joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0568.1
ἀνὴρ πολλάκις φιλοτόργως πρὸς τὴν ἀπελθοῦσαν διακειμένος ἀνέχεται τούτων , φιλῶν τε ὁμοῦ καὶ ἐλαύν τῆς ὀρφανίας αὐτοῦ · ἐκείνη δὲ πανταχοῦ τοὺς αὐτῆς προτιμάσθαι βούλεται . Ἀκούσατε , ἄνδρες , ἀκούσατε , γυναῖκες , φιλοστοργίαν συζύγων , ἣν πρὸς ἀλλήλους μέχρι κινδύνων αὐτῶν ἐπανεῖξαντο . Μετὰ γὰρ τὸ κατοικῆσαι τὸν ᾿Αδραὰλ ἐν Γεράρῳ , εἴπε περὶ Σάρρας τῆς γυναικὸς αὐτοῦ , ᾿Αδελφὴ μου ἐστίν · ἔλαθε τὴν Σάρρην . Ἐννοήσόν μου τὸν χειμῶνα ἀποκτείνεσιν αὐτὸν οἱ ἄνδρες τῆς πόλεως δι᾿ αὐτήν . Καὶ ἐλάσσειλεν ᾿Αβιμέλεχ ὁ βασιλεὺς Γεράρων , καὶ ἔλαβε τὴν Σάρρην . Ἐννοήσόν μου τὸν χειμῶνα τῶν λογισμῶν , ὧν ὑπέμενεν ὁ δίκαιος , ὁρῶν αὐτοῦ τὴν γυναῖκα ἀπαγομένην , καὶ οὐδὲν δυνάμενος ἐπαμύναι . Συγὴ γὰρ ἄπαντα ἤφερεν , εἰδὼς ὅτι οὐ περιφέρεται αὐτὸν ὁ Δεσπότης , ἀλλὰ ταχεῖαν παρέδωκε τὴν συμμαχίαν . Καὶ τῆς Σάρρας δὲ θαυμάσιόν ἐστι τὴν πολλὴν φιλοστοργίαν , ἣν , ἵνα τὸν κίνδυνον τὸν δίκαιον ἐξαρπάσῃ , ἐπενείσατο . Ἔξη γὰρ αὐτὴν ἐγκαλιῦξαν τὸ δρᾶμα , διαφυγεῖν τὴν ὁμολογημένην ὑδριν · ἀλλ᾽ ὑπέμεινεν ἄπαντα γενναίως , ἵνα τὴν σωτηρίαν τῷ δικαίῳ πραγματεύσεται · καὶ ἐπληροῦτο ἐκεῖνο τὸ εἰρημένον , ὅτι Ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν . Ὦσπερ γὰρ μία σάρξ ἦν , οὕτω τῆς ἀλλήλων σωτηρίας ἀκχόντο , καὶ τοσαύτην ἐπενείκυντο τὴν ὁμόνοιαν , ὡς ἐν σώμα τυγχάνοντες καὶ μία ψυχή . Ταῦτα ἀκούστωσαν ἄνδρες , ἀκούετωσαν γυναῖκες , ἵνα καὶ αὐταὶ τοσαύτην περὶ τοὺς ἄνδρας φιλοστοργίαν ἐπενείκυνται , καὶ οὕτω οὕτω πολλὴν τὴν περὶ αὐτὰς εὐνοίαν ἔχωσι , καὶ ὡς μίαν ψυχὴν κακτημένοι , καὶ ἐν σώμα ὄντες , οὕτω πάντα διαπράττωνται . Καὶ εἰσῆλθεν ὁ θεὸς πρὸς ᾿Αβιμέλεχ τὴν νύκτα , καὶ εἶπεν · Ἵδοὺ ἀποθνήσκεις περὶ τῆς γυναικὸς ἧς ἔλαβες · αὕτη γὰρ ἄντι συνηφκειν ἀνδρὶ . Ὦρα θεοῦ φιλανθρωπία · ἐπαλὴ εἶδε