joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0044.3
γίσῃ καὶ μεθ’ ἡμέραν σοι πεπλημμελημένα · καὶ πάντως ὀκνηρότερος ἔσῃ τῇ ἐπιούσῃ πρὸς τὸ τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖν . Καὶ ὅπερ ἐπὶ τῶν ἀργυρίων ποιεῖς , καὶ οὐχ ἀνέχῃ δύο παρελθεῖν ἡμέρας , καὶ μὴ θεῖναι πρὸς τὸν οἰκεῖον λόγον , ὥστε μὴ σύγχυσιν γενέσθαι τῇ λήθῃ , τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν πράξεων ποιεῖ καθ’ ἕκαστὴν ἡμέραν · ἐν ἐσπέρᾳ λογοθεσίαν ἀπαίτει τὴν ψυχήν , καὶ καταδίκας τὸν ἁμαρτηκότα λογισμόν , ἀνάτρεσον ὡς ἐπὶ ξύλου , καὶ βασάνισον , καὶ παράγγελλε μηκέτι τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖν . Εἴδως ἰατρειαν ἀρίστην , πῶς καὶ προφυλακτικὸς καὶ διορθωτικὸς χέχρηται φαρμάκοις · Τὸ μὲν γὰρ παραγγέλλειν μὴ περιπίπτειν εἰς ἁμαρτήματα , προφυλακτικὸν φαρμάκον · χῶραν ἐπέχει · σὺν , Ὀργίζεσθε , καὶ μὴ ἀμαρτάνετε · τὸ δὲ , Ἄ λέγετε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν , ἐπὶ ταῖς κοίταις ὑμῶν κατασυνήγετε , διορθωτικόν . Μετὰ γὰρ τὸ ἀμαρτεῖν , πάλιν ἐπάγει φάρμακα , παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἀμαρτόντος τὴν ἰατρειαν εἰσάγων . Ποιούμεθα τοίνυν τὴν ἰατρειαν ταύτην , οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχουσαν . Εἰ δὲ οὐχ ἀνέχεται ἡ ψυχὴ μεμηδία τῶν πλημμελημάτων , αἰσχυνομένη καὶ ἐρυθριῶσα , εἶπε πρὸς αὐτήν · Οὐδὲν σοι κέρδος ἀπὸ τοῦ μὴ μνημονεύειν , ἀλλὰ καὶ πολλῇ ἢ βλάβη . Ἐὰν γὰρ μὴ μνημονεύσῃς κατὰ σαστήν νῦν , τότε πρὸ τῶν ἀπάντων ὀφθαλμῶν κείσεται σοι τὰ ἁμαρτήματα α . Ἄν δὲ νῦν ἀναλογίσῃ ταῦτα , κάκινυν ἀπαλλαγὴν ταχέως , καὶ ἕτεροὺς οὐ περιπεσῃ ῥαδίως . Ἡ γὰρ ψυχὴ δεδουλωκὶ τὴν ἐσπερινὴν δίκην , μὴ πάλιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἀλὺ ψήφον , καὶ κατατείνεσθαι καὶ μαστιγῆθ , ὀκνηρότερος γένηται περὶ τὴν ἁμαρτίαν · καὶ τοσοῦτον τὸ κέρδος τοῦ πράγματος ἐστίν , ὅτι μήνα μόνον ἂν συνεχῶς αὐτὸ ποιήσωμεν , ἐν ἕξει λοιπὸν ἀρετῆς ἑαυτοὺς καταστήσομεν . Μὴ δὴ περιιδῶμεν τοσοῦτον καλόν . Ὁ γὰρ τοῦτο ἐνταῦθα