joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0507.1
σου χάρις ἡν , τίνος δ' ἂν Ἕλας μισθὸν , εἰ μὴ ἐπίποδτι Ὡ δύναμαι σωθῆναι , ἐὰν μὴ ἀποτάξωμαι γυναιξί , νον τὸ πρᾶγμα ἦν ; Καὶ γὰρ πολλοὺς ἐχωδεῖσα φύσει ἐὰν μὴ ἀποτάξωμαι παιδίοις , ἐὰν μὴ ἀποτάξωμαι τὸ μὴ γυναιξὶ γυναιξὶ μισοῦντας · τοὺς τοὺς οὖν σώφροπράγμασι ; μὴ γὰρ κάλυμμα ὁ γάμος ; βοηθὸς σοι δένας καλίζομεν ἢ στεφανώσομεν ; Οὐδαμῶς · σωφροδοσαι ἡ γυνή · μὴ γὰρ ἐπίβουλος ; Οὐχὶ φαῦλος ὁ γάσύνη γὰρ ἐστὶν ἐγκράτεια , καὶ τὸ μαχομένων περιμος , ἀλλὰ κακὸν ἡ πορνεία . Ἐγὼ τῷ ἐμῷ κινδύνῳ γενέσθαι τῶν ἡδονῶν . Πολλαχῇ γὰρ ἡμῶν τὴν διάἐγγυῶμαι σοι τὴν σωτηρίαν . Εἰ δὲ φαῦλός ἐστι , μὴ νοιαν κύματα καταλαμβάνει παθῶν , τῶν θαλαττίων προφασίζου · καὶ γὰρ ἡ γυνὴ τοῦ Ἰῶδ πονηρὰ ἦν καὶ ἀγρωτέρων , καὶ πολλὴν αὐτὴ ἐμποιούσῃ τὴν σύγχυφαῦλη , καὶ βλασφημεῖν αὐτῷ συνεβούλευε . Τί οὖν ; σιν · Ἄλλ' ὁ μὲν ῥόθυμος καὶ κατημελημένος , ἀρχοἔσσειε τὸν πύργον ; κατήγαγε τὸν ἀδάμαντα ; περιμένου τοῦ χειμῶνος , εὐθὺς θορυβεῖται , ταράττεται , εγένετο τῆς πέτρας ; Οὐδαμῶς · ἀλλ' ἐκείνη προσκλονεῖται , περιορᾷ γινομένη ὑποδρύχου τὴν ψυχὴν έκρουσε , καὶ ὁ πύργος ἀσφαλέστερος ἐγένετο · ὁ καρπὸς ὑπὸ τῶν παθῶν , καὶ ναυάγιον ὑπομένουσα · ὁ δὲ καρἐτρυγήθη , καὶ τὸ δένδρον οὐκ ἐκαλεύθη · τὰ φύλλα περὸς καὶ νεανίας , καθάπερ κυβερνήτην ἐπὶ τῶν οἴαἔπεσε , καὶ ἡ ρίζα ἐμείνεν ἀσάλευτος . Ὦσπερ οὖν κων , οὕτω τὸν λογισμὸν ἐπάνω τῶν παθῶν καθίσας , κυβερνήτης ἐν λιμένι ναυάγιον ἐργαζόμενος οὐχ ἂν οὐ πρότερον ἀφίσταται πάντα ποιῶν , ἕως ἂν κατευτύχῃ συγγνώμης τινός , οὕτως οὐδ' ἄνθρωπος μετὰ θῇν τὸ σκάφος · πρὸς τὸν εὐθὺν τῆς φιλοσοφίας λιτὴν ἀσφάλειαν τὴν ἀπὸ τοῦ γάμου τοὺς ἕτερους διμένα . Μὴ δὲ καταμαλάττωμεν ἡμῶν τὴν ἰσχὺν μετὰ ορύττων γάμους , ἢ γυναῖκα ἠντιναοὺν περιέμενος ἐκπτόψαν μετὰ τὰ νεῦρα ταῖς τῶν γυναικῶν ὁμιλίαις . δρῶν , οὐχ ἂν τύχοι τινὸς ἀπολογίας , οὔτε παρὰ ἄνΚαὶ γὰρ ἄρατος καὶ πολλὴ ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν ἐντεύθρώποις , οὔτε παρὰ Θεῷ , κἂν μυριάδας τὴν τῆς φύθεν εἰσρεῖ κακία . Τί γάρ , εἰ καὶ μὴ αἰσθανόμεθα τῇ σεως ἐπιθυμίαν προβάλλῃται . Ποία γὰρ ἐκ τῆς τοιαύφιλίᾳ μαθόντες ; Τοῦτο γὰρ αὐτὸ πάντων ἐστὶ [ 465 ] της ἐπιθυμίας γένοιτο ἂν ἡδονή , ὅταν φόβος παρῇ καὶ δαινότατον , ὅτι οὐδὲ ἰσμεν ὅπως ἐκνευρίσωμεθα , καὶ ἀγωνία καὶ κίνδυνος καὶ δικαστήριον φόβος καὶ εὐκιhiro , παντὶς γινόμεθα μαλακώτεροι . Καθάπερ γὰρ δυνῶν , καὶ δικαστοῦ θυμὸς λογίζεται καὶ ξίφος καὶ τὸς λόντας γαῦρον καὶ θλιυρὸν λαβόν , εἴτα ἀποκαίδήμιος καὶ βάρβαρον καὶ ἀπαγωγὴ ; Ὁ γὰρ τοιοῦτος ρας μὲν τὴν κόμην , ἀνελὼν δὲ τοὺς ὀδόντας , καὶ περικαὶ τὰς σκιάς καὶ τοὺς τοῦφους καὶ αὐτοὺς τοὺς λίθους αλὼν τοὺς δυνάς , αἰσχρὸν ποιεῖ καὶ καταγέλαστον , καθάπερ φωνὴν ἀρείντας , οὕτως ὀφειλεῖ καὶ ὑποκαὶ παιδίους εὐκαταγώνιστον , τὸν φοβερὸν καὶ ἀφόπτεῦσαι , καὶ πάντα τρέμει καὶ δέδουκε , καὶ τῇ προσρητον καὶ ἀπὸ μόνοι τοῦ βρυχήματος πάντα σεῖοντα . δοχῆς τῶν τοσούτων δεινῶν τὴν ψυχὴν καταδάκνειται . οὕτω δὲ καὶ αὐτὰ πάντα ὅσους τὸν λάθυσιν , εὐχειἌστε οὐχὶ κάλυμμα ὁ γάμος , ἀλλὰ ἀσφάλεια μᾶλλον ρόντους τῷ διαβόλῳ ποιοῦσι , μαλακωτέρους , θερμο - [ 464 ] τῆς σωφροσύνης ἐστίν . Τοσοῦτον γὰρ ἐστὶν ἡ τέρους , ἀναισχύντους , ἀνόητους , ἀκροχόλους , θρασεῖς , παρθενία πρᾶγμα , καὶ τοσοῦτο δεῖται πόνου , ὅτι ἀκαίρους , ἀγεννεῖς , ἀπηγεῖς , δουλοπρεπεῖς , ἀνελευκατελθὼν ἐξ οὐρανοῦ ὁ Χριστός , ἵνα τοὺς ἀνθρώπους θέρους , ἰσχυροὺς , φλυαρούς , καὶ ἀπλῶς πάντα τὰ γυἀγγέλους ποιήσῃ , καὶ τὴν ἄνω πολιτείαν ἐνεκάθε ναϊκεῖα καθὺ τὰ διεφθαρμένα φέρουσι εἰς τὴν τούτων καταφατεύσῃ , οὐδὲ τότε ἐθάρρησεν ἐπιτάξαι τοῦτο ἐναπομάττονται ψυχήν . Ἄμήχανον οὖν τὸν γυναῖξί οὐδὲ εἰς νόμου τάξιν ἀγαγεῖν · ἀλλ' ἀποδημοῦσιν συνοικοῦντα μετὰ συμπαθείας τοσαύτης καὶ ταῖς μὲν δι' αὐτὸν ἐνομοθέτησεν , οὐ τί βαρύτερον γένοιτ' ἐκείνων ἐντερεφόμενον ὁμιλίαις , μὴ ἀτύρτην τινὰ εἶναι ἂν ; καὶ σὺν αὐτοῖς διηνεκῶς , καὶ τοὺς ἔχθροὺς καὶ ἀγοραῖον καὶ συρρεπτιδὴ · κἂν γὰρ φθέγγηται τι , εὐεργετεῖν · παρθενοῦσιν δὲ οὐκ ἐνομοθέτησεν , ἀλλ' πάντα ἀπὸ τῶν ἰστῶν καὶ τῶν ἔργων φθέγγεται , τῆς ἀφήκεν ἐν τῇ τῶν ἀκουόντων κεῖσθαι προαιρέσει , γλώσσης αὐτοῦ τῇ ποιότητι τῶν γυναικείων ἀναχρωεἰπών , Ὁ δυνημένος χωρεῖτω , χωρεῖτω . Καὶ γὰρ σόσεως ῥημάτων · κἂν ποτὲ τι μετὰ πολλῆς τοῦτο μέγας ὁ ὄγκος τοῦ πράγματος , καὶ σφόδρα ἀποκαἐργάζεται · ὁ δουλοπρεπείας , πόρρω τῆς Χριστιανικῆς κρυμμένων τοῦτο τῆς ἀρετῆς τὸ χωρίον . Καὶ τοῦτο πρεσβύτης ἐλευθερίας ἐαυτὸν ἀποκλείας , καὶ πρὸς δηλοῦσι καὶ οἱ ἐν τῇ Παλαιᾷ πολλὰ κατορθώσαντες . σὺδὲν τῶν μεγάλων κατορθωμάτων γενόμενος χρήσιΚαὶ γὰρ Μωϋσῆς ἐκεῖνος , ὁ μέγας , τῶν προφητῶν τὸ μος . Εἰ τοίνυν βούλει δεῖξαι σαφῶς ἡμῖν , ὅτι οὐ χαίκεφάλαιον , ὁ γνήσιος τῷ Θεῷ φίλος , ὁ τοσαύτης ρεις αἰσχρὰ φθεγγόμενος , μηδὲ ἀκούειν ἀνέχω . Νῦν ἀπολαύσας παρθενίας , ὡς ἐξακοσίας χιλιάδας γενοδὲ πότες δυνησὶ τοὺς ὑπὲρ τῆς σωφροσύνης ἰδρώτας μένας ὑπερθύσας καλᾶσαι ἐξαφθάραι θελητοῦ πληἐνεγκαίν , κατὰ μικρὸν ὑποτρέχων ὑπὸ τοῦ γέλους καὶ γῆς , ὁ τοσοῦτος καὶ τηλικούτος ἀνήρ , θαλάττην μὲν τῶν αἰσχρῶν τούτων ῥημάτων ; Καὶ γὰρ ἀγαπητὸν , ἐπέτασε , καὶ πῆλας ἔσχυσεν , καὶ πέτρας διέρρηξε , ἀπέντων τούτων καθαρεύουσαν ψυχὴν , δυνηθῆναι γεκαὶ ἀέρα μετέβαλε , καὶ τὸ Νειλίων ὕδωρ εἰς αἷμα νέσθαι σεμνὴν καὶ σώφρονα . Καὶ μὴ μοι λέγετόν τις , μετέστησε , καὶ πᾶσαν τὴν κτίσιν μεταστοιχείωσεν , καὶ μυρία ἕτερα ἐπεδείξατο θαύματα , καὶ ἀρετῆς πολλά κατορθώματα · πρὸς δὲ τοὺς ἄγῶνας τούτους οὐδὲ ἀντιδλεῖν ἰσχύεν , ἀλλ' ἐδεθὴ γάμῳ καὶ τῆς ἐντεῦθεν ἀσφαλείας · καὶ οὐκ ἐτόλμησεν εἰς τὸ τῆς παρθε -
Lemmas: σύ χάρις ἐάν , τίς δέ εἄν ἐλαύνω μισθός , εἰμί μή ἐπίποδτι εἰμί δύναμαι σῴζω , ἐάν μή ἀποτάσσω γυνή , νοῦς ὁ πρᾶγμα εἰμί ; καί γάρ πολύς ἐχωδεῖσα φύσις ἐάν μή ἀποτάσσω παιδίον , ἐάν μή ἀποτάσσω ὁ μή γυνή γυνή μισέω · ὁ ὁ οὖν σωφροπραγμα ; μή γάρ κάλυμμα ὁ γάμος ; βοηθός σύ δένα καλίζομαι ἢ στεφανόω ; οὐδαμός · σωφροδοσος ὁ γυνή · μή γάρ ἐπίβουλος ; οὐ φαῦλος ὁ γάσύνη γάρ εἰμί ἐγκράτεια , καί ὁ μάχομαι Πέριμος , ἀλλά κακός ὁ πορνεία . ἐγώ ὁ ἐμός κίνδυνος γίγνομαι ὁ ἡδονή . πολλαχῆ γάρ ἐγώ ὁ διάγω σύ ὁ σωτηρία . εἰμί δέ φαῦλος εἰμί , μή νοια κῦμα καταλαμβάνω πάθος , ὁ θαλάσσιος προφασίζομαι · καί γάρ ὁ γυνή ὁ Ἰώδης πονηρός εἰμί καί ἀγρότερος , καί πολύς αὐτός ἐμποιέω ὁ συγχυφαυλος , καί βλασφημέω αὐτός συμβουλεύω . τις οὖν ; βρόχος · ἄλλος ὁ μέν ῥόθυμος καί καταμελέω , αρχοεννυμι ὁ πύργος ; κατάγω ὁ ἀδάμας ; περιμένω ὁ χειμών , εὐθύς θορυβέω , ταράσσω , γίγνομαι ὁ πέτρα ; οὐδαμός · ἀλλά ἐκεῖνος προσκλονεομαι , περιοράω γίγνομαι υποδρυχοω ὁ ψυχή κρούω , καί ὁ πύργος ἀσφαλής γίγνομαι · ὁ καρπός1 ὑπό ὁ πάθος , καί ναυάγιον ὑπομένω · ὁ δέ καρετρυγηθεω , καί ὁ δένδρον οὐ καλέω · ὁ φύλλον Περός καί νεανίας , καθάπερ κυβερνήτης ἐπί ὁ οἴαἔπεσε , καί ὁ ρίζα μένω ἀσάλευτος . ὥσπερ οὖν Κῶς , οὗτος ὁ λογισμός ἐπάνω ὁ πάθος καθίζω , κυβερνήτης ἐν λιμήν ναυάγιον ἐργάζομαι οὐ εἄν οὖον πρότερος ἀφίστημι πᾶς ποιέω , ἠώς εἄν κατευτυχέω συγγνώμη τις , οὕτως οὐδέ ἄνθρωπος μετά θην ὁ σκάφος · πρός ὁ εὐθύς ὁ φιλοσοφία λιτός ἀσφάλεια ὁ ἀπό ὁ γάμος ὁ έτερος διμένα . μή δέ καταμαλάσσω ἐγώ ὁ ἰσχύς μετά ὀρύσσω γάμος , ἢ γυνή ηντιναοω περίειμι ἐκπέσσω μετά ὁ νεῦρον ὁ ὁ γυνή ὁμιλία . δράω , οὐ εἄν τυγχάνω τις ἀπολογία , οὔτε παρά Κάναι γάρ Ἄρατος καί πολύς ὁ Ψυχή ἐγώ ἐντεύθρώποις , οὔτε παρά Θεός , κἀν μυριάς ὁ ὁ φύω εἰσρέω κακία . τις γάρ , εἰμί καί μή αἰσθάνομαι ὁ σέως ἐπιθυμία προβάλλω . Ποία γάρ ἐκ ὁ τοιαυφιλιος μανθάνω ; οὗτος γάρ αὐτός πᾶς εἰμί [ 465 ] ὁ ἐπιθυμία γίγνομαι εἄν ἡδονή , ὅταν φόβος πείρω καί δαινότατον , ὅτι οὐδέ οἶδα ὅπως ἐκνευρίζω , καί ἀγωνία καί κίνδυνος καί δικαστήριον φόβος καί εὐκιhiro , Πάντις γίγνομαι μαλακός . καθά γάρ δύνη , καί δικαστής θυμός λογίζομαι καί ξίφος καί τός Λόντας γαῦρος καί θλιυρὸν λαμβάνω , εἴτα̅ ἀποκαίδήμιος καί βάρβαρος καί ἀπαγωγή ; ὁ γάρ τοιοῦτος Ἥρα μέν ὁ κόμη , ἀναιρέω δέ ὁ ὀδούς , καί περικός ὁ σκιά καί ὁ τοῦφος καί αὐτός ὁ λίθος ἅλς ὁ δύο , αἰσχρός ποιέω καί καταγέλαστος , καθάπερ φωνή ἀραρίσκω , οὕτως ὀφείλω καί ὑποχή παίδιος εὐκαταγώνιστος , ὁ φοβερός καί ἀποπτεύω , καί πᾶς τρέμω καί δούξ , καί ὁ προσρέω καί ἀπό μόνος ὁ βρύχημα πᾶς σείω . δοχή ὁ τοσοῦτος δεινός ὁ ψυχή καταδάκνω . οὗτος δέ καί αὐτός πᾶς ὅσος ὁ λανθάνω , ευχειαστος οὐ κάλυμμα ὁ γάμος , ἀλλά ἀσφάλεια μᾶλλον ρόντος ὁ διάβολος ποιέω , μαλακός , Θέρμο - [ 464 ] ὁ σωφροσύνη εἰμί . τοσοῦτος γάρ εἰμί ὁ τέρος , ἀναίσχυντος , ανόητος , ακροχολος , θρασύς , παρθενίη πρᾶγμα , καί τοσοῦτος δήω πόνος , ὅτι ἄκαιρος , ἀγεννής , ἀπηγέομαι , δουλοπρεπής , ἀνέρχομαι ἐκ οὐρανός ὁ Χριστός , ἵνα ὁ ἄνθρωπος θέρος , ἰσχυρός , φλύαρος , καί ἀπλόος πᾶς ὁ ἀγγέλλω ποιέω , καί ὁ ἄνω πολιτεία φέρω ναϊκεῖα Κάθυ ὁ διαφθείρω φέρω εἰς ὁ οὗτος καταφατεύσῃ , οὐδέ τότε θαρσέω ἐπιτάσσω οὗτος ἐναπομάσσω Ψυχή . ἀμήχανος οὖν ὁ γυνή οὐδέ εἰς νόμος τάξις ἄγω · ἀλλά ἀποδημέω συνοικέω μετά συμπάθεια τοσοῦτος καί ὁ μέν διά αὐτός νομοθετέω , οὖον τίς βαρύς γίγνομαι ἐκεῖνος ἐντρέπω ὁμιλία , μή ἀτύρτην τις εἰμί εἄν ; καί σύν αὐτός διηνεκής , καί ὁ ἐχθρός καί ἀγοραῖος καί συρρεπτιδὴ · κἀν γάρ φθέγγομαι τίς , εὐεργετέω · παρθενόω δέ οὐ νομοθετέω , ἀλλά πᾶς ἀπό ὁ ἱστός καί ὁ ἔργον φθέγγομαι , ὁ ἀφίημι ἐν ὁ ὁ ἀκούω κεῖμαι προαίρεσις , γλῶσσα αὐτός ὁ ποιότης ὁ γυναικεῖος αναχρωειπαω , ὁ δύναμαι χωρέω , χωρέω . καί γάρ σόσεως ῥῆμα · κἀν ποτέ τίς μετά πολύς οὗτος μέγας ὁ ὄγκος ὁ πρᾶγμα , καί σφόδρα ἀποκαἐργάζεται · ὁ δουλοπρέπεια , πόρρω ὁ Χριστιανικός κρύβω οὗτος ὁ ἀρετή ὁ χωρίον . καί οὗτος πρεσβύτης ἐλευθερία ἑαυτοῦ ἀποκλείω , καί πρός δηλόω καί ὁ ἐν ὁ Παλαιή πολύς κατορθόω . σὺδὲν ὁ μέγας κατόρθωμα γίγνομαι Κρήσιος γάρ Μωϋσῆς ἐκεῖνος , ὁ μέγας , ὁ προφήτης ὁ μος . εἰμί τοίνυν βούλομαι δείκνυμι σαφῶς ἐγώ , ὅτι οὖον χαικεφαλαιος , ὁ γνήσιος ὁ Θεός φίλος , ὁ τοσοῦτος ῥέω αἰσχρός φθέγγομαι , μηδέ ἀκούω ἀνέχω . νῦν ἀπολαύω παρθενίη , ὡς ἑξακόσιοι χιλιάς γενο πότης δυνη ὁ ὑπέρ ὁ σωφροσύνη ἱδρώς Μένας ὑπερθύω καλέω ἐξαφθάραι θελητής πληἐνεγκαίν , κατά μικρός ὑποτρέχω ὑπό ὁ γέλως καί γῆ , ὁ τοσοῦτος καί τηλικόσδε ἀνήρ , Θαλάττη μέν ὁ αἰσχρός οὗτος ῥῆμα ; καί γάρ ἀγαπητός , πετάννυμι , καί πάλλω ἔχω , καί πέτρα διαρρήγνυμι , ἄπειμι οὗτος καθαρεύω ψυχή , δύναμαι γεκαὶ ἀήρ μεταβάλλω , καί ὁ Νειλίων ὕδωρ εἰς αἷμα νω σεμνός καί σώφρων . καί μή ἐγώ λέγω τις , μεθίστημι , καί πᾶς ὁ κτίσις μεταστοιχειώνω , καί μυρίος ἕτερος ἐπιδείκνυμι θαῦμα , καί ἀρετή πολύς κατόρθωμα · πρός δέ ὁ ἀγών οὗτος οὐδέ ἀντιδλεῖν ἰσχύω , ἀλλά δήω γάμος καί ὁ ἐντεῦθεν ἀσφάλεια · καί οὐ τολμάω εἰς ὁ ὁ Πάρθος -