joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0483.1
οὔτε αὐτὸς , οὔτε ἄγγελοι · ἠμέλλε τοῦτο ποιῆν · ἀλλ’ ἵνα διζήσῃ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ πράγματος , καὶ τὸ μηδὲν ὅλως ἔσθμενον τήσεως . Καὶ πάλιν , ὅταν Ῥωμαίους ἐπιστήλῃ καὶ λέγῃ · Οὔτε ἄγγελοι , οὔτε ἄρχαι , οὔτε δυνάμεις δυνησονται ἡμᾶς χωρίσαι ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ · οὐδὲ γὰρ τοῦτο ἠμέλλον ποιεῖν ἄγγελοι , ἀλλὰ κάταυθὰ τὸ μὴ ἄν ὕποτίθεται · ὡςπερ οὖν καὶ τὸ ἕξης λέγων · Οὔτε πτῶσις ἑτέρα · καίτοι γε ἑτέρα οὐκ ἔστιν κείσως · πᾶσαν γὰρ αὐτὴν περιέλαβε , καὶ τὰ ἄνω καὶ τὰ κάτω πάντα εἰπών · ἀλλ’ ὅμως κάταυθὰ τὸ μὴ ἄν καθ’ ὁπόδεσιν τήσθων , ὥστε δεῖξαι τὸν μεθ’ ὑπερβολῆς αὐτοῦ πόθον . Ὁ δὲ καὶ ἀναυθὰ ποιεῖ , λέγων , ὅτι Κἂν πάντα τις δώ , ἀγάπην δὲ μὴ ἔχῃ , οὐδὲν ὠφελεῖται . Ἡ τοῦτο ἔστιν εἰπεῖν , ἢ ὅτι βούλεται τοὺς παρέχοντας καὶ συγκαταλλήψθαι τοὺς λαμβάνοντας , καὶ μὴ ἀκλῶς διδόναι ἀσυμπαιδῶς , ἀλλ’ ἐλεοῦντας καὶ κατακαμπτομένους , ἐπιεικωμένους , καὶ συναλγοῦντας τοὺς δεομένους . Διὰ τοῦτο γὰρ καὶ ἡ ἐλεημοσύνη παρὰ τοῦ Θεοῦ νενομίσθηται · καὶ γὰρ ἡδύνατο τοὺς πέντας διατρέφειν ὁ Θεὸς καὶ χωρὶς τούτου · ἀλλ’ ἵνα ἡμᾶς εἰς τὴν ἀγάπην συνθῇ , καὶ ἵνα διαθερμαινόμεθα πρὸς ἀλλήλους , παρ’ ἡμῶν αὐτοῦς ἐκάλεισε τρέφεσθαι . Διὰ τοῦτο καὶ ἀλλαγὴν ἔχει · Κρεῖσσον λόγος ἀγαθὸς ἢ δόσις · καὶ ἰδοὺ λόγος ὑπὲρ δόμα ἀγαθόν . Καὶ αὐτὸς φησι · Ἐλεῖσον θέλω , καὶ οὐ θυσίαν . Ἐπειδὴ γὰρ ἔθος τοὺς τε εὐεργετουμένους φιλεῖν , τοὺς τε εὐ πάσχοντας πρὸς τοὺς εὐεργετοῦντας οἰκειότερον διαχεισθαι[440 ] , σύνδεσμον φιλίας ποιῶν , τοῦτο ἐνομίσθη . Καὶ ἵνα μάθητε ὅσον ἐστὶ τὸ κατώρθωμα , ὑπογράψωμεν αὐτὴν τῷ λόγῳ , ἐπειδὴ τοῖς πράγμασιν αὐτὴν οὐχ ὁρῶμεν πού φαινομένην , καὶ ἔννοήσωμεν , εἰ πανταχοῦ μετὰ βαρύλειας ἦν αὐτή , πόσα ἄν ἐγένετο ἀγαθά . Οὔτε γὰρ νόμων , οὔτε δικαστηρίων ἔδει , οὐ κολάσεων , οὐ τιμωριῶν , οὐδὲ ἄλλου τῶν τοιούτων οὐδενός . Εἰ γὰρ ἐπαντες ἠγάπων καὶ ἠγαπώντο , οὐδὲν ἄν ἠδίκησεν οὐδεὶς , ἀλλὰ καὶ φόνοι καὶ μάχαι καὶ πόλεμοι καὶ στάσεις καὶ ἀρπαγαὶ καὶ κλεονεξίαι καὶ πάντα ἄν ἐκπιδὼν ἐγενόμει τὰ πονηρά , καὶ μέχρις ὀνόματος ἄν ἠγνωσθη ἡ κακία . Τὰ μέντοι σημεῖα οὐκ ἄν τοῦτο εἰργάσαντο , ἀλλὰ καὶ εἰς κενοδοξίαν ἐπαίρει τοὺς μὴ προσέχοντας καὶ ἀπόνους . Καὶ τὸ δὲ θαυμαστὸν τῆς ἀγάπης , ὅτι τὰ μὲν ἄλλα ἀγαθὰ ἔχει παρεσκευμένα τὰ κακά · οἷον ὁ πλεθυσμὸς ψυχῶν πολλὰκις διὰ τοῦτο · ὁ λέγειν εἰδὼς καὶ δοξομανίαν νοσεῖ · ὁ ταπεινόφρων δὲ αὐτὸ τοῦτο πολλάκις κατὰ τὸ συνειδὸς μέγα φρονεῖ . Ἡ δὲ ἀγάπη πάσης τῆς τοιαύτης ἀπηλλάκται λύμης · κατὰ γὰρ τοῦ ἀγαπώμενον οὐκ ἄν τις ἐπαρθεῖν ποτέ . Καὶ
