joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0579.1
ματα θηρίων ἔστι στόματα · μᾶλλον δὲ καὶ τούτων ἀγριώτερα · καὶ γὰρ ῥήματα φθέγγονται μᾶλλον ἐκείνων τῶν θηρίων ἧν ἀρίεῖνα , φόνον ἐργαζόμενα . Εἰ δὲ καὶ τὴν διάνοιαν τις ἐξετάζειν τῶν τοιούτων , οὐδὲν ἔτι θηρία μόνον , ἀλλὰ καὶ δαιμόνας αὐτοὺς προσἀρει · καὶ γὰρ πολλῆς γέμουσι τῆς ἀπηρείας καὶ τῆς πρὸς τὸν ὁμόδουλον ἔχθρας . Οἱ μὲν γὰρ δαίμονες τοὺς ἐπιθυμουμένους ἀνθρώπους συμπαροῦντας ἑαυτοῖς ἔχουσιν · ὡς εἰ μὴ συνῆπρατον , τὸ πλέον τῶν ἐπιθυμιῶν τῶν καθ' ἡμῶν ἐκείνοις ἀνῆρητο · οὕτοι δὲ καὶ φιλονεικοῦντων αὐτοῖς τῶν ἐπιπρασσομένων πρατεῖν ἐπιχειροῦσι . Καὶ οὔτε βασιλείας ἔρως ἔχει , οὔτε γεύσις φόβος , οὐχ αἰδὼς τῶν ἀνθρώπων , οὐχ ἔλεος , οὐ συμπάθεια , ἀλλ' ἀναιογυντία καὶ ἰσχυρία καὶ ὑπεροψία τῶν μαλλόντων ἀπάντων , καὶ μῖθος αὐτοῖς εἶναι δοκεῖ τὰ τοῦ Θεοῦ ῥήματα . Ὦντως θηρίων χαλεπωτάτων , τῷ μὴ ὄντῃ τινος ἀξιουμένουσιν αὐτοὺς ἀρχεῖν ἀδικίας · μᾶλλον δὲ οὐδὲ θηρίων . Ἐκεῖνα γὰρ ἂν ἀφῆς ἐπὶ τῆς ἐρήμου νέμονται , καὶ μὴ στενοχωρήσας εἰς ἀνάγκην καταστήσῃ , οὐδὲποτε λυμαίνεται , οὔτε προσελεύσεται , οὔτε δῆξαι , ἀλλ' ἀπελεύσεται τὴν οἰκείαν ὁδόν · σὺ δὲ [ 537 ] ἀνθρωπος ὢν λογικὸς , τετιμημένος ἀρχῇ τοσαύτῃ καὶ τιμῇ καὶ δόξῃ , οὐδὰ τὰ θηρία μιμῆ περὶ τοὺς ὁμοφύλους , ἀλλὰ τὸν ἀδελφὸν ἀδικεῖς καὶ κατεσθίεις ; καὶ πάλιν ἀπολογουμένους δυνήσῃ ; Οὐχ ὁρᾷς τὴν μελισσᾶν , ἥς τὴν ἐργασίαν βασιλεὶς καὶ ἰδιώται πρὸς ὑγείαν προσφέρονται , πῶς οὐδὲν αὐτῆς προΐσταται τὸ μὴ ἀπολαβεῖν ποιούσαν κακῶς , ἀλλ' ἐναπολήγεται τῷ κέντρῳ ; Διὰ ταύτης παιδεύθητι μὴ λυπεῖν τοὺς πλησίον · αὐτὸ γὰρ τὸν θάνατον δεχόμελα πρότερον . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ πρὸς μικρὸν ἴσως ἐλυπήσασιν , αὐτὸ δὲ οὐκέτι ζησόμεθα , ὡς οὐδὲ ἐκεῖνη . Διὰ τοῦτο χρήματα λέγεται , ἵνα χρῶμεθα εἰς δεόν , οὐχ ἵνα φυλάττωμεν · τοῦτο γὰρ οὐκὲτὶ κτήσασθαι , ἀλλὰ κτηθῆναι . Εἰ γὰρ τοῦτο μέλλοιμεν σκοπεῖν , ὅπως αὐτὰ πολλὰ ποιήσωμεν , οὐχ ὅπως εἰς