joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0245.1
δεται · μὴ γὰρ βοηθούντων χρήζει · ἀλλὰ βούλεται σε ὑπηρέτην τούτου γενέσθαι , ἵνα μὴ τοῖς αὐτοῖς περιπέσῃς , ἐν τῇ καθ' ἑαυτὸν ἀγανακτήσῃ σωφρονέστερος γινόμενος , ἵνα καὶνὺθεν τῷ φιλήδονῳ σου δεῖξης . Ὅταν γὰρ ἀμαρτόντος ἑτέρου παραδράμης , καὶ μὴ ἐπεξέλθης α , μηδὲ ἀλήγῃς , βαθυτέραν σου τὴν ψυχὴν ποιεῖς καὶ εὐέμπτωτον , καὶ μάλιστα πολλάκις παρασκευάζεις b τοῖς αὐτοῖς περιπεσεῖν · κακείνου δὲ οὐ τὰ τυχόντα παραλλάττειν τῇ ἀκαίρῳ χάριτι ταύτη , αὐστηροτέρας αὐτῇ ποιῶν τὰς ἐν τῷ μέλλοντι εὐθύνας , καὶ πρὸς τὰ παρόντα ῥαθυμότερον κατασκευαζων . Ταῦτα δὲ οὐ περὶ κλεπτῶν μόνον εἴρηται , ἀλλὰ καὶ περὶ παντὸς ἀμαρτηματός · τὸ δὲ ἔχοντα τοῦτο εἰπεῖν τῶν πλημμελημάτων , ἐν' εἴδη δι' οὐ ἐπὶ τῷ τοιούτῳ συγγνώμην οὐκ ἔχων , πολλῷ μᾶλλον ἐφ' ἑτέρου οὐκ ἀπολαύσεται ταύτης · τῆς παραμυθίας . Ἄκουσον γοῦν καὶ ἐξῆς τί φησι · Καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐτίθεῖς · ἐπὶ τὸ μεῖζον ἐλθὼν . Πολλῷ γὰρ ἐκεῖνο τοῦτου ἐλαττον . Καὶ τις τῶν ἀμαρτημάτων τούτων σύγκρινεν πλουσίενος οὕτως εἰπὼν ; Οὐ σύμματος τὸν ἐάνἀλῶ τις κλέπτων · κλέπτει γὰρ ἵνα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐμπλήσῃ πεινῶσαν . Εἰ τοίνυν τοῦτο ἀσύγγνωστον , πολλῷ μᾶλλον μοιχεία . Ἐνταῦθα δὲ μοιχεῖαν τὴν πορνείαν φησίν . Ἄν τοίνυν ἴδῃς τινὰ τῶν μετὰ σοῦ ἀγελαιομένων πορνεύοντα , καὶ μυστηρίοις προσερχόμενον , εἴπῃ τῷ διακονουμένῳ τῇ τούτων διακομῇ c · Ὁ δεῖνα ἀνέξιος τῶν μυστηρίων , κώλυσον τὰς βεβήλους χεῖρας . Εἰ γὰρ μηδὲ διηγέσθαι τὰ δικαίωματα ἄξιος , ἐννόησον , οἱ προθέσθαι τὰ τῆς κολάσεως αὐτῷ , ὅταν καὶ τῆς ἱερᾶς ἀπται τραπεζῆς , οὐκ αὐτῷ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ συσιαζόντι . Οὐ γὰρ ἐπε , Καὶ ἐμοίγεες , ἀλλὰ , Μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα [ 237 ] σου ἐτίθεῖς . Βαβαί , ἡλίκον ἐστὶ κακὸν ἐκ τοῦ περιστέλλειν τῶν ἄλλων τὰς