joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0734.1
φεν ὑποχείριον λαβεῖν τὸ γένος , καὶ [ 694 ] ὑπὸ τὴν ἀρχαίαν αὐτοῦ καθελκύσαι τυραννίδα · κατὰ τίνων δὲ τὸ κράτος ἀναλαβεῖν οὐκ ἐπῆρθη , καὶ τὸ φρύαγμα τοῦ προτέρου μεῖζον οὐκ ἐπεδείκνυ , καὶ τὸν οὐρανὸν αὐτὸν πολυπραγμονεῖν οὐχ ἠγέτο τόλμην · διὰ γοῦν ταῦτα καὶ πολλὰ τοιαῦτα ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος καὶ Υἱὸς καὶ Θεὸς ἀληθινός , οὐχ ὡς ἑτέρως τις , τὴν ἡμετέραν ἀναλαβόμενος σάρκα , τὴν κοινὴν τοῦ γένους σωτηρίαν ἀπεργάσατο . Καὶ μηδεὶς ἐγκαλοῖτο ἡμῖν ἀνάγκια τοῦ Θεοῦ λέγειν , ὅτι ἐπὶ σωτηρίᾳ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης νανὸν ἑαυτῷ κατασκευιάσας ὁ Θεὸς ζῶντα ἐν τῇ παρθενικῇ μήτρᾳ , δι' ἑκεῖνον τῶν οὐρανῶν πολιτείαν εἰς τὸν βίον εἰσήγαγε τὸν ἡμετέρον · ποία γὰρ ἂν καὶ βλάβη γένοιτο τῷ Θεῷ ἀπὸ τῆς οἰκονομίας ταύτης ; Οὐχ ὁρᾷς τούτου τὸν ἤλιον τὸν τῷ σώματι αὐστηρὸν καὶ φθαρτὸν καὶ ἐπίκρονον τῶν Ἑλλήνων ἀποπίνεσθαι , βορβόροις προσομοιούμενον , καὶ πολλοὺς ἄλλους τοιούτους πράγματος , καὶ μὴδὲ τὸ τυγχὸν τῆς κακίας προλαμβάνοντα ; · τοὐναντίον δέ , καὶ τὴν δυσωπίαν καταζηραίνει · ὁσμὴν τῇ τῆς ἀκτινὸς προσβολῇ . Ἡ οὖδὲ τῷ φθαρτῷ στοιχεῖῳ ἴσον δίδως ἐνεργῆσαι τὸν Μονογενῆ τοῦ Θεοῦ Παῖδα ἐπὶ τῆς ἡμετέρας σαρκός , ὡς μὴ μόνον ἐξ αὐτῆς μὴ μολυνθῆναι , ἀλλ' αὐτὴν ταύτην καὶ καθαρωτέραν καὶ ἀγιωτέραν ἐργάσασθαι ; Καὶ σὺ μὲν εἰς βύλα καὶ λῖθους καὶ εἰς ἐπὶ τούτων ἀτιμότερα τοῦ Θεοῦ καταγεῖν ταλμῶν τὴν οὐσίαν , οὐ φρόντισας · ἡμῖν δὲ ἐγκαλεῖς καὶ λέγεις , ὅτι ἀπρεπὲς Θεῷ σῶμα οἰκίζειν καθαρόν καὶ ἀμώμον , καὶ δι' αὐτοῦ τὴν οἰκουμένην διορθώσασθαι ; Εἰ γὰρ ἀσχερὸν Θεῷ ἐνανθρωπήσαι , ὡς σὺ φῃς , πολλῷ μᾶλλον ἐν λίθῳ καὶ βύλῃ , ὅσον λίθους μὴν ἀτιμώτερον ἀνθρώπου · εἰ μὴ ἄρα καὶ τῶν αἰσθητῶν τούτων ὑλῶν εὐτάλειστερον τὸ γένος ἡμῶν εἶναι σοι δοκεῖ . Ἄλλ' ὁ μὲν περὶ τῶν τοιούτων λόγος εἰς ἑτερον ἡμῖν ὑπερείλεσθω καιρόν · ἀναγκαῖον δὲ ἐπ' αὐτῶν τῶν τοῦ Εὐαγγελίου ῥημάτων τὸν λόγον ἀγαγεῖν · φησὶ γάρ · Τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν . Ποίαν μοι γέννησιν λέγεις ; Τὴν ἐκ πατρὸς δηλοῦντι . Περί γὰρ τῆς ἀνάρχου γεννήσεως οὐδεὶς εἰδέν , εἰ μὴ αὐτὸς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ Παῖς , ὁ ὤν εἰς τὸν κόλπον τοῦ Πατρός . Πῶς