joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0772.2
καὶ ἡ μὲν ὕβρις ἐστὶν ἡ αὐτὴ · τῇ δὲ ὑπεροχῇ τοῦ προσώπου μεῖζον γίνεται . Εἰ δὲ ὁ βασιλέα ὑβρίζων , ἀφόρητον ἔχει τὴν τιμωρίαν διὰ τὴν τοῦ προσώπου δεξιότητα · ὁ τὸν Θεὸν ὑβρίζων πῶσον ἔσται ὑπεύθυνος ; ταλάντων ; Ἵστε κἄν τὰ αὐτὰ εἰς τὸν Θεὸν ἀμαρτάνωμεν , ἄπερ εἰς τοὺς ἀνθρώπους , οὐδὲ οὕτω τὸ ἴσον ἐστίν · ἀλλ’ ὅσον μέσον Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων , τοσοῦτον τῶν ἀμαρτημάτων ἐκείνων καὶ τούτων . Νῦν δὲ καὶ πλείονα εὑρίσκω τὰ ἀμαρτήματα οὐ τῇ ὑπεροχῇ τοῦ προσώπου μεγάλα γινόμενα , ἀλλὰ καὶ αὐτῇ τῇ φύσει . Καὶ φρικτόν , μὴν ὁ λόγος καὶ φοβερώς ὄντως , πλὴν ἀνάγκη λεχθῆναι , ἵνα ἡμῶν τὴν διάνοιαν κατασείσῃ καὶ παρασαλεύσῃ · δεῖκνυσι δτι πολλῷ πλέον ἀνθρώπους φοβοῦμεθα , ἢ τὸν Θεόν , καὶ τιμῶμεν ἀνθρώπους , ἢ τὸν Θεόν . Ἐννόησον · ὁ μοιχέων οἶδεν , ὅτι Θεὸς αὐτὸν ὁρᾷ , καὶ τοῦτο μὴν καταφρονεῖ · ἄν δὲ ἀνθρώπους ἴδῃ , κατέχει τὴν ἐπιθυμίαν . Οὐχὶ προτιμᾷ ἀνθρώπους μόνον , οὐχὶ ὑβρίζει τὸν Θεόν , ἀλλὰ καὶ τὸ πολλὴ χαλεπώτερον , ἐκείνους δεδοικώς , τοῦτο καταφρονεῖ . Ἄν μὲν γὰρ ἐκείνους ἴδῃ , κατέχει τὴν φλόγα τῆς ἐπιθυμίας . Μᾶλλον δὲ ποίας φλόγα ; οὐχὲτι φλός , ἀλλὰ ὑβρις . Εἰ μὴ γὰρ μὴ ἐξην γυναικὶ χειρίσθαι , εἰκότως · φλὴς τὸ πᾶγμα ἦν · νυνὶ δὲ ὕβρις καὶ στερηός . Ἄν μὲν γὰρ ἀνθρώπους ἴδῃ , ἰσταται τῆς μανίας · τῆς δὲ τοῦ Θεοῦ μακροθυμίας ἔκστατον φροντίζει . Πάλιν , ἕτερος ὁ κλέπτων συνίδει δτι ἀρπάζει , καὶ ἀνθρώπους μὲν πειράζεται ἀπατῆσαι , ἀλλ’ ἀπολογεῖται πρὸς τοὺς ἐγκολούτας , καὶ σχῆμα περιτίθεται τῇ ἀπολογίᾳ · τὸν δὲ Θεὸν μὴ δυνάμενος πείσαι , οὐ φροντίζει , οὐδὲ αἰδεῖται , οὐδὲ τιμᾷ . Κἄν μὲν ὁ βασιλεὺς κελεύσῃ ἀπέχεσθαι τῶν ἑτέρων χρημάτων , μᾶλλον δὲ καὶ τὰ αὐτοῦ δοῦναι , πάντες ἐτοῖμοι εἰσφέρουσι · τοῦ δὲ Θεοῦ καλοῦντος μὴ ἀρπάζειν , μηδὲ τὰ ἑτέρων λαμβάνειν , οὐχ ἀνεχόμεθα . Ὀρᾷς τὸ προτιμῶμεν ἀνθρώπους τοῦ Θεοῦ ; Φορτικὸν τὸ ῥῆμα καὶ ἐπαχθές · ἀλλὰ δεῖξαι δτι φορτικόν , φύγετε τὸ ἔργον · εἰ δὲ τὸ ἔργον οὐ δεδοικότε , πῶς οὐκ πιστεύεται δύναμαι λέγουσιν , δτι Τὰ ῥήματα δεδοίκαμεν , καὶ βαρεῖς ἡμᾶς · Ἵμεῖς δαυτοὺς τῷ ἔργῳ βαρεῖτε , καὶ οὐδεὶς λόγος · ἔγω δὲ , ἄν τὰ ῥήματα εἴπω , ὧν ὑμεῖς τὰ πράγματα πράττετε , ἀγανακτεῖτε ; καὶ πῶς