joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0576.1
φροντίσι , καὶ τρυγὴς καὶ ἡδονὴς καὶ τιμῆς καὶ δόξης ἀπάσης ἐστερήσαι , δι’ ἣν μάλιστα πολλὰ ἀμαρτάνουσιν ἄνθρωποι . Καὶ τὸ ἥν χαλεπώτερον , ὅτι μηδὲν ἠδικημένος κατὰ τῶν οὐδὲν ἠδικηκότων ἐχθρίριοῦται καὶ ὀπλίζεται , καὶ πάντα ἀπὸ τῆς ψυχῆς βίας τὰ καλὰ , πρὸς πάντας ἐκπεπλῶσται . Οὐ μὲν γὰρ ἀδικοῦμενοι μισοῦσιν αὐτόν , ἄτε καὶ κακῶς παθόντες · οὐ δὲ μηδὲπο παθόντες , δεδοικότες μὴ παθωσι , καὶ συναλγοῦντες τοῖς πεπρωμένοι , τὸν αὐτὸν ἐπιδείκνυνται πόλεμον · οὐ δὲ μεῖζους καὶ δυνατωτέρους δακνόμενοι καὶ ἀγανακτοῦντες ὑπὲρ τῶν ταπεινωτέρων , ἐτι δὲ καὶ βατκαίνοντες , ὁμοίως εἰσὶν ἐχθροὶ καὶ μισοῦσι . Καὶ τί λέγω τοὺς ἀνθρώπους ; ἔταν γὰρ καὶ τὸν Θεὸν ἐκπεπολεμημένον ἔχῃ , τίς αὐτῷ λοιπὸν ἔλπὶς ἔσται ἡ παραψυχὴ ; Τοῦτο πλουτοῦς , τὸ ἀδικεῖν , εἴπέ μοι · τοῦτο οὐ χαλεπωτέρων καταδίκου ; ὁ κατάδικος δίδεται τὸ σῶμα , οὕτως δέδεται τὴν ψυχήν . Ὁρᾷς αὐτὸν δεσμώτην , καὶ οὐκ ἐλεεῖς αὐτόν ; Διὰ τοῦτο αὐτόν , φησί , μισῶ , ὅτι δέδεται οὐκ ἀνάγκη , ἀλλὰ προαἱρέσει τὴν ἑαυτοῦ ἐπισπαζόμενος . Πάλιν οὖ πρὸς τοὺς πλουτοῦντας · πάλιν ὑμεῖς κατὰ τῶν ἀρπαζομένων . Ὑμεῖς οὐ κορέννυσθε ἐσθίοντες καὶ καταδαίνοντες τοὺς πένητας ; καὶ ἐγὼ οὐ κορέννυμαι διορῶμενος ὑμᾶς . Ἀεὶ σὺ τοῖς πλουσίοις κεκώλλησαι · ἀπὶ καὶ σὺ τῷ πένητι κεκώλλησαι . Ἀπόστηθι τοῦ προβάτου μου , ἀπόστηθι τῆς ποιμνῆς μου · εἰ δὲ λυμαῖναι μου τὴν ποιμνὴν , ἐγκαλεῖς , ὅτι διώκω σε ; Οὐ διώκω σέ · λύκον διώκω . Εἰ μὴ εἶ λύκος , οὐ διώκω σε · εἰ δὲ διώκω σε , σαυτὸν αὐτῷ εἶ λύκος · ἐγένοι . Σὲν μὲν βασιλεὺς κλεῖψον ἀπίξεσθαι τῶν ἑτέρων χρημάτων , μᾶλλον δὲ καὶ τὰ αὐτῶν δούναι , πάντες ἔτοιμοι , εἰσφέρωμεν · τοῦ δὲ Θεοῦ κελεύοντος μὴ ἀρπάζειν , [ 555 ] οὐκ ἀνέχομεθα , ἀλλὰ προτιμῶμεν τοῦ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώπους · καὶ πῶς οὐ δεινόν ; Εἰ γὰρ καὶ ἐξ ἰσου τιμῶμεν ἄνθρωπον τοῦ Θεοῦ , ὑβρίζομεν τὸν Θεὸν πῶς μᾶλλον , ὅταν προτιμῶμεν ἀνθρώπους ; Βαρὺ τὸ ῥῆμα καὶ ἐπαχθές · οἶδα χαῦγὼ ἀλλὰ δεῖξας ὅτι φορτικόν , χρυγόντες τὸ ἔργον · εἰ δὲ τὸ ἔργον οὐ δεδοικότε , πῶς ὑμῖν πιστεύσαι δύναμαι λέγοντι , ὅτι Τὰ ῥήματα δεδοίκαμεν , καὶ βαρεῖς ἡμᾶς ; Ὑμεῖς ἐαυτοὺς τῷ ἔργῳ βαρεῖτε , καὶ οὐδείς λήγει · ἐγὼ δὲ ἂν τὰ ῥήματα εἴπω , ὧν ὑμεῖς τὰ πράγματα πράττετε , ἀγανακτεῖτε ; καὶ πῶς οὐκ ἀτοπον ; Γένοιτο ψεῦδος εἶναι τὰ παρ’ ἐμοῦ λεγόμενα . Βούλομαι αὐτὸς λειδορίας δόξαν ἔξειν κατ’ ἐκεῖνιν τὴν ἡμέραν , ὡς εἰκὴ καὶ μάτην λειδορῆσάμενος ὑμῖν , ἢ ὑμᾶς ἰδεῖν ὑπὲρ τοιούτων ἐγχεχλωμένους . Ὁ γὰρ ὁρῶσων βόθρον τῷ πλησίον , εἰς αὐτὸν ἐμπεσεῖται . Καὶ καθάπερ αἱ ὑδύωνσαι γυναῖκες ὑπὸ τῶν δεινῶν διακλύπονται · οὕτω καὶ ὁ δόλιος ἐργαζόμενος , πρὶν ἢ τὸν πλησίον ἀδικῆσαι , αὐτὸς διακλύπεται καὶ ὀδυνᾶται , καὶ οὐχ ἤν ἐτυχε , ἀλλὰ καὶ μετὰ πολλῆς τῆς δριμύτητος . Κἄν γὰρ μωραίας πονηρὰς τις ἦ , τὸ κριτήριον τοῦ συνειδότος οὐ διχφείρεται · ψυχικὸν γὰρ ἐστι καὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ ἡμῖν παρὰ τὴν ἀρχὴν ἐντεθεὶν · κἄν μωρὰ φιλονεικήσωμεν , ἐφίστησιν ἐκεῖνο καταδών , κολάζων , καταδικάζων · καὶ οὐκ ἔστιν οὐδὲς τῶν ἐν κακίᾳ ζώντων , ὃς οὐ μυρίαν ὀδύνην ὑπομείνει , καὶ βουλευόμενος τὰ κακὰ , καὶ εἰς ἔργον ἐκφέρων τὴν βουλήν . Τί γὰρ τοῦ Ἀλκαβὸ πονηρότερον ; ἀλλ’ ὅμως ἐκεῖνος ἐπιθυμήσας τοῦ ἀπελθόντος , ἐνύησεν πόσων ὀδύνην ἔργε . Βασιλεὺς γοῦν ἦν καὶ πάντων κρατῶν , καὶ οὐδὲνα ἔχων τὴν ἀντιλέγοντα , ἐπειδὴ τοῦ συνειδότος τὴν ψῆφον οὐκ ἠνέγκεν , εἰσῆλθε ὡς ἀνθρωπάτατον , κάτω κῦπτης , συγχχεμένος , πολλὴν ἄχλυν ἐπὶ τῆς ὕψους φέρων ,
Lemmas: φροντίς , καί Τρυγῆς καί ἡδονή καί τιμή καί δόξα ἀπασάω στερέω , διά ὅς μάλιστα πολύς ἁμαρτάνω ἄνθρωπος . καί ὁ ὅς χαλεπός , ὅτι μηδείς ἀδικέω κατά ὁ οὐδείς ἀδικέω εχθριριουος καί ὁπλίζω , καί πᾶς ἀπό ὁ Ψυχή Βίας ὁ καλός , πρός πᾶς ἐκπίμπλημι . οὖον μέν γάρ ἀδικέω μισέω αὐτός , αὔγ-ασμα καί κακῶς πάθος · οὖον δέ μηδὲπο πάθος , δείδω μή πάσχω , καί συναλγέω ὁ ἔπορον , ὁ αὐτός ἐπιδείκνυμι πόλεμος · οὖον δέ μείζων καί δυνατός δάκνω καί ἀγανακτέω ὑπέρ ὁ ταπεινός , ἔτι δέ καί βατκαίνοντες , ὁμοίως εἰμί ἐχθρός καί μισέω . καί τίς λέγω ὁ ἄνθρωπος ; ἔτης γάρ καί ὁ θεός ἐκπολεμέω ἔχω , τίς αὐτός λοιπός ἐλπίς εἰμί ὁ παραψυχή ; οὗτος πλοῦτος , ὁ ἀδικέω , εἶπον ἐγώ · οὗτος οὖον χαλεπός κατάδικος ; ὁ κατάδικος δίδωμι ὁ σῶμα , οὕτως δήω ὁ Ψυχή . ὁράω αὐτός δεσμώτης , καί οὐ ἐλεέω αὐτός ; Ζεύς οὗτος αὐτός , φημί , μισέω , ὅτι δήω οὐ ἀνάγκη , ἀλλά προαίρεσις ὁ ἑαυτοῦ ἐπισπάζομαι . πάλιν οὖον πρός ὁ πλουτέω · πάλιν σύ κατά ὁ ἀρπάζω . σύ οὖον κορέννυμι ἐσθίω καί καταδαίω ὁ πένης ; καί ἐγώ οὖον κορέννυμι διοράω σύ . ἀείς σύ ὁ πλούσιος κεκώλλησαι · ἀπύ καί σύ ὁ πένης κεκώλλησαι . ἀφίστημι ὁ πρόβατον ἐγώ , ἀφίστημι ὁ ποίμνη ἐγώ · εἰμί δέ λυμαίνω ἐγώ ὁ ποίμνη , ἐγκαλέω , ὅτι διώκω σύ ; οὖον διώκω σός · λύκος διώκω . εἰμί μή εἰμί λύκος , οὖον διώκω σύ · εἰμί δέ διώκω σύ , σαυτοῦ αὐτός εἰμί λύκος · γίγνομαι . Σεν μέν βασιλεύς κλέπτω ἀπικνέομαι ὁ ἕτερος χρῆμα , μᾶλλον δέ καί ὁ αὐτός δίδωμι , πᾶς ἑτοῖμος , εἰσφέρω · ὁ δέ Θεός κελεύω μή ἁρπάζω , [ 555 ] οὐ ἀνέχω , ἀλλά προτιμάω ὁ Θεός ὁ ἄνθρωπος · καί πῶς οὖον δεινός ; εἰμί γάρ καί ἐκ ἴσος τιμάω ἄνθρωπος ὁ Θεός , ὑβρίζω ὁ θεός πῶς μᾶλλον , ὅταν προτιμάω ἄνθρωπος ; βαρύς ὁ ῥῆμα καί ἐπαχθής · οἶδα χαῦγὼ ἀλλά δείκνυμι ὅτι φορτικός , χρυγόντες ὁ ἔργον · εἰμί δέ ὁ ἔργον οὖον δίδωμι , πῶς σύ πιστεύω δύναμαι λέγω , ὅτι ὁ ῥῆμα δείδω , καί βαρύς ἐγώ ; σύ ἑαυτοῦ ὁ ἔργον βαρέω , καί οὐδείς λήγω · ἐγώ δέ εἄν ὁ ῥῆμα εἶπον , ὅς σύ ὁ πρᾶγμα πράσσω , ἀγανακτέω ; καί πῶς οὐ ἄτοπος ; γίγνομαι ψεῦδος εἰμί ὁ παρά ἐγώ λέγω . βούλομαι αὐτός λοιδορία δόξα ἔχω κατά ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ὡς εἰκῇ καί μάτην λοιδορέω σύ , ἢ σύ ὁράω ὑπέρ τοιοῦτος ἐγχεχλωμένους . ὁ γάρ ὁράω βόθρος ὁ πλησίος , εἰς αὐτός ἐμπίπτω . καί καθάπερ ὁ ὑδύωνσαι γυνή ὑπό ὁ δεινός διακλυποντης · οὗτος καί ὁ δόλιος ἐργάζομαι , πρίν ἢ ὁ πλησίος ἀδικέω , αὐτός διακλυπω καί ὀδυνάω , καί οὐ ἐάν τυγχάνω , ἀλλά καί μετά πολύς ὁ δριμύτης . κἀν γάρ μωραίας πονηρός τις εἰμί , ὁ κριτήριον ὁ σύνοιδα οὖον διχφείρεται · ψυχικός γάρ εἰμί καί παρά ὁ Θεός ἐγώ παρά ὁ ἀρχή ἐντίθημι · ἄν μωρός φιλονεικέω , ἐφίστημι ἐκεῖνος καταδέω , κολάζω , καταδικάζω · καί οὐ εἰμί οὐδή ὁ ἐν κακία ζῶ , ὅς οὖον μυρίος ὀδύνη υπομένω , καί βουλεύω ὁ κακός , καί εἰς ἔργον ἐκφέρω ὁ βουλή . τις γάρ ὁ Ἀλκαβὸ πονηρός ; ἀλλά ὅμως ἐκεῖνος ἐπιθυμέω ὁ ἀπέρχομαι , ενυαειδω πόσος ὀδύνη ἔργω . Βασιλεύς γοῦν εἰμί καί πᾶς κράτος , καί οὐδείς ἔχω ὁ ἀντιλέγω , ἐπεί ὁ σύνοιδα ὁ ψῆφος οὐ φέρω , εἰσέρχομαι ὡς ἀνθρωπάτατον , κάτω κύπτω , συγχέω , πολύς ἀχλύς ἐπί ὁ ὕψος φέρω ,