joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0800.2
Ὅρα καὶ τούτους , ἀλλὰ καὶ τούτων ἀσφαλέστερα τὰ κατὰ τὸν παῖδα τὸν σόν . Εἰ γὰρ καὶ εὐδοκιμοῦσιν , ἀλλ’ ἐν ἀδήλῳ τὰ τοῦ τέλους αὐτῶν · ὑπὲρ δὲ ἐκείνου λοιπὸν οὐ δέδοικας οὐδὲ τρέμεις , μὴ τὴ παιδί , ἢ μεταβαλὼν τινα δέξηται . Ταῦτα καὶ ἐπὶ γυναικός , λογίζου καλῶς καὶ οἰκονομοῦ , καὶ ὑπὲρ πάντων εὐχαρίστη τῷ Θεῷ · κἂν ἀπολέλῃς γυναῖκα , δόξαζε · ἵνα σε εἰς ἐγκράτειαν ἀναγάγῃ βουλεται ὁ Θεός , καὶ πᾶι μελῶντα καλεῖ σκάμματα , ἐλευθερώσαι σε τοῦ δεσμοῦ τῆς ὀργῆς . Εἰπὲ δὴ μοι , εἰ καθημένων ἡμῶν ἐπεμὼν ὁ βασιλεὺς τινα καλῶν εἰς τὰ βασιλεια , καλεῖν ἔδει καὶ ὀργνείν , εἴπε μοι ; Ἄγγελοι πάρεισιν ἐξ οὐρανῶν ἀποσταλμένοι , κάκειθεν ἦκοντες , παρ’ αὐτοῦ παραθέντες τῷ βασιλεῖ τὸν σύνθουλον χαλκά ; τὸν αὐτῶν , καὶ σὺ κλαίεις , εἴπε μοι ; οὐχ οἶδας οἷον μυστηρίον ἐστι τὸ γινόμενον ; πῶς φρικτὸν καὶ φοβερὸν καὶ ἁγνὸν ἄξιον δυντος καὶ αἰῶνος ; Βούλει μαθεῖν , ἵνα εἰδῇς ὅτι οὐχὶ δακρύων ὁ καιρός ; τῆς γὰρ τοῦ Θεοῦ σοφίας μέγιστον ἐστὶ μυστήριον . Ὅσπερ τινὰ οἰκίαν , ἀφείσα προύεισι ἡ ψυχὴ πρὸς τὸν ἑαυτῆς ἐπαρχομένην Δεσπότην · σὺ δὲ πενθεῖς ; Ὑποκιν καὶ τικτομένου τοῦ παιδίου τοῦτο ποιεῖν ἔχειν · καὶ γὰρ τοῦτο τόκος ἐστὶν ἐκείνου πολλῷ βελτίων · πράξεις γὰρ ἐπ’ ἕτερον φῶς , ἀπολείπει δὲ ὡς ἀπὸ δεσμοῦ πρὸς τινὸς , ὡς ἀπὸ ἀγῶνος ἕξεις . Ναί , φησίν · ἐπὶ μὲν τῶν εὐδοκιμῶν καλῶς ταῦτα λέγεις . Τὸ σὸν πρὸς σέ , ἄνθρωπε , ὅτι οὐδὰ ἐπὶ εὐδοκιμῶν τοῦτο ποιεῖς ; Εἰπὲ γὰρ μοι , τί τοῦ παιδίου καταγνώμην ἔχει ; οὐ τοῦ μικροῦ ; εἴ τις ἐνέκεν πανθεῖς αὐτό ; τί τοῦ νεοφυτῶτου ; καὶ γὰρ καὶ ἐκεῖνος εἰς τὸ αὐτὸ περιέστη . Τίς ; ἐνέκεν πενθεῖς , εἴπε μοι ; Καθ’ ἅπαρ γὰρ ἦλθες καθαρὰς ἀνειναι , οὕτω καὶ ψυχὴ σώμα ἀπολείπουσα μετὰ καθαροῦ συνειδὸς λάμπει φαιδρόν . Οὐχ οὕτω βασιλεῖ ἐπιδιδόνα πύλεως μετὰ τοιαύτης ; σιγῆς ἐστιν ἰδεῖν , ὡς ψυχὴν ἀφείσαν σώμα , καὶ μετ’ ἀγγέλων ἀποῦσαν . Ἐννοήσον τὸ ἐστιν ἡ ψυχή , ἐν οἷα τότε ἐκπλήξει γίνεται , ἐν οἷα θαύματι , ἐν οἷα ἡδονῇ . Τὸ πενθεῖν , εἴπε μοι ; Ἄλλ’ ἐπὶ ἁμαρτωλῶν τοῦτο μόνον ποιεῖς ; Εἶθε τοῦτο ἦν , καὶ οὐχ ἂν ἐκώλυε τὰ πᾶντα · εἰπε τοῦτο τὸ σκοπὸς ἦν · οὕτως ὁ θρήνος · ἀποστολικός , οὕτως ὁ θρήνος δεσποτικός · ἐκλαυσεν γὰρ καὶ Ἰησοῦς τὴν Ἱερουσαλήμ . Ἐβουλήμην τοῦτον διηρῆσθαι τῷ νόμῳ τὴν πένθη · ὅταν δὲ ἀνακαλουμένους