καθίσας τὸ δικαστήριον , οὐ δύσει πικρὰς εὐθύνας ἔχει . Εἰ γὰρ ἑαυτοὺς ἐκρίνομεν , οὐχ ἂν ἐκρινόμεθα · κρινόμενοι δὲ ὑπὸ Κυρίου παιδεύμεθα , φησίν , ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν . Ἴν’ οὖν μὴ κατακριθῶμεν , τοῦτο εργαζόμεθα . Θύσατε θυσίαν δικαιοσύνης , καὶ ἐλπίζετε ἐπὶ Κύριον . Εἰδὲς ἀκολουθίαν συμβολῆς ἀρίστης · εἰδὲς παραίνεσιν ἀπηρτισμένην · Κατανύξας γὰρ ἐπὶ τοὺς ἁμαρτήματα , καὶ ποιήσας ὀκνηρότερος πρὸς τὸ τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖν · πάλιν , καὶ τὸ δικαστήριον ἀναστήσας τὸ ἀδέκαστον , καὶ τῶν βεβιωμένων εὐθύνας ἀπαίτησας , ὅτως ἐπὶ τῆς ἀρετῆς ἐργασίαν ἄγει . Οὐδὲ γὰρ ἀρκεῖ μόνον ἡ ἀποχὴ τῶν κακῶν , ἀλλὰ δεῖ προτείνειν καὶ τὴν ἐργασίαν τῶν ἀγαθῶν . Διὸ καὶ προῦν παραίνει λέγων · Ἐκκλίνον ἀπὸ κακοῦ , καὶ ποίησον ἀγαθόν . Καὶ γὰρ ἡ ἀργία τῆς ἀρετῆς κολασιν οὐδὲ προφέρειν , οὐχ ἡ ἐργασία τῆς πονηρίας μόνον . Ἐπεὶ κάκείνοι οἱ πεινῶντες μὴ θρέψαντες , μηδὲ διψῶντες ποτίσαντες , μηδὲ γυμνὸν περιβαλόντες , οὐχ ἡφίσαν , οὐχ ἐπλεονέκτησαν , οὐ δὲ ἀλλοῦρια ἐλαβον · ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐχ εἰργάσαντο , [ 20 ] διὰ τοῦτο τῇ ἀθανάτῳ παραδίδονται κόλασει , καὶ τιμωρία πέρας οὐχ ἔχουση . Ὦσεν μανθάνομεν , ὅτι οὐ δι’ ἀπέχεσται κακῶν ἀρκεῖ σωτηρία ἡμῖν , ἐὰν μὴ προσθῇ καὶ τῶν ἀγαθῶν τὴν κτίσιν , καὶ τῆς ἀρετῆς τὴν ἐργασίαν .
Lemmas: Γίση καί μετά ἡμέρα σύ πλημμελέω · καί πάντως ὀκνηρός εἰμί ὁ ἔπειμι πρός ὁ ὁ αὐτός ἐπιχειρέω . καί ὅσπερ ἐπί ὁ ἀργύριον ποιέω , καί οὐ ἀνέχω δύο παρέρχομαι ἡμέρα , καί μή τίθημι πρός ὁ οἰκέω λόγος , ὥστε μή σύγχυσις γίγνομαι ὁ λήθη , οὗτος καί ἐπί ὁ πρᾶξις ποιέω κατά ἕκαστος ἡμέρα · ἐν ἑσπέρα λογοθεσία ἀπαιτέω ὁ Ψυχή , καί καταδίκη ὁ ἁμαρτάνω λογισμός , ἀνατρέπω ὡς ἐπί ξύλον , καί βασανίζω , καί παραγγέλλω μηκέτι ὁ αὐτός ἐπιχειρέω . οἶδα ἰατρεία ἀγαθός , πῶς καί προφυλακτικός καί διορθωτικός χράω φάρμακον · ὁ μέν γάρ παραγγέλλω μή περιπίπτω εἰς ἁμάρτημα , προφυλακτικός φαρμάκον · χώρα ἐπέχω · σύν , ὀργίζω , καί μή ἁμαρτάνω · ὁ δέ , ὅς λέγω ἐν ὁ Καρδία σύ , ἐπί ὁ κοίτη σύ κατασυνάγω , διορθωτικός . μετά γάρ ὁ ἁμαρτάνω , πάλιν ἐπάγω φάρμακον , παρά αὐτός ὁ ἁμαρτάνω ὁ ἰατρεία εἰσάγω . ποιέω τοίνυν ὁ ἰατρεία οὗτος , οὐδείς δυσκολία ἔχω . εἰμί δέ οὐ ἀνέχω ὁ ψυχή μηδία ὁ πλημμέλημα , αἰσχύνω καί ἐρυθριάω , εἶπον πρός αὐτός · οὐδείς σύ κέρδος ἀπό ὁ μή μνημονεύω , ἀλλά καί πολύς ἢ βλάβη . ἐάν γάρ μή μνημονεύω κατά ἵστημι νῦν , τότε πρό ὁ ἀπαντάω ὀφθαλμός κεῖμαι σύ ὁ ἁμάρτημα ὅς . ἄν δέ νῦν ἀναλογίζομαι οὗτος , κάκινυν ἀπαλλαγή ταχέως , καί ἕτερος οὖον περιπίπτω ῥᾳδίως . ὁ γάρ ψυχή δεδουλωκὶ ὁ ἐσπερινός δίκη , μή πάλιν ὑπό ὁ αὐτός Αλύ ψῆφος , καί κατατείνω καί μαστιγέω , ὀκνηρός γίγνομαι περί ὁ ἁμαρτία · καί τοσοῦτος ὁ κέρδος ὁ πρᾶγμα εἰμί , ὅτι μείς μόνος εἄν συνεχῶς αὐτός ποιέω , ἐν ἔχω λοιπός ἀρετή ἑαυτοῦ καθίστημι . μή δή περιοράω τοσοῦτος καλός . ὁ γάρ οὗτος ἐνταῦθα καθίζω ὁ δικαστήριον , οὖον δύο πικρός εὐθύνω ἔχω . εἰμί γάρ ἑαυτοῦ κρίνω , οὐ εἄν κρίνω · κρίνω δέ ὑπό κύριος παιδεύω , φημί , ἵνα μή σύν ὁ κόσμος κατακρίνω . ἵνα οὖν μή κατακρίνω , οὗτος ἐργάζομαι . θύω θυσία δικαιοσύνη , καί ἐλπίζω ἐπί κύριος . ἀνάκλεις ἀκολουθία συμβολή ἀγαθός · ἀνάκλεις παραίνεσις ἀπαρτίζω · κατανυθελγω γάρ ἐπί ὁ ἁμάρτημα , καί ποιέω ὀκνηρός πρός ὁ ὁ αὐτός ἐπιχειρέω · πάλιν , καί ὁ δικαστήριον ἀνίστημι ὁ ἀδέκαστος , καί ὁ βιόω εὐθύνω ἀπαιτέω , ὅς ἐπί ὁ ἀρετή ἐργασία ἄγω . οὐδέ γάρ ἀρκέω μόνος ὁ ἀποχή ὁ κακός , ἀλλά δεῖ προτείνω καί ὁ ἐργασία ὁ ἀγαθός . Διὸ καί προέρχομαι παραινέω λέγω · ἐκκλίνω ἀπό κακός , καί ποιέω ἀγαθός . καί γάρ ὁ ἀργία ὁ ἀρετή κόλασις οὐδέ προφέρω , οὐ ὁ ἐργασία ὁ πονηρία μόνος . ἐπεί ἐκεῖνος ὁ πεινάω μή τρέφω , μηδέ διψάω ποτίζω , μηδέ γυμνός περιβάλλω , οὐ ηφισαω , οὐ πλεονεκτέω , οὖον δέ αλλουριον λαμβάνω · ἀλλά ἐπεί ἐλεημοσύνη οὐ ἐργάζομαι , [ 20 ] διά οὗτος ὁ ἀθάνατος παραδίδωμι κολάζω , καί τιμωρία πέρας οὐ ἔχω . ὠθέω μανθάνω , ὅτι οὖον διά ἀπέχω κακός ἀρκέω σωτηρία ἐγώ , ἐάν μή προστίθημι καί ὁ ἀγαθός ὁ κτίσις , καί ὁ ἀρετή ὁ ἐργασία .