joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0500.1
πρόθεσιν · οὐχ ὑπὸ τοῦ Θεοῦ κειμένου , ὡς ἡ Γραφὴ μαρτυρεῖ , λέγουσα · Τὸν Ἰακὼβ ἠγάπησα , τὸν δὲ Ἠσαὺ ἐμίσησα · Εἰ τοίνυν πόρνος καὶ ἀδελφονόμος καὶ βέβηλος καὶ μισούμενος , διὰ τί μὴ ἀφανίζεται ; διὰ τί μὴ ἐκκόπτεται ; διὰ τί παραχέω ; μὴ τὴν προἔχουσαν τιμωρίαν οὐ δέχεται ; Διὰ τί · καλῶν ὡς ἀληθῶς , ἀδελφοί , τὴν αἰτίαν εἰπεῖν . Εἰ ἐξασώπ · μέγιστον καρπὸν δικαιοσύνης ὁ κόσμος ἀπολύει · καὶ ὁποῖον ἄκουε . Ἠσαὺ ἐγέννησε τὸν Ῥαγουήλ , Ῥαγουήλ τὸν Ζαρά , Ζαρά τὸν Ἰῶβ . Ὅρᾳ ; πηλίκον ὑπομονῆς ἄνθος ἠφανίζετο , εἰ προλαβὼν ὁ Θεὸς δίχην ἀπήτησε τὴν βίαν ; Μὴδεὶς τοίνυν ἐν κακίᾳ ὤν , ἀπογινοσκέτω · μηδεὶς ἐν ἀρετῇ ὤν , νυστάζετω . Μὴτε οὖτος θαρρεῖτω · πολλὰκις γὰρ αὐτὸν καὶ ἡ πόρνη παρελεύσεται , μήτε ἐκεῖνος ἀπεγινοσκέτω · δυνατὸν γὰρ αὐτῷ καὶ τοὺς πρώτους παραλαβεῖν . Ὅταν γὰρ ἐπανέλθῃμεν εἰς τὴν σφοδρὰν ἀγάπην τοῦ Θεοῦ , οὐ μέμνηται τῶν προτέρων . Οὐχ ἔστιν ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός · οὐ γὰρ διειδίζει τὰ παρελθόντα , οὐδὲ λέγει · [ 437 ] Διὰ τί τοσοῦτον ἀπελείφθης χρόνον · ἂν μετανοήσωμεν · ἀλλὰ ἀγαπᾷ , ὅτε , ἂν προσέλθωμεν , μόνον ὡς χερὶ προσελθόντες . Τί γὰρ τοῦ Μανασσὴ χειρὸν · τί δὲ τοῦ Σολομῶντος ; μακρῶτερων · Ἀλλ’ ὁ μὲν ἠδυνήθη τὸν Θεὸν ἐξελιώσασθαι , ὁ δὲ ἀπανυστάξας ἔπεσε . Διὰ τοῦτο καὶ Ἠσαὺ οὐκ ἔτυχε συγγνώμης , ὅτι οὐ μετανόησεν ὡς ἐχρῆν · τὰ γὰρ δάκρυα οὐκ ἦν μετανοίας , ἀλλὰ ἐπηρείας καὶ θυμοῦ . Μετανόησε καὶ Ἰούδας , ἀπτήσας γὰρ . Εἰ δὲ μετάνοιαν ἀκριβῆ θέλεις ἰδεῖν , ἀκούσον τὴν τοῦ Πέτρου μετάνοιαν μετὰ τὴν ἀρνησιν . Ἐπειδὴ γὰρ εἰκὸς ἦν αὐτὸν μέγα φρονεῖν , συνειδὼς ἑαυτῷ , ὅτι μᾶλλον τῶν ἄλλων ἀγάπη τὸν Χριστόν , διὰ τοῦτο ἐξελάθων ἑαυτὸν ἐκλαυσε πυκνῶς · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ μυρίους ταυτὸν παρενέλαβε μετὰ ταῦτα κινδύνους . Μετανόησε καὶ ὁ πατριάρχης Δαυὶδ , οὕτω λέγων · Λούσω καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου , ἐν δάκρυσι μου τὴν στρωμνὴν μου βρέξω · καὶ τὴν πάλαι γεγενημένην ἁμαρτίαν , μετὰ τοσαῦτα ἔτη , μετὰ τοσαύτας γενεάς , ὡς νεωστὶ συμβεβῆσαν ἐπένθει . Τὸν γὰρ μετανοοῦντα οὐκ ὀργίζεται · χερὶ οὐδὲ ἀγριαίνειν , ἀλλὰ συντρίβεσθαι ὡς κατεγνωσμένον , ὡς οὐκ ἔχοντα παρῆρσιν , ὡς καταδεδικασμένον , ὡς ἀπὸ λείους σωθῆναι ὀφείλοντα μόνον , ὡς ἀγνώμονα περὶ τὸν εὐεργέτην φανέντα καὶ ἀδόκιμον καὶ μυρίων κολάσεων ἀξίον Μήτε οὖν ὁ ἐπὶ τῆς σκηνῆς ἀπογινοσκέτω , μήτε ὁ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ θαρρεῖτω · πρὸς μὲν γὰρ τοῦτόν φησιν ὁ Θεός , Ὁ δοκῶν ἑστᾶναι , βλέπετω μὴ πέσῃ · πρὸς δὲ ἐκεῖνον , Μὴ ὁ πᾶσων οὐκ ἀνίσταται ; Οὕτως μὲν γὰρ φυλάξει δεῖται , ὅπερ ἔχει , ἐκεῖνος δὲ , γενέσθαι ὅπερ οὐκ ἔστιν · οὗτος διατηρήσαι τὴν ὑγίειαν , ἐκεῖνος τῆς ἀρρώστιας ἀπαλλαγῆναι · κάμνει γὰρ . Πρὸς μὲν οὖν ἐκεῖνον φησιν , Ἰδε , ὑγιὴς τέγεται , μηκέτι ἀμάρτανε , ἵνα μὴ χειρὸν τί σοι τένηται · πρὸς δὲ τοῦτον , Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι ; ἑτερθεὶς ἄρον τὸν κρεβάτατόν σου , καὶ ἔπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου . Κἂν γὰρ τριακονταοκτὼ ἔτη ἔχης , ὡς ὁ παράλυτος ἐκεῖνος , σπουδάζων δὲ γενέσθαι ὑγιής , οὐδεὶς ὁ κυλίων · μόνον θέλησον διαναστῆναι · ἀμαὶ μόνον τῆς ἔχει φερούσης ὀδοῦ , καὶ προθύμως ταχέως · μὴ τὰς θύρας ἀποκλείσῃς , μὴ τὴν εἴσοδον φράσῃς . Βραχὺς ὁ παρὼν καιρός , ὀλίγος ὁ πόνος · εἰ δὲ καὶ πολὺς
Lemmas: πρόθεσις · οὐ ὑπό ὁ Θεός κεῖμαι , ὡς ὁ γραφή μαρτυρέω , λέγω · ὁ Ἰακώβ ἀγαπάω , ὁ δέ Ἠσαύς μισέω · εἰμί τοίνυν πόρνος καί ἀδελφονόμος καί βέβηλος καί μισέω , διά τίς μή ἀφανίζω ; διά τίς μή ἐκκόπτω ; διά τίς παραχέω ; μή ὁ προέχω τιμωρία οὖον δέχομαι ; Ζεύς τίς · καλός ὡς ἀληθής , ἀδελφός , ὁ αἴτιος εἶπον . εἰμί ἐξασώπ · μέγας καρπός δικαιοσύνη ὁ κόσμος ἀπολύω · καί ὁποῖος ἀκούω . Ἠσαύς γεννάω ὁ Ῥαγουήλ , Ῥαγουήλ ὁ Ζαρά , Ζαρά ὁ Ἰώβ . ὁράω ; πηλίκος ὑπομονή ἄνθος ἀφανίζω , εἰμί προλαμβάνω ὁ θεός διχάω ἀπαιτέω ὁ βία ; μηδείς τοίνυν ἐν κακία εἰμί , ἀπογιγνώσκω · μηδείς ἐν ἀρετή εἰμί , νυστάζω . μήτε οὗτος θαρσέω · πολλάκις γάρ αὐτός καί ὁ πόρνη παρέρχομαι , μήτε ἐκεῖνος ἀπογίγνομαι · δυνατός γάρ αὐτός καί ὁ πρῶτος παραλαμβάνω . ὅταν γάρ ἐπανέρχομαι εἰς ὁ σφοδρός ἀγάπη ὁ Θεός , οὖον μιμνήσκω ὁ πρότερος . οὐχ εἰμί ὡς ἄνθρωπος ὁ Θεός · οὖον