joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0120.3
ε’ . Θέα δὲ μοι αὐτοῦ καὶ τὴν εὐγνωμοσύνην , καὶ τὴν φιλόσοφον ψυχήν . Καὶ γὰρ ἵππους ἔχων , καὶ στρατόπεδα , καὶ μυρία ὅσα , πάντα ἐκεῖνα ἀφεῖς , τὴν ἄνωθεν ἐπιστάσθαι ῥοπὴν , καὶ αὐτὴ τὴν σωτηρίαν ἀνατίθησιν . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἐγένετό μοι στρατόπεδα καταφυγὴ σοῦ , οὐδὲ χρήματα , οὐδὲ τεῖχη · ἀλλ’ , Ἐγένετο Κύριος καταφυγὴ τῷ πένητι . Αὐτὸς με , φησίν , ἐν ἀσφαλείᾳ κατέστησεν · οὐδὲν γὰρ ταύτης ἴσον τῆς καταφυγῆς , καὶ εἰς εὐκολίας καὶ ἀσφαλείας λόγον . Τὰς μὲν γὰρ ἄλλας καταφυγὰς καὶ ἐπιbou - λεύσεται ἄν , καὶ ταχέως εὕρει ἂν ἐνι καὶ ἐξ ἐτολμου , ἀλλὰ καὶ χρόνῳ καὶ τόπῳ καὶ μυρίαις κωλύσει περιστασίαι · ταύτην δὲ πλησίον οὖσαν εὐρίσκεις , μὲν ἐκὼν μετὰ ἀχριδείας ἐπιζητήσης . Ἐστι γὰρ λαλούντός σου ἐρῶ , Ἰδοὺ πάρειμι . Καὶ , Θεὸς ἐγγίζων ἐμοί εἰμι , καὶ οὐ Θεὸς πόρρωθεν . Οὐ τοίνυν δεῖ δρόμου ἡμῖν , οὐδὲ ἀποδημίας , ἀλλὰ καὶ οἴκοι καθημένους ταύτην ἐπιστάσθαι τὴν καταφυγὴν ἐνι . Καὶ ποτὲ μὲν ἐξαιρεῖ τῶν κινδύνων · ποτὲ δὲ καὶ αὐτοὺς ποιεῖ λαμπροτέρους , καὶ τῶν ἐχθρῶν δυνατωτέρους , καὶ ἀμφοτέροις καὶ καιρῷ τῷ προσήκοντι . Ὅταν γὰρ μετριάζωσι οἱ ἀπολαύνοντες , ἀμφοτέρα διδωσιν . Εἰ δὲ μὴ σφῶρα τοῦτο ἔχοιεν τὸ κατόρθωμα , μέχρι τῆς ἔνδης ἔστακται , ὥστε μὴ τῇ προσθήκῃ τοῦ δυστέρου εἰς ἀπόνοιαν αὐτοὺς ἐλθεῖν . Ἴνα δὲ μάθης ὅτι πολλάκισ τοῦτο εἰς ἀπόνοιαν ἄγει , ὁ Ἐκκίας ἐντεῦθεν ἐπήρθη · ἀλλ’ ὅμως οὐδὲ οὕτως αὐτὸν παρέδεν , ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ τῆς νίκης εὐημερία ἐπήρεν αὐτὸ τὴν διάνοιαν , τὴν ἀπὸ τῆς ἀξιώσεως αὐτῷ διόρθωσιν ἐπἡγαγε · Βοηθὸς ἐν εὐκαιρίαις , ἐν ὀλιγέσει . Τί ἐστιν , Ἐν εὐκαιρίαις ; Εἰς καιρὸν , φησίν , ἐπικαίρως . Διπλὴν λέγει τὴν εὐκαιρίαν , ὅτι καὶ βοηθεῖ , καὶ ὅτι εἰς καιρόν . Εὐκαιρίαν γὰρ ἐνταῦθα τὴν ὀλιγίην λέγει . Τί δήποτε ; Ὅτι φιλοσοφίας μῆτηρ ἐστι . καὶ τοῦ θανάτου ἐξελεῖσται τὸν ἄνθρωπον , καὶ τοῦ Θεοῦ ἑ μάλιστα ἐπιστάται τὴν ῥοπὴν . Τότε βραδυμα ἀνήρπεται , καὶ διάγνωσις · τότε σπουδαιότεροι περὶ τὰς ἱκετηρίας γινομένθα . Καὶ καθάπερ ὁ χειμὼν ἐπιπθὲς καιρὸς πρὸς γεωργίαν ἐστι τῆς γῆς · [ 101 ] οὕτως ἡ ὀλιγίς πρὸς ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς . Ἄει μὲν γὰρ δεόμεθα αὐτοῦ τῆς βοηθείας , καὶ ἐν εὐημερίαις δντες · τότε δὲ μάλιστα , ὅταν ἐν ὀλιγέσει ὦμεν . Βοηθός . Ἐνταῦθα καὶ ἕτερόν τι ἠνίσατο · ὅτι δεῖ καὶ ἡμᾶς ἐνεργοὺς
