joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0516.2
δέκα ἐπιμελήθητι · κἂν δέκα μὴ δυνηθῇς , μηδὲ τῶν πέντε καταφρονήσῃς · κἂν πέντε μὴ δυνηθῇς , τοῦ ἑνὸς μὴ ἀπερίβης . Οὐ γὰρ πρὸς τὸ τέλος τῶν κατορθουμένων , ἀλλὰ πρὸς τὴν γνώμην τῶν κατορθούντων ὁ Θεὸς τοὺς σταφύλους ὀρρίζει εἴθους . Καὶ γὰρ τοῦ μὴ παιδεῦτοὺς ἀποθνῄσκοντος οὐκ ἄρξεν ὑπεύθυνος ὁ διδάσκων , ἀλλὰ τοῦ μὴ συμβουλεύσαι μόνον · τὸ μὲν γὰρ παρανεῖσαι μόνον ἡμέτερον , τὸ δὲ πιστῶσαι ἐκείνων . Καὶ χαλάρτερ ἡμῶν μὴ παρανευσάντων , κἂν μυρία κατορθώσωσιν [ 474 ] ἐκεῖνοι , μόνους αὐτοὺς ἄπας ὁ μισθὸς χαίρεται , ἡμῖν δὲ οὐδὲν ἔσται χέρος · οὕτως ἂν , ἡμῶν παρανευσάντων , ἐκεῖνοι μὴ προστάχῃ , ἄπασα αὐτοὺς ἡ τιμωρία καταλήφεται , ἡμῖν δὲ οὐδὲν ἔσται ἔγκλημα , ἀλλὰ καὶ πολὺς ὁ μισθὸς ἀπαντήσεται παρὰ τοῦ Θεοῦ · τὸ γὰρ ἡμῶν ἄπαν ἐπληρώσαμεν . Ὁ μὲν γὰρ τοὺς προσέχους λέγων , ἔχει παραμυθίαν τοῦ λέγειν τὸν παῖδα τῶν ἀχωρούμενος · ὁ δὲ συνεχῶς λέγων , καὶ μὴ ἀκούομενος , εἶτα οὐ παυόμενος τοῦ λέγειν , πλείονος ἂν εἴη τιμῆς ἄξιος , διὰ τὸ τῷ Θεῷ δοκοῦν καὶ μηδενὸς προσέχοντος , τὸ αὐτοῦ πάθημα ποιεῖν . Ἄλλ᾿ εἰ καὶ ἡμῖν ὁ μισθὸς μεῖζον ἐκ τῆς ὑμετέρας παρακοῆς , ὅμως ἐπιθυμοῦμεν τοῦτον ἐλαττωθῆναι μᾶλλον , καὶ τὴν ὑμετέραν ἀσθέντην σωτηρίαν , μισθὸν μέγαν τὴν ὑμετέραν εὐδοκιμίαν εἶναι νομίζοντες . Ἄν τοίνυν ἴδῃς τινὰ δεόμενον ψυχικῆς ἢ σωματικῆς θεραπείας , μὴ λέγε πρὸς ἑαυτόν , Τινὸς ἔνεκεν ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα αὐτὸν οὐκ ἐθεράπευσεν ; ἢ , ἦτι · Ἐγὼ χωρικὸς εἰμι , γυναικὰ ἔχω καὶ παιδία · ταῦτα τῶν ἱερῶν ἐστὶ , ταῦτα τῶν μοναχῶν . Εἴπε δὴ μοι , ἂν εὐρὴς χρυσίον χαείμενον , μὴ λέγεις πρὸς ἑαυτόν , Τινὸς ἔνεκεν ὁ δεῖνα καὶ δεῖνα αὐτὸ οὐκ ἀνέλαθτο ; οὐδαμῶς · ἀλλὰ σπουδάζεις πρὸ τῶν ἄλλων διαρπάζαι . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν πεπτωκότων ἀδελφῶν λογίζου , καὶ νόμιζε ὠψαυρὸν εὐρηκέναι τὴν ἐπιμέλειαν τῶν ἐκείνων . Ὁ γὰρ ἐξάγων εἰμὸν ἐξ ἀναλίου , φησίν , ὡς στόμα μου ἔσται . Καὶ τὶ τοῦτο γένοιτ᾿ ἂν ἦσαν ; ὁ γὰρ οὔτε νηστεῖα , οὔτε γαμευνία , οὐχ ἄλλο τι δύναται ἐργάζεσθαι · τοῦτο ἢ τοῦ ἀδελφοῦ σωτηρία ποιεῖ . Μὴ γὰρ ἐγὼ ταῦτα ἐπαγγέλλομαι · αὐτὸς ὁ Θεὸς τοῦτο εἶπεν · Ὅτι κἂν ἕνα τινὰ ἐξαγάγῃς , φησίν , ὡς στόμα μου ἔσται τὸ στόμα σου . Μὴ τοίνυν παριόντες λέγωμεν , Τινὲς ἤρπατον ; ἀλλὰ σπουδάσωμεν , ὅπως αὐτοὺς διορθώσωμεν · καὶ μὴ τοῦτο σπουδάσωμεν μόνον , εἰ πολλοὶ ὁ παρασυρόμενοι , ἀλλ᾿ ἀκείνω στοπτήσωμεν , ὅπως αὐτοὺς ἀπαγάγωμεν . Τὸ μὲν γὰρ πρὸ τῆς ἁμαρτίας διαφυλάξθαι τοὺς ἀδελφοὺς μὴ πεσεῖν , οὐχ ὀλίγην ἡμῖν προξενεῖ σωτηρίαν · τὸ δὲ καὶ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν πολλὴν τὴν περὶ αὐτοὺς ἐπιδεικνυμένα ἐπιμελείαν , οὐ μικρὸν καὶ τοῦτο παρέχει τὴν ἔπαινον . Καὶ γὰρ καὶ ἱατροὶ λέγουσι μὲν καὶ ὑγιεῖνουσι τοὺς ἀνθρώπους · ὁ δύναται τὴν ὑγίειαν διατηρήσαι αὐτοὺς , καὶ πᾶσαν ἀποκρούσασθαι νόσον · ἀμείψαντας δὲ τῶν ἐπιστημάτων καὶ ἀφθαστείς περιπατοῦντας οὐ παρορῶσιν , ἀλλὰ καὶ πολλὴν τότε μάλιστα ἐπιδείκνυνται πρόνοιαν , ὅπως αὐτοὺς ἀπαλλάξωσι τῶν νοσημάτων . Καὶ σὺ τοίνυν , ὅταν ἀδελφὸν δὴ διορθῶσαι , κἂν τὴν ψυχὴν ἐπιδοῦναι δέῃ , μὴ παρατήσῃ . Ὁ Δεσπότης ἡμῶν δι᾿ ἡμᾶς ἀπεθανε · σὺ δὲ οὐδὲ λόγον προείσαι ; καὶ ποίαν ἔχεις
Lemmas: δέκα ἐπιμελέομαι · κἀν δέκα μή δύναμαι , μηδέ ὁ πέντε καταφρονέω · κἀν πέντε μή δύναμαι , ὁ εἷς μή απεριβαινω . οὖον γάρ πρός ὁ τέλος ὁ κατορθόω , ἀλλά πρός ὁ γνώμη ὁ κατορθόω ὁ θεός ὁ στάφυλος ὀρίζω ἔθος . καί γάρ ὁ μή παιδευτός ἀποθνήσκω οὐ ἄρχω ὑπεύθυνος ὁ διδάσκω , ἀλλά ὁ μή συμβουλεύω μόνος · ὁ μέν γάρ παρανέω μόνος ἡμέτερος , ὁ δέ πιστόω ἐκεῖνος . καί χαλάρτερ ἐγώ μή παρανεύω , κἀν μυρίος κατορθόω [ 474 ] ἐκεῖνος , μόνος αὐτός ἅπας ὁ μισθός χαίρω , ἐγώ δέ οὐδείς εἰμί χείρ · οὕτως εἄν , ἐγώ παρανεύω , ἐκεῖνος μή προσταχή , ἅπας αὐτός ὁ τιμωρία καταλαμβάνω , ἐγώ δέ οὐδείς εἰμί ἔγκλημα , ἀλλά καί πολύς ὁ μισθός ἀπαντάω παρά ὁ Θεός · ὁ γάρ ἐγώ ἅπας πληρόω . ὁ μέν γάρ ὁ προσέχω λέγω , ἔχω παραμυθία ὁ λέγω ὁ παῖς ὁ ἀχωρέω · ὁ δέ συνεχῶς λέγω , καί μή ἀκούω , εἶτα οὖον παύω ὁ λέγω , πλείων εἄν εἰμί τιμή ἄξιος , διά ὁ ὁ Θεός δοκέω καί μηδείς προσέχω , ὁ αὐτός πάθημα ποιέω . ἄλλος εἰμί καί ἐγώ ὁ μισθός μείζων ἐκ ὁ ὑμέτερος παρακοή , ὅμως ἐπιθυμέω οὗτος ἐλασσόω μᾶλλον , καί ὁ ὑμέτερος ἀείδω σωτηρία , μισθός μέγας ὁ ὑμέτερος εὐδοκιμία εἰμί νομίζω . ἄν τοίνυν ὁράω τις δήω ψυχικός ἢ σωματικός θεραπεία , μή λέγω πρός ἑαυτοῦ , τις ἐνέλκω ὁ Δεῖνα καί ὁ Δεῖνα αὐτός οὐ θεραπεύω ; ἢ , ἠμί · ἐγώ χωρικός εἰμί , γυναικάς ἔχω καί παιδίον · οὗτος ὁ ἱερός εἰμί , οὗτος ὁ μοναχός . εἶπον δή ἐγώ , εἄν εὐρής χρυσίον χαίνω , μή λέγω πρός ἑαυτοῦ , τις ἐνέλκω ὁ Δεῖνα καί Δεῖνα αὐτός οὐ ἀνέρχομαι ; οὐδαμῶς · ἀλλά σπουδάζω πρό ὁ ἄλλος διαρπάζω . οὕτως καί ἐπί ὁ πίπτω ἀδελφός λογίζομαι , καί νομίζω ὠψαυρὸν εὑρίσκω ὁ ἐπιμέλεια ὁ ἐκεῖνος . ὁ γάρ ἐξάγω ἐμός ἐκ ἀνάλιος , φημί , ὡς στόμα ἐγώ εἰμί . καί τίς οὗτος γίγνομαι εἄν εἰμί ; ὁ γάρ οὔτε νηστεία , οὔτε γαμευνία , οὐ ἄλλος τίς δύναμαι ἐργάζομαι · οὗτος ἢ ὁ ἀδελφός σωτηρία ποιέω . μή γάρ ἐγώ οὗτος ἐπαγγέλλω · αὐτός ὁ θεός οὗτος εἶπον · ὅτι2 κἀν εἷς τις ἐξάγω , φημί , ὡς στόμα ἐγώ εἰμί ὁ στόμα σύ . μή τοίνυν πάρειμι λέγω , Τινές ἁρπάζω ; ἀλλά σπουδάζω , ὅπως αὐτός διορθόω · καί μή οὗτος σπουδάζω μόνος , εἰμί πολύς ὁ παρασύρω , ἀλλά ἐκεῖνος στοπτήσωμεν , ὅπως αὐτός ἀπάγω . ὁ μέν γάρ πρό ὁ ἁμαρτία διαφυλάσσω ὁ ἀδελφός μή πίπτω , οὐ ὀλίγος ἐγώ προξενέω σωτηρία · ὁ δέ καί μετά ὁ ἁμαρτία πολύς ὁ περί αὐτός ἐπιδείκνυμι ἐπιμέλεια , οὖον μικρός καί οὗτος παρέχω ὁ ἔπαινος . καί γάρ καί ἰατρός λέγω μέν καί ὑγιαίνω ὁ ἄνθρωπος · ὁ δύναμαι ὁ ὑγίεια διατηρέω αὐτός , καί πᾶς ἀποκρούω νόσος · ἀμείβω δέ ὁ ἐπίστημα καί ἀφίστημι περιπατέω οὖον παροράω , ἀλλά καί πολύς τότε μάλιστα ἐπιδείκνυμι πρόνοια , ὅπως αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ νόσημα . καί σύ τοίνυν , ὅταν ἀδελφός δή διορθόω , κἀν ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι δήω , μή παρατίθημι . ὁ Δεσπότης ἐγώ διά ἐγώ ἀποθνῄσκω · σύ δέ οὐδέ λόγος προΐημι ; καί ποῖος ἔχω