joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0601.1
ανθρώπων . " Οταν οὖν σε λυπήσῃ τις , ἐννόησον τὰ ἁμαρτήματα σοι πρὸς τὸν Θεόν , καὶ ὅτι τῇ πρὸς ἐκεῖνον ἐπικαιρίᾳ πρᾳοτέρον σοι καταστήσεις τὸ δικαστήριον τῶν μελλουσῶν σου εὐθυνῶν . " Ἄρετε γάρ , φησίν , καὶ ἀφεσθήσεται ὑμῖν . Πρὸς τούτους δὲ καλῶν ἀπόσπασον , εἴποτα εἰς ἀγριότητα ἐξενεχθῆς ἐκράτησας σεαυτοῦ , καὶ εἴποτε παρεσύρθης ὑπὸ τοῦ πάθους , καὶ ἀμφοτέρους παράβαλε τοὺς καιρούς . Πότε σεαυτὸν ἐπήνησας ; ἡνίκα ἠττήθης , ἢ ὅτε σαυτοῦ ἐκράτησας ; οὐχὶ τότε μὲν κατεπρώμεθα ἑαυτοὺς πολλάκις , καὶ πολὺ τῆς μεταμελείας ἡμῖν ἐπαισίορχεται , καὶ ῥημάτων ἕνεκα καὶ πραγμάτων ; ὅταν δὲ περιγενώμεν , τρυφῶμεν , γαυριῶμεν ὡς νενικηκότες . Νίκη γὰρ ἐπὶ τῆς ὀργῆς , οὐ τὸ τοὺς ἰσοὺς ἀμύνεσθαι · ἑσχάτη γὰρ αὕτη ἡττὰ ἐστιν · ἀλλὰ τὸ πρᾶως ἐνεχθῆναι παθόντα κακῶς καὶ ἀποχῶσαντα . Μηδὲ πρὸς τοὺς παραινοῦντας σιγῆν ἀντιτείνειν λέγων · Οὐκ ἀνθέομαι ἵνα μου καταγελᾷσας ὁ δαῖνα ἀπελθῇ · οὐ γὰρ δὴ τότε καταγελᾶσεται , ἀλλ' ὅταν ἐπαβέληθης · εἰ δὲ καὶ τότε καταγελᾶσεται , ὡς ἀνόητος ; καὶ τοῦτο παίσεται . Σὺ δὲ μὴ ζητῇς νικᾶν τὴν παρὰ τῶν ἀνοήτων μαρτυρίαν , ἀλλ' ἀποχρώσων νόμιζε τὴν παρὰ τῶν συνεντῶν · μᾶλλον δὲ πρὸς τὸν Θεὸν ἀναβλέψον , κάκεινός σε ἐπαινέσει · τὸν δὲ παρ' ἐκεῖνον θαυμάζομενον οὐ δεῖ τὴν παρὰ τῶν ἀνθρώπων τιμὴν ἐπιζητεῖν . Κἂν χρήματα τις ἔχῃ πολλὰ καὶ κτήματα , οὕτως αὐτοὺς κεχρηθῶ , ὡς πάροικος καὶ μετρητὸν ὅστερον αὐτῶν ἀποστησόμενος καὶ ἐκὼν καὶ ἄκων . Κἂν ἠδικημένος τις ἢ παρὰ τινος , μὴ ἀθάνατα ὀργιζέσθω , μᾶλλον δὲ μηδὲ πρόσκαιρα · Μὴ ἐπιθυμῶ γάρ , φησίν , ὁ ἥλιος ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὀλῷν . Καὶ γὰρ οἰκίας ὁλοκλήρους ἀνέρεται , καὶ συμψίλας ἀρχαίας διέλυσε , καὶ τραγῳδίας ἀπαραιμήτους εἰργάσατο τοῦτο τὸ πάθος . " Οταν οὖν ἐπηρεδῇ σέ τις , μὴ πρὸς αὐτὸν ἴθης , ἀλλὰ πρὸς τὸν κινούντα τοῦτον δαίμονα , καὶ τὴν