joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0244.3
Εἰ ἐθεώρεις κλέπτην , φησί , συνέτρεχες αὐτῷ . Τοῦτο πάντων ἀκτίων τῶν κακῶν · τοῦτο μάλιστα ἐστὶ τὸ ἀνατρέπον ἀρετὴν , τὸ ἐκλῦον τὴν περὶ τὰ καλά τῶν πολλῶν σπουδήν , ὅταν μὴ μόνον μὴ ἐπιτιμῶσι τινες , ἀλλὰ καὶ συνθύνται τοῖς ἀμαρτάνουσι . Τοῦτο τοῦ ἀμαρτάνειν οὐχ ἧττον . Ἀκούσον γοῦν Παύλου λέγοντος . Οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν , ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράσσουσι . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ τοῦτο ἀμάρτημα , κἂν μὴ πράττῃ τις τὰ κακά , τὸ συνθῆσθαι τοῖς κακοῖς . Ὁ μὲν γὰρ ἔχει τὴν ἀνάγκην εἰπεῖν , τὴν πεινίαν αἰτιάσασθαι ε , εἰ καὶ μὴ εὐλογῶ αἱ προφάσεις · σὺ δὲ πῶθεν ἐπαινεῖς τὸ γεγενημένον , οὐδὲ τὴν ἐξ αὐτοῦ χαρποῦμενον ἡδονήν ; Κάκιστος μὲν ἴσως καὶ μεταγνώσκεται · σὺ δὲ καὶ ταύτας ἀποκλείεις τὰς θύρας , καὶ τὸ φάρμακον ἀναιρεῖς , καὶ ἀνατρέπεις τὰν τοσαύταν παραμυθίαν , πάντοθεν ἐαυτῷ προχωρῶν τὴν λιμένα τῆς ἐπὶ τὴν μετάνοιαν ἐπανόδου . Ὅταν οὖν ἴδῃ σε , τὸν ἐκτὸς τῆς ἀμαρτίας , καὶ τὸν ὀφειλόντα ἐπιτιμῆσαι , οὐ μόνον μὴ ἐπιτιμῶντα , ἀλλὰ καὶ συσχιάζοντα , καὶ μὴ συσχιάζοντα μόνον , ἀλλὰ καὶ συμπράττοντα , τί γηγήσει περὶ ἑαυτοῦ ; τί δὲ περὶ τοῦ μαθητόντος ; Ὡς γὰρ τὰ πολλὰ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων οὐκ ἐκ διασίας μόνον ταύτας περὶ τῶν πρακτέων φέρουσι τὰς ψήφους , ἀλλὰ καὶ ἐκ τῆς ἑτέρων προαιρέσεως ; διαφθοιρόμενοι · κἂν μὲν ἴδῃ πάντας ἀποστρεφόμενους αὐτὸν ὁ ἁμαρτάνων , μέγα τι καὶ πονηρὸν ἡγήσεται εἰρηθῆναι · ὅταν δὲ μὴ μόνον μὴ ἀγανακτοῦντας , μηδὲ δυσχεραίνοντας , ἀλλὰ καὶ πράσας φέροντας , καὶ συνεραπτομένους , τὸ ἐκ τοῦ συνειδὸτος διαφθείρας λοιπὸν δικαστήριον , τῆς τῶν πολλῶν ψήφῳ συμπαττοῦντος αὐτῷ τῇ διεφθαρμένῃ γνώμῃ , τί οὐ τολμήσει ; πότε δὲ καταγνώσεται ἑαυτοῦ , καὶ παύσεται τοῦ ἀδίκως ἀμαρτάνειν ; Διὸ χρή , κἂν πράττῃ τις τὸ πονηρόν , καταγινώσκειν ἑαυτοῦ · δόξ γὰρ τοῦτο ἐπὶ τὸ ἀποστῆναι τοῦ πονηροῦ · κἂν μὴ πράττῃ τὰ καλά , ἐπαινεῖν τὰ καλά . Ὅδὲς γὰρ ἐπὶ τὴν ἐργασίαν ἢ προθυμία . Ἐνταῦθα μέντοι , ἐπειδὴ καὶ συνεργάται τῶν γινομένων , εἰδὼς τως αὐτὸν μεθ' [ 256 ] ὑπερβολῆς στίζει πάσης . Εἰ γὰρ ἐπιτιμωμένη ἡ κακία τοσοῦτον ἄνθει , καὶ ἐπαινουμένη ἡ ἀρετὴ μᾶλ' ἐκκαλεῖται πρὸς τοὺς ἰδρύοντας τοὺς ἑαυτῆς · τί ἔσται εἰ μὴ τοῦτο γένοιτο ; Τοῦτο ἴδοι τις ἄν καὶ ἐν χωρῷ ἱερῶν πολλάκις γιγνόμενον · εἰ δὲ ἐπὶ τῶν μαθητῶν χαλεπὸν τοῦτο , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τῶν διδασκάλων .
