joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0524.2
νοροσύνη τῆς βασιλείας τὴν τυραννίδα , καὶ μετὰ ἀσφαλείας ἔχει ἃπερ ἔχει · τοιούτων τὸ μέγεθος τοῦτου . Οὐ γὰρ πρὸς τὰ μέλλοντα ἡμᾶς ὠφελεῖ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνεστῶτες ἡδὺν δίδοσι τὰς ἀμοιβὰς . Μὴ τοίνυν μέγα φρονεῖν ἐπὶ πλούτῳ , ἀλλὰ μηδὲ ἐφ' ἑτέρῳ μηδενί . Εἰ γὰρ ὁ ἐπὶ τοῖς πνευματικοῖς μέγα φρονεῖν οἴχεται καὶ ἀπόλλυσι , πολλῷ μᾶλλον ὁ ἐπὶ τοῖς σαρκικοῖς . Ἐννοήσατε μὲν τὴν φύσιν , ἀναλογισώμεθα τὰ ἁμαρτήματα , μάθωμεν τίνες ἐσμέν , καὶ ἀρκεῖ τοῦτο εἰς πάσης ταπεινοφροσύνης ἡμῖν ὀπόθησον . Οὕτως γὰρ ἐλμιαστὶ ἐστὶν ὁ ἑαυτοῦ εἰδώς , ὁ μηδὲν ἐαυτὸν εἶναι νομίζων . Οὐδὲν γὰρ οὕτως τῷ Θεῷ φίλον , ὡς τὸ μετὰ τῶν ἐσχάτων ἐαυτὸν ἀριθμῆσαι . Δεῦτε γὰρ , φησί , μάθετε ἀπ' ἐμοῦ , ὅτι [ 482 ] πραΰς εἰμι , καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ . Εἰ γὰρ μὴ ἡμῖν πράος , τοῦ βασιλέως ὡν υἱός , δοῦλον ἐπελέγμην μητέρα · εἰ μὴ ἡμῖν πρᾶος , ὁ τῆς ἀφανοῦς καὶ φαινομένης οὐσίας δημιουργὸς πρὸς ἡμᾶς ἐπεδήμουν · εἰ μὴ ἡμῖν πρᾶος , φάντης ἐδεξίμεν πεινίαν , ὁ τῆς κτίσεως ἕλης κεκτημένος τὸν πλοῦτον · εἰ μὴ ἡμῖν πρᾶος , τὸν νωτὸν μου παρεινὸν ὑπὲρ αἰχμαλώτων εἰς μάστιγας · Τί δέ · τοῦ μαξὸν οὐ λέγω · εἰ μὴ πρᾶος ἡμῖν , ἄλλων τὸ παθεῖν χρειωστούμεν , ὁ μηδὲν ὀφείλων ἐγώ , τοῦ τοῦ θανάτου χρέος ὑπὲρ ἐκείνων καταδεῖξαι ; Οὕτως εἰμὶ πρᾶος , ὅτι ἡμέτερος εἰ , καὶ ἐμαστιγώθην ἐγώ · οὕτως εἰμὶ ταπεινός , ὅτι ἰσχυεύειν τοὺς ἐμοὺς οὐκ αἰσχύνουσι δούλους , ἀλλ' ὀφρούμαι παρακαλεῖν , ἵνα μὴ κολάζειν ἀναγκασθῶ . Ὅταν οὖν εἰς ἔννοιαν Ἐλθὲ θαύμασαι σαυτὸν ἐπὶ ταπεινοφροσύνῃ , ἐννόησον τὸν Δεσπότην σου ποῦ κατέληξε , καὶ οὕκett θαυμάσεις σαυτὸν οὐδὲ ἐπαινεῖσθαι , ἀλλὰ καὶ καταγελάσεις σαυτοῦ , ὡς οὐδὲν πεποιηκὸς . Ταπεινος εἶ , καὶ πάντων ἀνθρώπων ταπεινότερος · μὴ διὰ τοῦτο μέγα φρόνει , μηδὲ ἑτέρους ὀνειδίζε , καὶ ἀπολῶσεις τὸ καύχημα . Διὰ τοῦτο ταπεινοφρόνει , ἵνα ἀπονόιας ἀπαλλαγῇς · ἀν τοίνυν δι' αὐτῆς εἰς ἀπόνοιαν ἐμπέσῃς , κρείττον μὴ ταπεινοφρονεῖν . Εἰ δὲ τις λέγοι βέλτιον εἶναι κατορθοῦντας ἐπαίρεσθαι , ἢ ταπεινούμεναι πεσόντας , πολὺ καὶ τῆς ἀλαζονείας ἀγνοεῖ τὴν ζημίαν , καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης τὸ κέρδος . Εὖ γὰρ ἴσθι σαφῶς , ὅτι ἄνθρωπος μετὰ ἀπονίας κατορθών , εἰ γε διὸς τοῦτο ἐστὶ κατόρθου , ταχέως ἐμπεσείται εἰς τὴν ἐσχάτην ἀπωλείαν . Καὶ ὁ μὲν ὀλισθήσει συγχωρήσεις , καὶ μετριάζειν μαθὼν ἀπὸ τοῦ πτώματος , καὶ ἀναστήσεται καὶ ἀναστήσεται ἐαυτὸν θάτον , εἰ γε βούλοισθ' · ὁ δὲ δοκῶν μὲν εὖ πράττειν μετὰ ἀλαζονείας , μηδὲν δὲ πᾶσχον δεῖνον , οὔτε αἰσθήσει τῆς οἰκείας παρανομίας λήψεται ποτε , ἀλλὰ καὶ αὐξήσει τὸ δεῖνον , καὶ λήσεται τῶν ἐνθένδε γεννὰ ἀπερχόμενος . Καὶ τί δῆποτε , φησίν , οἱ τὰ ὀρθὰ βαδίζοντες πρὸ τῶν πειραζομένων , μετὰ τοὺς πειραζομένους πολλάκις κατέπεσον ; Τίς οὖν ὁ καλῶς τοὺς τὰ ὀρθὰ βαδίζοντας ἐπιστάμενος , πλὴν τοῦ πλάσαντος καταμνάς τὰς καρδίας ἡμῶν , καὶ συνιέναι εἰς πάντα τὰ ἔργα ἡμῶν ; Πολλοὶ γὰρ πολλάκις τῶν δοκοῦντων ἡμῖν εἶναι χρηστῶν , πάντων εἰσὶ πονηρότεροι . Ἴνα δὲ τοὺς τοιούτους ἀφέντες , ἐπὶ τοὺς δικῶς βιούντας ὀρθῶς Ἐλθώμεν τῷ λόγῳ , τίς οἶδεν εἰ τὰ μὲν ἄλλα αὐτοὺς κατωρθωται , τὸ δὲ κεφάλαιον ἠμείληται τῶν ἀγαθῶν , ἡ ταπεινοφροσύνη ; Καὶ διὰ τοῦτο αὐτοὺς ἀφἦκεν ὁ Θεός , ἵνα μάθωσιν , ὅτι οὐ τῇ οἰκείᾳ δυνάμει
Lemmas: νοροσύνη ὁ βασίλεια ὁ τυραννίς , καί μετά ἀσφάλεια ἔχω ὅσπερ ἔχω · τοιοῦτος ὁ μέγεθος οὗτος . οὖον γάρ πρός ὁ μέλλω ἐγώ ὠφελέω μόνος , ἀλλά καί ἐνίστημι ἡδύς δίδωμι ὁ ἀμοιβή . μή τοίνυν μέγας φρονέω ἐπί πλοῦτος , ἀλλά μηδέ ἐπί ἕτερος μηδείς . εἰμί γάρ ὁ ἐπί ὁ πνευματικός μέγας φρονέω οἴχομαι καί ἀπόλλυμι , πολύς μᾶλλον ὁ ἐπί ὁ σαρκικός . ἐννοέω μέν ὁ φύσις , ἀναλογίζομαι ὁ ἁμάρτημα , μανθάνω τίς εἰμί , καί ἀρκέω οὗτος εἰς πᾶς ταπεινοφροσύνη ἐγώ οποτιθημι . οὕτως γάρ ἐλμιαστὶ εἰμί ὁ ἑαυτοῦ οἶδα , ὁ μηδείς ἑαυτοῦ εἰμί νομίζω . οὐδείς γάρ οὕτως ὁ Θεός φίλος , ὡς ὁ μετά ὁ ἔσχατος ἑαυτοῦ ἀριθμέω . δεῦτε γάρ , φημί , μανθάνω ἀπό ἐγώ , ὅτι [ 482 ] πρᾶος εἰμί , καί ταπεινός ὁ Καρδία . εἰμί γάρ μή ἐγώ πράος , ὁ βασιλεύς ὡς υἱός , δοῦλος πλέκω μήτηρ · εἰμί μή ἐγώ πρᾶος , ὁ ὁ ἀφανής καί φαίνω οὐσία δημιουργός πρός ἐγώ ἐπιδημέω · εἰμί μή ἐγώ πρᾶος , φάντης δείκνυμι πηνιάω , ὁ ὁ κτίσις αἱρέω κτάομαι ὁ πλοῦτος · εἰμί μή ἐγώ πρᾶος , ὁ νάω ἐγώ παρέρχομαι ὑπέρ αἰχμάλωτος εἰς μάστιξ · τις δέ · ὁ μάσσω οὖον λέγω · εἰμί μή πρᾶος ἐγώ , ἄλλος ὁ πάσχω χρειωστουμην , ὁ μηδείς ὀφείλω ἐγώ , ὁ ὁ θάνατος χρέος ὑπέρ ἐκεῖνος καταδείκνυμι ; οὕτως εἰμί πρᾶος , ὅτι ἡμέτερος εἰμί , καί μαστιγόω ἐγώ · οὕτως εἰμί ταπεινός , ὅτι ἰσχύω ὁ ἐμός οὐ αἰσχύνω δοῦλος , ἀλλά οφρουμης παρακαλέω , ἵνα μή κολάζω ἀναγκάζω . ὅταν οὖν εἰς ἔννοια ἔρχομαι θαυμάζω σαυτοῦ ἐπί ταπεινοφροσύνη , ἐννοέω ὁ δεσπότης σύ ποῦ καταλήγω , καί οὕκett θαυμάζω σαυτοῦ οὐδέ ἐπαινέω , ἀλλά καί καταγελάω σεαυτοῦ , ὡς οὐδείς ποιέω . Ταπεινός εἰμί , καί πᾶς ἄνθρωπος ταπεινός · μή διά οὗτος μέγας φρονέω , μηδέ ἕτερος ὀνειδίζω , καί ἀπόλλυμι ὁ καύχημα . Ζεύς οὗτος ταπεινοφρονέω , ἵνα ἀπόνοια ἀπαλλάσσω · εἰς τοίνυν διά αὐτός εἰς ἀπόνοια ἐμπίπτω , ἀγαθός μή ταπεινοφρονέω . εἰμί δέ τις λέγω ἀγαθός εἰμί κατορθόω ἐπαίρω , ἢ ταπεινόω πίπτω , πολύς καί ὁ ἀλαζονεία ἀγνοέω ὁ ζημία , καί ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ κέρδος . εὕω γάρ εἰμί σαφῶς , ὅτι ἄνθρωπος μετά ἀπονία κατορθόω , εἰμί γε δίω οὗτος εἰμί κατορθόω , ταχέως ἐμπίπτω εἰς ὁ ἔσχατος ἀπώλεια . καί ὁ μέν ὀλισθάνω συγχωρέω , καί μετριάζω μανθάνω ἀπό ὁ πτῶμα , καί ἀνίστημι καί ἀνίστημι ἑαυτοῦ θάω , εἰμί γε βούλομαι · ὁ δέ δοκέω μέν εὕω πράσσω μετά ἀλαζονεία , μηδείς δέ πάσχω δεῖνος , οὔτε αἴσθησις ὁ οἰκεῖος παρανομία λαμβάνω ποτός , ἀλλά καί αὐξάνω ὁ δεῖνος , καί λανθάνω ὁ ἐνθένδε γεννάω ἀπέρχομαι . καί τίς δήποτε , φημί , ὁ ὁ ὀρθός βαδίζω πρό ὁ πειράζω , μετά ὁ πειράω πολλάκις καταπίπτω ; Τῖς οὖν ὁ καλῶς ὁ ὁ ὀρθός βαδίζω ἐπίσταμαι , πλήν ὁ πλάσσω καταμνάς ὁ Καρδία ἐγώ , καί συνίημι εἰς πᾶς ὁ ἔργον ἐγώ ; πολλός γάρ πολλάκις ὁ δοκέω ἐγώ εἰμί χρηστός , πᾶς εἰμί πονηρός . ἵνα δέ ὁ τοιοῦτος ἀφίημι , ἐπί ὁ δικός βία ὀρθῶς ἔρχομαι ὁ λόγος , τίς οἶδα εἰμί ὁ μέν ἄλλος αὐτός κατορθόω , ὁ δέ κεφάλαιος ημειλητη ὁ ἀγαθός , ὁ ταπεινοφροσύνη ; καί διά οὗτος αὐτός ἀφίημι ὁ Θεός , ἵνα μανθάνω , ὅτι οὖον ὁ οἰκεῖος δύναμις