joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0113.7
Οὐ γὰρ τῆς φύσεως ὁ φόβος , ἀλλὰ τῆς προαιρέσεως . Εἰ γὰρ τὸ πρᾶγμα ἦν λυπηρόν , πάντας ἔδει ἀλγεῖν τοὺς ἀποστερημένους · εἰ δὲ μὴ πάντες ἀλγοῦμεν ἀποτυγχάνοντες , οὐχ ἕτι τῆς τοῦ πράγματος φύσεως , ἀλλὰ τῆς ἀτελοῦς διανοίας . Καθάπερ [ 94 ] γὰρ ἐν σκότῳ πολλάκις καὶ σχοινίον τις ἐδείσεν , δρῶν νομίσας , καὶ πάντα ὑποποιεῖ , καὶ τοὺς φίλους πολεμίους ἡγεῖται · οὕτω καὶ οἱ ἀλογία κατεχόμενοι , ὥσπερ τινὶ σκότῳ βαθεῖ ἀλόντες , οὐχ ἐπιγινώσκουσι τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν , ἀλλ᾽ ἐγκυκλινδῶνται τῷ βορβόρῳ , καὶ τὸν χόρτον οὐχ ἡγοῦνται χόρτον εἶναι · καὶ τὴς φιλαργυρίας ἐμπεπληρωμένοι , οὐχ αἰσθάνονται τῆς δυσωδίας · ἂν δὲ ἀποστῶσι , τότε εἰσονται . Καὶ καθάπερ οἱ γυναῖκας ἀμόρφους ἐρώντες , ὅταν παύσωσι τὸ νόστημα , τότε ἐπίστανται τὸ εἰδεθλές · οὕτω καὶ οἱ τῆς φιλαργυρίας ἐρασταί . Καὶ πῶς δυνήσομαι , φησὶ , παῦσαι τὸν ἔρωτα ; Πάλιν τῷ αὐτῷ ὑποδείγματι χρήσομαι . Ὡσπερ οἱ τὰς ἀμόρφους γυναῖκας ἐρών , ἐὰν μὲν διηνεκῶς συγγίνῃται αὐτῇ , ἀνάπτεῖ τὴν κάμινον , ἐὰν δὲ μικρὸν ἐαυτὸν ἀποστήσῃ , κατὰ μικρὸν ὑποφθείρει τὸ πάθος · οὕτω καὶ σὺ μικρὸν ἀπόστηθι , ὀλίγον ἕνδος , καὶ τὸ μικρὸν ἔσται πολὺ διάστημα . Μόνον ἀρξαι τοῦ κατορθώματος . Ἔχεις οἰκίαν περιττήν ; Ἀπόδου , καὶ ἴδὼς τοὺς δεομένους , μὴ ἐκεῖνο λογιζόμενος , ὅτι ἄλλοτριός σου αὕτη , ἀλλ᾽ ὅτι μᾶλλον οἰκεῖος . Μὴ τὸ ἄνθρωπον , ἀλλὰ τὴν πρόσοδον σκόπει · μὴ ὅτι ἀποστερῆς αὐτῆς ἐνταῦθα , ἀλλ᾽ ὅτι κύριός αὐτῆς ἕχει γίνῃ . Οὕτω καὶ διηγεῖσθαι τὰ θαυμάσια τοῦ Θεοῦ δυνήσῃ διὰ παντός . Τοῦτο γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ ψαλμὸς λέγει . Ὅς ἂν φιλοχρήματος οὐ σφόδρα τούτῳ ἐνδιατρίβειν δύναται · διὰ παντὸς γὰρ τόκους μεριμνᾷ , συναλλάγματα , συγγραφὰς , δυνά , διαθήκας , τιμὰς ἀγρῶν , τιμὰς οἴκων , κέρδη , καπηλείας , καὶ διηνεκῶς καὶ φροντίζειν οὐ παύεται . Ὅπου δὲ ὁ θησαυρὸς τοῦ ἀνθρώπου , ἕκει καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ . Ταῦτα φθέγγεται , ταῦτα μεριμνᾷ · καὶ καθάπερ οἱ οἰκέται τὰ τῶν δεσποτῶν μεριμνοῦσιν , οὕτω καὶ οὗτος τὰ τοῦ δεσπότου μεριμνᾷ · τί ἐπέταξε ; τί ἡνυσται ; τί οὐδὲν ἡνυσται , μέλλει δέ ; Διὰ δὲ τοῦτο παραίνω , τῆς πολιορκίας ἐκείνης ἀπαλλαγέντα τούτοις ἐνδιατρίβειν τοῖς διηγήμασι , τὰ
