joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0268.4
κατὰ Πνεῦμα γέννησιν ἔλαβεν . Εἰπὼν γὰρ τοῖς Ἰουδαίοις , Τί ὑμῖν δοκεῖ περὶ τοῦ Χριστοῦ , τίνος υἱὸς ἐστιν ἐπειδὴ εἶπον , Τοῦ Δαυὶδ , ἐπήγαγεν αὐτῶν ψαλμὸν λέγων Πῶς οὖν Δαυὶδ φησιν , Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου Κάθου ἐκ δεξιῶν μου Εἰ οὖν Κύριος αὐτοῦ ἐστι , πῶς ὑμεῖς λέγετε , εἰ υἱὸς αὐτοῦ ἐστι Τί οὖν ἐστι τὸ λεγόμενον Τὸ γνῆσιον τῆς γεννήσεως παρέστησεν ἐνταῦθα . Τί οὖν πρὸ τοῦ ἑωσφόρου μόνον ἐστιν Οὐδαμῶς . Ἐπεὶ καὶ ἄλλαχοῦ φησὶ Πρὸ τῆς σελήνης ὁ ὄρθρος αὐτοῦ . Καὶ οὐ πρὸ τῆς σελήνης μόνον , ἐπεὶ καὶ περὶ τοῦ Πατρὸς λέγει Πρὸ τοῦ ὄρη γεννηθῆναι , καὶ πλυσθῆναι τὴν γῆν , καὶ τὴν οἰκουμένην , καὶ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος , καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος σὺ εἶ . Οὐκ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸ τοῦ αἰῶνος οὐδὲ γὰρ ἕως τοῦ αἰῶνος , ἀλλ᾽ ἀπείρων ἐστι . Μὴ δὴ πρόσθαι ταῖς λέξεσιν , ἀλλὰ θεοπρεπῶς δέξου τὴν ἔννοιαν . Καὶ ὅρα Προφήτου σοφίαν . Ἀρχόμενος τοῦ ψαλμοῦ , οὐκ ἐνεῦθεν ἤρξατο Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε ἀλλὰ πρότερον δεῖξας αὐτοῦ τὰ κατορθώματα , καὶ διὰ τῶν ἔργων ἀνακηρύξας αὐτόν , ὕστερον ἀπὸ κυρίου δείκνυσιν αὐτοῦ τὴν λέξιν . Οὕτω καὶ αὐτὸς ἔλεγεν Εἰ οὐ ποιῶ τὰ ἔργα τοῦ Πατρὸς μου , μὴ πιστεύετε μοι . Εἰ δὲ ποιῶ , κἂν ἐμοὶ μὴ πιστεύητε , τοῖς ἔργοις πιστεύεσθε ἵνα μάθητε , ὅτι ὁ καθήμενος ἐν δεξιᾷ τοῦ Πατρὸς , ὁ Κύριος καλούμενος ὡς ὁ Πατήρ , ὁ μὲν ἑαυτοῦ τὴν ἀρχὴν ἔχων , ὁ λαμπρότητα τοιαύτην ἔχοντάς μενος , ὁ μεταξὺ τῶν ἐθνῶν κατακυρεύων , μὴ θορυβηθῇς , ἐὰν ἀκούσῃς , ὅτι οὕτως Υἱὸς ἐστι καὶ πρὸ τῆς κτίσεως ἀπάζων . Θαυμάζειν οὐ δεῖσιν τὸν Προφήτην , πῶς τὰ μὲν ἐκ προσώπου τοῦ Θεοῦ , τὰ δὲ ἐκ προσώπου αὐτοῦ φθέγγεται . Τὸ μὲν γὰρ , Κάθου ἐκ δεξιῶν μου , καὶ τὸ , Ἐκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε , ἄπερ ἐστιν ὑψηλότερα αὐτοῦ , αὐτὸν εἰσάγει τὸν Θεὸν λέγοντα τὰ δὲ ἄλλα αὐτὸς διηγεῖται . Σκοπῆς δὲ καὶ πῶς χέχρηται οἰκείωσιν τῆς λέξεως . Πρῶτα μὲν γὰρ καὶ τὸ εἰπεῖν , Ἐγέννησά σε ἀλλὰ διὰ τοὺς χαμαὶ βαδίζοντας , ἵνα τὸ γνῆσιον παραστήσῃ , καὶ ταύτης ἐμνημόνευσε τῆς ῥήσεως . Καὶ καθάπερ λέγων χεῖρα , οὐχ ἵνα ὑποπτεύωμεν χεῖρα , λέγει , ἀλλὰ τὴν δημιουργικὴν δύναμιν οὕτω καὶ γαστρὸς ἐμνημόνευσεν , ἵνα τὸ γνῆσιον τῆς γεννήσεως παραστήσῃ .
