joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0706.1
βασιλέως τῶν οὐρανῶν μετὰ λαμπροῦ τοῦ σχήματος · πῶς ὁ Νέρων στήσεται κατηχης , τότε καὶ στυγνός . Εἰ γὰρ οὐπω τῶν στεφάνων ὁ κατὶς , καὶ τοσαύτη ἀπέλαιψεν τιμὴς ὁ ἀληθής · ὅταν ὁ ἀγωνοθέτης ἐλθῃ , πόσης ἀπολαύσεται τιμῆς ; Ἐν τοῖς ἀλλοτρίοις ἦν , ξένος ἦν καὶ παρεπείθους , καὶ οὕτω θαυμάζεται · ὅταν ἐν τοῖς ἰδίοις ἦ , τίνος οὐκ ἀπολαύσεται ἀγαθοῦ · τίνος οὐ μεθεῖσι · τίνος οὐκ ἐπιτεῦξεται ; Οὐδείς βασιλεὺς γενόμενος τῆς Ῥώμης τοσαύτης ἀπέλαυσε τιμῆς ὁπως ὁ Παῦλος · ἀλλ’ ὁ μὲν μεγάλεις ἔξω που κεῖται ἐθριμμένος , ὁ δὲ τὸ μέσον κατέχει τῆς πόλεως , καθάπερ βασιλεύων καὶ ζῶν . Εἰ δὲ ἐνταῦθα , ἔνθα ἤλιντο καὶ ἔνθα ἐδιώχτο , τοσαύτης ἀπέλαυσε τιμῆς · [ 665 ] ὅταν ἐλθῇ , τί ἔσται ; εἰ ὅπου σκηνοποιεῖς ἦν , οὕτως ἐγένετο λαμπρός · ὅταν ἐλθῇ ἀντιλάμπων ταῖς ἡλιακαῖς ἀκτίνι , τί ἔσται ; εἰ μετὰ τοσαύτης ἀπετελίας , τοσαύτης μεγαλοπρεπείας , περιεγένετο · ὅταν ἐλθῇ , τί ἔσται ; Ἀν ἐνι φυγῇ τὰ πράγματα ; Βούλεσθε δεῖξω τὸν σκηνοποιον ἱμίστοτερον γεγονότα τοῦ πάντων βασιλέων μᾶλλον θαυμασθεῖν ; Τί τοῦ Ἀλεξάνδρου ἐνδοξότερον κατὰ τὴν τοῦ κόσμου ὄψιν ; τί ὑψηλότερον ; οὐχὶ πολλὰ καὶ μεγάλα κατῴρθωσε ζῶν ; οὐχὶ ἔθνη καὶ πόλεις ὑπέταξε , καὶ πολέμους πολλούς καὶ μάχας ἐνίκησε , καὶ τρόπαια ἔστησεν ; οὐχὶ τρισακίδεκατος ἐνομίσθη εἶναι θεὸς παρὰ τῇ συγχώτῃ Ῥωμαίων ; Ἄλλὰ τὸ μὲν ζῶντα κατορθῶν πολέμους καὶ νίκας , βασιλέα ὄντα καὶ στρατόπεδα ἔχοντα , θαυμαστὸν οὐδέν · τὸ δὲ μετὰ θάνατον καὶ τάφου τοσαύτα πανταχοῦ γῆς καὶ θαλάσσης καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἐργάζεσθαι , τοῦτο ἐστὶ τὸ μάλιστα πολλῆς ἐκπλήξεως γέμον . Ποῦ γάρ , εἰπέ μοι , τὸ σῆμα Ἀλεξάνδρου ; δεῖξόν μοι καὶ εἰπέ μοι τὴν ἡμέραν , καθ’ ἣν ἐτελεύτησεν · ἀλλ’ οὐκ ἄν εἴποις . Τοῦ δὲ Παύλου καὶ τὸ σῆμα λαμπρὸν ἴδοι τις ἄν τὴν βασιλικωτάτην Ῥώμην καταλαβόν , καὶ ἡμέραν καταφανῆ , ἑορτὴν τῇ οἰκουμένῃ ποιούσων . Καὶ τὸ μὲν ἐκεῖνο καὶ οἱ οἰκείοι ἀγνοοῦσι , τὸ δὲ τοῦτο καὶ οἱ βάρβαροι ἐπίστανται · καὶ ὁ τάφος τοῦ δοῦλου τοῦ Χριστοῦ λαμπρότερος τῶν βασιλικῶν ἐστιν αὐλῶν . Καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ τὴν ἀλουργίδα περιειμένος ἀπέρχεται τὸ σῆμα τὸ ἐκεῖνο περιπτυζόμενος , καὶ τὸν τύφον ἀπολύμενος , ἔστηκε δεδεμένος τοῦ νεκροῦ , ὥστε αὐτὸ τὸ προσθῆναι παρὰ τῷ Θεῷ , καὶ τοῦ σκηνοποιοῦ καὶ τοῦ ἀλιέως καὶ τετελευτηκότος , ὡς προστάτου δεῖται ὁ τὸ διάδημα ἔχων . Καὶ τοῦτο οὐχ ἐν τῇ Ῥώμῃ μόνον ἴδοι τις ἄν , ἀλλὰ καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει . Καὶ γὰρ καὶ ἐνταῦθα Κωνσταντίνον τὸν μέγαν μεγάλην τιμὴν τιμῶν ἐνόμισεν ὁ παῖς , εἰ πρὸς τοὺς προθύρους αὐτὸν τοῦ ἀλιέως καθέζοιτο . Καὶ ὅπερ εἰσὶν οἱ πυλωροὶ τοῖς βασιλεύσιν ἐν τοῖς βασιλείοις , τοῦτο ἐν τῷ σήματι οἱ βασιλεῖς τοῖς ἀλιεύσι · καὶ οἱ μὲν ὡςπερ δεσπόται τοῦ τόπου τὰ ἔνδον κατέχουσιν , ὁ δὲ ὡς πάροικοι καὶ γείτονες ἠγάπησαν τὴν αὐλείαν αὐτοῖς ἀφορισθῆναι ὕβραν . Καὶ οἱ μὲν βασιλεῖς οἰκεῖτον καὶ ὑπηρετῶν , οἱ δὲ ἀρχόμνοι βασιλέων τὴν ἀξίαν περιέχονται . Εἰ δὲ ἐνταῦθα τὰ ὑπὲρ φύσιν ἐγένετο , ἐν τῷ μέλλοντι πῶς μᾶλλον ; Τίς μοι νῦν ἔδωκε περιχυθῆναι τῷ σώματι ὁ Παῦλος , καὶ προσκλινθῆναι τῷ τάφῳ , καὶ τὴν κόμιν ἰδεῖν τοῦ σώματος ἐκείνου , δι’ οὗ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης διέβραμε , τοῦ τὰ ὑστερήματα ἀναπληρώσαντος τοῦ Χριστοῦ , τοῦ τὴν στίγματα βασιλέαντος , τοῦ πανταχοῦ τὸ χῆρυγμα καταστειράντος ; τὴν κόμιν τοῦ στόματος , δι’ οὗ Χριστὸς ἐσέθηκεν , καὶ τὸ φῶς ἐξέλαμψε τὸ πάσης ἀστραπῆς ὑψηλότερον , καὶ φωνὴ ἐξεπλήσθη πάσης βροντῆς φοβερώτερα τοῖς δαιμόνιοις ; Οὐδὲ γὰρ οὕτως ἡμῖν ἡ βροντὴ φοβερὰ , ὡς ἐκείνη τοῖς δαιμόνιοις ἡ φωνή · εἰ γὰρ τὰ ἱματία αὐτοῦ ἐφρίττον , πολλῷ μᾶλλον τὴν φωνήν . Τοῦτο τοῦ στόματος ἐβουλόμην τὴν κόμιν ἰδεῖν , δι’ οὗ τὰ μεγάλα καὶ ἀπόρρητα ὁ Χριστὸς [ 666 ] ἐλάλησε , καὶ μεῖζονα ἢ δι’ ἑαυτοῦ · δι’ οὗ τὸ μακάριον ἐκεῖνο τορθέξατο ῥῆμα λέγων , Πῦχόμην ἀνάθημα εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου · δι’ οὗ ἐλάλει ἐναντίον βασιλέων , καὶ οὐκ ἠσχύνετο · δι’ οὗ ἐργον δαίμονος , οὐχὶ φθεγγομένου μόνον ἀκούοντες , ἀλλὰ καὶ πύρρωθεν ὄντος · δι’ οὗ τὰ ἐν τῇ τῇ μετερρύθμισεν ἄπαντα , καὶ τὰ ἐν οὐρανοῖς ; δι’ ὃν ἐδούλετο διεῖπε τρόπον , δεσμιὸν οὐς ἐδούλει καὶ λύων ἐκεῖ , κατὰ τὴν δοθεμένην ἐξουσίαν αὐτῷ . Τίς ἄν μοι τὴν κόμιν τῆς τοῦ Παύλου καρδίας ὑπέδειξε , τῆς πυρουμένης καθ’ ἕκαστον τῶν ἀπολλυμένων , καὶ ωδίνουσης ἐκ δευτέρου τὰ ἐξαμιλούμενα τῶν παίδων ; Ταύτην καὶ διαλυμένην ἐπεθύμουν ἰδεῖν , τὴν ὑψηλότεραν τῶν οὐρανῶν , τὴν εὐρύτεραν τῆς οἰκουμένης , τὴν τῆς ἀκίνης φαιδρότεραν , τὴν τοῦ πυρὸς θερμότερον , τὴν τοῦ ἀδάμαντος στερρότεραν , τὴν καινὴν ζῆσασαν ζῶν , ἢ ταύτην τὴν ἡμετέραν ; Ζῶ γὰρ οὐκ ἐτι ἐγώ , ἐγὼ δὲ ἐν ἐμοί , φησιν , ὁ Χριστὸς ( ἃρα ἐκεῖνο καὶ τὴν καρδίαν ἦν ἡ Παύλου καρδία , καὶ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου πλῆξ , καὶ βιβλίον τῆς χάριτος ) · τὴν κατακλωθίσαν Χριστὸν φίλησιν , ὡς οὐδεὶς ἄλλος ἐκλήσεν · τὴν θανάτου καὶ γέννησις καταπρονούσασαν , καὶ ὑπὸ δακρύων ἀδελφικῶν συντετριβμένην · Τί γὰρ ποιεῖτε κλαίουσες , φησιν , καὶ συνθρύπτοντες μου τὴν καρδίαν ; Ἐβουλόμην τὴν κόμιν ἰδεῖν τῶν χειρῶν Παύλου τῶν ἐν ἀλύσει , δι’ ὧν τῆς ἐπιθέσεως · τὸ Πνεῦμα ἐχορηγεῖτο , δι’ ὧν τὰ θεία γράμματα ἐγράφετο · Ἰδοὺ γὰρ πηλικοὶ ὁμῶν γράμματα ἐργαζα τῇ ἐμῇ χειρί · τῶν χειρῶν ἐκείνων , ἃς ἰδοῦσα ἡ ἔχης ἐξέπεσεν εἰς τὴν πυράν . Ἐβουλόμην τὴν κόμιν ἰδεῖν τῶν ὀφθαλμῶν πηρωθέντων καλῶς , τῶν ἀναβλεψάντων ἐπὶ σωτηρίαν τῆς οἰκουμένης , τῶν καὶ ἐν σώματι Χριστὸν ἰδεῖν κατεασιωθέντων · ἐβουλόμην καὶ τῶν ποδῶν ἐκείνων ἰδεῖν τὴν κόμιν , τῶν περιβαμόντων τὴν οἰκουμένην , καὶ μὴ καμόντων · τῶν ἐν τῷ ξύλῳ δεδεμένων , ἡνίκα τὸ δεσμωτήριον ἔσεσε , τῶν οἰκουμένην καὶ δοκῆτον περιελθόντων . Καὶ τί δεῖ κατὰ μέρος λέγειν ; ἐβουλόμην αὐτὸν ἐκεῖνον ἰδεῖν τὸν λέοντα τὸν πνευματικόν . Ὦσπερ γὰρ λέων πῦρ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀφνεις εἰς ἀλιωπίκων ἀγέλας , οὕτως εἰς τῶν δαιμόνων καὶ φιλοσόφων ἐνέπεσε φατρίαν , καὶ καθάπερ σκηπτικὸν τινος ἐμβολή , εἰς τὰς τοῦ διαβόλου κατηνέχθη φάλαγγας . Οὐδὲ γὰρ ἐκ παρατάξεως ἵστατο πρὸς αὐτὸν ὁ διάβολος , ἀλλ’ οὕτως ἐδεδοίκε καὶ ἔτρεμεν , ὡς εἰ καὶ σκιὰν ἴδοι καὶ φωνὴν ἀκούσει πύρρωθεν , δραπετεύσειν εὐθέως . Ἐνοήσατε καὶ φρίξατε , οἷον θέαται θέαμα Ῥώμην τὸν Παῦλον ἐξαίφνης ἀνιστάμενον ἀπὸ
Lemmas: βασιλεύς ὁ οὐρανός μετά λαμπρός ὁ σχῆμα · πῶς ὁ Νέρων ἵστημι κατηχέω , τότε καί στυγνός . εἰμί γάρ οὔπω ὁ στέφανος ὁ κατίς , καί τοσοῦτος ἀπολαμβάνω τιμή ὁ ἀληθής · ὅταν ὁ ἀγωνοθέτης ἔρχομαι , πόσος ἀπολαύω τιμή ; ἐν ὁ ἀλλότριος εἰμί , ξένος εἰμί καί παρεπείθους , καί οὗτος θαυμάζω · ὅταν ἐν ὁ ἴδιος εἰμί , τίς οὐ ἀπολαύω ἀγαθός · τίς οὖον μεθίημι · τίς οὐ ἐπιτυγχάνω ; οὐδείς βασιλεύς γίγνομαι ὁ Ῥώμη τοσοῦτος ἀπολαύω τιμή ὅπως ὁ Παῦλος · ἀλλά ὁ μέν Μεγάλεις ἔξω ποῦ κεῖμαι θρίζω , ὁ δέ ὁ μέσος κατέχω ὁ πόλις , καθάπερ βασιλεύω καί ζῶ . εἰμί δέ ἐνταῦθα , ἔνθα ἀλίνω καί ἔνθα διώκω , τοσοῦτος ἀπολαύω τιμή · [ 665 ] ὅταν ἔρχομαι , τίς εἰμί ; εἰμί ὅπου σκηνοποιέω εἰμί , οὕτως γίγνομαι λαμπρός · ὅταν ἔρχομαι ἀντιλάμπω ὁ ἡλιακός ἀκτίς , τίς εἰμί ; εἰμί μετά τοσοῦτος ἀπετελίας , τοσοῦτος μεγαλοπρέπεια , περιγίγνομαι · ὅταν ἔρχομαι , τίς εἰμί ; εἰς ἐνι φυγή ὁ πρᾶγμα ; βούλομαι δείκνυμι ὁ σκηνοποιός ιμιστοτερος γίγνομαι ὁ πᾶς βασιλεύς μᾶλλον θαυμάζω ; τις ὁ Ἀλέξανδρος ἔνδοξος κατά ὁ ὁ κόσμος ὄψις ; τίς ὑψηλός ; οὐ πολύς καί μέγας κατορθόω ζῶ ; οὐ ἔθνος καί πόλις ὑποτάσσω , καί πόλεμος πολύς καί μάχη νικάω , καί τρόπαιον ἵστημι ; οὐ τρισακίδεκατος νομίζω εἰμί θεός παρά ὁ συγχώτῃ Ῥωμαῖος ; ἀλλά ὁ μέν ζῶ κατορθόω πόλεμος καί Νίκη , βασιλεύς εἰμί καί στρατόπεδον ἔχω , θαυμαστός οὐδείς · ὁ δέ μετά θάνατος καί τάφος τοσοῦτος πανταχοῦ γῆ καί θάλασσα κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐργάζομαι , οὗτος εἰμί ὁ μάλιστα πολύς ἔκπληξις