joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0064.5
πειράσει , οὐδὲ κοπιάσει . Καὶ ὁ εἰπὼν οὖν , ὅτι ὀργίζεται , ὁ αὐτὸς πάλιν δεῖκνυς , ὅτι ἀπαθὲς τὸ Θεῖον , ἐπάγει · Μὴ ἐμὲ αὐτὲς παροργίζουσι , οὐχὶ δὲ ἑαυτούς ; Καὶ ὁ εἰπὼν , ὅτι ἐν τῷ ναῷ ἐστιν , ὁ αὐτὸς πάλιν φησίν , ὅτι Οὐχ ἀνθρώποις ἐν σελ ἄγνος , καὶ οὐχ εἰσελεύσομαι εἰς πόλιν · τοῦτέστιν , ὅθ’ περιέχωμαι τόπῳ . Εἰ δὲ μὴ πᾶσιν ἐπεξῆλθε , τῷ συνετιστῶτι ἔδωκε νοῆσαι ἀπὸ τῶν εἰρημένων , ὅτι ὁ τῶν τυραννικῶν παθῶν ἀπηλλαγμένος καὶ ὧν ἀνυζῆν οὐκ ἐστι , πολλῷ μᾶλλον τῶν ἄλλων ἡμερώμεται . Διὸ καὶ φησι · Μὴ ὡς ἄνθρωπος ἐπινῶ ; Καὶ πανταχοῦ περὶ ἀπαθείας ἀνακινεῖ λόγον . Ὅπως κινταῦθα , ὅταν ἀκούσῃς θυμόν , μὴ πάθῃς νομίζῃς . Εἰ γὰρ ἄνθρωποι φιλοσοφίαν μελετῶντες , κατὰ τὸ ἐγχωροῦν ἀόρητοι διαμένουσι , πολλῷ μᾶλλον ἡ ἀνύλητος οὐσία ἐκείνη καὶ ἀσφαλὴς καὶ ἀρρήτος καὶ ἀκατάληπτος . Οὐχ ὁρᾷς , ὅτι καὶ ἱατροὶ τείνοντες , ἢ καίοντες , οὐ θυμῷ τοῦτο ποιοῦσιν , ἀλλὰ σκοπῷ τῆς διορθώσεως , οὐχ ὀργιζόμενοι τοῖς κάμνουσιν , ἀλλ’ ἐλεοῦντες αὐτούς , καὶ τῶν νοσημάτων ἀπαλλάττοντες ; Ὅταν οὖν εἴπῃ · Μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξῃς με , τοῦτο λέγει · Μὴ ἀπαίτησέ με διὰ τῶν ἡμαρτημένων , μηδὲ ἐπεξελθὲ τοῖς παπλημμελημένοις . Ἐλέησόν με , Κύριε , ὅτι ἀσθενῆς εἰμί . Ταύτης πάντες δεόμεθα τῆς φωνῆς , κἂν μυριάσις ὡμεν μυρία κατωρθωκότες , κἂν πρὸς ἄρχαν [ 61 ] ἔχοντες δικαιοσύνην . Διὸ καὶ αὐτὸς προφὴν πάλιν φησίν · Οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιόν σου πᾶς ζῶν · καὶ τὸ , Ἐὰν ἀνομίας παραμετρήσῃ , τὶς ὑποστήσεται ; καὶ ὁ Παῦλος · Οὐδὲν ἐμπαίν σύνοῖδα , ἀλλ’ οὐχ ἐν τούτῳ δεδικαιώμαι · καὶ ἕτερος · Τὶς καυχησεται ἀγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν ; ἢ τὶς παρηλθὼν ἀκαθαρὸς εἶναι ἀπὸ ῥύπου ; Πάντες τούτων ἐλέους δεόμεθα , ἀλλ’ οὐ πάντες ἀξίοι ἐσμεν τοῦ ἐλεεῖσθαι . Καὶ γὰρ εἰ καὶ ἔλεός ἐστιν , ὅμως τὸν ἀξίων ἐπιζητεῖ · καθάπερ αὐτὸς πρὸς Μωϋσῆν ἔφη · Ἐλεήσω ὃν ἂν ἐλέω , καὶ ἐλεηρήσω ὃν ἂν οἰκτίρω . Ὁ μὲν οὖν ἀξίων τὴ τοῦ ἐλεηθῆναι ποιήσας , ἐρεῖ · Ἐλέησόν με · ὁ δὲ ἐκβαλὼν ἑαυτὸν τοῦ τῆς τυχεῖν τῆς συγγνώμης , μάτην ἐρεῖ τὸ Ἐλέησον . Εἰ γὰρ ἐπ’ ἅπαντας ἐμελλεν ὁ ἔλεος ἐρχεσθαι , οὐδεὶς ἂν ἐκολάσθη . Ἀλλὰ καὶ οὗτος ἔχει τινὰ κρίσιν , καὶ τὸν ἀξίων ἐπιζητεῖ καὶ τὸν ἐπιτήδειον , ὥστε αὐτοῦ ἀπολαῦσαι .
