joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0746.1
ἦν πρὸ τοῦτο · ῥαθυμήσας δὲ καὶ ἀπογνούς ἐπεσεν εἰς τοσαύτην κακίαν , ὡς μὴδ' ἀναστῆναι λοιπόν . Ὑπὲρ γὰρ ἀγαθὸς ἦν , δικαίων τί φησιν · Εἰδὸν τὸν Σατανᾶν , ὡς ἀστραπὴν , ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεσόντα · ἡ δὲ τῆς ἀστραπῆς παραβολὴ καὶ τὸ φαῖδρον τῆς προτέρας δείκνυσιν ἀναστροφῆς , καὶ τὴν τῆς πτώσεως δέησιν . Ὁ Παῦλος βλάψιμος ἦν καὶ διώκτης καὶ ὑβριστής · ἐπειδὴ δὲ ἐσπουδασεν καὶ οὐκ ἀπῆγνο , καὶ ἀνέστη καὶ τῶν ἀγγέλων γέγονεν ἴσος . Ὁ Ἰούδας ἀπόστολος ἦν , ἀλλὰ ῥαθυμήσας γέγονε προδότης . Ὁ ληστὴς πάλιν μετὰ τοσαύτην κακίαν ἐπειδὴ μὴ ἀπῆγνο , πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων εἰς τὴν παραδείσον εἰσῆλθεν . Ὁ Φαρισαῖος βαρβάρους , ἐξ αὐτοῦ τοῦ ὕψους τῆς ἀρετῆς κατέπεσεν · οἱ τελῶναι μὴ ἀπογνοῦς οὕτως ἀφωθῆ , ὡς πάντερον παραβῆναι . Βούλεταί σοι δεῖξαι καὶ πεδὶν ὁλόκληρον τοῦτο ποιήσασαν · Ἡ τῶν Νινευτῶν πόλις οὕτως ἰσχυρὴ πᾶσα · καίτοι γε ἡ ἀπόφασις εἰς ἀπόγνωσιν [ 707 ] αὐτοὺς ἐνέβαλλεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι ἐὰν μετανοήσωσι , σωθήσονται , ἀλλ' ἀπλῶς , Ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας , καὶ Νινευὶ καταστραφήσεται . Ἄλλ' ὅμως ἀπαξιῶντες τοῦ Θεοῦ , καὶ τοῦ προσήκοντος βουόμενοι , καὶ τῆς ἀποφάσεως οὐκ ἐχούσης μέλλειν οὐδὲ διορισμὸν , οὐκ ἀνέπεσον , οὐδὲ τὰς χεῖρας ἐπῆδωκαν ἐλπίδας , διὰ γὰρ τοῦτο οὐ προσέθηκεν διορισμόν , οὐδ' εἶπεν , Ἐὰν δὲ μετανοήσωσι , σωθήσονται , ἵνα καὶ ἡμεῖς ὅταν ἀκούωμεν ἀποφάσεως τοῦ Θεοῦ φερωμένης χαρὰς διορισμὸν , μὴδ' οὕτως ἀπογνῶμεν , εἰς ἐκεῖνο τὸ ὑπόδειγμα βλέποντες . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἰσχυρὸν ὅπλον τῷ διαβόλῳ , ὡς ἀπόγνωσις . Διὰ τοῦτο οὐχ οὕτως · αὐτὸν εὐφραίνομεν ἀμαρτάνοντες , ὡς ἀπογιώσκοντες . Ἄκουσον γοῦν ἐπὶ τοῦ πεπορνευκότος , πῶς τῆς ἀμαρτίας · μᾶλλον τὴν ἀπόγνωσιν ἐδίδωκεν ὁ Παῦλος . Γράφων γὰρ Κορινθίοις , οὕτως · Ἐλεγεν · Ὁλιγὸν ἀκούεται ἐν ὑμῖν πορνεία , καὶ τοιαύτη πορνεία , ἥτις οὐδ' ἐν τοῖς ἔθνεσι τολμᾶται , ἀλλ' οὐδὲ ὀνομάζεται . Ὁ γὰρ μέχρι προσγνορίας ἐκείνως ἀφόρητον , τοῦτο ὑμῖν ἐργὸν τετέλμηται . Καὶ ὑμεῖς πεφυσιωμένοι ἐστε . Καὶ οὐκ εἶπα , Καὶ ἐκεῖνος παφυσιωται , ἀλλ' ἀφεὶς τὸν ἁμαρτηκότα , τοὺς ὁνταίνους διαλέγεται · καθάπερ οἱ ἰατροὶ ποιοῦσιν , ἀφέντες τοὺς κάμνοντας , πρὸς τοὺς προσιχόντας αὐτοὺς πλείονι κέχρηται λόγῳ . Ἄλλως δὲ , καὶ οὗτοι τῆς ἀπονοίας αἴτιοι ἦσαν αὐτῷ , μὴ ἐπιτιμῶντες , μηδ' ἐπιπλήττοντες . Ἐσφώσας τοίνυν τὸ ἔγκλημα , ἵνα ῥαδίᾳ γένηται τοῦ τραύματος ἡ θεραπεία . Δεινὸν μὲν γὰρ τὸ ἀμαρτάνειν , πολλῷ δὲ χαλεπώτερον τὸ καὶ μέγα φρονεῖν ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασιν . Εἰ γὰρ ἐπὶ δικαιοσύνην τὸ φυσάζειν κένωσις δικαιοσύνης ἐστίν , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ τοῖς ἁμαρτήμασι τοῦτο συμβαίνειν ἔσχηται ὅσαι βλάβης ἡμῖν , καὶ τῶν ἁμαρτημάτων αὐτῶν μεῖζον τὸ ἔγκλημά ἐστι . Διὰ τοῦτο φησιν · Ὅταν πάντα κοίμησῃ , λέγεις , ὅτι Ἄχρειοι δοῦλοι ἐσμεν . Εἰ δὲ οἱ πάντα ποιούντες ὀφείλους συνεστάλσαι , πολλῷ μᾶλλον τὸν ἁμαρτηκότα καὶ ὀργῆναι καὶ ἐν τοῖς ἔσχατοις ἐαυτὸν ἀριθμεῖν δεῖν . Ὑπὲρ οὖν καὶ τοῦτο δηλῶν ἔλεγε · Καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐκενθόησατε ; Τί λέγετε ; ἕτερος ἥμαρτε , καὶ ἐγὼ πενθῶσω ; Ναί , φησίν · σώματος γὰρ καὶ μελῶν δίχην ἀλλήλοις ἐσμεν συνδεδεμένοι · ἐπὶ δὲ τοῦ σώματος , κἂν ὁ πούς διέχηται τραῦμα , τὴν κεφαλὴν ἐπικύπτουσαν ὁρῶμεν · καίτοι τί ταύτης σμικρότερον ; ἀλλ' οὐχ ὀρθὴ τὴν δεξιὰν ἐν τῷ καιρῷ τῆς συμφορᾶς · οὕτως καὶ σὺ ποίησον . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος παραίνει χαίρειν μετὰ χαίροντων , καὶ κλαίειν μετὰ κλαίοντων . Ἄλλ' ὅπερ ἔλεγον , οὐδεὶς πῶς ἐδίδωκε τὴν ἀπόγνωσιν ὁ Παῦλος , ὡς μέγα ὅπλον τοῦ διαβόλου .
Lemmas: εἰμί πρό οὗτος · ῥᾳθυμέω δέ καί ἀπογιγνώσκω πίπτω εἰς τοσοῦτος κακία , ὡς μηδέ ἀνίστημι λοιπός . ὑπέρ γάρ ἀγαθός εἰμί , Δίκαιος τίς φημί · εἶδον ὁ Σατανᾶς , ὡς ἀστραπή , ἐκ ὁ οὐρανός πίπτω · ὁ δέ ὁ ἀστραπή παραβολή καί ὁ Φαῖδρος ὁ πρότερος δείκνυμι ἀναστροφή , καί ὁ ὁ πτῶσις δέησις . ὁ Παῦλος βλάψιμος εἰμί καί διώκτης καί ὑβριστής · ἐπεί δέ σπουδάζω καί οὐ ἀπάγω , καί ἀνίστημι καί ὁ ἄγγελος γίγνομαι ἴσος . ὁ Ἰούδας ἀπόστολος εἰμί , ἀλλά ῥᾳθυμέω γίγνομαι προδότης . ὁ λῃστής πάλιν μετά τοσοῦτος κακία ἐπεί μή ἀπάγω , πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω εἰς ὁ παράδεισος εἰσέρχομαι . ὁ Φαρισαῖος βάρβαρος , ἐκ αὐτός ὁ ὕψος ὁ ἀρετή καταπίπτω · ὁ τελώνης μή ἀπογιγνώσκω οὕτως ἀφοράω , ὡς παντέρα παραβαίνω . βούλομαι σύ δείκνυμι καί πεδίον ὁλόκληρος οὗτος ποιέω · ὁ ὁ νινευος πόλις οὕτως ἰσχυρός πᾶς · καίτοι γε ὁ ἀπόφασις εἰς ἀπόγνωσις [ 707 ] αὐτός ἐμβάλλω . οὖον γάρ εἶπον , ὅτι ἐάν μετανοέω , σῴζω , ἀλλά ἀπλόος , ἐπί τρεῖς ἡμέρα , καί Νινευὶ καταστρέφω . ἄλλος ὅμως ἀπαξιόω ὁ Θεός , καί ὁ προσήκω βουω , καί ὁ ἀπόφασις οὐ ἔχω μέλλω οὐδέ διορισμός , οὐ ἀναπίπτω , οὐδέ ὁ χείρ ἐπῆδωκαν ἐλπίς , διά γάρ οὗτος οὖον προστίθημι διορισμός , οὐδέ εἶπον , ἐάν δέ μετανοέω , σῴζω , ἵνα καί ἐγώ ὅταν ἀκούω ἀπόφασις ὁ Θεός φέρω χαρά διορισμός , μηδέ οὕτως ἀπογιγνώσκω , εἰς ἐκεῖνος ὁ ὑπόδειγμα βλέπω . οὐδείς γάρ οὕτως ἰσχυρός ὅπλον ὁ διάβολος , ὡς ἀπόγνωσις . Ζεύς οὗτος οὐ οὕτως · αὐτός εὐφραίνω ἁμαρτάνω , ὡς ἀπογιγνώσκω . ἀκούω γοῦν ἐπί ὁ πορνεύω , πῶς ὁ ἁμαρτία · μᾶλλον ὁ ἀπόγνωσις διώκω ὁ Παῦλος . γράφω γάρ Κορίνθιος , οὕτως · λέγω · Ὀλίγος ἀκούω ἐν σύ πορνεία , καί τοιοῦτος πορνεία , ὅστις οὐδέ ἐν ὁ ἔθνος τολμάω , ἀλλά οὐδέ ὀνομάζω . ὁ γάρ μέχρι προσγνορίας ἐκείνως ἀφόρητος , οὗτος σύ ἔργον τέλλω . καί σύ φυσιόω εἰμί . καί οὐ εἶπον , καί ἐκεῖνος παφυσιωται , ἀλλά ἀφίημι ὁ ἁμαρτάνω , ὁ ονταινοος διαλέγω · καθάπερ ὁ ἰατρός ποιέω , ἀφίημι ὁ κάμνω , πρός ὁ προσέχω αὐτός πλείων χράομαι λόγος . ἄλλος δέ , καί οὗτος ὁ ἀπόνοια αἴτιος εἰμί αὐτός , μή ἐπιτιμάω , μηδέ ἐπιπλήσσω . Ἐσφώσας τοίνυν ὁ ἔγκλημα , ἵνα ῥᾴδιος γίγνομαι ὁ τραῦμα ὁ θεραπεία . δεινός μέν γάρ ὁ ἁμαρτάνω , πολύς δέ χαλεπός ὁ καί μέγας φρονέω ἐπί ὁ ἁμάρτημα . εἰμί γάρ ἐπί δικαιοσύνη ὁ φυσάω κένωσις δικαιοσύνη εἰμί , πολύς μᾶλλον ἐπί ὁ ἁμάρτημα οὗτος συμβαίνω ἔχω ὅσος βλάβη ἐγώ , καί ὁ ἁμάρτημα αὐτός μείζων ὁ ἔγκλημα εἰμί . Ζεύς οὗτος φημί · ὅταν πᾶς κοίμηση , λέγω , ὅτι ἄχρεος δοῦλος εἰμί . εἰμί δέ ὁ πᾶς ποιέω ὀφέλλω συστέλλω , πολύς μᾶλλον ὁ ἁμαρτάνω καί ὀργάω καί ἐν ὁ ἔσχατος ἑαυτοῦ ἀριθμέω δήω . ὑπέρ οὖν καί οὗτος δηλόω λέγω · καί οὐ μᾶλλον κενόω ; τις λέγω ; ἕτερος ἁμαρτάνω , καί ἐγώ πενθέω ; Ναίς , φημί · σῶμα γάρ καί μέλος διχάω ἀλλήλων εἰμί συνδέω · ἐπί δέ ὁ σῶμα , κἀν ὁ πούς διέχω τραῦμα , ὁ κεφαλή ἐπικύπτω ὁράω · καίτοι τίς οὗτος μικρός ; ἀλλά οὐ ὀρθός ὁ δεξιά ἐν ὁ καιρός ὁ συμφορά · οὕτως καί σύ ποιέω . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος παραινέω χαίρω μετά χαίρω , καί καλέω μετά καλέω . ἄλλος ὅσπερ λέγω , οὐδείς πῶς διώκω ὁ ἀπόγνωσις ὁ Παῦλος , ὡς μέγας ὅπλον ὁ διάβολος .