ὀργὴν ἄπασαν κατ' ἐκεῖνον κινῶσον · αὐτὸν δὲ καὶ ἄλλει τὸν ὑπ' ἐκείνου κινούμενον . Εἰ γὰρ τὸ ψεύδεσθαι ἀπὸ τοῦ διαβόλου , τὸ ὀργίζεσθαι εἰκὴ πολλῷ μᾶλλον ἐκείθεν . " Οργίζεσθαι μὲν οὖν οὐκ ἔνι , μηδενὸς ὄντος τοῦ παροξύνοντος · ἐπιθυμεῖν δὲ ἀνάγκη , καὶ τῆς δυνάμεως τῆς εἰς τοῦτο κινούσης μὴ φαινομένης . " Οταν σε ὀβρίσῃ τις , ἐννόησον τὴν κολαστὴν ἢν κολάσεται · καὶ οὐ μόνον οὐχ ἕξεις ὀργήν , ἀλλὰ καὶ δάκρυα ἀφήσεις . Οὐδὲ γὰρ πρὸς τὸν πυρέττοντα τις παροξύνεται , οὐδὲ πρὸς τὸν φιλεμαιοῦντα , ἀλλ' ἐλεεῖ πάντα τοὺς τοιούτους καὶ δακρύει . Εἰ δὲ καὶ ἀμύναισαί βούλει , σίγησον , καὶ καὶρίαν ἐδῶκας αὐτῷ τὴν πληγήν · ἂν δὲ σιγῆσις ὀβρίσης , ἀναγκάζεις ἀληθῆ νομίζεσθαι τὰ λεγόμενα . Διὰ τί [ 558 ] γὰρ ὁ πλούσιος ἀκούων ὅτι πέννας ἐστίν , γελᾷ ; ὅτι μὴ σύνοιδεν ἑαυτῷ πενίαν . " Αν τοίνυν μᾶλιστον γελᾷν ἐπὶ ταῖς ὑβρεσι , μεγίστην ἀπόδειξιν παρεξέμεθα τοῦ μὴ συνειδέναι τοὺς λεγομένοις . " Ὑβρισέ σε τις ; παρακάλεσον τὸν Θεόν , ὥστε Πανὼν αὐτῷ γενέσθαι ταχέως · ἀδελφός ἐστι σός · μᾶλος ἐστὶ σόν . " Αλλὰ πλῆον ἐπαμβαίνει μοι , φησίν . Οὐκοῦν διὰ ταῦτά σοι μεῖζων ὁ μισθός . Διὰ ταῦτα μάλιστα τὴν θυμὸν ἀφεῖναι
Lemmas: ἄνθρωπος . " ὅταν οὖν σύ λυπέω τις , ἐννοέω ὁ ἁμάρτημα σύ πρός ὁ Θεός , καί ὅτι ὁ πρός ἐκεῖνος ἐπικαιρία πρᾷος σύ καθίστημι ὁ δικαστήριον ὁ μέλλω σύ εὔθυνα . " ἀείρω γάρ , φημί , καί ἀφίημι σύ . πρός οὗτος δέ καλός ἀποσπάω , εἶπον εἰς ἀγριότης ἐκφέρω κρατέω σεαυτοῦ , καί εἴποτε παρασύρω ὑπό ὁ πάθος , καί ἀμφότερος παραβάλλω ὁ καιρός . πότος σαυτοῦ ἐπαινέω ; ἡνίκα ἀτάω , ἢ ὅτε σεαυτοῦ κρατέω ; οὐ τότε μέν καταπίμπρημι ἑαυτοῦ πολλάκις , καί πολύς ὁ μεταμέλεια ἐγώ επαισιορχμαι , καί ῥῆμα ἕνεκα καί πρᾶγμα ; ὅταν δέ περιγίγνομαι , τρυφάω , γαυριάω ὡς νικάω . Νίκη γάρ ἐπί ὁ ὀργή , οὖον ὁ ὁ Ἰσοῦς ἀμύνω · ἔσχατος γάρ οὗτος ἧσσα εἰμί · ἀλλά ὁ πρᾶος φέρω πάθος κακῶς καί ἀποχώννυμι . μηδέ πρός ὁ παραινέω σιγάω ἀντιτείνω