joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0487.4
Μέγα ἀγαθὸν ἡ εὐχή , ἄν μετὰ διανοίας εὐχαριστοῦ γίνηται , ἄν παιδεύσωμεν ἑαυτούς , μὴ μόνον λαμβάνοντες , ἀλλὰ καὶ μὴ λαμβάνοντες , εὐχαριστεῖν τῷ Θεῷ . Καὶ γὰρ ποτὲ μὲν δώσει , ποτὲ δὲ οὐ δώσει,ν , ἀμφοτέρα χρῆσίμως · ὥστε κἂν λάβῃς , κἂν μὴ λάβῃς , ἔλαβες ἐν τῷ μὴ λαβεῖν · κἂν ἐπιτύχῃς , κἂν μὴ ἐπιτύχῃς , ἐτυχες ἐν τῷ μὴ ἐπιτυχεῖν . " Ἐστι γὰρ δτι τὸ μὴ λαβεῖν λυσιτελὸς τερων . Εἰ γὰρ μὴ συμφέρων ἡμῖν τὴν πολλάκις τὸ μὴ λαβεῖν , πάντως ἔδωκεν ἂν · τὸ δὲ συμφερόντως ἀποτυχεῖν ἐπιτυχεῖν ἐστι . Μὴ δὴ πρὸς τὴν βραδυτητα τῆς τῶν αἰτουμένων δόσεως δυσχεραίνωμεν , ἀλλὰ ταύτῃ μᾶλλον πολλὴν τὴν καρτερίαν καὶ τὴν μακροθυμίαν ἐπιδεικνύμεθω . Μὴ γάρ , καὶ πρὶν ἡ αἰτήσωμεν , οὐκ ἡδύνατο παρασχεῖν ὁ Θεός · ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἀναμένει , ἵνα ἀφορμὴν λάβῃ παρ' ἡμῶν τοῦ δικαίως ἡμᾶς δεῖσθαι τῆς παρ' αὐτοῦ προνοίας . Κἄν ἐπιτύχωμεν τούτων τῶν αἰτηθέντων , κἂν μὴ ἐπιτύχωμεν , παραμένωμεν τῇ αἰτήσει · καὶ μὴ μόνον ἐπιτυχάνοντας εὐχαριστῶμεν , ἀλλὰ καὶ ἀποτυγχάνοντες . Τὸ γὰρ ἀποτυχεῖν ὅταν ὁ Θεὸς βούληται , οὐχ ἑλαττὸν ἐστὶ τοῦ ἐπιτυχεῖν · οὐδὲ γάρ ἴσμεν ἡμεῖς τὰ συμφέροντα ἡμῖν , ὡς αὐτὸς ἐπίσταται . " Ὥστε οὖν , κἂν ἐπιτύχωμεν , κἂν ἀποτύχωμεν , εὐχαριστεῖν ὀφείλομεν , καὶ μετὰ χαρᾶς δέχεσθαι ὅπερ αὐτὸ δοκιμάσει . Οὐ γὰρ ἀνακείνως ἡμῶν πρὸς τὰς αἰτήσεις ὑπαρ - - ίβεται πολλάκις ὁ Θεός , ἀλλὰ σοφίζόμενος ἡμῶν τὴν προεσθερίαν , καὶ βουλόμενος ἡμᾶς πρὸς ἑαυτὸν ἐφελκισθαι · ἐπει καὶ πατὴρ φιλόστοργος αἰτουμένους πολλάκις παρὰ τοῦ παιδὸς οὐκ ἐπιίνει , οὐχὶ βουλόμενος μὴ δούναι , ἀλλὰ τοῦ παιδὸς τὴν προεσθερίαν διὰ τοῦτοῦ ἐπισπῶμενος . Τὸ γὰρ ἀποδεῖσθαι εὐχόμενον , πρῶτον μὲν ἐκ τοῦ δεῖν εἰναι λαβεῖν γίνεται , δεύτερον δὲ ἐκ τῆς κατὰ τοὺς νόμους τοῦ Θεοῦ προσεύχεσθαι , τρίτον ἐκ τῆς συνεχῆς , τέταρτον ἐκ τῆς μηδὲν βιωτικὸν αἰτεῖν , πέμπτον ἐκ τοῦ παρ' ἑαυτοῦ συνεκτισφέρεν ἄπαντα , καὶ πάλιν ἐκ τοῦ τὰ συμφέροντα ζητεῖν . " Ὥσπερ οὖν ἐκ τούτων τὸ ἀποδεῖσθαι γίνεται , οὕτως ἐτέρωθεν τὸ μὴ ἀκούεσθαι , κἂν δικαίως ὄσιν οἱ αἰτοῦντες . Τί γὰρ τοῦ Παύλου δικαιοτέρον γέγονεν ; ἀλλ' ἐπειδὴ ἀσύμφορα ἦστον , οὐκ ἠκούσθη [ 446 ] " Ἐκάρ τοῦτον τρις τὸν Κύριον παρεκάλεσα , φησί , καὶ εἶπέ μοι . " Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου , Τί δὲ Παῦλὸς πάλιν δικαιότερον ; ἀλλ' οὐδὲ ἐκεῖνος ἠκούσθη λήνεντος τοῦ Θεοῦ . " Ἐκανούσθη σοι . " Ἐπειδὴ γὰρ ἦτε εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας εἰσελθεῖν , ἀσύμφορον δὲ τοῦτο ἦν , οὐκ ἐπήρεσεν ὁ Θεός . Μετὰ τούτων καὶ ἕτερόν ἐστι τὸ μὴ ποιούν ἀκούεσθαι , ὅταν τοὺς ἀμαρτήμασιν ἐπιμένοντες προσευχόμεθα · ὁ καὶ περὶ τῶν τοιαύτων εἶπεν ὁ Θεὸς τῷ Ἱερεμίᾳ · Μὴ προσεύχου περὶ τοῦ λαοῦ τούτου · ἡ σὴν ἄρξας τὶ οὕτως ποιούσης ; Οὐκ ἀπέστησεν , φησί , τῆς ἀσεβείας , καὶ εὐ ὑπὲρ αὐτῶν εἶπεν ἀναφέσεις · ἀλλ' οὐκ ἀκούσομαι σου . Πάλιν ὅταν κατ' ἐχθρῶν αἰτῶμεν , οὐ μόνον οὐκ ἀκούομεθα , ἀλλὰ καὶ παροξύνωμεν τὸν Θεόν . Φάρμακον γὰρ ἐστιν ἡ εὐχή , ἀλλὰ ἄν μὴ εἰδῶμεν τὸ φάρμακον πῶς ἐπιθεῖναι χρῆ , οὐδὲ τὴν δύναμιν αὐτοῦ . καρποῦμεθα πώποτε . Τοσοῦτον οὖν ἐστιν ἡ τῆς εὐχῆς προεσθερία καλόν , ὡς ἀπὸ τῆς Σαμναίας ἐκείνης παιδεύομεθα , ὅτι ὁ τῶν ἀποστόλων δεξιωτάτων ὁ Χριστὸς οὐκ ἐπένυσεν , αὐτὴ ἦνσα , καὶ τῇ καρτερία εἰς ἔργον ἐξήνεγκε . Καὶ γὰρ ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων παρ' ἡμῶν βούλεται μᾶλλον τῶν ὑπευθύνων δεξιούσθαι , ἢ παρ' ἐτέρων ὑπὲρ ἡμῶν . " Ἀνθρώπων μὲν γὰρ δεδόημεν , καὶ δαπάνῃ χρημάτων δεόμεθα καὶ πολυκλείας δουλοπρεπῶς · καὶ πολλῆς παρίδου καὶ πραγματείας · οὐ γὰρ ἐξ εὐθείας αὐτοὺς