῥῆσιν ταύτην ἐκλαμβάνοντες , λέοντα καὶ διώκοντα διάβολον καὶ δαίμονας εἶναι φασιν . Ἐπειδὴ γὰρ εἶδε τὸν υἱὸν ἀρπαγέντα ὑπ’ αὐτοῦ καὶ καταποθέντα ἀξίως μηδεποτε τοῦτο παθεῖν αὐτὸς , καὶ λέγει καὶ τὴν αἰτίαν , ὅ’ ἦν ἐκεῖνος τοῦτο ἔπαθε . Τίς δὲ ἡ αἰτία ; Διὰ τῆς κακίας , φησί , τὴν συμμαχίαν τοῦ Θεοῦ ἀπέστησεν ἀφ’ ἑαυτοῦ . Διὰ τοῦτο λέγει , Μὴ ὄντος λυτρουμένου , μηδὲ σώζοντος . Ὅτι δὲ λέων ὁ διάβολος λέγεται παρὰ τῆς Γραφῆς , ἀκούσον λεγούσης αὐτῆς · Ὁ ἐχθρὸς ὑμῶν διάβολος περιέρχεται ὡς λέων ὠρυρόμενος καὶ ζητῶν τίνα καταφάγῃ . Καὶ αὐτὸς οὕτως ὁ προφήτης ἀλλαχοῦ · Καὶ καταπατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα . Πολύτροπον γὰρ τὸ θηρίον · ἀλλ’ ἐὰν νήψωμεν , ὁ λέων οὕτως καὶ δράκων πηλὸς παντὸς εὐτελώτερος ἔσται , καὶ οὐδὲ ἐξ εὐθείας πρὸς ἡμᾶς παρατάσσεται , ἀλλὰ κἂν παρατάξῃται , καταπατηθήσεται . Πατεῖτε γάρ , φησίν , ἐπάνω δράκων καὶ σκορπίων . Περιτεῖτε μὲν γὰρ μετὰ πολλοῦ τοῦ θυμοῦ , καθάπερ λέων · ἂν δὲ προσδῆλῃ τοῖς τὸν Χριστὸν ἔχουσι , καὶ τὸν σταυρὸν ἐπὶ τοῦ μετώπου , καὶ τὸ πῦρ τοῦ Πνεύματος , καὶ τὴν λαμπάδα τὴν οὐδέποτε σβεννυμένην , οὐδὲ ἀντιβλέψαι δυνήσεται , ἀλλὰ νῶτα δοὺς οἴχησεται , οὐδὲ μεταστραφῆναι τολμῶν . Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι οὐ κόμπος τὰ εἰρημένα , ἀκούει μοι τὸν Παῦλον . Ἀνθρώπος μὲν γὰρ ἦν καὶ αὐτός , ἀλλ’ οὕτως αὐτὸν ἐδεδοίκει ὁ λέων οὕτως , ὡς καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ καὶ τὰς σχίας φεύγειν . Εἰκῶτος · τὴν γὰρ Χριστοῦ εὐωδίαν ἐξ αὐτοῦ πνέουσαν καὶ ἀνιούσαν οὐκ ἔφερε , καὶ πρὸς τὴν λαμπάδα ἀντιβλέψαι οὐκ ἔχων τῆς ἀρετῆς . Κύριε ὁ Θεὸς μου , εἰ ἐποίησα τοῦτο , εἰ ἐστιν ἀδικία ἐν χερσὶ μου . Πανταχοῦ δὲ τοῦτο παρατηρεῖν , ὅτι οὐχ ἀπλῶς εὐχεσθαι δεῖ μόνον , ἀλλὰ ὡσαύτως εὐχεσθαι , ὥστε καὶ ἀκούεσθαι . Οὐ γὰρ ἀρκεῖ εὐχὴ τὸ προκείμενον ἀνύσει , ἐὰν μὴ οὕτως αὐτὴν στείλωμεν ὡς τῷ Θεῷ δοκεῖ . Ἐπεὶ καὶ ὁ Φαρισαῖος ἤθετο , καὶ οὐδὲν ἄνησε , καὶ Ἰουδαῖοι πάλιν ἤχυντο , ἀλλ’ ἀπεστρέφετο ὁ Θεὸς εὐχομένων αὐτῶν · οὐ γὰρ ἤχυντο , ὡς εὐχεσθαι ἐδει . Διὰ τοῦτο καὶ εὐχὴν ἐκελεύσθημεν εὐχεσθαι τὴν μάλιστα
