joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0176.3
Ἐντεῦθεν καὶ ἕτερόν τι μανθάνομεν , ὅτι οἱ προφῆται οὐχ ὡς οἱ μάντες ἦσαν . Ἐκεῖ μὲν γὰρ ὁ δαίμων , ὅταν εἰς τὴν ψυχὴν ἐμπέσῃ , πηροῖ τὴν διάνοιαν , καὶ σκοποὶ τῶν λογισμῶν , καὶ οὕτως ἅπαντα φθεγγόμενοι , οὐδὲν τῶν λεγομένων ἐπισταμένως τῆς διανοίας αὐτῶν , ἀλλ’ ὡς αὐλοῦ τινος ἀφύγου φθεγγομένου . Τοῦτο καὶ τῶν παρ’ αὐτοῖς φιλοσόφων ἔρη , οὕτως εἰπών Ὅσπερ οἱ χρησμοῦδοι καὶ οἱ θεομάντες λέγουσι μὲν πολλά , Ἰσασὶ δὲ μηδὲν ὧν λέγουσι . Ἄλλ’ οὐ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον οὕτω ποιεῖ , ἀλλὰ καρδίαν ἀφήσιν εἰδεῖν τὰ λεγόμενα . Εἰ γὰρ μὴ ἴδει , πῶς ἔλεγεν , Λόγον ἀγαθόν ; Ὁ μὲν γὰρ δαίμων , καθάπερ ἐχθρὸς καὶ πολέμιος , πολεμεῖ τῇ φύσει τῇ ἀνθρωπίνῃ α · τὸ δὲ Πνεῦμα ἅγιον , καθάπερ χορδόμενον καὶ ἐνεργετοῦν , κοινωνεῖ τῆς γνώμης τοῦ δεμμένου ποιεῖ , καὶ μετὰ τῆς ἐκείνων διανοίας ἀποκαλύπτει τὰ λεγόμενα . Λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ . Ἄλλος , Τὰ ποιήματά μου . Ἐργα ποῖά φησι ; Τὴν προφητείαν . Καθάπερ γὰρ τοῦ χαλκίου ἔργον , τὸ σκέπαρον εἰργάσατο , καὶ τοῦ οἰκοδόμου τὸ οἰκίαν ποιήσαι , καὶ τοῦ ναυπηγοῦ τὸ ναῦν συγκοιλῆσαι · οὕτω καὶ τοῦ προφήτου τὸ προφητεῖν ὑφάναι . Ὅτι γὰρ καὶ τοῦτο ἔργον ἐστίν , ἀκούσον τοῦ Χριστοῦ λέγοντος περὶ τῶν ἀποστόλων Ἄξιος ὁ ἐργάτης τοῦ μισθοῦ αὐτοῦ . Καὶ Παῦλος · Μάλιστα οἱ ἀκπώντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ . Εἰ δὲ μὴ ἔργον ἦν , πῶς κόπον εἶχε ; Τί γὰρ τοῦ ἔργου τοῦτο τιμιώτερον ; τί δὲ χρησιμώτερον ; Πάσων τῶν τεχνῶν ἐστὶν ἀνώτερον . Τί οὖν ἐστι τὸ ἔργον , ὁ λέγει τῷ βασιλεῖ ; Τὸν ὕμνον τούτον , τὴν προφητείαν ταύτην . Καὶ οὐχ εἶπε ποιῶ βασιλεῖ , δηλὸν ὅτι περὶ Θεοῦ τῶν ὅλων . Ὅσπερ γὰρ ὅταν λέγωμεν τὸν Περσῶν βασιλέα , οὐχ ἀπλῶς βασιλέα καλοῦμεν , ἀλλὰ τὸν τῶν Περσῶν προστίθεμεν , καὶ τὸν τῶν Ἀρμενίων ὁμοίως · ὅταν δὲ τὸν ἡμέτερον [ 162 ] λέγωμεν , οὐ δεόμεθα προσθήκης , ἀλλ’ ἀρκοῦμεθα τῷ εἰπεῖν βασιλέα · οὕτω καὶ ὁ Προφητης , ἐπειδὴ περὶ τοῦ ὄντος βασιλέως ἔλεγεν , ἀρκεῖται τῷ εἰπεῖν , Βασιλεῖ . Ὅσπερ γὰρ παντοκράτορα εἰπόντες , οὐ δεόμεθα προσθήκης , διὰ τὸ μὴ εἶναι ἕτερον παντοκράτορα · οὕτω βασιλέα λέγοντες , οὐ δεμεθα ἑτέρας προσθήκης , διὰ τὸ μὴ εἶναι ἕτερον βασιλέα Θεόν . Ἄλλως δὲ καὶ ὁ λέγων , Βασιλεῦ , ἦν . Ὅθεν δηλὸν ὅτι οὐ περὶ ἀνθρώπου ἔλεγεν , ἀλλὰ περὶ τοῦ τῶν ὅλων Θεοῦ · διὰ τοῦτο οὐχ εἶπε , Βασιλεῖ , ἀλλὰ , Τῷ βασιλεῖ , τῇ προσθήκῃ τοῦ ἄρθρου τὴν κυριότη-τα παριστάς .
