joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0674.2
οὐδὲ δυσχεραίνει , οὐδὲ ἐξαρπάζεις τοῦ χαλεπωτάτου θηρίου τὸν υἱόν ; καὶ ποίας ταύτῃ φιλανθρωπίας ; Πῶς γὰρ οὐκ ἄτοπον , ὅταν μὴν οὐδὲ δαιμόνιος ἐνεργήται σοι ὁ υἱός , πρὸς πάντας τοὺς ἁγίους τρέχει , καὶ τοὺς ἐν ταῖς κορυφαῖς τῶν ὀρέων ἐνοχλεῖ , ὥστε αὐτὸν τῆς μανίας ἀπαλλάξαι ἐκείνη ; ἁμαρτίας δὲ , ἡ πάντως δαιμόνιος ἐστὶ χαλεπωτέρα , συνεχῶς ἐνοχλούσης , οὐδὲν πλὴν ποιεῖς ; Καίτοι τὸ μὲν παρὰ δαιμόνιος ἐνοχλεῖσθαι χαλεπὸν ἴσως · οὐ γὰρ πᾶς γένναν ἐμβαλεῖν τὸ δαιμόνιον δύναται πάντως · ἀλλ’ ἂν νήφωμεν , καὶ στεφάνους ἡμῖν ὁ πειρασμὸς οὗτος οὐσι λαμπροὺς καὶ περιφανεῖς , ὅταν εὐχαρίστως φέρωμεν τὰς τοιαύτας τῆς πειρασίας · τὸν δὲ ἁμαρτία συζῶντα ἀμήχανον σωθῆναι ποτε , ἀλλ’ ἀνάγκη πάντως καὶ ἐνταῦθα ὑπονεῖσθαι εἶναι , καὶ ἀπελθόντα ἔχει ἀθάνατα πάλιν χολάζεσθαι . Τί δὲ καὶ ἀπολογίαν λοιπόν ; Οὐ καταφρονεῖ σοι , φησίν , ἐξ ἀρχῆς τὸν παῖδα ; ἐπίστησαι δὲ αὐτῷ διδάσκαλον καὶ προστάτην καὶ κηδεμόνα καὶ ἄρχοντα ; [ 634 ] οὐ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ πᾶσαν φέρων εἰς τὰς σὰς ἐνθέα χεῖρας ; οὐχ ἀπαλὸν ὄντα διαπλάττειν ἐκλείπει καὶ ρυθμίζειν ; ποίαν οὖν ἔχεις συγγνώμην , εἰ περιιδὼς αὐτὸν ἀποκρίνεται ; Τί γὰρ ἂν εἴποις ; ὅτι δυσήνεις ἐστὶ καὶ τραχύς ; ἀλλ’ ἐξ ἀρχῆς ἴδει σε ταῦτα πάντα δρῶντα , ἦς εὐήνεις ἦν καὶ κομιδῇ νέος , χαλινόν , μετὰ ἀκριβείας ἐθεῖν , πρὸς τὰ δόντα ρυθμίζειν , καλίζειν αὐτοῦ τὰ κινήματα τῆς ψυχῆς , ἵτε εὐκολώτερα ἡ ἐργασία · τότε τὰς ἀκάνθας ἐκτεμεῖν ἴδει , ἦς ἀπαλωτέρας οὖσης τῆς ἡλικίας εὐκολώτερον ἀνεσπώτο · καὶ οὐκ ἂν ἀμαλούμενα τὰ πάθη καὶ αὐξανόμενα δυσκατέργαστα γέγονεν . Τίνα οὖν ἀπολογίαν ἔχουσα ἐν εἴπειν , ὅταν ὁ Θεὸς μὲν , ἐπειδὰν παρ’ αὐτῶν ἡμεῖς ὑβριζώμεθα , μηδὲ τῆς ζωῆς αὐτῶν φειδεται · Ὁ μὲν γὰρ κατελογοῦν πατέρας ἡ μητέρα , φησὶ , θανάτῳ τελευτάτω · ἡμεῖς δὲ ὑβριζόμενοι αὐτοῦ παρ’ αὐτῶν , μηδ’ ἀγανακτεῖν αὐτοὺς ὑπομένωμεν ; Ἐγώ , φησίν , οὐδὰ ἀποκτεῖναι παραιτοῦμαι · τὸν ὑβρίζοντά σε · σὺ δὲ οὐδὲ ῥήματι λυπεῖν ἀνέχῃ τὸν τοὺς ἐμοὺς καταπατοῦντα νόμους ; καὶ ποῦ ταῦτα συγγνώμης ἔξια ; Μὴ τοίνυν τῶν παίδων ἀμελώμεν , εἰδότες ὅτι τῶν κατὰ Θεὸν αὐτοὺς εὖ διακειμένων , καὶ κατὰ τὸν παρὸν βίον ἔσονται εὐδόκιμοι καὶ λαμπροί . Τὸν γὰρ ἀρετῇ συζῶντα καὶ ἐπιεικείᾳ , πάντες αἰδοῦνται καὶ τιμῶσι , κἂν ἀπάντων πενιέστερος ἦ · ὡςπεροὺν τὸν πονηρὸν ἀποστρέφονται καὶ μισοῦσι , κἂν εὐπρόσων ἦ καὶ πλούσιος · οἱ γὰρ τῶν παίδων ἀμελοῦντες , κἂν τὰ ἄλλα ὅσιν ἐπισκεῖς καὶ μέτριοι , διὰ ταύτην τὴν ἁμαρτίαν τὴν ἰσχάτην ὑποστρέφονται δίκην . Εἰ δὲ βούλεσθε γνῶναι σαφῶς , ὅτι κἂν τὰ ἡμέτερα ἡμῖν ἀπαντα καλῶς ἢ διψυχῶν , τὴς δὲ τῶν παίδων ἀμελῶντων σωτηρίας , τὴν ἰσχάτην τίσομεν δίκην , προσέχετε μετὰ ἀκριβείας τοῖς λεγομένοις · Ἱερεὺς τις ἦν παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις , μέτριος ἄνθρωπος καὶ ἐπιεικής · Ἡλεῖ τοῦτο δνομα ἦν · οὗτος γίνεται δύο παιδῶν πατήρ · οὐδ’ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ κακίαν βαδίζοντας , οὐδὲ κατεῖχεν οὐδὲ ἐκώλυεν , μᾶλλον δὲ κατεῖχε μὲν καὶ ἐκώλυεν , οὐ μετὰ πάσης δὲ ἐποιεῖ τοῦτο σπουδῆς · τιμωρίαν μὲν οὐκ ἐπετίθει , λόγοις δὲ καὶ παραίνεσεσιν ἐπειροῦτο τῆς πονηρίας ταύτης ἀπάγειν αὐτούς · καὶ τοιαῦτα πρὸς αὐτοὺς συνηγῶς ἔλεγεν ῥήματα · Μὴ , τέκνα , μὴ ποιεῖτε οὕτως , δεῖ οὐκ ἀγαθὴ ἡ ἄκοη , ἥν ἐγὼ ἀκούω περὶ ὑμῶν . Καίτοι ἴκανά μὲν καὶ ταῦτα αὐτοῖς ἀναγκάσθαι τὰ ῥήματα · ἀλλ’ ὅμως , ἐπειδὴ μὴ τὸ πᾶν ὡς ἐχρὴν ἐπεδείξατο , ἑαυτὸν τε καλέσας ἐξεποιήσατο τὸν Θεόν · καὶ φεισάμενος αὐτοῦ τῶν παίδων ἀχρίως , μετὰ τῶν παίδων καὶ τὴν ἑαυτοῦ προσπατᾷ σωτηρίαν . Καὶ -
Lemmas: οὐδέ δυσχεραίνω , οὐδέ ἐξαρπάζω ὁ χαλεπός θηρίον ὁ υἱός ; καί Ποίας οὗτος φιλανθρωπία ; Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , ὅταν μήv οὐδέ δαιμόνιος ἐνεργέω σύ ὁ υἱός , πρός πᾶς ὁ ἅγιος τρέχω , καί ὁ ἐν ὁ κορυφή ὁ ὄρος ἐνοχλέω , ὥστε αὐτός ὁ μανία ἀπαλλάσσω ἐκεῖνος ; ἁμαρτία δέ , ὁ πάντως δαιμόνιος εἰμί χαλεπός , συνεχῶς ἐνοχλέω , οὐδείς πλήν ποιέω ; καίτοι ὁ μέν παρά δαιμόνιος ἐνοχλέω χαλεπός ἴσως · οὖον γάρ πᾶς γέννα ἐμβάλλω ὁ δαιμόνιον δύναμαι πάντως · ἀλλά εἄν νήφω , καί στέφανος ἐγώ ὁ πειρασμός οὗτος οὐ λαμπρός καί περιφανής , ὅταν εὐχάριστος φέρω ὁ τοιοῦτος ὁ πειρασία · ὁ δέ ἁμαρτία συζάω ἀμήχανος σῴζω ποτός , ἀλλά ἀνάγκη πάντως καί ἐνταῦθα ὑπονέω εἰμί , καί ἀπέρχομαι ἔχω ἀθάνατος πάλιν χολαζομαι . τις δέ καί ἀπολογία λοιπός ; οὖον καταφρονέω σύ , φημί , ἐκ ἀρχή ὁ παῖς ; ἐφίστημι δέ αὐτός διδάσκαλος καί προστάτης καί κηδεμών καί ἄρχω ; [ 634 ] οὖον ὁ ἐξουσία αὐτός πᾶς φέρω εἰς ὁ σός ἔνθεος χείρ ; οὐ ἁπαλός εἰμί διαπλάσσω ἐκλείπω καί ῥυθμίζω ; ποῖος οὖν ἔχω συγγνώμη , εἰμί περιοράω αὐτός ἀποκρίνω ; τις γάρ εἄν εἶπον ; ὅτι δυσήνεις εἰμί καί τραχύς ; ἀλλά ἐκ ἀρχή ἶδος σύ οὗτος πᾶς δράω , εἰμί ὑηνεύς εἰμί καί κομιδή νέος , χαλινός , μετά ἀκρίβεια ἐθεῖν , πρός ὁ δίδωμι ῥυθμίζω , καλίζομαι αὐτός ὁ κίνημα ὁ Ψυχή , ἄθεμ-ις εὔκολος ὁ ἐργασία · τότε ὁ ἄκανθα ἐκτέμνω ἶδος , εἰμί ἀπαλός εἰμί ὁ ἡλικία εὔκολος ἀνασπάω · καί οὐ εἄν ἀμαλόω ὁ πάθος καί αὐξάνω δυσκατέργαστος γίγνομαι . τίς οὖν ἀπολογία ἔχω ἐν εἶπον , ὅταν ὁ θεός μέν , ἐπειδάν παρά αὐτός ἐγώ ὑβρίζω , μηδέ ὁ ζωή αὐτός φείδομαι · ὁ μέν γάρ καταλογέω πατήρ ὁ μήτηρ , φημί , θάνατος τελευτάω · ἐγώ δέ ὑβρίζω αὐτός παρά αὐτός , μηδέ ἀγανακτέω αὐτός ὑπομένω ; ἐγώ , φημί , οὐδή ἀποκτείνω παραιτέομαι · ὁ ὑβρίζω σύ · σύ δέ οὐδέ ῥῆμα λυπέω ἀνέχω ὁ ὁ ἐμός καταπατέω νόμος ; καί ποῦ οὗτος συγγνώμη ἐξά ; μή τοίνυν ὁ παῖς ἀμελέω , οἶδα ὅτι ὁ κατά θεός αὐτός εὕω διάκειμαι , καί κατά ὁ πάρειμι βίος εἰμί εὐδόκιμος καί λαμπρός . ὁ γάρ ἀρετή συζάω καί ἐπιείκεια , πᾶς αἰδέομαι καί τιμάω , κἀν ἀπαντάω πενιέστερος εἰμί · ὡςπεροὺν ὁ πονηρός ἀποστρέφω καί μισέω , κἀν ευπροσειμι εἰμί καί πλούσιος · ὁ γάρ ὁ παῖς ἀμελέω , κἀν ὁ ἄλλος αἵμων επισκω καί μέτριος , διά οὗτος ὁ ἁμαρτία ὁ ἰσχάτη ὑποστρέφω δίκη . εἰμί δέ βούλομαι γιγνώσκω σαφῶς , ὅτι κἀν ὁ ἡμέτερος ἐγώ ἅπας καλῶς ἢ διψυχη , σής δέ ὁ παῖς ἀμελέω σωτηρία , ὁ ἰσχάτη τίνω δίκη , προσέχω μετά ἀκρίβεια ὁ λέγω · Ἱερεύς τις εἰμί παρά ὁ Ἰουδαῖος , μέτριος ἄνθρωπος καί ἐπιεικής · Ἡλί οὗτος δνομα εἰμί · οὗτος γίγνομαι δύο παῖς πατήρ · οὐδέ ὁράω αὐτός ἐπί κακία βαδίζω , οὐδέ κατέχω οὐδέ κωλύω , μᾶλλον δέ κατέχω μέν καί κωλύω , οὖον μετά πᾶς δέ ποιέω οὗτος σπουδή · τιμωρία μέν οὐ ἐπιτίθημι , λόγος δέ καί παραίνεσις ἐπιλέγω ὁ πονηρία οὗτος ἀπάγω αὐτός · καί τοιοῦτος πρός αὐτός συνηγῶς λέγω ῥῆμα · μή , τέκνον , μή ποιέω οὕτως , δεῖ οὐ ἀγαθός ὁ ἀκοή , ὅς ἐγώ ἀκούω περί σύ . καίτοι ἱκανός μέν καί οὗτος αὐτός ἀναγκάζω ὁ ῥῆμα · ἀλλά ὅμως , ἐπεί μή ὁ πᾶς ὡς χρή ἐπιδείκνυμι , ἑαυτοῦ τε καλέω ἐκποιέω ὁ Θεός · καί φείδομαι αὐτός ὁ παῖς ἀκριάω , μετά ὁ παῖς καί ὁ ἑαυτοῦ πρόσφατος σωτηρία . καί -