τοὺς χάριν ἔχει τοῦτο γὰρ ἐν τῷ διαλεχθῆναι πολλάκις , ἀλλ' ἀνάγκη πρότερον διαχόνους καὶ οἰκονόμους αὐτῶν καὶ ἐπιτρόπους καὶ χρήμασι καὶ βήμασι , καὶ παντὶ θεραπεύσαι τρόπῳ , καὶ τότε δι' ἐκείνων δυνηθῆναι τὴν αἴτησιν λαβεῖν . " Ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἐστιν οὕτως · οὐ γὰρ δεῖται μεσιτῶν ἐπὶ τῶν ἀξιούντων , οὐδὲ οὕτως δ' ἐτέρων παρακαλούμενος , ὡς δι' ἡμῶν αὐτῶν δεομένων ἐκινεῖται ἡ χάριτι . Πολλὰ γὰρ βούλεται ἀπατεῖσθαι , παρ' ἡμῶν ὁ Θεός , καὶ χάριν ἔχει τοῦτο πολὺν · μᾶχος γὰρ οὐτος ὁ χρεώστης ὅταν ἀπατηται χάριν ἔχει , καὶ ἄ μη ἐδυνάσμεν δίδωσι . Κἄν μὲν σφοδρῶς ἰσὴ ἔχαιλειν τὸν ἀπαιτουμέντα , καὶ ἄ μὴ ἔλαβε παρ' ἡμῶν , καταβάλλει · ἄν δὲ νωθρῶς , καὶ αὐτὸς διαναβάλλεται , οὐ διὰ τὸ μὴ βούλεσθαι δούναι , ἀλλὰ διὰ τὸ ἡδύως ἔχειν παρ' ἡμῶν ἀπαιτεῖσθαι . Οὐδὲ γὰρ μόνον , οὐδὲ ἀποσ-ρεσμένος ἡμᾶς · ἀναβάλλεται τῶν αἰτουμένων τὴν δόσιν ὁ Θεός , ἀλλὰ τῇ μελλήσει τὸ δόσιος διηνεκεῖς παρ' ἑαυτῷ κατέχειν βουλόμενος · καθάπερ καὶ πατέρες φιλόστοργοι ποιοῦσι · καὶ γὰρ ἐκεῖνοι τῶν βεθυμοτέρων παιδίων τὴν διηνεκὴ προεσθερίαν τῇ τῆς δόσεως ἀναβολῇ σοφίζονται . " Ἠκούσθης · ἐπὶ τοῦτο εὐχαρίστησον , ἐπειδὴ ἠκούσθης · οὐκ ἠκούσθης ; παράμενον
Lemmas: Μέγης ἀγαθός ὁ εὐχή , ἄν μετά διάνοια εὐχαριστέω γίγνομαι , ἄν παιδεύω ἑαυτοῦ , μή μόνος λαμβάνω , ἀλλά καί μή λαμβάνω , εὐχαριστέω ὁ Θεός . καί γάρ ποτέ μέν δίδωμι , ποτέ δέ οὖον οἶδα , ἀμφότερος χρήσιμος · ὥστε κἀν λαμβάνω , κἀν μή λαμβάνω , λαμβάνω ἐν ὁ μή λαμβάνω · κἀν ἐπιτυγχάνω , κἀν μή ἐπιτυγχάνω , τυγχάνω ἐν ὁ μή ἐπιτυγχάνω . " εἰμί γάρ δ ὁ μή λαμβάνω λυσιτελής τέρας . εἰμί γάρ μή συμφέρω ἐγώ ὁ πολλάκις ὁ μή λαμβάνω , πάντως δίδωμι εἄν · ὁ δέ συμφέρω ἀποτυγχάνω ἐπιτυγχάνω εἰμί . μή δή πρός ὁ βραδυτής ὁ ὁ αἰτέω δόσις δυσχεραίνω , ἀλλά οὗτος μᾶλλον πολύς