joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0694.2
δόσθαι ἀντὶ δόσθαι ἐκδικεῖν , καὶ οὐκ ἦν παράβασις τὸ γινόμενον · ἀλλ’ οὕτως φιλόσοφος ἦν ὁ Δαυὶδ , ὡς μὴ μόνον μὴ παραβαίνειν τὸν νόμον , ἀλλὰ καὶ ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ὑπερβαίνειν καὶ ὑπὲρ τὰ σκλάμματα πηδῆν . Οὐ γὰρ ἐνόμιζεν αὐτῷ ἀρκεῖν εἰς ἀρετήν , εἰ μὴ καὶ ὑπερακολουθεῖν τὰ προστάγματα . Ἡμεῖς δὲ οὐ τοῦτο ἀπαιτούμεθα μόνον , τὸ μὴ ἀντιἀποδιδόναι , ἀλλὰ καὶ τὸ εὐεργετεῖν · Ἐδύσθε γὰρ , φησίν , ὑπὲρ τῶν ἐπερχόντων ὑμᾶς · καλῶς ποιείτε τοὺς μισοῦσιν ὑμᾶς . Ποιαν οὖν σχοῖμεν συγγνώμην λοιπόν , τίνα δὲ ἀπολογίαν μετὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν μὴ φθάνοντες εἰς τὰ μέτρα τῶν ἐν τῇ Παλαιᾷ πολιτευσαμένων , καὶ ταῦτα πολλὴν περιουσίαν ἀπαιτουμένων ; Ἐὰν γὰρ [ 855 ] μὴ περισσεύσῃ , φησίν , ἡ δικαιοσύνη ὑμῶν πλῆθος τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων , οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν . Ὦσπερ γὰρ οὐκ ἔστιν ἴσος ὁ ἐν τῷ νόμῳ τὰ αὐτὰ κατορθῶν τῷ πρὸ τοῦ νόμου · οὕτως οὐδὲ ὁ ἐν τῇ χάριτι [ πρὸ τοῦ νόμου , μᾶλλον δὲ τῇ ] ἐν τῷ νόμῳ , ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ καιροῦ πολλῇ ἡ διαφορά · γίνεται . Ὅταν ἐννοήσῃ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ τὴν ἀγαθότητα καὶ τὸ συμπάθες καὶ φιλόστοργον , ἰλιγγιῶ , καὶ τρέμω καὶ ἐκπλήττομαι συνέχομαι , πῶς καὶ ἐν αὐτῷ τῷ σταυρῷ τῶν σταυρωθέντων ὑπερῆρχετο · οὐ δὲ γένοιτο · εἰ ἴσων . Καὶ οἱ λέγεται δὲ ἀμφότεροι παρὰ τὴν ἀρχὴν ἀναιδῶς εἰπίν , ἀλλ’ ἡνία ὁ εὐγνώμων εἰς συναίσθησιν ἐλθὼν εἶρηκε , Μνήσθητί μου , Κύριε , τὸν παραδεισον αὐτῷ πρὸ πάντων ἀνέψε . Καὶ δακρύει δὲ τοὺς μέλλοντας αὐτὸν ἀναίρειν , καὶ ταραττέται καὶ συγκλεῖται ὁρῶν τὸν προδότην , οὐχ ὅτι σταυρωθῆναι ἐμελλεν , ἀλλ’ ὅτι ἀπίλλυτο ἐκείνους . Ἐταράττετο τοίνυν προειδὼς τὴν ἀγόνην , καὶ κλαίειν τὴν μετὰ τὴν ἀγόνην , καὶ εἰδὼς αὐτοῦ τὴν πονηρίαν , μέχρις ἑσχάτης ὥρας αὐτὸν ἐθεράπευσε καὶ διεκρούετο . Ἀλλὰ καὶ ἐφλῆσε τὸν προδότην , τύπον ἡμῖν καὶ ὑπογραμμένον ἀγαθότητος καὶ μακροθυμίας παρέχων ὁ ἀγαθὸς Δεσπότης . Ἰοῦδα γὰρ , φησίν , φιλήματι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου παραδίδως ; Τίνα οὐκ ἐν ἐμαλάκας , τίνα οὐκ ἂν ἐκακῶν αὐτῇ τῇ φωνῇ ; ποῖον θρῆνον , ποῖαν λυθὴδ ψυχὴν ; ἀλλ’ οὐ τὸν δεῖλαιον ἐκείνους . Οὐδὲ γὰρ εἶπεν · Ὦ μαρὰρ καὶ παμπάνηρα καὶ προδότη , ταῦτάς τῆμιν ἀποδίδως ; τὰς ἀμοιβὰς τῆς τοσαύτης εὐεργεσίας ; ἀλλὰ πῶς ; Ἰοῦδα · τὸ κύριον ὄνομα θεὶς , ὁ μᾶλλον ταλανίζοντος ἦν , καὶ ἀνακαλοῦντος , οὐχ ὀργιζομένου . Καὶ οὐκ εἶπε , τὸν διδάσκαλόν σου , τὸν δεσπότην σου , τὸν εὐεργέτην · ἀλλὰ , Τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου φιλήματι παραδίδως ; Εἰ γὰρ μὴ διδάσκαλος ἦν , μηδὲ δεσπότης , τὸν οὕτως ἡμέρων , τὸν οὕτως ἀπλάστωσ πρὸς σὲ διακειμένον , ὡς καὶ ἐν καιρῷ τῆς προδοσίας σὲ φιλεῖν , τοῦτον παραδίδως ; Καὶ πρὸς μὲν τὸν προδότην οὕτως , ὡς προεῖρηται · πρὸς δὲ τοὺς ἐπελθόντας μετὰ μαχαίρων καὶ ξύλων πῶς ; Καὶ τί γένοιτο ἡμερώτερον τῶν ῥημάτων τῶν πρὸς ἐκείνους εἰρημένων ; Δυνάμενος γὰρ αὐτοὺς ἀθρόον ἀφανίσαι πάντας , τούτων μὲν ἐποίησεν οὐδὲν , ἐντραπεῖχθι · δὲ αὐτοὺς διαλέγεται · λέγων · Τί δεήλθετε ὡς ἐπὶ λῃστὴν μετὰ μαχαίρων καὶ ξύλων ; καὶ βίβας αὐτοὺς ὑπτίους , ἐπειδὴ ἐμενον ἀναισθοῦντες , ἐκὼν πάλιν ἐαυτὸν ἐξεδίδου , καὶ ἠνεῖχετο δεσμὰ περιβάλλοντας τὰς ἀγίας χεῖρας ὁρῶν , δυνάμενος πάντας κλονῆσαι καὶ βίβας κάτω . Τίς ἐλαίησει τὰς δυνάστεις τοῦ Κυρίου , ἀκούσας ποιήσει πάσας τὰς αἰρέσεις αὐτοῦ ; Μνησώμεθα
Lemmas: δίδωμι ἀντί δίδωμι ἐκδικέω , καί οὐ εἰμί παράβασις ὁ γίγνομαι · ἀλλά οὕτως φιλόσοφος εἰμί ὁ Δαυίδ , ὡς μή μόνος μή παραβαίνω ὁ νόμος , ἀλλά καί ἐκ πολύς ὁ περίειμι ὑπερβαίνω καί ὑπέρ ὁ σκλάμματα πηδάω . οὖον γάρ νομίζω αὐτός ἀρκέω εἰς ἀρετή , εἰμί μή καί υπερακολουθεω ὁ πρόσταγμα . ἐγώ δέ οὖον οὗτος ἀπαιτέω μόνος , ὁ μή αντιαποδιδωμι , ἀλλά καί ὁ εὐεργετέω · Ἐδύσθε γάρ , φημί , ὑπέρ ὁ ἐπέρχομαι σύ · καλῶς ποιέω ὁ μισέω σύ . ποῖος οὖν ἔχω συγγνώμη λοιπός , τίς δέ ἀπολογία μετά ὁ ὁ Χριστός παρουσία μή φθάνω εἰς ὁ μέτρον ὁ ἐν ὁ Παλαιή πολιτεύω , καί οὗτος πολύς περιουσία ἀπαιτέω ; ἐάν γάρ [ 855 ] μή περισσεύω , φημί , ὁ δικαιοσύνη σύ πλῆθος ὁ γραμματεύς καί Φαρισαῖος , οὖον μή εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός . ὥσπερ γάρ οὐ εἰμί ἴσος ὁ ἐν ὁ νόμος ὁ αὐτός κατορθόω ὁ πρό ὁ νόμος · οὕτως οὐδέ ὁ ἐν ὁ χάρις [ πρό