joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0685.2
πρου τοῦ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ , καὶ ἐδάκτισεν εἰς τὸ κηρίον τοῦ μέλιτος , καὶ ἐπέστρεψε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ , καὶ ἀνέλαβον οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ . Ὅρα τίνα ὁ πονηρὸς πρὸς τὴν ἐπιφορίαν ὤθησεν · οὐχ ἕνα τῶν στρατιωτῶν , ἀλλ’ αὐτὸν τὸν υἱὸν τοῦ ὁμωμοχότου βασιλέως . Οὐδὲ γὰρ ἐπιφορίαν ἐργάσασθαι ἠβούλετο μόνον , ἀλλὰ καὶ παιδοκτονίαν κατασκευάζει , καὶ τὴν φύσιν αὐτὴν καθ’ ἑαυτῆς σχοῖαι ἠπείγετο · καὶ ὅπερ ἐπὶ τοῦ Ἰεφθάε ποτὲ ἐποίησε , τοῦτο καὶ μετὰ ταῦτα ποιήσειν ἠλπίκε . Καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὑποσχόμενος τῷ Θεῷ τὸν πρῶτον ἀπαντήσοντα αὐτῷ μετὰ τὴν τοῦ πολέμου νίκην κατασφάξειν , εἰς παιδοκτονίαν ἐνέπεσε · τὸ γὰρ θυγάτριον πρῶτον ἀπαντήσαν αὐτῷ κατέθυσεν . Καὶ τί λέγω παιδοκτονίαν ; ἐπενόησε γὰρ ὁ πονηρὸς καὶ τοῦτο πάλιν ἀναγέστατον φόνον στρεῖν . Μὴ γὰρ εἰδὼς ἡμαρτε καὶ ἀσφάλη , παιδοκτονία μόνον τὸ γινόμενον ἦν · νυνὶ δὲ ἐξ ἀγνοίας ἁμαρτῶν ( οὐδὲ γὰρ ἤκουσε τῶν δροκνῶν ) , εἶτα ἀναῖρεῖται , διπλοῦν ἄν ἐποίησε τῷ πατρὶ τὸ λῦγος . Εἶτα ἰδὼν , φησὶ , τὸν στρατιωτῶν , λέγει · Ὀρμώσας ὤρμησεν ὁ πατὴρ σου τὸν λαόν , ὃς ῥάγεται ἄρτον σήμερον · καὶ ἐξεῖλθε ὁ λαός . Καὶ εἶπερ Ἰωνάθαν , Ἀπέλεσε καὶ διέφθειρεν ὁ πατὴρ μὲν ἀσάτας . Παραβαδέντος τοίνυν τοῦ δροκοῦ πάντες ἔσθιον , καὶ οὐδὲς τὸν ὑπεύθυνον εἰς μέσον ἀγαγεῖν ἐτόλμα . Οὐ μικρὸν δὲ καὶ τοῦτο ἐγκλημα λοιπὸν ἐγένετο · οὐ γὰρ οἱ ἐπαρρησίαζοντο μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ συνειδότες καὶ περιστέλλοντες κοινωνοὺς τῶν ἀγελμάτων . Καὶ εἶπερ ὁ Ἰερεὺς , Προσελθώμεν πρὸς τὸν Θεόν . Καὶ ἐπηρώτησεν Σαοὺλ τὸν Θεόν , Εἰ πεσεῦθὸ ἄσιν τῶν ἀλλοτρίων , καὶ εἰ παραβάσειεν αὐτοὺς εἰς χεῖρας μου · καὶ οὐκ ἀπεκρίθη αὐτῷ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ὁ Κύριος . Ὅρα προσάτεια καὶ ἐπικεικία τοῦ φιλοθρώπου Θεοῦ · οὐ γὰρ σκληρὸν ἀρχήν , οὐδὲ τὴν γῆν ἐσαίσει , ἀλλ’ ὅπερ φύλοι πρὸς φίλους παύουσι , ἐπειδὰν ὑβρισθῶσι , τοῦτο πρὸς τὸν δοῦλον ὁ Δεσπότης ἐποίησε . Καὶ εἶπε Σαοὺλ · Προσαγάγετε τὰς φυλὰς τοῦ λαοῦ , καὶ ἴστε ἐν τινὶ τέρησιν ἡ ἁμαρτία