joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0571.1
αὐτοῖς . ἀλλ’ εἰς τὴν γῆν μου , οὐ λησθηθήση , πορεύση καὶ εἰς τὴν φυλὴν μου , καὶ λήψη γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκείνῳ . Εἶδες τὴν ἐντολὴν τοῦ πατριάρχου τὴν πρὸς τὸν οἰκέτην γενομένην ; Ἐννόησον ὅπως τὸ παλαιὸν ἐποιούντο σπουδὴν , οὐ χρημάτων ζητοῦντες περιουσίαν , οὐ πολὺν πλοῦτον καὶ ἀνδράποδα καὶ πλῆθος γῆς τόσα καὶ τόσα , οὐ τοῦ ἐξωθεν κάλλους τὴν εὐμορφίαν , ἀλλὰ τῆς ψυχῆς τὸ κάλλος ἐπεζήτουν καὶ τρόπων εὐγένειαν . Ἄλλ’ ὁ μὲν πατριάρχης τῆς κατὰ ψυχὴν ἀρετῆς ἐπιμελούμενος , καὶ φεύγων τῶν ἐγχωρίων τὴν πονηρίαν , τοῦτο ποιεῖ · οἱ δὲ νῦν ἀπαντες οὐχ ἂν ποτε ἀνάγκοιντο τοιούτων τι ἀναύσαι , ἀλλὰ κἂν μυρίων ἢ κακῶν ἀνάμεστος , ἐν μόνον ἐπιζητοῦσι , τῶν χρημάτων τὴν περιουσίαν , καὶ τὰ ἄλλα πάντα δεύτερα αὐτοῖς νενομίσται · οὐχ εἰδότες , ὅτι γνώμης διεφθαρμένης οὖσης , κἂν ἄρατος ἐπὶ πλῆθος πλούτου , θάτερόν τις τῆς ἐσχάτης πενίας ἐπανήξει , καὶ οὐδὲν ὄφελος ἔσται τῆς περιουσίας , οὐχ οὖσης τῆς οἰκονομεῖν ταῦτα δυναμένης δεδιώτης ψυχῆς . Διότι τοίνυν ὁ παὶς τὰς καμήλους , καὶ ἀπὸ πάντων τῶν ἀγυθῶν τοῦ κυρίου αὐτοῦ , ἀναστὰς ἐξεπορεύετο εἰς τὴν Μεσοποταμίαν , εἰς τὴν πόλιν Ναχώρ τοῦ ἀδελφοῦ Ἀβραὰμ , καὶ ἀνέπασεν τὰς καμήλους ἔξω τῆς πόλεως παρὰ τὸ φρέαρ τοῦ ὕδατος · καὶ εἶπε , Κύριε ὁ Θεὸς τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ , ἐπιδώσωρ ἐναντίον μου σήμερον , καὶ ποιήσωρ ἔλεος μετὰ τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ · καὶ ἰδοὺ ἂνθ’ ὅστινα ἐκὶ τῆς σπηρῆς τοῦ ὕδατος , αὐ δὲ συνταξὲς τῶν οἰκούντων ἐκπορεύοιντο ἀνελήψαι ὕδωρ · καὶ ἔσται , ἡ παρθένος , ἡ ἂν ἐγὼ εἴπω , Ἐπ’ κλινὸν τὴν ὑδρίαν σου ἵνα πίνω , καὶ εἴπη μοι , Πίε , καὶ τὰς καμήλους σου ποτίω , ἕως ἂν πωσύνται πᾶσαι αἱνοῦσαι · ταύτην ἠτολμισας τῷ παιδὶ σου Ἰσαὰκ , καὶ ἐν τούτῳ γνώσομαι , ὅτι ἐποίησας ἔλεος μετὰ τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ . Ὅρα τοῦ οἰκέτου τὴν σύνεσιν . Ἐπειδὴ γὰρ ἴδει τοῦ πατριάρχου τὴν φιλόξενον , καὶ ὅτι τὴν χόρην τὴν ἐκεῖ μέλλουσαν ἀπάγεσθαι , ὁμότροπον προσήκει εἶναι τῷ δικαίῳ , οὐδὲν ἕτερον τεκμήριον ἐπιζητεῖ , ἀλλ’ ἀπὸ τῆς γνώμης τὴν φιλοξενίαν χαρακτηρίσαι βούλεται τῆς χόρης · καὶ φησιν · Ἐὰν ἐμοῦ αἰτήσαντος παρ’ αὐτῆς τὸ ὕδωρ , ἐπικλίνῃ μοι τὴν ὑδρίαν , καὶ μὴ μόνον τὸ αἰτηθὲν ποιήσῃ , ἀλλὰ καὶ τὸν βουλεῖν τῆς οἰκείας γνώμης [ 529 ] ἐπιδείξῃται , καὶ εἴπη , Καὶ τὰς καμήλους σου ἐφυδρεύσωμαι · ἀκούσων ἀποδείξιν παρέσχε οἷα τῆς τοῦ ὕδατος παροχῆς τῆς τῶν τρόπων ἐπαινεσίας . Εἶτα , ἐπειδὴ εἶδε διὰ τῶν ἔργων τὴν ἐνέργειαν τῶν εὐχῶν τοῦ πατριάρχου · καὶ ἐπὶτυχε , καθάπερ ἐπεθύμη , τῆς χόρης , καὶ εἶδεν αὐτῆς τὴν ὑπαρθούσαν φιλοξενίαν ( Ἐσπεῦσε γὰρ καὶ ἐξεκένωσεν τὴν ὑδρίαν εἰς τὸ ποτήριον , καὶ ἐδραμεν ἐπὶ ἐπὶ τὸ φρέαρ ἀνελήψαι , καὶ ὑδρεύσωσα πᾶσαις ταῖς καμήλοις αὐτοῦ , καὶ οὐτε ὡς ἕνιον ἀπέφυγεν , οὔτε προφάσει τῆς σωφροσύνης ἀνένευσε πρὸς τὴν αἴτησιν ) , καταμάνθανε λοιπὸν καὶ περιεργάζεται μετὰ ἀκριβείας τὰ κατ’ αὐτήν , καὶ ἠρώτα · Τίς ἐστι συγ-άστηρ ; καὶ , Εἰ ἔστι παρὰ τῷ πατρὶ σου τόπος ἡμῖν καταλῦσαι ; ἥλ’ οὐκοῦν τῆς χόρης τὴν ἀπόκρισιν · πυθόμενος γὰρ τοῦ παιδός , τίς ἐστι θυγάτηρ , οὐ μόνον τὸν πατέρα καταμηνύει , ἀλλὰ καὶ τοῦ πατρὸς τὸν πατέρα , καὶ φησι · Θυγάτηρ μὲν εἰμὶ Βαθουὴλ τοῦ Μελάχ , δι’ ἐκεῖνον αὐτῷ Ναχώρ . Καὶ πάλιν περὶ τοῦ τόπου , εἰ ἔστι μόνον καταλῦσαι αὐτοῖς · πυθόμενος τοῦ παιδός , φησιν · Οὐ μόνον τόπος , ἀλλὰ καὶ ἄχυρα καὶ χορτάσματα πολλὰ παρ’ ἡμῖν . Εἶδες ἐν ἡλικίᾳ τοιαύτῃ ἐκείνῃ καὶ τῆς σωφροσύνης ἡ ἀκρίβεια , καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης ἡ ὑπεροχὴ , καὶ τῆς φιλοξενίας ἡ ἐπίτασις ; Πόσον πλοῦτον οὐχ ἂν εἴη τιμιώτερα ; πόσον θησαυρὸν προτιμιώτερα τὰς ταῦτα ἡγήσεται ; Τοῦτο ἡ μεγίστη προῆ , τοῦτο τὰ μυρία ἀγαθά , τοῦτο ὁ θησαυρὸς ὁ μηδέποτε δαπανώμενος . Ταῦτα ἀκούσας ὁ οἰκέτης καὶ θαυμάσας τῆς δαψιλῆς φιλοξενίας , καὶ μαθὼν ὡς οὐ πρὸς ἀγνώστους τινὰς παραγένοντο , ἀλλ’ εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ Ναχώρ , δι’ ἣν ἀδελφὸς Ἀβραὰμ τοῦ κυρίου αὐτοῦ , ἠθέλη ἐπὶ τοῖς εἰρημένοις παρὰ τῆς παιδός , προσευχόμενος τῷ Κυρίῳ τῇ διὰ τὴν εἰς τὸν πατριάρχην εὐνοιαν τοσαύτην καὶ περὶ αὐτὸν ἐπιθεῖσάμεν τὴν κηδεμονίαν , οὐτω πάντα μετ’ εὐχολίας αὐτῷ κατενευθίσαντι · καὶ φησιν , Εὐλογητὸς Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ , δι’ οὐκ ἐγκατέλιπε τὴν δικαιοσύνην καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ κυρίου μου Ἀβραὰμ . Καὶ λοιπὸν καὶ αὐτὸς γνωρίζει τῇ χόρῃ ὅστις ἐστίν , καὶ διὰ τῆς εὐχαριστίας τῆς εἰς τὸν Θεὸν καταδλόν αὐτῇ ποιεῖ , ὅτι οὐχ ἐξ ἀλλοτρίας οἰκίας παραγένοντο , ἀλλὰ καὶ ἀδελφοῦ τοῦ Ναχώρ ἐστιν ὁ τοῦτον διαπεμφάμενος . Ταῦτα πυθόμενη ἡ παῖς , μετὰ πολλῆς τῆς περιγαρείας δραμοῦσα , ἀπηγγέλη τοῖς γονεύσιν αὐτῆς ἃπερ ἤκουσε παρὰ τοῦ παιδός . Καὶ ἐδραμεν Λάβαν ἔξω πρὸς τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τὴν σπηρὴν , καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐστῶτα μετὰ τῶν καμηλῶν , εἶπεν αὐτῷ · Τί ἐστηκας ἔξω ; δεῦρο εἰσελθε · προλαβὼν γὰρ ἠτολμασα τὴν οἰκίαν , καὶ τόπον ταῖς καμήλοις . Εἶτα εἰσελθόντος αὐτοῦ , Ἀπέσπασε τῆς καμήλου · καὶ ἔδωκεν ἄχυρα καὶ χορτάσματα . καὶ ὕδωρ νίψασθαι τοῖς ποσὶν αὐτοῦ , καὶ τοῖς ποσὶ τῶν ἀνδρῶν τῶν μετ’ αὐτοῦ , καὶ παρέθηκεν αὐτοῖς ἄρτον φαγεῖν . Ἄλλ’ ἐνταῦθα σκόπει μοι τὴν πολλὴν τοῦ οἰκέτου σύνεσιν . Τί γὰρ φησιν ; Οὐ μὴ φάγωμ μέχρις ἂν τὴν αἰτίαν ὑμᾶς διδάξω , δι’ ἣν ἐστείλαμένην τὴν τοιαύτην ὁδόν , καὶ τίνος ἕνεκεν ἀπὸ τῆς Χαναανίας ἐνταῦθα παραγέντο , καὶ πῶς εἰς τὸν οἶκον τὸν ὑμέτερον ὡδηγήθην , ἵνα πάντα μαθόντες , οὕτω καὶ ὑμεῖς τὴν οἰκείαν εὐγνωμοσύνην ἐπιδείξησθε πρὸς τὴν ἐμὴν δεσπότην . Καὶ ἀρξάμενος διηγεῖσθαι , φησι · Παὶς Ἀβραὰμ ἐγὼ εἰμὶ · Κύριος δὲ [ 530 ] ἐπλούτησεν τὸν κύριόν μου σφόδρα , καὶ ἔδωκεν αὐτῷ πρόβατα καὶ μόσχους , χρυσίον καὶ ἀργύριον , παῖδας καὶ παιδίσκας , καμήλους καὶ ὄνους . Καὶ ἔτεκεν Σάρρα ἡ γυνὴ τοῦ κυρίου μου υἱὸν ἕνα τῷ κυρίῳ μου μετὰ τὸ γηράσαι αὐτόν , καὶ ἔδωκεν αὐτῷ πάντα , ὅσα ἦν αὐτῷ . Καὶ ὡκωσέ με ὁ κύριός μου λέγων · Οὐ λήψη γυναῖκα τῷ υἱῷ μου Ἰσαὰκ ἀπὸ τῶν