joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0397.3
α . Πολὺς ὁ πόνος τοῖς ἀνδράσι τῆς πόλεως , πολὺς ὁ ἔρως τῆς ἐπανόδου . Ὥς μὲν γὰρ εἶχον τὰ ἀγαθὰ ἐν χειρὶ , ἀκκιζόμενοι καὶ ὑβρίζοντες διετέλουν · ἐπειδὴ δὲ ἐξεβλήθησαν αὐτῶν , τότε λοιπὸν ἐν ἐπιθυμίᾳ κατεῤῥησαν . Διὰ γὰρ τοῦτο αὐτοὺς καὶ ἐξέβαλεν , ἵνα αὐτοὺς εἰς πόνον ἀναγάγῃ a μείζω . Καὶ τοῦτο πολυλαχῶ ποιεῖν ὁ Θεὸς εἰώθε . Ὅταν γὰρ ἐντροφύντες αὐτοὺς τοῖς ἀγαθοῖς μὴ αἰσθανώμεθα , ἐν ἐρημίᾳ αὐτῶν ἡμᾶς καθίστησιν , ὥστε τῇ στερεῖδι σωφρονισθέντας ζητῆσαι πάλιν τὴν ἀπόλαυσιν . Τίνοις δὲ Ἐνεκεν παρὰ τοὺς ποταμοὺς ἐκάθισαν ; Ἄτε αἰχμάλωτοι ὄντες , καὶ ἀπὸ πολέμου εἰλημμένοι χώρας , ἐξω τειχῶν καὶ πόλεων πύλιζοντες . Ἐπὶ ταῖς ἰτέαις μὲ μέσῳ αὐτῆς ἐκρεμάσαντο τὰ δράγματα ἡμῶν . Ἕτερος , Κιθάραις ἡμῶν . Ἄλλος , Λύραις β . Καὶ τίνος ἕνεκεν τὰ δράματα ἐπήγνοντο εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπόντες , καὶ οὐ μέλλοντες αὐτοὺς χρῆσθαι ; Ἵχονοῦντο καὶ τοῦτο ὑπὸ Θεοῦ , ὥστε καὶ ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας ἔχειν ὑπομνήματα τῆς πολιτείας τῆς προτέρας , καὶ μᾶλλον αὐτοὺς δάκνεσθαι ὁρῶντας τὰ σύμβολα τῆς ὁρσελείας ἐκείνης . Ὅτι [ 403 ] ἐκεῖ ἐπρόστησαν ἡμᾶς οἱ αἰχμαλωτεύσαντες ἡμᾶς λόγους ψάδων καὶ οἱ ἀπαγαγόντες ἡμᾶς . Ὅμοιοι δὲ ἡμῖν ἐκ τῶν ψάδων Σιῶν . Οὐ μικρὰ καὶ ἐντεῦθεν ἐκέρδαινον ἐν τῷ τοὺς βαρβάρους ἐπικεῖσθαι , καὶ τῶν ἀσμάτων ἐπιθυμεῖν ἀκούειν τῶν παρ᾽ αὐτῶν . Ὅρα δὲ κἀντεῦθεν πόσον ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας ἐδέξαντο τὴν διόρθωσιν . Οἱ γὰρ ἐξοργισάμενοι , καὶ τῆς οἰκείας ἀποσυκρήσαντες λατρείας , καὶ παντὶ τρόπῳ τὰ νόμιμα καταπατήσαντες , τοσαύτη ἀκριβείᾳ χέρονται ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας , ὡς καὶ τῶν βαρβάρων ἐπιχειρῶντων , καὶ ἀπειλούντων , καὶ πανταχόθεν περισταγόντων αὐτοὺς , καὶ ἐπιθυμούντων ἀκούσαι , μηδὲ οὕτως χαρίσασθαι αὐτῶν τῇ ἐπιθυμίᾳ , ἀλλὰ προτιμῆσαι τὸν νόμον , καὶ διατρίψαι μετὰ ἀκριβείας . Τὸ δὲ , Οἱ ἀπαγαγόντες , ἕτερος εἶπεν , Οἱ καταλαβόντες ἡμᾶς , μονοσυλὴ τοῦτο δηλῶν · Οἱ πρὸ τοῦτο ἐπεμβαίνοντες , καὶ κατεξανιστάμενοι , οὕτω τῷ χρόνῳ γεγόναι πρὸς καὶ ἐπικειεῖς καὶ ἡμεροὶ ὡς καὶ τῶν ψάδων ἐπιθυμεῖν ἀκούειν τῶν ἡμετέρων . Ἄλλ᾽ ὅμως οὐκ ἐνέδωκαν οὗτοι . Εἶδες πῶς ἰσχυροὺς τὴν ὁλὴν ἐργάζεται ; πῶς κατανενυγμένους ποιεῖ ; πῶς συντρίβει τὴν διάνοιαν ; Καὶ γὰρ ἐκλαῖον , καὶ τὸν νόμον διατρίβουν , καὶ οἱ τῶν προφητῶν διακρυδύντων γελῶντες , καὶ κωμῳδοῦντες , καὶ χλευάζοντες , οὕτω γὰρ μηδὲν ὑπομιμνήσκοντες αὐτοὺς πρὸς δάκρυα ἐτρέποντο , καὶ ἐθρύουν . Ἐκ τοῦτο καὶ οἱ παλῆμοι τὰ μεγάλα ἐκέρδαινον . Καὶ γὰρ ἐώρων αὐτοὺς οὐ τῇ αἰχμαλωσίᾳ πειζομένους , οὐδὲ τὴν δουλείαν ὁρῶντας , οὐδὲ τὴν ἐν ἀλλοτρίᾳ διατριβήν , ἀλλὰ τὴν τῆς οἰκείας ἐκπασεῖν λατρείας . Διὰ τοῦτο προσετίθησιν · Ἐν τῷ μνησθῆναι ἡμᾶς τῆς Σιῶν . Καὶ γὰρ οὐχ ἁπλῶς θρηνοῦσιν , ἀλλ᾽ ἕργον τοῦτο ποιοῦνται . Διὰ τοῦτο καὶ ἀρχόμενος εἶπεν , Ἐκαθίσασμεν , καὶ ἐκλαύσαμεν , δηλῶντι δ , διὰ τοῦτο συνῆρδεύσαμεν , ὥστε κινῆσαι θρήνους καὶ ὀλοφυγὰς . Τίνοις δὲ ἕνεκεν οὐχ ἑφέτο ψάδει ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας ; Ὅτι οὐκ ἔδει βέβηλα ὄντα ἀκούειν τῶν ἀπορρήτων ἐκείνων . Πῶς δὲ ἄκομεν τῶν ψάδων Κυρίου ἐπὶ τῆς ἀλλοτρίας ε . Τοῦτέστιν , οὐχ ἑφέται ἡμῖν ψάδει . Εἰ γὰρ καὶ τῆς πατρίδος ἐξεπέσομεν , ἀλλὰ τὸν νόμον μένοντες διατηροῦντες , καὶ τὴν ἀκριβείαν αὐτοῦ διαφυλάττοντες . Ὅστε κἂν τῶν σωμάτων κρατῆτε , τῆς γνώμης οὐ περιέσεσθε . Εἶδες φιλόσοφον ψυχὴν γιγνομένην ἀπὸ τῆς θλίψεως , καὶ ὑψηλοτέραν τῶν δεινῶν ; Ἔστιν ἐπιλάθωμαι σου , Ἱερουσαλήμ , ἐπιλησθῆναι ἡ δεξιὰ μου . Κολλησθῆναι ἡ γλῶσσά μου τῷ λάρυγγί μου . Ὅρα κἀντεῦθεν πολλὴν τὴν μεταβολήν . Καὶ γὰρ οἱ καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν ἀκούοντες , ὅτι τῆς πόλεως ἐκπεσόντες , καὶ οὐ φροντίζοντες , ἑαυτοὺς ἐπαρώνται νῦν , εἰ ἐπιλάθονται αὐτῆς . Τί δὲ ἐστιν , Ἐπιλησθῆναι ἡ δεξιὰ μου ; Ἡ ἰσχύς μου , φησίν , ἡ δύναμίς μου ἐπιλάθοιτό μου , καὶ γενοίτο ἄφωνος ἀπὸ τ᾽ τοῦ μεγέθους τῶν [ 401 ] κακῶν , ἔαρ μὴ σου μνησθῶ ; δᾶρ μὴ προανατάξωμαι τῇ Ἱερουσαλήμ ὡς ἐν ἀρχῇ τῆς εὐφροσύνης μου . Τί ἐστιν , Ἐὰρ μὴ προανατάξωμαι τῇ Ἱερουσαλήμ ; Οὐχ ἁπλῶς σου μνημο-νεύσω , φησίν , ἐν τοῖς ἄλλοις , ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς ὕμνοις , καὶ ἐν ταῖς ᾠδαῖς . Τὸ δὲ , Προανατάξωμαι ε . προαναχωρήσωμαί ἐστι · σφόδρα ποθοῦντων ῥῆμα φθεγγο-μένων , μᾶλλον δὲ ἐρώντων , καὶ ἐκκαίουσιν περὶ αὐτήν . Ἀκούομεν πάντες ταῦτα , καὶ παιδευσώμεθα . Καθάπερ γὰρ οὗτοι ἑ ἐκπεσόντες , τότε ζητοῦσιν αὐτήν · οὕτω καὶ ἡμεῖς πολλοὶ τοῦτο ποιοῦνται ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ τῆς ἄνω Ἱερουσαλὴμ ἐκπίπτοντες . Ἄλλ᾽ οὗτοι μὲν ἐκπεσόντες ἐλπίδας ἔσχον ἐπανόδου , ἡμεῖς δὲ ἐκπεσόντες ἰ οὐκ ἐνί πάλιν ἐπανελθεῖν . Ὁ γὰρ σκιάληξ αὐτῶν οὐ τελευτήσει , φησίν , καὶ τὸ πῦρ αὐτῶν οὐ σβενθήσεται . Διὸ μὴ ἀκριβείαν δεῖ τοὺς καθ᾽ ἡμᾶς αὐτοὺς προσέχειν , καὶ τὸν παρόντα βίον οὕτως οἰκονομεῖν , ὥστε μὴ γενέσθαι αἰχμαλώ-τους μηδὲ ἄλλοτριους , μηδὲ ξένους τῆς μητροπόλεως ἐκείνης . Μνήσθητι , Κύριε , τῶν υἱῶν Ἐδὼμ τῇ ἡμέρᾳ Ἱερουσαλὴμ τῶν λεγόντων , Ἐκκενώσατε , ἐκκενώσατε ἕως τῶν θεμελίων αὐτῆς ἰ . Ἕτερος , Τοῖς υἱοῖς Ἐδὼμ . Καὶ τοῦτο τὸ ῥῆμα ἐκκαίουσιν περὶ τὴν πόλιν . Ὁ δὲ λέγων , τοῦτο ἐστιν · Ἐπαίτη-σον δίκην τοὺς οὐ βουληθέντας στῆναι μέχρι τῆς ἀλώ-σεως , μηδὲ χορεσθέντας τῇ κατασκαφῇ , ἀλλ᾽ ἐφ᾽ ἰσταμένους καὶ λέγοντας · Κατασκάπτετε ἕως ἂν ἡ θεμέλιος ἐν αὐτῇ . Ἐπεθύμουν γὰρ μηδὲ τὰ βάθρα αὐτῆς μείναι τῆς πόλεως , ἀλλὰ καὶ τοὺς θεμελίους αὐτῆς ἀνασπασθῆναι .
Lemmas: ὅς . Πολύς ὁ πόνος ὁ ἀνήρ ὁ πόλις , πολύς ὁ Ἔρως ὁ ἐπάνοδος . ὥ μέν γάρ ἔχω ὁ ἀγαθός ἐν χείρ , ἀκκίζομαι καί ὑβρίζω διατελέω · ἐπεί δέ ἐκβάλλω αὐτός , τότε λοιπός ἐν ἐπιθυμία καταλέγω . Ζεύς γάρ οὗτος αὐτός καί ἐκβάλλω , ἵνα αὐτός εἰς πόνος ἀνάγω a μείζων . καί οὗτος πολυλαχῶ ποιέω ὁ θεός εἴωθα . ὅταν γάρ ἐντρέφω αὐτός ὁ ἀγαθός μή αἰσθάνομαι , ἐν ἐρημία αὐτός ἐγώ καθίστημι , ὥστε ὁ στερέω σωφρονίζω ζητέω πάλιν ὁ ἀπόλαυσις . τίνω δέ ἕνεκα παρά ὁ ποταμός καθίζω ; αὔγ-ασμα αἰχμάλωτος εἰμί , καί ἀπό πόλεμος λαμβάνω χώρα , ἐξω τεῖχος καί πόλις πύλιζοντες . ἐπί ὁ ἰτέα ἐγώ μέσος αὐτός κρεμάννυμι ὁ δράγμα ἐγώ . ἕτερος , κιθάρα ἐγώ . ἄλλος , Λύρα Β . καί τίς ἕνεκα ὁ δρᾶμα ἐπάγω εἰς αἰχμαλωσία ἄπειμι , καί οὖον μέλλω αὐτός χράω ; ιχονεομαι καί οὗτος ὑπό Θεός , ὥστε καί ἐπί ὁ ἀλλότριος ἔχω ὑπόμνημα ὁ πολιτεία ὁ πρότερος , καί μᾶλλον αὐτός δάκνω ὁράω ὁ σύμβολον ὁ ὁρσελείας ἐκεῖνος . ὅτι2 [ 403 ] ἐκεῖ προΐστημι ἐγώ ὁ αἰχμαλωτεύω ἐγώ λόγος ψάδων καί ὁ ἀπάγω ἐγώ . Ὅμοιος δέ ἐγώ ἐκ ὁ ψάδων Θεός . οὖον μικρός καί ἐντεῦθεν κερδαίνω ἐν ὁ ὁ βάρβαρος ἐπίκειμαι , καί ὁ ἄσμα ἐπιθυμέω ἀκούω ὁ παρά αὐτός . Ὅρας δέ ἐντεῦθεν πόσος ἀπό ὁ αἰχμαλωσία δέχομαι ὁ διόρθωσις . ὁ γάρ ἐξοργίζω , καί ὁ οἰκεῖος ἀποσυκρήσαντες λατρεία , καί πᾶς τρόπος ὁ νόμιμος καταπατέω , τοσοῦτος ἀκρίβεια χράω ἐπί ὁ ἀλλότριος , ὡς καί ὁ βάρβαρος ἐπιχειρέω , καί ἀπειλέω , καί πανταχόθεν περιίστημι αὐτός , καί ἐπιθυμέω ἀκούω , μηδέ οὕτως χαρίζομαι αὐτός ὁ ἐπιθυμία , ἀλλά προτιμάω ὁ νόμος , καί διατρίβω μετά ἀκρίβεια . ὁ δέ , ὁ ἀπάγω , ἕτερος εἶπον , ὁ καταλαμβάνω ἐγώ , μονοσυλὴ οὗτος δηλόω · ὁ πρό οὗτος ἐπεμβαίνω , καί κατεξανίσταμαι , οὗτος ὁ χρόνος γονεύς πρός καί ἐπίκειμαι καί ἡμερόω ὡς καί ὁ ψάδων ἐπιθυμέω ἀκούω ὁ ἡμέτερος . ἄλλος ὅμως οὐ ἐνδίδωμι οὗτος . εἶδον πῶς ἰσχυρός ὁ ὅλος ἐργάζομαι ; πῶς κατανύσσω ποιέω ; πῶς συντρίβω ὁ διάνοια ; καί γάρ καλέω , καί ὁ νόμος διατρίβω , καί ὁ ὁ προφήτης διακρυδυο γελάω , καί κωμῳδέω , καί χλευάζω , οὗτος γάρ μηδείς ὑπομιμνῄσκω αὐτός πρός δάκρυ τρέπω , καί ἐθρύουν . ἐκ οὗτος καί ὁ παλήμων ὁ μέγας κερδαίνω . καί γάρ ὁράω αὐτός οὖον ὁ αἰχμαλωσία πειζομενος , οὐδέ ὁ δουλεία ὁράω , οὐδέ ὁ ἐν ἀλλότριος διατριβή , ἀλλά ὁ ὁ οἰκεῖος ἐκπίπτω λατρεία . Ζεύς οὗτος προστίθημι · ἐν ὁ μιμνήσκω ἐγώ ὁ Θεός . καί γάρ οὐ ἁπλόος θρηνέω , ἀλλά ἔργον οὗτος ποιέω . Ζεύς οὗτος καί ἄρχω εἶπον , Ἐκαθίσασμεν , καί καλέω , δηλόω δ , διά οὗτος συναρδεύω , ὥστε κινέω θρῆνος καί ολοφυγη . τίνω δέ ἕνεκα οὐ ἐφίημι ψάδει ἐπί ὁ ἀλλότριος ; ὅτι2 οὐ ἐσθίω βέβηλος εἰμί ἀκούω ὁ ἀπόρρητος ἐκεῖνος . Πῶς δέ ἄκων ὁ ψάδων κύριος ἐπί ὁ ἀλλότριος