joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0280.4
ὡς διατρεῖ πᾶσα ἡ κτίσις , ἥλιος καὶ σελήνη , ἡμέρα καὶ νὺξ , καὶ ἀστέρες , καὶ γῆς b καὶ φύσεως δρόμος . Ἐντολαὶ εἰσιν αἱ τῇ φύσει δοθεῖσαι ἐξ ἀρχῆς , ὅτε τὸν ἄνθρωπον ἐπλάσσε , περὶ ὧν φησιν ὁ Παῦλος · Ὅταν γὰρ ἔθνη , τὰ μὴ νόμον ἔχοντα , φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιοῦσιν , οὗτοι νόμον μὴ ἔχοντες , ἑαυτοῖς εἰσὶ νόμος . Καὶ πάλιν · Συνήδομαι γὰρ τῷ νόμῳ τοῦ θεοῦ κατὰ τὸν ἔσω ἄνθρωπον . Ἐντολαὶ εἰσιν αἱ αἱ γραπταί . Καὶ αὗται πᾶσαι μεμενηκασιν . Εἰ δὲ τινες κατελύθησαν , οὐχ ἐπὶ τὸ χειρόν , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ βέλτιον μεταρρυθμισθεῖσαι . Τὸ γὰρ , Οὐ φονεύσεις , οὐ κατελύθη , ἀλλ’ ἐπετάθη · καὶ τὸ , Οὐ μοιχεύσεις , οὐχ ἠφανίσθη , ἀλλὰ μεῖζον γέγονε . Διὸ καὶ ἔλεγε , Οὐχ ἥλθον καταλῦσαι τὸν νόμον , τὸ τοὺς προφήτας , ἀλλὰ πληρῶσαι . Ὁ γὰρ μὴ ὀργιζόμενος , πολλῷ μᾶλλον τοῦ φόνου ἀφέξεταί · καὶ ὁ μὴ βλέπων ἀκολάστως ὀφθαλμοῖς , μακρότερον τῆς μοιχείας ἐσκήνεται . Ὁ τοίνυν νόμος τοῦτο μάλιστα ἔχει τὸ ἐξαιρετον , τὸ ἀλάαντον , τὸ διηνεκές , καὶ ὁ τῆς κτίσεως , καὶ ὁ φυσικός , καὶ ὁ τῆς φιλοσοφίας , καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης . Διὸ φησιν · Ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ παρελεύσονται , οἱ δὲ λόγοι μου οὐ μὴ παρελεύσωνται · τὸ ἀκίνητον αὐτῶν δηλῶν . Πάντα γὰρ ὅσα ἂν βούληται μένειν ὁ θεός , μένει διηνεκῶς , καὶ οὐδὲν ἐστὶ τὸ κινοῦν αὐτά . Πεποιημέναι ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι . Τί ἐστιν , Ἐν ἀληθείᾳ καὶ εὐθύτητι ; Οὐδὲν αὐταῖς , φησὶ , σκολόν , οὐδὲν στραγγυλιώδες , οὐδὲν ἀσαφές , οὐδὲν πρὸς χάριν τινά , ἢ ἀπέχθειαν , ἀλλὰ πάντα πρὸς τὸ συμφέρον καὶ λυστελές · οὐ καθάπερ οἱ ἀνθρώπινοι νόμοι , πολὺ μὲν ἔχοντες τὸ ἐπίκηρον , πολὺ δὲ τὸ ἀσαφές , πολὺ δὲ τὸ ἀνθρώπινον . Καὶ γὰρ ἀπὸ ἀνθρωπίων παθῶν πολλοὶ πολλάκις ἐτέθησαν . Καὶ γὰρ τὸν ἔχθρὸν ἀμυνόμενος , ἢ φίλῳ χαρίζεσθαι βουλόμενος , οὕτω τὰ γράμματα συνέθηκαν . Ἄλλ’ οὐχ οἱ θεοὶ τοιούτοι , ἀλλ’ ἥλιον φαιδρότερον μένοντες , τὸ συμφέρον τῶν νομοθετουμένων ἐπιζητοῦντες , καὶ πρὸς ἀρετὴν αὐτοὺς ἐπαναγόντες , καὶ πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων ἀλήθειαν , οὐ πρὸς τὰ ψευδὴ ταῦτα , πλοῦτον λέγω καὶ δυναστείαν ( ταῦτα γὰρ ψευδῆ · τὰ δὲ τοῦ θεοῦ ἀληθῆ ) , οὐχ ὅπως γένοιντο εὐπρώτεροι , οὐδ’ ὅπως τῶν παρόντων ἐπιτύχοιεν , ἀλλ’ ὅπως τῶν μελλόντων ἀπολαύσαιεν , διδάσκοντες . Περὶ τῶν ἀληθῶν πραγμάτων καὶ ὀρθῶν , καὶ οὐδὲν ἔχοντων διεστραμμένον , ἅπαντα εἶπον ἐκεῖνοι οἱ νόμοι . Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ . Τί ἐστι , Πισταί ; Βέβαιαι , μένουσαι . Κἄν γὰρ παραβαθῶσιν , αἱ τιμωρίαι ἐπονται , καὶ αὗται οὐ σαλεύουται · εἰ δὲ ἄνθρωποι παραβαίνωσι , ἀλλ’ ὁ θεὸς αὐτὰς ἐστίχει . Μὴ τοίνυν λέγε , ὅτι πρὸς ἀπειλὴν εἰρηται τὰ εἰρημένα , ἢ ὑπερβολικῶς . Οὐδεὶς νομοθετῶν πρὸς ἀπειλὴν λέγει μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς σωφρονημόν . Εἰ δὲ οὐ σφόδρα πιστεύεις ὑπὲρ τῶν μελλόντων , ἀπὸ τῶν παρελθόντων λάμβανε τὴν ἀπόδειξιν . Ὁ γοῦν [ 275 ] ἐπὶ τοῦ Νώε κατακλυσμός , καὶ ἡ ἐπὶ τῶν Σοδόμων πυρτολήσις , καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ Φαραὼ ἀπώλεια , καὶ ἡ τῶν Ἰουδαίων πανωλεθρία , καὶ αἱ αἰχμαλωσίαι , καὶ οἱ πόλεμοι , ἅρα ἀπειλαὶ εἰσιν , ἢ πείρας πραγμάτων ; Εἰ δὲ τὰ ἐν τῷ τύπῳ γέγονε , πολλῷ μᾶλλον τὰ ἐν τῇ ἀληθείᾳ , ὅσω καὶ μεῖζον ἡ ποινὴ τῶν αὐτοῖς τετολμημένων μετὰ τοσαύτην θεραπείαν καὶ διόρ -
Lemmas: ὡς διατρέω πᾶς ὁ κτίσις , ἥλιος καί σελήνη , ἡμέρα καί νύξ , καί ἀστήρ , καί γῆ b καί φύσις δρόμος . ἐντολή εἰμί ὁ ὁ φύσις δίδωμι ἐκ ἀρχή , ὅτε ὁ ἄνθρωπος πλάσσω , περί ὅς φημί ὁ Παῦλος · ὅταν γάρ ἔθνος , ὁ μή νόμος ἔχω , φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος νόμος μή ἔχω , ἑαυτοῦ εἰμί νόμος . καί πάλιν · συνήδομαι γάρ ὁ νόμος ὁ θεός κατά ὁ εἴδομαι ἄνθρωπος . ἐντολή εἰμί ὁ ὁ γραπτός . καί οὗτος πᾶς μένω . εἰμί δέ τις καταλύω , οὐ ἐπί ὁ χείρων , ἀλλά ἐπί ὁ ἀγαθός μεταρρυθμίζω . ὁ γάρ , οὖον φονεύω , οὖον καταλύω , ἀλλά ἐπιτείνω · καί ὁ , οὖον μοιχεύω , οὐ ἀφανίζω , ἀλλά μείζων γίγνομαι . Διὸ καί λέγω , οὐχ ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος , ὁ ὁ προφήτης , ἀλλά πληρόω . ὁ γάρ μή ὀργίζω , πολύς μᾶλλον ὁ φόνος ἀπέχω · καί ὁ μή