joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0548.1
ἵνα τὸ κτῆνος μεν' εὐγυχρίας παρελθῃ · Τοσαύτη γὰρ τῆς πρὸς ἀλλήλους ἡμῶν χρείας ἀνάγκη οἰκονομικῶς παρὰ τοῦ θεοῦ κατεσκευάσται , ὅτι , κἂν πάντων ἀνθρώπων πλουσινῶς ἡ τις , οὐδὲ οὕτω ταύτης ἀπηλλάκται τῆς συναφείας καὶ τοῦ διέθαι τοῦ καταδεεστερόν . Οὐ γὰρ δὴ τῶν πλουσίων οἱ πεινῆτες δύνανται μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ πλούσιοι τῶν πενήτων , καὶ οὗτοι · μᾶλλον ἕκείνων , ἢ ἐκεῖνοι τούτων . Καὶ ἵνα τοῦτο σαφέστερον ἴδῃς , ποιήσωμεν , εἰ δοκεῖ , δύο πόλεις , τὴν μὲν πλουσίων μόνων , τὴν δὲ πενήτων · καὶ μήτε ἐν τῇ τῶν πλουτουόντων ἔστω τις πένης , μήτε ἐν τῇ τῶν πενήτων ἔστω τις πλούσιος ἀνὴρ · καὶ ἴδωμεν ποία μᾶλλον ἀρκεῖται ἑαυτῇ δυνάμει . Οὐκοῦν ἐν μὲν ἐκείνῃ , τῇ τῶν εὐπόρων , οὐδεὶς ἔσται δημιουργός , οὐκ οἰκοδόμος , οὐ τέκτων , οὐχ ὑποδηματοπράγος , οὐχ ἀρτοποιός , οὐ γεωργός , οὐ χαλκοπώτης , οὐ σχοινοστροφός , οὐχ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Τίς γὰρ ἂν ἔλοιτο τῶν πλουτουόντων ταῦτα μετιέναι ποτέ , ὅπου γε καὶ αὐτοὶ οἱ ταῦτα μεταχειριζόμενοι , ὅταν εὐτράφησιν , οὐκ ἀνέγονται τῆς ἀπὸ τῶν ἔργων τούτων ταλαιπωρίας ; Πῶς οὖν ἡ πόλις στήσεται ἡμῖν αὕτη ; Ἄντες , φησίν , ἀργύριον οἱ πλούσιοι , ταῦτα εὐήσονται παρὰ τῶν πενήτων . Πῶς δὲ οἷκίας οἰκοδομήσονται , ἢ καὶ τοῦτο ὤνήσονται ; Ἄλλ' οὐχ ἂν ἔχοι τοῦτο φύσις . Οὐκοῦν ἀνάγκη τοὺς τεχνίτας ἔχειν καλεῖν , καὶ διαφθεῖραι τὸν νόμον ὃν ἐθήκαμεν ἐξ ἀρχῆς , τὴν πάλιν οἰκίζοντες . Ἴδωμεν οὖν καὶ τὴν τῶν πενήτων πόλιν , εἰ καὶ αὕτη ὁμοίως ἐνδείας διακείσεται · ἢ τῶν πλουτουόντων ἐστερημένη · πρότερον διακαθάραντες τῷ λόγῳ τὸν πλοῦτον , οὐκ χρυσόν , ἀργυρον , λῆθου · τιμίου , καὶ [ 506 ] ἱμάτια σπικιὰ καὶ ἀλουργὰ καὶ διάχυρα , καὶ τοῦτο ἐκεῖθεν ἀπελάσαντες . Τί οὖν ; παρὰ τοῦτο ἐνδείας σχήσει τὰ τῆς πόλεως ταύτης , εἴπέ μοι ; Οὐδαμῶς . Ἄν τε γὰρ οἰκοδομεῖν δῆ , ἂν τε σίδηρον χαλκεύειν , ἂν τε ἱμάτιον ὀρφαίνειν , οὐ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου δει καὶ μαργαριτῶν , ἀλλὰ τέχνης καὶ χειρῶν . Τί δέ ; ἂν γεωργῇ δῆ καὶ σκάπτησι τὴν γῆν , πλουτουόντων ἢ πενιχρόνων χρεία ; Παντὶ που δήλην ὅτι πενήτων . Ποῦ οὖν δετησία τῶν πλουτουόντων λοιπὸν , πλὴν εἰ μὴ καθελὼν δέοι τὴν πόλιν ταύτην ; Ὅταν οὖν ἴδῃς τινὰ λᾶμποντα ἐξόντα ἀπὸ τῶν ἱματίων καὶ τῆς πολλῆς δορυφορίας , ἀνάπνευσον αὐτοῦ τὸ συνειδὲς , καὶ πολλὴν εὐρήσεις τὴν κόπην . Ἐννόησον τὸν Παῦλον , τὸν Πέτρον · ἐννόησον τὸν Ἰωάννην , τὸν Ἡλίαν , μᾶλλον δὲ αὐτὸν τὸν τοῦ θεοῦ Υἱόν , τὸν οὐκ ἔχοντα ποῦ τὴν κεφαλὴν κλῖναι · ἐκείνου γενού ζηλωτὴς καὶ τῶν ἐκείνου δούλων , καὶ τὸν ἄρατον τούτων φαντάζου πλοῦτον . Εἰ δὲ μικρὸν διαβληθῶς , ἐκ τοῦτο σκοτισθῇς · πάλιν , καθάπερ ἐν τινὶ ναυσγίᾳ καταγυϊδος ἐπαλούσης , ἀκούσον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Χριστοῦ λεγούσης , ὅτι ἀδύνατον πλούσιον εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν · καὶ πρὸς τὴν ἀπόφασιν ταύτην ὅτε δὲ ὄρη καὶ τὴν γῆν καὶ τὴν θάλασσαν , καὶ πάντα , εἰ βούλει , τῷ λόγῳ ποιήσον εἶναι χρυσόν , καὶ οὐδὲν ἔχει ἴσον τῆς ἡμῶς τῆς ἐκεῖθεν σοι γνομένης . Εἰ γὰρ τῶν πλουτουόντων ὁμῶν ἕκαστος ὁλόκληρον ἐσκέτην κόσμον , καὶ ἕκαστος αὐτῶν τοσούτους ἔχεν ἀνθρώπους , ὅσοι νῦν εἰσι πανταχοῦ τῆς καὶ θαλάσσης καὶ οἰκουμένης , καὶ ἕκαστος γῆν καὶ θάλατταν καὶ τὰ πανταχοῦ οἰκοδομήματα καὶ πόλεις καὶ ἔθνη ἐσκέτην , καὶ πανταχόθεν ἀντὶ ὑδατος , ἀντὶ πηγῶν αὐτῷ τὸ χρυσὸν ἐπέρρει , τριῶν ὀδολῶν οὐν ἂν ἔφην ἀξίους εἶναι τοὺς οὕτω πλουτοῦντας ,
Lemmas: ἵνα ὁ κτῆνος μένω εὐγυχρίας παρέρχομαι · τοσοῦτος γάρ ὁ πρός ἀλλήλων ἐγώ χρεία ἀνάγκη οἰκονομικός παρά ὁ θεός κατασκευάζω , ὅτι , κἀν πᾶς ἄνθρωπος πλουσιναω ὁ τις , οὐδέ οὗτος οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ συνάφεια καί ὁ διατίθημι ὁ καταδεής . οὖον γάρ δή ὁ πλούσιος ὁ πεινάω δύναμαι μόνος , ἀλλά καί ὁ πλούσιος ὁ πένης , καί οὗτος · μᾶλλον ἐκεῖνος , ἢ ἐκεῖνος οὗτος . καί ἵνα οὗτος σαφής ὁράω , ποιέω , εἰμί δοκέω , δύο πόλις , ὁ μέν πλούσιος μόνος , ὁ δέ πένης · καί μήτε ἐν ὁ ὁ πλουτέω ἵστημι τις πένης , μήτε ἐν ὁ ὁ πένης ἵστημι τις πλούσιος ἀνήρ · καί ὁράω ποῖος μᾶλλον ἀρκέω ἑαυτοῦ δύναμις . οὐκοῦν ἐν μέν ἐκεῖνος , ὁ ὁ εὔπορος , οὐδείς εἰμί δημιουργός , οὐ οἰκοδόμος , οὖον τέκτων , οὐ ὑποδηματοπράγος , οὐ ἀρτοποιός , οὖον γεωργός , οὖον χαλκοπώτης , οὖον σχοινοστρόφος , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . Τῖς γάρ εἄν αἱρέω ὁ πλουτέω οὗτος μέτειμι ποτός , ὅπου γε καί αὐτός ὁ οὗτος μεταχειρίζομαι , ὅταν εὐτραφής , οὐ ἀναγιγνώσκω ὁ ἀπό ὁ ἔργον οὗτος ταλαιπωρία ; Πῶς οὖν ὁ πόλις ἵστημι ἐγώ οὗτος ; ἀνθίημι , φημί , ἀργύριον ὁ πλούσιος , οὗτος ευιημι παρά ὁ πένης . Πῶς δέ οἰκίον οἰκοδομέω , ἢ καί οὗτος ὠνέομαι ; ἄλλος οὐ εἄν ἔχω οὗτος φύσις . οὐκοῦν ἀνάγκη ὁ τεχνίτης ἔχω καλέω , καί διαφθείρω ὁ νόμος ὅς τίθημι ἐκ ἀρχή , ὁ πάλιν οἰκίζω . εἶδον οὖν καί ὁ ὁ πένης πόλις , εἰμί καί οὗτος ὁμοίως ἔνδεια διάκειμαι · ἢ ὁ πλουτέω στερέω · πρότερος διακαθαίρω ὁ λόγος ὁ πλοῦτος , οὐ χρυσός , ἄργυρος , λανθάνω · τίμιος , καί [ 506 ] ἱμάτιον σπικιὰ καί ἁλουργῆ καί διαχυρον , καί οὗτος ἐκεῖθεν ἀπελαύνω . τις οὖν ; παρά οὗτος ἔνδεια ἔχω ὁ ὁ πόλις οὗτος , εἶπον ἐγώ ; οὐδαμός . ἄν τε γάρ οἰκοδομέω δῆ , εἄν τε σίδηρος χαλκεύω , εἄν τε ἱμάτιον ορφαινεος , οὖον χρυσός καί ἄργυρος δεῖ καί μαργαρίτης , ἀλλά τέχνη καί χείρ . τις δέ ; εἄν γεωργέω δῆ καί σκάπτω ὁ γῆ , πλουτέω ἢ πενιχρονος χρεία ; Πᾶς ποῦ δῆλος ὅτι πένης . πός οὖν δετησία ὁ πλουτέω λοιπός , πλήν εἰμί μή καθαιρέω δήω ὁ πόλις οὗτος ; ὅταν οὖν ὁράω τις λάμπω ἔχω ἀπό ὁ ἱμάτιον καί ὁ πολύς δορυφορία , ἀναπνέω αὐτός ὁ συνοράω , καί πολύς εὑρίσκω ὁ κόπτω . ἐννοέω ὁ Παῦλος , ὁ Πέτρος · ἐννοέω ὁ Ἰωάννης , ὁ Ἡλίας , μᾶλλον δέ αὐτός ὁ ὁ θεός υἱός , ὁ οὐ ἔχω ποῦ ὁ κεφαλή κλίνη · ἐκεῖνος γίγνομαι ζηλωτής καί ὁ ἐκεῖνος δοῦλος , καί ὁ ἀείρω οὗτος φαντάζω πλοῦτος . εἰμί δέ μικρός διαβάλλω , ἐκ οὗτος σκοτίζω · πάλιν , καθάπερ ἐν τις ναυσγίᾳ καταγυϊδος ἐφάλλομαι , ἀκούω ὁ ἀπόφασις ὁ Χριστός λέγω , ὅτι ἀδύνατος πλούσιος εἰσέρχομαι εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός · καί πρός ὁ ἀπόφασις οὗτος ὅτε δέ ὄρος καί ὁ γῆ καί ὁ θάλασσα , καί πᾶς , εἰμί βούλομαι , ὁ λόγος ποιέω εἰμί χρυσός , καί οὐδείς ἔχω ἴσος ὁ μου ὁ ἐκεῖθεν σύ γιγνώσκω . εἰμί γάρ ὁ πλουτέω ὁμός ἕκαστος ὁλόκληρος εἰμί κόσμος , καί ἕκαστος αὐτός τοσοῦτος ἔχω ἄνθρωπος , ὅσος νῦν εἰμί πανταχοῦ ὁ καί θάλασσα καί οἰκέω , καί ἕκαστος γῆ καί θάλασσα καί ὁ πανταχοῦ οἰκοδόμημα καί πόλις καί ἔθνος εἰμί , καί πανταχόθεν ἀντί ὑδατος , ἀντί πηγή αὐτός ὁ χρυσός ἐπέρρω , τρεῖς οδολαω ὀν εἄν φημί ἄξιος εἰμί ὁ οὗτος πλουτέω ,