joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0080.3
τὸν μετὰ μυρίας εὐεργεσίας φονούντα , σφάζει καὶ ἀνελείν . Καὶ ἐξ ἑτέρων δὲ πλειόνων ἐστιν ἰδεῖν τὴν φιλόσοφον αὐτοῦ διάνοιαν · διὸ καὶ ἐπαράτει , αὐτὸ πολλὰ καὶ χαλεπά , οἷον τὸ ἄπρακτον ἐπανελθεῖν , τὸ τοὺς ἐχθροὺς κρατῆσαι μετὰ πολλῆς τῆς παρουσίας αὐτοῦ , τὸ ἀνώνυμον ἀποθανεῖν , τὸ παρὰ πολὺμίαν τοῦτο παθεῖν , τὸ πολὺ τοῦ θανεῖν χαλεπώτερον εἶναι δοκεῖ · διὸ καὶ μυρία μηχανήματα ποιεῖ , πρὸς τὸ μετὰ τὴν τελευτὴν μνημονεύεσθαι . ᾿Ορα τοίνυν ὅσα ἑαυτῷ ἐπαράτει · τὸ ἀνῆντα ποιεῖν , τὸ [ 58 ] ὑπὸ τῶν ἐχθρῶν ἠτηθῆναι , τὸ ἀποθανεῖν , τὸ μηδὲ κοινῇ τῇ τελευτῇ , τὸ καὶ τὴν μνήμην αὐτοῦ ἐξαλειφθῆναι , τὸ μετὰ ἀτιμίας · οὐκ ἂν τοσαῦτα ἑαυτῷ ἐπαρασάμενος , εἰ μὴ σφόδρα ἐθάρρει τῷ συνειδεῖ . Εἰ δὲ ἐχθρὸν εἶχεν , οὐδὲν τοῦτο ἐκείνῳ ἐγκλήμα · οὐ γὰρ αὐτὸς παρεῖχε λαβάς . Ποίαν γὰρ λαβὴν ἔδωκε τῷ παιδί ; ποίαν τῷ Σαοὺλ ; Οὐχὶ τὸν μὲν ἀξία τιμωρίας πράξαντα , πρὸς καιρὸν σωφρονίσας , ἐπανήγαγε καὶ ἀνεκτήσατο · τὸν δὲ φονούντα κατ᾿ αὐτοῦ , πολλάκις εἰς χεῖρας λαβὼν διέσωσε ; Μὴ τοίνυν τοῦτο σκόπει , εἰ ἐχθροὺς εἶχεν , ἀλλ᾿ εἰ αὐτὸς αὐτοὺς κατεσκεύασε . Οὔτε γὰρ ὁ Χριστὸς τοῦτο ἐκείνους , τὸ μὴ ἐχθροὺς ἔχειν · τοῦτο γὰρ οὐκ ἐμὲν κύριον · ἀλλὰ τὸ μὴ μισεῖν · τοῦτο γὰρ ἡμεῖς κύριον , ἐκεῖνον δὲ οὐ πάντως . Τοῦ δὲ μισεῖσθαι εἰκῇ , οὐκ ἐν ἡμῖν ἡ ἐξουσία κεῖται , ἀλλ᾿ ἐν τοῖς μισοῦσι . Καὶ γὰρ ὁ πονηρὸς τοὺς ἀγαθοὺς μισεῖν εἰώθασιν εἰκῇ καὶ μάτην . Καὶ γὰρ καὶ τὸν Χριστὸν ἐμίσησαν εἰκῇ , καθὼς λέγει · ᾿Εμίσησάν με δωρεάν . Καὶ οἱ ἀπόστολοι τοὺς ψευδαποστόλους εἶχον ἐχθροὺς , καὶ οἱ προφῆται τοὺς ψευδοπροφήτας . Οὐ γὰρ τοῦτο δεῖ σκοπεῖν , ὅπως μὴ σχοίημεν ἐχθροὺς , ἀλλ᾿ ὅπως μὴ δικαίως , μηδὲ εὐλόγως · καὶ ὅπως , κἂν μυριάκις μισώμεθα , μὴ μισῶμεν , μηδὲ ἀποστρεφώμεθα · ἐχθρα γὰρ τοῦτό ἐστι , τὸ μισεῖν καὶ ἀποστρέφεσθαι . ᾿Οταν οὖν μισώμαι καὶ μὴ μισῶ , ἐκεῖνός με ἐχθρὸν , οὐκ ἐγὼ τοῦτον ἔχω . ᾿Οταν εὐχωμαι , διὰν εὐεργετεῖν βούλωμαι , πῶς τὸν τοιούτον ἐχθρὸν ἔχω ; Διὰ τοῦτο ὁ Παῦλος ἔλεγεν · Εἰ δυνατόν , τὸ ἐξ ὑμῶν , μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες .
Lemmas: ὁ μετά μυρίος εὐεργεσία φονέω , σφάζω καί ἀναιρέω . καί ἐκ ἕτερος δέ πλείων εἰμί ὁράω ὁ φιλόσοφος αὐτός διάνοια · διό καί ἐπαράσσω , αὐτός πολύς καί χαλεπός , οἷος ὁ ἄπρακτος ἐπανέρχομαι , ὁ ὁ ἐχθρός κρατέω μετά πολύς ὁ παρουσία αὐτός , ὁ ἀνώνυμος ἀποθνῄσκω , ὁ παρά πολυεις οὗτος πάσχω , ὁ πολύς ὁ θνῄσκω χαλεπός εἰμί δοκέω · διό καί μυρίος μηχάνημα ποιέω , πρός ὁ μετά ὁ τελευτή μνημονεύω . ᾿Ορα τοίνυν ὅσος ἑαυτοῦ ἐπαράσσω · ὁ ἀνίημι ποιέω , ὁ [ 58 ] ὑπό ὁ ἐχθρός ἀτάω , ὁ ἀποθνῄσκω , ὁ μηδέ κοινός ὁ τελευτή , ὁ καί ὁ μνήμη αὐτός ἐξαλείφω , ὁ μετά ἀτιμία · οὐ εἄν τοσοῦτος ἑαυτοῦ ἐπαράομαι , εἰμί μή σφόδρα θαρσέω ὁ συνοιδέω . εἰμί δέ ἐχθρός ἔχω , οὐδείς οὗτος ἐκεῖνος ἔγκλημα · οὖον γάρ αὐτός παρέχω λαβή . Ποίας γάρ λαβή δίδωμι ὁ παῖς ; ποῖος ὁ Σαῦλος ; οὐ ὁ μέν ἄξιος τιμωρία πράσσω , πρός καιρός σωφρονίζω , ἐπανάγω καί ἀνακτάομαι · ὁ δέ φονέω κατά αὐτός , πολλάκις εἰς χείρ λαμβάνω διασῴζω ; μή τοίνυν οὗτος σκοπέω , εἰμί ἐχθρός ἔχω , ἀλλά εἰμί αὐτός αὐτός κατασκευάζω . οὔτε γάρ ὁ Χριστός οὗτος ἐκεῖνος , ὁ μή ἐχθρός ἔχω · οὗτος γάρ οὐ εἰμί κύριος · ἀλλά ὁ μή μισέω · οὗτος γάρ ἐγώ κύριος , ἐκεῖνος δέ οὖον πάντως . ὁ δέ μισέω εἰκῇ , οὐ ἐν ἐγώ ὁ ἐξουσία κεῖμαι , ἀλλά ἐν ὁ μισέω . καί γάρ ὁ πονηρός ὁ ἀγαθός μισέω εἴωθα εἰκῇ καί μάτην . καί γάρ καί ὁ Χριστός μισέω εἰκῇ , καθώς λέγω · ᾿εμισηθω ἐγώ δωρεά . καί ὁ ἀπόστολος ὁ ψευδαπόστολος ἔχω ἐχθρός , καί ὁ προφήτης ὁ ψευδοπροφήτης . οὖον γάρ οὗτος δεῖ σκοπέω , ὅπως μή ἔχω ἐχθρός , ἀλλά ὅπως μή δικαίως , μηδέ εὔλογος · καί ὅπως , κἀν μυριάκις μισέω , μή μισέω , μηδέ ἀποστρέφω · ἐχθρός γάρ οὗτος εἰμί , ὁ μισέω καί ἀποστρέφω . ᾿Οταν οὖν μισέω καί μή μισέω , ἐκεῖνος ἐγώ ἐχθρός , οὐ ἐγώ οὗτος ἔχω . ᾿Οταν εὔχομαι , δῖος εὐεργετέω βούλομαι , πῶς ὁ τοιοῦτος ἐχθρός ἔχω ; Ζεύς οὗτος ὁ Παῦλος λέγω · εἰμί δυνατός , ὁ ἐκ σύ , μετά πᾶς ἄνθρωπος εἰρηνεύω .