joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0491.1
ἀποτείνοντα λόγους , μὴδ’ εἰς μῖχους τὴν ἱκετηρίαν ἰκνεῖσθοντα , ἀλλ’ ὀλίγα καὶ φίλα λέγοντα ῥήματα · οὐ γὰρ ἐν τῷ πλήθει τῶν ῥημάτων , ἀλλ’ ἐν τῇ νήψει τῆς διανοίας κείται τὸ ἀκουσθῆναι . Καὶ τοῦτο ἀπὸ τῶν κατὰ τὴν τοῦ Σαμουὴλ μητέρα , τὴν Ἄνναν , ἐστὶν ἰδεῖν · φησὶ γοῦν ἐκείνη , ’Αδωναὶ Κύριε , ’Ελωὶ Σαβαώθ , ἄτιρ ἐκὼς ἐλέησον σιδηλίαν ἐκὶ τῇ ταπεινώσει [ 147 ] τῆς δούλης σου , καὶ δὸς τῇ δούλῃ σου σπέρμα ἀνδρός , δώσω αὐτὸ ἀνωπίσω σου ὁσόν , ὡς ἡμέρας θανάτου αὐτοῦ , καὶ οἶνον καὶ σίκερα οὐ μὴ πίησι , καὶ σίδηρος οὐκ ἀναβήσεται ἐπὶ τὴν κεφαλήν αὐτοῦ . Ποῖον τοῦτο πλήθος ῥημάτων ; ἀλλ’ ὅμως ἐπιθυμὴ μετὰ προσοχῆς καὶ νήψεως ταύτην ἐποίησατο τὴν εὐχήν , πάντα δὸς ἠθέλησεν ἔγνωσε , καὶ φύσιν πεπρωμένην διώρισεν , καὶ μήτραν ἀποκακλισμένην ἀνέφερε , καὶ πρὸς παρρησίαν ἑαυτὴν πολλὴν ἐπανήγαγεν , ἐκ πέτρας ἀγνοῦν στόχυν κομίζουσα θερίσασα . Διὸ τοίνυν τὴν εὐχόμενον καὶ μὴ μακροῦς ἀποτείνειν λόγους , καὶ συνεχῶς εὐχεσθαι · βραχείας γὰρ καὶ πυκνὰς ποιεῖσθαι τὰς εὐχὰς καὶ ὁ Χριστὸς καὶ ὁ Παῦλος ἐκδιδάσκον , ἐξ ὀλίγων διαλεξάμενοι . Ἄν μὲν γὰρ εἰς μῖχους ἐκταίνης τὸν λόγον , ὀλιγωρήσας πολλάκις , πολλὴν ἐδωκας τὴν ἀδίαν τῷ διαβόλῳ προσεισθεῖν καὶ ὑποσκελισαί , καὶ τὴν διάνοιαν ἀπαγαγεῖν τῶν λεγομένων · ἄν δὲ συνεχῶς καὶ πυκνὰς ποιῇ τὰς εὐχὰς , τῶν τε καιρῶν ἀπαντα τῇ πυνχότητι διαλαμβάνων , δυνηθὶ σωφρονεῖν εὐκόλως , καὶ αὐτὰς τὰς εὐχὰς μετὰ πολλῆς ποίησης τῆς νήψεως . Βούλει μαθεῖν ἀγρυπνίαν προσευχῆς καὶ νήψιν καὶ προσεδρίαν ; ἀποῦ πρὸς τὴν Ἄνναν , μάθε τί ἐποίησεν ἐκείνη . Ἀνέστησαν , φησὶ , πάντες ἀπὸ τῆς τραπέζης , καὶ ἐκείνη εἴθους , οὐ πρὸς ὕπνον ἐτρέπετο , οὐ πρὸς ἀνάπαυσιν · ὅθεν μοι δοκεῖ καὶ ἐπὶ τῆς τραπέζης καθημένη , κοῦφη τις εἶναι , καὶ μὴ βεβαρημένη σιτίοις τισίν · οὐ γὰρ ἄν τοσαῦτα ἡρίει δάκρυα . Εἰ γὰρ ἡμεῖς νήστιες ἐσμεν καὶ ἀπῖτοι μόλις οὕτως εὐχόμεθα , μᾶλλον δὲ οὐδέποτε οὕτως εὐχόμεθα , πολλῷ μᾶλλον ἐκείνη μετὰ τράπεζαν οὐκ ἄν ἡξίσατο