joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0670.1
μὴ καὶ τὸ λοιπὸν τὴν αὐτὴν λύμην ὑποδείξειν σῶμα , καὶ ποιοῦμεν τοῦτο , οὐκ ἐκεῖνον καταφρονῶντες , ἀλλὰ τὸ λοιπὸν διαφυλάξει μᾶλλον βουλόμενοι · πῶς μᾶλλον ἐπὶ τῶν συνόντων ἡμῖν ἐπὶ κακίᾳ τοῦτο πράττειν ἀναγκάιον ; Εἰ μὲν γὰρ δυνάμεθα χάζεινους διορθῶσαι , καὶ αὐτοὶ μὴ παραβλαβῆναι , πάντα ποιεῖν χρή · εἰ δὲ χάζεινοι μένοντες ἀδιόρθωτοι , καὶ ἡμᾶς παραβλάπτειν , ἐκποτὲν αὐτοὺς καὶ πίπτειν ἀναγκαῖον . Εἰ γὰρ υἱὸς φαύλος ἔχων ἐκπηρύττομεν , καὶ οὐδὲ τὴν φύσιν αἰδοῦμεθα , πολλῷ μᾶλλον τοὺς συνηθείς καὶ γνωρίμους φεύγειν δεῖ πονηροὺς ὄντας . Ἄλλα σκανδαλίζονται , φησί , καὶ κακῶς ὑποπτεύουσι . Καὶ τί τοῦτο ; σὺ σαυτὸν τίμησον , καὶ οὐδὲς σε ὀφρᾶσαι δυνήσεται · ἂν δὲ σὺ σαυτὸν ἀτιμάζῃς , κἂν ἄπαντες σε τιμῶσιν , οὐ τιμηθήση ποτέ . Ὁ μὲν γὰρ πονηρὸς δόξαν λαβὼν ἀγαθὸς ὢν , οὐδὲν ἐντεῦθεν βλάπτεται εἰς τὸ εἶναι τοιούτος οἷός ἐστιν · ἀλλ’ ὁ ὑποπτεύεσθαι εἰκὴ καὶ μάτην , τὴν ἁσχάτην δίδωσι διχην · ὁ δὲ πονηρὸς ἂν ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις ὑποπτευθῇ , οὐδὲν ἐντεῦθεν κερδανει , ἀλλὰ καὶ κέρμα ἔχει μεῖζον , καὶ εἰς πλείονα ἕξει ῥαθυμίαν . Ὁ μὲν γὰρ ἂν τοιούτος καὶ ὑποπτευόμενος , κἂν ταπεινῶται ἐπὶ τῷ ἐπιγνοῆν τὰ ἀμαρτήματα ἑαυτοῦ · ὅταν δὲ λανθάνῃ , καὶ εἰς ἀναλγησίαν ἐκπίπτει . Εἰ γὰρ πάντων κατηγοροῦντων μὴς διανίστανται οἱ πλημμελοῦντες εἰς τὸ κατανύττεσθαι · ὅταν μὴ μόνον κατηγορῶσιν , ἀλλὰ καὶ ἐπαινῶσί τινες αὐτούς , πότε ἀναβλέψαι δυνήσονται ; Ὅσους οὐ δυνατὸν τοὺς ἐν ἀρετῇ ὄντας παρὰ πάντων ἀκούειν καλῶς , οὐδὲ ἔστι τὸν ἀρετῆς ἐπιμελουμενον μὴ πολλοὺς ἔχειν ἐχθρούς · ἡ γὰρ παρὰ πάντων εὐ-φημία τεκμήριον ἂν εἴη μεγίστον [ 629 ] τοῦ μὴ πολὺν τῆς ἀρετῆς ποιεῖσθαι λόγον . Πῶς γὰρ παρὰ πάντων ἐπαινεῖθαι ὁ τοιούτος , εἰ βούλοιτο τοὺς ἀδικοῦμένους ἐξαρπάζειν τῶν ἀδικοῦντων ; Πάλιν , εἰ βούλοιτο διορθοῦσι τοὺς ἀμαρτάνοντας , καὶ ἐπαινεῖν τοὺς κατορθοῦντας , οὐκ εἰκὸς τοὺς μὲν ἐπαινεῖν , τοὺς δὲ ψέγειν ; Ὅστε τὸν μετὰ ἀκριβείας τὴν ἀρετὴν μετιόντα , καὶ τὸν παρὰ τοῦ θεοῦ μόνον δέχόμενον ἐπαῖνον , ἀδύνατον ἂν εἴη παρὰ πάντων ἀνθρώπων