joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0425.1
ρὸς τοῦ λαλῆσαι . Εἰ γὰρ διαπαντὸς ἀναῴχθαι ἔδει , οὐκ ἂν ἐγένοντο θύραι · εἰ δὲ διαπαντὸς κειλεύσθαι ἔχρη , οὐκ ἔδει φυλακήν . Τῇ γὰρ κειλευμένῳ τί ἂν τις φυλάξειν ; Ἄλλὰ διὰ τοῦτο θύρα καὶ φυλακή , ἵνα καιρῷ ἐπιτιθεῖν ἕκαστα ἐργαζόμεθα . Ἕτερος δὲ φησίν , Συρὸν καὶ σταθμὸν ποίησαι τῇ σαυτοῦ γλώττῃ , πλείονα ἀκριβείας ἀπατῶν , ἵνα μὴ μόνον ἐκφέρων ῥήματα ἀ δεῖ , ἀλλὰ καὶ μετὰ τῆς προσήκουσας ἀκριβείας σταθμίζωντες , ὡς ἂν εἴποι τις , καὶ διερευνοῦμενοι . Εἰ γὰρ ἐπὶ χρυσοῦ τοῦτο ποιοῦμεν , καὶ ὕλης ἀπολλυμένης , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ ῥημάτων ποιεῖν δεῖ , ὥστε μηδὲν ὑστερεῖν , ἢ περιτεῦειν . Διὸ καὶ τις φησι · Μὴ καλύψῃς λόγον ἐν καιρῷ σωτηρίας . Εἶδες καιρὸν ἐξόντος ; Ἕτερος δὲ καιρὸν σιγῆς λέγων , φησίν · Εἰ ἔστι σοι λόγος , καιρὸν σιγῆς λέγων , φησίν · Εἰ ἔστι σοι λόγος , ἀποκρίθητι b · εἰ δὴ μὴ , ἔστω ἡ χεὶρ σου ἐπὶ τῷ στόματί σου . Καὶ πάλιν , Ὁ πλεονάζων ἐν λόγῳ , μωφηθήσεται . Καὶ , Κρείσσων ἄνθρωπος ἀποκρύπτων τὴν μωρίαν αὐτοῦ , ἢ ἄνθρωπος ἀποκρύπτων τὴν σοφίαν αὐτοῦ . Ἦκουσας λόγον ; Ἐγκαθιστάντω σοι . Θάρσει , οὐ μὴ σε βλάψῃ . Καὶ πάλιν . Ἀπὸ προσώπου λόγου ὠδινήσει μωρὸς , ὡς ἀπὸ προσώπου βρέφους ἢ τίκτουσα . Εἶτα καὶ περὶ μέτρου · Ἀλάθησον , γεασίτοχε , εἰ χρεία σοι , μάλισ δὲ · ἐὰν ἐπερωτηθῆς , κεφαλαιῶσον ἐν ὀλίγοις πολλά . Πολλῆς γὰρ χρεία ἐπιστάσεως τῶν λογισμῶν , ὥστε τῇ ἐξουσίᾳ τῆς γλώττης μετὰ πολλῆς κεχρῆσθαι τῆς ἀσφαλείας . Διὸ καὶ πάλιν ἔλεγεν · Ἔστιν ἐλεγχος , καὶ οὐκ ἔστιν ὥραιος · καὶ ἔστι τις σιγῶν καὶ εὐφυκούμενος σοφός . Οὐ γὰρ δὴ μόνον σιγᾶν δεῖ , καὶ φθέγγεσθαι εὐκλῆς , ἀλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς τῆς χάριτος . Διὸ καὶ Παῦλος ἔλεγεν , Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι , ἁλάτι ἠρτυμένος , εἰδέναι πῶς δεῖ ὑμᾶς ἐκ ἑκάστῳ ἀποκρίνεσθαι .
Lemmas: ἄρος ὁ λαλέω . εἰμί γάρ διαπαντός ἀναΐσσω ἐσθίω , οὐ εἄν γίγνομαι θύρα · εἰμί δέ διαπαντός κέλλω χράω , οὐ ἐσθίω φυλακή . ὁ γάρ κελεύω τίς εἄν τις φυλάσσω ; ἀλλά διά οὗτος θύρα καί φυλακή , ἵνα καιρός ἐπιτίθέω ἕκαστος ἐργάζομαι . ἕτερος δέ φημί , Σύρος καί σταθμόν ποιέω ὁ σεαυτοῦ γλῶσσα , πλείων ἀκρίβεια ἀπάτη , ἵνα μή μόνος ἐκφέρω ῥῆμα ὅς δεῖ , ἀλλά καί μετά ὁ προσακούω ἀκρίβεια σταθμίζω , ὡς εἄν εἶπον τις , καί διερευνουμενοω . εἰμί γάρ ἐπί χρυσός οὗτος ποιέω , καί ὕλη ἀπόλλυμι , πολύς μᾶλλον ἐπί ῥῆμα ποιέω δεῖ , ὥστε μηδείς ὑστερέω , ἢ περιτείνω . Διὸ καί τις φημί · μή καλύπτω λόγος ἐν καιρός σωτηρία . εἶδον καιρός ἔχω ; ἕτερος δέ καιρός σιγή λέγω , φημί · εἰμί εἰμί σύ λόγος , καιρός σιγή λέγω , φημί · εἰμί εἰμί σύ λόγος , ἀποκρίνω b · εἰμί δή μή , ἵστημι ὁ χείρ σύ ἐπί ὁ στόμα σύ . καί πάλιν , ὁ πλεονάζω ἐν λόγος , μωφηθήσεται . καί , κρείσσων ἄνθρωπος ἀποκρύπτω ὁ μωρία αὐτός , ἢ ἄνθρωπος ἀποκρύπτω ὁ σοφία αὐτός . ἀκούω λόγος ; Ἐγκαθίστημι σύ . Θάρσος , οὖον μή σύ βλάπτω . καί πάλιν . ἀπό πρόσωπον λόγος ὠδίνω μωρός , ὡς ἀπό πρόσωπον βρέφος ἢ τίκτω . εἶτα καί περί μέτρον · Ἀλάθησον , γεασίτοχε , εἰμί χρεία σύ , Μάλις δέ · ἐάν ἐπερωτάω , κεφαλαιόω ἐν ὀλίγος πολύς . Πολλῆς γάρ χρεία ἐπίστασις ὁ λογισμός , ὥστε ὁ ἐξουσία ὁ γλῶσσα μετά πολύς χράομαι ὁ ἀσφάλεια . Διὸ καί πάλιν λέγω · ἔρτις ἔλεγχος , καί οὐ εἰμί ὡραῖος · καί εἰμί τις σιγάω καί ευφυκοω σοφός . οὖον γάρ δή μόνος σιγάω δεῖ , καί φθέγγομαι Εὐκλῆς , ἀλλά καί μετά πολύς ὁ χάρις . Διὸ καί Παῦλος λέγω , ὁ λόγος σύ πάντοτε ἐν χάρις , αλάτι ἀρτύω , οἶδα πῶς δεῖ σύ ἐκ ἕκαστος ἀποκρίνω .