joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0693.2
λῆγεις , εἶπέ μοι ; Ἀπ’ αὐτοῦ μὲν τοῦ τρόπου . Οὐ γὰρ ἂν τὸ γυμνὸς καὶ ἀπολὶς καὶ ἔρημος ἐμοῦ τοῦ καθοπλισμένου καὶ τοσαύτης περιβεβλημένου δύναμιν περιγένοιτο , εἰ μὴ τὸν Θεὸν εἶχε μεθ’ ἑαυτοῦ · ὁ δὲ τὸν Θεὸν ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ πάντων ἐστιν ἰσχυρότερος . Εἶδες ὅσα φιλοσοφεῖ μετὰ τὴν ἐπίβουλὴν ὁ Σαοὺλ ; εἶδες πῶς δυνατὸν ἅπασαν ἀποπτύσαι πονηρίαν καὶ μεταβαλεῖν , καὶ πρὸς τὸ βέλτιον ἐπανελθεῖν ; Ἄρα πόσων ἂν εἴη στεφάνων ἄξιο ; καὶ ἕκαστον τῶν ῥημάτων τούτων ὁ Δαυὶδ ; Εἰ γὰρ καὶ τὸ στόμα αὐτοῦ ὀφθείγετο τοῦ Σαοὺλ , ἀλλ’ ἡ τοῦ Δαυὶδ σοφία εἰς τὴν ἐκείνου ταύτα ψυχὴν κατεφύτευσε · φησὶ γοῦν ἐκεῖνος , Ὁμοσά μοι κατὰ τοῦ Κυρίου , ἵνα μὴ ἐξολοθρεύσης τὸ σπέρμα μου ὀπίσω μου , καὶ μὴ ἀφανίσῃς τὸ ὄνομά μου ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός μου . Δέπιν ὁ βασιλεὺς τῷ ἰδίῳ προσάγει λοιπὸν , καὶ ἱκετηρίαν τίθησι τὸ διδάχθαι περιχόμενος , ὑπὲρ τῶν παίδων τῶν ἑαυτοῦ παρακαλῶν τὸν φυλάξα · καὶ ὄρκον ἀπατεῖ , οὐχ ἀπιστῶν τῷ τρόπῳ , ἀλλὰ ἐνοχῶν ὅσα εἰς αὐτὸν εἰργάσατο κακὰ . Ὁμοσά μοι , μὴ ἀφανίσῃς τὸ σπέρμα μου ὀπίσω μου . Ἐπιτροπὸν τῶν πολεμίων καταλαμβάνει τῶν ἑαυτοῦ παίδων , καὶ ταῖς ἐκείνου χερσὶν ἐντίθησι τὰ ἔχοντα · μονοχὼ τῆς δεξιᾶς αὐτῶν · λαβόμενος διὰ τῶν ῥημάτων αὐτῶν , καὶ τὸν Θεὸν μεσίτην εἰσάγων . [ 653 ] Τί οὖν ὁ Δαυὶδ ; Ἄρα χῶν μικρὸν εἰρωνεύσατο πρὸς ταῦτα ; Οὐδαμῶς , ἀλλ’ εὐθέως ἐπένευσε , καὶ τὴν χάριν ἔδωκε , καὶ τελευτήσαντος τοῦ Σαοὺλ , οὐ μόνον οὐχ ἀπέκτεινεν , ἀλλὰ καὶ πλεῖον ἢν ὡμολόγησε , τότε παρέσχεν . Τὸν γὰρ ἔχθρον τοῦ τοῦτο , χωλὸν ὄντα καὶ πεπηρωμένον τὸ σκέλος , εἰς τὴν οἰκίαν εἰσήγαγε τὴν ἑαυτοῦ , καὶ ὁμοτράπεζον ἐποίησε , καὶ τῆς μεγίστης ἡξίωσε τιμῆς · καὶ οὐχ ἡρυθρία οὐδὲ ἐνεκαλύπτετο , οὐδὲ τὴν τράπεζαν ἐνόμιζε κατασχύνειν τὴν βασιλικὴν τῇ πηρώσει τοῦ παιδός , ἀλλ’ ἐκαλλωπίζετο καὶ ἐνηδύνετο μᾶλλον . Τίς γὰρ τῶν συνδειπνοῦντων αὐτῷ ὁρῶν τὸν ἔχθρον τοῦ Σαοὺλ τοῦ τοσαύτα κακὰ ἐργασσαμένου τὸν Δαυὶδ , τοσαύτης ἀπολαύοντα παρ’ αὐτῷ τιμῆς , εἰ καὶ πάντων ὠηρίων ἀγρώτερὸς ἦν , οὐχὶ πρὸς πάντας ἐσπέμπε τοὺς ἔχθροὺς αἰσχυνόμενος καὶ ἔρυθριῶν ; Εἰ γὰρ καὶ ἑτέρωθι αὐτῷ τροφὴν ἐπέταξε , καὶ σιτηρέσιον ὥρισσε τεταγμένον , πολὺ μέγα ἦν · τὸ δὲ καὶ εἰς αὐτὴν αὐτὸν ἀγαγεῖν τὴν τράπεζαν , ὑπερβολὴν ἔχει φιλοσοφίας . Καὶ γὰρ οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων οὐ μόνον ζῶντας ἡμύναντο τοὺς ἔχθροὺς , ἀλλὰ καὶ τελευτησάντων εἰς τοὺς ἐκείνων παῖδας τὴν πρὸς ἐκείνους ἀρχῆσαν ὀργήν . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Δαυὶδ οὕτως , ἀλλὰ καὶ ζῶντα τὸν πολεμίων διετήρησε , καὶ ἀπελθόντος ἐκείνου τὴν περὶ ἐκείνου εὐνοιαν εἰς τοὺς παῖδας ἐπεδείξατο . Τί τοῦτο μακαριώτερον γένοι ; Ἄν ; ὅτι οὐ μόνον τὸν ἔχθρόν ὑπὸ τοὺς πόδας ἰδίων τοὺς ἑαυτοῦ κείμενον αἰχμαλώτου χειρὸν ἔφεισατο , ἀλλὰ καὶ παλιν μετὰ τὴν σωτηρίαν ταύτην ἐπιθέμενον αὐτῷ καὶ ἀνελθεῖν βουλομένον εἰς χεῖρας λαβὼν , καὶ δυναμένους αὐτὸν μετὰ τοῦ στρατοπέδου κατακῆσαι παντός , ἀφῆκε τε ὑγιὴ καὶ σῶον , καὶ συνιδὼν ὡς ἀνήνεκτα νοσεῖ , καὶ τὴς πρὸς αὐτὸν ἔχθρας οὐδαμῶς λήξει ποτὲ , ἐξήγαγεν ἑαυτὸν τῶν ὀφθαλμῶν τῶν ἐκείνου , καὶ παρὰ τοὺς βαρβάρους ἐξ ἑαυτῶν , ἡτιμωμένος , αἰσχυνόμενος , ἐκ πόνου καὶ ταλαιπωρίας τὴν ἄγαν καὶαν ἑαυτῷ πορίζων τροφήν . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἐστὶ τὸ θαυμαστὸν , ἀλλὰ ὅτι καὶ πεσόντα ἀκούσαι ἐπὶ τῆς παρατάξεως , διέρρηξέ τε τὸν χιτῶν ἑαυτοῦ .
Lemmas: λήγω , εἶπον ἐγώ ; ἀπό αὐτός μέν ὁ τρόπος . οὖον γάρ εἄν ὁ γυμνός καί άπολις καί ἐρῆμος ἐγώ ὁ καθοπλίζω καί τοσοῦτος περιβάλλω δύναμις περιγίγνομαι , εἰμί μή ὁ θεός ἔχω μετά ἑαυτοῦ · ὁ δέ ὁ θεός ἔχω μετά ἑαυτοῦ πᾶς εἰμί ἰσχυρός . εἶδον ὅσος φιλοσοφέω μετά ὁ ἐπιβουλή ὁ Σαῦλος ; ὁράω πῶς δυνατός ἅπας ἀποπτύω πονηρία καί μεταβάλλω , καί πρός ὁ ἀγαθός ἐπανέρχομαι ; ἄρας πόσος εἄν εἰμί στέφανος άξιος ; καί ἕκαστος ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ Δαυίδ ; εἰμί γάρ καί ὁ στόμα αὐτός οφθειγομαι ὁ Σαῦλος , ἀλλά ὁ ὁ Δαυίδ σοφία εἰς ὁ ἐκεῖνος οὗτος ψυχή καταφυτεύω · φημί γοῦν ἐκεῖνος , Ὁμοσά ἐγώ κατά ὁ κύριος , ἵνα μή εξολόθρευση ὁ σπέρμα ἐγώ ὀπίσω ἐγώ , καί μή ἀφανίζω ὁ ὄνομα ἐγώ ἐκ ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἐγώ . Δέπιν ὁ βασιλεύς ὁ ἴδιος προσάγω λοιπός , καί ἱκετηρία τίθημι ὁ διδάσκω περιχέω , ὑπέρ ὁ παῖς