λέγω · οὐ ἀνθέω ἵνα ἐγώ καταγελάω ὁ Δάινα ἀπέρχομαι · οὖον γάρ δή τότε καταγελάω , ἀλλά ὅταν ἐπαβέληθης · εἰμί δέ καί τότε καταγελάω , ὡς ἀνόητος ; καί οὗτος παίω . σύ δέ μή ζητέω νικάω ὁ παρά ὁ ἀνόητος μαρτυρία , ἀλλά αποχρών νομίζω ὁ παρά ὁ συνίημι · μᾶλλον δέ πρός ὁ θεός ἀναβλέπω , κενός σύ ἐπαινέω · ὁ δέ παρά ἐκεῖνος θαυμάζω οὖον δεῖ ὁ παρά ὁ ἄνθρωπος τιμή ἐπιζητέω . κἀν χρῆμα τις ἔχω πολύς καί κτῆμα , οὕτως αὐτός χράω , ὡς πάροικος καί μετρητός ὅστερον αὐτός ἀφίστημι καί ἔκω καί ἄκων . κἀν ἀδικέω τις ἢ παρά τις , μή ἀθάνατος ὀργίζω , μᾶλλον δέ μηδέ πρόσκαιρος · μή ἐπιθυμέω γάρ , φημί , ὁ ἥλιος ἐπί ὁ παροργισμός ὄλλυμι . καί γάρ οἰκίον ὁλόκληρος ἀνερῶ , καί συμψιλαας ἀρχαῖος διαλύω , καί τραγῳδία ἀπαραιμήτους ἐργάζομαι οὗτος ὁ πάθος . " ὅταν οὖν ἐπηρεδῇ σός τις , μή πρός αὐτός ἰθή , ἀλλά πρός ὁ κινέω οὗτος δαίμων , καί ὁ ὀργή ἅπας κατά ἐκεῖνος κινέω · αὐτός δέ καί ἅλλομαι ὁ ὑπό ἐκεῖνος κινέω . εἰμί γάρ ὁ ψεύδω ἀπό ὁ διάβολος , ὁ ὀργίζω εἰκῇ πολύς μᾶλλον ἐκεῖθεν . " ὀργίζω μέν οὖν οὐ ἐν , μηδείς εἰμί ὁ παροξύνω · ἐπιθυμέω δέ ἀνάγκη , καί ὁ δύναμις ὁ εἰς οὗτος κινέω μή φαίνω . " ὅταν σύ ὀβρίσῃ τις , ἐννοέω ὁ κολαστής εἄν κολάζω · καί οὖον μόνος οὐ ἔχω ὀργή , ἀλλά καί δάκρυ ἀφίημι . οὐδέ γάρ πρός ὁ πυρέσσω τις παροξύνω , οὐδέ πρός ὁ φιλεμαιουειντα , ἀλλά ἐλεέω πᾶς ὁ τοιοῦτος καί δάκρυ . εἰμί δέ καί ἀμύνω βούλομαι , σιγάω , καί καίριος δίδωμι αὐτός ὁ πληγή · εἄν δέ σίγησις οβρισος , ἀναγκάζω ἀληθής νομίζω ὁ λέγω . Ζεύς τίς [ 558 ] γάρ ὁ πλούσιος ἀκούω ὅτι Πέννας εἰμί , γελάω ; ὅτι μή σύνοιδα ἑαυτοῦ πενία . " Αν τοίνυν μᾶλιστον γελάω ἐπί ὁ ὕβρις , μέγας ἀπόδειξις παρέχω ὁ μή σύνοιδα ὁ λέγω . " ὑβρίζω σύ τις ; παρακαλέω ὁ Θεός , ὥστε πανός αὐτός γίγνομαι ταχέως · ἀδελφός εἰμί σός · Μῆλος εἰμί σός . " αλλά πίμπλημι ἐπαναβαίνω ἐγώ , φημί . οὐκοῦν διά οὗτος σύ μείζων ὁ μισθός . Ζεύς οὗτος μάλιστα ὁ θυμός ἀφίημι