οὐκ ἀτοπον ; Γίνεσθω φευδὸς εἰναι τὰ παρ’ ἐμοῦ · βούλομαι αὐτὴς δλοιρίας δέξαι λαβεῖν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν , ὡς εἰκὴ καὶ μάτην [ 754 ] λειδορρησάμενος ὑμᾶς , ἢ ἰδεῖν ὑπὲρ τοιούτων ἐγκλημάτων . Οὐ μόνον δὲ αὐτοὶ ἀνθρώπους προτιμᾶτε τοῦ Θεοῦ , ἀλλὰ καὶ ἑτέρους ἀναγκάζετε . Πολλοὶ πολλοὺς οἰκίας ἡγάγασαν καὶ παῖδας · οἱ μὲν εἰς γάμους ἐπικουσαὶ μὴ βουλομένους , καὶ ὅτι ὑπερχεισάται διακονίας ἀτόπους καὶ ἔρωτι μαρφοὺ καὶ ἀρπαγὰς καὶ πλεονεξίας καὶ βίας · ὥστε διπλοῦν εἶναι τὸ ἐγκλημα , καὶ μεμπλὲ ἀπὸ τῆς ἀνάγκης συγγνώμην αὐτοῖς εὑρέσθαι . Εἰ γὰρ αὐτὸς ἄκων πράττει τὰ πονηρά , καὶ διὰ τὴν ἐπίστασιν τοῦ ἄρχοντος · μάλιστα μὲν οὐδὲ οὕτως ἰκανὴ ἡ ἀπολογία , πλὴν χαλεπωτέρα γίνεται ἡ ἁμαρτία , ὅταν καὶ ἐκείνους ἀναγκάζῃ τοὺς αὐτοὺς περιπίπτειν . Ποῖα γὰρ ἄν εἴη τούτῳ συγγνώμη λοιπόν ; Ταῦτα εἰπόν , οὐχὶ κατακρίνειν βουλομένους ὑμᾶς , ἀλλὰ δεῖξαι πῶσον ἐκμὲν ἀφειλῆται τῷ Θεῷ . Εἰ γὰρ καὶ ἐξ Ἰσοῦ τιμῶντες ἀνθρώπων τοῦ Θεοῦ , ὑβρίζομεν τὸν Θεόν · πολλῷ μᾶλλον , ὅταν προτιμῶμεν ἀνθρώπους . Εἰ καὶ ταῦτα τὰ ἀμαρτήματα τὰ εἰς ἀνθρώπους γινόμενα , εἰς Θεὸν πολλῷ μεῖζονα δείκνυται ; πῶς μᾶλλον , ὅτε καὶ αὐτὴ ἡ ἁμαρτία τῇ ποιότητι μεῖζων ἢ καὶ χαλεπωτέρα ; Ἔξετασάτω τις αὐτόν , καὶ ἴδεται πάντα δι’ ἀνθρώπους ποιῶν . Σφόδρα ἡμεν μακάριοι ,
Lemmas: καί ὁ μέν ὕβρις εἰμί ὁ αὐτός · ὁ δέ ὑπεροχή ὁ πρόσωπον μείζων γίγνομαι . εἰμί δέ ὁ βασιλεύς ὑβρίζω , ἀφόρητος ἔχω ὁ τιμωρία διά ὁ ὁ πρόσωπον δεξιότης · ὁ ὁ θεός ὑβρίζω πίπτω εἰμί ὑπεύθυνος ; τάλαντον ; οἶδα ἄν ὁ αὐτός εἰς ὁ θεός ἁμαρτάνω , Ἄπερ εἰς ὁ ἄνθρωπος , οὐδέ οὗτος ὁ ἴσος εἰμί · ἀλλά ὅσος μέσος Θεός καί ἄνθρωπος , τοσοῦτος ὁ ἁμάρτημα ἐκεῖνος καί οὗτος . νῦν δέ καί πλείων εὑρίσκω ὁ ἁμάρτημα οὖον ὁ ὑπεροχή ὁ πρόσωπον μέγας γίγνομαι , ἀλλά καί αὐτός ὁ φύσις . καί φρικτός , μήv ὁ λόγος καί φοβερός εἰμί , πλήν ἀνάγκη λέγω , ἵνα ἐγώ ὁ διάνοια κατασείω καί παρασαλεύω · δείκνυμι δ πολύς πλέω ἄνθρωπος φοβέω , ἢ ὁ Θεός , καί τιμάω ἄνθρωπος , ἢ ὁ Θεός . ἐννοέω · ὁ μοιχεω οἶδα , ὅτι θεός αὐτός ὁράω , καί οὗτος μήv καταφρονέω · ἄν δέ ἄνθρωπος ὁράω , κατέχω ὁ ἐπιθυμία . οὐ προτιμάω ἄνθρωπος μόνος , οὐ ὑβρίζω ὁ Θεός , ἀλλά καί ὁ πολύς χαλεπός , ἐκεῖνος δείδω , οὗτος καταφρονέω . ἄν μέν