joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0253.5
δουλῆς · εἶδες μελέτην · Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο μάλιστα παρόξυνεν τὸν Θεόν , ὅταν τὰ φαῦλα ἀπὸ βουλῆς , καὶ σκέψεως , καὶ πολλῆς τῆς γυμνασίας ἐργάζωνται οἱ μετιόντες . Ἕτερον γὰρ ἐστι , συναρπαγέντα καὶ ἀπαθηθέντα ὑποσκελισθῆναι · ἕτερον , ἔργον ποιούμενον τὴν πονηρίαν · καὶ ἕτερον , ἔχλημα μέγιστον , ὅταν b καὶ πονηρεύωνται κατὰ τοῦ μὴ πονηρευομένου . Τὸ γὰρ εἰπεῖν , Ἄντὶ τοῦ ἀγαπᾶν με ἐνδιέβαλλον με , οὐδὲν ἕτερον ἀδεικνύει , ἢ ὅτι εἰς εὐεργέτην τινὰ , καὶ ἀξίων τοῦ φιλεῖσθαι , καὶ χρηστὰς ἀμοιβὰς λαμβάνειν , τὰ ἐναντία ἐπεδείκνυντο . Ἐγὼ δὲ προσψυχόμην . Εἶδες φιλοσοφίαν · εἶδες ἐπιεικείαν · εἶδες πραότητα · εἶδες ψυχῆς εὐλάβειαν · Οὐχ ὁπλιζόμενη , φησίν , οὐδὲ ἀντιπαρατεταττόμην , ἀλλ' ἐπὶ σὲ κατέφευγον · τὴν σὴν ἐκάθουν συμμάχην , τὴν βοήθη , τὸ μέγιστον ὅπλον , τὴν βοήθειαν τῶν ἀχειρωτῶν . Εἴτα εἰπὼν ὅς κατὰ τὸν Ἰούδαν , πῶς ἑαυτὸν κατεδίαξε , πῶς τὴν ἐπὶ θανάτῳ ἐξήνεγκε ψυχὸν καθ' ἑαυτοῦ , πῶς ἀπήγατο , πῶς ἡ ἀποστολὴ αὐτοῦ πρὸς ἕτερον μετέστη , πάλιν ἕκται τῆς προτέρας ὑποθέσεως . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο προφητείας εἶδος , μεταξὺ διακόπτειν , καὶ ἱστορίαν τινὰ ἐμβαλεῖν , καὶ μετὰ τοῦτο διεξελθεῖν πάλιν ἐπὶ τὰ πρότερα ἐπανεῖναι . Συνεσιώχεται γὰρ διὰ τὴν ἀγνοίαν τῶν Ἰουδαίων ἡ προφητεία . Αἰνιττεῖται γοῦν τινὰ ὅ , ὅπερ ἔφη εἰπὼν , ἱερσύνην ἐπιβουλεύσαντα μετὰ τῶν χρόνους τοὺς ἐκ τῆς ἐπανόδου τῆς ἐξ Βαβυλῶνος . Καὶ οἱ φιλοπρωτεροῖ Ἰσαΐε τοῦτο , τὴν ἱστορίαν ἐπεδείκνυτο . Καὶ προφητεύει μεγάλα τῷ τοιούτῳ κακῷ , ἐρημίαν προστατῶν · καὶ πάντα ἀξίον προσγύμνωσαι αὐτῷ λυμένα , καὶ μηδεμιὰς τυχεῖν μαχρωθμίας , μηδὲ φιλανθρωπίας , μηδὲ συγγνώμης . Ταῦτα δὲ , ὅπερ ἔφη εἰπὼν , καὶ συνεχῶς · λέγων οὐ παύσομαι , δοκεῖ μὲν εἶναι ἀρὰς · προφητεία δὲ ἐστι , δεῖκνυσα πῶς παροξύνεται ὁ Θεός , ὅταν ἱερσύνη ἐπιβουλεύσῃ . Εἴτα κατὰ λέξιν τὰς συμφόρους ἐπεξέρχεται , καὶ φησίν · Ἄνθ' ὧν οὐκ ἐμὴσθη ποιήσαι ἔλεον . Καὶ κατεδίαξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν , καὶ κατανευγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατῶσαι . Τοῦτο [ 247 ] ἑσχάτης ὠμότητος , τοῦτο πολλῆς ἀπανθρωπίας , ὅταν μὴ μόνον τις ἐπιβουλεύῃ , ἀλλὰ καὶ τὸν ἰκανὸν ἐπιχλάσαι πρὸς ἔλεον καὶ πρὸς συμπάθειαν ἐπιχλάσῃ . Ὁ γὰρ τοιούτος πρὸς τὴν τῶν θηρίων ἀγριότητα ἐξώκειλε , μᾶλλον δὲ καὶ ἐκείνων χαλεπώτερος γέγονε . Τοῖς μὲν γὰρ θηρίοις κατὰ φύσιν τὸ θηριώδες · οὗτος δὲ λόγῳ τιμηθεὶς , τῇ πονηρίᾳ τὴν εὐγένειαν προέδωκε . Κάκεινα μὲν πρὸς τὸ ὁμόφυλον καὶ συγγενὲς ἔχει τινὰ φιλίαν καὶ ἡμερότητα · οὗτοι δὲ οὐδὲ τοὺς τῆς φύσεως ἠθέσθησαν , ἀλλ' ὅν ἔδει ἐλεεῖν καὶ ἀνέχειν καὶ ἀνορθοῦν , τούτων ὤθουν καὶ ἀνέτρεψαν . Καὶ ἠράτισεν κατάραιν , καὶ ἔξει αὐτῷ · καὶ οὐκ ἠθέλησεν εὐλογίαν , καὶ μακρυνθήσεται ἀπ' αὐτοῦ . Ἐπεὶδὴ πολλάς κατηξίωτο αὐτοῦ συμφορὰς , δείκνυσιν οὐ παρ' αὐτοῦ , ἀλλὰ παρ' ἐκείνου τὴν ἀρχὴν τούτων γενομένην καὶ τὴν αἰτίαν ,