Lemmas: οὔτε αὐτός , οὔτε ἄγγελος · μέλλω οὗτος ποιός · ἀλλά ἵνα δίζημαι ὁ ὑπερβολή ὁ πρᾶγμα , καί ὁ μηδείς ὅλως ἐσθίω Θησεύς . καί πάλιν , ὅταν Ῥωμαῖος ἐπιστέλλω καί λέγω · οὔτε ἄγγελος , οὔτε ἀρχή , οὔτε δύναμις δύναμαι ἐγώ χωρίζω ἀπό ὁ ἀγάπη ὁ Χριστός · οὐδέ γάρ οὗτος μέλλω ποιέω ἄγγελος , ἀλλά κάταυθὰ ὁ μή ἄν ὑποτίθημι · ὡς οὖν καί ὁ έξειμι λέγω · οὔτε πτῶσις ἕτερος · καίτοι γε ἕτερος οὐ εἰμί κεῖσος · πᾶς γάρ αὐτός περιλαμβάνω , καί ὁ ἄνω καί ὁ κάτω πᾶς εἶπον · ἀλλά ὅμως κάταυθὰ ὁ μή ἄν κατά οποδεσις τίνω , ὥστε δείκνυμι ὁ μετά ὑπερβολή αὐτός πόθος . ὁ δέ καί ἀναυθὰ ποιέω , λέγω , ὅτι κἀν πᾶς τις δήω , ἀγάπη δέ μή ἔχω , οὐδείς ὠφελέω . ὁ οὗτος εἰμί εἶπον , ἢ ὅτι βούλομαι ὁ παρέχω καί συγκαταλαμβάνω ὁ λαμβάνω , καί μή ἀκλῶς δίδωμι ἀσυμπαιδῶς , ἀλλά ἐλεέω καί κατακάμπτω , ἐπιεικωμένους , καί συναλγέω ὁ δήω . Ζεύς οὗτος γάρ καί ὁ ἐλεημοσύνη παρά ὁ Θεός νομίζω · καί γάρ ἡδύνω ὁ Πέντας διατρέφω ὁ θεός καί Χωρὶς οὗτος · ἀλλά ἵνα ἐγώ εἰς ὁ ἀγάπη συντίθημι , καί ἵνα διαθερμαίνω πρός ἀλλήλων , παρά ἐγώ αὔτεος καλέω τρέφω . Ζεύς οὗτος καί ἀλλαγή ἔχω · κρατύς λόγος ἀγαθός ἢ δόσις · καί ἰδού λόγος ὑπέρ δόμα ἀγαθός . καί αὐτός φημί · ελεισος ἐθέλω , καί οὖον θυσία . ἐπεί γάρ ἔθος ὁ τε εὐεργετέω φιλέω , ὁ τε εὕω πάσχω πρός ὁ εὐεργετέω οἰκεῖος διαχεισθαι[440 ] , σύνδεσμος φίλιος ποιέω , οὗτος νομίζω . καί ἵνα μανθάνω ὅσος εἰμί ὁ κατόρθωμα , ὑπογράφω αὐτός ὁ λόγος , ἐπεί ὁ πρᾶγμα αὐτός οὐ ὁράω πού φαίνω , καί ἐννοέω , εἰμί πανταχοῦ μετά βαρυλειος εἰμί αὐτός , πόσος ἄν γίγνομαι ἀγαθός . οὔτε γάρ νόμος , οὔτε δικαστήριον ἐσθίω , οὖον κόλασις , οὖον τιμωρία , οὐδέ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . εἰμί γάρ πᾶς ἀγαπάω καί ἀγαπάω , οὐδείς ἄν ἀδικέω οὐδείς , ἀλλά καί φόνος καί μάχη καί πόλεμος καί στάσις καί ἁρπάγη καί κλεονεξίαι καί πᾶς ἄν εκπιδηω γίγνομαι ὁ πονηρός , καί μέχρι ὄνομα ἄν γιγνώσκω ὁ κακία . ὁ μέντοι σημεῖον οὐ ἄν οὗτος ἐργάζομαι , ἀλλά καί εἰς κενοδοξία ἐπαίρω ὁ μή προσέχω καί ἄπονος . καί ὁ δέ θαυμαστός ὁ ἀγάπη , ὅτι ὁ μέν ἄλλος ἀγαθός ἔχω παρασκευάζω ὁ κακός · οἷος ὁ πλεθυσμὸς Ψυχή πολλάκις διά οὗτος · ὁ λέγω εἰδοί καί δοξομανία νοσέω · ὁ ταπεινόφρων δέ αὐτός οὗτος πολλάκις κατά ὁ σύνοιδα μέγας φρονέω . ὁ δέ ἀγάπη πᾶς ὁ τοιοῦτος ἀπαλλάσσω λύμη · κατά γάρ ὁ ἀγαπάω οὐ ἄν τις ἐπαίρω ποτός . καί