joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0749.4
Τοὺς τῶν ἁγίων βίους καὶ τὴν πολιτείαν διὰ τοῦτο ἀναγράφτους ἡμῖν καταλείποιεν ἡ τοῦ Πνεύματος χάρις , ἵνα μαθόντες , ὡς τῆς αὐτῆς ὄντες ἡμῖν φύσεως ἀπαντα τὰ τῆς ἀρετῆς κατώρθωσαν , διαναστώμεν περὶ τῆς αὐτῆς ἐργασίας , καὶ σφοδροὺν τὸν ἔρωτα τῆς πρὸς αὐτοὺς ἀγάπης ἀναλόμεθα . Πῶς οὖν αὐτοῦ γενήσεται ; Ἄν συνεχῶς ἐχόμεθα τῶν ἀνδρῶν ἐκείνων , καὶ ἐν διανοίᾳ αὐτοὺς περιφέρομεν , τῆς αὐτῆς ἐκείνους ἐπόμεθα πολιτείας . Ἐν τούτῳ γὰρ πλῆν ἡ πᾶσιν ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις ὁ Θεὸς δεοξασθήσεται . Εἰ γὰρ οἱ οὐρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεοῦ , οὐ φωνὴ ἀρίεντες , ἀλλ᾽ ἕτερους διὰ τῆς ὄψεως εἰς τοῦτο παρασκευάζοντες , πολλῷ μᾶλλον οἱ παρέχόμενοι βίον θαυμαστὸν , χἂν σιγῶσι , τὸν Θεὸν δοξάζουσιν , ἕτερων δι᾽ αὐτοὺς τὸν Θεὸν δοξάζοντων . Οὐρανοὶ μὲν γὰρ ἐπὶ τοσοῦτον ὁρῶμενος , οὐ σφόδρα ἔπεισε θαυμάσαι τὸν τοῦτοῦ δημιουργὸν ὁ μακάριος ὁ ἀπόστολος , ὀλίγον χηρύξαντες χρόνον , τὴν οἰκουμενὴν ἐπείκλισαν πᾶσαν . Καὶ οὗτος μὲν ἔστηκε τὸν οἶκον φυλάσσων ὅρον τα καὶ κανόνα . Τῆς δὲ ἐκείνων ψυχῆς τὸ ὕψος πᾶντας ὑπερῆλθε τοὺς οὐρανοὺς , καὶ τὸ κάλλος , δι᾽ αὐτῆς τοιούτων ἦν , ὡς καὶ τὸν Θεὸν ἀνακηρύττειν αὐτῷ . Τὰ μὲν γὰρ ἄστρα οἱ ἄγγελοι ἐθαύμασαν , ὅτε ἐγένοντοσιν διὰ τῶν ἀποστόλων ψυχῆς τὸ κάλλος αὐτὸς ἐπίγνωσεν , εἰπὼν Ἑμεῖς ἐστε τὸ φῶς τοῦ κόσμου . Καὶ τούτων μὲν τὸν οὐρανὸν νεφέλαι πολλάκις ἐκάλυψετὴν δὲ τούτων ψυχὴν οὐδεὶς ἐκάλυψε νεφελώμα , ἀλλὰ καὶ τότε μάλιστα ἐξέλαμπε . Διὰ καὶ Παῦλος ἔλεγεν Ἐδοκοᾶ ἐν ἀσθενείαις , ἐν ὀνειδείοις , ἐν θλίψεσι καὶ φιληππιστοῖς πάλιν Διὰ τὸ ἔχειν με ἐν τῇ καρδίᾳ ὑμᾶς ἐν τοῖς δεσμοῖς μου καὶ ἀλλαχοῦ Ἱνα ὑμᾶς , φησίν , ἀκούσῃτε , ἐγὼ δέδεμαι πανταχοῦ τὸν δεσμὸν προτείνεις οὐ σφόδρα ἐρω , ὅς διανίσταί μου τὴν καρδίαν καὶ εἰς ἐπιθυμίαν ἄγει τὸν Παῦλον εἰς μέσον ἀγαγεῖν , τὸν μᾶλλον τῶν ἄλλων κοπιάσαντα , περὶ οὗ ὁ Χριστὸς φησίν Σκεῦος οὗτος ἐκλογῆς μοι ἐστίν . Οὗτος γοῦν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ χρηγματος ἐλυμαινετο τὴν Ἐκκλησίαν , κατὰ τοὺς οἴκους ἐλπορευόμενος , σῦρων τε ἄνδρας καὶ γυναῖκας ἐν τῷ ἐργίζειν αὐτὸν τὸ Δαμασκίῳ , ὅφω περιήστραψεν αὐτὸν φῶς , καὶ ἐτήρωσεν . Ἄλλ᾽ ἡ πρῶσις ἐκείνου φωτισμὸς γέγονε τῆς οἰκουμενῆς . Ἐπειδὴ γὰρ ἐδύσατο κακῶς , ἐπήρωσεν αὐτὸν καλῶς ὁ Θεός , ὡς ἀναλῆψαι χρησίμως , ὁμοῦ μὲν τῆς ἑαυτοῦ δυνάμεως ἀποδεῖξαι αὐτῇ παρεχόμενος , ὁμοῦ δὲ ἐν τῇ πλάττει τὴν μὲν πρὸς τὸν Χριστὸν ἀγάπην , τὴν δὲ πρὸς τὸν πλησίον φιλανθρωπίαν , καὶ τοῦ χρηγματος τὸν τρόπον διδάσχων , ὅτι ταῦτα πάντα οὐδεὶν ἀποβαλλόν , καὶ μύσαντα τοὺς ὀφθαλμοὺς , αὐτῇ πανταχοῦ ἐπεσται χρή . Διὰ καὶ αὐτὸς ἔδοξ , τοῦτο αὐτὸ δηλῶν Εἰ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι ἐν ὑμῖν , γενέσθω μαρὸς , ἵνα γένηται σοφὸς ὡς οὐκ ἐνὸν ἀναλῆψαι καλῶς , μὴ πρὸςτρον πηρωθέντα καλῶς , καὶ τοὺς οὐδεὶν ταράττοντα , αὐτὸν ἐκβαλόντα λογισμοὺς , καὶ τὴν πίστει τὸ πᾶν ἐπιτρέψαντα . Ἄλλ᾽ ἂ μὴδὲ ταῦτα ἀκούων , ἡμυχιασμένην νομίζετω εἶναι ταύτην τὴν κλῆσιν καὶ γὰρ ἡδύνατο πάλιν ἐπανελθεῖν , ὅθεν ἐξῆλθε . Πολλοὶ γοῦν ἕτερα [ 710 ] μείζονα θαύματα ἰδόντες , ὑπέστρεψαν πάλιν , καὶ ἐν τῇ Καινῇ καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ , εἰσὶν ἄ Ἰούδας , ὁ Ναζωραῖος , ὁ Ἑλύμας ὁ μάγος , ὁ Σίμων , ὁ Ἄνανίας , ἡ Σάπφειρα , ὅλος τῶν Ἰουδαίων ὁ δῆμος . Ἄλλ᾽ οὐχ ὁ Παῦλος · ἀλλὰ διαβλέψας , πρὸς τὸ ἄκρῳτον φῶς τὸν ὄρμον ἐπέτεινε , καὶ πρὸς τὸν οὐρανὸν ἦπτατο . Εἰ δὲ ἐξετάζεις , τίνος ἐνεκεν ἐπηρῆθη , ἀκούσον αὐτοῦ λέγοντος Ἡκούσατε γὰρ τὴν ἐμὴν ἀναστολὴν ποτε ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ , ὅτι καθ᾽ ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν Ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ , καὶ ἐπέρθουν αὐτήν , καὶ προέκοπτον ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ ὑπὲρ πολλοὺς συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει μου , περισσοτέρως ἠλιθὴς ὑπάρχων τῶν πατρικῶν μου παραδόσεων . Ἐπεὶ οὖν οὕτως ἀφοδρὸς ἦν καὶ ἀπρόσετος , σφοδροτέροις δεῖξαι χαλινῶ . Ἴνα μὴ τῇ μὴ τῆς προθυμίας ἀγόμενος παρακούσῃ τῶν λεγομένων . Διὰ δὲ τοῦτο καταστειλὼν αὐτοῦ τὴν μανίαν , πρῶτον κατευνάσας τὰ κῦματα τῆς βαγδαίας ὀργῆς ἐκείνης διὰ τῆς πηρώσεως , καὶ τότε αὐτῷ διαλέγεται , δεῖκνὺς τῆς σοφίας αὐτοῦ τὸ ἀπρόσετον , καὶ τὴς γνώσεως ὑπὲρ χον καὶ ἵνα μάθῃ τίνα πολεμεῖ , ἐν οὗ μόνον κολάζοντα , ἀλλ᾽ οὐδὲ ἐφιετοῦντα δύναται ἐνεγκεῖν . Οὐ γὰρ σκότος αὐτὸν ἐπήρωσεν , ἀλλ᾽ ὑπερβολὴ φωτὸς αὐτὸν ἐσκέλισε καὶ ὅμως τοσοῦτον ἦρεν , ὥστε τὰ ἰμάτια αὐτοῦ δεδιέναι τοὺς δαίμονας . Ἄλλ᾽ οὐ θαυμάζω τοῦτο , ὡσπερ οὐδ᾽ ὅτι τὴν σκίνιν Πέτρου τὰ νοσήματα ἔφυγε . Τὸ δὲ θαυμαστὸν τοῦτο , παριχυστέρας ἐξηλθε μεγάλα ἀπὸ βαλβίδος αὐτῆς καὶ προοιμίων αὐτῶν ἐφάνη ποιῶν . Οὐδὲ γὰρ δυναμὴν τοσαύτην ἔχων , οὐδὲ χειροτονίαν δεξάμενος , οὕτω τῷ πρὸς Χριστὸν ἐξῆλθε ζῆλος , ὡς πάντα τῶν Ἰουδαίων τὸν δῆμον διγείραι καθ᾽ ἑαυτοῦ καὶ ἰδὼν ἑαυτὸν ἐν τοσοῦτοις ὄντα κινδύνοις , ὡς καὶ τὴν ψυλὴν πολιορκεῖσθαι , διὰ ὀυρδὸς ἐξαλαλᾶν διὰ τοῦ τεῖχους καὶ διαφυγὼν οὐδ᾽ οὕτως εἰς ὄκνον ἐνέπεσεν , οὐδὲ εἰς δειλίαν καὶ φόβον , ἀλλὰ πλείονα προθυμίαν ἐδύετο , παραχωρῶν μὲν τοῖς κινδύνοις δι᾽ οἰκονομίαν , οὐ παραχωρῶν δὲ τῆς διδασκαλίας οὐδενί , ἀλλὰ τὸν σταυρὸν πάλιν ἀρπάσας ἠκολούθει καίτοι γε παρὰ πόδας ἔχων ἐκὶ τὸ παράδειγμα τὸ κατὰ τὸν Σέβαστον , καὶ ὁρῶν κατ᾽ αὐτοῦ μάλιστα πάντων φόνον πνέοντος Ἰουδαίους , καὶ αὐτῶν ἐπιθυμοῦντος αὐτοῦ τῶν σαρκικῶν ἀπογεύσασθαι . Πόθεν οὖν οὐτὸς ἀρειδὺς ἐνέπιπτε τοῖς κινδύνοις , οὐδὲ διαφεύγων μαλαικώτερος ἐγίνετο πάλιν ; Σφόδρα τῆς παρούσης ἡρᾶ ζωῆς διὰ τὸ κέρδος τοῦ ἐξ αὐτῆς καὶ ἀσφάλειαν αὐτῆς ὑπερῆψα διὰ τὴν φιλοσοφίαν τὴν ὑπὲρ τῆς ὑπερκοσμίας γινόμενον αὐτῷ , ἡ διὰ τὸ πέλαγεσθαι πρὸς τὸν Ἰησοῦν ἀπελθεῖν . Ὦπερ γὰρ δελ λέγω περὶ αὐτοῦ , καὶ οὐδέποτε παύσομαι λέγων , οὐδεὶς οὕτως εἰς ἐναντία πράγματα ἐμπεσὼν , ἕκαστερα πρὸς ἀχριδείαν ἠσκήσεν οὐδεὶς γοῦν οὕτω τῆς παρούσης ἐπεθύμησε ζωῆς , οὐδὲ τῶν σφόδρα φιλοψυχούντων οὐδεὶς οὕτως αὐτὴν ὑπερῆψεν οὐδὲ τῶν μετ᾽ ὑπερβολῆς θανατῶντων · οὕτω πάσης ἐπιθυμίας καθαρὸς ἦν ἐκεῖνος , καὶ οὐδενὶ προσέσπασχε τῶν παρόντων , ἀλλὰ πανταχοῦ τῇ βουλῇ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐπιθυμίαν ἐκίρνα πῆν ἑαυτοῦ .
Lemmas: ὁ ὁ ἅγιος βίος καί ὁ πολιτεία διά οὗτος ἀνάγραπτος ἐγώ καταλείπω ὁ ὁ πνεῦμα χάρις , ἵνα μανθάνω , ὡς ὁ αὐτός εἰμί ἐγώ φύσις ἅπας ὁ ὁ ἀρετή κατορθόω , διανίστημι περί ὁ αὐτός ἐργασία , καί σφοδρός ὁ Ἔρως ὁ πρός αὐτός ἀγάπη ἀναλίσκω . Πῶς οὖν αὐτός γίγνομαι ; ἄν συνεχῶς ἔχω ὁ ἀνήρ ἐκεῖνος , καί ἐν διάνοια αὐτός περιφέρω , ὁ αὐτός ἐκεῖνος ἔπω πολιτεία . ἐν οὗτος γάρ Πλῆν ὁ πᾶς ὁμοῦ ὁ ἄλλος ὁ θεός δοξάζω . εἰμί γάρ ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός , οὖον φωνή ἀρίεντες , ἀλλά έτερος διά ὁ ὄψις εἰς οὗτος παρασκευάζω , πολύς μᾶλλον ὁ παρεχόμενος βίος θαυμαστός , εἷς σιγάω , ὁ θεός δοξάζω , έτερος διά αὐτός ὁ θεός δοξάζω . Οὐρανός μέν γάρ ἐπί τοσοῦτος ὁράω , οὖον σφόδρα πείθω θαυμάζω ὁ οὗτος δημιουργός ὁ μακάριος ὁ ἀπόστολος , ὀλίγος χηρυξαντης χρόνος , ὁ οἰκέω ἐπικλίνω πᾶς . καί οὗτος μέν ἵστημι ὁ οἶκος φυλάσσω ὅρος ὁ καί κανών . ὁ δέ ἐκεῖνος Ψυχή ὁ ὕψος λήγω ὑπερέρχομαι ὁ οὐρανός , καί ὁ κάλλος , διά αὐτός τοιοῦτος εἰμί , ὡς καί ὁ θεός ἀνακηρύσσω αὐτός . ὁ μέν γάρ ἄστρον ὁ ἄγγελος θαυμάζω , ὅτε ἐγένοντοσιν διά ὁ ἀπόστολος Ψυχή ὁ κάλλος αὐτός ἐπιγιγνώσκω , εἶπον ἐμέω εἰμί ὁ φάος ὁ κόσμος . καί οὗτος μέν ὁ οὐρανός νεφέλη πολλάκις καλύπτω δέ οὗτος ψυχή οὐδείς καλύπτω νεφέλωμα , ἀλλά καί τότε μάλιστα ἐκλάμπω . Ζεύς καί Παῦλος λέγω εδοκοαω ἐν ἀσθένεια , ἐν ὀνείδειος , ἐν θλῖψις καί φιληππιστοῖς πάλιν Ζεύς ὁ ἔχω ἐγώ ἐν ὁ Καρδία σύ ἐν ὁ δεσμός ἐγώ καί