γάρ ἐκεῖνος ὁράω , κατέχω ὁ φλόξ ὁ ἐπιθυμία . μᾶλλος δέ Ποίας φλόξ ; οὐχὲτι Φλος , ἀλλά ὕβρις . εἰμί μή γάρ μή ἔξεστι γυνή χειρίζω , εἰκότως · φλέω ὁ πῆγμα εἰμί · νυνί δέ ὕβρις καί στερέω . ἄν μέν γάρ ἄνθρωπος ὁράω , ἵστημι ὁ μανία · ὁ δέ ὁ Θεός μακροθυμία ἐξίστημι φροντίζω . πάλιν , ἕτερος ὁ κλέπτω συνοράω δ ἁρπάζω , καί ἄνθρωπος μέν πειράζω ἀπατάω , ἀλλά ἀπολογέομαι πρός ὁ εγκολουος , καί σχῆμα περιτίθημι ὁ ἀπολογία · ὁ δέ θεός μή δύναμαι πείθω , οὖον φροντίζω , οὐδέ αἰδέομαι , οὐδέ τιμάω . κἀν μέν ὁ βασιλεύς κελεύω ἀπέχω ὁ ἕτερος χρῆμα , μᾶλλον δέ καί ὁ αὐτός δίδωμι , πᾶς ἐτοῖμος εἰσφέρω · ὁ δέ Θεός καλέω μή ἁρπάζω , μηδέ ὁ ἕτερος λαμβάνω , οὐ ἀνέχω . ὁράω ὁ προτιμάω ἄνθρωπος ὁ Θεός ; φορτικός ὁ ῥῆμα καί ἐπαχθής · ἀλλά δείκνυμι δ φορτικός , φεύγω ὁ ἔργον · εἰμί δέ ὁ ἔργον οὖον δίδωμι , πῶς οὐ πιστεύω δύναμαι λέγω , δ ὁ ῥῆμα δείδω , καί βαρύς ἐγώ · Ἵμεῖς δαύτος ὁ ἔργον βαρέω , καί οὐδείς λόγος · ἐγώ δέ , ἄν ὁ ῥῆμα εἶπον , ὅς σύ ὁ πρᾶγμα πράσσω , ἀγανακτέω ; καί πῶς οὐ ἄτοπος ; γίγνομαι φευδὸς εἰναι ὁ παρά ἐγώ · βούλομαι αὐτός δλοιρίας δέχομαι λαμβάνω κατά ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , ὡς εἰκῇ καί μάτην [ 754 ] λειδορρησάμενος σύ , ἢ ὁράω ὑπέρ τοιοῦτος ἔγκλημα . οὖον μόνος δέ αὐτός ἄνθρωπος προτιμάω ὁ Θεός , ἀλλά καί ἕτερος ἀναγκάζω . πολλός πολύς οἰκίον ἡγάγασαν καί παῖς · ὁ μέν εἰς γάμος επιχουσαι μή βούλομαι , καί ὅτι ὑπερχέω διακονία ἄτοπος καί Ἔρως μαρφοὺ καί ἁρπάγη καί πλεονεξία καί Βίας · ὥστε διπλόος εἰμί ὁ ἔγκλημα , καί μεμπλὲ ἀπό ὁ ἀνάγκη συγγνώμη αὐτός εὑρίσκω . εἰμί γάρ αὐτός ἄκων πράσσω ὁ πονηρός , καί διά ὁ ἐπίστασις ὁ ἄρχω · μάλιστα μέν οὐδέ οὕτως ἱκανός ὁ ἀπολογία , πλήν χαλεπός γίγνομαι ὁ ἁμαρτία , ὅταν καί ἐκεῖνος ἀναγκάζω ὁ αὐτός περιπίπτω . ποίας γάρ ἄν εἰμί οὗτος συγγνώμη λοιπός ; οὗτος εἶπον , οὐ κατακρίνω βούλομαι σύ , ἀλλά δείκνυμι πίπτω ἐκμὲν ἀφαιρέω ὁ Θεός . εἰμί γάρ καί ἐκ Ἴσος τιμή ἄνθρωπος ὁ Θεός , ὑβρίζω ὁ Θεός · πολύς μᾶλλον , ὅταν προτιμάω ἄνθρωπος . εἰμί καί οὗτος ὁ ἁμάρτημα ὁ εἰς ἄνθρωπος γίγνομαι , εἰς θεός πολύς μείζων δείκνυμι ; πῶς μᾶλλον , ὅτε καί αὐτός ὁ ἁμαρτία ὁ ποιότης μείζων ἢ καί χαλεπός ; ἐξετάζω τις αὐτός , καί ὁράω πᾶς διά ἄνθρωπος ποιέω . σφόδρα ἠμέν μακάριος ,