joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0385.1
καὶ δι' εὐστηρίας · μετὰ δὲ ταῦτα διὰ τῶν πληγῶν τῶν ἐπαλλήλων . Ἐπειδὴ οὖν ἡ ἀσθενείαν τοῦ Θεοῦ κατεῖφηρίζοντο , καὶ ἀνέγνωσιν αὐτοῖς τὰ πρωτότοκα , καὶ τὸν ποταμὸν ἐφοίνιξαν · δείκνυσι μὲν αὐτοὺς καὶ παρ' αὐτὸν τὸν καιρὸν δι' ἀμφοτέρων αὐτοῦ τὴν ἰσχύν . Αἱ γὰρ μαῖαι τῶν Αἰγυπτίων καταφρονήσασαι τῶν ἐπιταγμάτων τῶν ὁμῶν ἐκείνων , καὶ παραλογισάμεναι τὸ ἀπηνὲς τοῦ βασιλέως δόγμα , πολλῆς ἀπέλαυσαν τῆς εὐετηρίας . Ταῦτα δὲ ἀμφοτέρα τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἦν · τὸ τε γὰρ γυναῖκας ἀνδροειεστέρας ἀποφῦναι τῶν τὰ διαθλήματα φορούντων , τὸ τε ἀμιλίας ταύταις ἀποδιδόναι , ἐν εἰς πλῆθος αὐτὰς ἐκτείνει ὁ πολὺ . Τὸ γὰρ , Εὐ ἐπολεῖ ταῖς μαίαις , τοῦτό ἐστιν , ἐξεστάθη αὐτῶν ἡ συγγενεία · δι' ὧν γὰρ εὐηργέτουν τοὺς Ἰουδαίους , διὰ τούτων ἐλάβανον παρὰ τοῦ Θεοῦ τὰς ἀμοιβὰς . Ἐπειδὴ τοίνυν οὐκ ἀνέγνωσιν αὐτῶν τὰ τέκνα , καὶ αὐταὶς πολυπαιδίας ὁ Θεὸς ἐχαρίσατο . Ἐπειδὴ δὲ ἐπέμεινον ἀναίσθητον διακειμένου , δευτέραν ἐπήγαγε τὴν πληγήν , καὶ ἐμάνθανε μὴ ἡ οἰκουμένη , ἐμάνθανον δὲ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι · καὶ ἐκεῖνοι μέν ἐξ ἀκοῆς , οὗτοι δὲ ἐν τοῖς οἴκοις πάθασιν , καὶ ὁδεῖ , καὶ πείρα τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν ἐώρων . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ προέλεγεν αὐτοῖς , ἵνα μὴ συντυχίας τις εἶναι νομισθείη ἡ πληγὴ καὶ αὐτομάτω θανάτῳ . Ὑπερ οὖν ἀλλαχοῦ εἴρηται περὶ τοῦ Σωτῆρος , τοῦτο δὲ καὶ ἐνταῦθα ἐστιν εἰπεῖν . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Καὶ κατακρύψαι ἐν μέσῳ τῶν ἐχθρῶν σου . Οὐ γὰρ εἰς ἔρημον αὐτοὺς ἐξαγαγὼν , οὐδὲ ἀλλαχοῦ που , ἀλλ' ἐν αὐτῇ τῇ πόλει τὴν πληγὴν ἐπήγαγε . Καὶ ὅρα καὶ ἐν τῇ πληγῇ φιλανθρωπίαν . Ἀπὸ γὰρ κτηνῶν ὁ πρότερον ἤρξατο , καὶ τότε ἐπὶ τοὺς ἀνθρώπους ἐχώρησε . Τίς οὖν οὐκ ἀγάσταιτο τὴν δύναμιν , πῶς ἅπαντα ἐν μιᾷ καιρῷ ῥοπῇ κατέπρηξε , τὴν φειδὴν , τὴν σοφίαν τὴν ἀπόρρητον ; Οὔτε γὰρ πρώτην αὐτὴν ὁ ἐπήγαγε πληγήν , δι' ἑτέρων αὐτοὺς διορθώσαι βουλόμενος , οὔτε ἐπειδὴ ἐπήγαγε , χωρὶς προφράσεως ἐπήγαγε . [ 300 ] Τί δήποτε ; Ἵνα τοῖς ῥήμασιν αὐτοὺς σωφρονίση , καὶ μὴ ἐλθούσιν εἰς πείραν τῶν πραγμάτων · οὔτε πάλιν ἐπειδὴ οὐ διορθώθησαν , ἀφῆκεν ἀμφιβόλον γενέσθαι τὴν πληγήν . Ἵνα γὰρ μὴ τις αὐτόματον αὐτὴν νομίση ἢ νόσον , ἢ λοιμὸν αὐτὴν ἐποιοῦσαν , ὅρα πῶσα γίνεται . Πρῶτον δτι ἐν μιᾷ νυκτὶ πάντες . Δευτέρον δτι τὰ πρωτότοκα πάντα . Εἰ γὰρ λοιμὸς ἦν , οὐκ ἂν τῶν πρωτοτόκων πάντων μόνον ἤφαστο , καὶ τῶν δευτέρων ἐφεῖσατο · ἀλλ' ἀδιακρίτως ἂν ἐπὶ πάντας ἦλθε . Τρίτον , δτι εἰ λοιμὸς ἦν , οὐκ ἂν τῶν Ἰουδαίων ἀπέσχοτο καθόλου , καὶ τῶν Αἰγυπτίων ἤφαστο μόνον , ἀλλ' ἐκεῖνα πολλῷ πλέον ἂν κατεργάσατο τὰ σώματα , τὰ πονῶν καὶ ταλαιπωρίᾳ καὶ τοσοῦτοις κατειργασμένα κακοῖς , καὶ ἐν πεινᾷ καὶ λιμῷ ἐπὶ τοσοῦτον ἱ ταριχευθέντα · οὐγὶ τὰ βασιλικά , οὐδὲ τὰ ἐν ἀξιωμάσι , τὰ πολλῆς ἀπολαύοντα ἀδεῖας , καὶ πολλῆς μετέχοντα τῆς θεραπείας . Εἰ λοιμὸς ἦν , οὐκ ἂν ἀθρόων ἐπῆλθεν , ἀλλὰ πάντα τὰ προοίμια ἐπιδεικνύμενος τῆς ἐλευσέως πρότερον . Νῦν δὲ ὁμοῦ ταῦτα
Lemmas: καί διά εὐστηρίας · μετά δέ οὗτος διά ὁ πληγή ὁ ἐπάλληλος . ἐπεί οὖν ὁ ἀσθένεια ὁ Θεός κατεῖφηρίζοντο , καί ἀναγιγνώσκω αὐτός ὁ πρωτότοκος , καί ὁ ποταμός φοινίζω · δείκνυμι μέν αὐτός καί παρά αὐτός ὁ καιρός διά ἀμφότερος αὐτός ὁ ἰσχύς . ὁ γάρ μαῖα ὁ Αἰγύπτιος καταφρονέω ὁ ἐπίταγμα ὁ ὁμός ἐκεῖνος , καί παραλογίζομαι ὁ ἀπηνής ὁ βασιλεύς δόγμα , πολύς ἀπολαύω ὁ εὐετηρία . οὗτος δέ ἀμφότερος ὁ ὁ Θεός πρόνοια εἰμί · ὁ τε γάρ γυνή ἀνδροειεστέρας ἀποφύω ὁ ὁ διαθλημα φορέω , ὁ τε ἀμιλίας οὗτος ἀποδίδωμι , ἐν εἰς πλῆθος αὐτός ἐκτείνω ὁ πολύς . ὁ γάρ , εὕω πολύς ὁ μαῖα , οὗτος εἰμί , ἐξίστημι αὐτός ὁ συγγένεια · διά ὅς γάρ εὐεργετέω ὁ Ἰουδαῖος , διά οὗτος λαμβάνω παρά ὁ Θεός ὁ ἀμοιβή . ἐπεί τοίνυν οὐ ἀναγιγνώσκω αὐτός ὁ τέκνον , καί αὐτός πολυπαιδία ὁ θεός χαρίζομαι . ἐπεί δέ ἐπιμένω ἀναίσθητος διάκειμαι , δύο ἐπάγω ὁ πληγή , καί μανθάνω μή ὁ οἰκέω , μανθάνω δέ καί ὁ Αἰγύπτιος · καί ἐκεῖνος μέν ἐκ ἀκοή , οὗτος δέ ἐν ὁ οἶκος πάθη , καί ὁδέω , καί πείρω ὁ Θεός ὁ δύναμις ὁράω . Ζεύς γάρ οὗτος καί προλέγω αὐτός , ἵνα μή συντυχία τις εἰμί νομίζω ὁ πληγή καί αὐτόματος θάνατος . ὑπερ οὖν ἀλλαχοῦ εἴρω περί ὁ Σωτήρ , οὗτος δέ καί ἐνταῦθα εἰμί εἶπον . Ποῖον δέ οὗτος ; καί κατακρύπτω ἐν μέσος ὁ ἐχθρός σύ . οὖον γάρ εἰς ἐρῆμος αὐτός ἐξάγω , οὐδέ ἀλλαχοῦ ποῦ , ἀλλά ἐν αὐτός ὁ πόλις ὁ πληγή ἐπάγω . καί ὁράω καί ἐν ὁ πλήσσω φιλανθρωπία . ἀπό γάρ κτῆνος ὁ πρότερος ἄρχω , καί τότε ἐπί ὁ ἄνθρωπος χωρέω . Τῖς οὖν οὐ ἄγαμαι ὁ δύναμις , πῶς ἅπας ἐν εἷς καιρός ῥοπή καταπράσσω , ὁ φειδός , ὁ σοφία ὁ ἀπόρρητος ; οὔτε γάρ πρῶτος αὐτός ὁ ἐπάγω πληγή , διά ἕτερος αὐτός διορθόω βούλομαι , οὔτε ἐπεί ἐπάγω , Χωρὶς προφρασις ἐπάγω . [ 300 ] τις δήποτε ; ἵνα ὁ ῥῆμα αὐτός σωφρονίζω , καί μή ἔρχομαι εἰς πείρω ὁ πρᾶγμα · οὔτε πάλιν ἐπεί οὖον διορθόω , ἀφίημι ἀμφίβολος γίγνομαι ὁ πληγή . ἵνα γάρ μή τις αὐτόματος αὐτός νομίζω ἢ νόσος , ἢ λοιμός αὐτός ἐποιάω , ὁράω πάω γίγνομαι . Πρῶτος δ ἐν εἷς νύξ πᾶς . Δεύτερος δ ὁ πρωτότοκος πᾶς . εἰμί γάρ λοιμός εἰμί , οὐ εἄν ὁ πρωτοτόκος πᾶς μόνος ἀφίστημι , καί ὁ δύο φείδομαι · ἀλλά ἀδιάκριτος εἄν ἐπί πᾶς ἔρχομαι . Τρίτος , δ εἰμί λοιμός εἰμί , οὐ εἄν ὁ Ἰουδαῖος ἀπέχω καθόλου , καί ὁ Αἰγύπτιος ἀφίστημι μόνος , ἀλλά ἐκεῖνος πολύς πλέω εἄν κατεργάζομαι ὁ σῶμα , ὁ πονέω καί ταλαιπωρία καί τοσοῦτος κατεργάζομαι κακός , καί ἐν πεινάω καί λιμός ἐπί τοσοῦτος Ι ταριχεύω · οὐγὶ ὁ βασιλικός , οὐδέ ὁ ἐν ἀξίωμα , ὁ πολύς ἀπολαύω ἄδεια , καί πολύς μετέχω ὁ θεραπεία . εἰμί λοιμός εἰμί , οὐ εἄν ἀθρόος ἐπέρχομαι , ἀλλά πᾶς ὁ προοίμιον ἐπιδείκνυμι ὁ ἔλευσις πρότερος . νῦν δέ ὁμοῦ οὗτος