joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0626.1
φησί , πλουσίον σωθῆναι · Καὶ πᾶν . Ὁ ᾿Αβραὰμ πλούσιος ἦν . Εἶδες αὐτοῦ τὸν πλοῦτον ; βλέπες αὐτοῦ καὶ τὴν φιλοξενίαν · Κατὰ δὲ τὸ μεσημβρινὸν ὥφθη αὐτῷ Κύριος πρὸς τὴν δρυὶ τῇ Μамρὴν καθεύδων , καὶ τρεῖς ἄνδρες . Καὶ ἀναστὰς ( οὐ γὰρ ἐνύμειν ὅτι Θεός · ἦν ὁ παρὼν · πῶς γάρ ; ) προσεκύνησε καὶ λέγει , Εἰ κεχρῖχαι με δεῖον , ἵνα εἰσέλθητε εἰς τὴν σκηνὴν τῶν δοκῶν μου . Εἶδες δὲ ἑποῖεἰ ἐν μεσημβρίᾳ ὁ γέρων ; οὐχ ὑπὸ στέγην καθήμενος , ἀλλ’ ὡς ξένος , καὶ ὁδοιπόρος , ὁ πλούσιος καὶ εὐγενής , καταλιπὼν οἰκίαν , [ 581 ] γυναῖκα , παῖδας , οἰκέτας , ἐξῆλθεν ἀλιεύσαι , σαγὴν ἀπλώσας φιλοξενίας , μήπου ξένος , μήπου ὁδοιπόρος , καὶ παραβαλὼν τὴν οἰκίαν . Καὶ βλέπε τί ποιεῖ . Οὐχ ἐπιτρέπει οἰκήτῃ , καὶ τοὺς τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ ἔχων ( ἵδει γὰρ ὅτι ῥάθυμόν ἐστι τὸ γένος τῶν οἰκετῶν ) , μήπου ἀπονυστάξῃ ὁ οἰκέτης , καὶ παραβαλὼν ὁ ξένος , καὶ ἀπολιώμεν τὴν ἄγραν · ἀλλ’ αὐτὸς ἐκάθητο , τὴν θερμὴν ἄκτινα ὡς δρόσον ἐν καύματι δεχόμενος · καὶ σκιὰ ἦν αὐτῇ ἡ ἐπιθυμία τῆς φιλοξενίας . Ἴδε ὁ ᾿Αβραὰμ · Ἴδε ὁ πλούσιος . Κατασχοῖς σὺ ὅλως κλῆν ἰδεῖν πέντην ; κλῆν ἀποκριθῆναι ; κλῆν διαλεχθῆναι ; [ Θέλεις μιμεῖσθαι τὸν ᾿Αβραὰμ ; ὡς καλῶ , ἀλλὰ καὶ βούλομαι · καὶ τοὺς μεῖζονα τοῦ ᾿Αβραὰμ ἀπαιτοῦμεθα . Καὶ τί , φησίν , εἶπεν ὁ ᾿Αβραὰμ ; Φιλός · νο , ἦν . ] Καὶ ἀνέστη , φησίν , ᾿Αβραὰμ , καὶ προσεκύνησεν , οὐδὲ εἰδὼς τίνες ἦσαν οἱ παρόντες . Εἰ γὰρ ἤδει , οὐδὲν θαυμαστὸν ἑποῖεἰ , ὅτι Θεὸν ἐδιράπτευ · ἀλλ’ ἡ ἄγνοια τῶν παραγενομένων μεῖζονα αὐτοῦ δείκνυσι τῆς φιλοξενίας τὴν προθυμίαν . Καὶ καλεῖ καὶ τὴν Σάρραν , κοινωνὸν ποιῶν τῆς φιλοξενίας · Κοινά , φησί , τὰ τοῦ γάμου ἔστω , καὶ τὰ τῆς ἀρετῆς · σπεῦσον καὶ φύρασον τρία μέτρα σιμιδάλων . Καὶ οὐχ εἶπé τι τοιοῦτο · Ἐπιτάττωσαι ταῖς ἐλπίσιν . Ἔλαχον , ἵνα με μυλωθρίδα καὶ ἀρτοποιὸν ποιήσῃς , τὴν πλουσίαν , ἔουσαν τοσοῦτον ; τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ δούλους ἔχεις , καὶ οὐχ ἡλθες ἐκείνοις ἐπιτάξαι , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς διακονίας ταύτης ἐμβάλλεις ; ἀλλ’ ἀκούεις , Σπεῦσον , καὶ ἀρπάζεις τὸ ἐπίταγμα . Ποῦ αἱ νῦν γυναῖκες ; ἄρα τοιαῦτα ἐπιτάγματα δέχονται ; Ἐκβαλὼ μοι αὐτῆς τὴν χεῖρα , καὶ ὁρᾷς αὐτὴν κατακεχυρωμένην ἐξωθεν , ἐσωθεν δὲ πολιορκίαν κεκτημένην . Ἵδουσα πεντήνων πλεονεξίαν ἡ χεὶρ σου βαστάζει ; Ἐκβαλὼ μοι τὴν χεῖρά σου , δεῖξον αὐτὴν τί ἐνδύεται · πλεονεξίας . Ἐκβαλε τὴν χεῖρα τῆς Σάρρας , τί ἐνδύεται ; φιλοξενίαν , ἐλεημοσύνην , ἀγάπην , φιλοπτωχίαν . Σπεῦσον καὶ φύρασον τρία μέτρα σιμιδάλων . Καὶ αὐτὸς ἔδραμεν ἐπὶ τὴν ἀγέλην τῶν βοῶν . Μεριζονται τὸν πόνον , ἵνα μερίσωνται τὸν στέφανον . Εἴτα ἔθουσε τὸν μόσχον . Ὁμοῦ δρομεῖς ἐγένετο ὁ γέρων · οὐδὲ γὰρ ἐχαινοῦτο αὐτῇ τῇ σαρκὶ ὁ τόνος , ἀλλ’ ἐπενεύρωτο αἱ φιλοσοφίας ἡ διάνοια · ἐνίκησε τὴν φύσιν ἡ προθυμία . Ὁ δεσπότης τριακοσίους δέκα καὶ ὀκτὼ οἰκετῶν , μόσχον βαστάζει ; οὐχ ἐδύνατο τῷ ἄχει , ἀλλ’ ἐκωφίζετο τῇ διανοίᾳ καὶ τῇ προθυμίᾳ . Ὁ δρόμος τῷ γέροντι προκείτω . Πόσος ὁ πόνος ; ἀλλ’ οὐχ ῥοθάνετο τοῦ πόνου , διὰ τὴν ἐλπίδα τοῦ κέρδους . Τί οὖν ὁ παραγενομένος ; Κατὰ τὸν καιρὸν τοῦτον ἐλεύσομαι , καὶ ἔσται τῇ Σάρρᾳ υἱός . Εἶδες οἷον καρπὸν ἐδιδάξατο ἡ τράπεζα ; πῶς καλόν ; πῶς ταχύν ; πῶς ὡρίμον ; πῶς ὁ βότρυς περκάδων καὶ ἀπτερισμένος ; Τοιούτοι τῆς φιλοξενίας οἱ καρποί .
Lemmas: φημί , πλούσιος σῴζω · καί πᾶς . ὁ Αβραάμ πλούσιος εἰμί . εἶδον αὐτός ὁ πλοῦτος ; βλεπές αὐτός καί ὁ φιλοξενία · κατά δέ ὁ μεσημβρινός ὁράω αὐτός Κύριος πρός ὁ δρῦς ὁ Μамρὴν καθεύδω , καί τρεῖς ἀνήρ . καί ἀνίστημι ( οὖον γάρ ἐνύμειν ὅτι Θεός · εἰμί ὁ πάρειμι · πῶς γάρ ; ) προσκυνέω καί λέγω , εἰμί χρίω ἐγώ δείδω , ἵνα εἰσέρχομαι εἰς ὁ σκηνή ὁ δοκέω ἐγώ . εἶδον δέ ποιέω ἐν μεσημβρία ὁ γέρων ; οὐ ὑπό στέγη κάθημαι , ἀλλά ὡς ξένος , καί ὁδοιπόρος , ὁ πλούσιος καί εὐγενής , καταλείπω οἰκίον , [ 581 ] γυνή , παῖς , οἰκέτης , ἐξέρχομαι ἁλιεύω , σαγή ἁπλόω φιλοξενία , μήπου ξένος , μήπου ὁδοιπόρος , καί παραβάλλω ὁ οἰκίον . καί βλέπω τίς ποιέω . οὐχ ἐπιτρέπω οἰκητής , καί ὁ τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ ἔχω ( ἶδος γάρ ὅτι ῥᾴθυμος εἰμί ὁ γένος ὁ οἰκέτης ) , μήπου ἀπονυστάζω ὁ οἰκέτης , καί παραβάλλω ὁ ξένος , καί ἀπολιόω ὁ ἄγρα · ἀλλά