joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0320.8
α’ . Ἡ μὲν ῥῆσις τοῦ ψαλμοῦ , ἣν ὑποβάλλειν ὁ λαὸς εἴωθε , τοιαύτη τις ἐστίν · Ἄστη ἐστὶν ἡ ἡμέρα , ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος · ἀγαλλιασώμεθα καὶ εὐφρανθώμεν ἐν αὐτῇ · καὶ πολλοὺς διανίστησι , καὶ κατὰ τὴν πανήγυριν ἐκείνην τὴν πνευματικὴν καὶ κατὰ τὴν οὐράνιον ἑορτὴν μάλιστα τοῦτο ὑπηρεῖν ὁ λαὸς εἴωθεν . Ἄνωθεν δὲ , ὅ βούλεσθε , ἀναθεὸν καὶ ἐξ ἀρχῆς ἀπαντα ἐπελθόντες τὸν ψαλμὸν , οὐχ ἀπὸ τοῦ στίχου τῆς ὑπτυχῆσεως , ἀλλ’ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ προοιμίου τὴν ἐξήγησιν ποιούμενοι . Τὸν μὲν γὰρ στίχον ὁ Πατέρας , ἔτε ἤγον ὄντα · οἱ τι ὑψηλὸν ἔχοντα δόγμα , τὸ πλήθος ὑπηχεῖν ἐνομοθέτησαν , ἐπεὶδὴ τὸ ἀπαντα ἡγνύουν ψαλμὸν , ἵνα κἂν μὴ μὴν ἀπτοῖς μὴν λάβωσι διδοσκάλαν . Ἡμᾶς δὲ ἀπαντα αὐτὸν ἐπελθεῖν ἀνάγκη , εἰ καὶ τὰ μέσα αὐτοῦ πολλὴν ἔχει τὴν προφητείαν . Ἐνταῦθα γὰρ εἴρηται · Ἄλλοι δὲ ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες , οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας . Ὅπερ καὶ ὁ Χριστὸς ἔλεγεν τοῖς Ἰουδαίοις , αἰνιγματωδέστερον μὲν ( ἐπεὶ γὰρ ἔξον τὸν θυμὸν , καὶ οὐχ ἐβούλετο αὐτὸν ἀναφᾶι · Κάλαμον γὰρ συντετριμμένον οὐ κατεάξει , καὶ λίνον τυφόμενον οὐ σβέσει ) , εἶπε δ’ οὐν ὅμως . Ἄλλ’ ἀπὸ τῶν προοιμίων ἡμεῖς ἀφώμεθα τοῦ ψαλμοῦ , καθάπερ ἐφθήμεν εἰπόντες . Τί τοίνυν ἐστὶ τὸ προοίμιον ; Ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Ἐννοήσας γὰρ τὴν εὐεργεσίαν τῆς οἰκουμένης ὁ Προφήτης , καὶ τὴν φιλανθρωπίαν τὴν διαρκῆ , ἣν διὰ πάντων ἐπεδείκνυτο , πάντα εἰς τὴν κοινωνίαν τῆς εὐχαριστίας καλεῖ , τὸ μέγιστον κεφάλαιον τῶν ἀγαθῶν αὐτοῦ προτιθεὶς εἰς μέσον . Εἰπάτω δὴ οἶκος Ἰσραὴλ , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ . Τί λέγεις ; Οἶκος Ἰσραὴλ , ὁ μυρίας αἰχμαλωσίας ὑπομείνας , ὁ ἐν Αἰγύπτῳ δουλεύσας , ὁ πρὸς τὰς ἐχθρίας τῆς οἰκουμένης ἀπαγεὶς , ὁ ἐν Παλαιστίνῃ μυρία ταλαιπωρήσας ; Ναί , φησίν . Οὗτοι γὰρ μάλιστα μάρτυρες εἰσι τῶν ἀγαθῶν αὐτοῦ , καὶ πλειόνων ἀπηλλαγμένοι , ἢ ἕτεροι . Καὶ αὐτὸ δὲ ταῦτο , ὅπερ ἐπαθον , πολλῆς εὐεργεσίας τεκμήριον . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἐξετάσειε , καὶ ὑπὲρ τῆς παρουσίας αὐτῆς τοῦ Χριστοῦ μάλιστα αὐτοὺς εὐχαριστεῖν δεῖ . Εἰ γὰρ καὶ τὰ ἐναντία ὑπέμεναν , ἀλλ’ οὐχ παρὰ τὸν πειραγενόμενον , ἀλλὰ παρὰ τὴν οἰκείαν ἀγνωμοσύνην . Αὐτὸς μὲν γὰρ πρὸς αὐτοὺς ἀρκεῖτο , καὶ συνεχῶς ἔλεγεν · Οὐχ ἀπεστάτην , εἰ μὴ εἰς τὰ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραὴλ · καὶ τοὺς μαθητὰς · Εἰς ὁδὸν ἐθνῶν μὴ ἀπελθῆτε · πορευόμενοι δὲ μᾶλλον πρὸς
