joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0156.1
ι μῶν τῆς ἁμαρτίας , ἂν ἐκκαθάρωμεν τὴν πονηρίαν ἑαυτῶν διὰ τῆς ἐν τῷ πνεύματι πίστεως , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς προθυμίας πρὸς τὸν Θεόν , καὶ τὸ φιλανθρωπὸν σφοδρότερον ἀνάπτεται , καὶ μὴ διὰ ῥημάτων μόνον , ἀλλὰ καὶ δι’ αὐτῶν τῶν ἔργων ταύτην ὑποβάλλειν τὴν ὑπακοήν . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο τοὺς ψαλμοὺς ἐκεῖνος ἤσεν ὁ μακάριος ἐκεῖνος , μᾶλλον δὲ ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , οὐχ ἵνα τὰ ῥήματα λέγωμεν μόνον , ἀλλ’ ἵνα καὶ δι’ αὐτῶν τῶν ἔργων αὐτοῦς ἀπελπώμεν . Μὴ τοίνυν οἴηθης διὰ τοῦτο ἐνταῦθα εἰπέναι , ἵνα τὰ ῥήματα εἴπῃς μόνον , ἀλλ’ ἵνα ὅταν ὑποβάλῃς καὶ εἶναι νομίση τὴν ὑπακοήν . Ὅταν γὰρ εἴπῃς Ὅρ τρόπον ἐπισκοπεῖ ἡ ἐλαφρὸς ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὕδατων , οὕτως ἐπισκοπεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ , ὁ Θεός · συνέθετο τῷ Θεῷ , γραμματέων ἐγραψάμενος γράφου καὶ μέλανος , διὰ τῆς φωνῆς ὁμολογήσας πᾶσιν αὐτὸν μᾶλλον φιλεῖν , καὶ οὐδὲν αὐτοῦ προτιμᾶν , καὶ καλεσαὶ τὸ περὶ αὐτοῦ ἔρωτι . Ἄν τοίνυν ἐξελθὼν ἴδῃς γυναῖκα εὐμορφὸν τινὰ καὶ ἀκάλαστον δελεάζουσαν σε καὶ πρὸς τὸν ἔρωτα τῶν ὀφθαλμῶν , εἴπῃ πρὸς αὐτήν · Οὐ δύναμαί σοι ἀκολουθήσαι , συνέθεκας ἐθέμην πρὸς τὸν Θεόν , παρόπιον τῶν ἀδελφῶν , τῶν ἱερῶν , τῶν διδασκάλων , ὁμολογίας καὶ ὑπεσχόμην διὰ τῆς ὑπακοῆς οὕτως αὐτὸν φιλεῖν , Ὅρ τρόπον ἐπισκοπεῖ ἡ ἐλαφρὸς ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὕδατων . Δεδοῖκα παραβῆναι τὰς συνθήκας , ἐκείνου λοιπὸν μελετᾶν τὸν ἔρωτα . Ἐὰν ἴδῃς ἀργύριον ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς κείμενον , ἢ ἱμάτια χρυσᾶ , ἑτέρους σοφούντας , οἰκέτας ἔχοντας καὶ ἱπποὺς χρυσοκάλπους , μηδὲν πάθῃς ὑπὸ τῆς φαντασίας ἐκείνης , ἀλλὰ πάλιν ἐπάδε σεαυτόν , καὶ εἴπῃ πρὸς τὴν ψυχὴν τὴν σήν · Πρὸ μικροῦ ὑπεξέλαμεν , Ὅρ τρόπον ἐπισκοπεῖ ἡ ἐλαφρὸς ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὕδατων , οὕτως ἐπισκοπεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σέ , ὁ Θεός · καὶ ψιχεῖο σάμεθα τὸ γράμμα , καὶ ἤμω αὐτῷ ἐποιήσαμεν εἶναι . Μηδὲν οὖν φιλήμεν τῶν θνητικῶν τούτων , ἵνα ἀχραστὸς ἡμῖν ὁ ἔρως ἐκείνος μείνῃ , καὶ μὴ σχίζομενος ἀσθενέστερος γένηται . Οὕτω · ὁ πλούσιος ἄπαντα πλουτῶν , ἄπαντα ὑπσχυρόν , πᾶσαν εὐδοκιμοῦν , πᾶσαν δόξαν , πᾶσαν περιφάνειαν ἔχειν χαριζασθαι δυνατὸς ἐστι . Τοῦτον κατέχωμεν , καὶ μηδενὸς ἑτέρου δεσπόζοιμεν . Εἰ γὰρ οἱ τὴν αἰγὴν τούτων ἔρωτα φιλοῦντες , καὶ κῶρος περιαιτῶμενοι · πολλάκις εὐμόρφου [ 139 ] τινὸς , καὶ πατέρων ἀπειθούτων , καὶ φίλων δυειδίζοντων , καὶ ἐτέρων πολλῶν διαβαλλόντων , οὐδὲ ἐπιστρέφεται , ἀλλὰ πρὸς ἐκεῖνον εἰσὶ τετραμμένοι , καὶ οἰκίας καταφρονοῦσι , καὶ κλῆρον πατρῴον , καὶ δόξης , καὶ εὐδοκιμίας , καὶ φίλων παραίνεσεις , μεγάλην νομὶζοντες ἔχειν παραμυθίαν τούτων ἀπάντων , ἂν εὐδοκίμωσι παρὰ τῇ ἐρωμένῃ μόνῃ , κἂν εὐελπὴς ἦ , κἂν ἀτυχὴς , κἂν ἡτίσθω ἡ ἐκείνη · οἱ τὸν Θεὸν φιλοῦντες , ὡς χρή , πότε αἰσθήσονται τῶν ἀνθρωπίνων , ἢ τῶν λαιπρῶν , ἢ τῶν λυπηρῶν ; Οὐδὲ ὁρῶνται μὲν οἱ τὰς φαντασίας τοῦ παρόντος βίου , πρὸς ἐκεῖνον τετραμμένοι τὸν ἔρωτα , ἀλλὰ πᾶσας μὲν καταγελάσουσι τῆς εὐημερίας , πάσης δὲ ὑπερβήσονται δυσπραγίας , προσδεδομένοι τῇ πίστει τοῦ Θεοῦ , καὶ οὐδὲν ἄλλο ὁρῶντες , ἀλλ’ ἢ ἐκεῖνον μόνον , καὶ πανταχοῦ τοῦτον φανταζόμενοι , καὶ πάντων μακαριωτέρους ἑαυτοὺς εἶναι νομίζοντες . Κἂν ἐν πενίᾳ , κἂν ἐν ἀτιμίᾳ , κἂν ἐν δεσμοῖς , κἂν ἐν ὀλιγώσει , κἂν ἐν τοῖς ἑσχάτοις ὄντι καιροῖς , τῶν βασιλευόντων αὐτῶν ἄμεινον ἡγησονται διαιρεῖσθαι , ἐν πᾶσιν οἷς ἐν πάσχουσι ὀχυρωτέραν τινὰ παραμυθίαν ἔχοντες , τὸ διὰ τὸν ποθούμενον ταῦτα πάσχειν .
Lemmas: ι μῶν ὁ ἁμαρτία , εἄν ἐκκαθαίρω ὁ πονηρία ἑαυτοῦ διά ὁ ἐν ὁ πνεῦμα πίστις , καί μετά πολύς ὁ προθυμία πρός ὁ Θεός , καί ὁ φιλάνθρωπος σφοδρός ἀνάπτω , καί μή διά ῥῆμα μόνος , ἀλλά καί διά αὐτός ὁ ἔργον οὗτος ὑποβάλλω ὁ ὑπακοή . καί γάρ διά οὗτος ὁ ψαλμός ἐκεῖνος ἀείδω ὁ μακάριος ἐκεῖνος , μᾶλλον δέ ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , οὐ ἵνα ὁ ῥῆμα λέγω μόνος , ἀλλά ἵνα καί διά αὐτός ὁ ἔργον αὔτεος ἀπελπώμεν . μή τοίνυν οἴομαι διά οὗτος ἐνταῦθα ειπεν , ἵνα ὁ ῥῆμα εἶπον μόνος , ἀλλά ἵνα ὅταν ὑποβάλλω καί εἰμί νομίζω ὁ ὑπακοή . ὅταν γάρ εἶπον Ὅρ τρόπος ἐπισκοπέω ὁ ἐλαφρός ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , οὕτως ἐπισκοπέω ὁ ψυχή ἐγώ πρός σός , ὁ Θεός · συντίθημι ὁ Θεός , γραμματεύς γράφω γράφω καί μέλας , διά ὁ φωνή