joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0372.5
δεῖξωμεν ; Εἰ πρότερον διαχρίναιμεν , καὶ ὁρίσαιμεθα , τί ποτὲ ἐστι πραότης , καὶ τί τραχύτης . Οὐδὲ γὰρ τὸ πλήττειν , τραχύτητος ἀπλῶς , οὐδὲ τὸ φειδόμενοι , πραότητος · ἀλλὰ πρὸς ἐκείνους ἐστιν , ὅ τὰ εἰς ταῦτον πλημμελήματα φέροντι δυνάμενοι , καὶ οὐ τοῖς ἀδικοῦμένοις ἀμύνων , καὶ σφοδρὸς ἐκδικος τῶν ἐπηρεασμένων γινόμενος · ὡς δὲ γε μὴ τοιούτος , νωθρός , καὶ ὑπηλὴς , καὶ νεκροῦ οὐδὲν ἀμείνων διακειμένος , οὐ πρᾶος , οὐδὲ ἐπιεικής . Τὸ παρορᾶν ἀδικοῦμένους , τὸ μὴ ἀλγεῖν ὑπὲρ τῶν ἀδικοῦμένων , μηδὲ θυμοῦσθαι τοῖς ἐπηρεασμένοις , οὐκ ἀρετὴς , ἀλλὰ κακίας · οὐκ ἄρα πραότητος , ἀλλὰ νωθείας . Ὥστε αὐτὸ δὴ τοῦτο δεῖκνυσιν αὐτοῦ τὴν πραότητα , καὶ ὅτι οὕτως ἦν θερμός , ὡς καὶ προπηδᾶν , ἐν οἷς ἕτερους ἀδικοῦμενος ἔφρα , κατέχειν οὐ δυνάμενος τὴν ὑπὲρ τοῦ δικαίου ἀγανάκτησιν · ἧν γὰρ γοῦν αὐτὸς κακῶς ἐπάσχειν , οὔτε ἠμύνατο , οὔτε ἐπεξέθε , ἀλλ’ ἔμεινε φιλοσοφῶν διηνεκῶς . [ 375 ] Εἰ δὲ τραχύς ἦν , καὶ ὀργιλός , οὐκ ἂν ὑπὲρ ἑτέρου οὕτως ζέων καὶ διαθερμαινόμενος , ὑπὲρ τῶν αὐτοῦ ἂν κατεδέξατο ἠγυχᾶσθαι , ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον τότε ἂν ἐξηγυχήθη . Ἰστε γὰρ , ὅτι μᾶλλον ἐπὶ τοῖς αἰκείαις τῶν ἀλλοτρίων ἀλγοῦμεν . Ἐκεῖνος δὲ τῶν μὲν ἄλλων πασχόντων κακῶς , αὐτῶν οὐκ ἔλαττον τῶν πασχόντων ἠμύνετο · τὰ δὲ εἰς αὐτὸν γινόμενα πλημμελήματα μετὰ πολλῆς παρέρχετο τῆς καρτερίας , ἐν ἐκατέρῳ ἀκρος ὢν , καὶ τῷ μὲν τὸ μισοπόνηρον , τῷ δὲ τὸ μακρόθυμον ἐπιδεικνύμενος . Ἄλλὰ τί ποιεῖν ἐχρῆν , εἴπέ μοι ; περιορᾶν τὴν ἀδικίαν γ . νομεῖν , καὶ εἰς τὸ πλήθος ἐκβαίνειν τὸ κακόν ; Ἄλλ’ οὐκ ἦν τοῦτο δημαγωγοῦ , οὐδὲ μακροθύμου τινὸς καὶ ἀνεξικάκου , ἀλλὰ νωθροῦ καὶ ἀναπεπτωκότος . Σὺ δὲ ἰατρὸς μέν οὐκ ἐγγχαλεῖς τὴν σφενδὸνα βαλίσουσαν κατὰ παντὸς τοῦ σώματος προαναστελλόν · τῇ τομῇ , ἐκεῖνον δὲ τραχύτατον εἶναι φῆς , τὸν νόσον πολλῷ σθενοῦν χαλεπωτέραν κατὰ παντὸς μέσους τοῦ δήμου βουληθέντα ἀναχαιτίσαι