joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0088.4
Ἑβραῖος , Κατὰ πᾶσαν ζωὴν . Καὶ ἄλλος , Ἀπειλούμενος , ἐμεριμώμενος , οὐ κολάζων . Ὁ δὲ λέγει τοιούτον ἐστιν · Εἰ δίκαιος , πάντως βουλήσεται τοὺς ἀδίκους κολάζαι · εἰ ἰσχυρός , πάντως δυνήσεται . Καὶ ποῦ , φησι , τὰ τῆς φιλανθρωπίας , ἢ κατὰ τὸν δίκαιον χρῆναι ; Πρῶτον μὲν , ἐν τῷ μὴ κατὰ πᾶδας ἐπάγειν τὴν δίκην b , μᾶλλον δὲ πρὸ τοῦτοῦ , ἐν τῷ πάντα ἀφεῖναι · τὰ ἁμαρτήματα διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας · δεύτερον δὲ ἐν τῷ καὶ μετάνοιαν δούναι . Ἄν γὰρ ἐννοήσης , ὅτι καθ᾽ ἑκάστην ἁμαρτάνομεν ἡμέραν , τότε μάλιστα ὄψει αὐτοῦ τοῦ ἁρπατοῦ μέγεθος τῆς φιλανθρωπίας . Ὁ δὲ καὶ ἐμφανὸς ἐπήγαγε , λέγων · Ὁ Θεὸς χρητὴς δίκαιος , καὶ ἰσχυρός , καὶ μακρόθυμος . Ἀπορῆς , ἐπεὶ καὶ δύναται καὶ βούλεται , τίνος ἐνεκεν οὐ κολάζει ; Μάνθανε , φησίν , ὅτι μακρόθυμος , καὶ μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν . Ἴνα γὰρ μὴ τις τῶν ἀνόμων νομίζῃ , ὅτι δι᾽ ἀσθένειαν οὐχ ἐπεξέρχεται , δείκνυσι τῆς μελλούσης τὴν αἰτίαν · ὅτι μεγάλα καὶ ἡ μακροθυμία μέτρα ἔχει . Ἐπειδὴ γὰρ διὰ τοῦτο μακροθυμεῖ , εἰς μετάνοιάν σε ἄγων , ὅταν ἀπὸ τοῦ φαρμάκου τούτου μηδὲν κερδαίνῃ , καὶ ἐπεξέρχεται . Ἄρα καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν τοῦ κολάζεσθαι ἐσομεν ἄξιοι . Οὐδὲ γὰρ ἂν , εἰ μὴ τοῦτο ἦν , ὡς μέγα τι πέποιθε τοῦ , Μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν . Ἄλλ᾽ ὡς τῶν πραγμάτων μὲν τοῦτο ἀπαγορούντων , τῆς δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἐπεχοῦσης c τὴν ἀξίαν κολασίαν , τοῦτο φησιν . Εἶδες καὶ ἐνταῦθα πῶς τὸ ἀνεπαγὲς τοῦ Θεοῦ δείκνυσι , καὶ τὴν κολασίαν ὀργὴν λέγει ; Οὐδεὶς γὰρ ὀργὴν ἐπάγει ἄλλῳ , ἀλλὰ τὴν μὲν ὀργὴν αὐτὸς ἔχει , τὴν δὲ κολασίν ἐπάγει ἕτερῳ . Οὐδὲν οὖν ἄλλο , [ 67 ] ἢ τὴν κολασίν ὀλοῖ τῷ εἰπεῖν , Καὶ μὴ ὀργὴν ἐπάγων καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν . Καὶ πῶς φησι , Καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν