joannes-chrysostomus.epistulae-ad-olympiadem-epist-1-17 pg052_0220.4
μὲν πάσχουσα , τὰ δὲ πείσεσθαι προσδοκοῦσα , οὐκ ἐπαύσω τῶν συγχωροῦντι Θεῷ ταῦτα γίνεσθαι τὴν ὑπὲρ αὐτῶν ἀναγκέουσα δοξολογίαν , καὶ χαίρειαν τῷ διαβόλῳ διδοῦσα πλῆγην . Ὀτι γὰρ καὶ χαίρειαν ἐδέξατο , ἔδειξεν δι' ὧν μειζόνως προσῶν ὑπῆλθετο · διὸ καὶ χαλεπώτερα τὰ ὑστερα τῶν πρώτων γέγονεν . Καθάπερ γὰρ σκορπίος ἢ ὀφὶς , ὅταν βαθυτέραν λάβῃ πλῆγην , μειζόνως τὸ κέντρον ἄρας κατὰ τοῦ πλή-ξαντος ἐξανιστᾶται , τῆς πολλῆς ἀλγηδόνος ἀποδείξιν παρέχων τὴν ῥαγδαλίαν κατὰ τοῦ παίουσος ρύμην · οὕτω δὴ καὶ τὸ ἀναίσχυντον θηρίον ἐκεῖνο , ἐπειδὴ τὰ τραύματα εἰς βάθος ἐδεδέτο παρὰ τῆς θαυμασίας σου καὶ ὑψηλῆς ψυχῆς , μειζόνως ἐπεπτήσεν , καὶ πλείους ἐπήγχε πειρασμούς . Ἐσπῆγαγε μὲν γὰρ ἐκεῖνος , οὐχ ὁ Θεός · συνεχώρησε δὲ ὁ Θεός , αὐξὼν σου τὸν πλοῦτον , μειζονα ποιῶν τὴν ἐμπορίαν , πλείονα δὲ προθεῶν τὸν μισθόν , διαφλεστέραν τὴν ἀντίδοσιν . Μὴ τοίνυν ταράττου , μηδὲ θορυβοῦ . Τίς γὰρ ποτὲ ἔκαμε πλουτίων ; τίς συνεχῶν ἐπὶ τὰς ὑψηλοτάτας ἐρχόμενος ἀρχάς ; Εἰ δὲ οἱ τὰ ἀνθρώπινα ταῦτα συνἄγοντες , τὰ ἐπίκηρα καὶ σκιᾶς ἀδρανέστερα , καὶ ἀνδρῶν [ 584 ] σπομμένους μᾶλλον μαρναμένων , σκιρτῶσι , χορεύουσι , πέτονται ὑπὸ τῆς ἡδονῆς , τῆς ὁμοῦ τε φαινομένης καὶ ἀριπταμένης , καὶ ποταμίων ῥευμάτων μειμωμένης δρόμον · πολλῷ μᾶλλον σὲ δικαιός , καὶ εἰ πρότερον ἦς ἐν ἀθυμίαις , τὸν παρόντα καιρὸν εὐθυμίας μεγίστης ποιήσασθαι πρόφασιν . Καὶ γὰρ ὁ θησαυρός σου ὁν συνήγαγες , δαυλος · καὶ τὸ ἀξίωμα , τὸ διὰ τῶν παθημάτων σοι τούτων συγχορτῆθεν , διαδοχὴν οὐκ ἔχων , οὐδὲ ἀναμελὲς τέλος , ἀλλ' ἔστιν ἀπέραντον , οὐ δυσκολία καιρῶν , οὐχ ἀνθρώπων ἐπιβουλαίς , οὐ δαιμόνων ἐφθόνοις , οὐχ αὐτῇ διασκοπτόμενον τῇ ἐλευθερίᾳ . Εἰ δὲ βούλει καὶ θρηνεῖν , τοὺς τὰ τοιαῦτα ἐργαζομένους θρῆνει , τοὺς τῶν κακῶν τούτων αὐθέντας , τοὺς ὑπηρέτας , οἱ καὶ εἰς τὸ μέλλον μεγίστην ἐδησαύρισαν ἑαυτοῖς τιμωρίαν , καὶ ἐνταῦθα δίκην ἔδωσαν ἤδη τὴν ἐσχάτην , τοσούτων ἀποστρεφομένων αὐτοῖς , καὶ πολυείους ἡγουμενῶν , ἐπαρωμένων , καταδικαζόντων . Εἰ δὲ οὐχ αἰσθάνονται τούτων , καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα εἰσιν ἐλεεινοί , καὶ δακρύων ἀξιοί , καθάπερ οἱ φρενίτιδι κατεχόμενοι νόσῳ , λακτίζοντες μὲν καὶ παίοντες τοὺς ἀπαντῶντας εἴχῃ καὶ μάτην , πολλάκις δὲ καὶ τοὺς εὐηγετηκότας καὶ φίλους , οὐχ αἰσθανόμενοι δὲ τῆς μανίας , ἧς μαίνονται . Διὸ καὶ ἀνίατα νοσοῦσιν , οὔτε ἰατρῶς προσιέναι , οὔτε φαρμάκων ἀνεχόμενοι , ἀλλὰ καὶ τοὺς θεραπεύειν καὶ εὐεργετεῖν βουλομένους τοὺς ἐναντίους ἀμειδόμενοι . Ἄστε καὶ διὰ τοῦτο ἐλεεινοί , εἰ γε μὴ αἰσθάνονται τῇ · τοσαύτης πονηρίας . Εἰ δὲ καὶ πρὸς τὴν ἑτέρων κατάγνωσιν οὐχ ἐπιστρέφονται , τοῦ οἰκείου συνειδότος τὸν ἐλεγχον ἀμήχανον αὐτοῖς διαφυγεῖν , τὸν ἀφυκτον , τὸν ἀδέκαστον , τὸν οὐδενὶ εἰκοντα φρόβῳ , τὸν οὐ κολακείᾳ , οὐ χρημάτων δόσει διαφθειρόμενον , οὐ χρόνῳ μακρῷ μαραινομένον .