σπηλιάδας , ὅπου γε καὶ κοινωνῶν αὐτῶν φησιν εἶναι τῆς ἐπὶ τῷ πλημμελήματι τιμωρίας , καὶ οὐκ ἔλαττον ἢ ἐκείνως . Ὁ μὲν γὰρ ἔχει τὸ πᾶσχειν εἰπεῖν , εἰ καὶ ἀσύγγνωστος ἡ πρόφασις , καθ' ὃ κλέπτῃ · τὸν λῃμὸν · οὐ δὲ οὐδὲ τοῦτο . Τίνος οὖν ἕνεκεν , τῆς ἡδονῆς οὐκ ἀπολαύων , τῆς κολάσεως κοινωνεῖς καὶ μερίστης γίγνη ; Διὰ δὴ τοῦτο καὶ οἱ ξύλον δικασταὶ οὐχὶ τοὺς τολμήσαντας μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν οἰκετῶν ἂν ἴδωσι συνειδῆτας τῷ πράγματι κολάζουσι , καὶ οἱ παραδιδόντες δεσπόται ἡδέως ἂν τὸ αἷμα αὐτῶν ἐκποιοῦν , καὶ τῶν σαρκῶν ἀπογεύσαιντο , καὶ αὐτοῖς λογίζονται τὴν ἐξουσίαν τοῦ γεγενημένου οὐκ ἔλαττον , ἢ τῇ μοιχευδεσίῃ . Οἱ γὰρ τὰ παραπετάσματα μὴ ἀναστειλάντες , αὐτοὶ πλείονα τὴν ἐξουσίαν τοῖς κρυπτομένοις δεδώκασιν · οὕτω καὶ τὴν μοιχεύσειαν καὶ τὸν ἡδικημένον ὑβρισαν ἀνδρὰ καὶ αὐτὸν τὸν μοιχεύσαντα . Εἰ γὰρ προκατῃγείλαν , εἰ γὰρ δὴλον ἐποίησαν , πᾶσαν ἂν τὴν ἄγραν ἐσώθησαν . Καὶ καθάπερ ἐκεῖνοι μάλιστα εἰσιν οἱ ἐμβάλλοντες εἰς τὰς πάγας , οἱ τὰς πάγας περιστελλόντες , καὶ περικαθήμενοι τοῖς μέλλουσι ἀλλοκεῖσθαι , καὶ πάντοθεν ἀπαντα κρύπτοντες δόλον , καὶ μήτε φάρον , μήτε ἄλλο τι συγχωροῦντες γενέσθαι τὸ διάνεμον σοφῆ -
Lemmas: δετός · μή γάρ βοηθέω χρῄζω · ἀλλά βούλομαι σύ ὑπηρέτης οὗτος γίγνομαι , ἵνα μή ὁ αὐτός περιπίπτω , ἐν ὁ κατά ἑαυτοῦ ἀγανακτέω σώφρων γίγνομαι , ἵνα καίνω ὁ φιλήδονος σύ δείκνυμι . ὅταν γάρ ἁμαρτάνω ἕτερος παρατρέχω , καί μή ἐπεξέρχομαι ὅς , μηδέ αληγής , βαθύς σύ ὁ ψυχή ποιέω καί εὐέμπτωτος , καί μάλιστα πολλάκις παρασκευάζω b ὁ αὐτός περιπίπτω · ἐκεῖνος δέ οὖον ὁ τυγχάνω παραλλάσσω ὁ ἄκαιρος χάρις οὗτος , αὐστηρός αὐτός ποιέω ὁ ἐν ὁ μέλλω εὐθύνω , καί πρός ὁ πάρειμι ῥάθυμος κατασκευάζω . οὗτος δέ οὖον περί κλέπτης μόνος εἴρω , ἀλλά καί περί πᾶς ἁμάρτημα · ὁ δέ ἔχω οὗτος εἶπον ὁ πλημμέλημα , ἐν εἶδος διά οὖον ἐπί ὁ τοιοῦτος συγγνώμη οὐ ἔχω , πολύς μᾶλλον ἐπί ἕτερος οὐ ἀπολαύω