joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0535.3
τὰ τῆς οἰκίας ἡμῖν προβαλλόμενοι πράγματα , καὶ τὴν ἀφόρητον ἐκείνην ἀνάγκην λέγοντες , οὐδὲ οὗτοι δύνανται συγγνώμης τυχεῖν , καὶ τὰ πνευματικὰ τῶν γητῶν προτιμῶντες πραγμάτων , παντὶ που δῆλον . Τίς γὰρ οἰκέτης , εἴπὼ μοι , πρὶν ἢ δεσποτικὴ πληρώσῃ διακονίαν , τῶν κατὰ τὴν ἰδίαν οἰκίαν ἐπιμελησεται ποτε ; Πῶς οὖν οὐχ ἔτοπον , ἐπ' ἀνθρώπων μὲν ἕνθα φίλων ὄνομα ἡ δεσποτία , τοσαύτην τοῖς κυρίοις παρἔχειν τὴν αἰδὼ καὶ τὴν ὑπακοήν · τὸν δὲ ἀληθῶς δεσπότην οὐχ ἡμῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν ἄνω δυνάμεων , μηδὲ τῆς αὐτῆς τοῖς ἡμετέροις συνδούλοις ἀξίου θεραπείας ; Εἰδὲ ἦν μοι δυνατὸν δεῖξαι τοῖς ὑμετέροις ὀφθαλμοῖς τὴν ἐκείνων ψυχήν , καὶ εἰδετε ἄν ρυπώσαν , αὐχμώσαν , κατηχορμημένην , τεταπεινομένην καὶ ἀπαρρησίαστον . Ὅσπερ γὰρ τὰ βαλανείων οὐχ ἀπολαύοντα σώματα , αὐχμοῖ , καὶ ῥύπου γέμου πολλοῦ · οὕτω καὶ ψυχὴ μὴ διδασκαλίας ἀπολαύουσα πνευματικῆς , πολλῇ τῶν ἁμαρτημάτων ἔχει περιχειμένη αὐτὴ τὴν κηλίδα . Εἰδὲ ἦν δυνατὸν ἀναπτύξαι τὰς καρδίας τῶν ἀπολιπομένων τῆς θείας συνάξεως · εἰδὲ ἦν δυνατὸν ὑμῖν εἰς τὸ σὺνειδὲς αὐτῶν εἰσῆλθύναι · καὶ τότε εἰδετε ἄν καλῶς , ποσὸν τραυμασία γέμουσιν , ὅσα ; ἀχάνθας ἔχουσι . Καθάπερ γὰρ τῇ γεωργικῇν οὐχ ἀπολαύσασα χειρὸν γερούται καὶ ὀλομανεῖ · οὕτω καὶ ψυχὴ πνευματικῆς οὐχ ἀπολαύσασα διδασκαλίας , ἀχάνθας καὶ τριβόλους ἐκπέμπει . Εἰ γὰρ ἡμεῖς οἱ καθ' ἑκάστην ἡμέραν τῆς τῶν προφητῶν καὶ ἀποστόλων μετέχοντες ἀκροάσεως , καὶ συνεχῶς ἐπὶδιδά τὰς ἀπὸ τῶν θείων Γραφῶν ἐπθάδοντας τοῖς ἡμετέροις πάθεσι , μόλις κατέχωμεν θυμὸν , μόλις χαλινούμεν ὀργήν , μόλις ἐκβάλλομεν τηχεδὸνα φθόνον , μόλις καταπαύομεν ἐπιθυμίαν , μόλις καταστέλλομεν τὰ ἀναίσχυντα θηρία · ἐκεῖνοι οἱ μηδὲποτε ταύτης ἀπολαύοντες τῆς λατρείας , μηδὲ τῆς θείας ὑπακούοντες α διδασκαλίας , ποίαν ἐλπίδα σωτηρίας ἔχουσι ; Ὅσπερ γὰρ ὁ τοῦ λιμένος ἐξελθὼν , πανταχοῦ πλανᾶται , καὶ ὁ τοῦ φωτὸς ἀποστερηθείς