τὸν δίκαιον διὰ τὸν τοῦ θανάτου φόβον γενναίως τῆς Σάρρας ἐνεγόντα τὴν ἀφαίρεσιν , καὶ τὸν βασιλέα ὡς ἀδελφὴν τοῦ δικαίου οὕτως αὐτὴν ἀγόμενον , λοιπὸν τὴν οἰκείαν πρόνοιαν ἐπιδείκνυται , ὁμοῦ καὶ τὸν δίκαιον περιφανέστερον ἀποδεικνύει , καὶ τὴν Σάρραν τῆς ὑδρὸς ἐλευθεροῦν , καὶ μετὰ βασιλέα ἀπελλάττων τῆς παρανομίας . Ἀβιμέλεχ δέ , φησίν , οὐχ ἤφαστο αὐτῆς , ἀλλὰ καὶ ἀπολογίζεται ὑπὲρ τοῦ τολμήματος , καὶ φησι · Κύριε , ἕθνος δικαῖον καὶ ἄγροσύν ἀπολεῖς ; Μὴ γὰρ εἰδὼς γυναῖκα αὐτοῦ τοῦτο πεποίηκα · μὴ γὰρ ἀδίκησαι βουλόμενος τὸν ξένον , μὴ γὰρ ὡς γυναῖκα ἀφαιρούμενος · ὡς ἀδελφὴν μέλλων λαμβάνειν τοῦτο διεπράξαμεν , νομίζων καὶ ταύτῃ τιμῆσεν αὐτόν . Οὕχ αὐτὸς μοι εἶπεν , ὅτι ᾿Αδελφὴ μου ἐστι · καὶ αὕτη μοι εἶπεν , ὅτι ᾿Αδελφός μου ἐστι ; Τί οὖν ὁ φιλάνθρωπος ἀπεστίχη ; Καθὼ ἔγνω , [ 527 ] ὅτι ἐν καθαρᾷ καρδίᾳ ἐποίησας τοῦτο , ὅτι αὐτὸ τοῦτο τὸ δρᾶμα κατέσκεψατο , καὶ ὅτι ἀπατηθείς τοὺς παρ᾿ αὐτῶν λεγομένους , τοῦτο πεποίηκας · καὶ διὰ τοῦτο , ἵνα μὴ διὰ τὴν ἀπάτην ἐκείνων ἀμάρτῃς , ἐρείσασόν μοι μὴ ἁμαρτῆναι σε εἰς ἐμέ . Μὴ δὴ ἀπλῶς , ὡς ἐνὶ τῶν τυχόντων , πρῆσχε τῷ ἀνδρὶ , ἀλλὰ μάνθανε ὅτι τῶν ἐμοὶ περιποιηθῆσιων ἐστὶ , καὶ τῶν πολλῶν ἔχοντων πρὸς ἐμὲ τὴν οἰκειότητα . Ἀκύδως τοῖνυν τῇ γυναικὶ τῷ ἀνδρόπῳ , ὅτι προυρήτης ἐστὶ , καὶ ποιεύεται περὶ σοῦ , καὶ ζῆσιν . Ἐκεῖνο · μὴν γὰρ δεδοικώς τὸν παρὰ σοῦ θάνατον , τὸ δρᾶμα τοῦτο παρεσκεύασας , καὶ μονοψυχὶ συνέδρακες πρὸς τὴν τῆς Σάρρας ὑδριν · γινώσκε δέ , ὅτι αἱ παρ᾿ ἐκείνου προσευχαὶ τὴν ζωὴν σοι παρέξουσιν . Εἰ δὲ μὴ ἀποθάνῃ , γινώθι ὅτι ἀποθανή σὺ , καὶ πάντα τὰ σά . Οὐ μόνον γὰρ αὐτὸς τῆς παρακλῆς · ὑφέξεις τὴν τιμωρίαν , ἀλλὰ καὶ πάντα τὰ σά . Ἐγερθεὶς δὲ ᾿Αβιμέλεχ ἐκάλεσε τοὺς παῖδας αὐτοῦ , καὶ ἐλάλησε πάντα τὰ ῥήματα εἰς τὰ ὦτα αὐτῶν · εἶτα ἔκαλεσε καὶ τὸν ᾿Αδραὰλ . Ἐννοῶ μοι μὴ δῆτις λοιπὸν