ἀλλαχοῦ ἵνα σύ , φημί , ἀκούω , ἐγώ δήω πανταχοῦ ὁ δεσμός προτείνω οὖον σφόδρα εἴρω , ὅς διανίστημι ἐγώ ὁ Καρδία καί εἰς ἐπιθυμία ἄγω ὁ Παῦλος εἰς μέσος ἄγω , ὁ μᾶλλον ὁ ἄλλος κοπιάω , περί ὅς ὁ Χριστός φημί σκεῦος οὗτος ἐκλογή ἐγώ εἰμί . οὗτος γοῦν ἐν ὁ καιρός ὁ χρηγματος λυμαίνω ὁ ἐκκλησία , κατά ὁ οἶκος ελπορευω , Σύρος τε ἀνήρ καί γυνή ἐν ὁ ἔργω αὐτός ὁ Δαμάσκιος , ὅς περιαστράπτω αὐτός φάος , καί τηρέω . ἄλλος ὁ πρᾶσις ἐκεῖνος φωτισμός γίγνομαι ὁ οἰκέω . ἐπεί γάρ δύο κακῶς , πηρόω αὐτός καλῶς ὁ Θεός , ὡς ἀναλαμβάνω χρήσιμος , ὁμοῦ μέν ὁ ἑαυτοῦ δύναμις ἀποδείκνυμι αὐτός παρέχω , ὁμοῦ δέ ἐν ὁ πλάσσω ὁ μέν πρός ὁ Χριστός ἀγάπη , ὁ δέ πρός ὁ πλησίος φιλανθρωπία , καί ὁ χρηγματος ὁ τρόπος διδάσκω , ὅτι οὗτος πᾶς οὖδας ἀποβάλλω , καί μύω ὁ ὀφθαλμός , αὐτός πανταχοῦ ἔπειμι χρή . Ζεύς καί αὐτός δοκέω , οὗτος αὐτός δηλόω εἰμί τις δοκέω σοφός εἰμί ἐν σύ , γίγνομαι Μᾶρος , ἵνα γίγνομαι σοφός ὡς οὐ ἐν-εἰμί ἀναλαμβάνω καλῶς , μή πρὸςτρον πηρόω καλῶς , καί ὁ οὖδας ταράσσω , αὐτός ἐκβάλλω λογισμός , καί ὁ πίστις ὁ πᾶς ἐπιτρέπω . ἄλλος ὅς μηδέ οὗτος ἀκούω , ημυχιασμενος νομίζω εἰμί οὗτος ὁ κλῆσις καί γάρ ἡδύνω πάλιν ἐπανέρχομαι , ὅθεν ἐξέρχομαι . πολλός γοῦν ἕτερος [ 710 ] μείζων θαῦμα ὁράω , ὑποστρέφω πάλιν , καί ἐν ὁ Καινεύς καί ἐν ὁ Παλαιή , εἰμί ὅς Ἰούδας , ὁ Ναζωραῖος , ὁ Ἐλύμας ὁ μάγος , ὁ Σίμων , ὁ Ἀνανίας , ὁ Σάπφειρος , ὅλος ὁ Ἰουδαῖος ὁ δῆμος . ἄλλος οὐ ὁ Παῦλος · ἀλλά διαβλέπω , πρός ὁ ἀκρόω φάος ὁ ὅρμος ἐπιτείνω , καί πρός ὁ οὐρανός πέτομαι . εἰμί δέ ἐξετάζω , τίς ἕνεκα ἐπαίρω , ἀκούω αὐτός λέγω ἀκούω γάρ ὁ ἐμός ἀναστολή ποτός ἐν ὁ Ἰουδαϊσμός , ὅτι κατά ὑπερβολή διώκω ὁ ἐκκλησία ὁ Θεός , καί πέρθω αὐτός , καί προκόπτω ἐν ὁ Ἰουδαϊσμός ὑπέρ πολύς συνηλικιώτης ἐν ὁ γένος ἐγώ , περισσός ἠλίθης ὑπάρχω ὁ πατρικός ἐγώ παράδοσις . ἐπεί οὖν οὕτως αφοδρ εἰμί καί ἀπρόσετος , σφοδρός δείκνυμι χαλινόω . ἵνα μή ὁ μή ὁ προθυμία ἄγω παρακούω ὁ λέγω . Ζεύς δέ οὗτος καταστέλλω αὐτός ὁ μανία , πρῶτος κατευνάζω ὁ κῦμα ὁ βαγδαίας ὀργή ἐκεῖνος διά ὁ πήρωσις , καί τότε αὐτός διαλέγω , δείκνυμι ὁ σοφία αὐτός ὁ απροσετω , καί σής γνῶσις ὑπέρ Χον καί ἵνα μανθάνω τίς πολεμέω , ἐν ὅς μόνος κολάζω , ἀλλά οὐδέ ἐφίημι δύναμαι φέρω . οὖον γάρ σκότος αὐτός πηρόω , ἀλλά ὑπερβολή φάος αὐτός σκελίζω καί ὅμως τοσοῦτος ἀείρω , ὥστε ὁ ἱμάτιον αὐτός δείδω ὁ δαίμων . ἄλλος οὖον θαυμάζω οὗτος , ὡς οὐδέ ὅτι ὁ σκίνις Πέτρος ὁ νόσημα φεύγω . ὁ δέ θαυμαστός οὗτος , παριχυστέρας ἐξέρχομαι μέγας ἀπό βαλβίς αὐτός καί προοίμιον αὐτός φαίνω ποιέω . οὐδέ γάρ δύναμαι τοσοῦτος ἔχω , οὐδέ χειροτονία δέχομαι , οὗτος ὁ πρός Χριστός ἐξέρχομαι ζῆλος , ὡς πᾶς ὁ Ἰουδαῖος ὁ δῆμος διεγείρω κατά ἑαυτοῦ καί εἶδον ἑαυτοῦ ἐν τοσοῦτος εἰμί κίνδυνος , ὡς καί ὁ ψυλὴν πολιορκέω , διά ὀυρδὸς ἐξαλαλᾶν διά ὁ τεῖχος καί διαφεύγω οὐδέ οὕτως εἰς ὄκνος ἐμπίπτω , οὐδέ εἰς δειλία καί φόβος , ἀλλά πλείων προθυμία δύο , παραχωρέω μέν ὁ κίνδυνος διά οἰκονομία , οὖον παραχωρέω δέ ὁ διδασκαλία οὐδείς , ἀλλά ὁ σταυρός πάλιν ἀρπάζω ἀκολουθέω καίτοι γε παρά πούς ἔχω ἐπίτεξ ὁ παράδειγμα ὁ κατά ὁ Σεβαστός , καί ὁράω κατά αὐτός μάλιστα πᾶς φόνος πνέω Ἰουδαῖος , καί αὐτός ἐπιθυμέω αὐτός ὁ σαρκικός ἀπογεύω . πόθεν οὖν οὗτος αρειδυο ἐμπίπτω ὁ κίνδυνος , οὐδέ διαφεύγω μαλαικώτερος γίγνομαι πάλιν ; σφόδρα ὁ πάρειμι ἀγκτήρ ζωή διά ὁ κέρδος ὁ ἐκ αὐτός καί ἀσφάλεια αὐτός ὑπεράπτω διά ὁ φιλοσοφία ὁ ὑπέρ ὁ υπερκόσμιος γίγνομαι αὐτός , ὁ διά ὁ πέλαγος πρός ὁ Ἰησοῦς ἀπέρχομαι . ὅσπερ γάρ δελ λέγω περί αὐτός , καί οὐδέποτε παύω λέγω , οὐδείς οὕτως εἰς ἐναντίος πρᾶγμα ἐμπίπτω , ἕκαστος πρός ἀχριδείαν ἀσκέω οὐδείς γοῦν οὗτος ὁ πάρειμι ἐπιθυμέω ζωή , οὐδέ ὁ σφόδρα φιλοψυχέω οὐδείς οὕτως αὐτός ὑπεράπτω οὐδέ ὁ μετά ὑπερβολή θανατόω · οὗτος πᾶς ἐπιθυμία καθαρός εἰμί ἐκεῖνος , καί οὐδείς προσπάσχω ὁ πάρειμι , ἀλλά πανταχοῦ ὁ βουλή ὁ Θεός ὁ ἐπιθυμία κιρνάω πῆν ἑαυτοῦ .