Lemmas: πειράζω , οὐδέ κοπιάω . καί ὁ εἶπον οὖν , ὅτι ὀργίζω , ὁ αὐτός πάλιν δείκνυμι , ὅτι ἀπαθής ὁ θεῖον , ἐπάγω · μή ἐγώ αυτός παροργίζω , οὐ δέ ἑαυτοῦ ; καί ὁ εἶπον , ὅτι ἐν ὁ ναός εἰμί , ὁ αὐτός πάλιν φημί , ὅτι οὐχ ἄνθρωπος ἐν Σελ ἄγνος , καί οὐ εἰσέρχομαι εἰς πόλις · τουτέστιν , ὅτι περιέχω τόπος . εἰμί δέ μή πᾶς ἐπεξέρχομαι , ὁ συνετιστῶτι δίδωμι νοέω ἀπό ὁ εἴρω , ὅτι ὁ ὁ τυραννικός πάθος ἀπαλλάσσω καί ὅς ανυζω οὐ εἰμί , πολύς μᾶλλον ὁ ἄλλος ἡμερόω . Διὸ καί φημί · μή ὡς ἄνθρωπος ἐπινάω ; καί πανταχοῦ περί ἀπάθεια ἀνακινέω λόγος . ὅπως κινταῦθα , ὅταν ἀκούω θυμός , μή πάσχω νομίζω . εἰμί γάρ ἄνθρωπος φιλοσοφία μελέτη , κατά ὁ ἐγχωρέω αορητος διαμένω , πολύς μᾶλλον ὁ ἀνύλητος οὐσία ἐκεῖνος καί ἀσφαλής καί ἄρρητος καί ἀκατάληπτος . οὐχ ὁράω , ὅτι καί ἰατρός τείνω , ἢ καίω , οὖον θυμός οὗτος ποιέω , ἀλλά σκοπός ὁ διόρθωσις , οὐ ὀργίζω ὁ κάμνω , ἀλλά ἐλεέω αὐτός , καί ὁ νόσημα ἀπαλλάσσω ; ὅταν οὖν εἶπον · μή ὁ θυμός σύ ἐλέγχω ἐγώ , οὗτος λέγω · μή απαιτώ ἐγώ διά ὁ ἁμαρτάνω , μηδέ ἐπεξέρχομαι ὁ παπλημμελημένοις . ἐλεάω ἐγώ , κύριος , ὅτι ἀσθενής εἰμί . Ταύτη πᾶς δήω ὁ φωνή , κἀν μυριάς εἰμί μυρίος κατορθόω , κἀν πρός ἀρχή [ 61 ] ἔχω δικαιοσύνη . Διὸ καί αὐτός πρόφη πάλιν φημί · οὖον δικαιόω ἐνώπιον σύ πᾶς ζῶ · καί ὁ , ἐάν ἀνομία παραμετρέω , τις ὑφίστημι ; καί ὁ Παῦλος · οὐδείς ἐμπαίν σύνοιδα , ἀλλά οὐ ἐν οὗτος δικαιόω · καί ἕτερος · τις καυχάομαι ἁγνός ἔχω ὁ Καρδία ; ἢ τις παρέρχομαι ἀκάθαρος εἰμί ἀπό ῥύπος ; πάνετες οὗτος ἔλεος δήω , ἀλλά οὖον πᾶς ἄξιος εἰμί ὁ ἐλεέω . καί γάρ εἰμί καί ἔλεος εἰμί , ὅμως ὁ ἄξιος ἐπιζητέω · καθάπερ αὐτός πρός Μωϋσῆς φημί · ἐλεάω ὅς εἄν ἔλεος , καί ἐλεηρήσω ὅς εἄν οἰκτίρω . ὁ μέν οὖν ἄξιος ὅς ὁ ἐλεέω ποιέω , εἴρω · ἐλεάω ἐγώ · ὁ δέ ἐκβάλλω ἑαυτοῦ ὁ ὁ τυγχάνω ὁ συγγνώμη , μάτην εἴρω ὁ ἐλεάω . εἰμί γάρ ἐπί ἅπας μέλλω ὁ ἔλεος ἔρχομαι , οὐδείς εἄν κολάζω . ἀλλά καί οὗτος ἔχω τις κρίσις , καί ὁ ἄξιος ἐπιζητέω καί ὁ ἐπιτήδειος , ὥστε αὐτός ἀπολαύω .