πολλοῖς προσπίπτει · οὕτω καὶ ὁ εἰς λήθην ἐμπεσὼν τοῦ φόβου τοῦ θεοῦ , φρονεῖσι καὶ μερίμναις καὶ δούλαις ἐκδίδεται θηνεκῶς . Καὶ καθάπερ ἀντεχομένοι τοῦ θεοῦ καὶ καθ' ἡμῶν ὄντος , τὰ λυπουμένα ἐκποδῶν γίνεται · οὕτως ἀφισταμένου καὶ ἐπιπλαναμένου καὶ [ 493 ] ψυχὴ διακόπτεται καὶ καρδία δύναται , καὶ οἱ λυποῦντες ἐπεταιβαίνουσι , ὥστε διὰ πάντων δακνομένους τοὺς ῥαθυμοτέρους , σπουδαιότερον ἐπανελθεῖν , ὅθεν ἐξέπεσον . Παιδεύσει γὰρ σε ἡ ἀποστασία σου , φησὶ , καὶ ἡ κακία σου ἐλέγξει σε . Ὅστις καὶ ἡ ἠγκαταλείψις τοῦ θεοῦ προνοίας εἴδός ἐστιν . Ὅταν γὰρ προνοίῳ καὶ χρηδόμῃς καταφρονήται , ἀφίσει μιχρόν καὶ ἐγκαταλιμπάνει , ἵνα τότε τῆς ῥαθυμίας ἐκβληθείσης , σπουδαιότεροι οἱ ὀλιγωροὶ γένωνται . Πολλοὶ οἶμαι τῶν πρώην καταλιπόντων ἡμᾶς , καὶ πρὸς τὰ θέατρα τῆς πλενομίας αὐτομελησάντων , παρῆναι σήμερον · καὶ ἠδουλήθουν τοῦτος εἰδέναι σαφῶς , ὥστε αὐτοὺς τῶν ἱερῶν ἐκβαλεῖν προθύρων , οὐχ ἵνα μένῃσιν ἐξω διηνεκῶς , ἀλλ' ἵνα διορθωθέντες ἐπανέλθωσι πάλιν . Ἐπεὶ καὶ πατέρες παῖδας σφαλλομένους τῆς οἰκίας ἐκβάλλουσι , καὶ τῆς τραπέζης ἀπεῖργουσι , οὐχ ἵνα διαπαντὸς τούτων ἐκπέσωσι , ἀλλ' ἵνα καὶ βελτίους τῇ νοῦθεςία ταύτῃ γενόμενοι , μετὰ
Lemmas: ὁ ὁ οἰκίον ἐγώ προβάλλω πρᾶγμα , καί ὁ ἀφόρητος ἐκεῖνος ἀνάγκη λέγω , οὐδέ οὗτος δύναμαι συγγνώμη τυγχάνω , καί ὁ πνευματικός ὁ γῄτης προτιμάω πρᾶγμα , πᾶς ποῦ δῆλος . Τῖς γάρ οἰκέτης , εἶπον ἐγώ , πρίν ἢ δεσποτικός πληρόω διακονία , ὁ κατά ὁ ἴδιος οἰκίον ἐπιμελέομαι ποτός ; Πῶς οὖν οὐ τόπος , ἐπί ἄνθρωπος μέν ἔνθα Φίλων ὄνομα ὁ δεσποτία , τοσοῦτος ὁ κύριος παρέχω ὁ αἰδώς καί ὁ ὑπακοή · ὁ δέ ἀληθής δεσπότης οὐ ἐγώ μόνος , ἀλλά καί ὁ ἄνω δύναμις , μηδέ ὁ αὐτός ὁ ἡμέτερος σύνδουλος ἄξιος θεραπεία ; ἀνάκλεις εἰμί ἐγώ δυνατός δείκνυμι ὁ ὑμέτερος ὀφθαλμός ὁ ἐκεῖνος Ψυχή , καί ὁράω ἄν ῥυπάω , αὐχμόω , κατηχορμημένην , ταπεινόω καί ἀπαρρησίαστος . ὅσπερ γάρ ὁ βαλανεῖον οὐ ἀπολαύω σῶμα , αὐχμός , καί ῥύπος γέμω πολύς · οὗτος καί ψυχή μή διδασκαλία