ὁ ἑαυτοῦ παρακαλέω ὁ φυλάω · καί Ὅρκος ἀπατάω , οὐ ἀπιστέω ὁ τρόπος , ἀλλά ἐνοχή ὅσος εἰς αὐτός ἐργάζομαι κακός . Ὁμοσά ἐγώ , μή ἀφανίζω ὁ σπέρμα ἐγώ ὀπίσω ἐγώ . Ἐπίτροπος ὁ πολέμιος καταλαμβάνω ὁ ἑαυτοῦ παῖς , καί ὁ ἐκεῖνος χείρ ἐντίθημι ὁ ἔχω · μονοχὼ ὁ δεξιός αὐτός · λαμβάνω διά ὁ ῥῆμα αὐτός , καί ὁ θεός μεσίτης εἰσάγω . [ 653 ] τις οὖν ὁ Δαυίδ ; ἄρας χόω μικρός ῥώννυμι πρός οὗτος ; οὐδαμός , ἀλλά εὐθύς ἐπινεύω , καί ὁ χάρις δίδωμι , καί τελευτάω ὁ Σαῦλος , οὖον μόνος οὐ ἀποκτείνω , ἀλλά καί πλείων εἄν ὁμολογέω , τότε παρέχω . ὁ γάρ ἐχθρός ὁ οὗτος , χωλός εἰμί καί πηρόω ὁ σκέλος , εἰς ὁ οἰκίον εἰσάγω ὁ ἑαυτοῦ , καί ὁμοτράπεζος ποιέω , καί ὁ μέγας ἀξιόω τιμή · καί οὐ ἐρυθρίας οὐδέ ἐγκαλύπτω , οὐδέ ὁ τράπεζα νομίζω κατέχω ὁ βασιλικός ὁ πήρωσις ὁ παῖς , ἀλλά καλλωπίζω καί ἐνδύω μᾶλλον . Τῖς γάρ ὁ συνδειπνέω αὐτός ὁράω ὁ ἐχθρός ὁ Σαῦλος ὁ τοσοῦτος κακός ἐργάζομαι ὁ Δαυίδ , τοσοῦτος ἀπολαύω παρά αὐτός τιμή , εἰμί καί πᾶς ὠρίον ἀγρώτερὸς εἰμί , οὐ πρός πᾶς εἰσπέμπω ὁ ἐχθρός αἰσχύνω καί ἐρυθρίας ; εἰμί γάρ καί ἑτέρωθι αὐτός τροφή ἐπιτάσσω , καί σιτηρέσιον ὁρίζω τάσσω , πολύς μέγας εἰμί · ὁ δέ καί εἰς αὐτός αὐτός ἄγω ὁ τράπεζα , ὑπερβολή ἔχω φιλοσοφία . καί γάρ ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος οὖον μόνος ζῶ ἀμύνω ὁ ἐχθρός , ἀλλά καί τελευτάω εἰς ὁ ἐκεῖνος παῖς ὁ πρός ἐκεῖνος ἄρχω ὀργή . ἄλλος οὐ ὁ Δαυίδ οὕτως , ἀλλά καί ζῶ ὁ πολέμιος διατηρέω , καί ἀπέρχομαι ἐκεῖνος ὁ περί ἐκεῖνος εὔνοια εἰς ὁ παῖς ἐπιδείκνυμι . τις οὗτος μακάριος γίγνομαι ; ἄν ; ὅτι οὖον μόνος ὁ ἐχθρός ὑπό ὁ πούς ἴδιος ὁ ἑαυτοῦ κεῖμαι αἰχμάλωτος χείρων φείδομαι , ἀλλά καί πάλιν μετά ὁ σωτηρία οὗτος ἐπιτίθημι αὐτός καί ἀνέρχομαι βούλομαι εἰς χείρ λαμβάνω , καί δύναμαι αὐτός μετά ὁ στρατόπεδον κατακάω πᾶς , ἀφίημι τε ὑγιής καί σῶς , καί σύν-εἶδον ὡς ἀναφέρω νοσέω , καί σής πρός αὐτός ἔχθρα οὐδαμῶς λήγω ποτέ , ἐξάγω ἑαυτοῦ ὁ ὀφθαλμός ὁ ἐκεῖνος , καί παρά ὁ βάρβαρος ἐκ ἑαυτοῦ , ἀτιμάω , αἰσχύνω , ἐκ πόνος καί ταλαιπωρία ὁ ἄγαν κάια ἑαυτοῦ πορίζω τροφή . καί οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ θαυμαστός , ἀλλά ὅτι καί πίπτω ἀκούω ἐπί ὁ παράταξις , διαρρήγνυμι τε ὁ χιτών ἑαυτοῦ .