joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0141.7
ἐν τεῖς ἐναντίοις δυνεων μέμνηται πολλάκις . Μνήμην γὰρ οὐδὲν οὕτω ποιεῖ παρὰ τῷ Θεῷ , ὡς τὸ ἀγαθὸν τι ποιεῖν , τὸ νήφειν , τὸ ἐγρηγορεῖν , τὸ ἀρετῆς ἐπιμελεῖσθαι · ὥστερ οὐν λήθην οὐδὲν ἕτερον , ὡς τὸ ἐν ἀμαρτίαις εἶναι καὶ πονηρείαις καὶ ἀρπαγαῖς . Καὶ σὺ τοίνυν , ἀγαπητέ , ὅταν ἐν συμφοραῖς ἦς , μὴ λέγε , ὅτι Ἐπελάθετό μου ὁ Θεός · ἀλλ' ὅταν ἐν ἀμαρτίαις ἦς , καὶ πάντα σοι κατὰ ροὺν φέρηται . Ἄν γὰρ τοῦτο ἦς εἰδὼς , ταχέως ἀποστήσῃ τῶν πονηρῶν πραγμάτων . Ἐως πότε ἀποστρέψεις τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ ; Τοῦτο ἐπιτεταμένη λήθη . Ἀπὸ γὰρ τῶν ἀνθρωπίνων σημάτων τοῦ Θεοῦ τὰς ἐνεργείας δείκνυσι , καὶ τὴν ὀργὴν αὐτοῦ καὶ τὴν χάλασιν χαρακτίζει . Ἀποστρέφει δὲ πάλιν ὁ Θεὸς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ , ὅταν ἀνάξια πράττωμεν τῶν ἐπιταγμάτων αὐτοῦ . Ὅταν γὰρ ἐκτείνῃς , φησὶ τὰς χεῖρας ὑμῶν , ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμοὺς μου ἀφ' ὑμῶν . Εἶτα καὶ ἡ αἰτία . Αἱ γὰρ χεῖρες ὑμῶν αἵματος πλήρεις . Ἄλλὰ καὶ τοῦτο πάλιν κηδεμονίας πολλῆς , καὶ ἡ ἐγκατάλειψις , καὶ ἡ ἀποστροφή τοῦ προσώπου · ποιεῖ γὰρ τοῦτο , ἵνα σφοδρότερον ἡμᾶς ἐπισπάσθαι . Ἐπεὶ καὶ ἐραστὴς μανικὸς τὸν ἐρωμένον ὑπεριόντα ἀφήσει καὶ ἐγκαταλιμπάνει , οὐχ ἐκβάλλων αὐτὸν τῆς διανοίας , ἀλλὰ ἐπιστρέφαι αὐτὸν βουλόμενος , καὶ ἑαυτῷ συνάφει . Εἰπὼν δὲ τὴν ἀποστροφήν , λέγει καὶ τὴν λήθην , καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς αὐτῷ προσιέναι . Τίνα δὴ ταῦτά ἐστιν ; Ἄ ἐπάγει λέγων · Ἐως τίνας θήσομαι βουλὰς ἐν ψυχῇ μου ; Ὅπερ γὰρ ὁ τοῦ λιμένος ἐξεληθὼν πανταχοῦ πλανᾶται , καὶ ὁ τοῦ φωτὸς ἀποστερηθείς πολλοὺς προσπατεῖ · οὕτω δὴ καὶ ὁ εἰς λήθην ἐμπεσὼν τοῦ Θεοῦ , φροντίζει , καὶ μεριμνᾷ , καὶ ὀδύνας ἐκδίδεται διηνεκῶς . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ τοῦτο εἰς τὸν Θεὸν ἐπιστρέφαι πρὸς ἑαυτόν , τὸ μεριμνᾶν , τὸ φροντίζειν , τὸ τήχεσθαι , τὸ ὀδυνᾶσθαι , τὸ λόγον ποιεῖσθαι αὐτοῦ τῆς ἀποστροφῆς . Ὡ καὶ Παῦλος Κορινθίοις γράφων περὶ λυποῦν φησι · Καὶ εἰς ἐστιν ὁ ἐθραυνῶν με , εἰ μὴ ὁ λυπουμένος ἐξ ἐμοῦ ; Οὐ μικρὸν γὰρ τοῦτο , ἀγαπητέ , κέρδος , τὸ αἰσθάνεσθαι τῆς ἀποστροφῆς τοῦ Θεοῦ , τὸ ἀλγεῖν , τὸ ὀδυνᾶσθαι . Οὕτω γὰρ αὐτὸν ταχέως πρὸς ἡμᾶς ἐπιστρέφομεν . Ἐως πότε ὑψωθεῖται ὁ ἐχθρός μου ἐπ' ἐμέ ; Ἐπίδελγον , εἰσάκουσόν μου , Κύριε ὁ Θεός μου . Φώτισον τοὺς ὀφθαλμοὺς μου , μὴ ποτε ὑπνώσω εἰς θάνατον . Ὅπερ γὰρ ἀντεχόμενον τοῦ Θεοῦ , καὶ μεθ' ἡμῶν ὄντα , τὰ λοιπὸντα ἐκποδὼν ἅπαντα γίνεται · οὕτως ἀποστάντος καὶ ἐπιλαβομένου , καὶ ψυχὴ διακόπτεται , καὶ καρδία ὀδυνᾶται , καὶ οἱ λυποῦντες ἐπεμβαίνουσι , καὶ πάντα χρηνοῦ καὶ σκότει . Συγχωρεῖται δὲ ταῦτα συμφερόντως , ὥστε διὰ πάντων δακνομένων τοὺς βαθμοσιέστους σπουδαιότερον ἐπανελθεῖν , ὅθεν [ 125 ] ἐξέπεσον . Παιδεύσει γὰρ σε , φησίν , ἡ ἀποστασία σου , καὶ ἡ κακία σου ἀλέξει σε . Ὥστε καὶ ἡ ἐγκατάλειψις τοῦ Θεοῦ προνοίας εἶδος ἐστιν . Ὅταν γὰρ προνοῶν καὶ κηδεύμενος καταφρονήται , ἀφήσει μικρὸν καὶ ἐγκαταλιμπάνει , ἵνα τότε τῆς βαθμίας ἐκκληθείσης , σπουδαιότεροι οἱ ὀλιγωροὶ γένωνται . Ἐπίδελψον , φησίν , ἰδε τὸν ἐχθρὸν ὑψούμενον ἐπ' ἐμέ · καὶ εἰ μὴ διὰ τὴν ἐμὴν ταλαιπωρίαν , ἀλλὰ διὰ τὴν ἐκείνου ἀλαζονείαν καὶ ἀπόνοιαν εἰς -
Lemmas: ἐν Τεῖς ἐναντίος δυνεος μιμνήσκω πολλάκις . μνήμη γάρ οὐδείς οὗτος ποιέω παρά ὁ Θεός , ὡς ὁ ἀγαθός τίς ποιέω , ὁ νήφω , ὁ γρηγορέω , ὁ ἀρετή ἐπιμελέομαι · ὥστερ ὀν λήθη οὐδείς ἕτερος , ὡς ὁ ἐν ἁμαρτία εἰμί καί πονηρειος καί ἁρπάγη . καί σύ τοίνυν , ἀγαπητός , ὅταν ἐν συμφορά εἰμί , μή λέγω , ὅτι ἐπιλανθάνω ἐγώ ὁ Θεός · ἀλλά ὅταν ἐν ἁμαρτία εἰμί , καί πᾶς σύ κατά ῥόος φέρω . ἄν γάρ οὗτος εἰμί εἰδοί , ταχέως ἀφίστημι ὁ πονηρός πρᾶγμα . ἠώς πότε ἀποστρέφω ὁ πρόσωπον σύ ἀπό ἐγώ ; οὗτος ἐπιτείνω λήθη . ἀπό γάρ ὁ ἀνθρώπινος σῆμα ὁ Θεός ὁ ἐνέργεια δείκνυμι , καί ὁ ὀργή αὐτός καί ὁ χάλασις χαρακτιζεω . ἀποστρέφω δέ πάλιν ὁ θεός ὁ πρόσωπον αὐτός , ὅταν ἀνάξιος πράσσω ὁ ἐπίταγμα αὐτός . ὅταν γάρ ἐκτείνω , φημί ὁ χείρ σύ , ἀποστρέφω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ ἀπό σύ . εἶτα καί ὁ αἰτία . ὁ γάρ χείρ σύ αἷμα πλήρης . ἀλλά καί οὗτος πάλιν κηδεμονία πολύς , καί ὁ ἐγκατάλειψις , καί ὁ ἀποστροφή ὁ πρόσωπον · ποιέω γάρ οὗτος , ἵνα σφοδρός ἐγώ ἐπισπάω . ἐπεί καί ἐραστής μανικός ὁ ἐράω ὑπέρειμι ἀφίημι καί ἐγκαταλιμπάνω , οὐ ἐκβάλλω αὐτός ὁ διάνοια , ἀλλά ἐπιστρέφω αὐτός βούλομαι , καί ἑαυτοῦ συναφής . εἶπον δέ ὁ ἀποστροφή , λέγω καί ὁ λήθη , καί ὁ ἐκ αὐτός αὐτός πρόσειμι . τίς δή οὗτος εἰμί ; ὅς ἐπάγω λέγω · ἠώς τίς τίθημι βουλή ἐν Ψυχή ἐγώ ; ὅπερ γάρ ὁ ὁ λιμήν ἐξέρχομαι πανταχοῦ πλανάω , καί ὁ ὁ φάος ἀποστερέω πολύς προσπατέω · οὗτος δή καί ὁ εἰς λήθη ἐμπίπτω ὁ Θεός , φροντίζω , καί μεριμνάω , καί ὀδύνη εκδίδω διηνεκής . οὖον μικρός δέ καί οὗτος εἰς ὁ θεός ἐπιστρέφω πρός ἑαυτοῦ , ὁ μεριμνάω , ὁ φροντίζω , ὁ τήκω , ὁ ὀδυνάω , ὁ λόγος ποιέω αὐτός ὁ ἀποστροφή . εἰμί καί Παῦλος Κορίνθιος γράφω περί λυπέω φημί · καί εἰς εἰμί ὁ εθραυναω ἐγώ , εἰμί μή ὁ λυπέω ἐκ ἐγώ ; οὖον μικρός γάρ οὗτος , ἀγαπητός , κέρδος , ὁ αἰσθάνομαι ὁ ἀποστροφή ὁ Θεός , ὁ ἀλγέω , ὁ ὀδυνάω . οὕτως γάρ αὐτός ταχέως πρός ἐγώ ἐπιστρέφω . ἠώς πότε ὑψόω ὁ ἐχθρός ἐγώ ἐπί ἐγώ ; Ἐπίδελγον , εἰσακούω ἐγώ , κύριος ὁ Θεός ἐγώ . φωτίζω ὁ ὀφθαλμός ἐγώ , μή ποτός ὑπνόω εἰς θάνατος . ὅπερ γάρ ἀντέχω ὁ Θεός , καί μετά ἐγώ εἰμί , ὁ λοιπός ἐκποδών ἅπας γίγνομαι · οὕτως ἀφίστημι καί ἐπιλαμβάνω , καί ψυχή διακόπτω , καί καρδία ὀδυνάω , καί ὁ λυπέω ἐπεμβαίνω , καί πᾶς χρηνοῦ καί σκότος . συγχωρέω δέ οὗτος συμφέρω , ὥστε διά πᾶς δάκνω ὁ βαθμοσιέστους σπουδαῖος ἐπανέρχομαι , ὅθεν [ 125 ] ἐκπίπτω . παιδεύω γάρ σύ , φημί , ὁ ἀποστασία σύ , καί ὁ κακία σύ ἀλέξω σύ . ὥστε καί ὁ ἐγκατάλειψις ὁ Θεός πρόνοια εἶδος εἰμί . ὅταν γάρ προνοέω καί κηδεύω καταφρονέω , ἀφίημι μικρός καί ἐγκαταλιμπάνω , ἵνα τότε ὁ βαθμίας ἐκκαλέω , σπουδαῖος ὁ ὀλίγωρος γίγνομαι . Ἐπίδελψον , φημί , μάργηλις ὁ ἐχθρός ὑψόω ἐπί ἐγώ · καί εἰμί μή διά ὁ ἐμός ταλαιπωρία , ἀλλά διά ὁ ἐκεῖνος ἀλαζονεία καί ἀπόνοια εἰς -