Lemmas: εἰμί θεωρέω κλέπτης , φημί , συντρέχω αὐτός . οὗτος πᾶς Ἀκτίων ὁ κακός · οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ ἀνατρέπω ἀρετή , ὁ ἐκλύω ὁ περί ὁ καλός ὁ πολύς σπουδή , ὅταν μή μόνος μή ἐπιτιμάω τις , ἀλλά καί συντίθημι ὁ ἁμαρτάνω . οὗτος ὁ ἁμαρτάνω οὐ κακός . ἀκούω γοῦν Παῦλος λέγω . οὖον μόνος αὐτός ποιέω , ἀλλά καί συνευδοκέω ὁ πράσσω . οὖον μικρός δέ καί οὗτος ἁμάρτημα , κἀν μή πράσσω τις ὁ κακός , ὁ συντίθημι ὁ κακός . ὁ μέν γάρ ἔχω ὁ ἀνάγκη εἶπον , ὁ πηνιάω αἰτιάομαι ε , εἰμί καί μή εὐλογέω ὁ πρόφασις · σύ δέ πίνω ἐπαινέω ὁ γίγνομαι , οὐδέ ὁ ἐκ αὐτός χαρπουμενω ἡδονή ; Κακός μέν ἴσως καί μεταγιγνώσκω · σύ δέ καί οὗτος ἀποκλείω ὁ θύρα , καί ὁ φάρμακον ἀναιρέω , καί ἀνατρέπω ὁ τοσαυος παραμυθία , πάντοθεν αὐτός προχωρέω ὁ λιμήν ὁ ἐπί ὁ μετάνοια ἐπάνοδος . ὅταν οὖν ὁράω σύ , ὁ ἐκτός ὁ ἁμαρτία , καί ὁ ὀφείλω ἐπιτιμάω , οὖον μόνος μή ἐπιτιμάω , ἀλλά καί συσχίζω , καί μή συσχίζω μόνος , ἀλλά καί συμπράσσω , τίς γηγήσει περί ἑαυτοῦ ; τίς δέ περί ὁ μανθάνω ; ὡς γάρ ὁ πολύς ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος οὐ ἐκ διάσιος μόνος οὗτος περί ὁ πρακτέος φέρω ὁ ψῆφος , ἀλλά καί ἐκ ὁ ἕτερος προαίρεσις ; διαφθορέω · κἀν μέν ὁράω πᾶς ἀποστρέφω αὐτός ὁ ἁμαρτάνω , μέγας τίς καί πονηρός ἡγέομαι λέγω · ὅταν δέ μή μόνος μή ἀγανακτέω , μηδέ δυσχεραίνω , ἀλλά καί πέρνημι φέρω , καί συρράπτω , ὁ ἐκ ὁ σύνοιδα διαφθείρω λοιπός δικαστήριον , ὁ ὁ πολύς ψῆφος συμπατέω αὐτός ὁ διαφθείρω γνώμη , τίς οὖον τολμάω ; πότε δέ καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , καί παύω ὁ ἄδικος ἁμαρτάνω ; Διὸ χρή , κἀν πράσσω τις ὁ πονηρός , καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ · δόξα γάρ οὗτος ἐπί ὁ ἀφίστημι ὁ πονηρός · κἀν μή πράσσω ὁ καλός , ἐπαινέω ὁ καλός . Ὅδὲς γάρ ἐπί ὁ ἐργασία ἢ προθυμία . ἐνταῦθα μέντοι , ἐπεί καί συνεργάτης ὁ γίγνομαι , εἰδοί ὅς αὐτός μετά [ 256 ] ὑπερβολή στίζω πᾶς . εἰμί γάρ ἐπιτιμάω ὁ κακία τοσοῦτος ἄνθος , καί ἐπαινέω ὁ ἀρετή μῆλον ἐκκαλέω πρός ὁ ιδρύω ὁ ἑαυτοῦ · τίς εἰμί εἰμί μή οὗτος γίγνομαι ; οὗτος ὁράω τις ἄν καί ἐν χωράζω ἱερός πολλάκις γίγνομαι · εἰμί δέ ἐπί ὁ μαθητής χαλεπός οὗτος , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ διδάσκαλος .