joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0780.2
ὥστε εἰς ἀπαλὸν αὐτὴν οὖσαν καθάπερ εἰς τινα σπόγγον ἐναλλοῦνται διαναπαύεσθαι τὴν καρδίαν , ἀλλὰ μὴ εἰς τὸ ἀντίτυπον καὶ σκληρὸν τὸ στέρνον καταβλάπτεσθαι τῇ ῥύμῃ τῶν ἀλάτων . Δεῖ τοίνυν ἡμῖν ὕδωρος ἰσχυροῦ , ὥστε διαναπένδεν ἡμῶς τοῦτο τὸ θηρίον διατρεῖν · δεῖ δὲ ἡμῖν καὶ περικεφαλαίας . Ἐπειδὴ γὰρ ἔχει τὸ λογιστικὸν τυγχάνει , καὶ ἀπὸ τούτου τὴ σωφρονα δύνατι , ὅταν τὰ δόντα γίγνηται , ἡ ἀπολέσθαι ἐν , διὰ τοῦτο φησὶ , Καὶ περικεφαλαίαν σωτηρίου . Ὁ γὰρ ἑγκέφαλος φύσει μὲν ἐστὶν ἀπαλός · διὰ καὶ αὐτός , καθάπερ τινὶ ὀστράχῳ , τῷ βρέγματι καλύπτεται ἄνωθεν · πάντων δὲ ἡμῖν αἴτιος γίνεται τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν κακῶν , εἴτε τὰ δόντα γνοῖς , εἴτε τὰ μὴ τοιαῦτα . Καὶ οἱ πόδες δὲ καὶ αἱ χεῖρες ὅπλον ἡμῖν [ 742 ] δόνται · οὐχ αὐταὶ αἱ χεῖρες , οὐδὲ οὗτοι οἱ πόδες , ἀλλὰ πάλιν οἱ τῆς ψυχῆς , αἱ μὲν μελετῶσαι τὰ δόντα , αἱ δὲ , ἵνα πορευόμεναι ἕνθα χρή . Πάντα τοίνυν , ἀγαπητοί , ὑπὲρ ἐκείνης πράττωμεν τῆς μελλούσης ζωῆς · πάντα πρὸς ἐκείνην ὁρῶντες ἐργαζώμεθα . Ἐκτός ἐστιν ἡ κακία , ἀγαπητοί , θανάτος ἐστι , νύξ ἐστιν · οὐδὲν ὁρῶμεν τῶν δόντων , οὐδὲν πράττομεν τῶν προσήκοντων . Καθάπερ οἱ νεκροὶ δυσδείκτες εἰσι καὶ ἀωδήτες · οὕτω καὶ αἱ ψυχαὶ τῶν ἐν κακίᾳ πολλῆς εἰσιν ἀκαθαρσίας μεστοί · μέμυκεν αὐτῶν τὰ δώματα , τὸ στόμα συνελήλαται , ἀκίνητοι μένουσιν ἐν τῇ κλίνῃ τῆς κακίας · μᾶλλον δὲ τῶν ταῦτα παθόντων ἐλεεινότεροι . Οὕτω μὲν γὰρ πρὸς ἐκάστους νεκροὶ · ἐκεῖνοι δὲ πρὸς μὲν ἀρετὴν ἀναλήψινοι , ζῶντες δὲ πρὸς κακίαν . Νεκρὴν καὶ πλῆξη τις , οὐκ αἰσθάνεται , οὐδὲ ἀμύνεται , ἀλλ’ ἐστιν ὡσπερ ξύλον αὐτῷ · οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ αὐτῶν δννῶς ἐστιν ἀποβαλοῦσα τὴν ζωὴν · μυρία καθ’ ἑκάστην ἡμέραν λαμβάνει τὰ τραύματα , καὶ οὐκ αἰσθάνεται , ἀλλ’ ἀνάλητος πρὸς πάντα διέκειται . Οὐχ ἂν τις ἀμάρτη τοῖς μεμηγνῶσιν αὐτοὺς παραβάλλων , τοὺς μεθούσι , τοὺς παραπαίονσι . Πάντα δὲ ταῦτα ἔχει ἡ κακία , καὶ πάντων ἐστὶ χαλεπώτερα . Ὁ μαινόμενος ἔχει πολλὴν συγγνώμην παρὰ τῶν ὁρώντων · οὐ γὰρ ἐστι προσιστάσεως τὸ νόσημα , ἀλλὰ φύσεως μήνους · ὁ δὲ ἐν κακίᾳ διάγων , ποθὲν συγγνώμης ἔσται · Πόθεν οὖν ἡ κακία ; πόθεν οἱ πλείους κακοί ; Εἰπέ μοι , πόθεν ἡ κακία τῶν νοσημάτων , πόθεν φρενίτης ; πόθεν ὕπνος βαρύς ; οὐχὶ ἐξ ἀπροσεξίας ; Εἰ τὰ φυσικὰ νοσήματα ἀπὸ προαιρέσεως ἔχει τὴν ἀρχήν , τὰ προαιρετικὰ πολλῷ μᾶλλον . Ἡ μέθη πόθεν ; οὐχὶ ἐξ ἀκρασίας ψυχῆς ; ἡ φρενίτις οὐχὶ ἀπὸ ὑπερβολῆς πυρετοῦ ; ὁ δὲ πυρετὸς οὐχὶ ἀπὸ τῶν πλεονάζοντων ἐν ἡμῖν στοιχείων ; ἡ πλεονεξία δὲ τῶν ἐν ἡμῖν στοιχείων οὐχὶ ἐξ ἀπροσεξίας ; Ὅταν γὰρ ἡ ἐνδονεῖα , ἡ πλεονεξία ἐν εἰς ἀμετρεῖν τι τῶν ἐν ἡμῖν ἐξαγάγωμεν , ἀνάπτωμεν ἐκεῖνο τὸ πῦρ . Πάλιν , ἂν τῆς φλογὸς ἀναρθεῖσης ἐπιμενῶμεν καταπροσύντες , καθ’ ἑαυτὸν ἐργαζόμεθα πυρίαν , ἢν οὐδὲ σβέσαι δυνάμεθα . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κακίας γίνεται , ὅταν ἀρξαμένην αὐτὴν μὴ καλύψωμεν , μὴδὲ ἐγκόπτωμεν , οὐδὲ ἐφικώμεθα δυνάμεθα τοῦ τέλους , λοιπόν , ἀλλὰ μειζῶν γίνεται τῆς ἡμετέρας ἰσχύος . Διό , παρακαλῶ , πάντα πράττωμεν , ὥστε μηδέποτε ἀπονοῦντασθαι . Οὐχ ὅρατε τούς φύλακας , ὅτι πολλὰκις μικρὸν ἑαυτοὺς δόντες τῷ ὕπνῳ , οὐδὲν ἀπώσαντο τῆς πολλῆς φυλακῆς ; δι’ ἐκεῖνο γὰρ τοῦ μικροῦ τὸ πᾶν διεφθείραν , τῷ βουλομένοις κλέψαι πολλὴν δόντες τὴν ἀδειαν . Καθάπερ γὰρ οὐχ οὕτως ἡμᾶς τοὺς κλέπτας ὁρῶμεν , ὡς ἐκεῖνοι ἡμᾶς ὁρῶσιν · οὕτω καὶ ὁ διάβολος μάλιστα πάντων ἐφέστηκε καὶ ἐφεδρεύει καὶ τρίζει τοὺς ὀδόντας . Μὴ νυστάξωμεν τοίνυν · μὴ ἐλπῶμεν
Lemmas: ὥστε εἰς ἁπαλός αὐτός εἰμί καθάπερ εἰς τις σπόγγος εναλλουντ διαναπαύω ὁ Καρδία , ἀλλά μή εἰς ὁ ἀντίτυπος καί σκληρός ὁ στέρνον καταβλάπτω ὁ ῥύμη ὁ ἅλς . Δεύς τοίνυν ἐγώ ὕδωρ ἰσχυρός , ὥστε διαναπνέω μου οὗτος ὁ θηρίον διατρέω · δεῖ δέ ἐγώ καί περικεφαλαία . ἐπεί γάρ ἔχω ὁ λογιστικός τυγχάνω , καί ἀπό οὗτος ὅς σώφρων δυνατέω , ὅταν ὁ δίδωμι γίγνομαι , ὁ ἀπόλλυμι ἐν , διά οὗτος φημί , καί περικεφαλαία σωτήριος . ὁ γάρ ἐγκέφαλος φύσις μέν εἰμί ἁπαλός · διά καί αὐτός , καθάπερ τις ὄστρακον , ὁ βρέγμα καλύπτω ἄνωθεν · πᾶς δέ ἐγώ αἴτιος γίγνομαι ὁ ἀγαθός καί ὁ κακός , εἴτε ὁ δίδωμι γιγνώσκω , εἴτε ὁ μή τοιοῦτος . καί ὁ πούς δέ καί ὁ χείρ ὅπλον ἐγώ [ 742 ] δίδωμι · οὐ αὐτός ὁ χείρ , οὐδέ οὗτος ὁ πούς , ἀλλά πάλιν ὁ ὁ Ψυχή , ὁ μέν μελέτη ὁ δίδωμι , ὁ δέ , ἵνα πορεύω ἔνθα χρή . Πάν τοίνυν , ἀγαπητός , ὑπέρ ἐκεῖνος πράσσω ὁ μέλλω ζωή · πᾶς πρός ἐκεῖνος ὁράω ἐργάζομαι . ἐκτός εἰμί ὁ κακία , ἀγαπητός , θάνατος εἰμί , νύξ εἰμί · οὐδείς ὁράω ὁ δίδωμι , οὐδείς πράσσω ὁ προσήκω . καθά ὁ νεκρός δύσδεικτος εἰμί καί ἀωδήτες · οὗτος καί ὁ ψυχή ὁ ἐν κακία πολύς εἰμί ἀκαθαρσία μεστός · μύω αὐτός ὁ δῶμα , ὁ στόμα συναιρέω , ἀκίνητος μένω ἐν ὁ κλίνη ὁ κακία · μᾶλλον δέ ὁ οὗτος πάσχω ἐλεεινός . οὕτως μέν γάρ πρός ἕκαστος νεκρός · ἐκεῖνος δέ πρός μέν ἀρετή ἀναλείφω , ζῶ δέ πρός κακία . Νεκρός καί πλήσσω τις , οὐ αἰσθάνομαι , οὐδέ ἀμύνω , ἀλλά εἰμί ὡς ξύλον αὐτός · οὗτος καί ὁ ψυχή αὐτός δννῶς εἰμί ἀποβάλλω ὁ ζωή · μυρίος κατά ἕκαστος ἡμέρα λαμβάνω ὁ τραῦμα , καί οὐ αἰσθάνομαι , ἀλλά ἄναλος πρός πᾶς διακείρω . οὐχ εἄν τις ἁμαρτάνω ὁ μεμηγνῶσιν αὐτός παραβάλλω , ὁ μεθέω , ὁ παραπαίω . Πάν δέ οὗτος ἔχω ὁ κακία , καί πᾶς εἰμί χαλεπός . ὁ μαίνομαι ἔχω πολύς συγγνώμη παρά ὁ ὁράω · οὖον γάρ εἰμί προσιστασις ὁ νόσημα , ἀλλά φύσις μῆνος · ὁ δέ ἐν κακία Διάγων , ποθεν συγγνώμη εἰμί · πόθεν οὖν ὁ κακία ; πόθεν ὁ πλείων κακός ; ἐπές ἐγώ , πόθεν ὁ κακία ὁ νόσημα , πόθεν φρενίτης ; πόθεν ὕπνος βαρύς ; οὐ ἐκ ἀπροσεξία ; εἰμί ὁ φυσικός νόσημα ἀπό προαίρεσις ἔχω ὁ ἀρχή , ὁ προαιρετικός πολύς μᾶλλον . ὁ μέθη πόθεν ; οὐ ἐκ ἀκράτεια Ψυχή ; ὁ φρενῖτις οὐ ἀπό ὑπερβολή πυρετός ; ὁ δέ πυρετός οὐ ἀπό ὁ πλεονάζω ἐν ἐγώ στοιχεῖον ; ὁ πλεονεξία δέ ὁ ἐν ἐγώ στοιχεῖον οὐ ἐκ ἀπροσεξία ; ὅταν γάρ ὁ ενδονειος , ὁ πλεονεξία ἐν εἰς ἀμετρεῖν τίς ὁ ἐν ἐγώ ἐξάγω , ἀνάπτω ἐκεῖνος ὁ πῦρ . πάλιν , εἄν ὁ φλόξ ἀναίρω ἐπιμένω καταπροσύντες , κατά ἑαυτοῦ ἐργάζομαι πυρία , εἄν οὐδέ σβέννυμι δύναμαι . οὕτως καί ἐπί ὁ κακία γίγνομαι , ὅταν ἄρχω αὐτός μή καλύπτω , μηδέ ἐγκόπτω , οὐδέ ἐφικνέομαι δύναμαι ὁ τέλος , λοιπός , ἀλλά μείζων γίγνομαι ὁ ἡμέτερος ἰσχύς . διό , παρακαλέω , πᾶς πράσσω , ὥστε μηδέποτε ἀπονοέομαι . οὐχ ὁράω ὁ φύλαξ , ὅτι πολλάκις μικρός ἑαυτοῦ δίδωμι ὁ ὕπνος , οὐδείς ἀπωθέω ὁ πολύς φυλακή ; διά ἐκεῖνος γάρ ὁ μικρός ὁ πᾶς διαφθείρω , ὁ βούλομαι κλέπτω πολύς δίδωμι ὁ ἄδεια . καθά γάρ οὐ οὕτως ἐγώ ὁ κλέπτης ὁράω , ὡς ἐκεῖνος ἐγώ ὁράω · οὗτος καί ὁ διάβολος μάλιστα πᾶς ἐφίστημι καί ἐφεδρεύω καί τρίζω ὁ ὀδούς . μή νυστάζω τοίνυν · μή ἔλπω