Lemmas: κατά πνεῦμα γέννησις λαμβάνω . εἶπον γάρ ὁ Ἰουδαῖος , τις σύ δοκέω περί ὁ Χριστός , τίς υἱός εἰμί ἐπεί εἶπον , ὁ Δαυίδ , ἐπάγω αὐτός ψαλμός λέγω Πῶς οὖν Δαυίδ φημί , εἶπον ὁ Κύριος ὁ κύριος ἐγώ κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ εἰμί οὖν Κύριος αὐτός εἰμί , πῶς σύ λέγω , εἰμί υἱός αὐτός εἰμί τις οὖν εἰμί ὁ λέγω ὁ γνήσιος ὁ γέννησις παρίστημι ἐνταῦθα . τις οὖν πρό ὁ Ἑωσφόρος μόνος εἰμί οὐδαμός . ἐπεί καί αλλαχού φημί πρό ὁ σελήνη ὁ ὄρθρος αὐτός . καί οὖον πρό ὁ σελήνη μόνος , ἐπεί καί περί ὁ πατήρ λέγω πρό ὁ ὄρος γεννάω , καί πλύνω ὁ γῆ , καί ὁ οἰκέω , καί ἀπό ὁ αἰών , καί ἠώς ὁ αἰών σύ εἰμί . οὐ ἀπό ὁ αἰών μόνος , ἀλλά καί πρό ὁ αἰών οὐδέ γάρ ἠώς ὁ αἰών , ἀλλά ἤπειρος εἰμί . μή δή πρόσθη ὁ λέξις , ἀλλά θεοπρεπῶς δέχομαι ὁ ἔννοια . καί ὁράω Προφήτου σοφία . Ἀρχόμενος ὁ ψαλμός , οὐ νεύω ἄρχω ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ ἀλλά πρότερος δείκνυμι αὐτός ὁ κατόρθωμα , καί διά ὁ ἔργον ἀνακηρύσσω αὐτός , ὕστερος ἀπό κύριος δείκνυμι αὐτός ὁ λέξις . οὕτως καί αὐτός λέγω εἰμί οὖον ποιέω ὁ ἔργον ὁ πατήρ ἐγώ , μή πιστεύω ἐγώ . εἰμί δέ ποιέω , κἀν ἐγώ μή πιστεύω , ὁ ἔργον πιστεύω ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ κάθημαι ἐν δεξιός ὁ πατήρ , ὁ Κύριος καλέω ὡς ὁ Πατήρ , ὁ μέν ἑαυτοῦ ὁ ἀρχή ἔχω , ὁ λαμπρότης τοιοῦτος ἔχω μένος , ὁ μεταξύ ὁ ἔθνος κατακυρευω , μή θορυβέω , ἐάν ἀκούω , ὅτι οὕτως υἱός εἰμί καί πρό ὁ κτίσις ἀπάζων . θαυμάζω οὖον δίειμι ὁ προφάω , πῶς ὁ μέν ἐκ πρόσωπον ὁ Θεός , ὁ δέ ἐκ πρόσωπον αὐτός φθέγγομαι . ὁ μέν γάρ , κάθημαι ἐκ δεξιός ἐγώ , καί ὁ , ἐκ γαστήρ πρό Ἑωσφόρος γεννάω σύ , Ἄπερ εἰμί ὑψηλός αὐτός , αὐτός εἰσάγω ὁ θεός λέγω ὁ δέ ἄλλος αὐτός διηγέομαι . Σκοπῆς δέ καί πῶς χράω οἰκέω ὁ λέξις . Πρότερος μέν γάρ καί ὁ εἶπον , γεννάω σύ ἀλλά διά ὁ χαμαί βαδίζω , ἵνα ὁ γνήσιος παρίστημι , καί οὗτος μνημονεύω ὁ ῥῆσις . καί καθάπερ λέγω χείρ , οὐ ἵνα ὑποπτεύω χείρ , λέγω , ἀλλά ὁ δημιουργικός δύναμις οὗτος καί γαστήρ μνημονεύω , ἵνα ὁ γνήσιος ὁ γέννησις παρίστημι .