joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0601.2
δικαιον , ἐπειδὴ ἐτρωσεν αὐτὸν ὁ διάβολος . Μὴ τοίνυν ἐπιπλήξῃς ; καὶ σὺ , μηδὲ καταβάλης σεαυτὸν μετ' ἐκείνου . " Ὦς μὲν γὰρ ἂν ἔστηκας , δύνασαι κάκεινον διασῶσαι · ἂν δὲ καὶ σαυτὸν καταρρήξῃς διὰ τοῦ ἀνθυβρίσαι , τὴς ὕβρεως ἀναστήσει λοιπὸν ; ἐκείνους ὁ τρωθείς ; ἀλλ' οὐ δυνήσεται καὶ μενος . " Αλλὰ σὺ ὁ πασῶν μετ' ἐκείνου ; καὶ πῶς , ὁ οὐχ ἀρκεῖσας σεαυτῷ , χεῖρα ὀρέξεις ἑτέρῳ ; " Ἐτρωσεν αὐτὸν ὁ διάβολος · μὴ τρώσῃς καὶ σὺ , ἀλλὰ καὶ τὸ πρότερον ἐκβαλε βέλος . " Ἄν γὰρ οὕτως ἀλλήλους ὁμιλῶμεν , ταχέως ὑμεῖς πάντες ἐσόμεθα · ἂν δὲ κατ' ἀλλήλων καθοπλιζώμεθα , οὐδὲ τοῦ διαβόλου χρειὰ πρὸς τὴν ἡμετέραν ἀπωλείαν . " Αλλ' ἐπαθες πρῶτος κακῶς ; ἀλλ' οὐ τὸ κακῶς παθεῖν ἐστιν ἄθλιον , ἀλλὰ τὸ ποιῆσαι κακῶς . Μὴ γὰρ εἴπης · Οὐδὲν ἐστι κακὸν , ἂν τὸν δεῖνα ὑβρίσω . Διὰ τοῦτο μέγα ἐστι κακόν , ἐπειδὴ οὐδὲν εἶναι δοκεῖ · τὰ γὰρ μηδὲν εἶναι δοκούντα εὐκόλως καὶ καταφρονεῖται , τὰ δὲ καταφρονούμενα καὶ αὐξεται , τὰ δὲ αὐξανόμενα καὶ ἄνιστα γίνεται . Οὐδὲν τοίνυν ἡγῇ τοῦν δεῖνον , τοῦ ἀδελφοῦ κατηγορῶν ; πῶς οὖν καλεῖς ἀδελφόν ; Εἰ δὲ οὐκ ἐστὶ ἀδελφός , πῶς λέγεις ; Πάτερ ἡμῶν ; τὸ γὰρ , ἡμῶν , πολλὸν ἐστὶ προσφώνων σημαντικόν . Οὐ γὰρ δύναται πατέρα καλεῖν τὸν φιλάνθρωπον Θεὸν ὁ τὴν γνῶμην ἔχων θηριώδη τὰς ἀπάνθρωπον · οὐδὲ γὰρ σώζει τοὺς χαρακτήρας τῆς ἐν τῷ ἐπουρανίῳ Πατρὶ ἀγαθότητος , ἀλλ' εἰς τὸ θηριώδες εἶδος ἑαυτὸν μεταμορφοῦται , καὶ τῆς θείκης εὐγενείας ἐξέπασται . " Οταν γὰρ τις σκιρτᾷ μὲν ὡς ταῦρος , λακτίζει δὲ ὡς ὄνος , μνησικακῇ δὲ ὡς κάμηλος , καὶ γαστριμαργῇ μὲν ὡς ἄρκτος , ἀρπάζῃ δὲ ὡς λύκος , πληττῇ δὲ ὡς σκορπίος , ὑποκλινεῖ δὲ ἡ ὡς ἀλώπηξ , χρεωμετεῖ δὲ ἐπὶ γυναιξὶν ὡς ἵππος θηλυμανθής , πῶς δύναται ὁ τοιοῦτος τὴν ὑπὸ πρέπουσαν ἀναπέμψαι φωνήν , καὶ πατέρα ἑαυτοῦ καλεῖν τὸν Θεόν ; Τί οὖν ὀνομαζόμενα χρή τὸν τοιοῦτον ; θηρίον ; " Αλλὰ τὰ θηρία ἐνὶ τοῖσιν τῶν ἐλαττωμάτων κατέχεται · οὗτος δὲ πάντα συναγαγὼν ἐν ἑαυτῷ , καὶ τῆς ἐκείνων ἀλογίας γέγονεν ἀλογώτερος . Τὰ μὲν γὰρ θηρία καλοῖ κατὰ φύσιν ὄντα ἄγρια , ἀνθρωπίνης ἀπολαύσαντα τέχνης , ἡμερα πολλάκις γίνεται · οὗτος δὲ ἄνθρωπος ὤν , καὶ τὴν ἀγριότητα ἐκείνων τὴν κατὰ φύσιν εἰς τὴν ἡμερότητα μεταβάλλων τὴν παρὰ φύσιν , ποίαν ἕξει ἀπολογίαν , τὸν ἑαυτοῦ πρᾳότητα τὴν κατὰ φύσιν εἰς ἀγριότητα ἐξάγον τὴν παρὰ φύσιν , καὶ τὸ μὲν ἄγριον φύσει ποιῶν ἡμέρον , ἑαυτὸν δὲ τὸν ἡμέρον φύσει ποιῶν ἄγριον , καὶ λέοντα μὲν τιθασοῦν καὶ χειροθῆν ποιῶν , τὸν δὲ θυμὸν τὸν ἴδιον λέοντος κατασκευάζων ἀγριώτερον ; Καὶ γὰρ τὸν μὲν λέοντα ἡμεροῖ καὶ ποιεῖ ἄνθρωπον , ἑαυτὸν δὲ περιορᾷ ἐξ ἀνθρώπου γινόμενον λέοντα · καὶ ἐκεῖνον [ 559 ] μὲν τὰς ὑπὲρ φύσιν χαρίζεται , ἑαυτῷ δὲ οὐδὲ τὰ κατὰ φύσιν πορίζειται . Εἰ οὖν οὕτως ὁμοῖοι τῷ Θεῷ , ὡς τοὺς ἀδικοῦσιν εἶναι συγγνωμονικόν τὸν ἀδικοῦμενον · πῶς οὐχ ἂν εἰεν καλοῦσας δεῖνοι οἱ μετὰ ταῦτα πάντα μὴ μόνον αὐτοὺς οὐκ ἀφίεσιν , ἀλλὰ καὶ τὸν Θεὸν ἐπὶ τὴν δμυαν τῶν ἐχθρῶν παρακαλοῦντες , καὶ κατ' αὐτῶν ἐντυχάνοντες ; Τίνα δὲ λοιπὸν ἕξουσι σωτηρίας ἐλπίδα , ὅταν καὶ ἡνίκα ἐξ -
Lemmas: Δίκαιος , ἐπεί τιτρώσκω αὐτός ὁ διάβολος . μή τοίνυν ἐπιπλήσσω ; καί σύ , μηδέ καταβάλλω σαυτοῦ μετά ἐκεῖνος . " οὖς μέν γάρ εἄν ἵστημι , δύναμαι ἐκεῖνος διασῴζω · εἄν δέ καί σαυτοῦ καταρρήγνυμι διά ὁ ἀνθυβρίζω , σής ὕβρις ἀνίστημι λοιπός ; ἐκεῖνος ὁ τιτρώσκω ; ἀλλά οὖον δύναμαι καί μένος . " αλλά σύ ὁ πᾶς μετά ἐκεῖνος ; καί πῶς , ὁ οὐ ἀρκέω σεαυτοῦ , χείρ ὄρεξις ἕτερος ; " τιτρώσκω αὐτός ὁ διάβολος · μή τιτρώσκω καί σύ , ἀλλά καί ὁ πρότερος ἐκβάλλω βέλος . " ἄν γάρ οὕτως ἀλλήλων ὁμιλέω , ταχέως σύ πᾶς εἰμί · εἄν δέ κατά ἀλλήλων καθοπλίζω , οὐδέ ὁ διάβολος χρεία πρός ὁ ἡμέτερος ἀπώλεια . " ἀλλά πάσχω πρῶτος κακῶς ; ἀλλά οὖον ὁ κακῶς πάσχω εἰμί ἄθλιος , ἀλλά ὁ ποιέω κακῶς . μή γάρ εἶπον · οὐδείς εἰμί κακός , εἄν ὁ Δεῖνα ὑβρίζω . Ζεύς οὗτος μέγας εἰμί κακός , ἐπεί οὐδείς εἰμί δοκέω · ὁ γάρ μηδείς εἰμί δοκέω εὐκόλως καί καταφρονέω , ὁ δέ καταφρονέω καί αὐξάνω , ὁ δέ αὐξάνω καί ἀνίστημι γίγνομαι . οὐδείς τοίνυν ἡγέομαι τοῦν δεῖνος , ὁ ἀδελφός κατηγορέω ; πῶς οὖν καλέω ἀδελφός ; εἰμί δέ οὐ εἰμί ἀδελφός , πῶς λέγω ; πατήρ ἐγώ ; ὁ γάρ , ἐγώ , πολύς εἰμί προσφωνέω σημαντικός . οὖον γάρ δύναμαι πατήρ καλέω ὁ φιλάνθρωπον θεός ὁ ὁ γνώμη ἔχω θηριώδης ὁ ἀπάνθρωπος · οὐδέ γάρ σῴζω ὁ χαρακτήρ ὁ ἐν ὁ ἐπουράνιος πατήρ ἀγαθότης , ἀλλά εἰς ὁ θηριώδης εἶδος ἑαυτοῦ μεταμορφόω , καί ὁ θεῖος εὐγένεια ἐξέπασται . " ὅταν γάρ τις σκιρτάω μέν ὡς ταῦρος , λακτίζω δέ ὡς ὄνος , μνησικακέω δέ ὡς κάμηλος , καί γαστριμαργέω μέν ὡς ἄρκτος , ἁρπάζω δέ ὡς λύκος , πλήσσω δέ ὡς σκορπίος , ὑποκλινέω δέ ὁ ὡς ἀλώπηξ , χρεωμετεῖ δέ ἐπί γυνή ὡς ἵππος θηλυμανθής , πῶς δύναμαι ὁ τοιοῦτος ὁ ὑπό πρέπω ἀναπέμπω φωνή , καί πατήρ ἑαυτοῦ καλέω ὁ Θεός ; τις οὖν ὀνομάζω χρή ὁ τοιοῦτος ; θηρίον ; " αλλά ὁ θηρίον ἐν ὅς ὁ ἐλάττωμα κατέχω · οὗτος δέ πᾶς συνάγω ἐν ἑαυτοῦ , καί ὁ ἐκεῖνος ἀλογία γίγνομαι ἄλογος . ὁ μέν γάρ θηρίον καλέω κατά φύσις εἰμί ἄγριος , ἀνθρώπινος ἀπολαύω τέχνη , ἡμέρα πολλάκις γίγνομαι · οὗτος δέ ἄνθρωπος εἰμί , καί ὁ ἀγριότης ἐκεῖνος ὁ κατά φύσις εἰς ὁ ἡμερότης μεταβάλλω ὁ παρά φύσις , ποῖος ἔχω ἀπολογία , ὁ ἑαυτοῦ πραότης ὁ κατά φύσις εἰς ἀγριότης ἐξάγω ὁ παρά φύσις , καί ὁ μέν ἄγριος φύσις ποιέω ἥμερος , ἑαυτοῦ δέ ὁ ἥμερος φύσις ποιέω ἄγριος , καί λέων μέν τιθασσόω καί χειρόω ποιέω , ὁ δέ θυμός ὁ ἴδιος λέων κατασκευάζω ἄγριος ; καί γάρ ὁ μέν λέων ἡμερόω καί ποιέω ἄνθρωπος , ἑαυτοῦ δέ περιοράω ἐκ ἄνθρωπος γίγνομαι λέων · καί ἐκεῖνος [ 559 ] μέν ὁ ὑπέρ φύσις χαρίζομαι , ἑαυτοῦ δέ οὐδέ ὁ κατά φύσις πορίζω . εἰμί οὖν οὕτως ὅμοιος ὁ Θεός , ὡς ὁ ἀδικέω εἰμί συγγνωμονικός ὁ ἀδικέω · πῶς οὐ εἄν ἄγω καλέω δεινός ὁ μετά οὗτος πᾶς μή μόνος αὐτός οὐ ἀφίημι , ἀλλά καί ὁ θεός ἐπί ὁ δμυαν ὁ ἐχθρός παρακαλέω , καί κατά αὐτός ἐντυγχάνω ; τίς δέ λοιπός ἔχω σωτηρία ἐλπίς , ὅταν καί ἡνίκα ἐκ -