joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0301.2
δυνατός , ἐὰν ἐν τῷ οὐρανῷ δηλοῖ πραττόμενα . Εἰ δὲ ἐν τῇ γῇ οὐχ οὕτως , οἱ ἀναξίους ἑαυτοὺς καθιστῶσιν · αἴτιοι . Καὶ ἕτερος δ' ἂν τις τοῦτον μεταχειρίσεται [ 298 ] τὸν λόγον , ὅτι πολλὰ καὶ διὰ μακροθυμίας οὐδέπω τὴν κατ' ἀξίαν λαμβάνει ἀντίδοσιν . Διὰ τοῦτο καὶ πονηροὶ δικαίων περιγίνονται , οὐ βουλομένου τοῦ φιλανθρώπου Θεοῦ παρὰ πόδας ἕκαστον τὰς εὐθύνας ἀπαίτειν τῶν πεπλημμελημένων · ἐπεὶ πάλαι ἂν τὸ γένος ἀνθρωπασθὲν τὸ ἡμέτερον . Τοῦτο τοίνυν ἐνταῦθα φησιν , ὅτι δυνατὸς μὲν ἐστὶ καὶ ἰσχυρός , καὶ οἷός τε ἐπεξελθεῖν · καὶ δήλον ἐκ τῶν ἐν τῷ οὐρανῷ γενομένων · οὐ ποιεῖ δὲ τοῦτο , πανταχοῦ τῇ μακροθυμίᾳ χρώμενος , καὶ εἰς μετάνοιαν ἕλκων τοὺς ἐν πονηρίᾳ ζῶντας . Τὰ εἰδώλα τῶν ἔθνων ἀργύριον καὶ χρυσίον , ἔργα χειρῶν ἀνθρώπων . Στέμα ἔχουσι , καὶ οὐ λαλήσουσιν · ὀφθαλμοὺς ἔχουσι , καὶ οὐκ ὄψονται · ὦτα ἔχουσι , καὶ οὐκ ἀκούσουσι · ῥῖνας ἔχουσι , καὶ οὐκ ὀσφρανθήσονται · χεῖρας ἔχουσι , καὶ οὐ ψηλαφήσουσι · πόδας ἔχουσι , καὶ οὐ περιπατήσουσι · οὐ φωνήσουσιν ἐν τῷ λάργυρι αὐτῶν . Ὁμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτά . Ἐν μὲν τῷ ἑκατοστῷ πέμπτῳ ψαλμῷ τὴν μανίαν αὐτῶν διηγούμενος ἔλεγεν , ὅτι Τοὺς υἱοὺς αὐτῶν καὶ τὰς θυγατέρας ἔθυσαν τοῖς δαιμονίοις · ἐν δὲ τῷ παρόντι τὴν ἀνεισθησίαν , ὅτι ταῖς ἀψύχοις ὕλαις προσετίθησαν . Καὶ πάντα αὐτῶν ἐπεισὶ τὰ μέλη , πλατυτέραν τὴν κωμωδίαν ἐργαζόμενον . Ἔπει καὶ ἐπάγων φησίν · Ὁμοιοι αὐτοῖς γένοιντο οἱ ποιοῦντες αὐτά , καὶ πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ' αὐτοῖς . Καίτοι γε τοῦτο ἀρετὴ τὸ εἶναι Ἰσα Θεῷ · ἀλλ' ἐνταῦθα κατάρα γέγονεν . Ἐννόησον οὖν τίνες ἂν εἰεν , ὅταν ἡ πρὸς αὐτοὺς ὁμοίωσις ἀντὶ ἀρᾶς προσφέρεται τῆς ἐσχάτης . Καὶ καλῶς οὕτω τὸν λόγον ἐξηγκράτισε , κωμωδῶν αὐτοὺς εἰς ἐσχάτην ἀνοιτίαν , καὶ καταγελάστους δεϊκνύς . Πῶς γὰρ οὐ καταγέλαστον , εἰπέ μοι , τὸ προσδεδεσθαι ἑοάνων τύπον ἔχοντι τῆς ἐσχάτης ἀζημιωνης ; Τίς γὰρ ἂν ἐλοῖτο γυμνὴν γυναῖκα ἰδεῖν ; Ὁ δὲ δαίμων καὶ γυμνῷ τύπῳ παραδεδρεύει . Καὶ νῦν μὲν πορνείας εἰκόνες τὰ ἑδανα , νῦν δὲ μανίας τῆς κατὰ τῶν ἀρρένων . Τί γὰρ ἂν ὁ ἀεὶ τὸς βούλεται ; τί δὲ ὁ Γανυμήδης ; τί δὲ ὁ διώκων τὴν παρθένον Ἀπόλλων ; τί δὲ τὰ ἕτερα μυσαρὰ σχήματα ; Πανταχοῦ ἀσελγεία , πανταχοῦ ἀκολασία , πανταχοῦ μίξεων ἀθέσμων καὶ ἐρώτων λυσσωτῶν τύποι . Καὶ γὰρ τὰ ἑδανα , καὶ αἱ ἑορταί , καὶ αἱ πανηγύρεις , καὶ αἱ τελεταί , ἔλεγχοι καὶ ὑπομνήματα καὶ διδασκαλία τῶν ἀτόπων εἰσίν . Οὐ μόνον δὲ τῶν αἰσχρῶν , ἀλλὰ καὶ φόνων τῶν πρὸς ἀνθρώπους . Ὦδε καὶ ἀποτροπαίζονται τοὺς δαίμονας . Οὐδὲν γὰρ ἕτερον παρ' ἐκείνοις , ἢ ἀσελγεία , καὶ μέθαι ἀκόλαστοι , καὶ ὠμότης , καὶ ἀπανθρωπία , καὶ μαιμονίαι , καὶ τὰς ὀφθαλμὸς δίας ἐντεῦθεν συνισταμένας ἴδοι τις ἂν . Κωμωδήσας τοίνυν τὸν εἰδώλων τὴν ἀναίσθησιν , καὶ τὴν ἀνοιτίαν τῶν πεποιθότων αὐτοῖς , μεταγεί τὸν λόγον ἐπὶ τὸν τοῦ Θεοῦ ὕμνον λέγων · Οἷος Ἰσραὴλ ἡλπίσεν ἐπὶ Κύριον · βοηθός καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν . Οἷος Ἀσώρ ἡλπίσεν ἐπὶ Κύριον · βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν . Οἱ φυλούμενοι τὸν Κύριον ἡλπίσαν ἐπὶ Κύριον · βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστὴς αὐτῶν ἐστιν . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ ἀνα -
Lemmas: δυνατός , ἐάν ἐν ὁ οὐρανός δηλόω πράσσω . εἰμί δέ ἐν ὁ γῆ οὐ οὕτως , ὁ ἀνάξιος ἑαυτοῦ καθίστημι · αἴτιος . καί ἕτερος δέ εἄν τις οὗτος μεταχειρίζω [ 298 ] ὁ λόγος , ὅτι πολύς καί διά μακροθυμία οὐδέπω ὁ κατά ἄξιος λαμβάνω ἀντίδοσις . Ζεύς οὗτος καί πονηρός Δίκαιος περιγίγνομαι , οὖον βούλομαι ὁ φιλάνθρωπον Θεός παρά πούς ἕκαστος ὁ εὐθύνω ἀπαιτέω ὁ πλημμελέω · ἐπεί πάλαι εἄν ὁ γένος ἀνθρωπέω ὁ ἡμέτερος . οὗτος τοίνυν ἐνταῦθα φημί , ὅτι δυνατός μέν εἰμί καί ἰσχυρός , καί οἷος τε ἐπεξέρχομαι · καί δῆλος ἐκ ὁ ἐν ὁ οὐρανός γίγνομαι · οὖον ποιέω δέ οὗτος , πανταχοῦ ὁ μακροθυμία χράω , καί εἰς μετάνοια ἕλκω ὁ ἐν πονηρία ζῶ . ὁ εἴδωλον ὁ ἔθνος ἀργύριον καί χρυσίον , ἔργον χείρ ἄνθρωπος . Στέμα ἔχω , καί οὖον λαλέω · ὀφθαλμός ἔχω , καί οὐ ὁράω · οὖς ἔχω , καί οὐ ἀκούω · ῥίς ἔχω , καί οὐ ὀσφραν́ͅζω · χείρ ἔχω , καί οὖον ψηλαφάω · πούς ἔχω , καί οὖον περιπατέω · οὖον φωνέω ἐν ὁ λάργυρι αὐτός . ὁμοιόω αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός . ἐν μέν ὁ ἑκατοστός πέμπτος ψαλμός ὁ μανία αὐτός διηγέομαι λέγω , ὅτι ὁ υἱός αὐτός καί ὁ θυγάτηρ θύω ὁ δαιμόνιος · ἐν δέ ὁ πάρειμι ὁ ἀνίημι , ὅτι ὁ ἄψυχος ὕλη προστίθημι . καί πᾶς αὐτός ἔπειμι ὁ μέλος , πλατύς ὁ κωμῳδία ἐργάζομαι . ἔπος καί ἐπάγω φημί · ὁμοιόω αὐτός γίγνομαι ὁ ποιέω αὐτός , καί πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός . καίτοι γε οὗτος ἀρετή ὁ εἰμί Ἴσος Θεός · ἀλλά ἐνταῦθα κατάρα γίγνομαι . ἐννοέω οὖν τίς εἄν ἄγω , ὅταν ὁ πρός αὐτός ὁμοίωσις ἀντί ἀρά προσφέρω ὁ ἔσχατος . καί καλῶς οὗτος ὁ λόγος ἐξηγκράτισε , κωμωδός αὐτός εἰς ἔσχατος ἀνοητία , καί καταγέλαστος δείκνυμι . Πῶς γάρ οὖον καταγέλαστος , εἶπον ἐγώ , ὁ προσδέω ἑοάνων τύπος ἔχω ὁ ἔσχατος αζημιωνη ; Τῖς γάρ εἄν αἱρέω γυμνός γυνή ὁράω ; ὁ δέ δαίμων καί γυμνός τύπος παραδέρνω . καί νῦν μέν πορνεία εἰκών ὁ ἑδανός , νῦν δέ μανία ὁ κατά ὁ ἄρσην . τις γάρ εἄν ὁ ἀεί τός βούλομαι ; τίς δέ ὁ Γανυμήδης ; τίς δέ ὁ διώκω ὁ παρθένος Ἀπόλλων ; τίς δέ ὁ ἕτερος μυσαρός σχῆμα ; πανταχοῦ ἀσέλγεια , πανταχοῦ ἀκολασία , πανταχοῦ μίξις ἄθεσμος καί Ἔρως λυσσωτῶν τύπος . καί γάρ ὁ ἑδανός , καί ὁ ἑορτή , καί ὁ πανήγυρις , καί ὁ τελετή , ἔλεγχος2 καί ὑπόμνημα καί διδασκαλία ὁ ἄτοπος εἰμί . οὖον μόνος δέ ὁ αἰσχρός , ἀλλά καί φόνος ὁ πρός ἄνθρωπος . ὧδε καί αποτροπαιζω ὁ δαίμων . οὐδείς γάρ ἕτερος παρά ἐκεῖνος , ἢ ἀσέλγεια , καί μέθη ἀκόλαστος , καί ὠμότης , καί ἀπανθρωπία , καί μαιμονια , καί ὁ ὀφθαλμός δῖος ἐντεῦθεν συνίστημι ὁράω τις εἄν . Κωμωδήσας τοίνυν ὁ εἴδωλον ὁ ἀνίημι , καί ὁ ἀνοητία ὁ πείθω αὐτός , μετάγω ὁ λόγος ἐπί ὁ ὁ Θεός ὕμνος λέγω · Οἷος Ἰσραήλ ἐλπίζω ἐπί κύριος · βοηθός καί ὑπερασπιστής αὐτός εἰμί . Οἷος Ἀσώρ ἐλπίζω ἐπί κύριος · βοηθός καί ὑπερασπιστής αὐτός εἰμί . ὁ φυλάω ὁ κύριος ἐλπίζω ἐπί κύριος · βοηθός καί ὑπερασπιστής αὐτός εἰμί . Ζεύς γάρ οὗτος καί ὁ δύναμις ὁ Θεός ἀνα -