joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0483.2
μὴ μοι θῆς ἕνα ἀγαπῶντα , ἀλλὰ πάντας ὁμοίως , καὶ τότε αὐτὴς ὄψει τὴν ἀρετὴν · μᾶλλον δέ , εἰ βούλει , πρῶτον ἕνα ἀγαπώμενον , καὶ ἵνα φιλοῦντα τίθεις , φιλοῦντα μέντοι ὡς φιλεῖν δεῖ · τὴν γὰρ γῆν οὕτως ὡς τὸν οὐρανὸν οἴχθεις , πανταχοῦ γαλήνη ἀπολαύει , καὶ μυρίους ἑαυτοῦ πλέκων στεφάνους . Ὁ γὰρ τοιοῦτος καὶ φθόνου καὶ ὀργῆς καὶ βασκανίας καὶ ἀπονοίας καὶ κενοδοξίας καὶ πονηρᾶς ἐπιθυμίας καὶ παντός ἐρωτὸς ἀτόπου , καὶ παντὸς νοσήματος καθαρεύουσαν διατηρήσει τὴν ἑαυτοῦ ψυχήν . Ὡςπερ γὰρ ἑαυτὸν οὐκ ἄν τις ἐργάσαιτο τι κακόν · οὕτως οὐδὲ τοὺς πλησίον οὕτως . Τοιούτους δὲ ἄν , μετ’ αὐτοῦ στήσεται τοῦ Γαβριὴλ ἐπὶ τῆς γῆς βαδίζων . Καὶ ὁ μὲν ἀγάπην ἔχων τοιούτος . Ὁ δὲ σημεῖα ποιῶν καὶ γνώσιν ἔχων ἀπηρτισμένην , ταύτης ἄνευ κἂν μυρίους ἐγείρῃ νεκρούς , οὐδὲν μέγα ὀνήσει , πάντων ἀπερήσθη , καὶ οὐδὲν τῶν συνδούλων ἀναμνησιν ἑαυτὸν ἀνεχόμενος . Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς τῆς εἰς αὐτὸν ἀκριβοῦς ἀγάπης σημεῖον ἔφησεν εἶναι τὸ τὸν πλησίον φιλεῖν . Εἰ γὰρ φιλεῖς με , φησίν , ὦ Πέτρε , τούτων πλείον , ποίμαινε τὰ πρόβατά μου · Εἰδὼς πῶς καὶ ἐντεῦθεν πάλιν ἠνέμετο , ὅτι μαρτυρίῳ μειζόνι τοῦτο · Καὶ γὰρ εἰ παῖδά τις ἔχων ἀγαπητόν , καὶ ὑπὲρ οὗ καὶ τὴν ψυχὴν ἄν ἐπίδοι , εἴτα τις τὸν μὲν πατέρα ἐφίλει , τῷ δὲ παιδὶ μηδὲν ὅλως προσέχει , σφόδρα ἄν παρωξύνει τὸν πατέρα , καὶ οὐκ ἄν ἠσθέτο τῆς οἰκείας ἀγάπης , διὰ τὴν τοῦ παιδὸς ὑπεροψίαν . Εἰ δὲ ἐπὶ πατρὸς καὶ παιδὸς τοῦτο συμβαίνει , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων · καὶ γὰρ πατέρων ἀπάντων ἐστὶ φιλοστοργώτερος ὁ Θεός . Διὰ δὲ τοῦτο εἰπών , Πρώτη καὶ μεγάλη ἐντολή · Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου , ἐπήγαγε , Δευτέρα δέ , καὶ οὐκ ἰσάγεται , ἀλλὰ προσέθηκεν ὁμοίαν αὐτῇ · Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν . Καὶ ὅρα πῶς μετὰ τῆς αὐτῆς σχεδὸν ὑπερβολῆς ἀπαίνει καὶ ταύτην · περὶ μὲν γὰρ τοῦ Θεοῦ φησίν , Ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου · περὶ δὲ τοῦ πλησίου σου , Ὡς σεαυτόν · ὅπερ ἴσον ἐστὶ τῷ ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου . Καὶ γὰρ εἰ μετὰ [ 441 ] ἀκριβείας τοῦτο ἐφυλάττετο , οὐ δοῦλος , οὐκ ἐλεύθερος ἦν , οὐκ ἄρχων , οὐκ ἀρχόμενος , οὐ πλούσιος , οὐ πέντης , οὐ μικρός , οὐ μέγας , οὐ διάβολος ἄν ἐγνώσθη ποτέ · οὐ λέγω , οὕτως , ἀλλ’ εἰ καὶ ἕτερος τοιούτος , μᾶλλον δὲ εἰ καὶ ἑκατὸν καὶ μυρίοι τοιούτοι ἦσαν , οὐδὲν ἄν ἰσχύσαν ἐκείνης · οὐδὲν . Μᾶλλον γὰρ χῶρος ἦν ἐχθα πῦρος ἐπαγωγὴν , ἢ φλόγα ἀγάπης διάβολος . Αὕτη τεῖχος ἰσχυρότερα , αὕτη ἀδάμαντες στερρότερα · κἂν ἑτέραν αὐτῆς ἰσχυρότεραι εἴη ,