οὖν ἐστιν ἡ κατὰ σάρκα τοῦ Χριστοῦ γέννησις ; Μηστορευθείσης γὰρ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ , πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτούς , εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου . Παρατηρητέον δέ , ὅτι οὐχ εἶπεν , Μηστορευθείσης τῆς παρθένου , ἀλλὰ ἀπλῶς , Μηστορευθείσης τῆς μητρὸς αὐτοῦ . Τοῦτο δὲ ποιεῖ , ὡστε εὐπαραδέκτον γενέσθαι τὸν λόγον , καὶ μὴ καταπίπτειν τῇ τοῦ παραδόξου πράγματος ἐπαγωγῇ λέγων , ὅτι Πρὶν ἢ συνελθεῖν αὐτούς , εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου . Τίνος δὲ χάριν οὐ πρὸ τῆς μνηστείας σὺν Ἰλαδε καὶ ἐκῆσεν ; Ἵνα συσκάψῃ τὸ γινόμενον τῶς , καὶ ἵνα πᾶσαν πονηρὰν διαψύχῃ ἡ Παρθένος ὑπόνοιαν . Τοῦ γὰρ ὀφειλόντος ζηλοτυπεῖν μνηστήρος , οὐ μόνον οὐ θριαμβεύοντος αὐτῆς , ἀλλὰ καὶ δεχομένου καὶ ὡσπερ εὐνοῦντος μετὰ κῦψιν , εὐδηλον τοῦτο πᾶσι ποιεῖ , ὡς ὁπερ πασθέντος αὐτοῦ ἐκ Πνεύματος ἁγίου τὴν ἐνέργειαν εἶναι τοῦ γεγεννημένου , κατέοχε καὶ ἐξυπηρέτησεν . Ὅπερ δὲ ἐπὶ τῶν παραδόξων πραγμάτων εἴωθε λέγεσθαι , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα δηλῶν φησιν , ὅτι Εὑρέθη ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου . Ἀκούσας δέ , [ 695 ] ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου , μηδὲν ἕτερον περιεργάσω , οἷον , πῶς ὁ ἀπειρος ἐν μήτρας ; πῶς ὁ πάντα συνἔχων κυοφορεῖται ὑπὸ γυναικός ; πῶς τίκτει ἡ Παρθένος , καὶ μένει παρθένος ; πῶς ἐπλάσε τὸ Πνεῦμα τὸ
Lemmas: φημί ὑποχείριος λαμβάνω ὁ γένος , καί [ 694 ] ὑπό ὁ ἀρχαῖος αὐτός καθέλκω τυραννίς · κατά τίνω δέ ὁ κράτος ἀναλαμβάνω οὐ ἐπαίρω , καί ὁ φρύαγμα ὁ πρότερος μείζων οὐ ἐπιδείκνυμι , καί ὁ οὐρανός αὐτός πολυπραγμονέω οὐ ἄγω τολμάω · διά γοῦν οὗτος καί πολύς τοιοῦτος ὁ ὁ Θεός Λόγος καί υἱός καί θεός ἀληθινός , οὐ ὡς ἑτέρως τις , ὁ ἡμέτερος ἀναλαμβάνω σάρξ , ὁ κοινός ὁ γένος σωτηρία ἀπεργάζομαι . καί μηδείς ἐγκαλέω ἐγώ ἀνάγκια ὁ Θεός λέγω , ὅτι ἐπί σωτηρία ὁ οἰκέω ἀπασάω νᾶνος ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ θεός ζῶ ἐν ὁ παρθενικός μήτρα , διά ἐκεῖνος ὁ οὐρανός πολιτεία εἰς ὁ βίος εἰσάγω ὁ ἡμέτερος · ποῖος γάρ εἄν καί βλάβη γίγνομαι ὁ Θεός ἀπό ὁ οἰκονομία οὗτος ; οὐχ ὁράω οὗτος ὁ ἥλιος ὁ ὁ σῶμα αὐστηρός καί φθαρτός καί επικρονος ὁ Ἕλλην ἀποπίνω , βόρβορος