πληγῇ τραχυτέρας ; Ἄλλὰ ταῦτα ἀνόμοις δικαστοῖς . Τὸν γὰρ προεστῶτα τῷ δήμῳ τοσοῦτο , καὶ ἔθνους οὕτω σκληρὸν ἄγοντα , καὶ τραχύ , καὶ δυσήθιον , ἐν προοίμῳ ἀναστᾶλλειν ἐχρῆν , καὶ ἐκ προθύμου ἀνακόπτειν , ὥστε μὴ περαιτέρω προβαίνειν τὸ δεινόν . Ἄλλὰ κατέδυσε , φησίν , Δαβὶν , καὶ Ἀβειρῶν . Τί λέγεις ; καὶ ἔδει περιδεῖν Ἱερωσύνην πατουμένην , καὶ Θεοῦ νόμους ἀνατρεπομένους , καὶ τὸ συνέχον ἀπαντα διαλύμενον , λέγω δὴ τὸ τῆς Ἱερουσύνης ἀξίωμα , καὶ πᾶσι βατὰ ποιῆσαι τὰ ἄδεια , καὶ ἀπὸ τῆς περὶ τούτους ῥιθυμίας προθεῖναι τοῖς βουλομένοις τοὺς Ἱεροὺς καταπατεῖν περιόδους , καὶ πάντα ἄνω καὶ κάτω γίνεσθαι ; Ἄλλὰ ταῦτα μάλιστα πραότητος οὐκ ἦν , ἀλλὰ ἀπανθρωπίας καὶ ὠμότητος , τὸ περιδεῖν τοσοῦτον κακὸν αὐξόμενον , καὶ φειδόμενον δικαιοσύνης , ἀπολέσαι μυριάδας τσαπίας . Εἰπὲ γὰρ μοι , ὅτε ἐκέλευσε σφάγειν τοὺς προσήκοντας , τί ποιήσαι ἐχρῆν , ὀργιζομένου Θεοῦ , τῆς ἀσεβείας αἰχμημένης , οὐδενὸς ὄντος τοῦ δυναμένου τῆς ὀργῆς αὐτοῦ ἐξαρπάσαι ; ἀφεῖναι τὴν ἐκ τῶν οὐρανῶν πληγὴν ἐπὶ τὰς φυλὰς ἀπάσας ἐνεχθῆναι , καὶ πανωλεθρίαν παραδοῦναι τὸ γένος , καὶ μετὰ τῆς κολάσεως περιδεῖν καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἀνίατον γινομένην ; ἡ τιμωρίαν
Lemmas: δείκνυμι ; εἰμί πρότερος διαχρίω , καί ὁρίζω , τίς ποτέ εἰμί πραότης , καί τίς τραχύτης . οὐδέ γάρ ὁ πλήσσω , τραχύτης ἀπλόος , οὐδέ ὁ φείδομαι , πραότης · ἀλλά πρός ἐκεῖνος εἰμί , ὅς ὁ εἰς ταῦτος πλημμέλημα φέρω δύναμαι , καί οὖον ὁ ἀδικέω ἀμύνω , καί σφοδρός ἔκδικος ὁ επηρεασμένος γίγνομαι · ὡς δέ γε μή τοιούτος , νωθρός , καί ὑπειλέω , καί νεκρός οὐδείς ἀγαθός διάκειμαι , οὖον πρᾶος , οὐδέ ἐπιεικής . ὁ παροράω ἀδικέω , ὁ μή ἀλγέω ὑπέρ ὁ ἀδικέω , μηδέ θυμόω ὁ ἐπαίρω , οὐ ἀρετή , ἀλλά κακία · οὐ ἄρα πραότης , ἀλλά νώθεια . ὥστε αὐτός δή οὗτος δείκνυμι αὐτός ὁ πραότης , καί ὅτι οὕτως εἰμί θερμός , ὡς καί προπηδάω , ἐν ὅς έτερος ἀδικέω φέρω , καταχέω οὖον δύναμαι ὁ ὑπέρ ὁ Δίκαιος ἀγανάκτησις · ἧμαι γάρ γοῦν αὐτός