οὕτως , εἰ μὴ καὶ ἐν τῇ τραπέζῃ τοῖς ἀπίοις ἔψαμε . Αἰσχυνοῦμεν οἱ ἄνδρες τὴν γυναῖκα , αἰσχυνοῦμεν οἱ ὑπὲρ βασιλείας ἰκετεύοντες καὶ χασμώμενοι , τὴν ὑπὲρ παιδίου δορμένην καὶ δακρύουσαν . Καὶ θέα μοι κάναθεῦν τὴν εὐλάβειαν · φωρὴ αὐτῆς , φησιν , οὐκ ἠκούετο , τὰ δὲ χείλη αὐτῆς ἐκινεῖτο . Οὕτως ὁ βουλομένων ἀνύσαι , προσέρχεται τῷ Θεῷ , οὐ μαλακίζομενος , οὐδὲ χασμώμενος , οὐδὲ ἐκλελυμένος , οὐδὲ κνώμενος , οὐδὲ ἀκτιδιών . Μὴ γὰρ οὐκ ἐδύνατο ὁ Θεὸς καὶ χωρὶς εὐχῆς δῦναι · μὴ γὰρ οὐκ ἤδει καὶ πρὸ τῆς αἰτήσεως τὴν ἐπιθυμίαν τῆς γυναικός · Ἄλλ’ εἰ ἔδωκε πρὸ τῆς αἰτήσεως , οὐκ ἄν ἐφάνη τῆς γυναικὸς ἡ προθυμία , οὐκ ἄν γέγονεν ἡ ἀρετὴ αὐτῆς δήλη , οὐκ ἄν τοσοῦτον ἐντεῦθεν ἐκτήσατο μισθόν . Ἄλλ’ ἔδωμεν αὐτῆς καὶ τὴν φιλοσοφίαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἐλογίζατο αὐτὴν Ἠλεὶ ὁ Ἱερεὺς εἰ · μεθύουσαν , δρὰ καὶ πρὸς αὐτὸν τί φησὶ · Μὴ δὸς τῇ δούλῃ σου εἰς θυμητερίαν , λοίμης , ὅτι ἐκ πολλοῦς ἀδολοχίας μου ἐκτέτακα καὶ ἕως τοῦ νῦν . Τοῦτο δὴνθως καρδίαν συνετετριμμένης , δταν πρὸς τοὺς ὑβρίζοντας μὴ χαλεπαίνωμεν , μὴδὲ δυσχαράτωμεν , ἀλλὰ καὶ ἀπολογώμεθα . Οὐδὲν γὰρ οὕτω ποιεῖ καρδίαν φιλόσοφον ὡς ὀλιγὴς καὶ πένθος τὸ κατὰ
Lemmas: ἀποτείνω λόγος , μηδέ εἰς μίγνυμι ὁ ἱκετηρία ἱκνέομαι , ἀλλά ὀλίγος καί φίλος λέγω ῥῆμα · οὖον γάρ ἐν ὁ πλῆθος ὁ ῥῆμα , ἀλλά ἐν ὁ νῆψις ὁ διάνοια κεῖμαι ὁ ἀκούω . καί οὗτος ἀπό ὁ κατά ὁ ὁ Σαμουήλ μήτηρ , ὁ Ἄννα , εἰμί ὁράω · φημί γοῦν ἐκεῖνος , Ἀδωναῖος κύριος , ’Ελωὶ Σαβαώθ , ἄτιρ πως ἐλεέω σιδηλίαν ἐπίτεξ ὁ ταπείνωσις [ 147 ] ὁ δοῦλος σύ , καί δίδωμι ὁ δοῦλος σύ σπέρμα ἀνήρ , δίδωμι αὐτός ἀνωπίσω σύ ὅσος , ὡς ἡμέρα θάνατος αὐτός , καί οἶνος καί σίκερα οὖον μή πίνω , καί σίδηρος οὐ ἀναβαίνω ἐπί ὁ κεφαλή αὐτός . Ποῖον οὗτος πλήθος ῥῆμα ; ἀλλά ὅμως ἐπιθυμέω μετά προσοχή καί νῆψις οὗτος ποιέω ὁ εὐχή , πᾶς δίδωμι ἐθέλω γιγνώσκω , καί φύσις ἔπορον διά-ὁρίζω , καί μήτρα ἀποκακλισμένην ἀναφέρω , καί πρός παρρησία ἑαυτοῦ πολύς ἐπανάγω , ἐκ πέτρα ἀγνέω στόχος κομίζω θερίζω . Διὸ τοίνυν ὁ εὔχομαι καί μή μακρός ἀποτείνω λόγος , καί συνεχῶς εὔχομαι · βραχύς γάρ καί πυκνός ποιέω ὁ εὐχή καί ὁ Χριστός καί ὁ Παῦλος ἐκδιδάσκω , ἐκ ὀλίγος διαλέγω . ἄν μέν γάρ εἰς μίγνυμι κτείνω ὁ λόγος , ὀλιγωρέω πολλάκις , πολύς δίδωμι ὁ Ἀδίαν ὁ διάβολος προσείω καί ὑποσκελισμός , καί ὁ διάνοια ἀπάγω ὁ λέγω · ἄν δέ συνεχῶς καί πυκνός ποιέω ὁ εὐχή , ὁ τε καιρός ἅπας ὁ πυνχότητι διαλαμβάνω , δύναμαι σωφρονέω εὐκόλως , καί αὐτός ὁ εὐχή μετά πολύς ποίηση ὁ νῆψις . βούλομαι μανθάνω ἀγρυπνία προσευχή καί νῆψις καί προσεδρία ; ἀπέρχομαι πρός ὁ Ἄννα , μανθάνω τίς ποιέω ἐκεῖνος . ἀνίστημι , φημί , πᾶς ἀπό ὁ τράπεζα , καί ἐκεῖνος ἔθος , οὖον πρός ὕπνος τρέπω , οὖον πρός ἀνάπαυσις · ὅθεν ἐγώ δοκέω καί ἐπί ὁ τράπεζα κάθημαι , κοῦφος τις εἰμί , καί μή βαρέω σιτίον τις · οὖον γάρ ἄν τοσοῦτος ἠριεύς δάκρυ . εἰμί γάρ ἐγώ νῆστις εἰμί καί απιος μόλις οὕτως εὔχομαι , μᾶλλον δέ οὐδέποτε οὕτως εὔχομαι , πολύς μᾶλλον ἐκεῖνος μετά τράπεζα οὐ ἄν ἥκω οὕτως , εἰμί μή καί ἐν ὁ τράπεζα ὁ ἄπιος ψάω . αἰσχύνω ὁ ἀνήρ ὁ γυνή , αἰσχύνω ὁ ὑπέρ βασίλεια ἰκετεύω καί χασμάομαι , ὁ ὑπέρ παιδίον δέρω καί δάκρυ . καί θέα ἐγώ καίνω ὁ εὐλάβεια · Φώρη αὐτός , φημί , οὐ ἀκούω , ὁ δέ χεῖλος αὐτός κινέω . οὕτως ὁ βούλομαι ἀνύω , προσέρχομαι ὁ Θεός , οὖον μαλακίζω , οὐδέ χασμάομαι , οὐδέ ἐκλύω , οὐδέ κνάω , οὐδέ ἀκτιδιών . μή γάρ οὐ δύναμαι ὁ θεός καί Χωρὶς εὐχή δύο · μή γάρ οὐ ἦδος καί πρό ὁ αἴτησις ὁ ἐπιθυμία ὁ γυνή · ἄλλος εἰμί δίδωμι πρό ὁ αἴτησις , οὐ ἄν φαίνω ὁ γυνή ὁ προθυμία , οὐ ἄν γίγνομαι ὁ ἀρετή αὐτός δῆλος , οὐ ἄν τοσοῦτος ἐντεῦθεν κτάομαι μισθός . ἄλλος ἐσθίω αὐτός καί ὁ φιλοσοφία . ἐπεί γάρ λογίζομαι αὐτός Ἠλεί ὁ Ἱερεύς εἰμί · μεθύω , δράω καί πρός αὐτός τίς φημί · μή δίδωμι ὁ δοῦλος σύ εἰς θυμητερίαν , λοίμη , ὅτι ἐκ Πολλοῦς αδολοχιος ἐγώ ἐκτείνω καί ἠώς ὁ νῦν . οὗτος δὴνθως Καρδία συντρίβω , δ πρός ὁ ὑβρίζω μή χαλεπαίνω , μηδέ δυσχαράτωμεν , ἀλλά καί ἀπολογέομαι . οὐδείς γάρ οὗτος ποιέω Καρδία φιλόσοφος ὡς ὀλίγος καί πένθος ὁ κατά