τῆς περιφανείας εἰσάγεται ὁ δίκαιος · πρὸς τὸν βασιλέα , ὁ πρὸ μικροῦ εὐκαταφρόνητος νομισθείς , καὶ οὐδὲν τυπὸν εἰδώς . Ἐμάνθαν λαμπὸν παρ᾿ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως τὰ παρὰ τοῦ θεοῦ δι᾿ αὐτὸν εἰς ἐκεῖνον γεγενημένα · εἶπε γὰρ αὐτῷ , Τί τοῦτο ἐποίησας ἡμῖν ; τί ἠμάρτομεν εἰς σέ , ὅτι ἐπήγαγες ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ ἐπὶ τὴν βασιλείαν μου ἁμαρτίαν μεγάλην ; Μὴ γὰρ μέχρις ἐμοῦ , φησίν , εἶχε στήναι τὰ τῆς τιμωρίας · πάσά μοι ἡ βασιλεία ἄρδην ἐμελλεν ἀφανίζεσθαι ἐκ τῆς ἀπάτης τῆς παρὰ σοῦ γεγενημένης . Τί οὖν ἐνδιδὼν ἐποίησας τοῦτο ; τίνος ἐνεκεν ; τί ἐννοήσας ; Τί οὖν ὁ ᾿Αδραὰλ ; Ἐναγώνιος , φησὶ , γέγονα , μήποτε διὰ τὸ ἐν τῇ πόλῃ ὑμῶν κατεχόμενον , οἰόμενοι τοῦ δικαίου πρὸσινον ποιήσετε , καὶ μαθόντες αὐτὴν γυναῖκα μοῦ γεγενημένην , διὰ τὴν περὶ ταύτην ἐπιθυμίαν ἐμὲ ἀνελὼν ἐκχειρήσετε . Μὴ οὖν νομίζετε μοι αὐτὸν ἐφεύσθαι . Καὶ τῆρ ἀδελφὴ μου ἐστὶν ἐκ τοῦ πατρός , ἀλλ᾽ οὐκ ἐκ μητρός · ἀγενήθη δέ μοι εἰς γυναῖκα . Μὴ τοίνυν καταγέλατόν μοι . Εἰ γὰρ καὶ ὁ φόβος τοῦ θανάτου εἰς τὴν ἀνάγκην με ταύτην κατέστησεν , καὶ τὸ δεδοικέναι μήποτε διὰ ταύτην ἐμὲ μὴ ἀποκτείνετε , ταύτῃ τὸ περιουρήσθαι , ἀλλ᾽ ὅμως οὐδὲ οὕτως ἐστὶ ψεῦδος τὸ παρ᾿ ἐμοῦ εἰρημένον . Ταῦτα εἰπὼν ὁ δικαῖος , καὶ τὸν θυμὸν τοῦ βασιλέως κατεμάλαξε , καὶ τὴν οἰκείαν ἀρετὴν ἐξεκάλυψε , καὶ ἀποκῦσεν αὐτὸς διδασκαλίαν θεοσεβείας · ἐνίδιχεν . Αἰδοῦσε δὲ τοίνυν ὁ βασιλεὺς τοῦ δικαίου τὴν πολλὴν ἐπαισείαν , τῇ οἰκείᾳ φιλοτιμίᾳ ἀμείψεται τὴν πατριάρχην . Ἐλάθε γὰρ , φησίν , ᾿Αβιμέλεχ χίλια δίδραχμα , καὶ πρόβατα , καὶ μύσχοι , καὶ παῖδας καὶ παιδίσκας , καὶ ἀπέδωκεν αὐτῷ Σάρρᾳ τὴν γυναῖκα αὐτοῦ . Εἶδες τὴν εὐημέχανον τοῦ θεοῦ σοφίαν ; Ὁ γὰρ περὶ τοῦ θανάτου δεδοικώς , καὶ πάντα ποιῶν ὥστε δυνηθῆναι τούτων διαφυγεῖν , οὐ μόνον τὸν θάνατον