joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0504.1
παραγενομένη πόσιν ὑμῖν ἐργάζεται τὴν εὐλάβειαν ; Εἰ ταύτης ἤκουσε τῆς φωνῆς ὁ Ἄδαμ , οὐκ ἂν ἤκουσε τῆς δυνεῖρας τῆς λέγουσης , Γῆ εἰ , καὶ εἰς τὴν ἀπλεισθὴν · ἀλλ’ ἐπειδὴ ταύτης παρίχουσι , διὰ τοῦτο ὑάνατος καὶ ἀθυμία καὶ φροντίς , καὶ ζωὴ θανάτῳ παντὸς χαλεπωτέρα . Καὶ ὅσπερ ὑδρισθεῖσα θάνατον ἐπήγαγε τῷ ὑδρίσαντι , οὕτω πάλιν τιμηθεῖσα θάνατον ἀνεκαλέσατο . Τὴν γὰρ τῶν Νινευιτῶν πόλιν τὴν μεγάλην καὶ θαυμαστὴν ἐπὶ γόνῳ κειμένην , παρὰ αὐτὸ τὸ βάραθρον τὴν κεφαλὴν κλῖνασαν , καὶ μέλλουσαν τὴν ἀνωθεν φερομένην δέχεσθαι πληγήν , καθάπερ τις ἀνωθεν ἐπιστάσα δύναμις , ἐξ αὐτῶν ἔπρασε τῶν τοῦ δήμιου αἰχίρων , καὶ πρὸς τὴν ζωὴν ἐπανἤγαγεν . Ἴδωμεν τοίνυν πῶς ἐνῆστευσαν οἱ Νινευῖται , καὶ πῶς τῆς ὀργῆς ἀπηλλάχθησαν ἐκείνης . Οἱ ἀνθρωποι καὶ τὰ κτήνη καὶ τὰ προβάται καὶ οἱ βόες μὴ γεμισθῶσιν , φησί . Τί λέγεις , εἶπέ μοι ; καὶ τὰ ἄλογα νηστεῖτε , καὶ ἵπποι καὶ ἡμίονοι σάκκων περιβάλλονται ; Ναί , φησί · καθάπερ γὰρ εὐπύρου τινὸς τελευτήσαντος , οὐκ οἰκτάς μόνον , οὐδὲ θεραπαινίδας , ἀλλὰ καὶ ἵππους οἱ προσήκοντες σάκκων περιβαλόντες , ἀκολουθεῖν ἐπὶ τὸ μνῆμα καλεῖσιν , τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς ἐπιδεικνύμενοι , καὶ πρὸς θεὸν ἅπαντας ἐπισπώμενοι , οὕτω δὲ καὶ τῆς πόλεως ἐκείνης ἀπολλυσαί μελλούσης , καὶ τὴν ἄλογον φύσιν σάκκων περιἔβαλον καὶ ζωγὴ νηστείας . Οὐκ ἔστι τὰ ἄλογα [ 461 ] λόγῳ μαθεῖν , φησί , τοῦ θεοῦ τὴν ὀργήν . Μαθοντέτων δὲ τοῦ λυμοῦ · καὶ γὰρ δὲ μέλλουσα κοινωνεῖν τῆς κολάσεως , κοινωνεῖτω καὶ τῆς νηστείας . Εἰ δὲ τινες τῶν ἐνταῦθα συνόντων ὑπὸ ἀσθενείας σωματικῆς κωλούμενοι , οὐ δύνανται δαίτοι διαμένειν , τούτους παρακινῶ , καὶ τὴν ἀσθένειαν τὴν σωματικὴν παραμυθεῖσθαι , καὶ τῆς διδασκαλίας ταύτης τῆς πνευματικῆς μὴ ἀποστερεῖν ἑαυτούς , ἀλλὰ ταύτῃ μᾶλλον πλείονα τὴν σπουδὴν ἐπιδεικνυσθαι . Διὰ γὰρ τοῦτο τὴν ἀποχὴν τῶν βρωμάτων κελεύει γίνεσθαι ὁ θεός , ἵνα χαλινούντες τὰ σκιρτήματα τῆς σαρκός , οἷ · ἑνίων αὐτὴν ἀπεργαζώμεθα πρὸς τὴν τῶν ἐντολῶν ἐκπλήρωσιν . Εἰ δὲ μέλλομεν μηδὲ τὴν ἀπὸ νηστείας βοηθείαν ἑαυτοῖς προσάγειν διὰ τὴν τοῦ σώματος ἀσθένειαν , καὶ πλείονα τὴν ῥαθυμίαν ἐπιδεικνυσθαι , τὰ μέγιστα ζημιούμεθα . Εἰ γὰρ μετὰ νηστείας ἢ τῶν κατορθωμάτων ἑλεῦσις οὐδὲν ἡμᾶς δύνῃσι , πολλῷ μᾶλλον , εἰ μηδὲ τῷ φαρμάκῳ τῆς νηστείας χρῆσασθαι δυνάμεθα , πλείονα τὴν ῥαθυμίαν ἐπιδειξόμεθα , πρὸς τὴν τῶν ἐντολῶν ἐκπλήρωσιν . Εἰ γὰρ οἱ τῶν βιωτικῶν μετέχοντες πραγμάτων , οὐκ ἂν ποτε ἀνάγοιντο ἐπιτηδεύματος ἀμαρτίας , μὴ πράξαντες τὸ ἐκείθεν κῆρος · περισκοπῆσαντες , πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς δικαίον τοῦτο ποιεῖν , καὶ μὴ ἀπλῶς τὰς ἑβδομάδας τῶν νηστειῶν παρατρέχειν , ἀλλὰ διερευνοῦσθαι τὴν ἑαυτῶν συνειδήσιν , καὶ τὸν λογισμὸν βασανίζειν , καὶ σκοπεῖν , τί μὲν ἐν ταύτῃ τῇ ἑβδομάδι κατιώρωται , τί δὲ ἐν τῇ ἑτέρᾳ , καὶ τινὰ προσθήκην ἐδεξάμεθα εἰς τὴν ἐπισοιαν , καὶ ποίων τῶν ἐν ἡμῖν παθῶν διωρθώσαμεν . Εἰ γὰρ μὴ μέλλομεν οὕτω τὰ καθ’ ἑαυτούς οἰκονομεῖν , καὶ τοιαύτην ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι τῆς ἑαυτῶν ψυχῆς , οὐδὲν ἡμῖν ὄφελος ἔσται τῆς νηστείας καὶ τῆς ἀστίας ἡς ὑπομνήνομεν . Εἰ τοίνυν δι’ ἀσθένειαν σωματικὴν οὐ δύνασαι δαίτος παρατεῖνειν τὴν ἡμέραν , οὐδεὶς εὐφρονῶν ὑπὲρ τούτου σε ἐγκαλέσαι δυνήσεται . Δεσπότην γὰρ ἔχομεν ἡμεροῦν , καὶ
Lemmas: παραγίγνομαι πόσις σύ ἐργάζομαι ὁ εὐλάβεια ; εἰμί οὗτος ἀκούω ὁ φωνή ὁ Άδαμ , οὐ εἄν ἀκούω ὁ δυενειρω ὁ λέγω , Γῆ εἰμί , καί εἰς ὁ ἁπλόω · ἀλλά ἐπεί οὗτος παρέχω , διά οὗτος ὑάνατος καί ἀθυμία καί φροντίς , καί ζωή θάνατος πᾶς χαλεπός . καί ὅσπερ ὑδρισθεῖσα θάνατος ἐπάγω ὁ ὑδρίσαντι , οὗτος πάλιν τιμάω θάνατος ἀνακαλέω . ὁ γάρ ὁ Νινευίτης πόλις ὁ μέγας καί θαυμαστός ἐπί γόνος κεῖμαι , παρά αὐτός ὁ βάραθρον ὁ κεφαλή κλίνω , καί μέλλω ὁ ἄνωθεν φέρω δέχομαι πληγή , καθάπερ τις ἄνωθεν ἐφίστημι δύναμις , ἐκ αὐτός πέρνημι ὁ ὁ Δήμιου αιχιροος , καί πρός ὁ ζωή ἐπανάγω . εἶδον τοίνυν πῶς νηστεύω ὁ Νινευῖται , καί πῶς ὁ ὀργή ἀπαλλάσσω ἐκεῖνος . ὁ ἄνθρωπος καί ὁ κτῆνος καί ὁ προβατῆ καί ὁ βοῦς μή γεμίζω , φημί . τις λέγω , εἶπον