Lemmas: οὖον γάρ ὁ φύσις ὁ φόβος , ἀλλά ὁ προαίρεσις . εἰμί γάρ ὁ πρᾶγμα εἰμί λυπηρός , πᾶς ἐσθίω ἀλγέω ὁ αποστερώ · εἰμί δέ μή πᾶς ἀλγέω ἀποτυγχάνω , οὐ ἔτι ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ἀλλά ὁ ἀτελής διάνοια . καθά [ 94 ] γάρ ἐν σκότος πολλάκις καί σχοινίον τις δείδω , δράω νομίζω , καί πᾶς ὑποποιέω , καί ὁ φίλος πολέμιος ἡγέομαι · οὗτος καί ὁ ἀλογία κατέχω , ὥσπερ τις σκότος βαθύς ἀλέω , οὐ ἐπιγιγνώσκω ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις , ἀλλά ἐγκυκλινδῶνται ὁ βόρβορος , καί ὁ χόρτος οὐ ἡγέομαι χόρτος εἰμί · καί σής φιλαργυρία ἐμπληρόω , οὐ αἰσθάνομαι ὁ δυσωδία · εἄν δέ ἀφίστημι , τότε εἶμι . καί καθάπερ ὁ γυνή ἄμορφος ἐράω , ὅταν παύω ὁ νόστιμος , τότε ἐπίσταμαι ὁ εἰδεθλές · οὗτος καί ὁ ὁ φιλαργυρία ἐραστής . καί πῶς δύναμαι , φημί , παύω ὁ Ἔρως ; πάλιν ὁ αὐτός ὑπόδειγμα χράω . ὡς ὁ ὁ ἄμορφος γυνή ἐράω , ἐάν μέν διηνεκής συγγίγνομαι αὐτός , ἀνάπτω ὁ κάμινος , ἐάν δέ μικρός ἑαυτοῦ ἀφίστημι , κατά μικρός ὑποφθείρω ὁ πάθος · οὗτος καί σύ μικρός ἀφίστημι , ὀλίγος ἔνδον , καί ὁ μικρός εἰμί πολύς διάστημα . Μόνος ἄρχω ὁ κατόρθωμα . ἔχω οἰκίον περισσός ; ἄφοδος , καί Ἴδως ὁ δήω , μή ἐκεῖνος λογίζομαι , ὅτι ἀλλότριος σύ οὗτος , ἀλλά ὅτι μᾶλλον οἰκεῖος . μή ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὁ πρόσοδος σκοπέω · μή ὅτι ἀποστερέω αὐτός ἐνταῦθα , ἀλλά ὅτι κύριος αὐτός ἕχω γίγνομαι . οὕτως καί διηγέομαι ὁ θαυμάσιος ὁ Θεός δύναμαι διά πᾶς . οὗτος γάρ ἐκ ἀρχή ὁ ψαλμός λέγω . ὅς εἄν φιλοχρήματος οὖον σφόδρα οὗτος ἐνδιατρίβω δύναμαι · διά πᾶς γάρ τόκος μεριμνάω , συνάλλαγμα , συγγραφή , δυάς , διαθήκη , τιμή ἀγρός , τιμή οἶκος , κέρδος , καπηλεία , καί διηνεκής καί φροντίζω οὖον παύω . ὅπου δέ ὁ θησαυρός ὁ ἄνθρωπος , ἐκεῖ καί ὁ καρδία αὐτός . οὗτος φθέγγομαι , οὗτος μεριμνάω · καί καθάπερ ὁ οἰκέτης ὁ ὁ δεσπότης μεριμνέω , οὗτος καί οὗτος ὁ ὁ δεσπότης μεριμνάω · τίς ἐπιτάσσω ; τίς ἀνύω ; τίς οὐδείς ἀνύω , μέλλω δέ ; Ζεύς δέ οὗτος παραινῶ , ὁ πολιορκία ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω οὗτος ἐνδιατρίβω ὁ διήγημα , ὁ