joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0677.2
δαθῇ τῇ τοῦ Θεοῦ ὀργῇ . Ἄν γὰρ σὺ δῆσῃς , ὁ Θεὸς οὐκ ἔτι δεσμεῖ · Ἄν δὲ μὴ δῆσῃς , τὰ ἁδρήγματα αὐτῶν περιμένει δεσμὰ . Ἄλλ’ ἰκανὸν ἔδωκε χρόνον εἰμαρίαν , φησί . Πόσον , εἴπε μοι ; ἐνιαυτὸν καὶ ἐτη δύο καὶ τρία ; Ἄλλ’ οὐ χρόνου πλήθος ζητῶ , ἀλλὰ ψυχῆς διόρθωσιν · τοῦτο τοίνυν δεῖξον , ὅτι κατενύγη , ὅτι μετεσκέλαστο , καὶ τὸ πᾶν γέγονεν · ὡς ἂν μὴ [ 636 ] τοῦτο ἦ , οὐδὲν θελοῦς τὸν χρόνον λοιπόν . Οὐδὲ γὰρ ἐπαιλάκις ἐπαδεῖθω τὸ τραῦμα ζητοῦμεν , ἀλλ’ εἰ ὑψησέ τι ὁ δεσμός . Εἰ μὲν οὖν ὑψηλῃσε καὶ ἐν χρόνῳ βραχεῖ , μηκάτι προσχελισθῶ · εἰ δὲ μηδὲν ἕψησε , καὶ μετὰ δέκα ἐνιαυτῶς ἐτι προσχελισθῶ · καὶ δρος οὗτος ἔστω λύσεως τοῦ δεδεμένου , τὸ χεῖρος . Οὐδὲν γὰρ οὕτως δείκνυσι τὸν τὴν ἀρχὴν ἔχοντα , ὡς ἡ φιλοστοργία ἡ περὶ τοὺς ἀρχομένους . Καὶ γὰρ πατέρα οὐ τὸ γεννῆσαι μόνον ποιεῖ , ἀλλὰ καὶ τὸ φιλεῖν μετὰ τὸ γεννῆσαι . Εἰ δὲ ἔνθα φύσις , ἀγάπης χρεία , πολλῷ μᾶλλον ἔνθα ἡ χάρις . Καὶ σὺ δὲ , ὦ παῖ , εἰς οἰκτίαν σοῦλευσον τοὺς γεννησάσι σε . Τὶ γὰρ ἀνταποδώσεις αὐτοῖς , οἷα αὐτοῖς σοι ; ἀντιγεννήσαι γὰρ αὐτοῖς οὐκ ἔνι . Ἄλλὰ καὶ ὅταν ὁ πατὴρ τὸν ἀδελφὸν ἐπιτιμῆ τὸν σὸν , συγνορήσῃς καὶ σὺ , εἰτε ὡς ἀδελφοῦ κηδεμόνος , εἰτε ὡς πατρὶ συναγαγκακτῶν . Ἄν γὰρ ἴδῃ ὁ ἁμαρτηκὼς , ὅτι ἐπετίμηθῃ μὲν παρὰ τοῦ πατρὸς , ἐκολακισθῇ δὲ παρὰ σοῦ , ῥαθυμότερος γίνεται . Καὶ οὐδὲ μέχρι τοῦτον κατὰ τῆς ζημίας , ἀλλὰ καὶ κώλασιν ἄγει ἐπὶ σαυτὸν . Ὁ γὰρ καλῶν τὸ τραῦμα θεραπευθῆναι , τοῦ παθοῦντος αὐτὸ οὐκ ἐλάττονα ἔχει κώλασιν , ἀλλὰ καὶ μείζονα · οὐ γὰρ ἔστιν ἴσον πλήξαι , καὶ τὸ πληγὴν καλῦσαι θεραπευθῆναι · τοῦτο μὲν γὰρ θάνατον τίθεται πάντως , ἐκεῖνο δὲ οὐ πάντως . Μὴ δὴ τῶν γεγεννηκότων καταφρονῶμεν · κἂν γὰρ αὐτῶν καταφρονῶσιμεν , τοὺς ἄρχοντας δεδοικότες · ἐπεικαστέροι πάντως ἐσόμεθα · κἂν ἐκείνων διαπτύσωμεν ἀμαρτάνοντες , τὴν τοῦ συνειδότος οὐδέποτε δυνησόμεθα διαφυγεῖν ἐπιτιμίαν · κἂν ταύτην ἀπιμώσωμεν καὶ διαχρουσώμεθα , τὴν παρὰ τῶν πολλῶν ὑποψίαν δεδοικότες ἀμείνους ἐσόμεθα · κἂν πρὸς ταύτην ἀναίσχυντῶμεθα , ὁ τῶν νόμων ἐπιμελόμενος σωφρων καὶ ἄκοντας ἡμᾶς σωφρονεῖν δυνησεται . Ὦστερ γὰρ κολαζομένων τῶν πονηρῶν , ἕτεροι