joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0085.1
πωσάν σε οἱ ἐν χολάζει καὶ τιμωρίᾳ . Οὐχ ἠκουσας τοῦ Χριστοῦ λέγοντος , Ἐν τῷ κόσμῳ ὀλίγην ἔξετε ; Τί τοίνυν ζητεῖς ἀνεσιν , ἔχενον ταῦτα εἰπόντος ; Οὐχ ἠκουσας αὐτοῦ λέγοντος , Ὁ κόσμος χαριήσεται , ὅμως δει λυπηθήσεσθε ; Ὅστε εἴχως ἦν σκανδαλίζεσθαι τοὺς ἀνωτοτέρους , εἰ τὰ ἐναντία ἐγένετο ὧν ἐστιν · εἰ δὲ κατὰ ἀκολουθίαν πάντα προβαίνει , τίνος ἔνεκεν σκανδαλίζῃ ; Καὶ τίνος ἔνεκεν , φησίν , οὕτω διετύπωσεὼ Θεός ; Μὴ ἔξετάζε , μηδὲ πολυπραγμόνει . Οὐδὲ γὰρ ἐρεῖ τὸ πλάσμα τῷ πλάσαντι · Τί με ἐποίησας οὕτω ; Διὰ τοῦτο καὶ ὁ προφήτης ἐπετίμα τοῖς Ἰουδαίοις , ὅτι μυρίων λέγοντες κακῶν , τοῦ Θεοῦ τὰς ὁδοὺς περιεργάζοντο , λέγων Γνῶναι τὰς ὁδοὺς μου ἐπιθυμοῦσιν , ὡς λαὸς δικαιοσύνης ἐκποιοῦκώς , καὶ κρίσιν Θεοῦ αὐτοῦ μὴ ἐγκαταλειποῦς · ὁμοῖον ποιούντες , ὡσπερ ἂν εἰ τὸς οἰκέτης προσκεκρουκώς , καὶ μυρίων ὑπεύθυνος ὧν ἐγκλημάτων , παρεῖς τὸ λύσαι τὴν ὀργὴν τοῦ δεσπότου , εὐθὺς αὐτὸν ἀπαιτοῖ , τί ὧπησες τοῦτο πεποιήκε . Μὴ δὲ ταῦτα ζητεῖ , ἀφεὶς τὸ κλαίειν καὶ θρηνεῖν , καὶ τὰ οἰκεῖα ἀπονίπτεσθαι κακὰ . Ταῦτα λέγω , οὐχ ὡς ἀπορῶν τὸν λόγον εἰπεῖν , ἀλλὰ βουλομένως σε ἀπὸ τῆς πολυπραγμοσύνης ταύτης εἰς τὴν περὶ οἰκείας σωτηρίας μέριμναν ἐμβαλεῖν . Τίνος οὖν ἔνεκεν οὕτως ἐπέταξε ; Τοῦ γένους φειδομένου τοῦ τῶν ἀνθρώπων . Τὸν μὲν γὰρ πόνον ἐνταῦθα συνεχλῦσεν , ἐνθὰ βραχὺς ὁ βίος · τοὺς δὲ στεφάνους εἰς τὸ μέλλον ἐταμίευσατο , ἐνθὰ ἀήμας καὶ ἀπελεύθερος ὁ αἰών . Καὶ οὗ μὲν πόνος οὕτος ταχέως παραλύεται καὶ παραπερεῖ · ἐκεῖνα δὲ ἀθάνατα μένει , οὐδέποτε πέρας ἔχοντα . Ἄλλως δὲ καὶ γυμνάζει τὰς ψυχὰς εἰς τὸ τῆς ἀρετῆς φιλτρον . Ὅταν μὲν γὰρ καὶ μετὰ πόνων αὐτὴν αἱρήται , μηδέποτε ἐπαθλὸν λαμβάνουσα , μελετᾷ διακεισθαι πρὸς αὐτὴν μετὰ πολλῆς τῆς ἀχρειότητος · ὅταν δὲ καὶ μεθ’ ἡδονῆς τὴν χαλῖαν φεύγῃ , μηδέποτε κολάσιν ὑπομένουσα , γυμνάζεται μισεῖν αὐτὴν καὶ ἀποστρέφεσθαι . Ὅστε ἀπὸ τοῦτο καὶ ἐξὶν λήφεται τῆς ἀπεχθείας τῆς πρὸς τὴν πονηρίαν , καὶ τῆς ἀγάπης τῆς πρὸς τὴν ἀρετὴν . Ἔστι καὶ ἕτερος λόγος . Ποῖος δὲ οὗτος ; Ὅτι μάλιστα πρὸς φιλοσοφίαν ἡ θλίψις ἀλείφει , καὶ ἰσχυροτέρους ποιεῖ . Καὶ μετὰ τοῦτο πάλιν ἄλλος . Ποῖος δὲ οὗτος ; Βούλεται παιδεύσαι τῶν παρόντων ὑπεραρξῶν , καὶ μὴ προσήλωθᾶσθαι , μηδὲ συνδεδεῖσθαι αὐτοῖς . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ θλίψιν συνεχλήρωσε καὶ πόνον , καὶ τὰ χρηστὰ αὐτὰ καὶ φαῦρὰ εὐκατάλυτα πεποίηκε . Συντελεσθήτω δὲ πονηρία [ 64 ] ἀμαρτωλῶν , καὶ κατευθυνεῖς δικαίων . Τί ἐστι , Συντελεσθήτω ; Ἐπάγε , φησίν , τιμωρίαν , καὶ στήσεις αὐτοὺς τῆς χαλίας . Καθάπερ γὰρ αἱ σηπεδόνες πυκροῖς ἐκνοῦσι φαρμάκοις , καὶ καύσει καὶ τομαῖς · οὕτω καὶ ἡ πονηρία ὑπὸ τιμωρίας καυλῶται .
Lemmas: πίνω σύ ὁ ἐν χολαζομαι καί τιμωρία . οὐχ ἀκούω ὁ Χριστός λέγω , ἐν ὁ κόσμος ὀλίγος ἔχω ; τις τοίνυν ζητέω ἄνεσις , χέω οὗτος εἶπον ; οὐχ ἀκούω αὐτός λέγω , ὁ κόσμος χαρίζομαι , ὅμως δεῖ λυπέω ; ὅστε ἔοικα εἰμί σκανδαλίζω ὁ ἄνος , εἰμί ὁ ἐναντίος γίγνομαι ὅς εἰμί · εἰμί δέ κατά ἀκολουθία πᾶς προβαίνω , τίς ἐνέλκω σκανδαλίζω ; καί τίς ἐνέλκω , φημί , οὗτος διατυπόω Θεός ; μή ἐξετάζω , μηδέ πολυπραγμονέω . οὐδέ γάρ εἴρω ὁ πλάσμα ὁ πλάσσω · τις ἐγώ ποιέω οὗτος ; Ζεύς οὗτος καί ὁ προφήτης ἐπιτιμάω ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι μυρίος λέγω κακός , ὁ Θεός ὁ ὁδός περιεργάζομαι , λέγω γιγνώσκω ὁ ὁδός ἐγώ ἐπιθυμέω , ὡς λαός δικαιοσύνη ἐκποιέω , καί κρίσις Θεός αὐτός μή ἐγκαταλείπω · ὅμοιος ποιέω , ὡς εἄν εἰμί τός οἰκέτης προσκρούω , καί μυρίος ὑπεύθυνος ὅς ἔγκλημα , πάρειμι ὁ λύω ὁ ὀργή ὁ δεσπότης , εὐθύς αὐτός ἀπαιτέω , τίς ὀπάζω οὗτος ποιέω . μή δέ οὗτος ζητέω , ἀφίημι ὁ καλέω καί θρηνέω , καί ὁ οἰκεῖος ἀπονίζω κακός . οὗτος λέγω , οὐ ὡς ἀπορέω ὁ λόγος εἶπον , ἀλλά βούλομαι σύ ἀπό ὁ πολυπραγμοσύνη οὗτος εἰς ὁ περί οἰκεῖος σωτηρία μέριμνα ἐμβάλλω . τίς οὖν ἐνέλκω οὕτως ἐπιτάσσω ; ὁ γένος φείδομαι ὁ ὁ ἄνθρωπος . ὁ μέν γάρ πόνος ἐνταῦθα συνεχλῦσεν , ἔνθα βραχύς ὁ βίος · ὁ δέ στέφανος εἰς ὁ μέλλω ταμιεύω , ἔνθα ἄημα καί ἀπελεύθερος ὁ αἰών . καί ὅς μέν πόνος οὗτος ταχέως παραλύω καί παραπείρω · ἐκεῖνος δέ ἀθάνατος μένω , οὐδέποτε πέρας ἔχω . ἄλλος δέ καί γυμνάζω ὁ ψυχή εἰς ὁ ὁ ἀρετή φίλτρον . ὅταν μέν γάρ καί μετά πόνος αὐτός αἱρέω , μηδέποτε ἔπαθλον λαμβάνω , μελετάω διάκειμαι πρός αὐτός μετά πολύς ὁ ἀχρειότης · ὅταν δέ καί μετά ἡδονή ὁ χαλία φεύγω , μηδέποτε κόλασις ὑπομένω , γυμνάζω μισέω αὐτός καί ἀποστρέφω . ὅστε ἀπό οὗτος καί ἐπίτεξ λαμβάνω ὁ ἀπέχθεια ὁ πρός ὁ πονηρία , καί ὁ ἀγάπη ὁ πρός ὁ ἀρετή . εἰμί καί ἕτερος λόγος . ποῖος δέ οὗτος ; ὅτι2 μάλιστα πρός φιλοσοφία ὁ θλῖψις ἀλείφω , καί ἰσχυρός ποιέω . καί μετά οὗτος πάλιν ἄλλος . ποῖος δέ οὗτος ; βούλομαι παιδεύω ὁ πάρειμι ὑπεραρξῶν , καί μή προσέρχομαι , μηδέ συνδέω αὐτός . Ζεύς δέ οὗτος καί θλῖψις συνεχλήρωσε καί πόνος , καί ὁ χρηστός αὐτός καί φαῦρος εὐκατάλυτος ποιέω . συντελέω δέ πονηρία [ 64 ] ἁμαρτωλός , καί κατευθύνω Δίκαιος . τις εἰμί , συντελέω ; ἐπάγω , φημί , τιμωρία , καί ἵστημι αὐτός ὁ χαλία . καθά γάρ ὁ σηπεδών πυκρεω ἐκνέω φάρμακον , καί καίω καί τομή · οὗτος καί ὁ πονηρία ὑπό τιμωρία καυλέω .