joannes-chrysostomus.epistulae-ad-olympiadem-epist-1-17 pg052_0196.1
Ἀπῆλθε κατὰ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ , ἄκουσον τί φησιν εὐχόμενος · Ἱκανοῦσθω τὰ νῦν , Κύριε . Ἄδδε τὴν ψυχὴν μου ἀπ’ ἐμοῦ , ὅτι οὐ κρείττων ἐγώ εἰμι ὑπὲρ τοὺς πατέρας μου . Καὶ τὸ φοβερώτερον ἐκείνῳ , τὸν κολοφῶνα τῆς τιμωρίας , τὸ κεφάλαιον τῶν κακιῶν , τὸ πάσης ἀμαρτίας ἐπίτιμιον , τοῦτο ἐν εὐχῇ αἰτεῖ τάξει , καὶ ἐν χάριτος μέρει βούλεται λαβεῖν . Οὕτω πολὺ θανάτου φοβερώτερον ἀθυμία b . Ἵνα γὰρ ἐκείνην διαφύγῃ , καταφεύγει ἐπὶ τοῦτον . d . Ἐνταῦθά δέ σοι καὶ ζητηματὶ διαλύσω βούλομαι . Οἶδα γὰρ σου τὴν περὶ τὰς λύσεις τῶν τοιούτων ἐπιθυμίαν . Τί ποτ’ οὖν ἐστὶ τὸ ζήτημα ; Εἰ θάνατον κουφότερον ἀθυμίας εἶναι ἐνόμιζες , διὰ τί καὶ πατρίδα καὶ δῆμον ἵνα μὴ θανάτῳ παριπέσῃ , καταλιπὼν ἀπἐδρα ; καὶ τότε αὐτὸν φεύγων , νῦν αὐτὸν ἐπιζητεῖ ; Ἵνα εἴδῃς καὶ ἐντεῦθεν μάλιστα , πῶς χαλεπώτερον ἀθυμία θανάτου . Ὡς μὲν γὰρ αὐτὸν ἐκεῖνο , ὁ φόβος κατέσειε μόνος , εἰκὸς δὲ ἄπαντα ἐπράττειν ὡς αὐτὸν ἐκφυγεῖν . Ἐπειδὴ ἐγκαθημένη αὐτὴ τὴν οἰκείαν ἐπεδείξατο φύσιν , κατεσθούσα , δαπανῶσα , τοὺς ὀδοῦσιν αὐτὸν καταναλίσκουσα , ἀφόρητος αὐτῷ γενομένη , τοῦ δὲ λοιποῦ τῶν πάντων βαρύτερον κουφότερον αὐτῆς , εἶναι ἐνόμισεν . Οὕτω καὶ Ἰωὰς ἐκείνην φεύγων , ἐπὶ τοῦτον κατέφυγε , καὶ αὐτὸς θάνατον αἰτεῖται λέγων · Ἄδδε τὴν ψυχὴν μου ἀπ’ ἐμοῦ , ἵς καλοῖ μοι τὸ ἀποθανεῖν ἢ ζῆν μοι . Καὶ ὁ Δαυὶδ δέ , εἴτε ἐξ οἰκείου προσώπου , εἴτε ἐτέρων τινῶν δυρομένων ψαλμῷ γράφων , τὸ αὐτὸ τοῦτο ἐνδείκνυται . Ἐν γὰρ τῷ συστήσαι τὸν ἀμαρτωλὸν ἐναντίον μου , φησίν , ἐκωφώθην , καὶ ἐσπεινώθην , καὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγαθῶν , καὶ τὸ ἄλγημά μου ἀνεκαινίσθη . Ἔθερμάνθη ἡ καρδία μου ἐντὸς μου , καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ · ἐκεῖνο τὸ πῦρ τοῦτου τοῦ πυρὸς σφοδρότερον , τὸ τῆς ἀθυμίας πάθος δήλων . Διὸ μέχρις φέρων τῆς πληγῆς αὐτῆς καὶ τὰς ὀδύνας , φησίν · Ἐλάλησα ἐν τῇ λύτῃ μου . Καὶ τί ; καλεῖς , εἶπέ μοι ; Θάνατον δὲ οὐτος αἰτεῖ λέγων · Γνώρισόν μοι , Κύριε , τὸ πέρασ μου , καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου τίς ἐστιν , ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ · ἐτέρως μὲν ῥήμασι , τοῖς δὲ αὐτοῖς νοήμασι τὰ τοῦ Ἠλίου φθεγγόμενος . Ὅπερ γὰρ [ 558 ] ἐκεῖνος εἶπεν · Ὅτι οὐ κρείττων ἐγώ εἰμι ὑπὲρ τοὺς πατέρας μου , τοῦτο καὶ οὗτος ἡψίστο λέγων · Γνώρισόν μοι , Κύριε , τὸ πέρασ μου , ἵνα γνῶ τί ὑστερῶ ἐγώ . Τίνος ἐνεκεν ἀπελείφθην , φησίν , ἐγώ , καὶ ὑστερῶ , καὶ ἐν τῷ παρόντι διατρίβω βίῳ , τῶν ἄλλων ἀπελθόντων ; Καὶ οὕτως αὐτὸν ἐπίκειταί , εἰτε αὐτὸς , εἰτε ἐκεῖνοι , ὧν τὴν προσωπὴν χειρομένους φθέγγεται , ὅτι καὶ μὴ παρόντος τὸν καιρὸν τῆς παρουσίας ἐπιθυμεῖ μαθεῖν · Γνώρισόν μοι , φησί , τὸ πέρασ μου · ἵνα καὶ ἐντεῦθεν μεγίτην χαριζώπται τὴν ἡδονὴν . Οὕτω τὸ φοβερὸν ποιεῖν γίνεταί διὰ τὴν ἀφόρητον τῆς ἀθυμίας ὀδύνην , καὶ τὸ πῦρ τὸ ἐκκαιόμενον ἐν τῇ διανοίᾳ . Ἐν γὰρ τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ . Τοσαύτης τούτων τιμωρίας μεγάλας προσθόκα τὰς ἀμοιβὰς , πολλὰ τὰ βραβεῖα ,
Lemmas: ἀπέρχομαι κατά ὁ ψυχή αὐτός , ἀκούω τίς φημί εὔχομαι · ἱκανόω ὁ νῦν , κύριος . αδʹ ὁ ψυχή ἐγώ ἀπό ἐγώ , ὅτι οὖον ἀγαθός ἐγώ εἰμί ὑπέρ ὁ πατήρ ἐγώ . καί ὁ φοβερός ἐκεῖνος , ὁ κολοφών ὁ τιμωρία , ὁ κεφάλαιος ὁ κακία , ὁ πᾶς ἁμαρτία ἐπιτίμιον , οὗτος ἐν εὐχή αἰτέω τάξις , καί ἐν χάρις μέρος βούλομαι λαμβάνω . οὕτως πολύς θάνατος φοβερός ἀθυμία b . ἵνα γάρ ἐκεῖνος διαφεύγω , καταφεύγω ἐπί οὗτος . d . ἐνταῦθα δέ σύ καί ζήτημα διαλύω βούλομαι . οἶδα γάρ σύ ὁ περί ὁ λύω ὁ τοιοῦτος ἐπιθυμία . τις πρός οὖν εἰμί ὁ ζήτημα ; εἰμί θάνατος κοῦφος ἀθυμία εἰμί νομίζω , διά τίς καί πατρίς καί δῆμος ἵνα μή θάνατος παρέπω , καταλείπω ἀποδιδράσκω ; καί τότε αὐτός φεύγω , νῦν αὐτός ἐπιζητέω ; ἵνα οἶδα καί ἐντεῦθεν μάλιστα , πῶς χαλεπός ἀθυμία θάνατος . ὡς μέν γάρ αὐτός ἐκεῖνος , ὁ φόβος κατασείω μόνος , εἰκός δέ ἅπας πράσσω ὡς αὐτός ἐκφεύγω . ἐπεί ἐγκάθημαι αὐτός ὁ οἰκεῖος ἐπιδείκνυμι φύσις , κατέρχομαι , δαπανάω , ὁ ὀδούς αὐτός καταναλίσκω , ἀφόρητος αὐτός γίγνομαι , ὁ δέ λοιπός ὁ πᾶς βαρύς κοῦφος αὐτός , εἰμί νομίζω . οὕτως καί Ἰωάς ἐκεῖνος φεύγω , ἐπί οὗτος καταφεύγω , καί αὐτός θάνατος αἰτέω λέγω · αδʹ ὁ ψυχή ἐγώ ἀπό ἐγώ , ἴς καλέω ἐγώ ὁ ἀποθνῄσκω ἢ ζῶ ἐγώ . καί ὁ Δαυίδ δέ , εἴτε ἐκ οἰκεῖος πρόσωπον , εἴτε ἕτερος τις δυρομένων ψαλμός γράφω , ὁ αὐτός οὗτος ἐνδείκνυμι . ἐν γάρ ὁ συνίστημι ὁ ἁμαρτωλός ἐναντίος ἐγώ , φημί , κωφόω , καί εἰσπνέω , καί σιγάω ἐκ ἀγαθός , καί ὁ ἄλγημα ἐγώ ἀνακαινίζω . θερμαίνω ὁ καρδία ἐγώ ἐντός ἐγώ , καί ἐν ὁ μελέτη ἐγώ ἐκκαίω πῦρ · ἐκεῖνος ὁ πῦρ οὗτος ὁ πυρός σφοδρός , ὁ ὁ ἀθυμία πάθος δῆλος . Διὸ μέχρι φέρω ὁ πληγή αὐτός καί ὁ ὀδύνη , φημί · λαλέω ἐν ὁ λύται ἐγώ . καί τίς ; καλέω , εἶπον ἐγώ ; Θάνατος δέ οὐτος αἰτέω λέγω · γνωρίζω ἐγώ , κύριος , ὁ πέρας ἐγώ , καί ὁ ἀριθμός ὁ ἡμέρα ἐγώ τίς εἰμί , ἵνα γιγνώσκω τίς ὑστερέω ἐγώ · ἑτέρως μέν ῥῆμα , ὁ δέ αὐτός νόημα ὁ ὁ Ἠλίας φθέγγομαι . ὅπερ γάρ [ 558 ] ἐκεῖνος εἶπον · ὅτι2 οὖον ἀγαθός ἐγώ εἰμί ὑπέρ ὁ πατήρ ἐγώ , οὗτος καί οὗτος ἕψω λέγω · γνωρίζω ἐγώ , κύριος , ὁ πέρας ἐγώ , ἵνα γιγνώσκω τίς ὑστερέω ἐγώ . τίς ἕνεκα ἀπολείπω , φημί , ἐγώ , καί ὑστερέω , καί ἐν ὁ πάρειμι διατρίβω βίος , ὁ ἄλλος ἀπέρχομαι ; καί οὕτως αὐτός ἐπίκειμαι , εἴτε αὐτός , εἴτε ἐκεῖνος , ὅς ὁ προσωπὴν χειρόω φθέγγομαι , ὅτι καί μή πάρειμι ὁ καιρός ὁ παρουσία ἐπιθυμέω μανθάνω · γνωρίζω ἐγώ , φημί , ὁ πέρας ἐγώ · ἵνα καί ἐντεῦθεν μίγνυμι χαρίζω ὁ ἡδονά . οὕτως ὁ φοβερός ποιέω γίγνομαι διά ὁ ἀφόρητος ὁ ἀθυμία ὀδύνη , καί ὁ πῦρ ὁ ἐκκαίω ἐν ὁ διάνοια . ἐν γάρ ὁ μελέτη ἐγώ ἐκκαίω πῦρ . τοσοῦτος οὗτος τιμωρία μέγας προσθόκα ὁ ἀμοιβή , πολύς ὁ βραβεῖον ,