joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0673.1
ἐξημώθη , ὅπου οἱ βρυγμοὶ τῶν ὀδόντων , ἡμεῖς τι παυσόμεθα μυρίων ἡμᾶς ἐλκόντων ἐπ' ἀρετὴν , ἀναδυόμενοι καὶ ὀκνοῦντες · οὐχ ὁρᾷς τὸ εὐτελὲς τοῦ βίου καὶ τὸ ἀδηλον τῆς ζωῆς , καὶ τὸν ἐν τοῖς παροῦσι πόνον ; Μὴ γὰρ τὴν μὲν ἀρετὴν μετὰ πόνου , τὴν δὲ κακίαν ἄνευ πόνου ἐτεὶ μετελθεῖν · Εἰ οὖν καὶ ἐνταῦθα καὶ ἔχει πόνος , διὰ τί μὴ ταύτῃν εἴλου τὴν πολλῷ κέρδος ἔχουσαν ; Μὴ οὖν , ἐὰν ἰερεὰ ἴδῃς ἀνάθεμα , τὴν ἱερωσύνην διαβάλλειν · οὐ γὰρ τὸ πρᾶγμα διαβάλλειν δεῖ , ἀλλὰ τὸν κακῶς τῷ καλῷ ἀνχηρημένον · ἐπεὶ καὶ Ἰούδας προδότης ἐγένετο , ἀλλ' οὐ κατηγορία τοῦτο τῆς ἀποστολῆς , ἀλλὰ τῆς ἐκείνου γνώμης · καὶ ἰατροὶ πολλοὶ ὀθμιοὶ ἐγένοντο , καὶ δηλητήρια δεδοκασιν ἀντὶ φαρμάκων · ἀλλ' οὐ τὴν τέχνην διαβάλλω , ἀλλὰ τὸν κακῶς τῇ τέχνῃ χρησάμενον · καὶ ναῦται πολλοὶ κατεπότισαν πλοία , ἀλλ' οὐχ ἡ ναυτιλία , ἀλλ' ἡ κακὴ γνώμη ἐκείνων . Ἀνάγκη μὲν ἐλθεῖν εἰς σκάνδαλα , φησί · πλήν οὐκ αἰ τῷ ἀνθρώπῳ ἐκείνῳ δι' οὗ τὰ σκάνδαλα ἔρχεται . Τί οὖν ; ἡ πρόρθησις αὐτοῦ τὰ σκάνδαλα ἔχει ; Οὐχ ἡ πρόρθησις αὐτοῦ , ἀπαγε , οὐδ' ἐπειδὴ προεῖπεν , διὰ τοῦτο γίνεται , ἀλλ' ἐπειδὴ πάντως ἔμελλεν ἔσεσθαι , διὰ τοῦτο προεῖπεν · ὡς εἰ γὰ μὴ ἐβούλοντο οἱ φέροντες αὐτὰ ἀνυπηρεῖσθαι , οὐδ' ἂν ἤθελον · εἰ δὲ μὴ ἔμελλον ἐρχεσθαι , οὐδ' ἂν προεφράθη · ἐπειδὴ δὲ ἐκακοῦργησαν ἐκεῖνοι , καὶ ἄνιπτα ἐνέστησαν , ἤλθον , καὶ προλέγει τὸ μέλλον ἔσεσθαι . Καὶ εἰ διωρθώθησαν ἐκεῖνοι , φησίν , καὶ μηδεὶς ἂν ὁ τὰ σκάνδαλα κομίζων , οὐκ ἔμελλεν ὁ λόγος οὗτος ψευδῆς ἀναλαίσκυσθαι · Οὐδαμῶς · οὐ γὰρ ἂν ἐλέγχει · εἰ γὰρ ἔμελλον διορθοῦσθαι πάντες , οὐκ ἂν εἴπεν , ὅτι Ἄνάγκη ἐλθεῖν · [ 631 ] ἀλλ' ἐπειδὴ προφθεῖς ἀδιορθώτους ἐσομένους οἴχοθεν , διὰ τοῦτο εἴπεν ὅτι πάντως ἤξουσιν . Καὶ τίνος ἔνεκεν αὐτοὺς οὐκ ἀνείλε , φησίν ; Ὅτι οὐκ ἐχαίρεν οἱ βλαπτόμενοι ἀπολλύναι , ἀλλ' ἐκ τῆς