joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0388.1
ἐκατέρων πάντας · ὠφελῶν . Καὶ τίνος ἔνεκεν οὐκ εὐεργετεῖ καὶ τούτους ; Ὅτι εἴωθασιν οἱ πλεῖους τῶν ἀνθρώπων πληττομένοι μᾶλλον ἢ εὐεργετούμενοι τὸν Θεὸν ἐπιγινώσκειν . Ἐπεὶ δὲ γε αὐτὸς οὐκ ἠβούλετο λήγειν , δρᾶ αὐτὸν συνεχῶς ἀνέχοντα τὰς πληγάς , καὶ δι’ ἐκατέρων αὐτῶ δεῖκνυντα καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν φιλανθρωπίαν . Καὶ τοι γε ἥρκει μετὰ μίαν , καὶ δευτέραν , καὶ τρίτην , ὡς ἀνίατα νοσοῦντας ἀπολέσαι πάντα · ἀλλ’ οὐκ ἠβούλετο , ἀλλὰ καίτοι τὰ μέλλοντα προειδὼς , καὶ ὅτι οὔδὲ πέμπτη , οὔδ’ ἕκτη , οὔδὲ δεκάτη γενήσονται βελτίους , τὰ αὐτοῦ ποιῶν οὐκ ἐπαύετο · ὅθεν μάλιστα καὶ τὴν δύναμιν αὐτοῦ , καὶ τὴν χρηστονίαν , καὶ τὴν σοφίαν , καὶ τὴν ἀγαθότητα ἐτι θαυμάσαι . Τὴν δύναμιν , ὅτι ἐπλήγε · τὴν χρηστονίαν , ὅτι ἀνέχε · τὴν σοφίαν , ὅτι εἰδὼς τὰ μέλλοντα τὸ αὐτὸ ἐποίει · ὁ μάλιστα καὶ αὐτὸ φιλανθρωπίας ἐστι , τὸ ἀπὸ τῶν μικροτέρων ἀρχεσθαι , τὸ ἀπὸ τῶν ἀλογωτέρων . Καὶ προτὸν δὲ καὶ τοῦ βασιλέως ἤπτετο , δ καὶ μάλιστα ἐκπηχυθῆναι ἐποίησε τὰ συμβαίνοντα . Τὰ μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν ἰδιωτῶν γινόμενα , εἴκως καὶ λαθεῖν · ὅταν δὲ ὁ δεχόμενος τὴν πληγὴν περιφανὴς ᾖ , τὸ κωλύον οὐδὲν πανταχοῦ τὰ πράγματα ἐξηγγύηται . Εἰπὼν τοίνυν τὴν αἰτίαν , δι’ ἣν ἐπάταξε , λέγει · καὶ τὰς πληγάς , καὶ οὐδὲ ταύτας καταλέγει πολλάκις , οὐδὲ κατ’ εἶδος , ἀλλ’ ἐν ῥήματι πάσας αὐτὰς αἰνιξάμενος · παρέδραμεν τῇ εἰπὼν , Ἐβαπτίσθητε σημεία καὶ [ 592 ] τέρατα ἐν μέσῳ σου , Αἰγύπτιοι . Ἤγαγε πάλιν ἐξ Αἰγύπτου τὸν λαὸν ἐξάγει εἰς τὴν ἔρημον , πανταχοῦ δεῖκνὺς ὅτι οὐ μερικὸς ὁ Θεός , οὔδ’ εἰς μίαν χώραν κρατῶν , ἀλλὰ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης . Διὸ ἐπήγαγε λέγων · Ὡς ἐπάταξεν ἐθνη πολλὰ , καὶ ἀπέκτεινε βασιλεῖς κραταιούς · διὰ πάσης τῆς ὁδοῦ ἐνέχυρα ποικίλους τῆς δυνάμεως αὐτοῦ διδοὺς , καὶ ἐν τῷ διδάσκειν αὐτοὺς διὰ τῶν πραγμάτων στρατηγῶν . Καὶ γὰρ διὰ τῶν πολέμων καὶ τὰ πρότερα ἐδίδασκεν , ὅτι οὐκ ἀέρος φύσις , οὐ στοιχεῖον δύναμις , οὐκ ἄλλο πῶν τοιούτων οὐδὲν , ἀλλ’ ἡ στρατηγούσα αὐτῶν ἐπολέμει χειρ · καὶ δι’ ἐκατέρων ἑκάτερα ἐδείκνυτο , διὰ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ τὰ ἐν τῇ ἔρῃμῳ , καὶ διὰ τῶν ἐν ἔρῃμῳ , τὰ ἐν Αἰγύπτῳ . Ὅτε γὰρ αὐτοὶ χωρὶς ὅπλων , καὶ παρατάξεως , καὶ μάχης , ἐβαλλον τοὺς πολέμους , ὁρῶν αὐτοὺς ἐποίει , ὅτι καὶ ἐν Αἰγύπτῳ οὐ στοιχείων δεόμενος ταῦτα ἐκίνησε κατ’ αὐτῶν , ἀλλὰ ποικίλως καὶ διαφόρως τὴν ἑαυτοῦ δύναμιν ἐνδείξατο διόλου , τοῖς οὕσιν εἰς ταῦτα ἐκέρχοντο . Τὸν Σηὰν βασιλέα τῶν Ἀμορραίων , καὶ τὸν Ὄγ βασιλέα τῆς Βασάν . Οὐχ ἕνεκεν τὰς πόλεις , οὔδ’ κατὰ μικρὸν λέγει τὴν παράταξιν , ἀλλὰ πάλιν μεγαλόψυχος παρατρέχει μυρίας νιφάδας θαυμάτων . Δυνάμενος γὰρ ἐνδιατρίψαι , καὶ τὴν τραγωδίαν ἐκείνην ἐξοχώσαι , τοῦτο οὐ ποιεῖ · ἀλλὰ καὶ ἐν πλήθει ὧν καὶ περιουσίᾳ τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ , ἐκ παραδρομῆς ἀπαντὰ ἐπείσι . Καίτοι γε οὐ μὲν ὡπλισμένοι ἦσαν , καὶ τεῖχεσιν πόλεις οἰκοῦντες , καὶ τὰ τακτικὰ μεμελετηκότες · οἱ δὲ φυγάδες , πολέμων ἐπιτροι , δουλείας μακρὰς ἀπηλλαγμένοι καὶ τυραννίδος χρονίας , λιμῶν ἀναλυσθέντες καὶ τιμωρίᾳ , πᾶσι προκειμένοι πρὸς τὸ κακῶς πάσχειν ·
Lemmas: κατεράω πᾶς · ὠφελέω . καί τίς ἐνέλκω οὐ εὐεργετέω καί οὗτος ; ὅτι2 εἴωθα ὁ πλείων ὁ ἄνθρωπος πληττόμενος μᾶλλον ἢ εὐεργετέω ὁ θεός ἐπιγιγνώσκω . ἐπεί δέ γε αὐτός οὐ βούλομαι λήγω , δράω αὐτός συνεχῶς ἀνέχω ὁ πληγάς , καί διά κατεράω αὐτός δείκνυμι καί ὁ δύναμις καί ὁ φιλανθρωπία . καί ὅς γε ἀρκέω μετά εἷς , καί δύο , καί τρίτος , ὡς ἀνίατος νοσέω ἀπόλλυμι πᾶς · ἀλλά οὐ βούλομαι , ἀλλά καίτοι ὁ μέλλω πρόοιδα , καί ὅτι οὐδέ πέμπτος , οὐδέ ἕκτος , οὐδέ δέκατος γίγνομαι ἀγαθός , ὁ αὐτός ποιέω οὐ παύω · ὅθεν μάλιστα καί ὁ δύναμις αὐτός , καί ὁ χρηστονίαν , καί ὁ σοφία , καί ὁ ἀγαθότης ἔτι θαυμάζω . ὁ δύναμις , ὅτι ἐπλώ · ὁ χρηστονίαν , ὅτι ἀνέχω · ὁ σοφία , ὅτι εἰδοί ὁ μέλλω ὁ αὐτός ποιέω · ὁ μάλιστα καί αὐτός φιλανθρωπία εἰμί , ὁ ἀπό ὁ σμικρός ἄρχω , ὁ ἀπό ὁ ἄλογος . καί προτείνω δέ καί ὁ βασιλεύς ἅπτω , δ καί μάλιστα ἐκπήγνυμι ποιέω ὁ συμβαίνω . ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ ἰδιώτης γίγνομαι , ἵημι καί λανθάνω · ὅταν δέ ὁ δέχομαι ὁ πληγή περιφανής εἰμί , ὁ κωλύω οὐδείς πανταχοῦ ὁ πρᾶγμα εξηγγυαειδω . εἶπον τοίνυν ὁ αἴτιος , διά ὅς πατάσσω , λέγω · καί ὁ πληγάς , καί οὐδέ οὗτος καταλέγω πολλάκις , οὐδέ κατά εἶδος , ἀλλά ἐν ῥῆμα πᾶς αὐτός αἰνίσσομαι · παρατρέχω ὁ εἶπον , βαπτίζω σημεῖον καί [ 592 ] τέρας ἐν μέσος σύ , Αἰγύπτιος . ἄγω πάλιν ἐκ Αἴγυπτος ὁ λαός ἐξάγω εἰς ὁ ἐρῆμος , πανταχοῦ δείκνυμι ὅτι οὖον μερικός ὁ Θεός , οὐδέ εἰς εἷς χώρα κράτος , ἀλλά πανταχοῦ ὁ οἰκέω . Διὸ ἐπάγω λέγω · ὡς πατάσσω ἔθνος πολύς , καί ἀποκτείνω βασιλεύς κραταιός · διά πᾶς ὁ ὁδός ἐνέχυρον ποικίλος ὁ δύναμις αὐτός δίδωμι , καί ἐν ὁ διδάσκω αὐτός διά ὁ πρᾶγμα στρατηγός . καί γάρ διά ὁ Πολέμων καί ὁ πρότερος διδάσκω , ὅτι οὐ ἀήρ φύσις , οὖον στοιχεῖον δύναμις , οὐ ἄλλος ποῦ τοιοῦτος οὐδείς , ἀλλά ὁ στρατηγός αὐτός πολεμέω χείρ · καί διά κατεράω ἑκάτερος δείκνυμι , διά ὁ ἐν Αἴγυπτος ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος , καί διά ὁ ἐν ἐρῆμος , ὁ ἐν Αἴγυπτος . ὅτε γάρ αὐτός Χωρὶς ὅπλον , καί παράταξις , καί μάχη , βάλλω ὁ πόλεμος , ὁράω αὐτός ποιέω , ὅτι καί ἐν Αἴγυπτος οὖον στοιχεῖον δήω οὗτος κινέω κατά αὐτός , ἀλλά ποικίλως καί διάφορος ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἐνδείκνυμι διόλου , ὁ εἰμί εἰς οὗτος χράω . ὁ Σηὰν βασιλεύς ὁ Ἀμορραῖος , καί ὁ ογʹ βασιλεύς ὁ Βασάν . οὐχ ἕνεκα ὁ πόλις , οὐδέ κατά μικρός λέγω ὁ παράταξις , ἀλλά πάλιν μεγαλόψυχος παρατρέχω μυρίος νιφάς θαῦμα . δύναμαι γάρ ἐνδιατρίβω , καί ὁ τραγῳδία ἐκεῖνος ἐκχώννυμι , οὗτος οὖον ποιέω · ἀλλά καί ἐν πλῆθος ὅς καί περιουσία ὁ ἔργον ὁ Θεός , ἐκ παραδρομή ἀπαντάω ἔπειμι . καίτοι γε οὖον μέν ὁπλίζω εἰμί , καί τεῖχος πόλις οἰκέω , καί ὁ τακτικός μελετάω · ὁ δέ φυγάς , Πολέμων πιτρός , δουλεία μακρός ἀπαλλάσσω καί τυραννίς χρόνιος , λιμός ἀναλύω καί τιμωρία , πᾶς πρόκειμαι πρός ὁ κακῶς πάσχω ·