Lemmas: ἐντεῦθεν καί ἕτερος τίς μανθάνω , ὅτι ὁ προφήτης οὐ ὡς ὁ Μάντες εἰμί . ἐκεῖ μέν γάρ ὁ δαίμων , ὅταν εἰς ὁ ψυχή ἐμπίπτω , πηρόω ὁ διάνοια , καί σκοπός ὁ λογισμός , καί οὕτως ἅπας φθέγγομαι , οὐδείς ὁ λέγω ἐπισταμένως ὁ διάνοια αὐτός , ἀλλά ὡς αὐλός τις ἄπυγος φθέγγομαι . οὗτος καί ὁ παρά αὐτός φιλόσοφος ἔρομαι , οὕτως εἶπον ὅσπερ ὁ χρησμουδεω καί ὁ θεόμαντος λέγω μέν πολύς , οἶδα δέ μηδείς ὅς λέγω . ἄλλος οὖον ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος οὗτος ποιέω , ἀλλά Καρδία ἀφίημι εἴδω ὁ λέγω . εἰμί γάρ μή ἶδος , πῶς λέγω , Λόγος ἀγαθός ; ὁ μέν γάρ δαίμων , καθάπερ ἐχθρός καί πολέμιος , πολεμέω ὁ φύσις ὁ ἀνθρώπινος ὅς · ὁ δέ πνεῦμα ἅγιος , καθάπερ χορδομενω καί ἐνεργέω , κοινωνέω ὁ γνώμη ὁ δέμω ποιέω , καί μετά ὁ ἐκεῖνος διάνοια ἀποκαλύπτω ὁ λέγω . λέγω ἐγώ ὁ ἔργον ἐγώ ὁ βασιλεύς . ἄλλος , ὁ ποίημα ἐγώ . ἐρξ ποῖος φημί ; ὁ προφητεία . καθά γάρ ὁ χαλκίον ἔργον , ὁ σκέπαρον ἐργάζομαι , καί ὁ οἰκοδόμος ὁ οἰκίον ποιέω , καί ὁ ναυπηγέω ὁ ναῦς συγκοιλῆσαι · οὗτος καί ὁ προφήτης ὁ προφητεῖν ὑφαίνω . ὅτι2 γάρ καί οὗτος ἔργον εἰμί , ἀκούω ὁ Χριστός λέγω περί ὁ ἀπόστολος Ἄξιος ὁ ἐργάτης ὁ μισθός αὐτός . καί Παῦλος · μάλιστα ὁ ἀκπώντες ἐν λόγος καί διδασκαλία . εἰμί δέ μή ἔργον εἰμί , πῶς κόπος ἔχω ; τις γάρ ὁ ἔργον οὗτος τίμιος ; τίς δέ χρήσιμος ; Πάσων ὁ τέχνη εἰμί ἀνώτερος . τις οὖν εἰμί ὁ ἔργον , ὁ λέγω ὁ βασιλεύς ; ὁ ὕμνος οὗτος , ὁ προφητεία οὗτος . καί οὐ εἶπον ποιέω βασιλεύς , δῆλος ὅτι περί Θεός ὁ ὅλος . ὅσπερ γάρ ὅταν λέγω ὁ Πέρσης βασιλεύς , οὐ ἀπλόος βασιλεύς καλέω , ἀλλά ὁ ὁ Πέρσης προστίθημι , καί ὁ ὁ Ἀρμένιος ὁμοίως · ὅταν δέ ὁ ἡμέτερος [ 162 ] λέγω , οὖον δήω προσθήκη , ἀλλά ἀρκέω ὁ εἶπον βασιλεύς · οὗτος καί ὁ Προφήτης , ἐπεί περί ὁ εἰμί βασιλεύς λέγω , ἀρκέω ὁ εἶπον , Βασιλίς . ὅσπερ γάρ παντοκράτωρ εἶπον , οὖον δήω προσθήκη , διά ὁ μή εἰμί ἕτερος παντοκράτωρ · οὗτος βασιλεύς λέγω , οὖον δέμω ἕτερος προσθήκη , διά ὁ μή εἰμί ἕτερος βασιλεύς Θεός . ἄλλος δέ καί ὁ λέγω , Βασιλεύς , εἰμί . ὅθεν δῆλος ὅτι οὖον περί ἄνθρωπος λέγω , ἀλλά περί ὁ ὁ ὅλος Θεός · διά οὗτος οὐ εἶπον , Βασιλίς , ἀλλά , ὁ βασιλεύς , ὁ προσθήκη ὁ ἄρθρον ὁ κυριότης παρίστημι .