Lemmas: ὅς . ὁ μέν ῥῆσις ὁ ψαλμός , ὅς ὑποβάλλω ὁ λαός εἴωθα , τοιοῦτος τις εἰμί · Ἄστη εἰμί ὁ ἡμέρα , ὅς ποιέω ὁ Κύριος · ἀγαλλιάω καί εὐφραίνω ἐν αὐτός · καί πολύς διανίσταμαι , καί κατά ὁ πανήγυρις ἐκεῖνος ὁ πνευματικός καί κατά ὁ οὐράνιος ἑορτή μάλιστα οὗτος ὑπεῖπον ὁ λαός εἴωθα . ἄνωθεν δέ , ὅς βούλομαι , ἀναθέω καί ἐκ ἀρχή ἅπας ἐπέρχομαι ὁ ψαλμός , οὐ ἀπό ὁ στίχος ὁ ὑπτυχῆσεως , ἀλλά ἀπό αὐτός ὁ προοίμιον ὁ ἐξήγησις ποιέω . ὁ μέν γάρ στίχος ὁ Πατέρας , ἵημι ἄγω εἰμί · ὁ τίς ὑψηλός ἔχω δόγμα , ὁ πλήθος ὑπηχέω νομοθετέω , ἐπειδή ὁ ἅπας ἡγνύουν ψαλμός , ἵνα κἀν μή μήv ἀπτός μήv λαμβάνω διδοσκαλα . ἡμός δέ ἅπας αὐτός ἐπέρχομαι ἀνάγκη , εἰμί καί ὁ μέσος αὐτός πολύς ἔχω ὁ προφητεία . ἐνταῦθα γάρ εἴρω · ἄλλος δέ ἀποδοκιμάζω ὁ οἰκοδομέω , οὗτος γίγνομαι εἰς κεφαλή γωνία . ὅπερ καί ὁ Χριστός λέγω ὁ Ἰουδαῖος , αἰνιγματώδης μέν ( ἐπεί γάρ ἔξειμι ὁ θυμός , καί οὐ βούλομαι αὐτός ἀναφής · Κάλαμος γάρ συντρίβω οὖον κατέαξις , καί λίνον τύφω οὖον σβέννυμι ) , εἶπον δέ ὀν ὅμως . ἄλλος ἀπό ὁ προοίμιον ἐγώ ἀφίημι ὁ ψαλμός , καθάπερ φθάνω εἶπον . τις τοίνυν εἰμί ὁ προοίμιον ; ἐξομολογέω ὁ κύριος , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . ἐννοέω γάρ ὁ εὐεργεσία ὁ οἰκέω ὁ Προφήτης , καί ὁ φιλανθρωπία ὁ διαρκής , ὅς διά πᾶς ἐπιδείκνυμι , πᾶς εἰς ὁ κοινωνία ὁ εὐχαριστία καλέω , ὁ μέγας κεφάλαιος ὁ ἀγαθός αὐτός προτίθημι εἰς μέσος . εἶπον δή οἶκος Ἰσραήλ , ὅτι ἀγαθός , ὅτι εἰς ὁ αἰών ὁ ἔλεος αὐτός . τις λέγω ; οἶκος Ἰσραήλ , ὁ μυρίος αἰχμαλωσία ὑπομένω , ὁ ἐν Αἴγυπτος δουλεύω , ὁ πρός ὁ ἐχθρία ὁ οἰκέω απαγής , ὁ ἐν Παλαιστίνη μυρίος ταλαιπωρέω ; Ναίς , φημί . οὗτος γάρ μάλιστα μάρτυς εἰμί ὁ ἀγαθός αὐτός , καί πλείων ἀπαλλάσσω , ἢ ἕτερος . καί αὐτός δέ ταῦτο , ὅσπερ πάσχω , πολύς εὐεργεσία τεκμήριον . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , καί ὑπέρ ὁ παρουσία αὐτός ὁ Χριστός μάλιστα αὐτός εὐχαριστέω δεῖ . εἰμί γάρ καί ὁ ἐναντίος ὑπομένω , ἀλλά οὐ παρά ὁ πειραγενομενω , ἀλλά παρά ὁ οἰκεῖος ἀγνωμοσύνη . αὐτός μέν γάρ πρός αὐτός αρκώ , καί συνεχῶς λέγω · οὐχ ἀφίστημι , εἰμί μή εἰς ὁ πρόβατον ὁ ἀπόλλυμι οἶκος Ἰσραήλ · καί ὁ μαθητής · εἰς ὁδός ἔθνος μή ἀπέρχομαι · πορεύω δέ μᾶλλον πρός