ἑαυτῶν ῥαθυμίας · εἰ δὲ παρὰ σκάνδαλα ἡ ἀπωλεία , πάντας ἀπολέσθαι ἔδει . Ὦστε ἂν νήφωμεν , οὐ μικρὸν ἐνταῦθεν καρποῦμεθ' κέρδος , τὸ διηνεκῶς ἐγρηγορῆναι . Εἰ γὰρ καὶ πολεμίων δυνάων καὶ τοσούτων παρ'ρασμῶν ἐπικειμένων καθεύδομεν , τίνες ἂν εἴημεν ἐν ἀδείᾳ ζῶντες ; Καὶ , εἰ βούλει , τὸν πρῶτον ἀνθρώπων σκόπει . Εἰ γὰρ ὀλίγον χρόνον , τάχα δὲ οὐδ' ἡμέραν ὀλὴν ἐν τῇ παραδείσῳ ζῆσας , καὶ τρωτῆς ἀπολαύσας , εἰς τοσοῦτον ἧλασε κακίας , ὡς καὶ ἰσοδύναμ φαντασθῆναι , καὶ τὸν ἀπατεῶνα εὐεργέτην νομίσαι , καὶ μηδεμὶς κατασχεῖν ἐντολῆς · εἰ καὶ τὸν ἐφεξὴς βίον ἐζή , τί οὐκ ἂν εἰργάσατο ; Ὅταν γὰρ ἅπαξ τις ἐλευθερωθῇς τῶν κακῶν μὴ σωφρονισθῇ , πολλῷ χαλεπώτερα πείσεται τῶν προτέρων . Καὶ γὰρ ἀπὸ πολλῶν τοῦτον σωφρονισθῆναι ἔδει , ἀπὸ τε τοῦ παθεῖν πρῶτον , ἀπὸ τε τοῦ ἀπαλλαγῆναι , ἀπὸ τε τοῦ προσδοχῆν χειρόνα πείσεσθαι , εἰ μὴ μεταβαλλοίεω · ὅταν δὴ χρηστοὶ τοῦτον γέννται βελτίων , πῶς οὐ πολλῷ χαλεπώτερα πείσεται τῶν προτέρων κακῶν ; Καὶ γὰρ ὁ Φαραὼ ἐκ πρώτης τῆς πληγῆς · εἰ ἐπαιδεύθη ,
Lemmas: ἐξαμόω , ὅπου ὁ βρυγμός ὁ ὀδούς , ἐγώ τίς παύω μυρίος ἐγώ ἕλκω ἐπί ἀρετή , ἀναδύνω καί ὀκνέω · οὐ ὁράω ὁ εὐτελής ὁ βίος καί ὁ ἄδηλος ὁ ζωή , καί ὁ ἐν ὁ πάρειμι πόνος ; μή γάρ ὁ μέν ἀρετή μετά πόνος , ὁ δέ κακία ἄνευ πόνος ἔτος μετέρχομαι · εἰμί οὖν καί ἐνταῦθα καί ἔχω πόνος , διά τίς μή οὗτος εἴλω ὁ πολύς κέρδος ἔχω ; μή οὖν , ἐάν ἱερεύς ὁράω ἀνάθεμα , ὁ ἱερωσύνη διαβάλλω · οὖον γάρ ὁ πρᾶγμα διαβάλλω δεῖ , ἀλλά ὁ κακῶς ὁ καλός ἀναχράομαι · ἐπεί καί Ἰούδας προδότης γίγνομαι , ἀλλά οὖον κατηγορία οὗτος ὁ ἀποστολή , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος γνώμη · καί ἰατρός πολύς ὀθμιοὶ γίγνομαι , καί δηλητήριος δίδωμι ἀντί φάρμακον · ἀλλά οὖον ὁ τέχνη διαβάλλω , ἀλλά ὁ κακῶς ὁ τέχνη χράω · καί ναύτης πολύς κατεποτινω πλοῖον , ἀλλά οὐ ὁ ναυτιλία , ἀλλά ὁ κακός γνώμη ἐκεῖνος . Ἀνάγκη