Lemmas: μέν πάσχω , ὁ δέ πείθω προσδοκώ , οὐ παύω ὁ συγχωρέω Θεός οὗτος γίγνομαι ὁ ὑπέρ αὐτός ἀναγκάζω δοξολογία , καί χαίρω ὁ διάβολος δίδωμι πλήσσω . ὅτι γάρ καί χαίρω δέχομαι , δείκνυμι διά ὅς μέγας πρόσειμι ὑπέρχομαι · διό καί χαλεπός ὁ ὕστερος ὁ πρῶτος γίγνομαι . καθά γάρ σκορπίος ἢ οφίς , ὅταν βαθύς λαμβάνω πλήσσω , μέγας ὁ κέντρον ἀείρω κατά ὁ πλήσσω ἐξανιστάω , ὁ πολύς ἀλγηδών ἀπόδειξις παρέχω ὁ ῥαγδαλίαν κατά ὁ παίων ῥύμη · οὗτος δή καί ὁ ἀναίσχυντος θηρίον ἐκεῖνος , ἐπεί ὁ τραῦμα εἰς βάθος δήω παρά ὁ θαυμάσιος σύ καί ὑψηλός Ψυχή , μέγας πίπτω , καί πλείων ἔπειμι πειρασμός . Ἐσπῆγαγε μέν γάρ ἐκεῖνος , οὐ ὁ Θεός · συγχωρέω δέ ὁ Θεός , αὐξάνω σύ ὁ πλοῦτος , μείζων ποιέω ὁ ἐμπορία , πλείων δέ προθέω ὁ μισθός , διαφλεστέραν ὁ ἀντίδοσις . μή τοίνυν ταράσσω , μηδέ θόρυβος . Τῖς γάρ ποτέ κάμνω Πλουτίων ; τίς συνεχής ἐπί ὁ ὑψηλός ἐρχόμενος ἀρχή ; εἰμί δέ ὁ ὁ ἀνθρώπινος οὗτος συνάγω , ὁ ἐπικηρος καί σκιά ἀδρανής , καί ἀνήρ [ 584 ] σπάω μᾶλλον μάρναμαι , σκιρτάω , χορεύω , πέτομαι ὑπό ὁ ἡδονή , ὁ ὁμοῦ τε φαίνω καί ἀριπταμένης , καί Ποταμίων ῥεῦμα μειμωμένης δρόμος · πολύς μᾶλλον σύ Δίκαιος , καί εἰμί πρότερος εἰμί ἐν ἀθυμία , ὁ πάρειμι καιρός εὐθυμία μέγας ποιέω πρόφασις . καί γάρ ὁ θησαυρός σύ εἰμί συνάγω , δαυλός · καί ὁ ἀξίωμα , ὁ διά ὁ πάθημα σύ οὗτος συγχορτῆθεν , διαδοχή οὐ ἔχω , οὐδέ ανέμελος τέλος , ἀλλά εἰμί ἀπέραντος , οὖον δυσκολία καιρός , οὐ ἄνθρωπος ἐπιβουλή , οὖον δαίμων φθόνος , οὐ αὐτός διασκοπέω ὁ ἐλευθερία . εἰμί δέ βούλομαι καί θρηνέω , ὁ ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι θρηνέω , ὁ ὁ κακός οὗτος αὐθέντης , ὁ ὑπηρέτης , ὁ καί εἰς ὁ μέλλω μέγας εδησαυρισαω ἑαυτοῦ τιμωρία , καί ἐνταῦθα δίκη δίνω ἤδη ὁ ἔσχατος , τοσοῦτος ἀποστρέφω αὐτός , καί πολυείους ἡγέομαι , ἐπαράομαι , καταδικάζω . εἰμί δέ οὐ αἰσθάνομαι οὗτος , καί διά οὗτος μάλιστα εἰμί ἐλεεινός , καί δάκρυ ἀξιόω , καθάπερ ὁ φρένιτις κατέχω νόσος , λακτίζω μέν καί παίω ὁ ἀπαντάω ἔοικα καί μάτην , πολλάκις δέ καί ὁ εὐαγέω καί φίλος , οὐ αἰσθάνομαι δέ ὁ μανία , ὅς μαίνομαι . Διὸ καί ἀνίατος νοσέω , οὔτε ἰατρός πρόσειμι , οὔτε φάρμακον ἀνέχω , ἀλλά καί ὁ θεραπεύω καί εὐεργετέω βούλομαι ὁ ἐναντίος αμειδιδωμι . Ἄστυ καί διά οὗτος ἐλεεινός , εἰμί γε μή αἰσθάνομαι ὁ · τοσοῦτος πονηρία . εἰμί δέ καί πρός ὁ ἕτερος κατάγνωσις οὐ ἐπιστρέφω , ὁ οἰκεῖος σύνοιδα ὁ ἐλέγχω ἀμήχανος αὐτός διαφεύγω , ὁ αφυκτω , ὁ ἀδέκαστος , ὁ οὐδείς εἴκω φρόβῳ , ὁ οὖον κολακεία , οὖον χρῆμα δόσις διαφθείρω , οὖον χρόνος μακρός μαραίνω .