joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0249.2
ια . Εἶδες φιλανθρωπίαν ἀρατον · εἶδες ἀγαθότητος ὑπερβολήν · εἶδες μακροθυμίας πλοῦτον ἀπειρον · Σιγὴν γὰρ ἐνταῦθα τὴν μακροθυμίαν λέγει . Τοσαῦτα ἐλάλησας , φησίν , καὶ οὐκ ἐπέβησιν , ἀλλ᾽ ἠνειχόμην , καὶ ἐφερον , χώρᾶν σοι διδούς εἰς μετάνοιαν . Σὺ δὲ οὐ μόνον οὐδὲν ἐκέρδανας ἐντεῦθεν , ἀλλὰ καὶ πρὸς μέλιζονα ἐξώκειλας κακίαν α . Οὐ γὰρ δὴ μόνον οὐ μετεδάλου , οὐδὲ μόνον οὐ κατηχύνηθης , οὐδὲ κατέγνω ἐπὶ τοῖς [ 241 ] γεγενημένοις σαυτῷ · ἀλλ᾽ ἤδη καὶ ἐμὲ τὸν μακροθυμήσαντά σοι , τὸν ἀνασχόμενον , τὸν σιγήσαντα , τὸν τοσαῦτα ἐνεγκόντα , ἐνόμισας οὐ διὰ μακροθυμίαν καὶ φιλανθρωπίαν φέρειν , ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι ταῦτα σωφρονίζειν , μηδὲ ἀναγκαστέιν ἐπὶ τοῖς γινομένοις . Σύνετε δὴ ταῦτα , οἱ ἐπιλανθάνομενοι τοῦ Θεοῦ . Ποῖα ; Τὰ εἰρημένα , φησίν . Τί ἐστι , Σύνετε ; Νοήσατε . Τί γὰρ συνεισπισμένον ἐρῶται ; τί δὲ πολλῆς χρήζον ἐρεύνης ; Μάλιστα μὲν καὶ αὐτὸς ὁ τῆς διδασκαλίας τρόπος ἐνηλλαγμένην παρεισάγει πολιτείαν . Καὶ γὰρ τῶν θυσιῶν οὐ παλίν ποιούμενος λόγον , τὴν εὐαγγελικὴν εἰσάγει νομοθεσίαν · ἄλλως δὲ ἐπειδὴ πολλῷ τῷ φορτω τῶν ἁμαρτημάτων ἦσαν καταχωσθέντες , καθάπερ ἀπὸ τελμάτων τινῶν τὰς κακίας ἀνασπάσαι βουλόμενος , καὶ ὅσπερ τῶν ὀφθαλμῶν λῆμην ἀποκαθάραι τὴν προλαβούσαν τῆς πονηρίας συνηθείας ὁδὸν , διηγείρεται εἰς μνήμην ἄλθει τῶν γεγενημένων , ἵνα μὴ λήθῃ παραδόντες αὐτά , ἀκερδεῖς ἀναχωρήσωσι . Πολλὴ γὰρ ἡ ἐν ἁμαρτημασί συνθεία πώρωσις τῆς ψυχῆς ἐργάζεται , καὶ ἀνοήτους ποιεῖ , καὶ τυφλοῖ τὸ ὀφθὲν ἔχεις τῆς διανοίας ὄμμα . Μήποτε ἀρπάσῃ , καὶ οὐ μὴ ἡ ὁ ρυθμός . Ὦ φιλανθρωπίας ἀφάτου ! Μητρὸς φιλοστόργου τὰ ῥήματα , μᾶλλον δὲ ἀπειρὸς τὴν φιλοστοργίαν ἐκείνην νικῶσης ἀγαθότητος . Ὁ γὰρ τοσαύτην ἐμφάσιν κατηγορίαν , ὁ τοσαύτην ὁδρὴν ἐπιδειξάμενος προασφαλίζεται . Ὁ εἰπών , Ἐλέξω σε , καὶ παραστήσω κατὰ πρόσωπόν σου τὰς ἁμαρτίας σου , καὶ ἀπόφασιν ἐκβάλων καταδικάζουσαν , ἀναλύει τὴν ἀπόφασιν πάλιν , οὐχ ὡς καταδίκοις τῇ τιμωρίᾳ παραδιδούς , ἀλλ᾽ ὡς ὀφείλοντας διορθωθῆναι τῇ παραίνεσει καὶ τῇ συμβουλῇ ἐγχειρίζων , τῷ φόβῳ σωφρονίζων , καὶ λέγων , Μήποτε ἀρπάσῃ ὡς λέων , καὶ οὐ μὴ ἡ ὁ ρυθμός . Οὐσία αἰνέσεως δοξάζει με , καὶ ἐκεῖ ὁδός , ἣν δείξω αὐτῷ , τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ . Δείξας τὸ φιλάνθρωπον , παραίνεσας , συμβουλεύσας , ἀπειλῆσας , φοβήσας , ἐπιστήσας τὴν τιμωρίαν ἀχρατον , καὶ συμβουλίᾳ εἰσενεγκών , λέγει καὶ τὸν τρόπον , δι᾽ οὗ δυνατὸν διορθωθῆναι · τὰ γεγενημένα , εἰπών · Θυσία αἰνέσεως δοξάσει με . Ὁ δὲ λέγει τοῦτο ἐστιν · Οὐ μόνον παύσει μου τὴν ὀργήν , οὐδὲ λύσει τὴν κατάδικην , ἀλλὰ καὶ δοξάσει με . Ὅρα τοῦ κατορθώματος τὸ μέγεθος , ὅταν ὁ Θεὸς δι᾽ αὐτὸν δοξάσῃται . Καὶ ἐκεῖ ὁδός , ἣν δείξω αὐτῷ , τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ . Εἶδες μισθὸν ἀρατον · εἶδες φιλανθρωπίας ὑπερβολήν ; Τὴν τοῦ Θεοῦ γὰρ ὁδὸν
