joannes-chrysostomus.expositiones-in-psalmos pg055_0233.1
συναγωγὴ ἡ θεῶν . Καὶ πάλιν · Ἐγὼ εἶπα · θεοὶ ἐστε . Καὶ ὁ Παῦλος · Καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶ λεγόμενοι θεοί , καὶ κύριοι πολλοί . Καὶ ὁ Μωϋσῆς · Θεοὺς οὐ κακολογήσεις . Καὶ ἄλλοχό · Ἰδόντες οἱ υἱοὶ τοῦ θεοῦ τὰς θυγατέρας τῶν ἀνθρώπων . Καὶ πάλιν ὁ αὐτός · Ὁ καταρώμενος θεόν , ἁμαρτίαν λήψεται · ὁ δὲ ὀνομάζων τὸ ὄνομα Κυρίου , λιθοβοληθήσεται . Καὶ πάλιν · θεοί , ὁ τῶν οὐρανῶν καὶ τὴν γῆν οὐκ ἐποίησαν , ἀπολεσθῶσιν ὑποκάτω τοῦ οὐρανοῦ ἁ . Τινὰς οὖν δηλοῖ διὰ τοῦ ὀνόματος τούτου ἐν ἐκείναις ταῖς μαρτυρίαις , καὶ τινὰς ἐνταῦθα λέγει θεούς ; Τοὺς ἄρχοντας . Διὰ καὶ ἐπάγει · Θεοὺς οὐ κακολογήσεις , καὶ ἄρχοντα τοῦ λαοῦ σου οὐχ ἄρεις κακῶς . Λέγει καὶ τοὺς ἐκ προγόνου τινὸς ἐναρέτου γεγεννημένους . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ Ἐνὼς πολλὴν ἀρετὴν ἐπιδείξας , ἐκλήθη τῷ ὀνόματι τοῦ θεοῦ · οἱ δὲ ἐξ ἐκείνου πάντες , καὶ οἱ ἐκγενοὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἐκείνου ἀλλήλοις ἐμὲνυντο , υἱοὺς τοῦ θεοῦ τοὺς τοῦ ἐναρέτου . Ἥρξατο γὰρ , φησίν , ἐπικαλεῖσθαι τῷ ὀνόματι τοῦ θεοῦ β . Λέγει καὶ τὸν τῶν Ἰουδαίων λαόν , ταύτῃ τιμηθέντα τῇ προσγγορίᾳ ἐν τῷ λέγειν · Ἐγὼ εἶπα · θεοὶ ἐστε , καὶ υἱοὶ Ἰσραήλ . Καὶ γὰρ οὕτως ἐκάλει αὐτῶν τὸν δῆμον δι’ οἰκείαν φιλανθρωπίαν . Οὕτω καὶ ἐκεῖνο λύεται τὸ , 224 Ὁ καταρώμενος θεόν , ἁμαρτίαν λήψεται · τοῦτέστιν , Ὁ τὸν ἄρχοντα κακῶς λέγων , ἁμαρτάνει . Ὁ δὲ ὀνομάζων τὸ ὄνομα Κυρίου λιθοβοληθήσεται · τοῦτέστιν , ὁ τοὺς μὴ οὖσι προστάττων τὸ τοῦ ὄντος θεοῦ ὄνομα . Ἐπεὶ γὰρ ἀσύγγνωστον τὸ ἁμάρτημα , καὶ ἡ ἐπ’ αὐτῷ τιμωρία χαλπωτάτη · λέγονται καὶ οἱ τῶν Ἑλλήνων θεοί , οὐ κατὰ τιμὴν , οὔτε χάριτι προσγγορίας , ἀλλὰ διὰ τὴν ἀπάτην τῶν πλανηθέντων , καὶ οὕτως αὐτοὺς καλεσάντων . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος φησί · Καὶ γὰρ εἴπερ εἰσὶ λεγόμενοι θεοί , δηλῶν ὅτι οὐχ ὄντες οὐδὲ μέχρι προσγγορίας τῆς κατὰ τιμὴν . Ἐνταῦθα οὖν περὶ τίνων λέγει , θεοὶ θεῶν ; Ἐμοὶ δοκεῖ τῶν Ἑλληνικῶν , οὐχ ὡς ὄντων , ἀλλ’ ὡς παρὰ τοὺς πεπεισμένους ὀποπτευομένων . Ἐπεὶ γὰρ ἐτι παχύτεροι ἦσαν οἱ Ἰουδαῖοι , καὶ οὐ πάντη εἰδωλολατρίας ἀπηλλαγμένοι ε , ἀλλὰ κεχηνότες πρὸς τὰ εἴδωλα , καὶ λείψανα πολλὰ τῆς παρανομίας ἔχοντες , καὶ ἐντεῦθεν αὐτῶν καθαίρει δ τὰ φρονήματα , δεῖκνὺς ὅτι κάκεινον Δεσπότης ἐστὶ . Καὶ γὰρ καὶ τῶν δαιμόνων Δεσπότης ἐστίν , αὐτῶν τῶν οὐσῶν λέγω · αἱ γὰρ γνῶμαι παρ’ αὐτῶν εἰσιν εἰσενεγμεναι καὶ ἡ πονηρία πᾶσα . Δοκεῖ δὲ μοι καὶ οὕτως ἔχεσθαι τοῦ προτέρου ψαλμοῦ . Καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα ἐλεγχοι καὶ κατηγὼρὰ τῶν πεπλημμεληκότων γέγραπται · ἀλλ’ ἔχει μὲν τὴν οἰκουμένην ἐκάλει πᾶσαν εἰς ἀχρόασιν , ἐνταῦθα δὲ αὐτὰ τὰ στοιχεῖα τὰ καθ’ ἑλὴς ἐκτεταμένα τῆς οἰκουμένης . Ἄλλο θέατρον ἴδε καὶ ἄλλο ἀκροατήριον · ἐκεῖ τὰ ἔθνη , οἱ γηγενεῖς , ὁ πλοῦσιος , ὁ πένιχ · ἐνταῦθα δὲ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ , καὶ αὐτὸν εἰσάγει τὸν θεὸν δικαζόμενον , καὶ τοιούτους κινεῖ λόγους παρ’ αὐτοῦ δικαιογουμενὸν πρὸς τὸν δῆμον τῶν Ἰουδαίων . Διὸ
Lemmas: συναγωγή ὁ θεός . καί πάλιν · ἐγώ εἶπον · θεός εἰμί . καί ὁ Παῦλος · καί γάρ εἴπερ εἰμί λέγω θεός , καί κύριος πολύς . καί ὁ Μωϋσῆς · θεός οὖον κακολογέω . καί ἄλλοχό · εἶδον ὁ υἱός ὁ θεός ὁ θυγάτηρ ὁ ἄνθρωπος . καί πάλιν ὁ αὐτός · ὁ καταράομαι θεός , ἁμαρτία λαμβάνω · ὁ δέ ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος , λιθοβολέω . καί πάλιν · θεός , ὁ ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ οὐ ποιέω , ἀπόλλυμι ὑποκάτω ὁ οὐρανός ὅς . τις οὖν δηλόω διά ὁ ὄνομα οὗτος ἐν ἐκεῖνος ὁ μαρτυρία , καί τις ἐνταῦθα λέγω θεός ; ὁ ἄρχω . Ζεύς καί ἐπάγω · Θεός οὖον κακολογέω , καί ἄρχω ὁ λαός σύ οὐ ἀείρω κακῶς . Λέγος καί ὁ ἐκ πρόγονος τις ἐνάρετος