joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0556.1
κακὸν ἡ τρυφή · χοίρους ἐξ ἀνθρώπων ποιεῖ , καὶ χοίρων χειρόνους . Ὁ μὲν γὰρ χοῖρος βορβόρῳ ἐγκαλυπόμενος , καὶ κόπρᾳ τρέφεται · οὗτος δὲ ἐκείνης βελαυχωτέραν στέτει τράπεζαν , μέθης ἐπινοῶν ἀθέσμους , καὶ παρανόμους ἑρπτάς . Ὁ τοιούτος οὐδὲν δαιμονιώτερος διενήχθη . Καὶ τὸν μὲν δαιμονιώδη καὶ ἐλώμενον , τοῦτον δὲ ἀποστρεφόμεθα καὶ μισοῦμεν . Τί δὴποτε ; Ὅτι αὐθαίρετον ἐπιστάζει μανίαν , καὶ τὸ στόμα καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ ρῖνας , καὶ πάντα ἀπλῶς τὰ μέλη , ὀχετοὺς ἁμαρτίας ἐργάζεται . Εἰ δὲ καὶ τὰ ἔνδον ἴδης , ὄψει καὶ τὴν ψυχὴν καθαπερ ἐν τινι χειμῶνι καὶ χρωμῷ πεπηγυίαν καὶ ναρκώσαν , καὶ οὐδὲ τὸ σκάφος ἀφελῆσαι δυναμένην διὰ τὴν τοῦ χειμῶνος ὑπεροχὴν . Οἱ γὰρ μέθῃ καὶ ἀδηφάγᾳ δεδουλωμένοι , οὔτε ὑπὸν αἰσχύνης γνῶσιν καὶ εἰλικρίνη , οὔτε ὀνειμάτων ἀπαλλάττονται φοβερῶν . Πῶς ; [ 514 ] οὐν οὐκ ἀτόπον , τὰ μὲν ἄλογα ζῷα μηδὲν πλέον τῆς χρείας ἐπιζητεῖν , ἀνθρώπους δὲ λογικοὺς καὶ εἰκόνι Θεοῦ τετιμημένους , κάκεινον ἀλογοτέρους γίνεσθαι , τοὺς τῆς συμμετρίας ὑπερβαίνοντας ; ὅρους ; πῶς γὰρ τῶν οὕτω διακειμένων ἀνθρώπων βελτίων ὁ ὄνος ; ! πῶς μὲν ἀξίων ὁ κύων ! Τὰ μὲν γὰρ ἂν τε φαγεῖν , ἂν τε πιεῖν δέῃ , ὅρον τὴν ἀπὸρκίαν οἶδε , καὶ πέρα τῆς χρείας οὐ πρόσεισι · τὴν μυρίοι οἱ καταναγκάζοντες ὡς πολλὰκις , οὐχ ἀνέξεται ἐξεῖδειν εἰς ἁμαρτίαν · οὗτοι δὲ καὶ τούτους ἑαυτοὺς ἀτιμοτέρους εἶναι κεκρίκασιν . Καὶ τὰ μὲν ἄλογα πέρα τοῦ μέτρου τρυφῆς ἀπολαῦειν οὐκ ἀναγκάζουσι · κἂν ἐρῇται τῳ , Διὰ τί ; Ἵνα μὴ κατακλῆψωσιν , ἐροῦσιν · ἑαυτοὺς δὲ οὐδὲ ταύτην παρέχουσι τὴν πρόνοιαν · οὕτω κάκεινον ἑαυτοὺς εὐτελεστέρους εἶναι νομίζουσι , καὶ περιορίσαι χειμαζομένους διηνεκῶς . Οὐδὲ γὰρ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῆς μέθης μόνον τὴν ἐκ τῆς μέθης βλάβην ὑπομένουσι , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην · καὶ καθάπερ πυρετοῦ παρελθόντος , ἡ ἐκ τοῦ πυρετοῦ μένει λύμη · οὕτω καὶ μέθης ἀπελθοῦσης , ἡ τῆς μέθης ζάλη καὶ ἐν τῇ ψυχῇ καὶ ἐν τῷ σώματι στρέφεται · καὶ τὸ μὲν ἄθλιον σῶμα κεῖται παραλυθέν , καθάπερ ὑπὸ ναυαγίου σκάφος · ἡ δὲ τούτου ταλαιπωρεῖται ψυχή , καὶ τοῦτοῦ ἐλαθόντος , τὸν χειμῶνα διεγείρει , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἀνάπτει σφοδρότερον . Ὅσα μὲν οὖν ἀπὸ μέθης προσγίνεται τοῖς ἀνθρώποις κακὰ , εἰπεῖν αἰσχύνομαι , τῷ ἐξ αὐτῶν καταλείπω συνειδότι τῷ ταῦτα ἀκριβέστερον εἰδέναι . Τί γὰρ αἰσχρότερον τοῦ μεθύντος ; καὶ ἀπλῶς περιφερομένου , καὶ τὸ χαλεπὸν ἐκεῖνο ναυάγιον ὑπομένουτος , καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ δῶρα παρὰ τῶν ἀνοήτων βλασφημεῖσθαι παρασκευάζοντα ; Πολλῶν γὰρ ἀκούω λεγόντων , ὅταν ταῦτα συμβαίνῃ τὰ πάθη · Μὴ ἔστω οἶνος . Ὦ τῆς ἀνοίας ! Ὦ τῆς παραπληξίας ! Διλῶν ἁμαρτανόντων , ταῖς τοῦ Θεοῦ δωρεαῖς ἐγκαλεῖς ; Μὴ γὰρ οἶνος ἐποίησεν , ἄνθρωπε , τοῦτο τὸ κακόν ; οὐχ ὁ οἶνος , ἀλλ’ ἡ ἀκολασία τῶν ἀπολαυόντων κακῶς . Εἴπε τοίνυν · Μὴ ἔστω μέθη , μὴ ἔστω τρυφή . Εἰ δὲ λέγεις , Μὴ ἔστω οἶνος , ἔρεις κατὰ μικρὸν προβαίνων , Μὴ ἔστω σῖδρος , διὰ τοὺς ἀνδροφόνους · Μὴ ἔστω νὺξ , διὰ τοὺς κλέπτας · Μὴ ἔστω φῶς , διὰ τοὺς συκοφάντας · Μὴ ἔστω γυνή , διὰ τὰς πορνείας · καὶ πάντα ἀπλῶς ἀναίρησιν τὰ πράγματα . Μὴ τοίνυν τὸν εἶνον διάβαλλε , ἀλλὰ τὴν μέθην , καὶ τὸν κακῶς τῷ καλῷ χρησάμενον · καὶ λαβὼν τοῦτον αὐτὸν νήφοντα , ὑπόγραφον αὐτοῦ τὴν ἀσχημοσύνην , καὶ εἰπὲ πρὸς αὐτόν · Οἶνο ; ἐδῶθι , ἵνα εὐφραινώμεθα , οὐχ ἵνα ἀσχημονώμεν · ἵνα γελάωμεν , οὐχ ἵνα γελάωμεν · Ἵνα ὑγιαίνωμεν , οὐχ ἵνα νοσῶμεν · Ἵνα ἀσθένειαν σώματος
Lemmas: κακός ὁ τρυφή · χοῖρος ἐκ ἄνθρωπος ποιέω , καί χοῖρος χείρων . ὁ μέν γάρ χοῖρος βόρβορος ἐγκαλύπτω , καί κόπρον τρέφω · οὗτος δέ ἐκεῖνος βελαυχωτέραν στένω τράπεζα , μέθη ἐπινοέω ἄθεσμος , καί παράνομος ἑρπτάς . ὁ τοιούτος οὐδείς δαιμόνιος διαφέρω . καί ὁ μέν δαιμονιώδης καί ἐλαύνω , οὗτος δέ ἀποστρέφω καί μισέω . τις δήποτε ; ὅτι2 αὐθαίρετος ἐπιστάζω μανία , καί ὁ στόμα καί ὁ ὀφθαλμός καί ρῖνας , καί πᾶς ἀπλόος ὁ μέλος , ὀχετός ἁμαρτία ἐργάζομαι . εἰμί δέ καί ὁ ἔνδον ἴδη , ὁράω καί ὁ ψυχή καθάπερ ἐν τις χειμών καί χρωμῷ πήγνυμι καί ναρκόω , καί οὐδέ ὁ σκάφος ἀφαιρέω δύναμαι διά ὁ ὁ χειμών ὑπεροχή . ὁ γάρ μέθη καί ἀδηφάγος δουλόω , οὔτε ὕπειμι αἰσχύνη γνῶσις καί Ειλικρίνης , οὔτε ονειματη ἀπαλλάσσω φοβερός . Πῶς ; [ 514 ] ὀν οὐ ἄτοπος , ὁ μέν ἄλογος ζῷον μηδείς πλέω ὁ χρεία ἐπιζητέω , ἄνθρωπος δέ λογικός καί εἰκών Θεός τιμάω , ἐκεῖνος ἄλογος γίγνομαι , ὁ ὁ συμμετρία ὑπερβαίνω ; ὅρος ; πῶς γάρ ὁ οὗτος διάκειμαι ἄνθρωπος ἀγαθός ὁ ὄνος ; ! πῶς μέν ἄξιος ὁ κύω ! ὁ μέν γάρ εἄν τε ἐσθίω , εἄν τε πίνω δήω , ὅρος ὁ ἀπὸρκίαν οἶδα , καί πέρα ὁ χρεία οὖον πρόσειμι · ὁ μυρίος ὁ καταναγκάζω ὡς πολλάκις , οὐ ἀνέχω ἐκδέω εἰς ἁμαρτία · οὗτος δέ καί οὗτος ἑαυτοῦ ἄτιμος εἰμί κρίνω . καί ὁ μέν ἄλογος πέρα ὁ μέτρον τρυφή ἀπολαύω οὐ ἀναγκάζω · κἀν ἔραμαι ὁ , Ζεύς τίς ; ἵνα μή κατακλῆψωσιν , εἴρω · ἑαυτοῦ δέ οὐδέ οὗτος παρέχω ὁ πρόνοια · οὗτος ἐκεῖνος ἑαυτοῦ εὐτελής εἰμί νομίζω , καί περιορίζω χειμάζω διηνεκής . οὐδέ γάρ ἐν ὁ ἡμέρα ὁ μέθη μόνος ὁ ἐκ ὁ μέθη βλάβη ὑπομένω , ἀλλά καί μετά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος · καί καθάπερ πυρετός παρέρχομαι , ὁ ἐκ ὁ πυρετός μένω λύμη · οὗτος καί μέθη ἀπέρχομαι , ὁ ὁ μέθη ζάλη καί ἐν ὁ Ψυχή καί ἐν ὁ σῶμα στρέφω · καί ὁ μέν ἄθλιος σῶμα κεῖμαι παραλύω , καθάπερ ὑπό ναυάγιον σκάφος · ὁ δέ οὗτος ταλαιπωρέω ψυχή , καί οὗτος λανθάνω , ὁ χειμών διά-ἐγείρω , καί ὁ ἐπιθυμία ἀνάπτω σφοδρός . ὅσα μέν οὖν ἀπό μέθη προσγίγνομαι ὁ ἄνθρωπος κακός , εἶπον αἰσχύνω , ὁ ἐκ αὐτός καταλείπω σύνοιδα ὁ οὗτος ἀκριβής οἶδα . τις γάρ αἰσχρός ὁ μεθύω ; καί ἀπλόος περιφέρω , καί ὁ χαλεπός ἐκεῖνος ναυάγιον ὑπομένω , καί ὁ ὁ Θεός Δῶρα παρά ὁ ἀνόητος βλασφημέω παρασκευάζω ; πολλες γάρ ἀκούω λέγω , ὅταν οὗτος συμβαίνω ὁ πάθος · μή ἵστημι οἶνος . ὦ ὁ ἄνοια ! ὦ ὁ παραπληξία ! Δίλη ἁμαρτάνω , ὁ ὁ Θεός δωρεά ἐγκαλέω ; μή γάρ οἶνος ποιέω , ἄνθρωπος , οὗτος ὁ κακός ; οὐ ὁ οἶνος , ἀλλά ὁ ἀκολασία ὁ ἀπολαύω κακῶς . εἶπον τοίνυν · μή ἵστημι μέθη , μή ἵστημι τρυφή . εἰμί δέ λέγω , μή ἵστημι οἶνος , εἴρω κατά μικρός προβαίνω , μή ἵστημι σύδρος , διά ὁ ἀνδροφόνος · μή ἵστημι νύξ , διά ὁ κλέπτης · μή ἵστημι φάος , διά ὁ συκοφάντης · μή ἵστημι γυνή , διά ὁ πορνεία · καί πᾶς ἀπλόος ἀναίρω ὁ πρᾶγμα . μή τοίνυν ὁ εἵνω διαβάλλω , ἀλλά ὁ μέθη , καί ὁ κακῶς ὁ καλός χράω · καί λαμβάνω οὗτος αὐτός νήφω , ὑπογράφω αὐτός ὁ ἀσχημοσύνη , καί εἶπον πρός αὐτός · οίνος ; ἐσθίω , ἵνα εὐφραίνω , οὐ ἵνα ἀσχημονέω · ἵνα γελάω , οὐ ἵνα γελάω · ἵνα ὑγιαίνω , οὐ ἵνα νοσέω · ἵνα ἀσθένεια σῶμα