βλέπω ἀκόλαστος ὀφθαλμός , μακρός ὁ μοιχεία σκηνέω . ὁ τοίνυν νόμος οὗτος μάλιστα ἔχω ὁ ἐξαίρω , ὁ ἀλάω , ὁ διηνεκής , καί ὁ ὁ κτίσις , καί ὁ φυσικός , καί ὁ ὁ φιλοσοφία , καί ὁ Καινή διαθήκη . Διὸ φημί · ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ παρέρχομαι , ὁ δέ λόγος ἐγώ οὖον μή παρέρχομαι · ὁ ἀκίνητος αὐτός δηλόω . Πάν γάρ ὅσος εἄν βούλομαι μένω ὁ θεός , μένω διηνεκής , καί οὐδείς εἰμί ὁ κινέω αὐτός . ποιέω ἐν ἀλήθεια καί εὐθύτης . τις εἰμί , ἐν ἀλήθεια καί εὐθύτης ; οὐδείς αὐτός , φημί , σκῶλος , οὐδείς στραγγυλιωδη , οὐδείς ἀσαφής , οὐδείς πρός χάρις τις , ἢ ἀπέχθεια , ἀλλά πᾶς πρός ὁ συμφέρω καί λυστελές · οὖον καθάπερ ὁ ἀνθρώπινος νόμος , πολύς μέν ἔχω ὁ ἐπικηρος , πολύς δέ ὁ ἀσαφής , πολύς δέ ὁ ἀνθρώπινος . καί γάρ ἀπό Ἀνθρωπίων πάθος πολύς πολλάκις τίθημι . καί γάρ ὁ ἐχθρός ἀμύνω , ἢ φίλος χαρίζομαι βούλομαι , οὗτος ὁ γράμμα συντίθημι . ἄλλος οὐ ὁ θεός τοιοῦτος , ἀλλά ἥλιος φαιδρός Μένων , ὁ συμφέρω ὁ νομοθετέω ἐπιζητέω , καί πρός ἀρετή αὐτός ἐπανάγω , καί πρός ὁ ὁ πρᾶγμα ἀλήθεια , οὖον πρός ὁ ψευδής οὗτος , πλοῦτος λέγω καί δυναστεία ( οὗτος γάρ ψευδής · ὁ δέ ὁ θεός ἀληθής ) , οὐ ὅπως γίγνομαι εὐπρώτεροι , οὐδέ ὅπως ὁ πάρειμι ἐπιτυγχάνω , ἀλλά ὅπως ὁ μέλλω ἀπολαύω , διδάσκω . περι ὁ ἀληθής πρᾶγμα καί ὀρθός , καί οὐδείς ἔχω διαστρέφω , ἅπας εἶπον ἐκεῖνος ὁ νόμος . πιστός πᾶς ὁ ἐντολή αὐτός . τις εἰμί , πιστός ; Βέβαιος , Μένων . κἀν γάρ παραβαίνω , ὁ τιμωρία ἕπω , καί οὗτος οὖον σαλεύω · εἰμί δέ ἄνθρωπος παραβαίνω , ἀλλά ὁ θεός αὐτός στείχω . μή τοίνυν λέγω , ὅτι πρός ἀπειλή ἐρω ὁ εἴρω , ἢ ὑπερβολικός . οὐδείς νομοθέτης πρός ἀπειλή λέγω μόνος , ἀλλά καί πρός σωφρονέω . εἰμί δέ οὖον σφόδρα πιστεύω ὑπέρ ὁ μέλλω , ἀπό ὁ παρέρχομαι λαμβάνω ὁ ἀπόδειξις . ὁ γοῦν [ 275 ] ἐπί ὁ Νώε κατακλυσμός , καί ὁ ἐπί ὁ Σόδομα πυρτολήσις , καί ὁ ἐπί ὁ Φαραώ ἀπώλεια , καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος πανωλεθρία , καί ὁ αἰχμαλωσία , καί ὁ πόλεμος , ἄρα ἀπειλή εἰμί , ἢ πείρω πρᾶγμα ; εἰμί δέ ὁ ἐν ὁ τύπος γίγνομαι , πολύς μᾶλλον ὁ ἐν ὁ ἀλήθεια , ὅσος καί μείζων ὁ ποινή ὁ αὐτός τολμάω μετά τοσοῦτος θεραπεία καί διόρ -