γάρ διειδιζω ὁ παρέρχομαι , οὐδέ λέγω · [ 437 ] Ζεύς τίς τοσοῦτος ἀπολείπω χρόνος · εἄν μετανοέω · ἀλλά ἀγαπάω , ὅτε , εἄν προσέρχομαι , μόνος ὡς χείρ προσέρχομαι . τις γάρ ὁ Μανασσῆς χείρων · τίς δέ ὁ Σολομών ; μακρός · ἀλλά ὁ μέν δύναμαι ὁ θεός ἐξέρχομαι , ὁ δέ απανυσταζω πίπτω . Ζεύς οὗτος καί Ἠσαύς οὐ τυγχάνω συγγνώμη , ὅτι οὖον μετανοώ ὡς χρή · ὁ γάρ δάκρυ οὐ εἰμί μετάνοια , ἀλλά ἐπήρεια καί θυμός . μετανοώ καί Ἰούδας , ἀπατάω γάρ . εἰμί δέ μετάνοια ἀκριβής ἐθέλω ὁράω , ἀκούω ὁ ὁ Πέτρος μετάνοια μετά ὁ ἄρνησις . ἐπεί γάρ εἰκός εἰμί αὐτός μέγας φρονέω , σύνοιδα ἑαυτοῦ , ὅτι μᾶλλον ὁ ἄλλος ἀγάπη ὁ Χριστός , διά οὗτος ἐξελαύνω ἑαυτοῦ καλέω πυκνός · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί μυρίος τατός παρενέλαβε μετά οὗτος κίνδυνος . μετανοώ καί ὁ πατριάρχης Δαυίδ , οὗτος λέγω · λούω κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ , ἐν δάκρυ ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω · καί ὁ πάλαι γίγνομαι ἁμαρτία , μετά τοσοῦτος ἔτος , μετά τοσοῦτος γενεά , ὡς νεωστί συμβαίνω πενθέω . ὁ γάρ μετανοέω οὐ ὀργίζω · χείρ οὐδέ ἀγριαίνω , ἀλλά συντρίβω ὡς καταγιγνώσκω , ὡς οὐ ἔχω παρῆρσιν , ὡς καταδικάζω , ὡς ἀπό λεῖος σῴζω ὀφείλω μόνος , ὡς ἀγνώμων περί ὁ εὐεργέτης φαίνω καί ἀδόκιμος καί μυρίος κόλασις ἄξιος μήτε οὖν ὁ ἐπί ὁ σκηνή ἀπογιγνώσκω , μήτε ὁ ἐν ὁ ἐκκλησία θαρσέω · πρός μέν γάρ οὗτος φημί ὁ Θεός , ὁ δοκέω ἵστημι , βλέπω μή πίπτω · πρός δέ ἐκεῖνος , μή ὁ πάσσω οὐ ἀνίστημι ; οὕτως μέν γάρ φυλάσσω δήω , ὅσπερ ἔχω , ἐκεῖνος δέ , γίγνομαι ὅσπερ οὐ εἰμί · οὗτος διατηρέω ὁ ὑγίεια , ἐκεῖνος ὁ αρρώστια ἀπαλλάσσω · κάμνω γάρ . πρός μέν οὖν ἐκεῖνος φημί , μάργηλις , ὑγιής τέγγω , μηκέτι ἁμαρτάνω , ἵνα μή χείρων τίς σύ τένω · πρός δέ οὗτος , ἐθέλω ὑγιής γίγνομαι ; ἑτερθεὶς ἄρον ὁ κρεβάτατόν σύ , καί ἐπάγω εἰς ὁ οἶκος σύ . κἀν γάρ τριακονταοκτώʹ ἔτος ἔχης , ὡς ὁ παράλυτος ἐκεῖνος , σπουδάζω δέ γίγνομαι ὑγιής , οὐδείς ὁ κυλίω · μόνος ἐθέλω διανίσταμαι · ἡμέτερος μόνος ὁ ἔχω φέρω οὐδός , καί προθύμως ταχέως · μή ὁ θύρα ἀποκλείω , μή ὁ εἴσοδος φράζω . βραχύς ὁ πάρειμι καιρός , ὀλίγος ὁ πόνος · εἰμί δέ καί πολύς