οὗτος · ὁ παραμυθία . ἀκούω γοῦν καί ἑξῆς τίς φημί · καί μετά μοιχός ὁ μερίς σύ τίθημι · ἐπί ὁ μείζων ἔρχομαι . πολλός γάρ ἐκεῖνος οὗτος μικρός . καί τις ὁ ἁμάρτημα οὗτος συγκρίνω πλούσιος οὕτως εἶπον ; οὖον σύμματος ὁ ἀναιρέω τις κλέπτω · κλέπτω γάρ ἵνα ὁ ψυχή αὐτός ἐμπίμπλημι πεινάω . εἰμί τοίνυν οὗτος ἀσύγγνωστος , πολύς μᾶλλον μοιχεία . ἐνταῦθα δέ μοιχεία ὁ πορνεία φημί . ἄν τοίνυν ὁράω τις ὁ μετά σύ ἀγελαιομένων πορνεύω , καί μυστήριον προσέρχομαι , εἶπον ὁ διακονέω ὁ οὗτος Διακομή c · ὁ Δεῖνα ἀνέξιος ὁ μυστήριον , κωλύω ὁ βέβηλος χείρ . εἰμί γάρ μηδέ διηγέομαι ὁ δικαίωμα ἄξιος , ἐννοέω , ὁ προτίθημι ὁ ὁ κόλασις αὐτός , ὅταν καί ὁ ἱερός ἀπται τραπεζεύς , οὐ αὐτός δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ συσιαζόντι . οὖον γάρ ἔπω , καί ἐμοίγεες , ἀλλά , μετά μοιχός ὁ μερίς [ 237 ] σύ τίθημι . βαβαί , ἡλίκος εἰμί κακός ἐκ ὁ περιστέλλω ὁ ἄλλος ὁ σπηλιάδης , ὅπου γε καί κοινωνός αὐτός φημί εἰμί ὁ ἐπί ὁ πλημμέλημα τιμωρία , καί οὐ μικρός ἢ ἐκείνως . ὁ μέν γάρ ἔχω ὁ πάσχω εἶπον , εἰμί καί ἀσύγγνωστος ὁ πρόφασις , κατά ὅς κλέπτης · ὁ λῃμὸν · οὖον δέ οὐδέ οὗτος . τίς οὖν ἕνεκα , ὁ ἡδονή οὐ ἀπολαύω , ὁ κόλασις κοινωνέω καί μεριστός γίγνομαι ; Ζεύς δή οὗτος καί ὁ ξύλον δικαστής οὐ ὁ τολμάω μόνος , ἀλλά καί ὁ οἰκέτης εἄν ὁράω συνειδῆτας ὁ πρᾶγμα κολάζω , καί ὁ παραδίδωμι δεσπότης ἡδύς εἄν ὁ αἷμα αὐτός ἐκποιέω , καί ὁ σάρξ ἀπογεύω , καί αὐτός λογίζομαι ὁ ἐξουσία ὁ γίγνομαι οὐ μικρός , ἢ ὁ μοιχευδεσίῃ . ὁ γάρ ὁ παραπέτασμα μή ἀναστέλλω , αὐτός πλείων ὁ ἐξουσία ὁ κρύπτω δίδωμι · οὗτος καί ὁ μοιχεύω καί ὁ ἀδικέω ὑβρίζω ἀνδρά καί αὐτός ὁ μοιχεύω . εἰμί γάρ προκαταγγέλλω , εἰμί γάρ δῆλος ποιέω , πᾶς εἄν ὁ ἄγρα σῴζω . καί καθάπερ ἐκεῖνος μάλιστα εἰμί ὁ ἐμβάλλω εἰς ὁ πάγη , ὁ ὁ πάγη περιστέλλω , καί περικάθημαι ὁ μέλλω αλλοκειμαι , καί πάντοθεν ἅπας κρύπτω δόλος , καί μήτε φᾶρος , μήτε ἄλλος τίς συγχωρέω γίγνομαι ὁ διανέμω σοφός -