γεννάω . ἐπεί γάρ ὁ Ἐνώς πολύς ἀρετή ἐπιδείκνυμι , καλέω ὁ ὄνομα ὁ θεός · ὁ δέ ἐκ ἐκεῖνος πᾶς , καί ὁ ἐκγενής ὁ ἀδελφός ἐκεῖνος ἀλλήλων μηνύω , υἱός ὁ θεός ὁ ὁ ἐνάρετος . ἄρχω γάρ , φημί , ἐπικαλέω ὁ ὄνομα ὁ θεός Β . Λέγος καί ὁ ὁ Ἰουδαῖος λαός , οὗτος τιμάω ὁ προσγγοριον ἐν ὁ λέγω · ἐγώ εἶπον · θεός εἰμί , καί υἱός Ἰσραήλ . καί γάρ οὕτως καλέω αὐτός ὁ δῆμος διά οἰκεῖος φιλανθρωπία . οὕτως καί ἐκεῖνος λύω ὁ , 224 ὁ καταράομαι θεός , ἁμαρτία λαμβάνω · τουτέστιν , ὁ ὁ ἄρχω κακῶς λέγω , ἁμαρτάνω . ὁ δέ ὀνομάζω ὁ ὄνομα κύριος λιθοβολέω · τουτέστιν , ὁ ὁ μή εἰμί προστάσσω ὁ ὁ εἰμί θεός ὄνομα . ἐπεί γάρ ἀσύγγνωστος ὁ ἁμάρτημα , καί ὁ ἐπί αὐτός τιμωρία χαλπωτάτη · λέγω καί ὁ ὁ Ἕλλην θεός , οὖον κατά τιμή , οὔτε χάρις προσγγορίας , ἀλλά διά ὁ ἀπάτη ὁ πλανάω , καί οὕτως αὐτός καλέω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος φημί · καί γάρ εἴπερ εἰμί λέγω θεός , δηλόω ὅτι οὐ εἰμί οὐδέ μέχρι προσγγορίας ὁ κατά τιμή . ἐνταῦθα οὖν περί τίνω λέγω , θεός θεός ; ἐμός δοκέω ὁ Ἑλληνικός , οὐ ὡς εἰμί , ἀλλά ὡς παρά ὁ πείθω ὀποπτευομένων . ἐπεί γάρ ἔτι παχύς εἰμί ὁ Ἰουδαῖος , καί οὖον πάντῃ εἰδωλολατρία ἀπαλλάσσω ε , ἀλλά χάσκω πρός ὁ εἴδωλον , καί λείψανον πολύς ὁ παρανομία ἔχω , καί ἐντεῦθεν αὐτός καθαίρω δ ὁ φρόνημα , δείκνυμι ὅτι ἐκεῖνος Δεσπότης εἰμί . καί γάρ καί ὁ δαίμων Δεσπότης εἰμί , αὐτός ὁ εἰμί λέγω · ὁ γάρ γνώμη παρά αὐτός εἰμί εἰσφέρω καί ὁ πονηρία πᾶς . δοκέω δέ ἐγώ καί οὕτως ἔχω ὁ πρότερος ψαλμός . καί γάρ καί ἐνταῦθα ἐλέγχω καί κατηγὼρὰ ὁ πλημμελέω γράφω · ἀλλά ἔχω μέν ὁ οἰκέω καλέω πᾶς εἰς ἄχροος , ἐνταῦθα δέ αὐτός ὁ στοιχεῖον ὁ κατά Ελής ἐκτείνω ὁ οἰκέω . ἄλλος θέατρον ὁράω καί ἄλλος ἀκροατήριον · ἐκεῖ ὁ ἔθνος , ὁ γηγενής , ὁ πλούσιος , ὁ πένιχ · ἐνταῦθα δέ οὐρανός καί ὁ γῆ , καί αὐτός εἰσάγω ὁ θεός δικάζω , καί τοιοῦτος κινέω λόγος παρά αὐτός δικαιογουμενω πρός ὁ δῆμος ὁ Ἰουδαῖος . Διὸ