προσομοιόω , καί πολύς ἄλλος τοιοῦτος πρᾶγμα , καί μηδέ ὁ τυγχάνω ὁ κακία προλαμβάνω ; · ἐναντίος δέ , καί ὁ δυσωπία καταζηραίνει · ὀσμή ὁ ὁ ἄκτινος προσβολή . ὁ οὐδέ ὁ φθαρτός στοιχεῖον ἴσος δίδωμι ἐνεργέω ὁ Μονογενεύς ὁ Θεός Παῖς ἐπί ὁ ἡμέτερος σάρξ , ὡς μή μόνος ἐκ αὐτός μή μολύνω , ἀλλά αὐτός οὗτος καί καθαρός καί ἄγιος ἐργάζομαι ; καί σύ μέν εἰς βύλος καί λίθος καί εἰς ἐπί οὗτος ἄτιμος ὁ Θεός κατάγω ταλμῶν ὁ οὐσία , οὖον φροντίζω · ἐγώ δέ ἐγκαλέω καί λέγω , ὅτι ἀπρεπής Θεός σῶμα οἰκίζω καθαρός καί ἄμωμον , καί διά αὐτός ὁ οἰκέω διορθόω ; εἰμί γάρ ἀσχερὸν Θεός ἐνανθρωπέω , ὡς σύ φημί , πολύς μᾶλλον ἐν λίθος καί βύλος , ὅσος λίθος μήv ἄτιμος ἄνθρωπος · εἰμί μή ἄρα καί ὁ αἰσθητής οὗτος ὕλη εὐτάλειστερον ὁ γένος ἐγώ εἰμί σύ δοκέω . ἄλλος ὁ μέν περί ὁ τοιοῦτος λόγος εἰς ἕτερος ἐγώ ὑπεραιρέω καιρός · ἀναγκαῖος δέ ἐπί αὐτός ὁ ὁ Εὐαγγέλιος ῥῆμα ὁ λόγος ἄγω · φημί γάρ · ὁ δέ Ἰησοῦς Χριστός ὁ γέννησις οὕτως εἰμί . Ποίας ἐγώ γέννησις λέγω ; ὁ ἐκ πατήρ δηλόω . Περί γάρ ὁ ἄναρχος γέννησις οὐδείς ὁράω , εἰμί μή αὐτός ὁ μονογενής ὁ Θεός Παῖς , ὁ εἰμί εἰς ὁ κόλπος ὁ πατήρ . Πῶς οὖν εἰμί ὁ κατά σάρξ ὁ Χριστός γέννησις ; μηστορευθεω γάρ ὁ μήτηρ αὐτός Μαρία ὁ Ἰωσήφ , πρίν ἢ συνέρχομαι αὐτός , εὑρίσκω ἐν γαστήρ ἔχω ἐκ πνεῦμα ἅγιος . παρατηρητέον δέ , ὅτι οὐ εἶπον , μηστορευθεω ὁ παρθένος , ἀλλά ἀπλόος , μηστορευθεω ὁ μήτηρ αὐτός . οὗτος δέ ποιέω , ὡστε εὐπαράδεκτος γίγνομαι ὁ λόγος , καί μή καταπίπτω ὁ ὁ παράδοξος πρᾶγμα ἐπαγωγή λέγω , ὅτι πρίν ἢ συνέρχομαι αὐτός , εὑρίσκω ἐν γαστήρ ἔχω ἐκ πνεῦμα ἅγιος . τίς δέ χάρις οὖον πρό ὁ μνηστεία σύν ἱλάσκομαι καί ἐξίημι ; ἵνα συσκάπτω ὁ γίγνομαι Τῶς , καί ἵνα πᾶς πονηρός διαψύχω ὁ Παρθένος ὑπόνοια . ὁ γάρ ὀφείλω ζηλοτυπέω μνηστήρ , οὖον μόνος οὖον θριαμβεύω αὐτός , ἀλλά καί δέχομαι καί ὡς εὐνάω μετά κύπτω , ευδηλος οὗτος πᾶς ποιέω , ὡς ὅσπερ πάσσω αὐτός ἐκ πνεῦμα ἅγιος ὁ ἐνέργεια εἰμί ὁ γεννάω , κατέχω καί ἐξυπηρετέω . ὅπερ δέ ἐπί ὁ παράδοξος πρᾶγμα εἴωθα λέγω , οὗτος καί ἐνταῦθα δηλόω φημί , ὅτι εὑρίσκω ἐν γαστήρ ἔχω ἐκ πνεῦμα ἅγιος . ἀκέω δέ , [ 695 ] ὅτι ἐκ πνεῦμα ἅγιος , μηδείς ἕτερος περιεργάζομαι , οἷος , πῶς ὁ ἤπειρος ἐν μήτρα ; πῶς ὁ πᾶς συνέχω κυοφορέω ὑπό γυνή ; πῶς τίκτω ὁ Παρθένος , καί μένω παρθένος ; πῶς πλάσσω ὁ πνεῦμα ὁ