ἀπολαύω πνευματικός , πολύς ὁ ἁμάρτημα ἔχω περιχέω αὐτός ὁ κηλίς . ἀνάκλεις εἰμί δυνατός ἀναπτύσσω ὁ Καρδία ὁ ἀπολείπω ὁ θεῖος σύναξις · ἀνάκλεις εἰμί δυνατός σύ εἰς ὁ συνοράω αὐτός εἰσέρχομαι · καί τότε ὁράω ἄν καλῶς , ποσός τραυμασία γέμω , ὅσος ; ἄκανθα ἔχω . καθά γάρ ὁ γεωργικός οὐ ἀπολαύω χείρων γερούτης καί ὄλλυμι · οὗτος καί ψυχή πνευματικός οὐ ἀπολαύω διδασκαλία , ἄκανθα καί τρίβολος ἐκπέμπω . εἰμί γάρ ἐγώ ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα ὁ ὁ προφήτης καί ἀπόστολος μετέχω ἀκρόασις , καί συνεχῶς ἐπίδιος ὁ ἀπό ὁ θεῖον Γραφής ἐπθάδοντας ὁ ἡμέτερος πάθος , μόλις κατέχω θυμός , μόλις χαλινόω ὀργή , μόλις ἐκβάλλω τηκεδών φθόνος , μόλις καταπαύω ἐπιθυμία , μόλις καταστέλλω ὁ ἀναίσχυντος θηρίον · ἐκεῖνος ὁ μηδέποτε οὗτος ἀπολαύω ὁ λατρεία , μηδέ ὁ θεῖος ὑπακούω ὅς διδασκαλία , ποῖος ἐλπίς σωτηρία ἔχω ; ὅσπερ γάρ ὁ ὁ λιμήν ἐξέρχομαι , πανταχοῦ πλανάω , καί ὁ ὁ φάος ἀποστερέω πολύς προσπίπτω · οὗτος καί ὁ εἰς λήθη ἐμπίπτω ὁ φόβος ὁ θεός , φρονέω καί μέριμνα καί δοῦλος εκδίδω θνῄσκω . καί καθάπερ ἀντέχω ὁ θεός καί κατά ἐγώ εἰμί , ὁ λυπέω ἐκποδῶν γίγνομαι · οὕτως ἀφίστημι καί ἐπιπλανάομαι καί [ 493 ] ψυχή διακόπτω καί καρδία δύναμαι , καί ὁ λυπέω επεταιβαινω , ὥστε διά πᾶς δάκνω ὁ ῥᾴθυμος , σπουδαῖος ἐπανέρχομαι , ὅθεν ἐκπίπτω . παιδεύω γάρ σύ ὁ ἀποστασία σύ , φημί , καί ὁ κακία σύ ἐλέγχω σύ . ὅστις καί ὁ ἠγκαταλείψις ὁ θεός πρόνοια εἶδος εἰμί . ὅταν γάρ προνοίῳ καί χρηδομεις καταφρονέω , ἀφίημι μιχρω καί ἐγκαταλιμπάνω , ἵνα τότε ὁ ῥᾳθυμία ἐκβάλλω , σπουδαῖος ὁ ὀλίγωρος γίγνομαι . πολλός οἴομαι ὁ πρώην καταλιμπάνω ἐγώ , καί πρός ὁ θέατρον ὁ πλενοεις αυτομελω , πείρω σήμερον · καί ἀδουλέω τοῦτος οἶδα σαφῶς , ὥστε αὐτός ὁ ἱερός ἐκβάλλω πρόθυρον , οὐ ἵνα μένω ἐξω διηνεκής , ἀλλά ἵνα διορθόω ἐπανέρχομαι πάλιν . ἐπεί καί πατήρ παῖς σφάλλω ὁ οἰκίον ἐκβάλλω , καί ὁ τράπεζα ἀπείργω , οὐ ἵνα διαπαντός οὗτος ἐκπίπτω , ἀλλά ἵνα καί ἀγαθός ὁ νοῦθος οὗτος γίγνομαι , μετά