ἐπαινεῖσθαι καὶ χιλῶς ἀκούειν . Πολλὴν γὰρ δεῖ τὴν μανίαν ἐπιδεικνυσθαι ἡ κακία κατὰ τῆς ἀρετῆς · ἀλλ’ οὐ μόνον οὐδὲν αὐτὴν βλάπτει , ἀλλὰ καὶ τῷ πολεμεῖν ἰσχυροτέραν ταύτην ἀπεργάζεται . Τοσαύτη γὰρ τῆς ἀρετῆς ἡ ἰσχύς , ὅτι καὶ ἐν τῷ πάσχειν τῶν τοιούτων περιγίναται , καὶ ἐν τῷ πολεμεῖσθαι τῶν πολεμοῦντων ἄνωτέρα καθίσταται . Ἐννόησον γὰρ μοι τὸν Ἄβελ · οὐχὶ ἀνηρέθη ὑπὸ τοῦ Κάιν ; ἀλλ’ ὁ μὲν ἀναίρεται ἐξ ἐκείνου μέχρι τοῦ νῦν ἀνακηρύττεσθαι καὶ σκεφανοῦται , καὶ ὁ τοσοῦτο ; χρόνος τὴν μνήμην οὐκ ἐμάρανεν · ὁ δὲ ἀνελὼν καὶ περιγενόμενος καὶ τότε ζῶν βαρυτέρων θανάτῳ ὑπέμεινε , καὶ ἐξ ἐκείνου μέχρι τοῦ νῦν στηλιτεύεται , καὶ τὰς παρὰ πάντων κατηγορίας δέχεται . Καὶ ταῦτα μέν ἐν τῷ παρόντι βίῳ · τὰ δὲ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι πῶς λόγος , ποία διάνοια παραστησαὶ δυνήσεται ; Ἄκουσον δὲ καὶ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος · Ὁμοιώθη ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν ζύμῃ , ἣν λαβοῦσα γυνὴ ἐκρύψεν εἰς ἀλεύτρου σάτα τρία . Ὅστε ζύμης δύναμιν ἔχουσιν οἱ δίκαιοι , ἵνα πρὸς τὴν ἑαυτῶν ποιότητα τοὺς πονηροὺς μεταστήσωσιν . Ἄλλ’ οὐχὶ οἱ δίκαιοι ; καὶ γὰρ καὶ ἡ ζύμη μικρά · ἀλλ’ ἡ μικρότης ἐκείνη ἅπαν τὸ φύραμα πρὸς ἑαυτὴν μεθίστησι διὰ τῆς ἐνοῦσης αὐτῇ δυνάμεως . Οὕτω καὶ ἡ
Lemmas: μή καί ὁ λοιπός ὁ αὐτός λύω ὑποδείκνυμι σῶμα , καί ποιέω οὗτος , οὐ ἐκεῖνος καταφρονέω , ἀλλά ὁ λοιπός διαφυλάσσω μᾶλλον βούλομαι · πῶς μᾶλλον ἐπί ὁ σύνειμι ἐγώ ἐπί κακία οὗτος πράσσω ἀναγκαῖος ; εἰμί μέν γάρ δύναμαι χαζεινοος διορθόω , καί αὐτός μή παραβάλλω , πᾶς ποιέω χρή · εἰμί δέ χαζεινοος Μένων αδιόρθωτος , καί ἐγώ παραβλάπτω , ἐκπίπτω αὐτός καί πίπτω ἀναγκαῖος . εἰμί γάρ υἱός φαύλος ἔχω ἐκπηρύττομεν , καί οὐδέ ὁ φύσις αἰδέομαι , πολύς μᾶλλον ὁ συνήθης καί γνώριμος φεύγω δεῖ πονηρός εἰμί . ἄλλος σκανδαλίζω , φημί , καί κακῶς ὑποπτεύω . καί τίς οὗτος ; σύ σαυτοῦ τιμάω , καί οὐδή σύ ὀφρᾶσαι δύναμαι · εἄν δέ σύ σαυτοῦ ἀτιμάζω , κἀν ἀπάντομαι σύ τιμάω , οὖον τιμάω ποτός . ὁ μέν γάρ πονηρός δόξα λαμβάνω ἀγαθός εἰμί , οὐδείς ἐντεῦθεν βλάπτω εἰς ὁ εἰμί τοιούτος οἷος εἰμί · ἀλλά ὁ ὑποπτεύω εἰκῇ καί μάτην , ὁ ἁσχάτην δίδωμι διχή · ὁ δέ πονηρός εἄν ἐπί ὁ ἐναντίος ὑποπτεύω , οὐδείς ἐντεῦθεν κερδαίνω , ἀλλά καί κέρμα ἔχω μείζων , καί εἰς πλείων ἔχω ῥᾳθυμία . ὁ μέν γάρ εἄν τοιούτος καί ὑποπτεύω , κἀν ταπεινόω ἐπί ὁ ἐπιγιγνώσκω ὁ ἁμάρτημα ἑαυτοῦ · ὅταν δέ λανθάνω , καί εἰς ἀναλγησία ἐκπίπτω . εἰμί γάρ πᾶς κατηγορέω μείς διανίσταμαι ὁ πλημμελέω εἰς ὁ κατανύσσω · ὅταν μή μόνος κατηγορέω , ἀλλά καί ἐπαινέω τις αὐτός , πότε ἀναβλέπω δύναμαι ; ὅσος οὖον δυνατός ὁ ἐν ἀρετή εἰμί παρά πᾶς ἀκούω καλῶς , οὐδέ εἰμί ὁ ἀρετή ἐπιμελέομαι μή πολύς ἔχω ἐχθρός · ὁ γάρ παρά πᾶς εὐφημία τεκμήριον εἄν εἰμί μέγας [ 629 ] ὁ μή πολύς ὁ ἀρετή ποιέω λόγος . Πῶς γάρ παρά πᾶς ἐπαινέω ὁ τοιούτος , εἰμί βούλομαι ὁ ἀδικέω ἐξαρπάζω ὁ ἀδικέω ; πάλιν , εἰμί βούλομαι διορθόω ὁ ἁμαρτάνω , καί ἐπαινέω ὁ κατορθόω , οὐ εἰκός ὁ μέν ἐπαινέω , ὁ δέ ψέγω ; ὅστε ὁ μετά ἀκρίβεια ὁ ἀρετή μέτειμι1 , καί ὁ παρά ὁ θεός μόνος δέχομαι ἔπαινος , ἀδύνατος εἄν εἰμί παρά πᾶς ἄνθρωπος ἐπαινέω καί χιλός ἀκούω . Πολύς γάρ δεῖ ὁ μανία ἐπιδείκνυμι ὁ κακία κατά ὁ ἀρετή · ἀλλά οὖον μόνος οὐδείς αὐτός βλάπτω , ἀλλά καί ὁ πολεμέω ἰσχυρός οὗτος ἀπεργάζομαι . τοσοῦτος γάρ ὁ ἀρετή ὁ ἰσχύς , ὅτι καί ἐν ὁ πάσχω ὁ τοιοῦτος περιγίγνομαι , καί ἐν ὁ πολεμέω ὁ πολεμέω ανώτερος καθίστημι . ἐννοέω γάρ ἐγώ ὁ Ἄβελ · οὐ ἀναιρέω ὑπό ὁ Κάϊς ; ἀλλά ὁ μέν ἀναίρω ἐκ ἐκεῖνος μέχρι ὁ νῦν ἀνακηρύσσω καί σκεφανουος , καί ὁ τοσοῦτος ; χρόνος ὁ μνήμη οὐ μαραίνω · ὁ δέ ἀναιρέω καί περιγίγνομαι καί τότε ζῶ βαρύς θάνατος ὑπομένω , καί ἐκ ἐκεῖνος μέχρι ὁ νῦν στηλιτεύω , καί ὁ παρά πᾶς κατηγορία δέχομαι . καί οὗτος μέν ἐν ὁ πάρειμι βίος · ὁ δέ ἐν ὁ μέλλω αἰών πῶς λόγος , ποῖος διάνοια παρίστημι δύναμαι ; ἀκούω δέ καί ὁ Χριστός λέγω · ὁμοιόω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός ζύμη , ὅς λαμβάνω γυνή κρύπτω εἰς αλευτρεω σάτον τρεῖς . ὅστε ζύμη δύναμις ἔχω ὁ Δίκαιος , ἵνα πρός ὁ ἑαυτοῦ ποιότης ὁ πονηρός μεθίστημι . ἄλλος οὐ ὁ Δίκαιος ; καί γάρ καί ὁ ζύμη μικρός · ἀλλά ὁ μικρότης ἐκεῖνος ἅπας ὁ φύραμα πρός ἑαυτοῦ μεθίστημι διά ὁ ἔνειμι αὐτός δύναμις . οὕτως καί ὁ