joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0555.2
ἐγκαθήμενος · λυμαίνεται πνευγάζει , ὡς ἡ τῆς τρυφῆς · ἐπιθυμία πάντα ἀνατρέπει · καὶ ἀπόλλυσι . Τοῖς μὲν γὰρ θηρίοις ἐκεῖνοις · μέχρι τοῦ σώματος · ἡ ἐπιβουλὴ αὐτὴ δὲ ὅταν ἐγκαθίσῃ , μετὰ τοῦ σώματος καὶ τὴν ψυχὴν προσπαλλοῦσι . Εἰ οὖν λόγῳ πάντων ἐστὶ τὸ πρᾶγμα καὶ κατάγειος ἔχοντος , ἡμῶν αὐτῶν φείσασθε τῆς τοῦ σώματος ὀγείας . Οὐ λίαν πρὸς σκληρογνωμίαν ἐκτυπῶς ἀγῶνται , ἂν μὴ βούλησθε · τὸ περιττὸν ἀνελιμεν , τὸ τῆς χρείας · ἔξω περικόψωμεν . Ποίαν γὰρ συγγνώμην ἔχωμεν , ὅταν ἑτεροὶ μὲν μετὰ τῆς χρείας ἀπολυῶσι κύριον ὄντες , ἡμεῖς δὲ ὑπὲρ τὴν χρείαν τρυφόντες ὤμεν ; Τίνα γὰρ ἂν εἴποιμεν τρυφὴν μᾶλλον , τὸν λαχάνους τρεφόμενον καὶ ὑγιαίνοντα , καὶ μηδὲν ἔχοντα ἀπὸς , ἢ τὸν Σουδαριτικὴν παρατεθῆμενον τράπειαν , καὶ μυρίων γέμοντα νοσημάτων ; Ἐδόθησιν ὅτι ἐκεῖνον . Οὐκοῦν μηδὲν πλεῖον ζητῶμεν τῆς χρείας , ἀλλ' ὁ μὲν θηρίοις δυνάμεως ἀρκεῖσθαι καὶ ὑγιαίνειν , μηδὲν πλεῖον ἐπιζητεῖτω · ὁ δὲ ἀσθενέστερος , καὶ τῆς δὲ τῶν λαχάνων δεόμενος θεραπείας , μὴ καλυψάτω . Εἰ δὲ [ 513 ] καὶ τοῦτον τις ἀσθενέστερος εἴη , καὶ τῆς συμμέτρου τῆς ἀπὸ τῶν κρεῶν δίοιτο βοηθείας , οὐδὲ τοῦτον ἀπαλίσωμεν . Οὐδὲ γὰρ ἵνα ἀνελίψωμεν τοὺς ἀνθρώπους καὶ διασφάξωμεν , ταῦτα συμβουλεύομεν , ἀλλ' ἵνα τὰ περιττὰ περικόψωμεν · περιττὸν δὲ ἐστιν . ὁ τῆς χρείας πλεῖον ἐστίν . Ὦσπερ γὰρ καὶ χωρὶς τούτου δυνάμεθα διάγειν ὑγιαινώς καὶ εὐσχημόνως , παρὶτὸν πάντως ἐκεῖνό ἐστι προστεθέν . Οὐχ ὁρᾶτε πρὸς τίνες ἡμῖν ἡ πάλιν · πρὸς τὰς ἀσωμάτους δυνάμεις ; Πῶς οὖν σάρκας ὄντες τούτων περιεσόμεθα ; Εἰ γὰρ πρὸς ἀνθρώπους τις παλαιὸν δεῖται σωφρόνως ἐντισθῆναι , πολλῷ μᾶλλον πρὸς δαιμόνας · ὅταν δὲ μετὰ τῆς πολυσαρκίας καὶ τῷ πλούτῳ ὤμεν προσδεδεμένοι , πῶθεν κρατήσαιμεν τῶν ἀντιπάλων ; Ὦσπερ γὰρ ἐπὶ τῆς κιθάρης , ὅταν ὅσι φθόγγοι ἀπαλοὶ καὶ μαλθακοὶ καὶ μὴ διατεταμένοι καλῶς , καὶ ἡ τῆς τέχνης ἀρετὴ ὑποτίμενται , ἀναγκαζομένη δουλεύειν τῇ κακίᾳ τῶν νευρῶν · οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ σώματος , ὅταν πολλῆς ἀπολαύσῃ πρὸ ἡμῶν τῆς θεραπείας , πικρὰν ὑπομένει τὴν δουλείαν ἡ ψυχή . Μὴ τοίνυν λειπαίνωμεν τὸ σῶμα , μηδὲ ἐξήτων αὐτὸ καὶ χαλίνον τῇ τρυφῇ καθιστώμεν . Οὐ λέγω κατατρίβειν ἑαυτούς , οὐδὲ σκληραγωγεῖν , ἀλλὰ τοσούτου ἀπεισθᾶν , ὅ καὶ ἡδονὴν ἔχει τὴν ὀντως ἡδονὴν , καὶ θρεῖναι δύναται τὸ σῶμα , καὶ εὐτακτον ἡμῖν καὶ εὐδαιμόσιον πρὸς τὰς ἐνεργείας παραχεῖν τῆς ψυχῆς , πεπηγὸς καλῶς καὶ συνηρμοσμένον . Ὦσπερ γὰρ ὑπὲραντον γένηται τῇ τρυφῇ , τοὺς γόμφους αὐτοὺς , ὡς ἂν τις εἴποι , καὶ τὰς ἀρμονίας , τῇ πλημμύρᾳ κατέχειν οὐ δύναται συμπλετηγίας · ἐπεισελθοῦσα γὰρ ἡ πλημμύρα τὸ πᾶν διελύει καὶ διασεί . Τὸ μὲν γὰρ ἀστέρεος , καὶ τροφὴ καὶ ἡδονὴ καὶ ὑγίεια · τὸ δὲ πλεῖον , λύμη καὶ ἀρδία καὶ νόσος . Καὶ τὸ δὲ χαλεπώτερον , ὅτι καὶ αὐτὴν τὴν ψυχὴν μετὰ τοῦ σώματος προσπαλλοῦσι . Καὶ καθάπερ ἡ σφόδρα διγυρος γῆ τίκτει τοὺς σκώληκας , οὕτω καὶ ἡ ἔμφυτος τοῦ σώματος ἐπιθυμία , τῇ τρυφῇ διαβρεγομένη , τίκτει τὰς ἡδονάς · καὶ τοῦ σώματος γενομένου μαλακωτέρου , ἀνάγκη καὶ τὴν ψυχὴν συνἀπολαύνειν τῇ λύμῃς . Εἰ γὰρ οἱ τὸν ὑλισμένον οἶνον πίνοντες , ἐν μέμψει , τί ἂν εἴποιμεν πρὸς τοὺς ἀποδημίας διαπονίους στελλομένους ὑπὲρ οἴνου , καὶ πάντα κινδυνεύειν , ὥστε ἡδὸν γένος λαβεῖν μέλιτος , καθάπερ μέλιοντα ; εὐθύνως διδόναι , ἢ ἐπὶ τοῖς ἐσχάτοις καταγινοῦσθαι , εἰ μὴ παντὸς γένους ἐμφορηθῆναι οἴνου ; Ὦντως οὐδὲν οὕτω τοῦ δαιμονίου φίλον , ὡς τρυφὴ καὶ γαστριμαργία . Τί γὰρ οὐχ ἐργάζεται
Lemmas: ἐγκάθημαι · λυμαίνομαι πνευγάζει , ὡς ὁ ὁ τρυφή · ἐπιθυμία πᾶς ἀνατρέπω · καί ἀπόλλυμι . ὁ μέν γάρ θηρίον ἐκεῖνος · μέχρι ὁ σῶμα · ὁ ἐπιβουλή αὐτός δέ ὅταν ἐγκαθίζω , μετά ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή προσπαλλους . εἰμί οὖν λόγος πᾶς εἰμί ὁ πρᾶγμα καί κατάγειος ἔχω , ἐγώ αὐτός φείδομαι ὁ ὁ σῶμα ὀγείας . οὖον λίαν πρός σκληρογνωμίαν ἐκτυπόω ἄγαμαι , εἄν μή βούλομαι · ὁ περισσός ἀναιρέω , ὁ ὁ χρεία · ἔξω περικόπτω . Ποίας γάρ συγγνώμη ἔχω , ὅταν ἕτερος μέν μετά ὁ χρεία ἀπολύω κύριος εἰμί , ἐγώ δέ ὑπέρ ὁ χρεία τρύφω εἰμί ; τίς γάρ εἄν εἶπον τρυφή μᾶλλον , ὁ λάχανος τρέφω καί ὑγιαίνω , καί μηδείς ἔχω ἀπός , ἢ ὁ Σουδαριτικὴν παρατίθημι τρέπω , καί μυρίος γέμω νόσημα ; εδοτιθημι ὅτι ἐκεῖνος . οὐκοῦν μηδείς πλείων ζητέω ὁ χρεία , ἀλλά ὁ μέν θηρίον δύναμις ἀρκέω καί ὑγιαίνω , μηδείς πλείων ἐπιζητέω · ὁ δέ ἀσθενής , καί ὁ δέ ὁ λάχανον δήω θεραπεία , μή καλύπτω . εἰμί δέ [ 513 ] καί οὗτος τις ἀσθενής εἰμί , καί ὁ σύμμετρος ὁ ἀπό ὁ κρέας δῖος βοήθεια , οὐδέ οὗτος απαλισαω . οὐδέ γάρ ἵνα ἀναλείφω ὁ ἄνθρωπος καί διασφάξωμεν , οὗτος συμβουλεύω , ἀλλά ἵνα ὁ περισσός περικόπτω · περισσός δέ εἰμί . ὁ ὁ χρεία πλείων εἰμί . ὥσπερ γάρ καί Χωρὶς οὗτος δύναμαι διάγω ὑγιαίνω καί εὐσχήμων , πάρειμι πάντως ἐκεῖνος εἰμί προστίθημι . οὐχ ὁράω πρός τίς ἐγώ ὁ πάλιν · πρός ὁ ἀσώματος δύναμις ; Πῶς οὖν σάρξ εἰμί οὗτος περίειμι ; εἰμί γάρ πρός ἄνθρωπος τις παλαιός δήω σωφρόνως ἐντισθῆναι , πολύς μᾶλλον πρός δαίμων · ὅταν δέ μετά ὁ πολυσαρκία καί ὁ πλοῦτος εἰμί προσδέω , πίνω κρατέω ὁ ἀντίπαλος ; ὥσπερ γάρ ἐπί ὁ κιθάρα , ὅταν αἵμων φθόγγος ἁπαλός καί μαλθακός καί μή διατείνω καλῶς , καί ὁ ὁ τέχνη ἀρετή ὑποτέμνω , ἀναγκάζω δουλεύω ὁ κακία ὁ νευρά · οὗτος καί ἐπί ὁ σῶμα , ὅταν πολύς ἀπολαύω πρό ἐγώ ὁ θεραπεία , πικρός ὑπομένω ὁ δουλεία ὁ ψυχή . μή τοίνυν λείπω ὁ σῶμα , μηδέ ἐξάγω αὐτός καί χαλινός ὁ τρυφή καθίστημι . οὖον λέγω κατατρίβω ἑαυτοῦ , οὐδέ σκληραγωγέω , ἀλλά τοσοῦτος ἀφίημι , ὅς καί ἡδονά ἔχω ὁ ὀντως ἡδονά , καί θρεῖναι δύναμαι ὁ σῶμα , καί εὔτακτος ἐγώ καί εὐδαίμων πρός ὁ ἐνέργεια παραχέω ὁ Ψυχή , πήγνυμι καλῶς καί συναρμόζω . ὥσπερ γάρ ὑπὲραντον γίγνομαι ὁ τρυφή , ὁ γόμφος αὐτός , ὡς εἄν τις εἶπον , καί ὁ ἁρμονία , ὁ πλήμμυρα καταχέω οὖον δύναμαι συμπλετηγίας · ἐπεισέρχομαι γάρ ὁ πλημμύρα ὁ πᾶς διαλύω καί διαειδω . ὁ μέν γάρ ἄστερος , καί τροφή καί ἡδονή καί ὑγίεια · ὁ δέ πλείων , λύμη καί ἄρδιον καί νόσος . καί ὁ δέ χαλεπός , ὅτι καί αὐτός ὁ ψυχή μετά ὁ σῶμα προσπαλλους . καί καθάπερ ὁ σφόδρα διγυρος γῆ τίκτω ὁ σκώληξ , οὗτος καί ὁ ἔμφυτος ὁ σῶμα ἐπιθυμία , ὁ τρυφή διαβρέχω , τίκτω ὁ ἡδονή · καί ὁ σῶμα γίγνομαι μαλακός , ἀνάγκη καί ὁ ψυχή συναπολαυνεος ὁ λύμη . εἰμί γάρ ὁ ὁ ὑλίζω οἶνος πίνω , ἐν μέμφομαι , τίς εἄν εἶπον πρός ὁ ἀποδημία διαπονίους στέλλω ὑπέρ οἶνος , καί πᾶς κινδυνεύω , ὥστε ἀείδω γένος λαμβάνω μέλι , καθάπερ μέλιος ; εὔθυνος δίδωμι , ἢ ἐπί ὁ ἔσχατος καταγιγνώσκω , εἰμί μή πᾶς γένος ἐμφορέω οἶνος ; εἰμί οὐδείς οὗτος ὁ δαιμόνιος φίλος , ὡς τρυφή καί γαστριμαργία . τις γάρ οὐ ἐργάζομαι