γέμω . πός γάρ , εἶπον ἐγώ , ὁ σῆμα Ἀλέξανδρος ; δείκνυμι ἐγώ καί εἶπον ἐγώ ὁ ἡμέρα , κατά ὅς τελευτάω · ἀλλά οὐ ἄν εἶπον . ὁ δέ Παῦλος καί ὁ σῆμα λαμπρός ὁράω τις ἄν ὁ βασιλικός Ῥώμη καταλαμβάνω , καί ἡμέρα καταφανής , ἑορτή ὁ οἰκέω ποιέω . καί ὁ μέν ἐκεῖνος καί ὁ οἰκέω ἀγνοέω , ὁ δέ οὗτος καί ὁ βάρβαρος ἐπίσταμαι · καί ὁ τάφος ὁ δοῦλος ὁ Χριστός λαμπρός ὁ βασιλικός εἰμί αὐλή . καί γάρ αὐτός ὁ ὁ ἁλουργίς περιίημι ἀπέρχομαι ὁ σῆμα ὁ ἐκεῖνος περιπτύω , καί ὁ τύφω απολύω , ἵστημι δήω ὁ νεκρός , ὥστε αὐτός ὁ προσθάω παρά ὁ Θεός , καί ὁ σκηνοποιός καί ὁ ἁλιεύς καί τελευτάω , ὡς προστάτης δήω ὁ ὁ διάδημα ἔχω . καί οὗτος οὐ ἐν ὁ Ῥώμη μόνος ὁράω τις ἄν , ἀλλά καί ἐν Κωνσταντινούπολις . καί γάρ καί ἐνταῦθα Κωνσταντῖνος ὁ μέγας μέγας τιμή τιμή νομίζω ὁ παῖς , εἰμί πρός ὁ προθυροος αὐτός ὁ ἁλιεύς καθέζομαι . καί ὅσπερ εἰμί ὁ πυλωρός ὁ βασιλεύς ἐν ὁ βασίλειος , οὗτος ἐν ὁ σῆμα ὁ βασιλεύς ὁ ἁλιεύς · καί ὁ μέν ὡς δεσπότης ὁ τόπος ὁ ἔνδον κατέχω , ὁ δέ ὡς πάροικος καί γείτων ἀγαπάω ὁ αὔλειος αὐτός ἀφορίζω ὕβραν . καί ὁ μέν βασιλεύς οἰκέω καί ὑπηρέτης , ὁ δέ ἄρχω βασιλεύς ὁ ἄξιος περιέχω . εἰμί δέ ἐνταῦθα ὁ ὑπέρ φύσις γίγνομαι , ἐν ὁ μέλλω πῶς μᾶλλον ; Τῖς ἐγώ νῦν δίδωμι περιχέω ὁ σῶμα ὁ Παῦλος , καί προσκλίνω ὁ τάφος , καί ὁ κόμης ὁράω ὁ σῶμα ἐκεῖνος , διά ὅς πανταχοῦ ὁ οἰκέω διβρεμω , ὁ ὁ ὑστέρημα ἀναπληρόω ὁ Χριστός , ὁ ὁ στίγμα βασιλέας , ὁ πανταχοῦ ὁ χῆρυγμα καταστειράντος ; ὁ κόμης ὁ στόμα , διά ὅς Χριστός εἰστίθημι , καί ὁ φάος ἐκλάμπω ὁ πᾶς ἀστραπή ὑψηλός , καί φωνή ἐκπίμπλημι πᾶς βροντή φοβερός ὁ δαιμόνιος ; οὐδέ γάρ οὕτως ἐγώ ὁ βροντή φοβερός , ὡς ἐκεῖνος ὁ δαιμόνιος ὁ φωνή · εἰμί γάρ ὁ ἱμάτιον αὐτός φρίσσω , πολύς μᾶλλον ὁ φωνή . οὗτος ὁ στόμα βούλομαι ὁ κόμης ὁράω , διά ὅς ὁ μέγας καί ἀπόρρητος ὁ Χριστός [ 666 ] λαλέω , καί μείζων ἢ διά ἑαυτοῦ · διά ὅς ὁ μακάριος ἐκεῖνος τορθέξατο ῥῆμα λέγω , πυχομεις ἀνάθημα εἰμί ὑπέρ ὁ ἀδελφός ἐγώ · διά ὅς λαλέω ἐναντίος βασιλεύς , καί