joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0564.3
Οἱ γυναῖκας ἀγαπῶσι μᾶλλον , τοῖς παρὰ τῷ Παύλῳ περὶ γάμων καὶ μόνους ἀναγιγνωσκέτωσαν πρῶτον νόμους , κάκαθεν μανθάνετωσαν τί βελ πονεῖν , ὅταν πονηρὰ καὶ λοιδόρος καὶ μανίας γέμῃουσα , καὶ οἷον ἄλλο τῶν τοιούτων ἔχουσα τύχοι γυνή . Ἄν τοίνυν ἴδῃς ὅτι σοι δίδωσιν ἐξουσίαν ἐν τούτοις τῶν ἐλαττωμάτων εὐρόντα ἐκβάλλειν μὲν ἐκείνην , εἰσάγειν δὲ ἑτέραν , ὡς παντὸς ἀπηλλαγμένος κινδύνου ζήσεις · ἄν δὲ τοῦτο μὴ μὴ ἐπιτρίψῃ , καλῶς δὲ πλὴν τρυφίας πάντα τὰ ἄλλα ἐλαττώματα ἔχουσαν στέργειν , εὖτως ἀσφάλισον σεαυτόν , ὡς μᾶλλον ἄπασιν φέρειν αὐτῆς τὴν πονηρίαν . Εἰ δὲ βαρύ τοῦτο καὶ φοροπικόν , πάντα ποιεῖ καὶ πραγματεύου , ὥστε χρηστὴν καὶ ἐπαικὴ καὶ παιδὸν γυναῖκα λαβεῖν . Εἰ γὰρ οἰκίας ἀνελίσαι μᾶλλον ἐστι καὶ οἰκίας , περιγραφόμεθα καὶ πολυπραγμονούμεθα , τοὺς τὴν πολυτέλειαν τοῖς τὸ ὀλιγοροῦν προτιθέμενοι , τῶν μὲν τὴν κατασκευήν , τῶν δὲ καὶ τὴν τοῦ σώματος ἕξιν καὶ τὴν τῆς ψυχῆς προαίρεσιν · πολλῷ μᾶλλον γυναῖκας ἀγαπᾶν μέλλομεν τὰς πρῶτον τοσαύτην καὶ πολλῷ κλειότερον ἐπιδείκνυσθαι χρή . Οἰκίαν μὲν γὰρ φαύλην οἴαν ἀποδιδόναι πάλιν ἐξεστι , καὶ οἰκίηνν σκαιὴν φανέντα ἀποδοῦναι τῇ παρακωλῷ · τάλιν ἐνί · γυναῖκα δὲ λαμβάνοντα ἀποδοῦναι τοῖς διδωκόσι πάλιν οὐκ ἐνί . Δεινὸν οὖν πανυχρεῖν λαβεῖν γυναῖκα , διὰν ἐπορρωτέρων τὸ μέν γὰρ εἰς τὴν οὐσίαν ἐδύλαφε , τὸ δὲ εἰς αὐξέναν καὶ ἀναλώσειαν τὸν ἄνδρα · καὶ πολλοὶ τῶν πόρνας προσεχόντων , οὗ τὸν αἰῶνα καὶ ἀδύνατον θάνατον μόνον ἐκεῖθεν ὑπέστησαν , ἀλλὰ καὶ ἐνταῦθα κακοὺς κακοὺς ἀπώλοντο , περιεργίας ὑπομείναντες ὑπὸ τῶν πορνευομένων γυναικῶν . Φιλονεικοῦσαι γὰρ εἶναι αὐτῶν ἐρωτὶ προσθῆσαι τὸν ταύτας · προσάγονται , μαγγανείας ἐκίνησαν , καὶ φθόρα κατεσκεύασαν , καὶ πολλὰς γογγείας ἐφράξαν . Εἰτα οὖτως αὐτὴν εἰς ἀρρώστιαν ἐμβαλοῦσαι χαλεπήν , καὶ φόβῳ παραδοῦσαι καὶ τηχεδίνι μακρῷ , καὶ μυρίοις περιβαλοῦσαι κακοῖς ἀπήντηκαν τῆς παρούσης ζωῆς . Εἰ τοίνυν