βελτίους γίνονται , οὕτω καὶ τινων κατορθούντων πολλοὶ πρὸς τὸν ἴσον ἐνάγονται ζῆλον . Καὶ γὰρ τὸ παιδίον , ἕως μὲν ἂν ὑπὸ παιδαγωγοῦ τινος ἄγῃται φοβεροῦ , κἂν σωφρονῇ , κἂν μετ’ ἐπαινείας ἦ , θαυμαστὸν οὐδὲν , ἀλλὰ τῷ τοῦ παιδαγωγοῦ φόβῳ τὴν σωφροσύνην τοῦ νέου λογίζονται πάντες · ὅταν δὲ ἀποθεμένος τὴν ἐκείθεν ἀνάγκην , ἐπὶ τῆς αὐτῆς μένῃ σεμνότητος , τότε καὶ τὴν ἐπὶ τῆς προτέρας ἡλικίας σωφροσύνην αὐτῷ πάντες λογίζονται . Διὰ τοῦτο διδασκάλους μᾶλλον τῶν πατέρων ἐπιζητεῖν δεῖ καὶ ποθεῖν · διὰ τοῦτον μὲν γὰρ τὸ ζῆν , δι’ ἐκείνων δὲ τὸ καλῶς ζῆν γίνεται . Μηδὲ , ὅτι πατέρα ἄγιον ἔχεις , ἐγκαλωπτιζου · αὐτὸ μὲν οὖν τοῦτο καταδικάσει σε πλέον , ὅταν οἴκοθεν ἔχων τὸ παράδειγμα τῆς εὐγενείας , ἀνάξιον σαυτὸν τῆς προγονικῆς παραθήκῃς ἀρετῆς . Μέγα ἀγαθὸν ἐν τοῖς κατορθώμασι τοῖς οἰκείοις τὰς ἐλπίδας τῆς σωτηρίας ἔχειν · οὐδὲ γὰρ φίλος οὐδεὶς οὐδέπω παραστήσεται ἐκεῖ . Εἰ γὰρ ἐνταῦθα φησι τῇ Ἰερεμίας , Μὴ ἀξίωμ περὶ τοῦ Ἰαοῦ τοῦτου , ἐνταῦθα , ὅπου κυρίῳ ἔχων τοῦ μεταβαλεῖσθαι · πολλῷ μᾶλλον ἐκεῖ . Τὰ γοῦν τῶν προγόνων ἐγκώμια , ὅταν μὲν αὐτοῖς κοινωνῶμεν , καὶ ἡμῶν ἔστιν · ὅταν δὲ μὴ , οὐδὲν ἰσχύει , ἀλλὰ καὶ μᾶλλον κατακρίνει · καὶ ὅπως , ἄκουε . Ἄδσσαλωμ [ 637 ] υἱὸς ἐγένετο τῷ Δαυὶδ , νέος , ἀκόλαστος ,
Lemmas: δατέομαι ὁ ὁ Θεός ὀργή . ἄν γάρ σύ δήω , ὁ θεός οὐ ἔτι δεσμέω · ἄν δέ μή δήω , ὁ ἅδραγμα αὐτός περιμένω δεσμός . ἄλλος ἱκανός δίδωμι χρόνος ειμαρια , φημί . πόσος , εἶπον ἐγώ ; ἐνιαυτός καί ἔτος δύο καί τρεῖς ; ἄλλος οὖον χρόνος πλήθος ζητέω , ἀλλά Ψυχή διόρθωσις · οὗτος τοίνυν δείκνυμι , ὅτι κατανύσσομαι , ὅτι μετεσκέλαστο , καί ὁ πᾶς γίγνομαι · ὡς εἄν μή [ 636 ] οὗτος εἰμί , οὐδείς θελέω ὁ χρόνος λοιπός . οὐδέ γάρ ἐπαιλάκις ἐπαδεῖθω ὁ τραῦμα ζητέω , ἀλλά εἰμί ὑψησέ τίς ὁ δεσμός . εἰμί μέν οὖν ὑψηλῃσε καί ἐν χρόνος βραχύς , μηκάς προσχελισθῶ · εἰμί δέ μηδείς ψάω , καί μετά δέκα ἐνιαυτός ἔτι προσχελισθῶ · καί δρ οὗτος ἵστημι λύσις ὁ δέω1 , ὁ εὔχειρ . οὐδείς γάρ οὕτως δείκνυμι ὁ ὁ ἀρχή ἔχω , ὡς ὁ φιλοστοργία ὁ περί ὁ ἄρχω . καί γάρ πατήρ οὖον ὁ γεννάω μόνος ποιέω , ἀλλά καί ὁ φιλέω μετά ὁ γεννάω . εἰμί δέ ἔνθα φύσις , ἀγάπη χρεία , πολύς μᾶλλον ἔνθα ὁ χάρις . καί σύ δέ , εἰμί