ὁ νόμος , μᾶλλον δέ ὁ ] ἐν ὁ νόμος , ἀλλά ἀπό ὁ καιρός πολύς ὁ διαφορά · γίγνομαι . ὅταν ἐννοέω ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός ὁ ἀγαθότης καί ὁ συμπαθής καί φιλόστοργος , ἰλιγγιάω , καί τρέμω καί ἐκπλήσσω συνέχω , πῶς καί ἐν αὐτός ὁ σταυρός ὁ σταυρόω ὑπερέχω · οὖον δέ γίγνομαι · εἰμί ἴσος . καί ὁ λέγω δέ ἀμφότερος παρά ὁ ἀρχή ἀναιδής εἶπον , ἀλλά ἡνία ὁ εὐγνώμων εἰς συναίσθησις ἔρχομαι εἴρω , μιμνῄσκω ἐγώ , κύριος , ὁ παράδεισος αὐτός πρό πᾶς ἀνέψω . καί δάκρυ δέ ὁ μέλλω αὐτός ἀναιρέω , καί ταράσσω καί συγκλείω ὁράω ὁ προδότης , οὐ ὅτι σταυρόω μέλλω , ἀλλά ὅτι ἀπίλλω ἐκεῖνος . ταράσσω τοίνυν πρόοιδα ὁ ἄγων , καί καλέω ὁ μετά ὁ ἄγων , καί εἰδοί αὐτός ὁ πονηρία , μέχρι ἔσχατος ὥρα αὐτός θεραπεύω καί διακρούω . ἀλλά καί φλέω ὁ προδότης , τύπος ἐγώ καί ὑπογράφω ἀγαθότης καί μακροθυμία παρέχω ὁ ἀγαθός Δεσπότης . Ἰούδας γάρ , φημί , φίλημα ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος παραδίδωμι ; τίς οὐ ἐν μαλακός , τίς οὐ εἄν κακός αὐτός ὁ φωνή ; ποῖος θρῆνος , Ποίας λυθὴδ ψυχή ; ἀλλά οὖον ὁ δείλαιος ἐκεῖνος . οὐδέ γάρ εἶπον · ὦ μαρρά καί παμπάνηρα καί προδότης , οὗτος τῆμιν ἀποδίδωμι ; ὁ ἀμοιβή ὁ τοσοῦτος εὐεργεσία ; ἀλλά πῶς ; Ἰούδας · ὁ κύριος ὄνομα τίθημι , ὁ μᾶλλον ταλανίζω εἰμί , καί ἀνακαλέω , οὐ ὀργίζω . καί οὐ εἶπον , ὁ διδάσκαλος σύ , ὁ δεσπότης σύ , ὁ εὐεργέτης · ἀλλά , ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος φίλημα παραδίδωμι ; εἰμί γάρ μή διδάσκαλος εἰμί , μηδέ δεσπότης , ὁ οὕτως ἥμερος , ὁ οὕτως ἄπλαστος πρός σύ διάκειμαι , ὡς καί ἐν καιρός ὁ προδοσία σύ φιλέω , οὗτος παραδίδωμι ; καί πρός μέν ὁ προδότης οὕτως , ὡς προερέω · πρός δέ ὁ ἐπέρχομαι μετά μάχαιρα καί ξύλον πῶς ; καί τίς γίγνομαι ἥμερος ὁ ῥῆμα ὁ πρός ἐκεῖνος εἴρω ; δύναμαι γάρ αὐτός ἀθρόος ἀφανίζω πᾶς , οὗτος μέν ποιέω οὐδείς , ἐντρέπω · δέ αὐτός διαλέγω · λέγω · τις δέρω ὡς ἐπί ληιστής μετά μάχαιρα καί ξύλον ; καί Βίβας αὐτός ὕπτιος , ἐπεί ἵημι ἀναισθέω , ἔκω πάλιν ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι , καί ἀνέχω δεσμός περιβάλλω ὁ Ἀγίας χείρ ὁράω , δύναμαι πᾶς κλονέω καί Βίβας κάτω . Τῖς ἐλαιόω ὁ δυνάστης ὁ κύριος , ἀκούω ποιέω πᾶς ὁ αἵρεσις αὐτός ; μνάομαι