κακῶς πάσχω , οὔτε ἀμύνω , οὔτε ἐπεξέρχομαι , ἀλλά μένω φιλοσοφέω διηνεκής . [ 375 ] εἰμί δέ τραχύς εἰμί , καί ὀργίλος , οὐ εἄν ὑπέρ ἕτερος οὕτως ζέω καί διαθερμαίνω , ὑπέρ ὁ αὐτός εἄν καταδέχομαι ηγυχαω , ἀλλά πολύς μᾶλλον τότε εἄν ἐξηγυχήθη . οἶδα γάρ , ὅτι μᾶλλον ἐπί ὁ αἰκία ὁ ἀλλότριος ἀλγέω . ἐκεῖνος δέ ὁ μέν ἄλλος πάσχω κακῶς , αὐτός οὐ μικρός ὁ πάσχω ἀμύνω · ὁ δέ εἰς αὐτός γίγνομαι πλημμέλημα μετά πολύς παρέρχομαι ὁ καρτερία , ἐν ἐκάς ἄκρος εἰμί , καί ὁ μέν ὁ μισοπόνηρος , ὁ δέ ὁ μακρόθυμος ἐπιδείκνυμι . ἀλλά τίς ποιέω χρή , εἶπον ἐγώ ; περιοράω ὁ ἀδικία γ . νομεύς , καί εἰς ὁ πλήθος ἐκβαίνω ὁ κακός ; ἄλλος οὐ εἰμί οὗτος δημαγωγός , οὐδέ μακρόθυμος τις καί ἀνεξικακέω , ἀλλά νωθρός καί ἀναπίπτω . σύ δέ ἰατρός μέν οὐ ἐγγχαλεῖς ὁ σφενδόνη βάλλω κατά πᾶς ὁ σῶμα προαναστέλλω · ὁ τομή , ἐκεῖνος δέ τραχύς εἰμί φημί , ὁ νόσος πολύς σθενόω χαλεπός κατά πᾶς μέσος ὁ δῆμος βούλομαι ἀναχαιτίζω πλήσσω τραχύς ; ἀλλά οὗτος ἄνομος δικάζω . ὁ γάρ προίστημι ὁ δῆμος τοσοῦτος , καί ἔθνος οὗτος σκληρός ἄγω , καί τραχύς , καί δυσήθιον , ἐν προοιμος ἀναστέλλω χρή , καί ἐκ πρόθυμος ἀνακόπτω , ὥστε μή περαιτέρω προβαίνω ὁ δεινός . ἀλλά καταδύω , φημί , Δαίς , καί Αβειρών . τις λέγω ; καί ἐσθίω περιδέω ἱερωσύνη πατέω , καί Θεός νόμος ἀνατρέπω , καί ὁ συνέχω ἅπας διαλύω , λέγω δή ὁ ὁ ιερουσυνιημι ἀξίωμα , καί πᾶς βατός ποιέω ὁ ἄδεια , καί ἀπό ὁ περί οὗτος ριθυμιαω προτίθημι ὁ βούλομαι ὁ Ἱερός καταπατέω περίοδος , καί πᾶς ἄνω καί κάτω γίγνομαι ; ἀλλά οὗτος μάλιστα πραότης οὐ εἰμί , ἀλλά ἀπανθρωπία καί ὠμότης , ὁ περιδέω τοσοῦτος κακός αὐξάνω , καί φείδομαι δικαιοσύνη , ἀπόλλυμι μυριάς τσαπίας . εἶπον γάρ ἐγώ , ὅτε κελεύω σφαγεύς ὁ προσήκω , τίς ποιέω χρή , ὀργίζω Θεός , ὁ ἀσέβεια αἰχμημένης , οὐδείς εἰμί ὁ δύναμαι ὁ ὀργή αὐτός ἐξαρπάζω ; ἀφίημι ὁ ἐκ ὁ οὐρανός πληγή ἐπί ὁ φυλή ἅπας φέρω , καί πανωλεθρία παραδίδωμι ὁ γένος , καί μετά ὁ κόλασις περιδέω καί ὁ ἁμαρτία ἀνίατος γίγνομαι ; ὁ τιμωρία