δεόν ἀπολαύσομεν , ἀνατεθράπται ἡ τάξις , καὶ ἐκεῖνα μᾶλλον ἡμᾶς κτήσεται , οὐχ ἡμεῖς ἐκεῖνα . Ὁ γὰρ χρημάτων ἔρων , οὐ μόνον τοὺς ἐχθροὺς οὐχ ἀγαπᾷ , ἀλλὰ καὶ τοὺς φίλους μισεῖ . Οὐδὲ γὰρ συγγένειαν οἶδεν ὁ τοιοῦτος , οὐ συνηθείας μέμνηται , οὐχ ἠλικίαν αἰδεῖται , οὐ φίλον ἔχει τινὰ · ἀλλὰ πρὸς πάντα ἀπαγχὼς διαχειλεῖται , καὶ , πρὸς τῶν ἄλλων πάντων , πρὸς ἑαυτὸν , οὐ τῷ μόνον ἀπολλύναι τὴν ψυχὴν τὴν ἑαυτοῦ , ἀλλὰ καὶ τῷ μυρίαις ἑαυτὸν κατατείνειν φροντίσι . Καὶ ὁ μὲν χρημάτων καταφρονῶν , ἔστησε τὴν ἐπιθυμίαν · ὁ δὲ πλουτεῖν βουλόμενος καὶ περιβάλλεσθαι , πλείον ἀνῆψε μισθῶν , καὶ οὐδὲποτε ἴσταται , ἀλλὰ κἂν μυρία λάβῃ τάλαντα , ἑτέρων τοσούτων ἐπιθυμεῖ · κἂν τούτων ἐπιτύχῃ , πάλιν δὲ τοσούτων ἄλλων ἐρᾶται · καὶ προῦν , καὶ δὴ πρὸ καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλατταν , καὶ πάντα ἐχὺνται αὐτῷ γενέσθαι χρυσίον , καὶνὴν τινὰ μανίαν μαυήμηνος καὶ φοβεράν , καὶ οὐδέποτε σθεδύηται δυναμένη . Ὅταν γὰρ ἑτέρους τὰ ἑαυτῶν δούνας προσταττῶμενος , τὰ ἑτέρων ἀρπάζωμεν , τὶς ἄρα ἡμῖν ἐστι σωτηρίας ἐλπίς ; Εἰ μὴ πεινῶντα ἰορεῖας , πολέμη · εἰ καὶ ἀπίδυσας ἐνδεδυμένον , ποία ; τεῦξη
Lemmas: μάτη θηρίον εἰμί στόμα · μᾶλλον δέ καί οὗτος ἄγριος · καί γάρ ῥῆμα φθέγγομαι μᾶλλον ἐκεῖνος ὁ θηρίον ἧμαι ἀρίεῖνα , φόνος ἐργάζομαι . εἰμί δέ καί ὁ διάνοια τις ἐξετάζω ὁ τοιοῦτος , οὐδείς ἔτι θηρίον μόνος , ἀλλά καί δαίμων αὐτός προσρέω · καί γάρ πολύς γέμω ὁ ἀπαίρω καί ὁ πρός ὁ ὁμόδουλος ἔχθρα . ὁ μέν γάρ δαίμων ὁ ἐπιθυμέω ἄνθρωπος συμπαροῦντας ἑαυτοῦ ἔχω · ὡς εἰμί μή συμπράσσω , ὁ πλέω ὁ ἐπιθυμία ὁ κατά ἐγώ ἐκεῖνος ἀναιρέω · οὕτος δέ καί φιλονεικέω αὐτός ὁ ἐπιπρασσω πρατεύς ἐπιχειρέω . καί οὔτε βασίλεια Ἔρως ἔχω , οὔτε γεῦσις φόβος , οὐ αἰδώς ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἔλεος , οὖον συμπάθεια , ἀλλά ἀναιογυντία καί ισχυριον καί ὑπεροψία ὁ μαλλόντων ἀπαντάω , καί μῖθος αὐτός εἰμί δοκέω ὁ ὁ Θεός ῥῆμα . εἰμί θηρίον χαλεπός , ὁ μή ὄντῃ τις ἀξιόω αὐτός ἄρχω ἀδικία · μᾶλλον δέ οὐδέ θηρίον . ἐκεῖνος γάρ εἄν ἀφῆς ἐπί ὁ ἐρῆμος νέμω , καί μή στενοχωρέω εἰς ἀνάγκη καθίστημι , οὐδέποτε λυμαίνομαι , οὔτε προσέρχομαι , οὔτε δάκνω , ἀλλά ἀπέρχομαι ὁ οἰκεῖος ὁδός · σύ δέ [ 537 ] ἄνθρωπος εἰμί λογικός , τιμάω ἀρχή τοσοῦτος καί τιμή καί δόξα , οὐδή ὁ θηρίον μιμέομαι περί ὁ ὁμόφυλος , ἀλλά ὁ ἀδελφός ἀδικέω καί κατεσθίω ; καί πάλιν ἀπολογέομαι δύναμαι ; οὐχ ὁράω ὁ μέλισσα , ἥς ὁ ἐργασία βασιλίς καί ἰδιώτης πρός ὑγεία προσφέρω , πῶς οὐδείς αὐτός προίστημι ὁ μή ἀπολαμβάνω ποιέω κακῶς , ἀλλά ἐναπολήγω ὁ κέντρον ; Ζεύς οὗτος παιδεύω μή λυπέω ὁ πλησίος · αὐτός γάρ ὁ θάνατος δεχομελη πρότερος . ἐκεῖνος μέν γάρ πρός μικρός ἴσως λυπέω , αὐτός δέ οὐκέτι ζῶ , ὡς οὐδέ ἐκεῖνος . Ζεύς οὗτος χρῆμα λέγω , ἵνα χράω εἰς δήω , οὐ ἵνα φυλάσσω · οὗτος γάρ οὐκέτι κτάομαι , ἀλλά κτάομαι . εἰμί γάρ οὗτος μέλλω σκοπέω , ὅπως αὐτός πολύς ποιέω , οὐ ὅπως εἰς δήω ἀπολαύω , ἀνατρέπω ὁ τάξις , καί ἐκεῖνος μᾶλλον ἐγώ κτάομαι , οὐ ἐγώ ἐκεῖνος . ὁ γάρ χρῆμα Ἔρως , οὖον μόνος ὁ ἐχθρός οὐ ἀγαπάω , ἀλλά καί ὁ φίλος μισέω . οὐδέ γάρ συγγένεια οἶδα ὁ τοιοῦτος , οὖον συνήθεια μιμνήσκω , οὐ ἡλικία αἰδέομαι , οὖον φίλος ἔχω τις · ἀλλά πρός πᾶς ἀπάγχω διαχειρέω , καί , πρός ὁ ἄλλος πᾶς , πρός ἑαυτοῦ , οὖον ὁ μόνος ἀπόλλυμι ὁ ψυχή ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά καί ὁ μυρίος ἑαυτοῦ κατατείνω φροντίς . καί ὁ μέν χρῆμα καταφρονέω , ἵστημι ὁ ἐπιθυμία · ὁ δέ πλουτέω βούλομαι καί περιβάλλω , πλείων ἀνάπτω μισθός , καί οὐδέποτε ἴστημι , ἀλλά κἀν μυρίος λαμβάνω τάλαντον , ἕτερος τοσοῦτος ἐπιθυμέω · κἀν οὗτος ἐπιτυγχάνω , πάλιν δέ τοσοῦτος ἄλλος ἐράω · καί προέρχομαι , καί δή πρό καί ὁ γῆ καί ὁ θάλασσα , καί πᾶς εχυντ αὐτός γίγνομαι χρυσίον , καινός τις μανία μαυήμηνος καί φοβερός , καί οὐδέποτε σθεδυαειδω δύναμαι . ὅταν γάρ ἕτερος ὁ ἑαυτοῦ Δούνας προστατέω , ὁ ἕτερος ἁρπάζω , τις ἄρα ἐγώ εἰμί σωτηρία ἐλπίς ; εἰμί μή πεινάω ιορειη , Πολέμη · εἰμί καί ἀποδύω ἐνδύω , ποῖος ; τυγχάνω