αὐτός κάθημαι , ὁ θερμός ἄκτινος ὡς δρόσος ἐν καῦμα δέχομαι · καί σκιά εἰμί αὐτός ὁ ἐπιθυμία ὁ φιλοξενία . εἶδον ὁ Αβραάμ · εἶδον ὁ πλούσιος . κατέχω σύ ὅλως κλῆς ὁράω πέντη ; κλῆς ἀποκρίνω ; κλῆς διαλέγω ; [ ἐθέλω μιμέομαι ὁ Αβραάμ ; ὡς καλέω , ἀλλά καί βούλομαι · καί ὁ μείζων ὁ Αβραάμ ἀπαιτέω . καί τίς , φημί , εἶπον ὁ Αβραάμ ; Φίλος · νο , εἰμί . ] καί ἀνίστημι , φημί , Αβραάμ , καί προσκυνέω , οὐδέ εἰδοί τίς εἰμί ὁ πάρειμι . εἰμί γάρ ἦδος , οὐδείς θαυμαστός ποιέω , ὅτι θεός ἐδιράπτευ · ἀλλά ὁ ἄγνοια ὁ παραγίγνομαι μείζων αὐτός δείκνυμι ὁ φιλοξενία ὁ προθυμία . καί καλέω καί ὁ Σάρα , κοινωνός ποιέω ὁ φιλοξενία · Κοινά , φημί , ὁ ὁ γάμος ἵστημι , καί ὁ ὁ ἀρετή · σπεύδω καί φυράω τρεῖς μέτρον σιμιδάλων . καί οὐ εἶπον τίς τοιοῦτος · Ἐπιτάσσω ὁ ἐλπίς . λαγχάνω , ἵνα ἐγώ μυλωθρίς καί ἀρτοποιός ποιέω , ὁ πλούσιος , εἰμί τοσοῦτος ; τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ δοῦλος ἔχω , καί οὐ ἔρχομαι ἐκεῖνος ἐπιτάσσω , ἀλλά ἐπί ὁ διακονία οὗτος ἐμβάλλω ; ἀλλά ἀκούω , σπεύδω , καί ἁρπάζω ὁ ἐπίταγμα . πός ὁ νῦν γυνή ; ἄρα τοιοῦτος ἐπίταγμα δέχομαι ; ἐκβάλλω ἐγώ αὐτός ὁ χείρ , καί ὁράω αὐτός καταχωρέω ἐξωθεν , ἔσωθεν δέ πολιορκία κτάομαι . ὁράω πεντήνων πλεονεξία ὁ χείρ σύ βαστάζω ; ἐκβάλλω ἐγώ ὁ χείρ σύ , δείκνυμι αὐτός τίς ἐνδύω · πλεονεξία . ἐκβάλλω ὁ χείρ ὁ Σάρα , τίς ἐνδύω ; φιλοξενία , ἐλεημοσύνη , ἀγάπη , φιλοπτωχία . σπεύδω καί φυράω τρεῖς μέτρον σιμιδάλων . καί αὐτός τρέχω ἐπί ὁ ἀγέλη ὁ βοῦς . μερίζω ὁ πόνος , ἵνα μερίζω ὁ στέφανος . εἴτα̅ εθουω ὁ μόσχος . ὁμός δρομεύς γίγνομαι ὁ γέρων · οὐδέ γάρ χαίνω αὐτός ὁ σάρξ ὁ τόνος , ἀλλά ἐπινευρόω ὁ φιλοσοφία ὁ διάνοια · νικάω ὁ φύσις ὁ προθυμία . ὁ δεσπότης τριακόσιοι δέκα καί ὀκτώ οἰκέτης , μόσχος βαστάζω ; οὐ δύναμαι ὁ ἄχος , ἀλλά εκωφιζετος ὁ διάνοια καί ὁ προθυμία . ὁ δρόμος ὁ γέρων πρόκειμαι . πόσος ὁ πόνος ; ἀλλά οὐ ῥοθάνετο ὁ πόνος , διά ὁ ἐλπίς ὁ κέρδος . τις οὖν ὁ παραγίγνομαι ; κατά ὁ καιρός οὗτος ἔρχομαι , καί εἰμί ὁ Σάρα υἱός . εἶδον οἷος καρπός διδάσκω ὁ τράπεζα ; πῶς καλός ; πῶς ταχύς ; πῶς ὥριμος ; πῶς ὁ βότρυς πέρκας καί ἀποτρίβω ; τοιοῦτος ὁ φιλοξενία ὁ καρπός .