ἐγώ ; καί ὁ ἄλογος νηστεύω , καί ἵππος καί ἡμίονος σάκκος περιβάλλω ; Ναίς , φημί · καθάπερ γάρ εὔπυρος τις τελευτάω , οὐ οἰκτός μόνος , οὐδέ θεραπαινίς , ἀλλά καί ἵππος ὁ προσήκω σάκκος περιβάλλω , ἀκολουθέω ἐπί ὁ μνῆμα καλέω , ὁ μέγεθος ὁ συμφορά ἐπιδείκνυμι , καί πρός θεός ἅπας ἐπισπάω , οὗτος δέ καί ὁ πόλις ἐκεῖνος ἀπόλλυμι μέλλω , καί ὁ ἄλογος φύσις σάκκος περιβάλλω καί ζωγός νηστεία . οὐ εἰμί ὁ ἄλογος [ 461 ] λόγος μανθάνω , φημί , ὁ θεός ὁ ὀργή . Μαθοντέτων δέ ὁ λυμός · καί γάρ δέ μέλλω κοινωνέω ὁ κόλασις , κοινωνέω καί ὁ νηστεία . εἰμί δέ τις ὁ ἐνταῦθα σύνειμι ὑπό ἀσθένεια σωματικός κωλουμενοω , οὖον δύναμαι δαίτος διαμένω , οὗτος παρακινῶ , καί ὁ ἀσθένεια ὁ σωματικός παραμυθέομαι , καί ὁ διδασκαλία οὗτος ὁ πνευματικός μή ἀποστερέω ἑαυτοῦ , ἀλλά οὗτος μᾶλλον πλείων ὁ σπουδή ἐπιδείκνυμι . Ζεύς γάρ οὗτος ὁ ἀποχή ὁ βρῶμα κελεύω γίγνομαι ὁ θεός , ἵνα χαλινόω ὁ σκίρτημα ὁ σάρξ , οἷ · ἔνιοι αὐτός ἀπεργάζομαι πρός ὁ ὁ ἐντολή ἐκπλήρωσις . εἰμί δέ μέλλω μηδέ ὁ ἀπό νηστεία βοήθεια ἑαυτοῦ προσάγω διά ὁ ὁ σῶμα ἀσθένεια , καί πλείων ὁ ῥᾳθυμία ἐπιδείκνυμι , ὁ μέγας ζημιόω . εἰμί γάρ μετά νηστεία ἢ ὁ κατόρθωμα ἔλευσις οὐδείς ἐγώ δύω , πολύς μᾶλλον , εἰμί μηδέ ὁ φάρμακον ὁ νηστεία χράω δύναμαι , πλείων ὁ ῥᾳθυμία ἐπιδείκνυμι , πρός ὁ ὁ ἐντολή ἐκπλήρωσις . εἰμί γάρ ὁ ὁ βιωτικός μετέχω πρᾶγμα , οὐ εἄν ποτός ἀνάγω ἐπιτήδευμα ἁμαρτία , μή πράσσω ὁ ἐκεῖθεν κῆρ · περισκοπέω , πολύς μᾶλλον ἐγώ Δίκαιος οὗτος ποιέω , καί μή ἀπλόος ὁ ἑβδομάς ὁ νηστεία παρατρέχω , ἀλλά διερευνάω ὁ ἑαυτοῦ συνείδησις , καί ὁ λογισμός βασανίζω , καί σκοπέω , τίς μέν ἐν οὗτος ὁ ἑβδομάς κατιώρωται , τίς δέ ἐν ὁ ἕτερος , καί τις προσθήκη δέχομαι εἰς ὁ επισοεις , καί ποῖος ὁ ἐν ἐγώ πάθος διορθόω . εἰμί γάρ μή μέλλω οὗτος ὁ κατά ἑαυτοῦ οἰκονομέω , καί τοιοῦτος ἐπιμέλεια ποιέω ὁ ἑαυτοῦ Ψυχή , οὐδείς ἐγώ ὄφελος εἰμί ὁ νηστεία καί ὁ Ἀστίας εἰμί ὑπομιμνήσκω . εἰμί τοίνυν διά ἀσθένεια σωματικός οὖον δύναμαι Δαῖτος παρατείνω ὁ ἡμέρα , οὐδείς εὔφρων ὑπέρ οὗτος σύ ἐγκαλέω δύναμαι . δεσπότης γάρ ἔχω ἡμερόω , καί