ὁ καρτερία καί ὁ μακροθυμία ἐπιδείκνυμι . μή γάρ , καί πρίν ὁ αἰτέω , οὐ ἡδύνω παρέχω ὁ Θεός · ἀλλά διά οὗτος ἀναμένω , ἵνα ἀφορμή λαμβάνω παρά ἐγώ ὁ δικαίως ἐγώ δήω ὁ παρά αὐτός πρόνοια . κἀν ἐπιτυγχάνω οὗτος ὁ αἰτέω , κἀν μή ἐπιτυγχάνω , παραμένω ὁ αἰτέω · καί μή μόνος ἐπιτυγχάνω εὐχαριστέω , ἀλλά καί ἀποτυγχάνω . ὁ γάρ ἀποτυγχάνω ὅταν ὁ θεός βούλομαι , οὐ μικρός εἰμί ὁ ἐπιτυγχάνω · οὐδέ γάρ οἶδα ἐγώ ὁ συμφέρω ἐγώ , ὡς αὐτός ἐπίσταμαι . " ὥστε οὖν , κἀν ἐπιτυγχάνω , κἀν ἀποτυγχάνω , εὐχαριστέω ὀφείλω , καί μετά χαρά δέχομαι ὅσπερ αὐτός δοκιμάζω . οὖον γάρ ανακειναω ἐγώ πρός ὁ αἰτέω ὕπαρ - - ίβεται πολλάκις ὁ Θεός , ἀλλά σοφίζω ἐγώ ὁ προεσθερίαν , καί βούλομαι ἐγώ πρός ἑαυτοῦ ἐφέλκω · ἐπεί καί πατήρ φιλόστοργος αἰτέω πολλάκις παρά ὁ παῖς οὐ ἐπινέω , οὐ βούλομαι μή δίδωμι , ἀλλά ὁ παῖς ὁ προεσθερίαν διά οὗτος ἐπισπάω . ὁ γάρ ἀποδέω εὔχομαι , πρῶτος μέν ἐκ ὁ δήω εἰναι λαμβάνω γίγνομαι , δύο δέ ἐκ ὁ κατά ὁ νόμος ὁ Θεός προσεύχομαι , τρίτος ἐκ ὁ συνεχής , τέταρτος ἐκ ὁ μηδείς βιωτικός αἰτέω , πέμπτος ἐκ ὁ παρά ἑαυτοῦ συνεκτισφέρεν ἅπας , καί πάλιν ἐκ ὁ ὁ συμφέρω ζητέω . " ὥσπερ οὖν ἐκ οὗτος ὁ ἀποδέω γίγνομαι , οὕτως ἑτέρωθεν ὁ μή ἀκούω , κἀν δικαίως ἄκμων ὁ αἰτέω . τις γάρ ὁ Παῦλος Δίκαιος γίγνομαι ; ἀλλά ἐπεί ἀσύμφορος εἰμί , οὐ ἀκούω [ 446 ] " εκάρ οὗτος τρις ὁ κύριος παρακαλέω , φημί , καί εἶπον ἐγώ . " ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ , τις δέ Παῦλος πάλιν Δίκαιος ; ἀλλά οὐδέ ἐκεῖνος ἀκούω λήνεντος ὁ Θεός . " εκανουω σύ . " ἐπεί γάρ εἰμί εἰς ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία εἰσέρχομαι , ἀσύμφορος δέ οὗτος εἰμί , οὐ ἐπαίρω ὁ Θεός . μετά οὗτος καί ἕτερος εἰμί ὁ μή ποιέω ἀκούω , ὅταν ὁ ἁμάρτημα ἐπιμένω προσεύχομαι · ὁ καί περί ὁ τοιοῦτος εἶπον ὁ θεός ὁ Ἱερεμίας · μή προσεύχομαι περί