joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0610.5
Εἰ βούλεσθε , προδιδῶμεν ὑμῖν εἰς ὑπομονῆς παράκλησιν , ἀγαπητοί , τὰ τοῦ δικαίου Ἰὼβ ἀνδραγαθηματα . Οὕτος γάρ , οὕτως ὁ τοσαύτης ἀπολαύσας δόξης , καὶ παρὰ πάντων δορυφορούμενος , καὶ πανταχοῦ μετὰ πολλῆς ἀνασχυτωτόμενος ; τῆς περιφάνειας , εἰς ἀτιμίαν καὶ εὐτέλειαν ἀθρόον κατενεχθὲς , πενία καὶ νόσῳ καὶ παιδῶν ἀποβολῇ καὶ ἄγρῳν ἐπαναστάσει καὶ φίλων ἀγνοησύνῃ καὶ λύμῳ καὶ σαρκὸς [ 568 ] ὀδύναις καὶ λοιδορίαις καὶ συκοφαντίαις προσεπάλαμε · καὶ τὸ δὲ χαλεπώτερον , ὅτι καὶ ἀμελήτην ἔνει ταῦτα ἐπέθεντο . Ὁ γὰρ ἐκ πενήτων τευχῶν , καὶ ἐν οἰκίᾳ τοιαύτῃ τραφεὶς , ὅτε γυμνασάμενος καὶ μελετήσας βέβηκε ἐν ἐνέχοι τῆς πανίας τὸ βάρος · ὁ δὲ τοσούτοις περιεζωσμένος χρήμασι καὶ τοσούτῳ πλούτῳ κομῶν , εἰς ἀθρόον εἰς τὸ ἐναντίον μεταπεσών , οὐκ ἐν εὐκόλως ὑπομείναι τὴν τοιαύτην μεταβλην . Καὶ ὁ παίδας ἀποβαλὼν πάλιν , χὰν ἀπαντας ἀποβάλῃ , μὴ ἐν ἐνὶ δὲ καιρῷ , τοὺς λειπομένους τῶν ἀπελθόντων ἔχει παραμύθιον · καὶ τῆς τῶν προτέρων τελευτῆς τὸν πᾶθος λήξαντος , ἂν ἡ τοῦ δευτέρου προσγένηται μετὰ χρόνον , τοῦτῳ αὐτῷ προσνηγότερον γίνεται τὸ πάθος . Οὐ γὰρ νεαρῷ ἔνει ἐπεσὶ τὸ ἔλκει , ἀλλὰ κοιμισθέντι · ἤδη καὶ ἀφανισθέντι · ὅπερ οὐχ ὀλίγον ὑποφέρεται τῆς ὀδύνης . Οὕτως δὲ ἀθρόηρον αὐτῷ τὸν χορὸν εἶδεν ἐν μιᾷ ἀναρπαζθέντα καιροῦ ροπῇ , καὶ τρόπον πικροτάτω ταιευτῆς , καὶ ἐν ὥρα συμποσίου , καὶ ἐν οἰκίᾳ τῇ τοῦ ; ξένοις ἀνεψυμένῃ , καὶ τάφους αὐτοῖς · ὁ οἶκος ; ἐγένετο . Τίς δ' ἂν εἴποι τὸν λῦμον ἐκείνων τὸν καινότερον καὶ ἀρμενευθῆναι μὴ δυνάμενον , τὸν ἔκουσιον , τὴν ἀκούσιον ; οὐ γὰρ οἷδα πῶς αὐτὸν καλέσω · ἔκουσιον ; ἀλλ' ἐδούλευτο ἀπογευσάμενος τῶν προκειμένων · ἀλλ' ἀκούσιον ; ἀλλὰ παρέην τὰ σῶτα , καὶ οὐδεὶς ὁ κιωλῶν ἦν , ἀλλὰ καὶ παρακειμένης ἀπεῖγετο τῆς τραπέζης , καὶ ὁρωμένων οὐχ ἤπτετο τῶν ἐστιῶν . Τῶν γὰρ περὶ τὸ σῶμα τραυμάτων ἡ δυσωδία προσπαντίσσα κατέλιπε τὴν ἐπιθυμίαν , καὶ αὐτὴν ἐνεπίμπλατιν τράπεζαν τῆς ἀδίας · Βρώμιον γάρ , φησίν , ὁρῶ τὰ στίλια μου . Καὶ ἡ μὲν ἀνάγκη τοῦ λῦμου τῶν προκεμένων ἀπεσθαι , ἐδείδωκεν , ἡ δὲ ὑπερβολὴ τῆς δυσωδίας τῆς ἐκ τῶν σαρκῶν γυνομένης ; ἐνίκα τοῦ λῦμου τὴν βίαν . Πῶς ἂν ἐνῆρχεσάμην τὰς ὀδύνας τὰς πηγὰς τῶν σκωλίκων , τὴν ἰχῶρα τὴν καταρρέουσα , τὰ ἐνεῖν τῶν φίλων , τὴν καταφρόνησιν τῶν οἰκειῶν ; Οὐ γὰρ ἐρείσαντό μου , φησίν , οἱ οἰκείαι μου , ἀπὸ προτώπου ἐμπυρωμάτων · καὶ οὐς οὐχ ἤπράξην ἐξώσις εἶναι κυνῶν τῶν ἐμῶν νομιζόντων , οὗτοι νῦν ἐπιπεπτῶκασί μοι , καὶ νουθετοῦσί μοι ἱλάτιστα . Ἄρα οὐχὶ χαλεπὰ ταῦτα ἀπαντα εἶναι δοκεῖ ; καὶ γὰρ ἔστι χαλεπὰ καὶ ἀφόρητα · ἀλλ' ὅμως , ὅτε κατηξίωσεν ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς εἰπεῖν αὐτῷ τῶν ἀγῶνων τούτων τὴν αἰτίαν , ὅτι Ἰναδείκνυς ἀναφανῆ , ταῦτα συνεχώρηθ , οὕτως ἐντείνεσθαι , ὡς μηδὲν δόξαι πεισθῆναι τὸν λυπηρῶν ἐκείνων . Ἡς γὰρ ἐν τῷ σχήματι τὸν ἀθλητὴν καὶ ἰδρῶτι καὶ κόπῳ καὶ θέρμῃ πολλῇ καὶ πόνῳ ; καὶ ταλαιπωρίαις μάχεσθαι δεῖ · οὕτω καὶ τὸν δικαίων ἐνταῦθα πολλὰ ὑπομείναι χρή , καὶ φέρειν ἀπαντα γενναίως , εἰ γε μέλλοι λαμπροῦς ἀπολήψεσθαι τοὺς στεφάνους ἐκεῖ . Εἰ γὰρ δὴ σῶμα μαχαρίζομεν τὸ δυνάμενον ψυχῆς καὶ καύμα ἀλύπως φέρειν , καὶ λῦμὸν καὶ ἔνδειαν καὶ ὀδοιπορίαν καὶ ταλαιπωρίας ἑτέρας · πολλῷ μᾶλλον ψυχὴν μαχαρίζειν δεῖ τὴν δυναμένην χαρτερώς καὶ γενναίως ἀπάσας τῶν δετινῶν φέρειν τὰς προσβολάς , καὶ διατηρεῖν ἀδούωτον αὐτῆς διαπαντὸς τὸ φρόνημα . Ὄσπερ οὖν ἡ ἀγρία ; καὶ [ 569 ] ἀδεῖας ἀπολαύουσα ψυχή , εὐκόλως ὑπὸ τῶν παθῶν ἀλίσκεται , οὕτω καὶ ἡ διηνεκῶς τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγῶσιν ἐσχολακυῖα , οὐδὲ σχλῆν ἄγει ταῦτα ἐνοσφῆσαι ποτε , τῆς περὶ τὰ παλαιάσματα μερίμνης πάντων αὐτὴν ἀπαγοῦσης