Lemmas: μή ἐγώ Θῆς εἷς ἀγάπη , ἀλλά πᾶς ὁμοίως , καί τότε αὐτός ὁράω ὁ ἀρετή · μᾶλλον δέ , εἰμί βούλομαι , πρῶτος εἷς ἀγαπάω , καί ἵνα φιλέω τίθημι , φιλέω μέντοι ὡς φιλέω δεῖ · ὁ γάρ γῆ οὕτως ὡς ὁ οὐρανός οἴγω , πανταχοῦ γαλήνη ἀπολαύω , καί μυρίος ἑαυτοῦ πλέκω στέφανος . ὁ γάρ τοιοῦτος καί φθόνος καί ὀργή καί βασκανία καί ἀπόνοια καί κενοδοξία καί πονηρός ἐπιθυμία καί πᾶς Ἔρως ἄτοπος , καί πᾶς νόσημα καθαρεύω διατήρησις ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή . ὡς γάρ ἑαυτοῦ οὐ ἄν τις ἐργάζομαι τίς κακός · οὕτως οὐδέ ὁ πλησίος οὕτως . τοιοῦτος δέ ἄν , μετά αὐτός ἵστημι ὁ Γαβριήλ ἐπί ὁ γῆ βαδίζω . καί ὁ μέν ἀγάπη ἔχω τοιούτος . ὁ δέ σημεῖον ποιέω καί γνῶσις ἔχω ἀπαρτίζω , οὗτος ἄνευ κἀν μυρίος ἐγείρω νεκρός , οὐδείς μέγας ὀνίνημι , πᾶς ἀπεῖπον , καί οὐδείς ὁ σύνδουλος ἀνάμνησις ἑαυτοῦ ἀνέχω . Ζεύς δέ οὗτος καί ὁ Χριστός ὁ εἰς αὐτός ἀκριβής ἀγάπη σημεῖον φημί εἰμί ὁ ὁ πλησίος φιλέω . εἰμί γάρ φιλέω ἐγώ , φημί , εἰμί Πέτρος , οὗτος πλείων , ποιμαίνω ὁ πρόβατον ἐγώ · εἰδώς πῶς καί ἐντεῦθεν πάλιν νέμω , ὅτι μαρτύριον μείζων οὗτος · καί γάρ εἰμί παῖς τις ἔχω ἀγαπητός , καί ὑπέρ ὅς καί ὁ ψυχή ἄν ἐπεῖδον , εἴτα̅ τις ὁ μέν πατήρ φιλέω , ὁ δέ παῖς μηδείς ὅλως προσέχω , σφόδρα ἄν παροξύνω ὁ πατήρ , καί οὐ ἄν αἰσθάνομαι ὁ οἰκεῖος ἀγάπη , διά ὁ ὁ παῖς ὑπεροψία . εἰμί δέ ἐπί πατήρ καί παῖς οὗτος συμβαίνω , πολύς μᾶλλον ἐπί Θεός καί ἄνθρωπος · καί γάρ πατήρ ἀπαντάω εἰμί φιλόστοργος ὁ Θεός . Ζεύς δέ οὗτος εἶπον , Πρώτη καί μέγας ἐντολή · ἀγάπησις κύριος ὁ Θεός σύ , ἐπάγω , Δεύτερος δέ , καί οὐ ἰσάγεται , ἀλλά προστίθημι ὅμοιος αὐτός · ἀγάπησις ὁ πλησίος σύ ὡς σεαυτοῦ . καί ὁράω πῶς μετά ὁ αὐτός σχεδόν ὑπερβολή ἀπαίνομαι καί οὗτος · περί μέν γάρ ὁ Θεός φημί , ἐς ὅλος ὁ Καρδία σύ · περί δέ ὁ πλησίος σύ , ὡς σεαυτοῦ · ὅσπερ ἴσος εἰμί ὁ ἐκ ὅλος ὁ Καρδία σύ . καί γάρ εἰμί μετά [ 441 ] ἀκρίβεια οὗτος φυλάσσω , οὖον δοῦλος , οὐ ἐλεύθερος εἰμί , οὐ ἄρχω , οὐ ἄρχω , οὖον πλούσιος , οὖον πέντη , οὖον μικρός , οὖον μέγας , οὖον διάβολος ἄν γιγνώσκω ποτός · οὖον λέγω , οὕτως , ἀλλά εἰμί καί ἕτερος τοιούτος , μᾶλλον δέ εἰμί καί ἑκατόν καί μυρίος τοιοῦτος εἰμί , οὐδείς ἄν ἰσχύω ἐκεῖνος · οὐδείς . μᾶλλος γάρ χῶρος εἰμί ἐχθα Πῦρος ἐπαγωγή , ἢ φλόξ ἀγάπη διάβολος . Ἄτη τεῖχος ἰσχυρός , οὗτος ἀδάμας στερρός · κἀν ἕτερος αὐτός ἰσχυρός εἰμί ,