joannes-chrysostomus.epistulae-ad-olympiadem-epist-1-17 pg052_0171.1
ληθι , πολλὴν αὐτοῖς συνάγων τὴν ἐμπόριαν . Διὰ τοῦτο ἀφῆκε καὶ χεραὶν αὐτοὺς βαρβαρικαὶς παραδοθῆναι , καὶ τὴν κάμινον ἐξαρθῆναι πρὸς ὑψὸς ἀρατον , καὶ τὴν βασιλικὴν ὀργὴν τῆς καμίνου χαλεπώτερον ἐκκαίηναι , καὶ χεῖρας δεθῆναι καὶ πόδας μετὰ πολλῆς τῆς σφοδρότητος , καὶ εἰς τὸ πῦρ ἐμβληθῆναι · καὶ ὅτε πάντες οἱ θεωροῦντες αὐτοὺς ἀπέγνωσαν αὐτῶν τὴν σωτηρίαν , τότε δόρουν καὶ παρ' ἐλπίδα πᾶσιν ἀνεφαίνετο ἡ θαυματοποιία τοῦ ἀριστοτέχνου Θεοῦ , καὶ μετὰ πολλῆς ἐξέλαμπε τῆς ὑπερβολῆς . Τὸ μὲν γὰρ πῦρ ἐδεσμεῖτο , οἱ δεσμιώται δὲ ἐλύοντο · καὶ ναὸς εὐκτήριος ἡ κάμινος ἐγένετο , καὶ πηγὴ , καὶ ἄλυσος , καὶ αὐλῶν βασιλικῶν σεμνοτέρα , καὶ τὴν παμφάγον οὐσίαν ἐκεῖνην , καὶ σιδήρου , καὶ λίθων περιγυμνένην , καὶ πάσης κρατουσῆς ὕλης , τριχὸν ἐνίκα φύσις . Καὶ χορὸς ἵστατο παναρμόνιος [ 530 ] αὐτοῖσι τῶν ἁγίων ἐκείνων ἑκατέρων τὴν κτίσιν εἰς τὴν θαυμασίαν ταύτην καλοῦντων μελωδίαν · ἥδυν τε εὐχαριστηρίους ἀναπέμποντες ὕμνους ὑπὲρ ὧν ἐδεδίουν , ὑπὲρ ὧν ἐκάθαισαν ἄ , τὸ γε ἐχθρῶν μέρος , ὑπὲρ ὧν πατρίδος ἐξέπεσον , ὑπὲρ ὧν αἰχμαλωτοι γεγόνασιν , ὑπὲρ ὧν τὴν ἐλευθερίαν ἀφηρημένοι , ὑπὲρ ὧν ἀπόλιδες , δοῖκοι καὶ μετανάσται ἐγένοντο , ὑπὲρ ὧν ἐν ἀλλοτρίᾳ καὶ βαρβάρῳ διετρίβον γῇ · τοῦτο γὰρ ψυχῆς εὐγνώμονος . Καὶ ἐπειδὴ καὶ τὸ τῆς κακίας τῶν πολεμούντων ἀπηρτίστω ( τὶ γὰρ μετὰ θάνατον λοιπὸν ἐπιχειρῆσαι ἡδύναντο ; ) , καὶ τὰ τῶν ἀθλητῶν ἐπεπλήρωτο , καὶ τὸ στέφανος ἐπλάκη , καὶ τὰ βραβεῖα αὐτοῖς συνελέγη , καὶ οὐδὲν λοιπὸν ἔλει[πε]ν εἰς εὐδοκιμίαν · τότε δὴ τὰ δεῖνὰ λύεται , καὶ ὁ τὴν κάμινον ἐνάφας καὶ τοσαύτῃ παραδοὺς τιμωρίᾳ , οὕτως θαυμασθῶ , ἐπαινέτις τῶν ἁγίων ἐκείνων ἀθλητῶν γίνεται , καὶ κήρυξ τῆς τοῦ Θεοῦ παραδοξοποιίας , καὶ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἐκπέμπει γράμματα πολλῆς γενομένα εὐφημίας , διηγούμενος τὰ γεγενημένα , καὶ ἀξιόπιστος γινόμενος κήρυξ τῶν τοῦ παραδοξοποιοῦ Θεοῦ θαυμάτων . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἐχθρὸς ἦν καὶ πολέμιος , ἀνύποπτα λοιπὸν καὶ παρὰ τοῖς ἐχθροῖς τὰ ἔργα αὐτοῦ ἦν . γ . Εἶδες τὸ εὐμήχανον τοῦ Θεοῦ ; εἶδες τὸ σοφόν ; εἶδες τὸ παράδοξον ; εἶδες τὸ φιλάνθρωπον καὶ χρημον·κόν ; Μὴ τοίνυν θορυβοῦ , μηδὲ ταράττου , ἀλλὰ μένε διηνεκῶς ὑπὲρ πάντων τῷ Θεῷ εὐχαριστοῦσα , δοξολογοῦσα , παρακαλοῦσα , δεομένη , ἰκετεύουσα · κἂν μυρίοι θόρυβοι , κἂν μυρία ταραχὰ ἐπίωσι , κἂν καταγίδες ἐπ' ἑκὴν κέωνται b , μηδὲν σε τούτων ταραττέτω . Οὐ γὰρ προλαμβάνεται ἡμῖν ὁ Δεσπότης ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων δυσκολίας , κἂν εἰς ἔσχατον βλεβρον πάντα κατενεγύη . Δυνατὸν γὰρ αὐτῷ καὶ τοὺς πεπτωκότας ἑγεῖραι , καὶ τοὺς πεπλασμένους ἐπιστρέφαι , καὶ τοὺς σκανδαλισθέντας διορθῶσαι , καὶ τοὺς μυρίων πληρωθέντας ἁμαρτημάτων ἀπαλλάξαι καὶ δικαίους ποιῆσαι , καὶ τοὺς νεκρωθέντας ζωογονῆσαι , καὶ κατασκαφέντα λαμπρότερα ἐργάσασθαι , καὶ τὰ παλαιωθέντα ἀνανεῦσαι . Εἰ γὰρ τὰ μὴ δυναποιεῖ γενέσθαι , καὶ τοῖς μηδαμοῦ μηδαμῶς φαινομενοῖς χαρίζεται τὸ εἶναι , πολλῷ μᾶλλον τὰ ὄντα καὶ γενομένα διορθώσει . Ἄλλα πολλοὶ ὁ ἀπολλύμενοι , πολλοὶ ὁ σκανδαλιζόμενοι ; Πολλὰ πολλάκις καὶ ἡδὴ τοιαῦτα γέγονεν , ἀλλ' ὑστερον τὴν προσηκούσαν ἕλαβεν πάντα διόρθωσιν , πλὴν εἰ μὴ τινες ἀνάτως ἐμεναν ἔχοντες καὶ μετὰ τὴν τῶν πραγμάτων μεταβολήν . Τί ταράττῃ , καὶ ἀλῦεις , εἰ τὸ δεῖνὰ ἐκδεδέληται , καὶ ὁ δεῖνα εἰσενήχεται ; Ὁ Χριστὸς ἐσταυροῦτο , καὶ Βαραββᾶς ὁ λῃστὴς ἐξῆτειτο , καὶ ὁ διεφθαρμένος ἔδοξα ἄνθρωπος , τὸν ἀνθρώπων τοῦ Σωτῆρος καὶ εὐεργέτου δεῖν μᾶλλον σωθῆναι . Πόσους [ 531 ] νομίζεις ταῦτα ἐσκανδάλισε τότε ; πόσους ταῦτα τέως ἀπώλεσε ; Μᾶλλον δὲ ἀνώτερον τῶν λόγων ἀναγκαίων ἀγαγεῖν . Οὐκ εὐθέως τεθῆκε οὕτως ὁ σταυρωθεὶς , μετανάστης ἐγίνετο καὶ ψυχὰς καὶ μετὰ ὀλιγοχρόν τῆς οἰκίας πρὸς τὴν ἀλλοτρίαν ἐξ αὐτῶν σπαργάνων ἀπωχίζετο , διάστημα οὐδὸ τοσοῦτον εἰς βάρβαρον ἀπαγόμενος χώραν ; Καὶ αἱμάτων βύαςες ἐκ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἐγίνοντο , καὶ φόνου ἄδικοι , καὶ ἀγυαί , καὶ ἡ ἄωρος ἡλικία πᾶσα καθάπερ ἐν παρατάξει καὶ πολέμῳ κατεκόπτετο , καὶ τῶν μαζῶν ἀποστημένοι οἱ παῖδες σφαγὴν παρεδίδοντο , καὶ ἐπὶ τοῦ γάλακτος ἐπὶ τοῦ φάρυγγος ὄντος , διὰ τοῦ λαίμου καὶ τῆς δέρρης τὸ ἔθνος τλαινέμεν . Τί ταύτης χαλεπώτερον τραγωδίας ; Καὶ ταῦτα ἐπράττεν ὁ ζῆν αὐτὸν ἀνελείν , καὶ ὁ μακρόθυμος Θεὸς ἠνείχετο τοιαύτης τολμημένης τραγωδίας , τοσοῦτου μένοντος αἵματος , καὶ ἠνείχετο σωλῦσαι δυνάμενος , ἀπορήτω τινὶ σοφίᾳ τὴν τοσαύτην ἐπιδεικνύμενος μακροθυμίαν . Ἐπεὶδὴ δὲ ἐπανῆλθεν ἀπὸ τῆς βαρβάρου χώρας , καὶ ηὔξηθη , πόλεμος αὐτῷ πανταχόθεν ἀνερρίπτετο . Καὶ πρῶτον μὲν οἱ Ἰωάννου μαθηταὶ διεφθόνουν , καὶ ἐδίσκαινον , καὶ τοὺς γε ἐκείνους τὰ αὐτοῦ θεραπεύοντας , καὶ ἔλεγον , ὅτι Ὦς ἦν μετὰ σοῦ πέραν Ἰορδάνου , ἰδε οὗτος βαπτίζει , καὶ πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν . Ταῦτα γὰρ ὑποκινουμένων ἦν λοιπὸν τὰ δήματα , καὶ φόβων βαλλομένων , καὶ τηκωμένων τῇ πάθει . Διὰ τοῦ τοῦτο καὶ μετὰ Ἰουδαίου τινὸς εἰς τῶν μαθητῶν τῶν ταῦτα εἰρηκότων ἐφιλονείχει , καὶ ἐπύκτευε τὸν περὶ καθαρισμῶν λόγον κινοῦν , καὶ βάπτισμα βαπτίσματι παραβάλλων , τὸ Ἰωάννου τῷ τῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ . Ἐγέρετο γὰρ , φησιν , ἐκ τῶν μαθητῶν Ἰωάννου μετὰ Ἰουδαίου τινὸς ζητήσις περὶ καθαρισμοῦ . Ἐπεὶδὴ δὲ καὶ τῶν σημείων ἤφιστο , πόσαι συκοφαντσίαι ; Οἱ μὲν Σαμαρεῖτην ἐκάλουν καὶ δαιμονῶντα , λέγοντες , ὅτι Σαμαρεῖτης εἶ σὺ , καὶ δαιμόνιον ἔχεις · οἱ δὲ πλάνον , λέγοντες , Οὗτος οὐκ ἐστιν ἐκ τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ πλανᾷ τὸν δῆλον · οἱ δὲ γό·ε , λέγοντες , ὅτι Ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων τῷ Βεελζεβοὺλ ἐκβάλλει τὰ δαιμόνια · καὶ συνεχῶς ταῦτα ἐπέλεγον , καὶ ἀντίθεον ὀνόμαζον , καὶ γαστριμαργον , καὶ ἀδύραγον , καὶ μέθυσον , καὶ πονηρῶν καὶ διεφθαρμένων φίλον . Ἦλθε γὰρ , φησιν , ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐσθίειν καὶ πίνειν , καὶ λέγουσιν , Ἴδου a Sic mss . In editis hæc , ὑπὲρ ὧν ἐκάθαισαν , desunt ; sed interpretes legiit . b Omnes manuscripti καταγίδες · κἂν πάντα ἐπ' ἑκὴν κέωνται · postrema verba in prius editis variant ; sed inter - pretis lectio cum mss . consonat . c Sic Coislin . recte , atque ita legit interpretes editi iz - hgeto . Quidam mss . ἐζητεῖτο . d Aliquot mss . τὰ αὐτῶν . e Sic mss . In editis τῶν δαιμονίων deest .
Lemmas: λανθάνω , πολύς αὐτός συνάγω ὁ ἐμπορία . Ζεύς οὗτος ἀφίημι καί χεραὶν αὐτός βαρβαρικός παραδίδωμι , καί ὁ κάμινος ἐξαίρω πρός ὑψός ἀείρω , καί ὁ βασιλικός ὀργή ὁ κάμινος χαλεπός ἐκκαίω , καί χείρ δήω καί πούς μετά πολύς ὁ σφοδρότης , καί εἰς ὁ πῦρ ἐμβάλλω · καί ὅτε πᾶς ὁ θεωρέω αὐτός ἀπογιγνώσκω αὐτός ὁ σωτηρία , τότε δορόω καί παρά ἐλπίς πᾶς ἀναφαίνω ὁ θαυματοποιία ὁ ἀριστοτέχνης Θεός , καί μετά πολύς ἐκλάμπω ὁ ὑπερβολή . ὁ μέν γάρ πῦρ δεσμέω , ὁ δεσμιόω δέ λύω · καί ναός εὐκτήριος ὁ κάμινος γίγνομαι , καί πηγή , καί αλυσίδα , καί αὐλή βασιλικός σεμνός , καί ὁ παμφάγος οὐσία ἐκεῖνος , καί σίδηρος , καί λίθος περιγυμνένην , καί πᾶς κράτος ὕλη , τρήχω νικάω φύσις . καί χορός ἵστημι παναρμόνιος [ 530 ] αὐτός ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἑκάτερος ὁ κτίσις εἰς ὁ θαυμάσιος οὗτος καλε͂ω μελῳδία · Ἦδυν τε εὐχαριστήριος ἀναπέμπω ὕμνος ὑπέρ ὅς δείδω , ὑπέρ ὅς εκαθαισαω ὅς , ὁ γε ἐχθρός μέρος , ὑπέρ ὅς πατρίς ἐκπίπτω , ὑπέρ ὅς αἰχμάλωτος γίγνομαι , ὑπέρ ὅς ὁ ἐλευθερία αφηρημένος , ὑπέρ ὅς ἄπολις , δόκος καί μετανάστης γίγνομαι , ὑπέρ ὅς ἐν ἀλλότριος καί βάρβαρος διατρίβω γῆ · οὗτος γάρ Ψυχή εὐγνώμων . καί ἐπεί καί ὁ ὁ κακία ὁ πολεμέω ἀπαρτίζω ( τίς γάρ μετά θάνατος λοιπός ἐπιχειρέω ἡδύνω ; ) , καί ὁ ὁ ἀθλητής πληρόω , καί ὁ στέφανος πλάσσω , καί ὁ βραβεῖον αὐτός συλλέγω , καί οὐδείς λοιπός λείπω εἰς εὐδοκιμία · τότε δή ὁ δεῖνα λύω , καί ὁ ὁ κάμινος ἐνάφας καί τοσοῦτος παραδίδωμι τιμωρία , οὕτως θαυμάζω , ἐπαινέτις ὁ ἅγιος ἐκεῖνος ἀθλητής γίγνομαι , καί κῆρυξ ὁ ὁ Θεός παραδοξοποιία , καί πανταχοῦ ὁ οἰκέω ἐκπέμπω γράμμα πολύς γίγνομαι Εὐφημία , διηγέομαι ὁ γίγνομαι , καί ἀξιόπιστος γίγνομαι κῆρυξ ὁ ὁ παραδοξοποιός Θεός θαῦμα . ἐπειδή γάρ ἐχθρός εἰμί καί πολέμιος , ἀνύποπτος λοιπός καί παρά ὁ ἐχθρός ὁ ἔργον αὐτός εἰμί . γ . εἶδον ὁ εὐμήχανος ὁ Θεός ; ὁράω ὁ σοφός ; ὁράω ὁ παράδοξος ; ὁράω ὁ φιλάνθρωπον καί χρημον·κόν ; μή τοίνυν θόρυβος , μηδέ ταράσσω , ἀλλά μένω διηνεκής ὑπέρ πᾶς ὁ Θεός εὐχαριστέω , δοξολογέω , παρακαλέω , δήω , ἱκετεύω · κἀν μυρίος θόρυβος , κἀν μυρίος ταραχή ἔπειμι , κἀν καταγίδα ἐπί κάν κεῖμαι b , μηδείς σύ οὗτος ταράσσω . οὖον γάρ προλαμβάνω ἐγώ ὁ Δεσπότης ὑπό ὁ ὁ πρᾶγμα δυσκολία , κἀν εἰς ἔσχατος βλεβρον πᾶς καταφέρω . Δυνατός γάρ αὐτός καί ὁ πίπτω ἐγείρω , καί ὁ πλάσσω ἐπιστρέφω , καί ὁ σκανδαλίζω διορθόω , καί ὁ μυρίος πληρόω ἁμάρτημα ἀπαλλάσσω καί Δίκαιος ποιέω , καί ὁ νεκρόω ζωογονέω , καί κατασκάπτω λαμπρός ἐργάζομαι , καί ὁ παλαιόω ἀνανεύω . εἰμί γάρ ὁ μή δυναποιημι γίγνομαι , καί ὁ μηδαμοῦ μηδαμῶς φαίνω χαρίζομαι ὁ εἰμί , πολύς μᾶλλον ὁ εἰμί καί γίγνομαι διόρθωσις . ἄλλος πολύς ὁ ἀπόλλυμι , πολύς ὁ σκανδαλίζω ; Πολύς πολλάκις καί ἤδη τοιοῦτος γίγνομαι , ἀλλά ὕστερος ὁ προσήκω λαμβάνω πᾶς διόρθωσις , πλήν εἰμί μή τις ἄνατος μένω ἔχω καί μετά ὁ ὁ πρᾶγμα μεταβολή . τις ταράσσω , καί ἀλύω , εἰμί ὁ δεῖνα ἐκδεδέληται , καί ὁ Δεῖνα εἰσφέρω ; ὁ Χριστός σταυρόω , καί Βαραββᾶς ὁ λῃστής ἐξαιτέω , καί ὁ διαφθείρω δοκέω ἄνθρωπος , ὁ ἄνθρωπος ὁ Σωτήρ καί εὐεργέτης δήω μᾶλλον σῴζω . πόσος [ 531 ] νομίζω οὗτος σκανδαλίζω τότε ; πόσος οὗτος τέως ἀπόλλυμι ; μᾶλλος δέ ἀνώτερος ὁ λόγος ἀναγκαῖος ἄγω . οὐ εὐθύς τίθημι οὕτως ὁ σταυρόω , μετανάστης γίγνομαι καί ψυχή καί μετά ολιγοχρω ὁ οἰκίον πρός ὁ ἀλλότριος ἐκ αὐτός σπάργανον απωχιζετος , διάστημα ουδός τοσοῦτος εἰς βάρβαρος ἀπάγω χώρα ; καί αἷμα βύαςες ἐκ ὁ ὑπόθεσις οὗτος γίγνομαι , καί φόνος ἄδικος , καί ἀγυαί , καί ὁ ἄωρος ἡλικία πᾶς καθάπερ ἐν παράταξις καί πόλεμος κατακόπτω , καί ὁ μαστός ἀφίστημι ὁ παῖς σφαγή παραδίδωμι , καί ἐπί ὁ γάλα ἐπί ὁ φάρυγξ εἰμί , διά ὁ λαιμός καί ὁ Δερρής ὁ ἔθνος τλαινέμεν . τις οὗτος χαλεπός τραγῳδία ; καί οὗτος πράσσω ὁ ζῶ αὐτός ἀναιρέω , καί ὁ μακρόθυμος θεός ἀνέχω τοιοῦτος τολμημένος τραγῳδία , τοσοῦτος Μένων αἷμα , καί ἀνέχω σωλυσος δύναμαι , ἀπορέω τις σοφία ὁ τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι μακροθυμία . ἐπειδή δέ ἐπανέρχομαι ἀπό ὁ βάρβαρος χώρα , καί αὐξάνω , πόλεμος αὐτός πανταχόθεν ἀναρρίπτω . καί πρῶτος μέν ὁ Ἰωάννης μαθητής διαφθονέω , καί ἐδίσκαινον , καί ὁ γε ἐκεῖνος ὁ αὐτός θεραπεύω , καί λέγω , ὅτι οὖς εἰμί μετά σύ πέραν Ἰορδάνης , μάργηλις οὗτος βαπτίζω , καί πᾶς ἔρχομαι πρός αὐτός . οὗτος γάρ ὑποκινέω εἰμί λοιπός ὁ δῆμα , καί φόβος βάλλω , καί τήκω ὁ πάθος . Ζεύς ὁ οὗτος καί μετά Ἰουδαῖος τις εἰς ὁ μαθητής ὁ οὗτος λέγω εφιλονειχεω , καί πυκτεύω ὁ περί καθαρισμός λόγος κινέω , καί βάπτισμα βάπτισμα παραβάλλω , ὁ Ἰωάννης ὁ ὁ μαθητής ὁ Χριστός . Ἐγείρω γάρ , φημί , ἐκ ὁ μαθητής Ἰωάννης μετά Ἰουδαῖος τις ζήτησις περί καθαρισμός . ἐπειδή δέ καί ὁ σημεῖον ἀφίστημι , πόσος συκοφαντίζω ; ὁ μέν Σαμαρείτης καλέω καί δαιμονάω , λέγω , ὅτι Σαμαρείτης εἰμί σύ , καί δαιμόνιον ἔχω · ὁ δέ πλάνος , λέγω , οὗτος οὐ εἰμί ἐκ ὁ Θεός , ἀλλά πλανάω ὁ δῆλος · ὁ δέ γό·ε , λέγω , ὅτι ἐν ὁ ἄρχω ὁ δαιμόνιος ὁ Βεελζεβούλ ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος · καί συνεχῶς οὗτος ἐπιλέγω , καί ἀντίθεος ὀνομάζω , καί γαστρίμαργος , καί ἀδύραγον , καί μεθύσκω , καί πονηρός καί διαφθείρω φίλος . ἔρχομαι γάρ , φημί , ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐσθίω καί πίνω , καί λέγω , ὁράω a Sic mss . In editis hæc , ὑπέρ ὅς εκαθαισαω , desunt ; sed interpretes legiit . b Omnes manuscripti καταγίδα · κἀν πᾶς ἐπί κάν κεῖμαι · postrema verba in prius editis variant ; sed inter - pretis lectio cum mss . consonat . c Sic Coislin . recte , atque ita legit interpretes editi iz - hgeto . Quidam mss . ζητέω . d Aliquot mss . ὁ αὐτός . e Sic mss . In editis ὁ δαιμόνιος deest .