ε . τουτέστιν , οὐ ἐφέτης ἐγώ ψάδει . εἰμί γάρ καί ὁ πατρίς ἐκπίπτω , ἀλλά ὁ νόμος Μένων διατηρέω , καί ὁ ἀκρίβεια αὐτός διαφυλάσσω . ὅστε κἀν ὁ σῶμα κρατέω , ὁ γνώμη οὖον περίειμι . εἶδον φιλόσοφος ψυχή γίγνομαι ἀπό ὁ θλῖψις , καί ὑψηλός ὁ δεινός ; ἔρτις ἐπιλανθάνομαι σύ , Ἱερουσαλήμ , ἐπιλανθάνομαι ὁ δεξιός ἐγώ . κολλάω ὁ γλῶσσα ἐγώ ὁ λάρυγξ ἐγώ . Ὅρας ἐντεῦθεν πολύς ὁ μεταβολή . καί γάρ ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα ἀκούω , ὅτι ὁ πόλις ἐκπίτνω , καί οὖον φροντίζω , ἑαυτοῦ ἐπαίρω νῦν , εἰμί ἐπιλανθάνομαι αὐτός . τις δέ εἰμί , ἐπιλανθάνομαι ὁ δεξιός ἐγώ ; ὁ ἰσχύς ἐγώ , φημί , ὁ δύναμις ἐγώ ἐπιλανθάνομαι ἐγώ , καί γίγνομαι ἄφωνος ἀπό τε ὁ μέγεθος ὁ [ 401 ] κακός , ἔαρ μή σύ μιμνήσκω ; δάρ μή προανατάσσω ὁ Ἱερουσαλήμ ὡς ἐν ἀρχή ὁ Εὐφρόσυνος ἐγώ . τις εἰμί , Ἔαρ μή προανατάσσω ὁ Ἱερουσαλήμ ; οὐχ ἁπλόος σύ μνημονεύω , φημί , ἐν ὁ ἄλλος , ἀλλά καί ἐν ὁ ὕμνος , καί ἐν ὁ ᾠδή . ὁ δέ , προανατάσσω ε . προαναχωρέω εἰμί · σφόδρα ποθέω ῥῆμα φθέγγομαι , μᾶλλον δέ ἐράω , καί ἐκκαίω περί αὐτός . ἀκούω πᾶς οὗτος , καί παιδεύω . καθά γάρ οὗτος ὅς ἐκπίτνω , τότε ζητέω αὐτός · οὗτος καί ἐγώ πολύς οὗτος ποιέω ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα ὁ ἄνω Ἱεροσόλυμα ἐκπίπτω . ἄλλος οὗτος μέν ἐκπίτνω ἐλπίς ἔχω ἐπάνοδος , ἐγώ δέ ἐκπίτνω εἷς οὐ ἐν πάλιν ἐπανέρχομαι . ὁ γάρ σκιαλιξ αὐτός οὖον τελευτάω , φημί , καί ὁ πῦρ αὐτός οὖον σβέννυμι . Διὸ μή ἀκρίβεια δεῖ ὁ κατά ἐγώ αὐτός προσέχω , καί ὁ πάρειμι βίος οὕτως οἰκονομέω , ὥστε μή γίγνομαι αἰχμάλωτος μηδέ ἀλλότριος , μηδέ ξένος ὁ μητρόπολις ἐκεῖνος . μιμνήσκω , κύριος , ὁ υἱός Ἐδώμ ὁ ἡμέρα Ἱεροσόλυμα ὁ λέγω , εκκενώνω , εκκενώνω ἠώς ὁ θεμέλιος αὐτός εἷς . ἕτερος , ὁ υἱός Ἐδώμ . καί οὗτος ὁ ῥῆμα ἐκκαίω περί ὁ πόλις . ὁ δέ λέγω , οὗτος εἰμί · Ἐπαίτη-σον δίκη ὁ οὖον βούλομαι ἵστημι μέχρι ὁ ἄλωση , μηδέ κορέννυμι ὁ κατασκαφή , ἀλλά ἐπί ἵστημι καί λέγω · κατασκάπτω ἠώς εἄν ὁ θεμέλιος ἐν αὐτός . ἐπιθυμέω γάρ μηδέ ὁ βάθρον αὐτός μένω ὁ πόλις , ἀλλά καί ὁ θεμέλιος αὐτός ἀνασπάω .