ὁ λαός οὗτος · ὁ σός ἄρχω τίς οὕτως ποιέω ; οὐ ἀφίστημι , φημί , ὁ ἀσέβεια , καί εὕω ὑπέρ αὐτός εἶπον ἀναφέσεις · ἀλλά οὐ ἀκούω σύ . πάλιν ὅταν κατά ἐχθρός αἰτέω , οὖον μόνος οὐ ἀκούω , ἀλλά καί παροξύνω ὁ Θεός . Φάρμακος γάρ εἰμί ὁ εὐχή , ἀλλά ἄν μή οἶδα ὁ φάρμακον πῶς ἐπιτίθημι χράω , οὐδέ ὁ δύναμις αὐτός . καρπόω πώποτε . τοσοῦτος οὖν εἰμί ὁ ὁ εὐχή προεσθερία καλός , ὡς ἀπό ὁ Σαμναῖος ἐκεῖνος παιδεύω , ὅτι ὁ ὁ ἀπόστολος δεξιός ὁ χριστός οὐ πνέω , αὐτός ἀνίημι , καί ὁ καρτερία εἰς ἔργον ἐκφέρω . καί γάρ ὑπέρ ὁ ἡμέτερος παρά ἐγώ βούλομαι μᾶλλον ὁ ὑπεύθυνος δεξιόομαι , ἢ παρά ἕτερος ὑπέρ ἐγώ . " Ἄνθρωπος μέν γάρ δίδωμι , καί δαπάνη χρῆμα δήω καί πολύκλεια δουλοπρεπῶς · καί πολύς Παρίδου καί πραγματεία · οὖον γάρ ἐκ εὐθύς αὐτός ὁ χάρις ἔχω οὗτος γάρ ἐν ὁ διαλέγω πολλάκις , ἀλλά ἀνάγκη πρότερος διαχονοος καί οἰκονόμος αὐτός καί ἐπίτροπος καί χρῆμα καί βῆμα , καί πᾶς θεραπεύω τρόπος , καί τότε διά ἐκεῖνος δύναμαι ὁ αἴτησις λαμβάνω . " ἐπί δέ ὁ Θεός οὐ εἰμί οὕτως · οὖον γάρ δήω μεσίτης ἐπί ὁ ἀξιόω , οὐδέ οὕτως δέ ἕτερος παρακαλέω , ὡς διά ἐγώ αὐτός δήω κινέω ὁ χάρις . Πολύς γάρ βούλομαι ἀπατάω , παρά ἐγώ ὁ Θεός , καί χάρις ἔχω οὗτος πολύς · μῆχος γάρ οὐτος ὁ χρεώστης ὅταν ἀπατητής χάρις ἔχω , καί ὅς μη δύναμαι δίδωμι . κἀν μέν σφοδρός ἴσος χαιρέω ὁ ἀπαιτέω , καί ὅς μή λαμβάνω παρά ἐγώ , καταβάλλω · ἄν δέ νωθρός , καί αὐτός διαναβάλλω , οὖον διά ὁ μή βούλομαι δίδωμι , ἀλλά διά ὁ ἡδύς ἔχω παρά ἐγώ ἀπαιτέω . οὐδέ γάρ μόνος , οὐδέ ἀποσπείρω ἐγώ · ἀναβάλλω ὁ αἰτέω ὁ δόσις ὁ Θεός , ἀλλά ὁ μέλλω ὁ δόσις διηνεκής παρά ἑαυτοῦ καταχέω βούλομαι · καθάπερ καί πατήρ φιλόστοργος ποιέω · καί γάρ ἐκεῖνος ὁ βεθυμοτερας παιδίον ὁ διηνεκής προεσθερίαν ὁ ὁ δόσις ἀναβολή σοφίζω . " ἀκούω · ἐπί οὗτος εὐχαριστέω , ἐπεί ἀκούω · οὐ ἀκούω ; παραμένω