Lemmas: εἰ . Θέα δέ ἐγώ αὐτός καί ὁ εὐγνωμοσύνη , καί ὁ φιλόσοφος Ψυχή . καί γάρ ἵππος ἔχω , καί στρατόπεδον , καί μυρίος ὅσος , πᾶς ἐκεῖνος ἀφίημι , ὁ ἄνωθεν ἐφίστημι ῥοπή , καί αὐτός ὁ σωτηρία ἀνατίθημι . οὖον γάρ εἶπον , γίγνομαι ἐγώ στρατόπεδον καταφυγή σύ , οὐδέ χρῆμα , οὐδέ τεῖχος · ἀλλά , γίγνομαι Κύριος καταφυγή ὁ πένης . αὐτός ἐγώ , φημί , ἐν ἀσφάλεια καθίστημι · οὐδείς γάρ οὗτος ἴσος ὁ καταφυγή , καί εἰς εὐκολία καί ἀσφάλεια λόγος . ὁ μέν γάρ ἄλλος καταφυγή καί ἐπιbou - λεύσσω ἄν , καί ταχέως εὖρος εἄν ἐνι καί ἐκ τολμέω , ἀλλά καί χρόνος καί τόπος καί μυρίος κωλύω περιίστημι · οὗτος δέ πλησίος εἰμί εὑρίσκω , μέν ἔκω μετά ἀχριδείας επιζήτηση . εἰμί γάρ λαλέω σύ εἴρω , ἰδέ πάρειμι . καί , θεός ἐγγίζω ἐγώ εἰμί , καί οὖον θεός πόρρωθεν . οὖον τοίνυν δεῖ δρόμος ἐγώ , οὐδέ ἀποδημία , ἀλλά καί οἴκοι κάθημαι οὗτος ἐφίστημι ὁ καταφυγή ἐνι . καί ποτέ μέν ἐξαιρέω ὁ κίνδυνος · ποτέ δέ καί αὐτός ποιέω λαμπρός , καί ὁ ἐχθρός δυνατός , καί ἀμφότερος καί καιρός ὁ προσήκω . ὅταν γάρ μετριάζω ὁ ἀπολαύω , ἀμφότερος δίδωμι . εἰμί δέ μή σφῶρα οὗτος ἔχω ὁ κατόρθωμα , μέχρι ὁ ἐνδέω στακτή , ὥστε μή ὁ προσθήκη ὁ δυστερεω εἰς ἀπόνοια αὐτός ἔρχομαι . ἵνα δέ μανθάνω ὅτι πολλάκις οὗτος εἰς ἀπόνοια ἄγω , ὁ Ἐκκίας ἐντεῦθεν ἐπαίρω · ἀλλά ὅμως οὐδέ οὕτως αὐτός παροράω , ἀλλά ἐπεί ὁ ὁ Νίκη Εὐημερία ἐπαίρω αὐτός ὁ διάνοια , ὁ ἀπό ὁ ἀξίωσις αὐτός διόρθωσις ἐπάγω · βοηθός ἐν εὐκαιρία , ἐν ὀλιγέσει . τις εἰμί , ἐν εὐκαιρία ; εἰς καιρός , φημί , ἐπίκαιρος . Διπλός λέγω ὁ εὐκαιρία , ὅτι καί βοηθέω , καί ὅτι εἰς καιρός . Εὐκαιρία γάρ ἐνταῦθα ὁ ὀλιγίην λέγω . τις δήποτε ; ὅτι2 φιλοσοφία μήτηρ εἰμί . καί ὁ θάνατος ἐξελαύνω ὁ ἄνθρωπος , καί ὁ Θεός ὅς μάλιστα ἐπιστάτης ὁ ῥοπή . τότε βραδυμα ἀναρπάζω , καί διάγνωσις · τότε σπουδαῖος περί ὁ ἱκετηρία γίγνομαι . καί καθάπερ ὁ χειμών πίπτω καιρός πρός γεωργία εἰμί ὁ γῆ · [ 101 ] οὕτως ὁ ὀλιγίς πρός ἐπιμέλεια ὁ Ψυχή . ἀάω μέν γάρ δήω αὐτός ὁ βοήθεια , καί ἐν εὐημερία δντες · τότε δέ μάλιστα , ὅταν ἐν ὀλιγέσει εἰμί . Βοηθός . ἐνταῦθα καί ἕτερος τίς νίσσομαι · ὅτι δεῖ καί ἐγώ ἐνεργός