ἐλέρυγεν , ἀλλὰ καὶ τοσαῦταις τείνεται παρησίας , καὶ περιφανῆς δόρον γίνεταί . Τοιαῦτα γὰρ τὰ παρὰ τοῦ θεοῦ · οὐ μόνον τῶν λυπηρῶν ἐλευθεροῖ τοὺς γενναίους ἀντέχειν πρὸς τοὺς ἐπιόντας πειρασμοὺς σπουδάζοντας , ἀλλὰ καὶ τοσαύτῃ ἐν αὐτοῖς τοῖς λυπηροῖς παρέχει τὴν εὐφροσύνην , [ 528 ] ὡς καὶ λῆψιν αὐτῶν ἡμᾶς ἔχειν παντελῆ , καὶ ἐν πολλῇ γίνεσθαι τῇ τῶν ἀγαθῶν περιουσίᾳ · οὐ γὰρ καὶ ἐπὶ τοῦ δικαίου τοῦτο γέγονεν . Οὐ μόνον γὰρ τοσούτους δώρους αὐτὸν τιμᾷ , ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ διδωσι τῇ ἐν τῇ γῇ αὐτοῦ κατοικίᾳ . Ἵδοὺ γάρ , φησίν , ἡ γῆ μου ἐναντίον σοῦ ἐστιν · οὗ ἐὰν σοι ἀρέσκη , κατοικεῖ . Ἐπαλὴ γὰρ ἔμαθεν ὅτι οὐ ἐκεῖνον μοι τὰς ἐκείνου προστυχὰς ἢ ζωὴν αὐτοῦ γ᾽ ἔρειται , ὡς εὐεργέτην λοιπὸν καὶ κριδὼν τὸν ξένον , τὸν ἀλητὴν , τὸν οὐδαμόθεν γνῶριμον , οὕτως θεραπεύειν ἐπεῖται . Καὶ ἐγένετο , ἵνιχα πρὸς ἔχαστον γῆρας ἤλασεν ᾿Αδραὰλ , βουλώμενος τὸν Ἰσαὰκ τῆς τῶν Χαναναίων συγγενείας ἀπαλλάξαι , ἵνα μὴ ἐκταδὲν ἀγάγηται γυναῖκα , κλῖσα · τῶν οἰκείων τὸν εὐνοῦν στερον , ἐνεκάλει αὐτῷ περὶ τούτου , καὶ φησι · Θές τὴν χεῖρά σου ἐπὶ τὸν μηκὸν μου , καὶ ἐξομωσε Κύριον τὸν θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς , ἵνα μὴ λάβῃς γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἀπὸ τῶν θυγατέρων Χαναναίων , μεθ᾿ ὧν ἐγὼ κατοικῶ ἐν
Lemmas: ἀνήρ πολλάκις φιλοτόργως πρός ὁ ἀπέρχομαι διάκειμαι ἀνέχω οὗτος , φίλος τε ὁμοῦ καί ἐλαύνω ὁ ὀρφανία αὐτός · ἐκεῖνος δέ πανταχοῦ ὁ αὐτός προτιμάω βούλομαι . ἀκούω , ἀνήρ , ἀκούω , γυνή , φιλοστοργία σύζυγος , ὅς πρός ἀλλήλων μέχρι κίνδυνος αὐτός επανειξαντος . μετά γάρ ὁ κατοικέω ὁ ᾿Αδραὰλ ἐν γεραίρω , εἶπον περί Σάρα ὁ γυνή αὐτός , ᾿Αδελφὴ ἐγώ εἰμί · λανθάνω ὁ Σάρης . ἐννοέω ἐγώ ὁ χειμών ἀποκτείνω αὐτός ὁ ἀνήρ ὁ πόλις διά αὐτός . καί ἐλαύνω Αβιμέλεχ ὁ βασιλεύς Γέραρα , καί λαμβάνω ὁ Σάρης . ἐννοέω ἐγώ ὁ χειμών ὁ λογισμός , ὅς ὑπομένω ὁ δίκαιος , ὁράω αὐτός ὁ γυνή ἀπάγω , καί οὐδείς δύναμαι ἐπαμύνω . Συγὴ γάρ ἅπας φέρω , εἰδοί ὅτι οὖον περιφέρω αὐτός ὁ Δεσπότης , ἀλλά ταχύς παραδίδωμι ὁ συμμαχία . καί ὁ Σάρα δέ θαυμάσιος εἰμί ὁ πολύς φιλοστοργία , ὅς , ἵνα ὁ κίνδυνος ὁ Δίκαιος ἐξαρπάζω , ἐπιφέρω . ἔξειμι γάρ αὐτός ἐγκαλιῦξαν ὁ δρᾶμα , διαφεύγω ὁ ὁμολογέω ὑδρίς · ἀλλά ὑπομένω ἅπας γενναῖος , ἵνα ὁ σωτηρία ὁ Δίκαιος πραγματεύομαι · καί πληρόω ἐκεῖνος ὁ εἴρω , ὅτι εἰμί ὁ δύο εἰς σάρξ εἷς . ὥσπερ γάρ εἷς σάρξ εἰμί , οὗτος ὁ ἀλλήλων σωτηρία ἄχω , καί τοσοῦτος ἐπιφέρω ὁ ὁμόνοια , ὡς ἐν σώμα τυγχάνω καί εἷς ψυχή . οὗτος ἀκούω ἀνήρ , ἀκούω γυνή , ἵνα καί αὐτός τοσοῦτος περί ὁ ἀνήρ φιλοστοργία ἐπιφέρω , καί οὗτος οὗτος πολύς ὁ περί αὐτός εὔνοια ἔχω , καί ὡς εἷς ψυχή κακτημένοι , καί ἐν σώμα εἰμί , οὗτος πᾶς διαπράσσω . καί εἰσέρχομαι ὁ θεός πρός Αβιμέλεχ ὁ νύξ , καί εἶπον · ἰδού ἀποθνῄσκω περί ὁ γυνή ὅς λαμβάνω · οὗτος γάρ Αἴας συναφίημι ἀνήρ . ὤρα θεός φιλανθρωπία · ἐπαλής ὁράω ὁ Δίκαιος διά ὁ ὁ θάνατος φόβος γενναῖος ὁ Σάρα φέρω ὁ ἀφαίρεσις , καί ὁ βασιλεύς ὡς ἀδελφή ὁ Δίκαιος οὕτως αὐτός ἄγω , λοιπός ὁ οἰκεῖος πρόνοια ἐπιδείκνυμι , ὁμοῦ καί ὁ Δίκαιος περιφανής ἀποδείκνυμι , καί ὁ Σάρα ὁ ὕδρος ἐλευθερόω , καί μετά βασιλεύς ἀπελλάττων ὁ παρανομία . Ἀβιμέλεχ δέ , φημί , οὐ ἀφίστημι αὐτός , ἀλλά καί ἀπολογίζομαι ὑπέρ ὁ τόλμημα , καί φημί · κύριος , ἔθνος Δίκαιος καί αγροσυς ἀπόλλυμι ; μή γάρ εἰδοί γυνή αὐτός οὗτος ποιέω · μή γάρ ἀδικέω βούλομαι ὁ ξένος , μή γάρ ὡς γυνή ἀφαιρέω · ὡς ἀδελφή μέλλω λαμβάνω οὗτος διαπράσσω , νομίζω καί οὗτος τιμάω αὐτός . οὐ αὐτός ἐγώ εἶπον , ὅτι ᾿Αδελφὴ ἐγώ εἰμί · καί οὗτος ἐγώ εἶπον , ὅτι Αδελφός ἐγώ εἰμί ; τις οὖν ὁ φιλάνθρωπος ἀποστείχω ; καθίημι γιγνώσκω , [ 527 ] ὅτι ἐν καθαρός Καρδία ποιέω