Lemmas: Δουλῆς · ὁράω μέλω · καί γάρ καί οὗτος μάλιστα παροξύνω ὁ Θεός , ὅταν ὁ φαῦλος ἀπό βουλή , καί σκέψις , καί πολύς ὁ γυμνασία ἐργάζομαι ὁ μετέρχομαι . ἕτερος γάρ εἰμί , συναρπάζω καί ἀπαθέω ὑποσκελίζω · ἕτερος , ἔργον ποιέω ὁ πονηρία · καί ἕτερος , ἔχλημα μέγας , ὅταν b καί πονηρεύομαι κατά ὁ μή πονηρεύω . ὁ γάρ εἶπον , ἀντί ὁ ἀγαπάω ἐγώ ἐνδιαβάλλω ἐγώ , οὐδείς ἕτερος αδεικνυω , ἢ ὅτι εἰς εὐεργέτης τις , καί ἄξιος ὁ φιλέω , καί χρηστός ἀμοιβή λαμβάνω , ὁ ἐναντίος ἐπιδείκνυμι . ἐγώ δέ προσψύχω . εἶδον φιλοσοφία · ὁράω ἐπιείκεια · ὁράω πραότης · ὁράω Ψυχή εὐλάβεια · οὐχ ὁπλίζω , φημί , οὐδέ αντιπαρατεταττομεις , ἀλλά ἐπί σύ καταφεύγω · ὁ σός καθίημι συμμάχομαι , ὁ βοηθέω , ὁ μέγας ὅπλον , ὁ βοήθεια ὁ ἀχείρωτος . εἴτα̅ εἶπον ὅς κατά ὁ Ἰούδας , πῶς ἑαυτοῦ καταδιώκω , πῶς ὁ ἐπί θάνατος ἐκφέρω ψύχω κατά ἑαυτοῦ , πῶς ἀπάγω , πῶς ὁ ἀποστολή αὐτός πρός ἕτερος μεθίστημι , πάλιν ἕκτος ὁ πρότερος ὑπόθεσις . καί γάρ καί οὗτος προφητεία εἶδος , μεταξύ διακόπτω , καί ἱστορία τις ἐμβάλλω , καί μετά οὗτος διεξέρχομαι πάλιν ἐπί ὁ πρότερος ἐπανίημι . Συνεσιώχεται γάρ διά ὁ ἄγνοια ὁ Ἰουδαῖος ὁ προφητεία . αινιττειος γοῦν τις ὅς , ὅσπερ φημί εἶπον , ιερσυνη ἐπιβουλεύω μετά ὁ χρόνος ὁ ἐκ ὁ ἐπάνοδος ὁ ἐκ Βαβυλών . καί ὁ φιλοπρωτεροῖ Ἰσαῖος οὗτος , ὁ ἱστορία ἐπιδείκνυμι . καί προφητεύω μέγας ὁ τοιοῦτος κακός , ἐρημία προστάτης · καί πᾶς ἄξιος προσγυμνόομαι αὐτός λύνω , καί μηδείς τυγχάνω μαχρωθμίας , μηδέ φιλανθρωπία , μηδέ συγγνώμη . οὗτος δέ , ὅσπερ φημί εἶπον , καί συνεχῶς · λέγω οὖον παύω , δοκέω μέν εἰμί ἀρά · προφητεία δέ εἰμί , δείκνυμι πῶς παροξύνω ὁ Θεός , ὅταν ἱερσύνη ἐπιβουλεύω . εἴτα̅ κατά λέξις ὁ σύμφορος ἐπεξέρχομαι , καί φημί · ἀντί ὅς οὐ ἐμέω ποιέω ἔλεος . καί καταδιδάσκω ἄνθρωπος πένης καί πτωχός , καί κατανύσσω ὁ Καρδία ὁ θανατόω . οὗτος [ 247 ] ἔσχατος ὠμότης , οὗτος πολύς ἀπανθρωπία , ὅταν μή μόνος τις ἐπιβουλεύω , ἀλλά καί ὁ ἱκανός ἐπικλάζω πρός ἔλεος καί πρός συμπάθεια ἐπιχλάσῃ . ὁ γάρ τοιούτος πρός ὁ ὁ θηρίον ἀγριότης ἐξοκέλλω , μᾶλλον δέ καί ἐκεῖνος χαλεπός γίγνομαι . ὁ μέν γάρ θηρίον κατά φύσις ὁ θηριώδης · οὗτος δέ λόγος τιμάω , ὁ πονηρία ὁ εὐγένεια προδίδωμι . ἐκεῖνος μέν πρός ὁ ὁμόφυλος καί συγγενής ἔχω τις φίλιος καί ἡμερότης · οὗτος δέ οὐδέ ὁ ὁ φύσις ἠθέω , ἀλλά ὅς ἐσθίω ἐλεέω καί ἀνέχω καί ἀνορθόω , οὗτος ὠθέω καί ἀνατρέπω . καί ἐρατίζω κατάρα , καί ἔξειμι αὐτός · καί οὐ ἐθέλω εὐλογία , καί μακρύνω ἀπό αὐτός . ἐπειδή πολύς καταξιόω αὐτός συμφορά , δείκνυμι οὖον παρά αὐτός , ἀλλά παρά ἐκεῖνος ὁ ἀρχή οὗτος γίγνομαι καί ὁ αἴτιος ,