ὁμολογέω πᾶς αὐτός μᾶλλον φιλέω , καί οὐδείς αὐτός προτιμάω , καί καλέω ὁ περί αὐτός Ἔρως . ἄν τοίνυν ἐξέρχομαι ὁράω γυνή εὔμορφος τις καί ἀκάλαστον δελεάζω σύ καί πρός ὁ Ἔρως ὁ ὀφθαλμός , εἶπον πρός αὐτός · οὖον δύναμαι σύ ἀκολουθέω , συντίθημι τίθημι πρός ὁ Θεός , παροράω ὁ ἀδελφός , ὁ ἱερός , ὁ διδάσκαλος , ὁμολογία καί ὑπισχνέομαι διά ὁ ὑπακοή οὕτως αὐτός φιλέω , Ὅρ τρόπος ἐπισκοπέω ὁ ἐλαφρός ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ . δείδω παραβαίνω ὁ συνθήκη , ἐκεῖνος λοιπός μελετάω ὁ Ἔρως . ἐάν ὁράω ἀργύριον ἐπί ὁ ἀγορά κεῖμαι , ἢ ἱμάτιον χρύσεος , ἕτερος σοφόω , οἰκέτης ἔχω καί ἵππος χρυσοκάλπους , μηδείς πάσχω ὑπό ὁ φαντασία ἐκεῖνος , ἀλλά πάλιν πάμι σεαυτοῦ , καί εἶπον πρός ὁ ψυχή ὁ σός · πρό μικρός ὑπεξαιρέω , Ὅρ τρόπος ἐπισκοπέω ὁ ἐλαφρός ἐπί ὁ πηγή ὁ ὕδωρ , οὕτως ἐπισκοπέω ὁ ψυχή ἐγώ πρός σός , ὁ Θεός · καί ψιχεῖο σήμω ὁ γράμμα , καί ἀμάω αὐτός ποιέω εἰμί . μηδείς οὖν φιλέω ὁ θνητικως οὗτος , ἵνα ἀχραστὸς ἐγώ ὁ Ἔρως ἐκείνος μένω , καί μή σχίζω ἀσθενής γίγνομαι . οὕτως · ὁ πλούσιος ἅπας πλοῦτος , ἅπας ὑπσχυρόν , πᾶς εὐδοκιμέω , πᾶς δόξα , πᾶς περιφάνεια ἔχω χαρίζω δυνατός εἰμί . οὗτος κατέχω , καί μηδείς ἕτερος δεσπόζω . εἰμί γάρ ὁ ὁ αἰγή οὗτος Ἔρως φιλέω , καί κόρος περιαιτῶμενοι · πολλάκις εὔμορφος [ 139 ] τις , καί πατήρ ἀπειθέω , καί Φίλων δυειδιζω , καί ἕτερος πολύς διαβάλλω , οὐδέ ἐπιστρέφω , ἀλλά πρός ἐκεῖνος εἰμί τρέπω , καί οἰκίον καταφρονέω , καί κλῆρος πατρῷος , καί δόξα , καί εὐδοκιμία , καί Φίλων παραίνεσις , μέγας νομίζω ἔχω παραμυθία οὗτος ἀπαντάω , εἄν εὐδοκιμέω παρά ὁ ἐράω μόνος , κἀν εὐελπής εἰμί , κἀν ἀτυχής , κἀν ἡτίσθω ὁ ἐκεῖνος · ὁ ὁ θεός φιλέω , ὡς χρή , πότε αἰσθάνομαι ὁ ἀνθρώπινος , ἢ ὁ λεπρός , ἢ ὁ λυπηρός ; οὐδέ ὁράω μέν ὁ ὁ φαντασία ὁ πάρειμι βίος , πρός ἐκεῖνος τρέπω ὁ Ἔρως , ἀλλά πᾶος μέν καταγελάω ὁ εὐημερία , πᾶς δέ ὑπερβαίνω δυσπραγία , προσδίδωμι ὁ πίστις ὁ Θεός , καί οὐδείς ἄλλος ὁράω , ἀλλά ἢ ἐκεῖνος μόνος , καί πανταχοῦ οὗτος φαντάζω , καί πᾶς μακάριος ἑαυτοῦ εἰμί νομίζω . κἀν ἐν πενία , κἀν ἐν ἀτιμία , κἀν ἐν δεσμός , κἀν ἐν ὀλιγόω , κἀν ἐν ὁ ἔσχατος εἰμί καιρός , ὁ βασιλεύω αὐτός ἀγαθός ἡγέομαι διαιρέω , ἐν πᾶς ὅς ἐν πάσχω ὀχυρός τις παραμυθία ἔχω , ὁ διά ὁ ποθέω οὗτος πάσχω .