οὗτος , ὅτι αὐτός οὗτος ὁ δρᾶμα κατασκέπτομαι , καί ὅτι ἀπατάω ὁ παρά αὐτός λέγω , οὗτος ποιέω · καί διά οὗτος , ἵνα μή διά ὁ ἀπάτη ἐκεῖνος ἁμαρτάνω , ἐρείδω ἐγώ μή ἁμαρτάνω σύ εἰς ἐγώ . μή δή ἀπλόος , ὡς ἐν ὁ τυγχάνω , πρήσκω ὁ ἀνήρ , ἀλλά μανθάνω ὅτι ὁ ἐγώ περιποιέω εἰμί , καί ὁ πολύς ἔχω πρός ἐγώ ὁ οἰκειότης . Ἀκύδως τοίνυν ὁ γυνή ὁ ἀνδρόπῳ , ὅτι προυρητος εἰμί , καί ποιέω περί σύ , καί ζῆσις . ἐκεῖνος · μήv γάρ δείδω ὁ παρά σύ θάνατος , ὁ δρᾶμα οὗτος παρασκευάζω , καί μονοψυχὶ συντρέχω πρός ὁ ὁ Σάρα ὑδρίς · γινώσκω δέ , ὅτι ὁ παρά ἐκεῖνος προσευχή ὁ ζωή σύ παρέχω . εἰμί δέ μή ἀποθνῄσκω , γίγνομαι ὅτι ἀποθνῄσκω σύ , καί πᾶς ὁ σός . οὖον μόνος γάρ αὐτός ὁ Παρακλῆς · ὕφεξις ὁ τιμωρία , ἀλλά καί πᾶς ὁ σός . ἐγείρω δέ Αβιμέλεχ καλέω ὁ παῖς αὐτός , καί λαλέω πᾶς ὁ ῥῆμα εἰς ὁ οὖς αὐτός · εἶτα καλέω καί ὁ ᾿Αδραὰλ . ἐννοέω ἐγώ μή δέτις λοιπός ὁ περιφάνεια εἰσάγω ὁ δίκαιος · πρός ὁ βασιλεύς , ὁ πρό μικρός εὐκαταφρόνητος νομίζω , καί οὐδείς τύπτω οἶδα . μανθάνω λάμπω παρά αὐτός ὁ βασιλεύς ὁ παρά ὁ θεός διά αὐτός εἰς ἐκεῖνος γίγνομαι · εἶπον γάρ αὐτός , τις οὗτος ποιέω ἐγώ ; τίς ἁμαρτάνω εἰς σός , ὅτι ἐπάγω ἐπί ἐγώ καί ἐπί ὁ βασίλειος ἐγώ ἁμαρτία μέγας ; μή γάρ μέχρι ἐγώ , φημί , ἔχω ἵστημι ὁ ὁ τιμωρία · πᾶς ἐγώ ὁ βασίλειος ἄρδην μέλλω ἀφανίζω ἐκ ὁ ἀπάτη ὁ παρά σύ γίγνομαι . τις οὖν ενδίδω ποιέω οὗτος ; τίς ἕνεκα ; τίς ἐννοέω ; τις οὖν ὁ ᾿Αδραὰλ ; ἐναγώνιος , φημί , γίγνομαι , μήποτε διά ὁ ἐν ὁ πόλις σύ κατέχω , οἴομαι ὁ Δίκαιος προσίνω ποιέω , καί μανθάνω αὐτός γυνή ἐγώ γίγνομαι , διά ὁ περί οὗτος ἐπιθυμία ἐγώ ἀναιρέω ἐκχειρήσετε . μή οὖν νομίζω ἐγώ αὐτός ἐφεύω . καί Τῆρ ἀδελφή ἐγώ εἰμί ἐκ ὁ πατήρ , ἀλλά οὐ ἐκ μήτηρ · ἄγω δέ ἐγώ εἰς γυνή . μή τοίνυν καταγελάω ἐγώ . εἰμί γάρ καί ὁ φόβος ὁ θάνατος εἰς ὁ ἀνάγκη ἐγώ οὗτος καθίστημι , καί ὁ δείδω μήποτε διά