joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0524.1
τοῦτο ἐκ δύο οὐσιῶν κατεσκεύασεν ἡμᾶς ὁ Θεός , ἵν' , ὅταν μὲν εἰς ἀπόνοιαν ἐπαρθῇς , κατασταλῇ σε τὸ εὐτελὲς τῆς σαρκός · ὅταν δὲ ἀνέξιόν τι καὶ ἀγεννὲς τῆς ὁδοιῆς σοι παρὰ Θεοῦ τιμῆς ἐννοήσῃς , ἀναγάγῃ πρὸς τὸν τῶν οὐρανῶν δυνάμεων ζῆλον ἡ τῆς ψυχῆς εὐγένεια . Μέγα γὰρ ἀγαθὸν τὴν οἰκείαν ἐπισκέπτεσθαι συγγένειαν , καὶ εἰδέναι πόθεν συνεστίκαμεν . Καὶ γὰρ αὕτη ἀρχοῦσα διδασκάλια , ἡ τῆς φύσεως ἐπίσκεψις , πάντα τὰ πάθη κατασταλᾶι δυνάμενη , καὶ ποιήσει γαλήνην ἐν διανοίᾳ . Ἀναλόγεται τὴν φύσιν σου καὶ τὴν κατασκευὴν , καὶ ἀρκεῖ σοι τοῦτο πρὸς τὸ κατεσταλᾶαι διηνεκῶς . Ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ ἀπὸ [ τῆς ] γῆς , ἀλλ' οὐχ εἰδὲν ὅπως ἐπλάσθη · οὐ γὰρ ἔχρην αὐτὸν μάρτυρα παρεινὰ τῶν ἠγούμενων . [ 481 ] ἵνα μὴ ἐπαίρηται κατὰ τοῦ Θεοῦ . Εἰ γὰρ τοσαύτη ταπεινώσει περιβεβλημένος ἐπαίρεται , καὶ ἀγνοεῖ τὸν κτίσαντα , καὶ ἀθετεῖ τὸν πλάσαντα · εἰ ἔλαβε τὸ ὑπὲρ τὴν φύσιν , τίς ἂν ἐχώρησεν αὐτοῦ τῆς ὑπερφαναίας τὴν ἀμετρίαν ; Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς πλάσας τὸν ἄνθρωπον , καὶ δυνάμεις μεγάλας ἐνέθηκε τῷ πλάσματι καὶ ταπεινώσεις πολλάς , ἵνα διὰ μὲν τῆς ἐγκειμένης δυνάμεως ἡ χάρις τοῦ τεχνίτου θαυμάζηται , διὰ δὲ τῆς ταπεινώσεως τὸ φρόνημα τὸ ἀνθρώπινον κατασταλῇται . Ἔδωκεν αὐτῷ γλῶσσαν φθεγγομένην , Θεὸν ὁμολοῦσαν , τὰ δεῖλα ἄδουσαν , ἐξηγουῦσαν τὰ καλὰ τῆς κτίσεως . Διαλέγεται περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς μικρὸν σαρξίων ἢ γλῶττα , οὐδὲ δύο δακτύλων ἔχουσα μέτρον καὶ τι λέγει δακτύλων · οὐδὲ ἄκρον ὀνυχός · ἀλλὰ τὸ ἄκρον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν φθέγγεται περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς . Καὶ ἵνα μὴ νομίζῃ ὅτι μεγάλη τις ἐστὶ , καὶ ὑπὲρ τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἐπαίρεται , πολλάκις καὶ φύματα καὶ τραύματα αὐτῇ περιπλέκεται , ἵνα μάθῃ ὅτι θνητὴ οὖσα περὶ ἀθανάτων λαλεῖ , καὶ ὀφείλει γνωρίζειν , τίς μὲν ἡ τοῦ κρυπτομένου δύναμις , καὶ τίς ἡ ἀσθένεια τοῦ κρυπτόντος . Ἔδωκεν αὐτῷ ὀφθαλμόν , τὴν μικρὰν ἐκείνην κέρχρον , καὶ δι' αὐτῆς καθορᾶν πᾶσαν τὴν κτίσιν . Καὶ ἵνα μὴ περιλαβὼν πᾶσαν τὴν δόξαν τὴν κτίσιν ἐπαίρηται , πολλάκις καὶ ὀφθαλμιαὶ καὶ λήμια καὶ δάκρυα καὶ δσα ὅλοι τὴν ὄψιν ἐπιγεννᾶται · ἵνα ἀπὸ μὲν τῆς ἀσθενείας ἑαυτὸν γνωρίζῃ , ἀπὸ δὲ τῆς δημιουργίας τὸν τεχνίτην ἐκθειάσῃ . Εἰ οὖν τοιαύτην ἀσθένειαν περιφέρων ὁ ἄνθρωπος , οὕτω τῆς ἰδίας εὐτελείας ἐπιλανθάνεται , ὡς καὶ κατὰ Δημιουργοῦ θρασύνεσθαι · εἰ ταύτης πανταλῶς ἀπηλλάκτο τῆς ἀσθενείας , τίς ἂν αὐτὸν ἠνέχεν ἐπαίρόμενον ; Ἐννόησον τινὶ κοινωνεῖς , ἄνθρωπε , ψωσίμενος καὶ πρὸς ἀλαζονείαν ἐπαίρόμενος , καὶ τοῦ ξένου τὴν θεραπείαν ἐπαισχυνόμενος . Καὶ πῶς τοῦτο γένοιτ' ἂν , φησί ; Εἰ γὰρ εὐγενὲς τις εἴη καὶ περιφανὴς καὶ λαμπρὸς καὶ ἐπίσημος , αὐτὸς τοῦ ξένου νίψει τοὺς πόδας · καὶ πῶς οὐκ αἰσχρὸν ; Αἰσχρὸν μέν οὖν τὸ μὴ νίπτειν μᾶλλον ἐστι . Κἂν γὰρ μυριάκις αὐτοῦ τὴν εὐγένειαν ἐπάρῃς καὶ τὴν περιφάνειαν καὶ τὴν λαμπρότητα , τῆς αὐτῆς μετέχει τῶν νιπτομένων φύσεως , καὶ σύνδουλός ἐστι τοῦ θεραπευομένου καὶ ὁμότιμος . Ἐννόησον τὲς τῶν μαθητῶν τοὺς πόδας ἐνῦψ , καὶ παύσαι περὶ εὐγενείας διαλεγόμενος . Τὸ γὰρ μὴ μέγα φρονεῖν ἐπὶ τοῖς οὖσιν , οὐ πρὸς τὰ μέλλοντα μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς τὰ παρόντα ἐπιτιθέδιον . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐπιφθόνου , ὡς ἀνθρώπους πλουτοῦν · ὅταν δὲ καὶ ἀπόνοια προσῇ τούτῳ , διπλοῦς ὁ κρημνὸς γίνεται . Ὁ δὲ μετριάζειν εἰδὼς ὑποτέμενοι τῇ ταπει -
Lemmas: οὗτος ἐκ δύο οὐσία κατασκευάζω ἐγώ ὁ Θεός , ἵνα , ὅταν μέν εἰς ἀπόνοια ἐπαίρω , καταστέλλω σύ ὁ εὐτελής ὁ σάρξ · ὅταν δέ ἀνέξιόν τίς καί ἀγεννής ὁ ὁδόω σύ παρά Θεός τιμή ἐννοέω , ἀνάγω πρός ὁ ὁ οὐρανός δύναμις ζῆλος ὁ ὁ Ψυχή Εὐγένεια . Μέγης γάρ ἀγαθός ὁ οἰκεῖος ἐπισκέπτομαι συγγένεια , καί οἶδα πόθεν συνίστημι . καί γάρ οὗτος ἄρχω διδασκάλια , ὁ ὁ φύσις ἐπίσκεψις , πᾶς ὁ πάθος κατασταλάω δυνάμενος , καί ποιέω γαλήνη ἐν διάνοια . αναλογετης ὁ φύσις σύ καί ὁ κατασκευή , καί ἀρκέω σύ οὗτος πρός ὁ καταστέλλω διηνεκής . πλάσσω ὁ Ἀδάμ ἀπό [ ὁ ] γῆ , ἀλλά οὐ ὁράω ὅπως πλάσσω · οὖον γάρ χρή αὐτός μάρτυς παρεινὰ ὁ ηγούμενος . [ 481 ] ἵνα μή ἐπαίρω κατά ὁ Θεός . εἰμί γάρ τοσοῦτος ταπείνωσις περιβεβλημένος ἐπαίρω , καί ἀγνοέω ὁ κτίζω , καί ἀθετέω ὁ πλάσσω · εἰμί λαμβάνω ὁ ὑπέρ ὁ φύσις , τίς εἄν χωρέω αὐτός ὁ ὑπερφαναίας ὁ ἀμετρία ; Ζεύς οὗτος ὁ θεός πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , καί δύναμις μέγας ἐντίθημι ὁ πλάσμα καί ταπείνωσις πολύς , ἵνα διά μέν ὁ ἔγκειμαι δύναμις ὁ χάρις ὁ τεχνίτης θαυμάζω , διά δέ ὁ ταπείνωσις ὁ φρόνημα ὁ ἀνθρώπινος καταστέλλω . δίδωμι αὐτός γλῶσσα φθέγγομαι , Θεός ομολουω , ὁ δειλός ἀείδω , ἐξηγέομαι ὁ καλός ὁ κτίσις . διαλέγω περί οὐρανός καί γῆ μικρός σαρξίων ἢ γλῶσσα , οὐδέ δύο δάκτυλος ἔχω μέτρον καί τίς λέγω δάκτυλος · οὐδέ ἄκρος ὄνυξ · ἀλλά ὁ ἄκρος ἐκεῖνος ὁ μικρός φθέγγομαι περί οὐρανός καί γῆ . καί ἵνα μή νομίζω ὅτι μέγας τις εἰμί , καί ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ φύσις ἐπαίρω , πολλάκις καί φῦμα καί τραῦμα αὐτός περιπλέκω , ἵνα μανθάνω ὅτι θνητός εἰμί περί ἀθάνατος λαλέω , καί ὀφείλω γνωρίζω , τίς μέν ὁ ὁ κρύπτω δύναμις , καί τίς ὁ ἀσθένεια ὁ κρύπτω . δίδωμι αὐτός ὀφθαλμός , ὁ μικρός ἐκεῖνος χράω , καί διά αὐτός καθοράω πᾶς ὁ κτίσις . καί ἵνα μή περιλαμβάνω πᾶς ὁ δόξα ὁ κτίσις ἐπαίρω , πολλάκις καί ὀφθαλμία καί λημίον καί δάκρυ καί δσοι ὅλος ὁ ὄψις ἐπιγεννάω · ἵνα ἀπό μέν ὁ ἀσθένεια ἑαυτοῦ γνωρίζω , ἀπό δέ ὁ δημιουργία ὁ τεχνίτης εκθειασμός . εἰμί οὖν τοιοῦτος ἀσθένεια περιφέρω ὁ ἄνθρωπος , οὗτος ὁ ἴδιος εὐτέλεια ἐπιλανθάνομαι , ὡς καί κατά Δημιουργός θρασύνω · εἰμί οὗτος πανταλός ἀπαλλάσσω ὁ ἀσθένεια , τίς εἄν αὐτός ἀνέχω ἐπαίρω ; ἐννοέω τις κοινωνέω , ἄνθρωπος , ψάω καί πρός ἀλαζονεία ἐπαίρω , καί ὁ ξένος ὁ θεραπεία ἐπαισχύνω . καί πῶς οὗτος γίγνομαι εἄν , φημί ; εἰμί γάρ εὐγενής τις εἰμί καί περιφανής καί λαμπρός καί ἐπίσημος , αὐτός ὁ ξένος νίζω ὁ πούς · καί πῶς οὐ αἰσχρός ; αἰσχρός μέν οὖν ὁ μή νίζω μᾶλλον εἰμί . κἀν γάρ μυριάκις αὐτός ὁ εὐγένεια ἐπαίρω καί ὁ περιφάνεια καί ὁ λαμπρότης , ὁ αὐτός μετέχω ὁ νίφω φύσις , καί σύνδουλος εἰμί ὁ θεραπεύω καί ὁμότιμος . ἐννοέω τέ ὁ μαθητής ὁ πούς ἐνῦψ , καί παύω περί εὐγένεια διαλέγω . ὁ γάρ μή μέγας φρονέω ἐπί ὁ εἰμί , οὖον πρός ὁ μέλλω μόνος , ἀλλά καί πρός ὁ πάρειμι ἐπιτιθέδιον . οὐδείς γάρ οὕτως ἐπίφθονος , ὡς ἄνθρωπος πλουτέω · ὅταν δέ καί ἀπόνοια πρόσειμι οὗτος , διπλόος ὁ κρημνός γίγνομαι . ὁ δέ μετριάζω εἰδοί ὑποτέμνω ὁ ταπος -