μὴ φοβῇ τὴν γένναν , ἄνθρωπε , χάν τὰς γογγείας αὐτῶν φοβήσῃ . Ὅταν γὰρ σαυτὸν διὰ τῆς ἀσκήσεως ταύτης ἐφημον ποιήσῃ τῆς τοῦ Θεοῦ συμμιχίας , καὶ γυμνώσῃ σαυτὸν τῆς ἀνωθεν βοηθείας , λαβοῦσά σε μετὰ ἀδείας ἡ πόρνη , καὶ τοὺς αὐτῆς χελύδας δαίμονας , καὶ τὰ πείσματα γράψαι , καὶ τὰς ἰππουλᾶς · ἐργασαμένη μετὰ πολλῆς τῆς εὐχύλας περιγιγνεται · σοὶ τῇ σωτηρίᾳ , διενδύσῃ σε καὶ γέλους τῶν τὴν πόλιν οἰκούντων ἀπάντων καταστήσασα . Εἰ τοίνυν βούλει ψυχᾶν γεῖσθαι , μὴ εἰς θέατρα βέβηθες , ἀλλ' εἰς παραδείσους , ἐπὶ παραδείσους ποταμὸν καὶ λίμνας . καταμάνθανε κήπους , ἄκουε τεττίγων ἀδόντων , ἐπιχωρίαζε σκῆκας μαρτυρίους , ὅπου σώματος ὕγιεια καὶ ψυχῆς ὑφέλεια , καὶ βλάβος οὐδέν . Ἔχεις γυναῖκα ; ἔχεις παῖδια ; τί ταύτης τῆς ἡδονῆς ἴσον ; Ἔχεις οἰκίαν ; ἔχεις φίλους ; ταῦτα πολὺ τετραπτά , μετὰ τῆς σωφροσύνης καὶ τοῦ χέρδος παρεόντων . Τί γὰρ παιδῶν γλυκύτερον , εἴπῃ μοι ; τί δὲ γυναικὸς τῇ συμφρονεῖν γλυκύτερον ; λέγονται γοῦν βάρβαροι ποτε · [ 524 ] εἰπεῖν ῥῆμα φιλοσοφίας ἀξίον . Περὶ γὰρ τῶν θεάτρων τούτων ἀκούσαντες τῶν παρανόμων καὶ τῆς ἀναίρου τέρψεως , Ῥωμαῖοι , φασίν , ὡς οὐκ ἔχοντες παῖδια καὶ γυναῖκας , οὕτω τοιαύτας ἐπενόησαν τρυφάς . Ὅταν οὖν ἴδῃς γυναῖκα εὐμόρφον , λάμπουσα ἔχουσαν ὀφθαλμοὺς , φαίνουσα στίλβουσα ἀπὸ τῆς ἕψεως , ἀμύχων τινὰ ὄραν ἐπὶ τῆς δέμας φέρουσαν , φλέγουσά σου τὸν λογισμὸν , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἀξίουσαν · ἀνάσῃσον ὅτι γῆ τὸ θαυμαζόμενον , ὅτι σποδὸς τὸ ἐκκαῖον , καὶ παύσεται λυττώσα ἡ ψυχή · ἀνακαλύψον αὐτῆς τὸ δέρμα τῆς ἕψεως , καὶ τότε πᾶσαν ἔξεις τῆς εὐμορφίας τὴν εὐτέλειαν . Μὴ στῆς μέχρι τῆς ἐπιφανείας , ἀλλ' ἐνδότερον διάβηθι τῷ λογισμῷ , καὶ οὐδὲν ἕτερον εὑρήσεις , ἀλλ' ἢ ὀστᾶ καὶ νεῦρα καὶ φλέβας . Ἄλλ' οὐκ ἀρκεῖ ταῦτα ; λόγισαι μοι ταύτην ἀλλοιωμένην , γηράσκουσαν , ἀρρωστοῦσαν , ὑφίζοντας ὀφθαλμοὺς , καὶ κοιλιωμένης παρεῖχ . Ἄπαν καταρρέων τὸ ἄνθος ἐκείνου · ἐννέον τὸ θαυμάζεις , καὶ αἰσχυνθῇ σου τὸν χριστὸν · πηλὸν θαυμάζεις καὶ σποδόν , καὶ κόπρος ἐκκαλεῖ καὶ τέφρα . Ἡ γὰρ τοῦ βλεπομένου καλλοῦς οὐδὲν ἕτερον ἐστίν , ἢ φλέγμα καὶ ρεῦμα καὶ αἷμα καὶ τροφῆς διαμαρτυρίαι καὶ χυλός . Τοῦτο γὰρ καὶ ὀφθαλμοὶ καὶ παρειαὶ καὶ τὰ λοιπὰ πάντα ἀρδεῖται · χὼν μὲν καθ' ἑκάστην ἡμέραν διέζεται τὴν ἀρδεῖαν ἐκείνην ἀπὸ τῆς γαστρὸς καὶ τοῦ ἥπατος ἀνιστῶσι , τοῦ δέρματος παρὰ τὸ προσῶπον ὀρυζομένου , τῶν τὲ ὀφθαλμῶν κοιλιωμένων , εὐθέως ἄπασα ἀρίπταται ἡ τῆς ἕψεως ὥρα . Ὅστε ἄν ἐνοήσῃς τί μὲν τῶν καλῶν ἐνδὸν ἀπικείται τῶν ὀφθαλμῶν , τί δὲ τῆς εὐλείας · μὴν , τί δὲ τοῦ στόματος καὶ τῶν παρειῶν , οὐδὲν ἕτερον ἢ τάζον κακονοούμενον εἶναι φύσεως τοῦ σώματος τὴν εὐμορφίαν · τοσαύτης ἐνδὸν ἀσφαλείας ἐστὶ μεστὰ . Εἰτα ἄραος μὴν ἰδὼν ἔχον τι τοιούτων , οἷον ἢ φλέγμα , ἢ σιελόν , οὐδὲ ἄκροισ φάυσαι τοὺς δακτύλους ὑπομείνεις , ἀλλ' οὐδὲ ἰδεῖν ἀνέχῃ · πρὸς δὲ τὰ ταῦτα τοῦτον καὶ τὰς ἀποθρας ἐπέστησαι ; Ὁ τοίνυν φιλοσώματος καὶ πρὸς κόρην ἐποπτεύσας εὐμόρφον , εἰ βούλοιο μαθεῖν τὴν λόγῳ τὴν εἰδομένης τῆς οὐσίας , δι' αὐτῆς αὐτὸ τῆς ἕψεως εἰσεται . Καὶ γὰρ πολλὰ τῇ ἀρρώστῃς ὀφείλει , πολλὰλὰς δὲ καὶ λαμπρότεραι ἀπολανοῦσαι , μετὰ μίαν καὶ δευτέραν ἡμέραν δυσωδίας παρέσχον καὶ ἔχωρα καὶ σηπεδὸνα σκωληκῶν . Ἐννόησον τοίνυν οἷον κάλλος ζυλίας , ἄνθρωπε , καὶ πρὸς ποίαν εὐμορφίαν ἐπιτήσῃ . Τίς γὰρ ἀρετὴ ὀφθαλμῶν ; ἄρα τὸ ὀγροῦς εἶναι καὶ εὐτόρσοπος καὶ στρογγύλλους καὶ κυανούς , ἢ τὸ ὀξεῖς καὶ διορατικούς ; Καὶ τίς ἀρετὴ λύγους ; τὸ λαμπροῖς φαίνειν καὶ πᾶσαν καταυγάζειν τὴν οἰκίαν , ἢ τὸ καλῶς πεπλάσθαι ; Οὐ γὰρ ἀπὸ τῆς διαπλάσεως , ἀλλ' ἀπὸ τῶν τρόπων καὶ τῆς κοσμιότητος τὸ κάλλος χαρακτηρίζεται . Διὰ γὰρ τοῦτο τὸ ἀκολάστως εἰς γυναῖκα ὁρῶντα ἐκάλεισεν ὁ Χριστός , ἵνα τοῦ πλείονος ἡμᾶς ἀπαλλάξῃ πόνου . Οὐ γὰρ τοσοῦτος πόνος τὸ μὴ ὁρᾶν γυναῖκας ὡραίας , ὅσος ὁρῶντας κατέχειν . Ὁ μὲν γὰρ μὴ ἰδὼν τὴν εὐμόρφον ὀδύν , ἢ τῆς ἐπιθυμίας ἔσται τῆς ἐνευθείας καθαρὸς · ὁ δὲ ἐπιθυμίας ἰδεῖν , πρῶτον καταβαλὼν τὸν λογισμὸν , καὶ μολύννας αὐτὸν μυρίαις , τότε τὴν ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἐκβάλλει χηλῖδα , ἔαν ἐκβάλλῃ ἄρα . Ὅταν οὖν ἴδῃς γυναῖκα καλὴν , καὶ πάθος τι πρὸς αὐτήν , μηκέτι ἴδῃς , καὶ ἀπηλλάγης . Καὶ πῶς δυνήσομαι μηκέτι ἰδεῖν ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἐλκόμενος , ρητίν ; Ἄν ἐνοήσῃς ,
Lemmas: ὁ γυνή ἀγαπάω μᾶλλον , ὁ παρά ὁ Παῦλος περί γάμος καί μόνος ἀναγιγνώσκω πρῶτος νόμος , καθίημι μανθάνετωσαν τίς Βέλ πονέω , ὅταν πονηρός καί λοίδορος καί μανία γέμω , καί οἷος ἄλλος ὁ τοιοῦτος ἔχω τυγχάνω γυνή . ἄν τοίνυν ὁράω ὅτι σύ δίδωμι ἐξουσία ἐν οὗτος ὁ ἐλάττωμα εὑρίσκω ἐκβάλλω μέν ἐκεῖνος , εἰσάγω δέ ἕτερος , ὡς πᾶς ἀπαλλάσσω κίνδυνος ζῶ · ἄν δέ οὗτος μή μή ἐπιτρίβω , καλῶς δέ πλήν τρύπιος πᾶς ὁ ἄλλος ἐλάττωμα ἔχω στέργω , εὖτως ἀσφαλίζω σεαυτοῦ , ὡς μᾶλλον ἅπας φέρω αὐτός ὁ πονηρία . εἰμί δέ βαρύς οὗτος καί φοροπικόν , πᾶς ποιέω καί πραγματεύομαι , ὥστε χρηστός καί ἐπαικὴ καί παιδνός γυνή λαμβάνω . εἰμί γάρ οἰκίον ἀναιρέω μᾶλλον εἰμί καί οἰκίον , περιγράφω καί πολυπραγμονέω , ὁ ὁ πολυτέλεια ὁ ὁ ὀλιγορέω προτίθημι , ὁ μέν ὁ κατασκευή , ὁ δέ καί ὁ ὁ σῶμα ἕξις καί ὁ ὁ Ψυχή προαίρεσις · πολύς μᾶλλον γυνή ἀγαπάω μέλλω ὁ πρῶτος τοσοῦτος καί πολύς κλειοτερος ἐπιδείκνυμι χρή . οἰκίον μέν γάρ φαῦλος οἶος ἀποδίδωμι πάλιν ἔξεστι , καί οἰκίον σκαιός φαίνω ἀποδίδωμι ὁ παρακολεῶ · τᾶλις ἐν · γυνή δέ λαμβάνω ἀποδίδωμι ὁ δίδωμι πάλιν οὐ ἐν . δεινός οὖν πανυχρω λαμβάνω γυνή , δῖος ἐπορρωτέρων ὁ μέν γάρ εἰς ὁ οὐσία ἐδύλαφε , ὁ δέ εἰς αὐξάνω καί ἀναλίσκω ὁ ἀνήρ · καί πολύς ὁ πόρνη προσέχω , ὅς ὁ αἰών καί ἀδύνατος θάνατος μόνος ἐκεῖθεν ὑφίστημι , ἀλλά καί ἐνταῦθα κακός κακός ἀπόλλυμι , περιεργία ὑπομένω ὑπό ὁ πορνεύω γυνή . Φιλονεικέω γάρ εἰμί αὐτός Ἔρως προστίθημι ὁ οὗτος · προσάγω , μαγγανεία κινέω , καί φθορά κατασκευάζω , καί πολύς γογγείας φράσσω . εἶτα οὖτως αὐτός εἰς ἀρρωστία ἐμβάλλω