joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0690.1
εἰδὼς οὐδέν . Ἐξεῖ δὲ καὶ ὁ Δαυὶδ ὑπισθὼν , ἐλευθέρως λοιπὸν ὀφθαλμοὺς πρὸς τὸν οὐρανὸν βλέπων · ἔφη , ὦ κεφαλήν βασιλέων βαρβάρων , ἀλλὰ θυμὸν νεκροκτόμων , καὶ ὀργὴν ἐκνευρισμῶν , καὶ τὸν πολέμιον μυρία τραύματα δοῦς , καὶ τὸν μὲν Σαὺλ διασώσας , τὸν δὲ ἀληθῶς ἐχθρὸν τὸν διάβολον πολλαῖς κατακεντήσας πληγαῖς · ἔθηκε τὴν δεξιὰν μετὰ τῆς κεφαλῆς ἐσπεραγμένην ἔχων · δεξιὰν ἐκείνην , ἡ τὸ ξίφος ἰσχυτὸ καθαρὸν ἐξενεγκεῖν , καὶ ἀναίμακτον τῷ Θεῷ δεῖξαι τὴν μάχαιραν , καὶ πρὸς τοσαύτην ἀντιστήναι θυμοῦ βύμην · ἔθηκε μετὰ τοσαύτης περιφρανείας , μὴ δὴ οἱ τρεῖς παῖδες ἀπὸ τῆς καμίνου . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνους οὐ κατέκαυσε τὸ πῦρ , οὕτω καὶ τούτων ἡ πυρὰ τῆς ὀργῆς οὐκ ἐνέπρησε · κάκεινους μὲν τὸ πῦρ ἔζωσεν ὁμολοῦν , οὐδὲν ἐποίησεν · οὕτως δὲ ἔνδον ἔχων τοὺς ἄνδρας καυομένους , καὶ τὸν διάβολον ἔξωθεν τὸν χάννον ὑποκαίουσα , ἀπὸ τῆς δέμας τοῦ ἐχθροῦ , ἀπὸ τῆς παραίνεσεως τῶν στρατιωτῶν , ἀπὸ τῆς εὐκολίας τῆς κατὰ τὴν σφαγήν , ἀπὸ τῆς ἐρημίας τῶν βοηθούντων , ἀπὸ τῆς μνήμης τῶν προελθόντων κακῶν , ἀπὸ τῆς τῶν μελλόντων ἀγωνίας ( καὶ γὰρ τοῦτο κληματίδιος καὶ πίστιος καὶ στυπτιοῦ , καὶ πάντων τῶν τὴν Παυλιανὶαν ἀναπνόντων καμὶν λαμπροτέραν ἀντίπε τὴν φλόγα ) οὐκ ἐνεπρήθη , οὐδὲ ἔπαλὲ τι τοιούτων οἷον εἰλὼς ἦν , ἀλλ’ ἐξῆλθε καθαρός , καὶ ἀνίπταρος . Ἐξελέγξω τοίνυν ὁ Δαυὶδ ἐκισθὲν τοῦ Σαοὺλ , ἔδοξε λέγων , Κύριέ μου βασιλεύ . Καὶ ἀνέλεξον Σαοὺλ ὁπίσω αὐτοῦ καὶ ἐκῦγε Δαυὶδ ἐκὶ πρόσωπον αὐτοῦ καὶ προσεκώνησεν αὐτῷ . Ἄρα γε ταῦτα τοῦ σώσαι τὸν ἐχθρὸν εἴατονα φέρει τὸν ἔπαινον ; δι’ αὐτὰς οὖντας αὐτὸς προσαίνει τὸν σωθέντα , καὶ βασιλέα καλεῖ , καὶ δουλον ἑαυτὸν ὀνομάζει , καὶ πάντα ποιεῖ ὥστε ἐκείνου καταστείλαι τὸ φρόνημα τε καὶ ψῦμμα , καὶ τὸν θυμὸν παραμυθήσασθαι , καὶ τὴν βασιανὶαν ἀνελεῖν . Ἄλλ’ ἀκούσωμεν [ 650 ] καὶ τῆς ἀπολογίας αὐτῆς . Ἴσταὶ ἀκούεις τῶν λόγων τοῦ Δαοὶδ λέγοντος , Ἴδοὺ Δαυὶδ ζητεῖ τὴν ψυχὴν σου ; Ἴδοὺ ἐωράχασιν οἱ ὀφθαλμοί σου σήμερον , ὡς καρεδωκέ σε Κύριος εἰς τὰς χεῖράς μου ἐν τῷ σπηλαίῳ , καὶ οὐκ ἠβουλήθη ἀποκτεῖναί σε , καὶ ἐξεῖσώμην σου , καὶ εἶπον , Οὐκ ἐκίσω τὴν χεῖρά μου ἐκὶ τὸν κύριόν μου , ὅτι χριστὸς Κυρίου ἐστὶ · καὶ ἰδοὺ τὸ πτερόνιον τῆς διαλῳθὸς σου ἐν τῇ χειρὶ μου , ὁ ἐγὼ ἀφεῖλον , καὶ οὐκ ἀπέκτεινά σε . Οὐ γὰρ ἄν , εἰ μὴ πλησίον ἐγενόμην , φησὶ , καὶ τοῦ σώματος ἐγγὺς ἔστηκα τοῦ σοῦ , τὸ μέρος ἄν ἔκοφα τοῦ ἱματίου . Καὶ γὰρ , εἰ μὴ ἔκοψεν , οὐδαμόθεν ἑτέρωθεν εἶχε πιστώσασθαι τὸν ἐχθρόν . Πῶς γὰρ ἂ μετὰ τοσαύτας εὐεργεσίας πολέμιον τῷ μηδὲν ἠδικηκότι ἐδύνατο ὑποπτεύσαι , ὅτι ἀδικήσεις ἑτερος τὸν ἀδικήσαντα λαβὼν εἰς χεῖρας ἐφείσατο ; νυνὶ δὲ ἀναμφισβήτητον ἀπόδειξιν τῆς αὐτοῦ προνοίας παρέσχετο , καὶ αὐτὸν τὸν ἐχθρὸν καὶ δικαστὴν καὶ μάρτυρα καλεῖ τῆς οἰκείας χρηστονίας , οὕτω λέγων · Γνῶθι καὶ ἰδε σήμερον , ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῇ χειρὶ μου ἀθέτησις · καὶ οὐ δεσμεύεις τὴν ψυχὴν μου τοῦ λαβεῖν αὐτήν . Οὕτως ἦν ἀτυφὼς καὶ κενοδοξίας καθαρὲς ἀπάσης , καὶ πρὸς ἐν ἰδίας μόνον , τὸν τοῦ Θεοῦ ἤρητο · φησὶ γὰρ , Κρίνει ὁ Θεὸς ἀνὰ μέσον ἐμοῦ καὶ σοῦ · τοῦτο δὲ εἴπεν , οὐχὶ κολασθῆναι βουλόμενος τὸν ἄνδρα , οὐδὲ τιμωρίαν παρ’ αὐτοῦ λαβεῖν , ἀλλὰ φοβῆσαι τῇ μνήμῃ τῆς μελλούσης κρίσεως · δι’ οὐκ ἄν ἐτόλμησε καλέσαι τὸν ἀπαράλογιστον δικαστήν , καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τὴν δίκην εἰσαγαγεῖν , εἰ μὴ σφόδρα ἦν πεπεικὼς
Lemmas: εἰδοί οὐδείς . ἐξεῖ δέ καί ὁ Δαυίδ ὑπισθὼν , ἐλεύθερος λοιπός ὀφθαλμός πρός ὁ οὐρανός βλέπω · φημί , εἰμί κεφαλή βασιλεύς βάρβαρος , ἀλλά θυμός νεκροκτόμων , καί ὀργή εκνευρισμός , καί ὁ πολέμιος μυρίος τραῦμα δέω , καί ὁ μέν Σαῦλος διασῴζω , ὁ δέ ἀληθής ἐχθρός ὁ διάβολος πολύς κατακεντέω πληγή · τίθημι ὁ δεξιά μετά ὁ κεφαλή σπείρω ἔχω · δεξιά ἐκεῖνος , ὁ ὁ ξίφος ἴσχω καθαρός ἐκφέρω , καί ἀναίμακτος ὁ Θεός δείκνυμι ὁ μάχαιρα , καί πρός τοσοῦτος ἀνθίστημι θυμός βύμην · τίθημι μετά τοσοῦτος περιφρανείας , μή δή ὁ τρεῖς παῖς ἀπό ὁ κάμινος . καθά γάρ ἐκεῖνος οὖον κατακαίω ὁ πῦρ , οὗτος καί οὗτος ὁ πυρά ὁ ὀργή οὐ ἐμπίμπρημι · ἐκεῖνος μέν ὁ πῦρ ζώννυμι ὁμολοῦν , οὐδείς ποιέω · οὕτως δέ ἔνδον ἔχω ὁ ἀνήρ καίω , καί ὁ διάβολος ἔξωθεν ὁ Χάννον ὑποκαίω , ἀπό ὁ δέμας ὁ ἐχθρός , ἀπό ὁ παραίνεσις ὁ στρατιώτης , ἀπό ὁ εὐκολία ὁ κατά ὁ σφαγή , ἀπό ὁ ἐρημία ὁ βοηθέω , ἀπό ὁ μνήμη ὁ προέρχομαι κακός , ἀπό ὁ ὁ μέλλω ἀγωνία ( καί γάρ οὗτος κληματίς καί πίστις καί στυπτιοῦ , καί πᾶς ὁ ὁ Παυλιανός ἀναπνέω καμὶν λαμπρός ἀντίπαις ὁ φλόξ ) οὐ ἐμπίμπρημι , οὐδέ Επαλέ τίς τοιοῦτος οἷος Εἵλως εἰμί , ἀλλά ἐξέρχομαι καθαρός , καί ἄνιπτος . ἐξελέγχω τοίνυν ὁ Δαυίδ κινέω ὁ Σαῦλος , δοκέω λέγω , κύριος ἐγώ βασιλεύς . καί ἀναλέγω Σαῦλος ὀπίσω αὐτός καί ἐκγίγνομαι Δαυίδ ἐπίτεξ πρόσωπον αὐτός καί προσεκώνησεν αὐτός . ἄρας γε οὗτος ὁ σῴζω ὁ ἐχθρός εἶμαι φέρω ὁ ἔπαινος ; διά αὐτός οὖς αὐτός προσαίνω ὁ σῴζω , καί βασιλεύς καλέω , καί δοῦλος ἑαυτοῦ ὀνομάζω , καί πᾶς ποιέω ὥστε ἐκεῖνος καταστέλλω ὁ φρόνημα τε καί ψῦμμα , καί ὁ θυμός παραμυθέομαι , καί ὁ βασιανός ἀναιρέω . ἄλλος ἀκούω [ 650 ] καί ὁ ἀπολογία αὐτός . Ἴσταὶ ἀκούω ὁ λόγος ὁ Δαοὶδ λέγω , ἰδού Δαυίδ ζητέω ὁ ψυχή σύ ; ἰδού ὁράω ὁ ὀφθαλμός σύ σήμερον , ὡς καρεδωκέ σύ Κύριος εἰς ὁ χείρ ἐγώ ἐν ὁ σπήλαιον , καί οὐ βούλομαι ἀποκτείνω σύ , καί ἐξίημι σύ , καί εἶπον , οὐ κινέω ὁ χείρ ἐγώ ἐπίτεξ ὁ κύριος ἐγώ , ὅτι χριστός κύριος εἰμί · καί ἰδού ὁ πτέρων ὁ διαλῳθὸς σύ ἐν ὁ χείρ ἐγώ , ὁ ἐγώ ἀφαιρέω , καί οὐ ἀποκτείνω σύ . οὖον γάρ ἄν , εἰμί μή πλησίος γίγνομαι , φημί , καί ὁ σῶμα ἐγγύς ἵστημι ὁ σύ , ὁ μέρος ἄν κόπτω ὁ ἱμάτιον . καί γάρ , εἰμί μή κόπτω , οὐδαμόθεν ἑτέρωθεν ἔχω πιστόω ὁ ἐχθρός . Πῶς γάρ ὅς μετά τοσοῦτος εὐεργεσία πολέμιος ὁ μηδείς ἀδικέω δύναμαι ὑποπτεύω , ὅτι ἀδικέω ἕτερος ὁ ἀδικέω λαμβάνω εἰς χείρ φείδομαι ; νυνί δέ ἀναμφισβήτητος ἀπόδειξις ὁ αὐτός πρόνοια παρέχω , καί αὐτός ὁ ἐχθρός καί δικαστής καί μάρτυς καλέω ὁ οἰκεῖος χρηστονίας , οὗτος λέγω · γιγνώσκω καί μάργηλις σήμερον , ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὁ χείρ ἐγώ ἀθέτησις · καί οὖον δεσμεύω ὁ ψυχή ἐγώ ὁ λαμβάνω αὐτός . οὕτως εἰμί ατυφαος καί κενοδοξία καθαρός ἀπασάω , καί πρός ἐν ἴδιος μόνος , ὁ ὁ Θεός αἱρέω · φημί γάρ , κρίνω ὁ θεός ἀνά μέσος ἐγώ καί σύ · οὗτος δέ εἶπον , οὐ κολάζω βούλομαι ὁ ἀνήρ , οὐδέ τιμωρία παρά αὐτός λαμβάνω , ἀλλά φοβέω ὁ μνήμη ὁ μέλλω κρίσις · διά οὐ ἄν τολμάω καλέω ὁ ἀπαράλογος δικαστής , καί ἐπί αὐτός ὁ δίκη εἰσάγω , εἰμί μή σφόδρα εἰμί πείθω