joannes-chrysostomus.epistulae-ad-olympiadem-epist-1-17 pg052_0223.1
ωπειω τούτῳ τὴν ἀδελφοκτονίαν συσχιάζαι ἐπιχειρήσας , τὸν μὲν πατέρα ἠπάτησε τότε , τὸ δὲ συνειδὲς οὐκ ἠπάτησεν , οὐδὲ ἐπεισεν ἡσυχάζειν · ἀλλ’ ἔμενεν αὐτοῦ κατεξανιστάμενον , καταβαδὼν διηνέχθαι , καὶ οὐδέποτε ἐπιστομίζομενον . Χρόνου γὰρ παρελθόντος μακροῦ , ὁ τὸν γεγεννηκότα ἀρνησάμενος τὸ τάλανμα , ὅπερ ἐτόλμησεν , ὁ μηδενὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων ἐξεῖπεν , οὐδενὸς κατηγοροῦντος , οὐδενὸς ἐλέγχοντος , οὐδενὸς ἐφεστώτος , οὐδὲ ἀναμνημονεύοντος τῆς δραματουργίας ἐκείνης , κινδυνεύων περὶ ἐλευθερίας καὶ αὐτοῦ τοῦ ζῆν , δεικνὺς ὅτι οὐκ ἐπεστομίσθη τοῦ συνειδότος ὁ κατηγορος ἐν οὕτω μακρῷ χρόνῳ , οὐδὲ κατεχώθη , ταῦτά φησι τὰ ῥήματα . Ναί · ἐν ἀμαρτίας γὰρ ἔδωμεν περὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν · ὅτε κατέδετο ἡμῶν , καὶ ὑπερείδομεν τὴν ὀλιγὴν αὐτοῦ , καὶ τὴν ὀδύνην τῆς ψυχῆς αὐτοῦ · καὶ νῦν ἐκζητεῖται τὸ αἷμα αὐτοῦ ἐξ ἡμῶν . [ 585 ] Καὶτοι ἕτερον ἦν , ὅπερ ἐπήγετο αὐτῷ ἐγκλημα , καὶ διὰ κλοπὴν ἐκρίνετο , καὶ ὡς ὠφελίμως κῦλικα χρυσῖν οὕτως εἰς δικαστήριον ἦγετο · ἀλλ’ ἐπεὶδὴ τούτων ἑαυτῷ οὐδὲν συνήδει , ὑπὲρ μὲν τούτων οὐκ ἤχει , οὐδὲ ἔφη ταῦτα πάσχειν ὑπὲρ ὧν ἐκρίνετο καὶ δέσμιος ἦγετο · ὑπὲρ δὲ ὧν οὐδεὶς ἐνεκάς , οὐδὲ εὐθὺνς ἀφῆκε , οὐδὲ εἰς δικαστήριον εἷλκε , μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἤδη τετολμημένων αὐτῷ , ὑπὲρ δὴ τούτων αὐτὸς ἑαυτοῦ καὶ Ἐλεγχος καὶ κατηγορος γίνεται . Ἐπελαμβάνετο γὰρ αὐτοῦ τὸ συνειδὲς , καὶ ὁ μετὰ ἀδείας τοσαύτης τὸ αἷμα ἐκχέας τοῦ ἀδελφοῦ , καὶ μηδὲν παθὼν , νῦν καὶ συμπαθητικὸς ἐγίνετο , καὶ τοῦ χοροῦ τῶν κοινωνησάντων αὐτῷ τῆς μαυφονίας κατηγορεῖ , καὶ τὴν ὠμότητα πᾶσαν ἐτραγῳδεῖ , λέγων · Ὅτε κατέδετο ἡμῶν , καὶ ὑπερείδομεν τὴν ὀλιγὴν αὐτοῦ , καὶ τὴν ὀδύνην τῆς ψυχῆς αὐτοῦ . Ἡρκε μὲν γὰρ ἡ φύσις , φησὶ , μαλαξαι καὶ ἐπικάψαι πρὸς ἕλεον · ὁ δὲ καὶ δάκρυα προσετίθει , καὶ ἰκετηρίαν ἐτίθει , καὶ οὐδὰ οὕτως ἡμᾶς ἐπέκαψεν · ἀλλ’ Ὑπερείδομεν τὴν ὀλιγὴν αὐτοῦ , καὶ τὴν ὀδύνην τῆς ψυχῆς αὐτοῦ . Διὰ τοῦτο ἡμῖν τὸ δικαστήριον τοῦτο συγκεκρότηται , φησὶ , διὰ τοῦτο περὶ αἵματος κινδυνεύομεν , ἐπεὶδὴ καὶ ἡμεῖς εἰς αἷμα ἠμαρτήκαμεν . Οὕτω καὶ ὁ Ἰούδας οὐκ ἐνεγκὼν τοῦ συνειδότος τὸν Ἐλεγχον , ἐπὶ βρόχῳ ὤρμησε , καὶ δι’ ἀγχόνης τὸν βίον κατέλυσεν . Καὶ ὅτε μὲν τὸ ἀναίσχυντον ἐκεῖνο συμβόλαιον ἐτόλμα , λέγων · Τί θέλετέ μοι δοῦναι , καγὼ ὑμῖν αὐτὸν παραδῶσω ; οὐ τοὺς ἀκούοντας ἠχύνετο , ὅτι μαθητὴς ὢν τοιαῦτα περὶ διδασκάλου ἐτύρευεν , οὐκ ἐν ταῖς ἡμέραις ταῖς μεταξὺ κατενύγη , ἀλλὰ μεθῶν ἐπὶ τὴν ἡδονὴν τῆς φιλαργυρίας , οὐ σφόδρα ἠθάνετο τῆς κατηγορίας τοῦ συνειδότος . Ἐπειδὴ δὲ ἐπραξε τὴν ἁμαρτίαν , καὶ τὸ ἀργύριον ἔλαβε , καὶ ἡ ἡδονὴ μὲν ἐπαύσατο τοῦ λήμματος , ἡ δὲ κατηγορία τοῦ πλημμελήματος ἠνεί λοιπὸν , τότε μηδενὸς ἀναγχάζοντος , μηδενὸς βιαζομένου , μηδενὸς πειραίνοντος , αὐτόματος ἀπελθὼν , τὸ τε ἀργύριον προσέθηκε τοῖς δεδωκόσι , καὶ τὴν παρανομίαν ὡμολόγησεν αὐτοῦ , ἀκούστων ἐκείνων λέγων · Ἡμαρτω παραδὼς αἷμα ἀδίων . Οὐ γὰρ ἤνεγκε τοῦ συνειδότος τὸν Ἐλεγχον .
Lemmas: ωπειω οὗτος ὁ ἀδελφοκτονία συσχιαζα ἐπιχειρέω , ὁ μέν πατήρ ἀπατάω τότε , ὁ δέ συνοράω οὐ ἀπατάω , οὐδέ πείθω ἡσυχάζω · ἀλλά μένω αὐτός κατεξανίσταμαι , καταβαδὼν διαφέρω , καί οὐδέποτε ἐπιστομίζω . Χρόνος γάρ παρέρχομαι μακρός , ὁ ὁ γεννάω ἀρνέομαι ὁ τάλανμα , ὅσπερ τολμάω , ὁ μηδείς ὁ ἄλλος ἄνθρωπος ἐξεῖπον , οὐδείς κατηγορέω , οὐδείς ἐλέγχω , οὐδείς ἐφίστημι , οὐδέ ἀναμνημονεύω ὁ δραματουργία ἐκεῖνος , κινδυνεύω περί ἐλευθερία καί αὐτός ὁ ζῶ , δείκνυμι ὅτι οὐ ἐπιστομίζω ὁ σύνοιδα ὁ κατήγορος ἐν οὗτος μακρός χρόνος , οὐδέ καταχώννυμι , οὗτος φημί ὁ ῥῆμα . Ναίς · ἐν ἁμαρτία γάρ ἐσθίω περί ὁ ἀδελφός ἐγώ · ὅτε καταδέω ἐγώ , καί ὑπερείδω ὁ ὀλίγος αὐτός , καί ὁ ὀδύνη ὁ Ψυχή αὐτός · καί νῦν ἐκζητέω ὁ αἷμα αὐτός ἐκ ἐγώ . [ 585 ] καίτοι ἕτερος εἰμί , ὅσπερ ἐπάγω αὐτός ἔγκλημα , καί διά κλοπή κρίνω , καί ὡς ὠφέλιμος κύλιξ Χρύσιν οὕτως εἰς δικαστήριον ἄγω · ἀλλά ἐπειδή οὗτος ἑαυτοῦ οὐδείς σύνοιδα , ὑπέρ μέν οὗτος οὐ ἠχέω , οὐδέ φημί οὗτος πάσχω ὑπέρ ὅς κρίνω καί δέσμιος ἄγω · ὑπέρ δέ ὅς οὐδείς φέρω , οὐδέ εὐθύνω ἀφίημι , οὐδέ εἰς δικαστήριον ἕλκω , μᾶλλον δέ οὐδέ ἤδη τολμάω αὐτός , ὑπέρ δή οὗτος αὐτός ἑαυτοῦ καί Ἔλεγχος καί κατήγορος γίγνομαι . ἐπιλαμβάνω γάρ αὐτός ὁ συνοράω , καί ὁ μετά ἄδεια τοσοῦτος ὁ αἷμα ἐκχέω ὁ ἀδελφός , καί μηδείς πάσχω , νῦν καί συμπαθητικός γίγνομαι , καί ὁ χορός ὁ κοινωνέω αὐτός ὁ μαυφονίας κατηγορέω , καί ὁ ὠμότης πᾶς τραγῳδέω , λέγω · ὅτε καταδέω ἐγώ , καί ὑπερείδω ὁ ὀλίγος αὐτός , καί ὁ ὀδύνη ὁ Ψυχή αὐτός . ἀείρω μέν γάρ ὁ φύσις , φημί , μαλάσσω καί ἐπικαίω πρός ἔλεος · ὁ δέ καί δάκρυ προστίθημι , καί ἰκετηρίαν τίθημι , καί οὐδή οὕτως ἐγώ ἐπικαίω · ἀλλά ὑπερείδω ὁ ὀλίγος αὐτός , καί ὁ ὀδύνη ὁ Ψυχή αὐτός . Ζεύς οὗτος ἐγώ ὁ δικαστήριον οὗτος συγκροτέω , φημί , διά οὗτος περί αἷμα κινδυνεύω , ἐπειδή καί ἐγώ εἰς αἷμα ἁμαρτάνω . οὕτως καί ὁ Ἰούδας οὐ φέρω ὁ σύνοιδα ὁ ἐλέγχω , ἐπί βρόχος ὁρμάω , καί διά ἀγχόνη ὁ βίος καταλύω . καί ὅτε μέν ὁ ἀναίσχυντος ἐκεῖνος συμβόλαιον τολμάω , λέγω · τις ἐθέλω ἐγώ δίδωμι , κἀγώ σύ αὐτός παραδίδωμι ; οὖον ὁ ἀκούω ἠχύνετο , ὅτι μαθητής εἰμί τοιοῦτος περί διδάσκαλος τυρεύω , οὐ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ μεταξύ κατανύσσομαι , ἀλλά μέθη ἐπί ὁ ἡδονά ὁ φιλαργυρία , οὖον σφόδρα ἠθάνετο ὁ κατηγορία ὁ σύνοιδα . ἐπεί δέ πράσσω ὁ ἁμαρτία , καί ὁ ἀργύριον λαμβάνω , καί ὁ ἡδονή μέν παύω ὁ λῆμμα , ὁ δέ κατηγορία ὁ πλημμέλημα νέος λοιπός , τότε μηδείς ἀνάγχω , μηδείς βιάζομαι , μηδείς περαίνω , αὐτόματος ἀπέρχομαι , ὁ τε ἀργύριον προστίθημι ὁ δίδωμι , καί ὁ παρανομία ὁμολογέω αὐτός , ἀκουστής ἐκεῖνος λέγω · ἁμαρτάνω παραδίδωμι αἷμα ἀδίων . οὖον γάρ φέρω ὁ σύνοιδα ὁ ἐλέγχω .