d ; Εἰσέλθετο ἕκαστος εἰς τὸ ἑαυτοῦ συνειδὸς , καὶ τότε ὄψεται . Ἴνα γὰρ παρὰ τὰ ἀπόρρητα ἕκαστου ἁμαρτήματα , ταῦτα δὴ τὰ κοινὰ τὶς διαφεύξεταί ; Ποῖα δὴ ταῦτα ; Ποῖα ἐστὶν ἡμέρα , ἢ μὴ ῥυθμὸς εὐχόμεθα καὶ μετὰ πολλῆς ἐλιγυρίας ; Ὦτι δὲ τοῦτο ὀργῆς ἄξιον , ὅλον ἐντεύθεν . Εἴπὲ γὰρ μοι · εἰ δικαστὴ χασψάμενος προσήλθεν , καὶ διπλέγχθης , οὐχ ἂν σε εὐθεὺς δίκην ἀπήτησας , καὶ εἰς τὴν ὑπερορίαν μετέστησας ; Ναί , φησίν · ἄνθρωπος γὰρ ἐστι . Καὶ τί τοῦτο ; Ἄνθρωπος μὲν γὰρ ὑβρισμένος , οὐχ ἂν εἰς ὀργίας ἀγανακτεῖν · παρὰ γὰρ τοῦ ὁμοτίμου ὑβρίσθη · ὁ δὲ Θεὸς ὑβριζόμενος , δικαίως ἂν ἐπαγάγοι τὴν δίκην . Μείζων γὰρ αὐτῇ ἡ ἁμαρτία τῆς εἰς ἄνθρωπον . Καὶ ὁ μὲν ἄνθρωπος τὸ ἑαυτοῦ ζητῶν τοῦτο ποιεῖ · ὁ δὲ Θεὸς τὸ σόν . Ὦστε κατὰ τοῦτο , ἄξιον τοῦτο μᾶλλον ἀγανακτήσεως . Οὐ γὰρ ἐστιν ἴσον καταφρονεῖν τῶν τὰ ἑαυτῶν ζητούντων , καὶ τοῦ τὰ σά . Τοῦτο γὰρ μειζόνος ὀργῆς ἄξιον , ὅταν μηδ᾽ αἰτεῖν μέλλων τὰ σὰ συμφέροντα , νήφης . Τίς δὲ ἐστιν , ὃς οὐχ ὑβρίσε τὸν ἀδελφὸν εἰκῇ ; Μὴ γὰρ μοι εἴπης , ὅτι οἰκέτην ὑβρίσεν · Ἐν γὰρ Χριστῷ οὐκ ἄρσεν , οὐ θῆλυ , οὐ δούλος , οὐχ ἐλεύθερος ἐστι . Τίς πάλιν ἡμῶν κατηγόρησεν , οὐδὲ ἐθεύσατο ; ὅς οὐχ
Lemmas: Ἑβραῖος , κατά πᾶς ζωή . καί ἄλλος , ἀπειλέω , μερίζω , οὖον κολάζω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · εἰμί δίκαιος , πάντως βούλομαι ὁ ἄδικος κολάζω · εἰμί ἰσχυρός , πάντως δύναμαι . καί ποῦ , φημί , ὁ ὁ φιλανθρωπία , ἢ κατά ὁ Δίκαιος χρή ; Πρῶτος μέν , ἐν ὁ μή κατά παδάω ἐπάγω ὁ δίκη b , μᾶλλον δέ πρό οὗτος , ἐν ὁ πᾶς ἀφίημι · ὁ ἁμάρτημα διά λουτρόν παλιγγενεσία · δύο δέ ἐν ὁ καί μετάνοια δίδωμι . ἄν γάρ ἐννοέω , ὅτι κατά ἕκαστος ἁμαρτάνω ἡμέρα , τότε μάλιστα ὁράω αὐτός ὁ ἁρπάζω μέγεθος ὁ φιλανθρωπία . ὁ δέ καί ἐμφαίνω ἐπάγω , λέγω · ὁ θεός Χρήτης δίκαιος , καί ἰσχυρός , καί μακρόθυμος . ἀπορέω , ἐπεί καί δύναμαι καί βούλομαι , τίς ἕνεκα οὖον κολάζω ; μανθάνω , φημί , ὅτι μακρόθυμος , καί μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα . ἵνα γάρ μή τις ὁ ἄνομος νομίζω , ὅτι διά ἀσθένεια οὐ ἐπεξέρχομαι , δείκνυμι ὁ μέλλω ὁ αἴτιος · ὅτι μέγας καί ὁ μακροθυμία μέτρον ἔχω . ἐπεί γάρ διά οὗτος μακροθυμέω , εἰς μετάνοια σύ ἄγω , ὅταν ἀπό ὁ φάρμακον οὗτος μηδείς κερδαίνω , καί ἐπεξέρχομαι . ἄρας κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ κολάζω ἕννυμι ἄξιος . οὐδέ γάρ εἄν , εἰμί μή οὗτος εἰμί , ὡς μέγας τίς πείθω ὁ , μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα . ἄλλος ὡς ὁ πρᾶγμα μέν οὗτος ἀπαγοράζω , ὁ δέ ὁ Θεός φιλανθρωπία ἐπέχω c ὁ ἄξιος κολασιος , οὗτος φημί . εἶδον καί ἐνταῦθα πῶς ὁ ανέπαγος ὁ Θεός δείκνυμι , καί ὁ κολασιος ὀργή λέγω ; οὐδείς γάρ ὀργή ἐπάγω ἄλλος , ἀλλά ὁ μέν ὀργή αὐτός ἔχω , ὁ δέ κόλασις ἐπάγω ἕτερος . οὐδείς οὖν ἄλλος , [ 67 ] ἢ ὁ κόλασις ὄλλυμι ὁ εἶπον , καί μή ὀργή ἐπάγω κατά ἕκαστος ἡμέρα . καί πῶς φημί , κατά ἕκαστος ἡμέρα d ; Εἰσέρχομαι ἕκαστος εἰς ὁ ἑαυτοῦ σύνοιδα , καί τότε ὁράω . ἵνα γάρ παρά ὁ ἀπόρρητος έκαστος ἁμάρτημα , οὗτος δή ὁ κοινός τις διαφεύγω ; Ποίας δή οὗτος ; ποίας εἰμί ἡμέρα , ἢ μή ῥυθμός εὔχομαι καί μετά πολύς ἐλιγυρίας ; οὖς δέ οὗτος ὀργή ἄξιος , ὅλος ἐντεῦθεν . εἶπον γάρ ἐγώ · εἰμί δικαστής χάπτω πρόσειμι , καί διαπλέκω , οὐ εἄν σύ εὐθύς δίκη ἀπαιτέω , καί εἰς ὁ ὑπερορία μεθίστημι ; Ναίς , φημί · ἄνθρωπος γάρ εἰμί . καί τίς οὗτος ; Ἄνθρωπος μέν γάρ ὑβρίζω , οὐ εἄν εἰς ὀργιάω ἀγανακτέω · παρά γάρ ὁ ὁμότιμος ὑβρίζω · ὁ δέ θεός ὑβρίζω , δικαίως εἄν ἐπάγω ὁ δίκη . μείζων γάρ αὐτός ὁ ἁμαρτία ὁ εἰς ἄνθρωπος . καί ὁ μέν ἄνθρωπος ὁ ἑαυτοῦ ζητέω οὗτος ποιέω · ὁ δέ θεός ὁ σός . ὥστε κατά οὗτος , ἄξιος οὗτος μᾶλλον ἀγανάκτησις . οὖον γάρ εἰμί ἴσος καταφρονέω ὁ ὁ ἑαυτοῦ ζητέω , καί ὁ ὁ σός . οὗτος γάρ μείζων ὀργή ἄξιος , ὅταν μηδέ αἰτέω μέλλω ὁ σός συμφέρω , νήφω . Τῖς δέ εἰμί , ὅς οὐ ὑβρίζω ὁ ἀδελφός εἰκῇ ; μή γάρ ἐγώ εἶπον , ὅτι οἰκέτης ὑβρίζω · ἐν γάρ Χριστός οὐ ἄρσην , οὖον θῆλυς , οὖον δούλος , οὐ ἐλεύθερος εἰμί . Τῖς πάλιν ἐγώ κατηγορέω , οὐδέ θέω ; ὅς οὐ