Lemmas: ἰά . εἶδον φιλανθρωπία ἀείρω · ὁράω ἀγαθότης ὑπερβολή · ὁράω μακροθυμία πλοῦτος ἤπειρος · σιγή γάρ ἐνταῦθα ὁ μακροθυμία λέγω . τοσοῦτος λαλέω , φημί , καί οὐ ἐπιβαίνω , ἀλλά ἀνέχω , καί φέρω , χώρα σύ δίδωμι εἰς μετάνοια . σύ δέ οὖον μόνος οὐδείς κερδαίνω ἐντεῦθεν , ἀλλά καί πρός μέλιζονα ἐξοκέλλω κακία ὅς . οὖον γάρ δή μόνος οὖον μετεδάλου , οὐδέ μόνος οὖον καταχύνω , οὐδέ καταγιγνώσκω ἐπί ὁ [ 241 ] γίγνομαι σεαυτοῦ · ἀλλά ἤδη καί ἐγώ ὁ μακροθυμέω σύ , ὁ ἀνέχω , ὁ σιγάω , ὁ τοσοῦτος φέρω , νομίζω οὖον διά μακροθυμία καί φιλανθρωπία φέρω , ἀλλά διά ὁ μή βούλομαι οὗτος σωφρονίζω , μηδέ αναγκάζω ἐπί ὁ γίγνομαι . συνίημι δή οὗτος , ὁ ἐπιλανθάνομαι ὁ Θεός . Ποίας ; ὁ εἴρω , φημί . τις εἰμί , συνίημι ; νοέω . τις γάρ συνεισπισμένον ἐρωτάω ; τίς δέ πολύς χρῄζω ἔρευνα ; μάλιστα μέν καί αὐτός ὁ ὁ διδασκαλία τρόπος ἐναλλάσσω παρεισάγω πολιτεία . καί γάρ ὁ θυσία οὖον πάλιν ποιέω λόγος , ὁ εὐαγγελικός εἰσάγω νομοθεσία · ἄλλως δέ ἐπεί πολύς ὁ φόρτος ὁ ἁμάρτημα εἰμί καταχώννυμι , καθάπερ ἀπό τέλμα τις ὁ κακία ἀνασπάω βούλομαι , καί ὅσπερ ὁ ὀφθαλμός λήμη ἀποκαθαίρω ὁ προλαμβάνω ὁ πονηρία συνήθεια ὁδός , διεγείρω εἰς μνήμη ἀλθέω ὁ γίγνομαι , ἵνα μή λήθη παραδίδωμι αὐτός , ἀκερδής ἀναχωρέω . πολύς γάρ ὁ ἐν ἁμάρτημα συνθεΐα πώρωσις ὁ Ψυχή ἐργάζομαι , καί ἀνόητος ποιέω , καί τυφλόω ὁ ὁράω ἔχω ὁ διάνοια ὄμμα . μήποτε ἁρπάζω , καί οὖον μή ὁ ὁ ρυθμός . ὦ φιλανθρωπία ἄφατος ! Μήτηρ φιλόστοργος ὁ ῥῆμα , μᾶλλον δέ ἤπειρος ὁ φιλοστοργία ἐκεῖνος Νίκη ἀγαθότης . ὁ γάρ τοσοῦτος ἔμφασις κατηγορία , ὁ τοσοῦτος ὁδρὴν ἐπιδείκνυμι προασφαλίζω . ὁ εἶπον , λέγω σύ , καί παρίστημι κατά πρόσωπον σύ ὁ ἁμαρτία σύ , καί ἀπόφασις ἐκβάλλω καταδικάζω , ἀναλύω ὁ ἀπόφασις πάλιν , οὐ ὡς κατάδικος ὁ τιμωρία παραδίδωμι , ἀλλά ὡς ὀφείλω διορθόω ὁ παραίνεσις καί ὁ συμβουλή ἐγχειρίζω , ὁ φόβος σωφρονίζω , καί λέγω , μήποτε ἁρπάζω ὡς λέων , καί οὖον μή ὁ ὁ ρυθμός . οὐσία αἴνεσις δοξάζω ἐγώ , καί ἐκεῖ ὁδός , ὅς δείκνυμι αὐτός , ὁ σωτήριος ὁ Θεός . δείκνυμι ὁ φιλάνθρωπον , παραινέω , συμβουλεύω , ἀπειλέω , φοβέω , ἐφίστημι ὁ τιμωρία ἄκρατος , καί συμβουλία εἰσφέρω , λέγω καί ὁ τρόπος , διά ὅς δυνατός διορθόω · ὁ γίγνομαι , εἶπον · Θυσία αἴνεσις δοξάζω ἐγώ . ὁ δέ λέγω οὗτος εἰμί · οὖον μόνος παύω ἐγώ ὁ ὀργή , οὐδέ λύω ὁ καταδίκη , ἀλλά καί δοξάζω ἐγώ . Ὅρας ὁ κατόρθωμα ὁ μέγεθος , ὅταν ὁ θεός διά αὐτός δοξάζω . καί ἐκεῖ ὁδός , ὅς δείκνυμι αὐτός , ὁ σωτήριος ὁ Θεός . εἶδον μισθός ἀείρω · ὁράω φιλανθρωπία ὑπερβολή ; ὁ ὁ Θεός γάρ ὁδός