Lemmas: οὗτος φιλόσοφος . οὖον γάρ ὁ ὁ φύσις τυραννίς , ἀλλά ὁ ὁ γνώμη ἡμερότης τοιοῦτος αὐτός ποιέω εἰμί μᾶλλον , καί ὁ στρατόπεδον ὁ πλέω λογίζομαι , ἢ ὁ τύραννος · διά οὗτος φημί · Σῶσος ἐγώ ἐκ πᾶς ὁ διώκω ἐγώ , καί ῥύομαι ἐγώ . Ἄρξ πῶς οὐδέ ἐκεῖνος σφοδρός μιμνήσκω ; οὖον γάρ εἶπον , ἐκ ὁ πολεμέω , ὁ ὁ ἐμός διαπράσσω , ὁ ἐμφύω ὁ βασιλεύς ὁ ἐμέω , ἀλλά , ὁ διώκω ἐγώ . μήποτε ἄρχω ὡς λέων ὁ ψυχή ἐγώ , μή εἰμί λυτρόω , μηδέ σῴζω . καί μήv στρατόπεδον συλλέγω , καί πολύς ἔχω μετά ἑαυτοῦ · πῶς οὖν λέγω , [ 54 ] μή εἰμί λυτρόω , μηδέ σῴζω ; ὅτι2 οὐδέ ἐν συμμαχία ἡγέομαι μέρος ὁ οἰκέω ἅπας , εἰμί μή ὁ ἄνωθεν ἀπολαύω ὁ ῥοπή , οὐδέ ἐν ἑρμητής εἰμί , εἰμί καί μόνος εἰμί , ὁ ἐκεῖνος μετέχω συμμαχία . Διὸ καί λέγω · οὖον σῴζω βασιλεύς διά πολύς δύναμις , καί Γίγας οὖον σῴζω ἐν πλῆθος ἰσχύς αὐτός . Τινές δέ κατά ἀναγωγή ὁ ῥῆσις οὗτος ἐκλαμβάνω , λέων καί διώκω διάβολος καί δαίμων εἰμί φημί . ἐπεί γάρ ὁράω ὁ υἱός ἀρπάζω ὑπό αὐτός καί καταπίνω ἀξίως μηδέποτε οὗτος πάσχω αὐτός , καί λέγω καί ὁ αἴτιος , οὐ εἰμί ἐκεῖνος οὗτος πάσχω . Τῖς δέ ὁ αἰτία ; Ζεύς ὁ κακία , φημί , ὁ συμμαχία ὁ Θεός ἀφίστημι ἀπό ἑαυτοῦ . Ζεύς οὗτος λέγω , μή εἰμί λυτρόω , μηδέ σῴζω . ὅτι2 δέ λέων ὁ διάβολος λέγω παρά ὁ γραφή , ἀκούω λέγω αὐτός · ὁ ἐχθρός σύ διάβολος περιέρχομαι ὡς λέων ὀρύσσω καί ζητέω τίς κατεσθίω . καί αὐτός οὕτως ὁ προφήτης ἀλλαχοῦ · καί καταπάτησις λέων καί δράκων . Πολύτροπος γάρ ὁ θηρίον · ἀλλά ἐάν νήφω , ὁ λέων οὕτως καί δράκων πηλός πᾶς εὐτελώτερος εἰμί , καί οὐδέ ἐκ εὐθύς πρός ἐγώ παρατάσσω , ἀλλά κἀν παρατάσσω , καταπατέω . πατέω γάρ , φημί , ἐπάνω δράκων καί σκορπίος . περιτεω μέν γάρ μετά πολύς ὁ θυμός , καθάπερ λέων · εἄν δέ προσδηλόω ὁ ὁ Χριστός ἔχω , καί ὁ σταυρός ἐπί ὁ μέτωπον , καί ὁ πῦρ ὁ πνεῦμα , καί ὁ λαμπάς ὁ οὐδέποτε σβέννυμι , οὐδέ ἀντιβλέπω δύναμαι , ἀλλά νῶτον δίδωμι οἴχομαι , οὐδέ μεταστρέφω τολμάω . καί ἵνα μανθάνω ὅτι οὖον κόμπος ὁ εἴρω , ἀκούω ἐγώ ὁ Παῦλος . Ἄνθρωπος μέν γάρ εἰμί καί αὐτός , ἀλλά οὕτως αὐτός δείδω ὁ λέων οὕτως , ὡς καί ὁ ἱμάτιον αὐτός καί ὁ σχία φεύγω . Εἰκῶτος · ὁ γάρ Χριστός εὐωδία ἐκ αὐτός πνέω καί ἀνέρχομαι οὐ φέρω , καί πρός ὁ λαμπάς ἀντιβλέπω οὐ ἔχω ὁ ἀρετή . κύριος ὁ θεός ἐγώ , εἰμί ποιέω οὗτος , εἰμί εἰμί ἀδικία ἐν χείρ ἐγώ . πανταχοῦ δέ οὗτος παρατηρέω , ὅτι οὐ ἀπλόος εὔχομαι δεῖ μόνος , ἀλλά ὡσαύτως εὔχομαι , ὥστε καί ἀκούω . οὖον γάρ ἀρκέω εὐχή ὁ πρόκειμαι ἀνύω , ἐάν μή οὕτως αὐτός στέλλω ὡς ὁ Θεός δοκέω . ἐπεί καί ὁ Φαρισαῖος αἴθω , καί οὐδείς ἀνίημι , καί Ἰουδαῖος πάλιν χέω , ἀλλά ἀποστρέφω ὁ θεός εὔχομαι αὐτός · οὖον γάρ χέω , ὡς εὔχομαι ἐσθίω . Ζεύς οὗτος καί εὐχή κελεύω εὔχομαι ὁ μάλιστα