οὗτος ἐγώ μή ἀποκτείνω , οὗτος ὁ περιοράω , ἀλλά ὅμως οὐδέ οὕτως εἰμί ψεῦδος ὁ παρά ἐγώ εἴρω . οὗτος εἶπον ὁ Δίκαιος , καί ὁ θυμός ὁ βασιλεύς καταμαλάσσω , καί ὁ οἰκεῖος ἀρετή ἐκκαλύπτω , καί ἀποκύω αὐτός διδασκαλία θεοσέβεια · ενιδιχω . αιδουω δέ τοίνυν ὁ βασιλεύς ὁ Δίκαιος ὁ πολύς ἐπαΐω , ὁ οἰκεῖος φιλοτιμία ἀμείβω ὁ πατριάρχης . λανθάνω γάρ , φημί , Αβιμέλεχ χίλιοι δίδραχμα , καί πρόβατον , καί μυεχω , καί παῖς καί παιδίσκη , καί ἀποδίδωμι αὐτός Σάρα ὁ γυνή αὐτός . εἶδον ὁ εὐημέχανον ὁ θεός σοφία ; ὁ γάρ περί ὁ θάνατος δείδω , καί πᾶς ποιέω ὥστε δύναμαι οὗτος διαφεύγω , οὖον μόνος ὁ θάνατος λέγω , ἀλλά καί τοσοῦτος τείνω παρησία , καί περιφανής δορός γίγνομαι . τοιοῦτος γάρ ὁ παρά ὁ θεός · οὖον μόνος ὁ λυπηρός ἐλευθερόω ὁ γενναῖος ἀντέχω πρός ὁ ἔπειμι πειρασμός σπουδάζω , ἀλλά καί τοσοῦτος ἐν αὐτός ὁ λυπηρός παρέχω ὁ Εὐφρόσυνος , [ 528 ] ὡς καί λῆψις αὐτός ἐγώ ἔχω παντελής , καί ἐν πολύς γίγνομαι ὁ ὁ ἀγαθός περιουσία · οὖον γάρ καί ἐπί ὁ Δίκαιος οὗτος γίγνομαι . οὖον μόνος γάρ τοσοῦτος Δωροῦς αὐτός τιμάω , ἀλλά καί ὁ ἐξουσία αὐτός δίδωμι ὁ ἐν ὁ γῆ αὐτός κατοίκιος . ἰδού γάρ , φημί , ὁ γῆ ἐγώ ἐναντίος σύ εἰμί · ὅς ἐάν σύ ἀρέσκω , κατοικέω . Ἐπαλής γάρ μανθάνω ὅτι οὖον ἐκεῖνος ἐγώ ὁ ἐκεῖνος προστυγχάνω ἢ ζωή αὐτός γε εἴρω , ὡς εὐεργέτης λοιπός καί κριδηω ὁ ξένος , ὁ ἀλήτης , ὁ οὐδαμόθεν γνώριμος , οὕτως θεραπεύω ἐφέζομαι . καί γίγνομαι , ἵνιχα πρός χάζω γῆρας ἐλαύνω ᾿Αδραὰλ , βουλωμένος ὁ Ἰσαάκ ὁ ὁ Χαναναῖος συγγένεια ἀπαλλάσσω , ἵνα μή ἐκταδὲν ἄγω γυνή , κλίνω · ὁ οἰκέω ὁ εύνους στερέω , ἐγκαλέω αὐτός περί οὗτος , καί φημί · τίθημι ὁ χείρ σύ ἐπί ὁ μηκάομαι ἐγώ , καί ἐξόμνυμι κύριος ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ , ἵνα μή λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἀπό ὁ θυγάτηρ Χαναναῖος , μετά ὅς ἐγώ κατοικέω ἐν