χαλεπός , καί φόβος παραδίδωμι καί τηχεδίνι μακρός , καί μυρίος περιβάλλω κακός ἀπαντάω ὁ πάρειμι ζωή . εἰμί τοίνυν μή φοβέω ὁ γέννα , ἄνθρωπος , χήν ὁ γογγείας αὐτός φοβέω . ὅταν γάρ σαυτοῦ διά ὁ ἄσκησις οὗτος ἐφημον ποιέω ὁ ὁ Θεός συμμιχιος , καί γυμνόω σαυτοῦ ὁ ἄνωθεν βοήθεια , λαμβάνω σύ μετά ἄδεια ὁ πόρνη , καί ὁ αὐτός χελυδαις δαίμων , καί ὁ πεῖσμα γράφω , καί ὁ ιππουλαας · ἐργάζομαι μετά πολύς ὁ εὔχυλος περιγίγνομαι · σύ ὁ σωτηρία , διενδύω σύ καί γέλως ὁ ὁ πόλις οἰκέω ἀπαντάω καθίστημι . εἰμί τοίνυν βούλομαι ψυχή γίγνομαι , μή εἰς θέατρον βαίνω , ἀλλά εἰς παράδεισος , ἐπί παράδεισος ποταμός καί λίμνη . καταμανθάνω κῆπος , ἀκούω τέττιξ ἀείδω , ἐπιχωριάζω σκῆκας μαρτύριος , ὅπου σῶμα ὑγίεια καί Ψυχή ὑφαιρέω , καί βλάβη οὐδείς . ἔχω γυνή ; ἔχω παιδιά ; τίς οὗτος ὁ ἡδονή ἴσος ; ἔχω οἰκίον ; ἔχω φίλος ; οὗτος πολύς τετραπτά , μετά ὁ σωφροσύνη καί ὁ χέρδα πάρειμι . τις γάρ παῖς γλυκύς , εἶπον ἐγώ ; τίς δέ γυνή ὁ συμφρονέω γλυκύς ; λέγω γοῦν βάρβαρος ποτός · [ 524 ] εἶπον ῥῆμα φιλοσοφία ἄξιος . περι γάρ ὁ θέατρον οὗτος ἀκούω ὁ παράνομος καί ὁ ἀναιρέω τέρψις , Ῥωμαῖος , φημί , ὡς οὐ ἔχω παιδιά καί γυνή , οὗτος τοιοῦτος ἐπινοέω Τρυφᾶς . ὅταν οὖν ὁράω γυνή εὔμορφος , λάμπω ἔχω ὀφθαλμός , φαίνω στίλβω ἀπό ὁ ἕψις , ἀμυχή τις ὁράω ἐπί ὁ δέμας φέρω , φλέγω σύ ὁ λογισμός , καί ὁ ἐπιθυμία ἄξιος · ἀνασῴζω ὅτι γῆ ὁ θαυμάζω , ὅτι σποδός ὁ ἐκκαίω , καί παύω λυττώσα ὁ ψυχή · ἀνακαλύπτω αὐτός ὁ δέρμα ὁ ἕψις , καί τότε πᾶς ξέω ὁ εὐμορφία ὁ εὐτέλεια . μή ἵστημι μέχρι ὁ ἐπιφάνεια , ἀλλά ἔνδος διαβαίνω ὁ λογισμός , καί οὐδείς ἕτερος εὑρίσκω , ἀλλά ἢ ὀστέον καί νεῦρον καί φλέψ . ἄλλος οὐ ἀρκέω οὗτος ; λογίζομαι ἐγώ οὗτος ἀλλοιόω , γηράσκω , ἀρρωστέω , ὑφίζω ὀφθαλμός , καί κοιλιωμενος παρέχω . ἅπας καταρρέω ὁ ἄνθος ἐκεῖνος · ἐννέω ὁ θαυμάζω , καί αἰσχύνω σύ ὁ χριστός · πηλός θαυμάζω καί σποδός , καί κόπρος ἐκκαλέω καί τέφρα . ὁ γάρ ὁ βλέπω Καλλοῦς οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἢ φλέγμα καί ῥεῦμα καί αἷμα καί τροφή διαμαρτυρία καί χυλός . οὗτος γάρ καί ὀφθαλμός καί παρειά καί ὁ λοιπάς πᾶς ἀρδέω · χόω μέν κατά ἕκαστος ἡμέρα διαζέω ὁ ἀρδεία ἐκεῖνος ἀπό ὁ γαστήρ καί ὁ ἧπαρ ἀνίστημι , ὁ δέρμα παρά ὁ πρόσωπον ὄρνυμι , ὁ τε ὀφθαλμός κοιλιωμενος , εὐθύς ἅπας ἀρίπταται ὁ ὁ ἕψις ὥρα . ὅστε ἄν νοέω τίς μέν ὁ καλός ἐνδίδωμι ἀφικνέομαι ὁ ὀφθαλμός , τίς δέ ὁ ἰάλλω · μήv , τίς δέ ὁ στόμα καί ὁ παρειά , οὐδείς ἕτερος ἢ τάζω κακονοέω εἰμί φύσις ὁ σῶμα ὁ εὐμορφία · τοσοῦτος ἐνδίδωμι ἀσφάλεια εἰμί μεστός . εἶτα Αράος μήv εἶδον ἔχω τίς τοιοῦτος , οἷος ἢ φλέγμα , ἢ σίαλον , οὐδέ ἄκρος φαύω ὁ δάκτυλος υπομένω , ἀλλά οὐδέ ὁράω ἀνέχω · πρός δέ ὁ οὗτος οὗτος καί ὁ ἀποθρῴσκω ἐφίστημι ; ὁ τοίνυν φιλοσώματος καί πρός κόρη ἐποπτεύω εὔμορφος , εἰμί βούλομαι μανθάνω ὁ λόγος ὁ εἴδομαι ὁ οὐσία , διά αὐτός αὐτός ὁ ἕψις εἶμι . καί γάρ πολύς ὁ ἀρρωστέω ὀφείλω , πολλὰλὰς δέ καί λαμπρός απολανουω , μετά εἷς καί δύο ἡμέρα δυσωδία παρέχω καί χωρέω καί σηπεδών σκώληξ . ἐννοέω τοίνυν οἷος κάλλος ζυλίας , ἄνθρωπος , καί πρός ποῖος εὐμορφία ἐπιτίθημι . Τῖς γάρ ἀρετή ὀφθαλμός ; ἄρα ὁ ογρός εἰμί καί ευτορσοπους καί στρόγγυλος καί κυάνεος , ἢ ὁ ὀξύς καί διορατικός ; καί τίς ἀρετή λύγος ; ὁ λαμπρός φαίνω καί πᾶς καταυγάζω ὁ οἰκίον , ἢ ὁ καλῶς πλάσσω ; οὖον γάρ ἀπό ὁ διάπλασις , ἀλλά ἀπό ὁ τρόπος καί ὁ κοσμιότης ὁ κάλλος χαρακτηρίζω . Ζεύς γάρ οὗτος ὁ ἀκόλαστος εἰς γυνή ὁράω καλέω ὁ Χριστός , ἵνα ὁ πλείων ἐγώ ἀπαλλάσσω πόνος . οὖον γάρ τοσοῦτος πόνος ὁ μή ὁράω γυνή ὡραῖος , ὅσος ὁράω καταχέω . ὁ μέν γάρ μή εἶδον ὁ εὔμορφος ὄζω , ἢ ὁ ἐπιθυμία εἰμί ὁ ενευθειος καθαρός · ὁ δέ ἐπιθυμία ὁράω , πρῶτος καταβάλλω ὁ λογισμός , καί μολύνω αὐτός μυρίος , τότε ὁ ἀπό ὁ ἐπιθυμία ἐκβάλλω κηλίς , ἐάω ἐκβάλλω ἄρα . ὅταν οὖν ὁράω γυνή καλός , καί πάθος τίς πρός αὐτός , μηκέτι ὁράω , καί ἀπαλλάσσω . καί πῶς δύναμαι μηκέτι ὁράω ὑπό ὁ ἐπιθυμία ἕλκω , ρητίν ; ἄν νοέω ,