αὐτῇ σήμερον · δι’ ἥτις Κύριος ὁ σώσας τὸν Ἰσραὴλ , ὅτι ἄν ἀποκριθῇ κατὰ Ἰωνάθαν τοῦ υἱοῦ μου , θανάτῳ ἀποθανεῖται . Καὶ οὕτω τοῦ ἁμαρτηκότου φανέντος , τὴν κρίσιν πεποίηται , καὶ [ 845 ] τὸν ἀλόντα οὐκ εἰδὼς ἀπεφήνατο , καὶ ὁ πατὴρ ἐγένετο δήμιος , καὶ πρὸ τῆς ἐξετάσεως τὴν καταδικούσαν ψῆφον ἐξήνεγκε . Καὶ τί δὲ τὰ πολλὰ λέγειν ; χλῆρω τὸ πρᾶγμα ἐξετάζει . Καὶ εἶπε Σαοὺλ , Βάλετε κλῆρον ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ Ἰωνάθαν . Καὶ εἶπε Σαοὺλ πρὸς Ἰωνάθαν , Ἀπάγγειλόν μοι τί ἐποίησας . Καὶ εἶπερ Ἰωνάθαν , Γει-σάμενος ἐνευσάμην ἐν ἀκρω τῷ σκήπτρῳ τῷ ἐν τῇ χειρὶ μου μικροῦ μέλιτος , καὶ ἰδοὺ ἐγὼ ἀποθνῄσκω . Τίνα οὐχ ἄν ἐκαψε , τίνα οὐχ ἄν εἰς οἴκτον ἤγαγε ταῦτα τὰ ῥήματα ; Ἐννόησον ὅσον χειμῶνα λοιπὸν ὁ Σαοὺλ ὑπέμενε , τῶν συλλάγων αὐτῷ διακοπτομένων , καὶ ἐκατέρωθεν βαθυτάτου κρημνοῦ φερομένου . Καὶ οὐδὲ οὕτως ἐσωφρονεῖτο , ἀλλὰ τί φησι ; Τάδε ποιήσω μοι ὁ Θεός , καὶ τάδε προσθήσει , ὅτι θανάτῳ ἀποθανῇ σήμερον . Καὶ εἶπεν ὁ λαὸς πρὸς Σαοὺλ · Τάδε ποιήσαι ἡμῖν ὁ Θεός , καὶ τάδε προσθήσει , εἰ δυνάτῳ θανατωθήσεται ὁ ποιήσας τὴν σωτηρίαν τὴν μεγάλην τῷ Ἰσραὴλ · Ἐγὼ Κύριος , εἰ σαπτεῖται εἰς τριχὸς τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐκ τῆς γῆς , ὅτι ἐλεον Θεοῦ ἐποίησεν ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ . Ἰδοὺ καὶ ὁ δήμος δεύτερον ὡμοσε , καὶ ἀντιῶσε τῷ βασιλει .
Lemmas: πρώ ὁ ἐν ὁ χείρ αὐτός , καί ἐδάκτισεν εἰς ὁ κηρίον ὁ μέλι , καί ἐπιστρέφω ὁ χείρ αὐτός ἐν ὁ στόμα αὐτός , καί ἀναλαμβάνω ὁ ὀφθαλμός αὐτός . Ὅρας τίς ὁ πονηρός πρός ὁ ἐπιφορίαν ὠθέω · οὐ εἷς ὁ στρατιώτης , ἀλλά αὐτός ὁ υἱός ὁ ομωμοχοος βασιλεύς . οὐδέ γάρ ἐπιφορίαν ἐργάζομαι βούλομαι μόνος , ἀλλά καί παιδοκτονία κατασκευάζω , καί ὁ φύσις αὐτός κατά ἑαυτοῦ σχοια ἐπείγω · καί ὅσπερ ἐπί ὁ Ἰεφθάε ποτέ ποιέω , οὗτος καί μετά οὗτος ποιέω ἐλπίζω . καί γάρ ἐκεῖνος ὑπισχνέομαι ὁ Θεός ὁ πρῶτος ἀπαντάω αὐτός μετά ὁ ὁ πόλεμος Νίκη κατασφάζω , εἰς παιδοκτονία ἐμπίπτω · ὁ γάρ θυγάτριον πρῶτος ἀπαντάω αὐτός καταθύω . καί τίς λέγω παιδοκτονία ; ἐπινοέω γάρ ὁ πονηρός καί οὗτος πάλιν ἀναγής φόνος στόρνυμι . μή γάρ εἰδοί ἁμαρτάνω καί ἀσφαλής , παιδοκτονία μόνος ὁ γίγνομαι εἰμί · νυνί δέ ἐκ ἄγνοια ἁμαρτέω ( οὐδέ γάρ ἀκούω ὁ δροκναω ) , εἶτα ἀναιρέω , διπλόος ἄν ποιέω ὁ πατήρ ὁ λύγος . εἶτα εἶδον , φημί , ὁ στρατιώτης , λέγω · Ὁρμή ὁρμάω ὁ πατήρ σύ ὁ λαός , ὅς ῥήγνυμι ἄρτος σήμερον · καί ἐξέρχομαι ὁ λαός . καί εἰ Ἰωνάθαν , Ἀπέλεσε καί διαφθείρω ὁ πατήρ μέν ἀσάω . Παραβαδέντος τοίνυν ὁ Δρόκου πᾶς ἐσθίω , καί οὐδή ὁ ὑπεύθυνος εἰς μέσος ἄγω τολμάω . οὖον μικρός δέ καί οὗτος ἔγκλημα λοιπός γίγνομαι · οὖον γάρ ὁ παρρησιάζομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ σύνοιδα καί περιστέλλω κοινωνός ὁ ἀγελμάτων . καί εἰ ὁ Ἱερεύς , προσέρχομαι πρός ὁ Θεός . καί ἐπερωτάω Σαῦλος ὁ Θεός , εἰμί πίπτω ἄσις ὁ ἀλλότριος , καί εἰμί παραβαίνω αὐτός εἰς χείρ ἐγώ · καί οὐ ἀποκρίνω αὐτός ἐν ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ὁ Κύριος . Ὅρας προσάτεια καί ἐπικεικία ὁ φιλοθρώπου Θεός · οὖον γάρ σκληρός ἀρχή , οὐδέ ὁ γῆ εἰμί , ἀλλά ὅσπερ φύλος πρός φίλος παύω , ἐπειδάν ὑβρίζω , οὗτος πρός ὁ δοῦλος ὁ Δεσπότης ποιέω . καί εἶπον Σαῦλος · προσάγω ὁ φυλή ὁ λαός , καί οἶδα ἐν τις τέρης ὁ ἁμαρτία αὐτός σήμερον · διά ὅστις Κύριος ὁ σῴζω ὁ Ἰσραήλ , ὅτι ἄν ἀποκρίνω κατά Ἰωνάθαν ὁ υἱός ἐγώ , θάνατος ἀποθνῄσκω . καί οὗτος ὁ ἁμαρτάνω φαίνω , ὁ κρίσις ποιέω , καί [ 845 ] ὁ ἀλέω οὐ εἰδοί ἀποφαίνω , καί ὁ πατήρ γίγνομαι δήμιος , καί πρό ὁ ἐξέτασις ὁ καταδικέω ψῆφος ἐκφέρω . καί τίς δέ ὁ πολύς λέγω ; χλῆρω ὁ πρᾶγμα ἐξετάζω . καί εἶπον Σαῦλος , βάλλω κλῆρος ἀνά μέσος ἐγώ καί Ἰωνάθαν . καί εἶπον Σαῦλος πρός Ἰωνάθαν , ἀπαγγέλλω ἐγώ τίς ποιέω . καί εἰ Ἰωνάθαν , Γει-σάμενος νεύω ἐν ἄκρος ὁ σκῆπτρον ὁ ἐν ὁ χείρ ἐγώ μικρός μέλι , καί ἰδού ἐγώ ἀποθνῄσκω . τίς οὐ ἄν καίω , τίς οὐ ἄν εἰς οἶκτος ἄγω οὗτος ὁ ῥῆμα ; ἐννοέω ὅσος χειμών λοιπός ὁ Σαῦλος ὑπομένω , ὁ συλλάγων αὐτός διακόπτω , καί ἑκατέρωθεν βαθύς κρημνός φέρω . καί οὐδέ οὕτως σωφρονέω , ἀλλά τίς φημί ; ὅδε ποιέω ἐγώ ὁ Θεός , καί ὅδε προστίθημι , ὅτι θάνατος ἀποθνῄσκω σήμερον . καί εἶπον ὁ λαός πρός Σαῦλος · ὅδε ποιέω ἐγώ ὁ Θεός , καί ὅδε προστίθημι , εἰμί δύο θανατόω ὁ ποιέω ὁ σωτηρία ὁ μέγας ὁ Ἰσραήλ · ἐγώ Κύριος , εἰμί σήπω εἰς θρίξ ὁ κεφαλή αὐτός ἐκ ὁ γῆ , ὅτι ἔλεος Θεός ποιέω ἐν ὁ ἡμέρα οὗτος . ἰδέ καί ὁ δήμος δύο ομνύω , καί ἀντιάω ὁ βασιλεύς .