ἐκείνων . Οὐ γὰρ τὸ ποιησαὶ τι χρηστὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ παθεῖν κακῶ , πολλὰς ἔχει τὰς ἀμοιβὰς · καὶ δείκνυσιν ὁ Ἰὼβ ἀπὸ τῶν παθημάτων μᾶλλον ἢ ἀπὸ τῶν κατορθωμάτων εὐδοκιμήσας . Οὐδὲ γὰρ οὕτω λαμπρὸς ἦν , ἡνίκα τὰ χρήματα ἐκέκτητο , καὶ τὴν οἰκίαν ἀνέψευς τοὺς πένθας , καὶ τὰ διντα ἐξεδίδο , ὡς ὅτε ἀκούσας αὐτὴν καταπεσοῦσαν οὐκ ἀπεδυστήσασεν · οὐχ ἦν οὕτω λαμπρός , ὅτε ἀπὸ τῆς χώρας τῶν προβάτων τοὺς γυμνοὺς παρείβαλλεν , ὡς ἦν λαμπρός καὶ εὐδόκιμος , ὅτε , ἀκούσας ὅτι πῦρ κατέπεσεν καὶ πάντα ἀνάλωσεν , εὐχαρίστησεν . Τότε φιλάνθρωπος ἦν , νῦν ἐγένετο φιλόσοφος · τότε ἤλει τοὺς πένθας , νῦν δὲ εὐχαριστεῖ τῷ Δεσπότῃ . Καὶ οὕς εἶπες πρὸς ἑαυτὸν · Πῶς ποτε τοῦτό ἐστι ; τὰ πλοῦντα ἀνάλωται , ἀφ' ὧν ἐτρέφετο μυριοὶ πένθες · καὶ , εἰ ἀνέξας ἦμην ἐγὼ ἀπολαύων εὐπορίας , διὰ γοῦν τούς μὴ ἔχοντας · ἔδει φείσασθαι . Ἄλλ' οὐδὲν τοιούτων οὐκ εἶπεν , οὐδὲ ἐνενόησεν , ἀλλ' ἤδει τὸν Θεὸν πρὸς τὸ συμφέρον πάντα οἰκονομοῦντα . Καὶ Ἰνα μάθῃς ὅτι μεῖζονα ὑστερον ἔδωκε τὴν πληγὴν τῷ διαβόλῳ , ὅτε ἀφαιρεῖσθαι εὐχαρίστησεν , ἢ ὅτε κεκτημένος ἤλει , ἀκούσον · Ὦτε ἐκείνῃ , καὶ ὑπομῖαν τινὰ ἔχεν εἰπεῖν ὁ διάβολος , ὅτι Μὴ δωρεῖν · σέβεται σε Ἰὼβ ;
Lemmas: εἰμί βούλομαι , προδίδωμι σύ εἰς ὑπομονή παράκλησις , ἀγαπητός , ὁ ὁ Δίκαιος Ἰώβ ανδραγάθημα . οὗτος γάρ , οὕτως ὁ τοσοῦτος ἀπολαύω δόξα , καί παρά πᾶς δορυφορέω , καί πανταχοῦ μετά πολύς ἀνασχυτωτόμενος ; ὁ περιφάνεια , εἰς ἀτιμία καί εὐτέλεια ἀθρόος καταφέρω , πενία καί νόσος καί παῖς ἀποβολή καί Ἄγρων ἐπανάστασις καί Φίλων ἀγνοέω καί λυμός καί σάρξ [ 568 ] ὀδύνη καί λοιδορία καί συκοφαντία προσεπάλαμε · καί ὁ δέ χαλεπός , ὅτι καί ἀμελητής νέος οὗτος ἐπιτίθημι . ὁ γάρ ἐκ πένης τεῦχος , καί ἐν οἰκίον τοιοῦτος τρέφω , ὅτε γυμνάζω καί μελετάω βαίνω ἐν ἐνέχω ὁ Πανίας ὁ βάρος · ὁ δέ τοσοῦτος περιζώννυμαι χρῆμα καί τοσοῦτος πλοῦτος κόμη , εἰς ἀθρόος εἰς ὁ ἐναντίος μεταπίπτω , οὐ ἐν εὐκόλως ὑπομένω ὁ τοιοῦτος μεταβάλλω . καί ὁ παῖς ἀποβάλλω πάλιν , χήν ἅπας ἀποβάλλω , μή ἐν ἐν δέ καιρός , ὁ λείπω ὁ ἀπέρχομαι ἔχω παραμύθιον · καί ὁ ὁ πρότερος τελευτή ὁ πάθος λήγω , εἄν ὁ ὁ δύο προσγίγνομαι μετά χρόνος , τοῦτῳ αὐτός προσφέρω γίγνομαι ὁ πάθος . οὖον γάρ νεαρός νέος ἔπος ὁ ἕλκω , ἀλλά κοιμίζω · ἤδη καί ἀφανίζω · ὅσπερ οὐ ὀλίγος ὑποφέρω ὁ ὀδύνη . οὕτως δέ αθροαειρω αὐτός ὁ χορός ὁράω ἐν εἷς ἀναρπάζω καιρός ροπή , καί τρόπος πικρός ταιευος , καί ἐν ὥρα συμπόσιον , καί ἐν οἰκίον ὁ ὁ ; ξένος ἀναψύχω , καί τάφος αὐτός · ὁ οἶκος ; γίγνομαι . Τῖς δέ εἄν εἶπον ὁ λυμός ἐκεῖνος ὁ καινός καί ἀρμενεύω μή δύναμαι , ὁ ἑκούσιος , ὁ ἀεκούσιος ; οὖον γάρ οἶδα πῶς αὐτός καλέω · ἑκούσιος ; ἀλλά δουλεύω ἀπογεύω ὁ πρόκειμαι · ἀλλά ἀεκούσιος ; ἀλλά πάρειμι ὁ σῶτα , καί οὐδείς ὁ κιωλῶν εἰμί , ἀλλά καί παράκειμαι ἀπογίγνομαι ὁ τράπεζα , καί ὁράω οὐ ἅπτω ὁ ἑστία . ὁ γάρ περί ὁ σῶμα τραῦμα ὁ δυσωδία προσπαντίσσα καταλείπω ὁ ἐπιθυμία , καί αὐτός ἐμπίμπλημι τράπεζα ὁ ἀδίας · βρώμιον γάρ , φημί , ὁράω ὁ Στίλια ἐγώ . καί ὁ μέν ἀνάγκη ὁ λυμός ὁ προκεμένων ἀφίημι , δείδω , ὁ δέ ὑπερβολή ὁ δυσωδία ὁ ἐκ ὁ σάρξ γυνομενω ; νικάω ὁ λυμός ὁ βία . Πῶς εἄν ἐνάρχομαι ὁ ὀδύνη ὁ πηγή ὁ σκωλικως , ὁ ἰχώρ ὁ καταρρέω , ὁ νέος ὁ Φίλων , ὁ καταφρόνησις ὁ οἰκειόω ; οὖον γάρ ἐρείδω ἐγώ , φημί , ὁ οἰκεῖος ἐγώ , ἀπό προτώπου ἔμπυρος · καί οὖς οὐ ἐπάρχω ἔξωσις εἰμί κύω ὁ ἐμέω νομίζω , οὗτος νῦν ἐπιπίπτω ἐγώ , καί νουθετέω ἐγώ ἱλάτιστα . ἄρας οὐ χαλεπός οὗτος ἅπας εἰμί δοκέω ; καί γάρ εἰμί χαλεπός καί ἀφόρητος · ἀλλά ὅμως , ὅτε καταξιόω ὁ φιλάνθρωπος θεός εἶπον αὐτός ὁ ἀγών οὗτος ὁ αἴτιος , ὅτι Ἰναδείκνυς ἀναφαίνω , οὗτος συγχωρέω , οὕτως ἐντείνω , ὡς μηδείς δόξα πείθω ὁ λυπηρός ἐκεῖνος . εἰμί γάρ ἐν ὁ σχῆμα ὁ ἀθλητής καί ἱδρώς καί κόπος καί θέρμη πολύς καί πόνος ; καί ταλαιπωρία μάχομαι δεῖ · οὗτος καί ὁ Δίκαιος ἐνταῦθα πολύς ὑπομένω χρή , καί φέρω ἅπας γενναῖος , εἰμί γε μέλλω Λαμπροῦς ἀπολαμβάνω ὁ στέφανος ἐκεῖ . εἰμί γάρ δή σῶμα μακαρίζω ὁ δύναμαι Ψυχή καί καύμα ἄλυπος φέρω , καί λυμός καί ἔνδεια καί ὁδοιπορία καί ταλαιπωρία ἕτερος · πολύς μᾶλλον ψυχή μαχαριζεω δεῖ ὁ δύναμαι χαρτερός καί γενναῖος ἅπας ὁ δετιναω φέρω ὁ προσβολή , καί διατηρέω αδουωτος αὐτός διαπαντός ὁ φρόνημα . ὅσπερ οὖν ὁ ἄγριος ; καί [ 569 ] ἄδεια ἀπολαύω ψυχή , εὐκόλως ὑπό ὁ πάθος ἁλίσκομαι , οὗτος καί ὁ διηνεκής ὁ ὑπέρ εὐσέβεια ἀγών σχολάζω , οὐδέ σχλῆν ἄγω οὗτος ἐνοσφῆσαι ποτός , ὁ περί ὁ παλαιασμα μέριμνα πᾶς αὐτός ἀπάγω ἐκεῖνος . οὖον γάρ ὁ ποιέω τίς χρηστός μόνος , ἀλλά καί ὁ πάσχω κακόω , πολύς ἔχω ὁ ἀμοιβή · καί δείκνυμι ὁ Ἰώβ ἀπό ὁ πάθημα μᾶλλον ἢ ἀπό ὁ κατόρθωμα εὐδοκιμέω . οὐδέ γάρ οὗτος λαμπρός εἰμί , ἡνίκα ὁ χρῆμα κτάομαι , καί ὁ οἰκίον ἀνέψω ὁ πενθάς , καί ὁ Δίντα ἐκδίδωμι , ὡς ὅτε ἀκούω αὐτός καταπίπτω οὐ ἀπεδυστήσασεν · οὐ εἰμί οὗτος λαμπρός , ὅτε ἀπό ὁ χώρα ὁ πρόβατον ὁ γυμνός παραβάλλω , ὡς εἰμί λαμπρός καί Εὐδόκιμος , ὅτε , ἀκούω ὅτι πῦρ καταπίπτω καί πᾶς ἀναλίσκω , εὐχαριστέω . τότε φιλάνθρωπος εἰμί , νῦν γίγνομαι φιλόσοφος · τότε ἀλέω ὁ πενθάς , νῦν δέ εὐχαριστέω ὁ δεσπότης . καί ὅς εἶπον πρός ἑαυτοῦ · Πῶς ποτός οὗτος εἰμί ; ὁ πλέω ἀναλίσκω , ἀπό ὅς τρέφω μυρίζω πένθος · καί , εἰμί ἀνέχω εἶμαι ἐγώ ἀπολαύω εὐπορία , διά γοῦν ὁ μή ἔχω · ἐσθίω φείδομαι . ἄλλος οὐδείς τοιοῦτος οὐ εἶπον , οὐδέ ἐννοέω , ἀλλά ἦδος ὁ θεός πρός ὁ συμφέρω πᾶς οἰκονομέω . καί ἵνα μανθάνω ὅτι μείζων ὕστερος δίδωμι ὁ πληγή ὁ διάβολος , ὅτε ἀφαιρέω εὐχαριστέω , ἢ ὅτε κτάομαι ἀλέω , ἀκούω · Ὦτος ἐκεῖνος , καί υποεις τις ἔχω εἶπον ὁ διάβολος , ὅτι μή δωρέω · σέβομαι σύ Ἰώβ ;