παῖς , εἰς οἰκτίαν σουλευσσω ὁ γεννάω σύ . τίς γάρ ἀνταποδίδωμι αὐτός , οἷος αὐτός σύ ; ἀντιγεννάω γάρ αὐτός οὐ ἐν . ἀλλά καί ὅταν ὁ πατήρ ὁ ἀδελφός ἐπιτιμή ὁ σός , συνορέω καί σύ , εἴτε ὡς ἀδελφός κηδεμών , εἴτε ὡς πατήρ συναγαγκακτῶν . ἄν γάρ ὁράω ὁ ἁμαρτάνω , ὅτι ἐπιτιμάω μέν παρά ὁ πατήρ , κολάζω δέ παρά σύ , ῥᾴθυμος γίγνομαι . καί οὐδέ μέχρι οὗτος κατά ὁ ζημία , ἀλλά καί κῶλος ἄγω ἐπί σαυτοῦ . ὁ γάρ καλός ὁ τραῦμα θεραπεύω , ὁ παθέω αὐτός οὐ μικρός ἔχω κῶλος , ἀλλά καί μείζων · οὖον γάρ εἰμί ἴσος πλήσσω , καί ὁ πληγή καλέω θεραπεύω · οὗτος μέν γάρ θάνατος τίθημι πάντως , ἐκεῖνος δέ οὖον πάντως . μή δή ὁ γεννάω καταφρονέω · κἀν γάρ αὐτός καταφρονέω , ὁ ἄρχω δείδω · ἐπεικαστέροι πάντως εἰμί · κἀν ἐκεῖνος διαπτύσσω ἁμαρτάνω , ὁ ὁ σύνοιδα οὐδέποτε δύναμαι διαφεύγω ἐπιτιμία · κἀν οὗτος απιμωσω καί διαχρουω , ὁ παρά ὁ πολύς ὑποψία δείδω ἀγαθός εἰμί · κἀν πρός οὗτος ἀναισχυντέω , ὁ ὁ νόμος ἐπιμελέομαι σώφρων καί ἄκων ἐγώ σωφρονέω δύναμαι . Ὅστερ γάρ κολάζω ὁ πονηρός , ἕτερος ἀγαθός γίγνομαι , οὗτος καί τίνω κατορθόω πολύς πρός ὁ ἴσος ἐνάγω ζῆλος . καί γάρ ὁ παιδίον , ἠώς μέν εἄν ὑπό παιδαγωγός τις ἄγω φοβερός , κἀν σωφρονέω , κἀν μετά ἐπαινέω εἰμί , θαυμαστός οὐδείς , ἀλλά ὁ ὁ παιδαγωγός φόβος ὁ σωφροσύνη ὁ νέος λογίζομαι πᾶς · ὅταν δέ ἀποτίθημι ὁ ἐκεῖθεν ἀνάγκη , ἐπί ὁ αὐτός μένω σεμνότης , τότε καί ὁ ἐπί ὁ πρότερος ἡλικία σωφροσύνη αὐτός πᾶς λογίζομαι . Ζεύς οὗτος διδάσκαλος μᾶλλον ὁ πατήρ ἐπιζητέω δεῖ καί ποθέω · διά οὗτος μέν γάρ ὁ ζῶ , διά ἐκεῖνος δέ ὁ καλῶς ζῶ γίγνομαι . μηδέ , ὅτι πατήρ ἀγάω ἔχω , εγκαλωπτιζεω · αὐτός μέν οὖν οὗτος καταδικάζω σύ πλέω , ὅταν οἴκοθεν ἔχω ὁ παράδειγμα ὁ εὐγένεια , ἀνάξιος σαυτοῦ ὁ προγονικός παρατίθημι ἀρετή . Μέγης ἀγαθός ἐν ὁ κατόρθωμα ὁ οἰκέω ὁ ἐλπίς ὁ σωτηρία ἔχω · οὐδέ γάρ φίλος οὐδείς οὐδέπω παρίστημι ἐκεῖ . εἰμί γάρ ἐνταῦθα φημί ὁ Ἰερεμίας , μή ἀξίωμα περί ὁ ἰάομαι οὗτος , ἐνταῦθα , ὅπου κύριος ἔχω ὁ μεταβάλλω · πολύς μᾶλλον ἐκεῖ . ὁ γοῦν ὁ πρόγονος ἐγκώμιον , ὅταν μέν αὐτός κοινωνέω , καί ἐγώ εἰμί · ὅταν δέ μή , οὐδείς ἰσχύω , ἀλλά καί μᾶλλον κατακρίνω · καί ὅπως , ἀκούω . Ἄδσσαλωμ [ 637 ] υἱός γίγνομαι ὁ Δαυίδ , νέος , Ἀκόλαστος ,