joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0689.2
Οὐδὲ γὰρ ἦν οὕτω θαυμαστὸν , εἰ μόνος ἂν καὶ καλὸν ἐκτὸν ἐφεῖσατο τοῦ λελυπηκότος , ὡς νῦν παραδόξον ἐστιν , ὅτι παρόντων ἐτέρων αὐτὸ τοῦτο ἐποίησε · καὶ ἐταίρων οὐχ ἐπαικῶν ἀνθρώπων καὶ μετριῶν , ἀλλὰ στρατευμένων καὶ πολεμίων μεμαθηκότων , καὶ τοῖς πολλοῖς ἀπεγνωκότων πόνους , καὶ μικρὸν ἀναπνεῦσαι ἐπιθυμούντων , καὶ εἰδόντων ὅτι τῶν κακῶν ἡ λύσις ἐσται ἐν τῷ τοῦ πολεμίου ἀφαγῇ τότε ἔκειτο · οὐ μὲν δὲ λύσις κακῶν , ἀλλὰ καὶ μυρίων κατῆς ἀγαθῶν · οὐδὲν γὰρ ἐκώλυεν , ἐκεῖνον σφαγέοντος , ἐπὶ τούτων εὐθὺς διαβῆναι τὴν βασιλείαν . Ἄλλ' ὅμως τοσούτων δυνάμεων τῶν παρορμούντων , ἵσχυσε ὁ γενναῖος ἐκεῖνος πάντων περιγενέσθαι τούτων , καὶ πείσαι φείσασθαι τοῦ πολεμίου . Μέγα μὲν οὖν τὸ καὶ αὐτὸν τινα τῶν οἰκείων περιγενέσθαι παθῶν · πολὺ δὲ μεῖζον τὸ καὶ ἑτέρους δυνηθῆναι πείσαι , τὴν αὐτὴν αὐτῷ κατσθᾶσαι γνώμην . Καίτοι πολλοὶ τῶν ἔχθρῶν καὶ οἱ δοκοῦντες φιλοσοφεῖν , κἂν αὐτοὶ μὴ καταδεξώμενοι τοὺς ἔχθροὺς ἀνελθεῖν , ὑπ' ἐτέρων ἀνααιρεῖσθαι μέλλοντας , οὐχ ἂν ἔλοιτο χωλῦσαι . Ὁ δὲ Δαυὶδ οὐχ οὕτως · ἀλλ' ὡσπερ τινὰ παρακαταθήκην λαβὼν , καὶ μέλλων αὐτῆς εὐθύνως διδόναι , οὕτως οὐ μόνον αὐτὸς οὐχ ἤφιστο τοῦ πολεμίου , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐταίρους αὐτοῦ βουλομένους ἀνελεῖν ἐκώλυσε , σωματοφύλακας ἀντὶ πολεμίου γενόμενος καὶ δορυφόρος ἀριστος . Ὥστε οὐχ ἂν τις ἀμάρτοι τὸν Δαυὶδ μᾶλλον κινδυνεύειν τότε περιπτεπτομέναι εἰπῶν , ἢ τὸν Σαοὺλ . Οὐ γὰρ τὸν τυγχάνοντα ἀγῶνα ὑπέμεινε , παντὶ τρόπῳ σπουδάζων ἀπὸ τῶν ἐξελέσθαι τῆς ἐπιβουλῆς τῆς παρ' ἐκείνων · οὐδὲ οὕτως ἐδοξολεῖ μέλλων αὐτὸς ἀποσπάσσεσθαι , ὡς ἐδεδόκει μὴποτε τῶν στρατιωτῶν τῆς ἐνδοῦς τῷ θυμῷ διαφθορῆς τὸν ἀνθρώπων . Διὰ τοῦτο καὶ δικαιολογίαν τοιαύτην συνέθηκε , καὶ κατηγοροῦν μὲν ἐκανο , κατηγορεῖτο δὲ ὁ καθεύδων , ἀπίλογοτο δὲ ὁ πολέμιος , ἐδίκασε δὲ ὁ Θεός , καὶ τὴν τοῦ Δαυὶδ φθῖρον ἐκώρυσεν . Οὐ γὰρ ἄνευ τῆς τοῦ Θεοῦ βοήθης ἵσχυσε ἂν τῶν μεινομένων ἐκείνων περιγενέσθαι · ἀλλ' ὁ τοῦ Θεοῦ χάρις ἦν , ἡ τοὺς χελεσιν ἐγκαθεῖν τοῦτο , καὶ πειθῶ τινὰ διδοῦσα τοῖς ῥήμασιν ἐκείνοις . Ἄρα οὐχὶ καὶ ἄντεῦθεν μάλιστα ἂν τις αὐτὸν θαυμάσειεν τῆς μεγαλοψυχίας , ὅτι τὸν ἔχθρὸν εἰς χεῖρας λαβὼν καθεύδοντα , καὶ ἀκίνητον μένοντα , καὶ οὐδὲν δυνάμενον ἐργάσασθαι , οὐ [ 649 ] μόνον αὐτὸς οὐχ ἀνείλεν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐταίρους βουλομένους ἐκώλυσε ; Ἄρα πῶς ἦν εἰκὼς αὐτοὺς προστέχειν ἐκεῖνον λοιπὸν , μεθ' ὧς εὐνοίας διακείσθαι πρὸς αὐτόν ; Εἰ γὰρ μυρίας ὠφελίας εἶχον λοιπὸν , οὐχ ἂν ἐτοίμως ἀπάσας ἂν ὑπὲρ τοῦ στρατηγοῦ , ἐργοῦ μαθόντες ἐν τῇ πολεμίου κηδεμονίᾳ τὴν περὶ τοὺς οἰκείους εὐνοιαν ; Ὁ γὰρ περὶ τοὺς λελυπηκότας πρὸς καὶ ἡμερὸς ὤν , οὐ πολλῷ μᾶλλον περὶ τοὺς εὐνοοῦντας διακειμένους οὕτως ἔμελλε διακείσθαι ; Ἄρ' οὐχ ἂν τις εὐλαβῶς ἐντεῦθεν ἀποδείξαι , ὅτι μεῖζον ἐστὶν τρόπαιον φεισάμενος τοῦ Σαοὺλ ὁ Δαυὶδ , ἢ ὅτε τὸν Γολιάθ κατένεγκε , καὶ τὴν τοῦ βαρβάρου κεφαλὴν ἀνέπετρε ; καὶ γὰρ αὐτὴ λαμπροτέρα ἐκείνης ἡ νίκη , καὶ τὸ τρόπαιον ἐνδοξέτερον . Ἐκεῖ μὲν γὰρ καὶ σφενδόνης ἐδύσθη καὶ λίθου καὶ παρατάξεως · ἐνταῦθα δὲ πάντα ὁ λογισμὸς ἐνίστο , καὶ χωρὶς ὅπλων ἡ νίκη κατώθωτο , καὶ ἀναίμακτὸ τὸ τρόπαιον ἵστατο . Ἐπεὶ οὖν τὴν καλὴν ταύτην καὶ θαυμαστὴν νίκην ἐνίκησεν , ἀνέστη λοιπὸν τῶν ὑπὸν ἢ τῶν ἀγῶνων ὑποθέσεις ὁ Σαοὺλ , καὶ ἐξῆλθεν ἀπὸ τοῦ σπηλαίου , τῶν εἰς αὐτὸν γεγενημένον
Lemmas: οὐδέ γάρ εἰμί οὗτος θαυμαστός , εἰμί μόνος εἄν καί καλός ἕκτος φείδομαι ὁ λυπέω , ὡς νῦν παράδοξος εἰμί , ὅτι πάρειμι ἕτερος αὐτός οὗτος ποιέω · καί ἑταῖρος οὐ επαικως ἄνθρωπος καί μέτριος , ἀλλά στρατευμένος καί πολέμιος μανθάνω , καί ὁ πολύς ἀπογιγνώσκω πόνος , καί μικρός ἀναπνέω ἐπιθυμέω , καί εἰδώ ὅτι ὁ κακός ὁ λύσις εἰμαι ἐν ὁ ὁ πολέμιος άφαγος τότε κεῖμαι · οὖον μέν δέ λύσις κακός , ἀλλά καί μυρίος Κατής ἀγαθός · οὐδείς γάρ κωλύω , ἐκεῖνος σφάζω , ἐπί οὗτος εὐθύς διαβαίνω ὁ βασίλειος . ἄλλος ὅμως τοσοῦτος δύναμις ὁ παρορμέω , ἰσχύω ὁ γενναῖος ἐκεῖνος πᾶς περιγίγνομαι οὗτος , καί πείθω φείδομαι ὁ πολέμιος . Μέγης μέν οὖν ὁ καί αὐτός τις ὁ οἰκέω περιγίγνομαι πάθος · πολύς δέ μείζων ὁ καί ἕτερος δύναμαι πείθω , ὁ αὐτός αὐτός καθίστημι γνώμη . καίτοι πολύς ὁ ἐχθρός καί ὁ δοκέω φιλοσοφέω , κἀν αὐτός μή καταδέχομαι ὁ ἐχθρός ἀνέρχομαι , ὑπό ἕτερος ἀναιρέω μέλλω , οὐ εἄν αἱρέω χωλόω . ὁ δέ Δαυίδ οὐ οὕτως · ἀλλά ὡς τις παρακαταθήκη λαμβάνω , καί μέλλω αὐτός εὔθυνος δίδωμι , οὕτως οὖον μόνος αὐτός οὐ ἀφίστημι ὁ πολέμιος , ἀλλά καί ὁ ἑταῖρος αὐτός βούλομαι ἀναιρέω κωλύω , σωματοφύλαξ ἀντί πολέμιος γίγνομαι καί δορυφόρος ἀριστος . ὥστε οὐ εἄν τις ἁμαρτάνω ὁ Δαυίδ μᾶλλον κινδυνεύω τότε περιπέσσω εἶπον , ἢ ὁ Σαῦλος . οὖον γάρ ὁ τυγχάνω ἀγών ὑπομένω , πᾶς τρόπος σπουδάζω ἀπό ὁ ἐξαιρέω ὁ ἐπιβουλή ὁ παρά ἐκεῖνος · οὐδέ οὕτως ἐδοξολεῖ μέλλω αὐτός ἀποσπάω , ὡς δέδω μήποτε ὁ στρατιώτης ὁ ἐνδίδωμι ὁ θυμός διαφθορεύς ὁ ἄνθρωπος . Ζεύς οὗτος καί δικαιολογία τοιοῦτος συντίθημι , καί κατηγορέω μέν καίνω , κατηγορέω δέ ὁ καθεύδω , ἀπολογέομαι δέ ὁ πολέμιος , δικάζω δέ ὁ Θεός , καί ὁ ὁ Δαυίδ φθείρω ἐκώρυσεν . οὖον γάρ ἄνευ ὁ ὁ Θεός βοηθέω ἰσχύω εἄν ὁ μένω ἐκεῖνος περιγίγνομαι · ἀλλά ὁ ὁ Θεός χάρις εἰμί , ὁ ὁ χέλος ἐγκαθίημι οὗτος , καί πειθώ τις δίδωμι ὁ ῥῆμα ἐκεῖνος . ἄρας οὐ καί ἀνατίθημι μάλιστα εἄν τις αὐτός θαυμάζω ὁ μεγαλοψυχία , ὅτι ὁ ἐχθρός εἰς χείρ λαμβάνω καθεύδω , καί ἀκίνητος Μένων , καί οὐδείς δύναμαι ἐργάζομαι , οὖον [ 649 ] μόνος αὐτός οὐ ἀναιρέω , ἀλλά καί ὁ ἑταῖρος βούλομαι κωλύω ; ἄρας πῶς εἰμί ἔοικα αὐτός προστάσσω ἐκεῖνος λοιπός , μετά ὅς εὔνοια διάκειμαι πρός αὐτός ; εἰμί γάρ μυρίος ὠφέλεια ἔχω λοιπός , οὐ εἄν ἑτοίμως ἅπας εἄν ὑπέρ ὁ στρατηγός , ἔργον μανθάνω ἐν ὁ πολέμιος κηδεμονία ὁ περί ὁ οἰκεῖος εὔνοια ; ὁ γάρ περί ὁ λυπέω πρός καί ἥμερος εἰμί , οὖον πολύς μᾶλλον περί ὁ εὐνοέω διάκειμαι οὕτως μέλλω διάκειμαι ; ἄρα οὐ εἄν τις εὐλαβής ἐντεῦθεν ἀποδείκνυμι , ὅτι μείζων εἰμί τρόπαιον φείδομαι ὁ Σαῦλος ὁ Δαυίδ , ἢ ὅτε ὁ Γολιάθ καταφέρω , καί ὁ ὁ βάρβαρος κεφαλή ἀνέπετρε ; καί γάρ αὐτός λαμπρός ἐκεῖνος ὁ νίκη , καί ὁ τρόπαιον ἐνδοξέτερον . ἐκεῖ μέν γάρ καί σφενδόνη ἐδύσθη καί λίθος καί παράταξις · ἐνταῦθα δέ πᾶς ὁ λογισμός νίζω , καί Χωρὶς ὅπλον ὁ νίκη κατώθωτο , καί αναίμακτος ὁ τρόπαιον ἵστημι . ἐπεί οὖν ὁ καλός οὗτος καί θαυμαστός Νίκη νικάω , ἀνίστημι λοιπός ὁ ὕπειμι ἢ ὁ ἀγών ὑπόθεσις ὁ Σαῦλος , καί ἐξέρχομαι ἀπό ὁ σπήλαιον , ὁ εἰς αὐτός γίγνομαι