μέν ἔρχομαι εἰς σκάνδαλον , φημί · πλήν οὐ ὁ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος διά ὅς ὁ σκάνδαλον ἔρχομαι . τις οὖν ; ὁ πρόρθησις αὐτός ὁ σκάνδαλον ἔχω ; οὐχ ὁ πρόρθησις αὐτός , ἀπάγω , οὐδέ ἐπεί προεῖπον , διά οὗτος γίγνομαι , ἀλλά ἐπεί πάντως μέλλω εἰμί , διά οὗτος προεῖπον · ὡς εἰμί γε μή βούλομαι ὁ φέρω αὐτός ανυπηρειεπομαι , οὐδέ εἄν ἐθέλω · εἰμί δέ μή μέλλω ἔρχομαι , οὐδέ εἄν προφέρω · ἐπεί δέ κακουργέω ἐκεῖνος , καί άνιφτος ἐνίστημι , ἔρχομαι , καί προλέγω ὁ μέλλω εἰμί . καί εἰμί διορθόω ἐκεῖνος , φημί , καί μηδείς εἄν ὁ ὁ σκάνδαλον κομίζω , οὐ μέλλω ὁ λόγος οὗτος ψευδής αναλαισκυεπομαι · οὐδαμός · οὖον γάρ εἄν ἔλεγχος · εἰμί γάρ μέλλω διορθόω πᾶς , οὐ εἄν εἶπον , ὅτι Ἀνάγκη ἔρχομαι · [ 631 ] ἀλλά ἐπεί προφθάνω αδιόρθωτος εἰμί οἴχομαι , διά οὗτος εἶπον ὅτι πάντως ἤχω . καί τίς ἐνέλκω αὐτός οὐ ἀναιρέω , φημί ; ὅτι2 οὐ χαίρω ὁ βλάπτω ἀπόλλυμι , ἀλλά ἐκ ὁ ἑαυτοῦ ῥᾳθυμία · εἰμί δέ παρά σκάνδαλον ὁ ἀπώλεια , πᾶς ἀπόλλυμι ἐσθίω . ὥστε εἄν νήφω , οὖον μικρός ἐνταῦθεν καρπόω κέρδος , ὁ διηνεκής ἐγρηγορέω . εἰμί γάρ καί πολέμιος δύναμαι καί τοσοῦτος παρ'ρασμῶν ἐπίκειμαι καθεύδω , τίς εἄν εἰμί ἐν ἄδεια ζῶ ; καί , εἰμί βούλομαι , ὁ πρῶτος ἄνθρωπος σκοπέω . εἰμί γάρ ὀλίγος χρόνος , τάχα δέ οὐδέ ἡμέρα ὅλος ἐν ὁ παράδεισος ζῶ , καί τρωτός ἀπολαύω , εἰς τοσοῦτος ἐλαύνω κακία , ὡς καί ἰσοδύναμος φαντάζω , καί ὁ ἀπατεών εὐεργέτης νομίζω , καί μηδεμὶς κατέχω ἐντολή · εἰμί καί ὁ ἐφεξής βίος ζῶ , τίς οὐ εἄν ἐργάζομαι ; ὅταν γάρ ἅπαξ τις ἐλευθερόω ὁ κακός μή σωφρονίζω , πολύς χαλεπός πείθω ὁ πρότερος . καί γάρ ἀπό πολύς οὗτος σωφρονίζω ἐσθίω , ἀπό τε ὁ πάσχω πρῶτος , ἀπό τε ὁ ἀπαλλάσσω , ἀπό τε ὁ προσδοχή χείρων πείθω , εἰμί μή μεταβάλλω · ὅταν δή χρηστός οὗτος γίγνομαι ἀγαθός , πῶς οὖον πολύς χαλεπός πείθω ὁ πρότερος κακός ; καί γάρ ὁ Φαραώ ἐκ πρῶτος ὁ πληγή · εἰμί παιδεύω ,