θυγατέρων τῶν Χαναανῶν , ἐν οἷς ἐγὼ παροικῶ · ἀλλ’ εἰς τὴν οἶκον τοῦ πατρὸς μου πορεύση , καὶ εἰς τὴν φυλὴν μου , καὶ λήψη γυναῖκα τῷ υἱῷ μου ἐκείνῳ . Καὶ αὐτὲς μὲν ταῦτα ἐνετίλατο · ἐγὼ δὲ τὰς δυσκολίας ἐννοῶν , καὶ τοῦ πράγματος τὸ δυσχερὲς λογιζόμενος , ἐπυθώμην τοῦ κυρίου μου , Εἰ μὴ βούλοιο ἡ γυνὴ πορευθῆναι
Lemmas: αὐτός . ἀλλά εἰς ὁ γῆ ἐγώ , οὖον λανθάνω , πορεύω καί εἰς ὁ φυλή ἐγώ , καί λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ ἐκεῖνος . εἶδον ὁ ἐντολή ὁ πατριάρχης ὁ πρός ὁ οἰκέτης γίγνομαι ; ἐννοέω ὅπως ὁ παλαιός ποιέω σπουδή , οὖον χρῆμα ζητέω περιουσία , οὖον πολύς πλοῦτος καί ἀνδράποδον καί πλῆθος γῆ τόσος καί τόσος , οὖον ὁ ἐξωθεν κάλλος ὁ εὐμορφία , ἀλλά ὁ Ψυχή ὁ κάλλος ἐπιζητέω καί τρόπος εὐγένεια . ἄλλος ὁ μέν πατριάρχης ὁ κατά ψυχή ἀρετή ἐπιμελέομαι , καί φεύγω ὁ ἐγχώριος ὁ πονηρία , οὗτος ποιέω · ὁ δέ νῦν ἅπας οὐ εἄν ποτός ἀνάγω τοιοῦτος τίς ἀναύω , ἀλλά κἀν μυρίος ἢ κακός ἀνάμεστος , ἐν μόνος ἐπιζητέω , ὁ χρῆμα ὁ περιουσία , καί ὁ ἄλλος πᾶς δύο αὐτός νομίζω · οὐ οἶδα , ὅτι γνώμη διαφθείρω εἰμί , κἀν Ἄρατος ἐπί πλῆθος πλοῦτος , ἕτερος τις ὁ ἔσχατος πενία ἐπανήκω , καί οὐδείς ὄφελος εἰμί ὁ περιουσία , οὐ εἰμί ὁ οἰκονομέω οὗτος δύναμαι διώτης Ψυχή . διότι τοίνυν ὁ παῖς ὁ κάμηλος , καί ἀπό πᾶς ὁ ἀγυθῶν ὁ κύριος αὐτός , ἀνίστημι ἐκπορεύω εἰς ὁ Μεσοποταμία , εἰς ὁ πόλις Ναχώρ ὁ ἀδελφός Ἀβραάμ , καί ἀναπάσσω ὁ κάμηλος ἔξω ὁ πόλις παρά ὁ φρέαρ ὁ ὕδωρ · καί εἶπον , κύριος ὁ θεός ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ , ἐπιδώσωρ ἐναντίος ἐγώ σήμερον , καί ποιέω ἔλεος μετά ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ · καί ἰδού ἀντί ὅστις ἐπίτεξ ὁ σπείρω ὁ ὕδωρ , αὖος δέ συντάσσω ὁ οἰκέω ἐκπορεύω ἀναλαμβάνω ὕδωρ · καί εἰμί , ὁ παρθένος , ὁ εἄν ἐγώ εἶπον , ἐπί κλίνω ὁ ὑδρία σύ ἵνα πίνω , καί εἶπον ἐγώ , πίνω , καί ὁ κάμηλος σύ ποτίζω , ἠώς εἄν πίπτω πᾶς αἰνέω · οὗτος ητολμισος ὁ παῖς σύ Ἰσαάκ , καί ἐν οὗτος γιγνώσκω , ὅτι ποιέω ἔλεος μετά ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ . Ὅρας