οὐ αἰσχύνω · διά ὅς ἔργον δαίμων , οὐ φθέγγομαι μόνος ἀκούω , ἀλλά καί πυρρόομαι εἰμί · διά ὅς ὁ ἐν ὁ ὁ μεταρρυθμίζω ἅπας , καί ὁ ἐν οὐρανός ; διά ὅς δουλόω διέπω τρόπος , δέσμιον οὖς δουλέω καί λύω ἐκεῖ , κατά ὁ δίδωμι ἐξουσία αὐτός . Τῖς ἄν ἐγώ ὁ κόμης ὁ ὁ Παῦλος Καρδία ὑποδείκνυμι , ὁ πυρόω κατά ἕκαστος ὁ ἀπόλλυμι , καί ωδινουω ἐκ δύο ὁ εξαμιλουμην ὁ παῖς ; οὗτος καί διαλύω ἐπιθυμέω ὁράω , ὁ ὑψηλός ὁ οὐρανός , ὁ εὐρύς ὁ οἰκέω , ὁ ὁ ἄκινος φαιδρός , ὁ ὁ πυρός θερμός , ὁ ὁ ἀδάμας στερρός , ὁ καινός ζῶ ζῶ , ἢ οὗτος ὁ ἡμέτερος ; ζῶ γάρ οὐ ἔτι ἐγώ , ἐγώ δέ ἐν ἐγώ , φημί , ὁ Χριστός ( ἄρα ἐκεῖνος καί ὁ Καρδία εἰμί ὁ Παῦλος καρδία , καί ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος πλήσσω , καί βιβλίον ὁ χάρις ) · ὁ κατακλώθω Χριστός φίλος , ὡς οὐδείς ἄλλος κλάω · ὁ θάνατος καί γέννησις καταπρονούσασαν , καί ὑπό δάκρυ ἀδελφικός συντρίβω · τις γάρ ποιέω καλέω , φημί , καί συνθρύπτω ἐγώ ὁ Καρδία ; βούλομαι ὁ κόμης ὁράω ὁ χείρ Παῦλος ὁ ἐν ἅλυσις , διά ὅς ὁ ἐπίθεσις · ὁ πνεῦμα χορηγέω , διά ὅς ὁ θεῖος γράμμα γράφω · ἰδέ γάρ πηλίκος ὁμός γράμμα ἐργάζομαι ὁ ἐμέω χείρ · ὁ χείρ ἐκεῖνος , ὅς ὁράω ὁ ἔχης ἐκπίπτω εἰς ὁ πυρά . βούλομαι ὁ κόμης ὁράω ὁ ὀφθαλμός πηρόω καλῶς , ὁ ἀναβλέπω ἐπί σωτηρία ὁ οἰκέω , ὁ καί ἐν σῶμα Χριστός ὁράω κατεασιωθέντων · βούλομαι καί ὁ πούς ἐκεῖνος ὁράω ὁ κόμης , ὁ περιβαίνω ὁ οἰκέω , καί μή κάμνω · ὁ ἐν ὁ ξύλον δέω1 , ἡνίκα ὁ δεσμωτήριον σείω , ὁ οἰκέω καί δοκέω περιέρχομαι . καί τίς δεῖ κατά μέρος λέγω ; βούλομαι αὐτός ἐκεῖνος ὁράω ὁ λέων ὁ πνευματικός . ὥσπερ γάρ λέων πῦρ ἀπό ὁ ὀφθαλμός ἄφνω εἰς αλιωπικως ἀγέλη , οὕτως εἰς ὁ δαίμων καί φιλόσοφος ἐμπίπτω φατρία , καί καθάπερ σκηπτικὸν τις ἐμβολή , εἰς ὁ ὁ διάβολος καταφέρω φάλαγξ . οὐδέ γάρ ἐκ παράταξις ἵστημι πρός αὐτός ὁ διάβολος , ἀλλά οὕτως δείδω καί τρέμω , ὡς εἰμί καί σκιά ὁράω καί φωνή ἀκούω πυρρόομαι , δραπετεύω εὐθύς . νοέω καί φρίσσω , οἷος θεατής θέαμα Ῥώμη ὁ Παῦλος ἐξαπίνης ἀνίστημι ἀπό