ῥήματα λέγῃς , καὶ συνήθειαν , καὶ προστασίαν , οὐχὶ διὰ τοῦτο πενθεῖς , ἀλλὰ σκέπτη . Πένθησον , στέναξον τὸν ἁμαρτωλόν · καὶ ἐγὼ κατάδεξά δάκρυα , καὶ ἐγὼ σοῦ μᾶλλον , ὅσω καὶ μειζόνι τιμωρίᾳ ὑπεύθυνος ὁ τοιοῦτος · ἐγὼ ὀργνίζω μετὰ τοιούτου σκοποῦ . Οὐ δὲ σὲ μόνον τὸν τοιούτον δεῖ θρηνεῖν , ἀλλὰ καὶ τὴν πᾶσαν τὴν τοὺς ἀπαντῶντας , καθάπερ τοὺς ἐπὶ θάνατον ἀπαγομένους . Ὄντως γὰρ θάνατος οὗτο ; ἐστι πονηρός , ὁ τῶν ἁμαρτωλῶν . Ἄλλὰ δὲ ἄνω κάτω γεγένηται . Οὕτως ὁ θρήνος καὶ φιλοσοφίας ἐστι , καὶ διδασκαλίας ἔχει πολλήν , [ 764 ] ἐκείνος δὲ μικροψυχίαν . Εἰ ἰδρυνοῦμεν τὸν θρήνον τούτων ὀντες , ζῶντες ἂν αὐτοὺς διαρθώσαμεν . Ὅσπερ γὰρ , εἰ κύριος ἦς φάρμακα ἐπανεγκεῖν καλῶν τὸν θάνατον ἐκεῖνον τὸν σωματικόν , ἐποίησας ἄν · οὕτω καὶ νῦν , εἰ τοῦτον ἐθρύνησ τὸν θάνατον , ἐκώλυσας ἄν καὶ ἐπὶ σοῦ καὶ ἐπ’ ἐκείνου τοῦτο γενέσθαι . Νῦν δὲ αἰνιγμὰ ἐστι τὸ γινόμενον , κυρίως μὲν δυνατὴ συγχωρηθῆναι τοῦτο ἐπαινεῖν , ἀφεῖναι γενέσθαι , γενόμενον δὲ πενθεῖν . Ὄντως ; ὀργνῶν δεῖ , ὅταν παραστάτω τῷ ῥήματι τοῦ Χριστοῦ , ὅλα ἀκούονται ῥήματα ; οἷα πείσονται πράγματα ; Εἰκὴ ἐξῆσαν οὕτω ; μᾶλλον δὲ οὐχ εἰκὴ , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ κακῶ . Καὶ ἐπὶ τούτων εὐκαιρὸν εἰπεῖν · συμφέρον ἦν αὐτοῖς , εἰ οὐχ ἐγεννήθησαν . Τὶ γὰρ δρεῖος , εἴπε μοι ,
Lemmas: Ὅρας καί οὗτος , ἀλλά καί οὗτος ἀσφαλής ὁ κατά ὁ παῖς ὁ σός . εἰμί γάρ καί εὐδοκιμέω , ἀλλά ἐν ἄδηλος ὁ ὁ τέλος αὐτός · ὑπέρ δέ ἐκεῖνος λοιπός οὖον δείδω οὐδέ τρέμω , μή ὅς παῖς , ἢ μεταβάλλω τις δέχομαι . οὗτος καί ἐπί γυνή , λογίζομαι καλῶς καί οἰκονομέω , καί ὑπέρ πᾶς Εὐχαρίστη ὁ Θεός · κἀν ἀπόλλυμι γυνή , δοξάζω · ἵνα σύ εἰς ἐγκράτεια ἀνάγω βούλομαι ὁ Θεός , καί παῖς μέλω καλέω σκάμμα , ἐλευθερόω σύ ὁ δεσμός ὁ ὀργή . εἶπον δή ἐγώ , εἰμί κάθημαι ἐγώ ἐπεμέω ὁ βασιλεύς τις καλός εἰς ὁ βασίλεια , καλέω ἐσθίω καί ὀργάω , εἶπον ἐγώ ; Ἄγγελος πάρειμι ἐκ οὐρανός αποστέλλω , κακείθεν ἥκω , παρά αὐτός παρατίθημι ὁ βασιλεύς ὁ συνθοιαλλω χάλκεος ; ὁ αὐτός , καί σύ καλέω , εἶπον ἐγώ ; οὐ οἶδα οἷος μυστήριον εἰμί ὁ γίγνομαι ; πῶς φρικτός καί φοβερός καί ἁγνός ἄξιος Δύντος καί αἰών ; βούλομαι μανθάνω , ἵνα οἶδα ὅτι οὐ δάκρυ ὁ καιρός ; ὁ γάρ ὁ Θεός σοφία μέγας εἰμί μυστήριον . ὅσπερ τις οἰκίον , ἀφίημι πρόειμι ὁ ψυχή πρός ὁ ἑαυτοῦ ἐπάρχω δεσπότης · σύ δέ πενθέω ; υποκις καί τίκτω ὁ παιδίον οὗτος ποιέω ἔχω · καί γάρ οὗτος τόκος εἰμί ἐκεῖνος πολύς ἀγαθός · πρᾶξις γάρ ἐπί ἕτερος φάος , ἀπολείπω δέ ὡς ἀπό δεσμός πρός τις , ὡς ἀπό ἀγών ἔχω . Ναίς , φημί · ἐπί μέν ὁ εὐδοκιμέω καλῶς οὗτος λέγω . ὁ σός πρός σός , ἄνθρωπος , ὅτι οὐδή ἐπί εὐδοκιμέω οὗτος ποιέω ; εἶπον γάρ ἐγώ , τίς ὁ παιδίον καταγνώμη ἔχω ; οὖον ὁ μικρός ; εἰμί τις ἕνεκα πανθάνω αὐτός ; τίς ὁ νεοφυτῶτου ; καί γάρ καί ἐκεῖνος εἰς ὁ αὐτός περιίστημι . Τῖς ; ἕνεκα πενθέω , εἶπον ἐγώ ; κατά ἧπαρ γάρ ἔρχομαι καθαρός ἄνειμι , οὗτος καί ψυχή σώμα ἀπολείπω μετά καθαρός σύνοιδα λάμπω φαιδρός . οὐχ οὗτος βασιλεύς ἐπιδίδωμι πύλη μετά τοιοῦτος ; σιγή εἰμί ὁράω , ὡς ψυχή ἀφίημι σώμα , καί μετά ἄγγελος ἄπειμι . ἐννοέω ὁ εἰμί ὁ ψυχή , ἐν οἷος τότε ἔκπληξις γίγνομαι , ἐν οἷος θαῦμα , ἐν οἷος ἡδονή . ὁ πενθέω , εἶπον ἐγώ ; ἄλλος ἐπί ἁμαρτωλός οὗτος μόνος ποιέω ; εἴθε οὗτος εἰμί , καί οὐ εἄν κωλύω ὁ λήγω · εἶπον οὗτος ὁ σκοπός εἰμί · οὕτως ὁ θρήνος · ἀποστολικός , οὕτως ὁ θρήνος δεσποτικός · καλέω γάρ καί Ἰησοῦς ὁ Ἱερουσαλήμ . εβουλημη οὗτος διερέω ὁ νόμος ὁ πένθος · ὅταν δέ ἀνακαλέω ῥῆμα λέγω , καί συνήθεια , καί προστασία , οὐ διά οὗτος πενθέω , ἀλλά σκέπτομαι . πενθέω , στενάζω ὁ ἁμαρτωλός · καί ἐγώ καταδέχομαι δάκρυ , καί ἐγώ σύ μᾶλλον , ὅσος καί μείζων τιμωρία ὑπεύθυνος ὁ τοιοῦτος · ἐγώ ὀργνίζω μετά τοιοῦτος σκοπός . οὖον δέ σύ μόνος ὁ τοιοῦτος δεῖ θρηνέω , ἀλλά καί ὁ πᾶς ὁ ὁ ἀπαντάω , καθάπερ ὁ ἐπί θάνατος ἀπάγω . ὄντως γάρ θάνατος Ούτο ; εἰμί πονηρός , ὁ ὁ ἁμαρτωλός . ἀλλά δέ ἄνω κάτω γίγνομαι . οὕτως ὁ θρήνος καί φιλοσοφία εἰμί , καί διδασκαλία ἔχω πολύς , [ 764 ] ἐκείνος δέ μικροψυχία . εἰμί ἰδρύω ὁ θρῆνος οὗτος εἰμί , ζῶ εἄν αὐτός διαίρω . ὅσπερ γάρ , εἰμί κύριος εἰμί φάρμακον ἐπαναγκάζω καλός ὁ θάνατος ἐκεῖνος ὁ σωματικός , ποιέω ἄν · οὗτος καί νῦν , εἰμί οὗτος εθρυνεος ὁ θάνατος , κωλύω ἄν καί ἐπί σύ καί ἐπί ἐκεῖνος οὗτος γίγνομαι . νῦν δέ αἴνιγμα εἰμί ὁ γίγνομαι , κύριος μέν δυνατός συγχωρέω οὗτος ἐπαινέω , ἀφίημι γίγνομαι , γίγνομαι δέ πενθέω . ὄντως ; ὀργός δεῖ , ὅταν παραστατέω ὁ ῥῆμα ὁ Χριστός , ὅλος ἀκούω ῥῆμα ; οἷος πείθω πρᾶγμα ; εἰκῇ ἔξειμι οὗτος ; μᾶλλον δέ οὐ εἰκῇ , ἀλλά καί ἐπί κακόω . καί ἐπί οὗτος Εὔκαιρον εἶπον · συμφέρω εἰμί αὐτός , εἰμί οὐ γεννάω . τίς γάρ δρεῖος , εἶπον ἐγώ ,