ὁ οἰκέτης ὁ σύνεσις . ἐπεί γάρ ἶδος ὁ πατριάρχης ὁ φιλόξενος , καί ὅτι ὁ χόρη ὁ ἐκεῖ μέλλω ἀπάγω , ὁμότροπος προσήκω εἰμί ὁ Δίκαιος , οὐδείς ἕτερος τεκμήριον ἐπιζητέω , ἀλλά ἀπό ὁ γνώμη ὁ φιλοξενία χαρακτηρίζω βούλομαι ὁ Χόρης · καί φημί · ἐάν ἐγώ αἰτέω παρά αὐτός ὁ ὕδωρ , ἐπικλίνω ἐγώ ὁ ὑδρία , καί μή μόνος ὁ αἰτέω ποιέω , ἀλλά καί ὁ βουλέω ὁ οἰκεῖος γνώμη [ 529 ] ἐπιδείκνυμι , καί εἶπον , καί ὁ κάμηλος σύ ἐφυδρεύω · ἀκούω ἀπόδειξις παρέχω οἷος ὁ ὁ ὕδωρ παροχεύς ὁ ὁ τρόπος παινεσιά . εἶτα , ἐπεί ὁράω διά ὁ ἔργον ὁ ἐνέργεια ὁ εὖχος ὁ πατριάρχης · καί ἐπιτυγχάνω , καθάπερ ἐπιθυμέω , ὁ Χόρης , καί ὁράω αὐτός ὁ υπαρθουω φιλοξενία ( σπεύδω γάρ καί ἐκκενόω ὁ ὑδρία εἰς ὁ ποτήριον , καί τρέχω ἐπί ἐπί ὁ φρέαρ ἀναλαμβάνω , καί ὑδρεύω πᾶς ὁ κάμηλος αὐτός , καί οὐ ὡς ἔνειμι ἀποφεύγω , οὔτε πρόφασις ὁ σωφροσύνη ἀνανεύω πρός ὁ αἴτησις ) , καταμανθάνω λοιπός καί περιεργάζομαι μετά ἀκρίβεια ὁ κατά αὐτός , καί ἐρωτάω · Τῖς εἰμί συγ-άστηρ ; καί , εἰμί εἰμί παρά ὁ πατήρ σύ τόπος ἐγώ καταλύω ; ἥλω οὐκοῦν ὁ Χόρης ὁ ἀπόκρισις · πυνθάνομαι γάρ ὁ παῖς , τίς εἰμί θυγάτηρ , οὖον μόνος ὁ πατήρ καταμηνύω , ἀλλά καί ὁ πατήρ ὁ πατήρ , καί φημί · θυγάτηρ μέν εἰμί Βαθουήλ ὁ Μελάχ , διά ἐκεῖνος αὐτός Ναχώρ . καί πάλιν περί ὁ τόπος , εἰμί εἰμί μόνος καταλύω αὐτός · πυνθάνομαι ὁ παῖς , φημί · οὖον μόνος τόπος , ἀλλά καί ἄχυρον καί χόρτασμα πολύς παρά ἐγώ . εἶδον ἐν ἡλικία τοιοῦτος ἐκεῖνος καί ὁ σωφροσύνη ὁ ἀκρίβεια , καί ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ ὑπεροχή , καί ὁ φιλοξενία ὁ ἐπίτασις ; πόσος πλοῦτος οὐ εἄν εἰμί τίμιος ; πόσος θησαυρός πρότιμος ὁ οὗτος ἡγέομαι ; οὗτος ὁ μέγας προΐημι , οὗτος ὁ μυρίος ἀγαθός , οὗτος ὁ θησαυρός ὁ μηδέποτε δαπανάω . οὗτος ἀκούω ὁ οἰκέτης καί θαυμάζω ὁ δαψιλής φιλοξενία , καί μανθάνω ὡς οὖον πρός ἄγνωστος τις παραγίγνομαι , ἀλλά εἰς ὁ οἰκίον ὁ Ναχώρ , διά ὅς ἀδελφός Ἀβραάμ ὁ κύριος αὐτός , ἐθέλω ἐπί ὁ εἴρω παρά ὁ παῖς , προσεύχομαι ὁ κύριος ὁ διά ὁ εἰς ὁ πατριάρχης εὔνοια τοσοῦτος καί περί αὐτός ἐπιτίθημι ὁ κηδεμονία , οὗτος πᾶς μετά εὐκολία αὐτός κατανεύω · καί φημί , εὐλογητός Κύριος ὁ θεός ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ , διά οὐ ἐγκαταλείπω ὁ δικαιοσύνη καί ὁ ἀλήθεια αὐτός ἀπό ὁ κύριος ἐγώ Ἀβραάμ . καί λοιπός καί αὐτός γνωρίζω ὁ Χόρη ὅστις εἰμί , καί διά ὁ εὐχαριστία ὁ εἰς ὁ θεός καταδλόν αὐτός ποιέω , ὅτι οὐ ἐκ ἀλλότριος οἰκίον παραγίγνομαι , ἀλλά καί ἀδελφός ὁ Ναχώρ εἰμί ὁ οὗτος διαπέμπω . οὗτος πυνθάνομαι ὁ παῖς , μετά πολύς ὁ περιγαρείας τρέχω , ἀπαγγέλλω ὁ γονεύς αὐτός ὅσπερ ἀκούω παρά ὁ παῖς . καί τρέχω Λάβαν ἔξω πρός ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ σπηρὴν , καί εἶδον αὐτός ἵστημι μετά ὁ καμηλών , εἶπον αὐτός · τις ἵστημι ἔξω ; δεῦρο εἰσέρχομαι · προλαμβάνω γάρ ἠτολμασα ὁ οἰκίον , καί τόπος ὁ κάμηλος . εἶτα εἰσέρχομαι αὐτός , ἀποσπάω ὁ κάμηλος · καί δίδωμι ἄχυρον καί χόρτασμα . καί ὕδωρ νίζω ὁ πούς αὐτός , καί ὁ πούς ὁ ἀνήρ ὁ μετά αὐτός , καί παρατίθημι αὐτός ἄρτος ἐσθίω . ἄλλος ἐνταῦθα σκοπέω ἐγώ ὁ πολύς ὁ οἰκέτης σύνεσις . τις γάρ φημί ; οὖον μή φάγωμα μέχρι εἄν ὁ αἴτιος σύ διδάσκω , διά ὅς στέλλω ὁ τοιοῦτος ὁδός , καί τίς ἕνεκα ἀπό ὁ Χαναανίας ἐνταῦθα παραγίγνομαι , καί πῶς εἰς ὁ οἶκος ὁ ὑμέτερος ὁδηγέω , ἵνα πᾶς μανθάνω , οὗτος καί σύ ὁ οἰκεῖος εὐγνωμοσύνη ἐπιδείκνυμι πρός ὁ ἐμός δεσπότης . καί ἄρχω διηγέομαι , φημί · Παῖς Ἀβραάμ ἐγώ εἰμί · Κύριος δέ [ 530 ] πλουτέω ὁ κύριος ἐγώ σφόδρα , καί δίδωμι αὐτός πρόβατον καί μόσχος , χρυσίον καί ἀργύριον , παῖς καί παιδίσκη , κάμηλος καί ὄνος . καί τίκτω Σάρα ὁ γυνή ὁ κύριος ἐγώ υἱός εἷς ὁ κύριος ἐγώ μετά ὁ γηράσκω αὐτός , καί δίδωμι αὐτός πᾶς , ὅσος εἰμί αὐτός . καί ὡκωσέ ἐγώ ὁ κύριος ἐγώ λέγω · οὖον λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ Ἰσαάκ ἀπό ὁ θυγάτηρ ὁ Χαναανῶν , ἐν ὅς ἐγώ παροικέω · ἀλλά εἰς ὁ οἶκος ὁ πατήρ ἐγώ πορεύω , καί εἰς ὁ φυλή ἐγώ , καί λαμβάνω γυνή ὁ υἱός ἐγώ ἐκεῖνος . καί αυτός μέν οὗτος ἐντέλλω · ἐγώ δέ ὁ δυσκολία ἐννοέω , καί ὁ πρᾶγμα ὁ δυσχερής λογίζομαι , πυνθάνομαι ὁ κύριος ἐγώ , εἰμί μή βούλομαι ὁ γυνή πορεύω