joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0689.1
τρυφῆς καὶ ἀδείας · αὐτε , ἵνα τὴν ἔχθρὸν ἀπαλλάξῃ τῆς πρὸς αὐτὸν ἀπειρίας · Τίνα οὖν οὐν ἐπείσα ταύτας ἐκτεθριωμένον καὶ ἀγριον καταθέσθαι τὴν ἔχθραν καὶ ἀπαλλαγῆναι τῆς βακχανίας ; Ἄλλὰ τὸν ὡμὴν ἐκείνου καὶ ἀπάνθρωπον οὐδὲν τοῦτον ἐπείσε πρὸς φιλανθρωπίαν ἐπικαρφεῖν , ἀλλ' εἰδὼς , καὶ πανταχοῦ περιῆι ζητῶν τὸν τέκνιχότα μὲν οὐδὲν , ἀδικηθέντα δὲ τὰ δύσχατα , καὶ μυρία αὐτὸν ἀντὶ τούτων ποιήσαντα ἀγαθά . Καὶ οὐχ εἰδὼς εἰς αὐτὰ λοιπὸν τοῦ Δαυὶδ ἐμπικεῖν τὰ δίχτυα · Ἦν γὰρ ἐκεῖ σκῆ.λαιοσν , φησίν , καὶ εἰσῆλθε Σαοὺλ παρασκευασάσθου · Δαυὶδ δὲ καὶ οἱ ἄνδρες αὐτοῦ ἐν τῷ ἐνδοτέρῳ σπηλαίῳ ἐκάθηστο . Καὶ εἶπον οἱ ἄνδρες Δαυὶδ πρὸς αὐτόν · Ἰδοὺ ἡ ἡμέρα καλοῦς εἶπεν ὁ Κύριος , Δίδωμι τὴν ἔχθρόν σου εἰς τὰς χεῖράς σου , καὶ ποιήσεις αὐτῷ τὸ ἀρεστὸν ἐν ὀφθαλμοῖς σου . Καὶ ἀνέστη Δαυὶδ , καὶ ἀπετέμνεν τὸ περιμύριον τῆς διπλοῦδος Σαοὺλ λαβὼν αὐτοῦ . Καὶ μετὰ ταῦτα ἐκίταξε τὸν Δαυὶδ ἡ χαριδία αὐτοῦ , δι' ἀπετέμνεν τὸ περιμύριον τῆς διπλοῦδος · καὶ εἶπε πρὸς τοὺς ἄνδρας αὐτοῦ · Μὴδαμῶς μοι παρὰ Κυρίου ποιήσει τὸ ῥῆμα τοῦτο τῷ κυρίῳ μου , τοῦ ἐπενεγκεῖν τὴν χεῖρά μου ἐπ' αὐτόν , ὅτι χριστὸς Κυρίου ἐστίν · ὡς ἂν εἰ εἶπεν , Ἱλαίως μοι Κύριος · εἰ γὰρ καὶ αὐτὸς βουληθεῖν , μὴ συγχωρήσαι μοι τοῦτο ποτὲ ἀργάσασθαι , μηδὲ ἐπατρίψαι εἰς ταύτην ἀλθεῖν τὴν ἁμαρτίαν . Τί ταύτης γένοιτ' ἂν τῆς ψυχῆς ἡμερώταρον ; ἄρα ἀνθρώπων τούτων κρούμεν τὸν ἐν ἀνθρωπαῖς ζῶσαι ἀγγέλους πεπτεῖν ἐπίπεζάμενον ; ἀλλ' οὐχ ἂν ἀνάγκηντο οἱ θεῖοι νόμοι . Τίς γὰρ ἂν εἴπῃ μοι , ταχέως ἐλοῖτο τοιαύτην εὐχὴν εὐξάσθαι τῷ Θεῷ · καὶ τί λέγω , εὐξάσθαι ; καὶ κατεξέσθαι μὴν οὖν τοῦ λελυπηκότος , τίς ἂν ῥᾳδίως ὑπέμεινεν ; Εἶδες τοῦ Δαυὶδ τὰ δίχτυα τεταμένα , καὶ τὸ θῆρα ἐναπειλημένον , καὶ τὸν κυνηγὴν ἐστώτα , καὶ πάντας ἐγκλειωμένους ; βαπτίσαι τὸ ξίφος ; εἰς τὸ τοῦ πολεμίου στήθος ; θέα μοι λοιπὸν καὶ τὴν φιλοσοφίαν , θέα μοι τὴν πάλιν , τὴν νίκην , τὸν στέφανον . Καὶ γὰρ στάδιον ἦν τὸ σπήλαιον ἐκεῖνο , καὶ πάλιν θαυμαστὴ τις ἐγένετο καὶ παράδοξος . Ἐπάλαιε μὲν γὰρ ὁ Δαυὶδ , ἐπίκτεινεν δὲ ὁ θυμός , καὶ Ἐπαθλὸν ὁ Σαοὺλ ἔκειτο , καὶ ἀγωνιστής ἦν ὁ Θεός . Οὐ γὰρ πρὸς ἑαυτὸν μόνον καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τὴν ἑαυτοῦ ἦν αὐτῷ ὁ πόλεμος , ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς παρόντας στρατιώτας . Εἰ γὰρ καὶ φιλοσοφεῖν ἤθελε , καὶ φειδὲσθαι τοῦ λελυπηκότος , εἰκὼς ἦν καὶ δεδοικέναι αὐτὸν ἐκεῖνους , μήποτε καὶ [ 618 ] συγχώσωσιν αὐτὸν ἐν τῷ σπηλαίῳ , ἢτε λυμενῶσαι καὶ προδόσην αὐτὸν δυνα τῆς αὐτῶν σωτηρίας , καὶ τὸν κοινὴν ἔχθρὸν αὐτῶν διασώζοντα . Καὶ γὰρ εἰκὼς ἦν ταῦτα αὐτοὺς δυσχεραίνοντας λέγειν · Παντῶν καὶ φυγάδες ἐγενώμεθα ἡμεῖς , καὶ οἰκίας καὶ πατρίδος καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων ἐξέπεσμεν , καὶ τῶν δυσχερῶν σοι πάντων ἐποιουνται · καὶ σὺ τῶν παγκίων τούτων τὸν αἴτιον εἰς χεῖρας λαβὼν ἀφεῖναι δίκαιος , ἵνα μηδὲποτε τῶν κακῶν τούτων ἡμεῖς ἀναπνεύσωμεν ; καὶ σπουδῶν τὸν ἔχθρὸν διασῶσαι , προδίδως τοὺς φίλους ; καὶ ποῦ ταῦτα δίκαια ; Εἰ γὰρ τῆς ἑαυτοῦ κατεκρονοῦς σωτηρίας , ἀλλὰ τῆς ἡμετέρας φείσατο ψυχῆς . Οὐ λυπεῖ σε τὰ παρεληλυθότα , οὐδὲ μέμνησαι τῶν κακῶν ὧν ἔπαθες παρ' αὐτοῦ ; κἂν διὰ τὰ μέλλοντα ἀνελθε , ἵνα μὴ μαίνοιν καὶ χαλεπώτερα ὁποστώσιν κακά . Ἄλλ' οὐδὲν τούτων ὁ δίκαιος ἐκείνως ὑπέλειψεν , ἀλλ' εἰς ἐν ἴδλατε μόνον , ὅπως τὴν τῆς ἀλεξικακίας ἀνάθεσθαι δυνηταὶ στέφανον .
Lemmas: τρυφή καί ἄδεια · αὖτε , ἵνα ὁ ἐχθρός ἀπαλλάσσω ὁ πρός αὐτός ἀπειρία · τίς οὖν ὀν πείθω οὗτος ἐκτεθριωμένον καί ἄγριος κατατίθημι ὁ ἔχθρα καί ἀπαλλάσσω ὁ βακχανίας ; ἀλλά ὁ ὠμός ἐκεῖνος καί ἀπάνθρωπος οὐδείς οὗτος πείθω πρός φιλανθρωπία επικαρφω , ἀλλά εἰδοί , καί πανταχοῦ περίειμι ζητέω ὁ τέκνιχότα μέν οὐδείς , ἀδικέω δέ ὁ δύσχατα , καί μυρίος αὐτός ἀντί οὗτος ποιέω ἀγαθός . καί οὐ εἰδοί εἰς αὐτός λοιπός ὁ Δαυίδ ἐμπίνω ὁ δίχτυ · ἦς γάρ ἐκεῖ σκέλλω , φημί , καί εἰσέρχομαι Σαῦλος παρασκευάζω · Δαυίδ δέ καί ὁ ἀνήρ αὐτός ἐν ὁ ἐνδοτέρω σπήλαιον κάθημαι . καί εἶπον ὁ ἀνήρ Δαυίδ πρός αὐτός · ἰδέ ὁ ἡμέρα Καλοῦς εἶπον ὁ Κύριος , δίδωμι ὁ ἐχθρός σύ εἰς ὁ χείρ σύ , καί ποιέω αὐτός ὁ ἀρεστός ἐν ὀφθαλμός σύ . καί ἀνίστημι Δαυίδ , καί ἀποτέμνω ὁ περιμυριος ὁ διπλουδωρ Σαῦλος λαμβάνω αὐτός . καί μετά οὗτος εκιταξος ὁ Δαυίδ ὁ χαρίδιον αὐτός , διά ἀποτέμνω ὁ περιμυριος ὁ διπλουδωρ · καί εἶπον πρός ὁ ἀνήρ αὐτός · μηδαμῶς ἐγώ παρά κύριος ποιέω ὁ ῥῆμα οὗτος ὁ κύριος ἐγώ , ὁ ἐπιφέρω ὁ χείρ ἐγώ ἐπί αὐτός , ὅτι χριστός κύριος εἰμί · ὡς εἄν εἰμί εἶπον , Ἱλαίως ἐγώ Κύριος · εἰμί γάρ καί αὐτός βούλομαι , μή συγχωρέω ἐγώ οὗτος ποτέ ἀργάζω , μηδέ ἐπατρίψαι εἰς οὗτος ἀλθέω ὁ ἁμαρτία . τις οὗτος γίγνομαι εἄν ὁ Ψυχή ἥμερος ; ἄρα ἄνθρωπος οὗτος κρεω ὁ ἐν ἀνθρωπαῖς ζώννυμι ἄγγελος πέσσω ἐπίπεζάμενον ; ἀλλά οὐ εἄν ἀνάγκηντο ὁ θεῖος νόμος . Τῖς γάρ εἄν εἶπον ἐγώ , ταχέως αἱρέω τοιοῦτος εὐχή εὔχομαι ὁ Θεός · καί τίς λέγω , εὔχομαι ; καί κατέχω μήv οὖν ὁ λυπέω , τίς εἄν ῥᾳδίως ὑπομένω ; εἶδον ὁ Δαυίδ ὁ δίχτυ τείνω , καί ὁ θήρ ἐναπειλέω , καί ὁ κυνηγός ἵστημι , καί πᾶς ἐγκλείω ; βαπτίζω ὁ ξίφος ; εἰς ὁ ὁ πολέμιος στήθος ; θέα ἐγώ λοιπός καί ὁ φιλοσοφία , θέα ἐγώ ὁ πάλιν , ὁ Νίκη , ὁ στέφανος . καί γάρ στάδιον εἰμί ὁ σπήλαιον ἐκεῖνος , καί πάλιν θαυμαστός τις γίγνομαι καί παράδοξος . παλαίω μέν γάρ ὁ Δαυίδ , ἐπικτείνω δέ ὁ θυμός , καί ἔπαθλον ὁ Σαῦλος κεῖμαι , καί ἀγωνιστής εἰμί ὁ Θεός . οὖον γάρ πρός ἑαυτοῦ μόνος καί ὁ ἐπιθυμία ὁ ἑαυτοῦ εἰμί αὐτός ὁ πόλεμος , ἀλλά καί πρός ὁ πάρειμι στρατιώτης . εἰμί γάρ καί φιλοσοφέω ἐθέλω , καί φείδομαι ὁ λυπέω , ἔοικα εἰμί καί δείδω αὐτός ἐκεῖνος , μήποτε καί [ 618 ] συγχώννυμι αὐτός ἐν ὁ σπήλαιον , ἤτε λυμενῶσαι καί προδίδωμι αὐτός δυνα ὁ αὐτός σωτηρία , καί ὁ κοινός ἐχθρός αὐτός διασῴζω . καί γάρ ἔοικα εἰμί οὗτος αὐτός δυσχεραίνω λέγω · Παντών καί φυγάς γίγνομαι ἐγώ , καί οἰκίον καί πατρίς καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω ἐκπίπτω , καί ὁ δυσχερής σύ πᾶς ποιέω · καί σύ ὁ πάγκιος οὗτος ὁ αἴτιος εἰς χείρ λαμβάνω ἀφίημι δίκαιος , ἵνα μηδέποτε ὁ κακός οὗτος ἐγώ ἀναπνέω ; καί σπουδή ὁ ἐχθρός διασῴζω , προδίδωμι ὁ φίλος ; καί ποῦ οὗτος Δίκαιος ; εἰμί γάρ ὁ ἑαυτοῦ κατεκρονοος σωτηρία , ἀλλά ὁ ἡμέτερος φείδομαι Ψυχή . οὖον λυπέω σύ ὁ παρέρχομαι , οὐδέ μιμνήσκω ὁ κακός ὅς πάσχω παρά αὐτός ; κἀν διά ὁ μέλλω ἀνέρχομαι , ἵνα μή μαίνω καί χαλεπός οποιστημι κακός . ἄλλος οὐδείς οὗτος ὁ δίκαιος ἐκείνως ὑπολείπω , ἀλλά εἰς ἐν ὁράω μόνος , ὅπως ὁ ὁ ἀλεξικός ἀνατίθημι δύναμαι στέφανος .