joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0791.4
Παρακαλῶ ὑμᾶς , ἀδελφοί , μὴ μόνον ἀπὸ τῶν πα-ρόντων περὶ τῆς τοῦ Θεοῦ ψυχίζεσθαι προνοίας , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν μελλόντων . Τὰ μὲν γὰρ παρόντα ἀγῶν ἐστι καὶ σκάμματα καὶ στάδιον · τὰ δὲ μέλλοντα , ἐπαθλα καὶ στέφανοι καὶ βραβεῖα . " Ὦστερ γοῦν τὸν ἀθλητὴν ἐν τῷ σκάμματι καὶ ἰδρῶτι καὶ κόπῳ καὶ θέρμῃ πολλῇ καὶ πόνῳ καὶ ταλαιπωρίᾳ μάχεσθαι δεῖ · οὕτω καὶ τὸν δίκαιον ἐνταῦθα πολλὰ ὑπομένειν χρή , καὶ φέρειν ἅπαντα γενναίως , εἰ μέλλει λαμπροὺς ἀποληφθῆναι τοὺς στεφάνους ἐκεῖ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος συνεχῆς ἡμῖν τὸν περὶ τῆς ἀναστάσεως κινεῖ λόγον , καθάπερ ἡκούσατε αὐτοῦ βοῶντος καὶ λέγοντος · " Πιστεύομεν γὰρ ὅτι ὁ ἐγείρας τὸν Κύριον , καὶ ἡμᾶς διὰ Ἰησοῦ ἐγείρει καὶ παραστήσει σὺν ὑμῖν . Διὸ οὖν ἐκκακοῦμεν , φησίν , μεγίστην παράκλησιν [ 752 ] ἔχοντες ἐν τοῖς ἀγῶσι , τὴν τῶν μελλόντων ἐλπίδα . Καὶ οὐκ εἶπε πρὸς αὐτούς , διό μὴ ἐκκακοῦτε , ἀλλὰ τί ; Διὸ οὐκ ἐκκακοῦμεν · δεῖνός καὶ ἐαυτὸν ἐν τοῖς ἀγῶσι δυνάμενος . " Ἀλλ' εἰ καὶ ὁ ἔξω ἡμῶν ἄνθρωπος διαφθείρεται , ἀλλ' ὁ δὲν ἀνακαινοῦται ἡμέρᾳ καὶ ἡμέρᾳ . Πῶς ἀνακαινοῦται ; Τῇ πίστει , τῇ ἐλπίδι , τῇ προθυμίᾳ , τῇ κατατολμῇ τῶν δεινῶν . " Ὅσοι γὰρ ἂν μυρία πάσχῃ τὸ σῶμα , τοσούτω χρηστότητος ἔχει πλεῖον ἡ ψυχή , καὶ λαμπρότερα γίνεται , καθάπερ χρυσίον πυρωμένου ἐπὶ πλέον . Καὶ ὅρα πῶς καθαίρει τὰ λυπηρὰ τοῦ παρόντος βίου . Τὸ γὰρ παρωνταῖα ἐλαφρὸν τῆς ὀλιγῶς , φησίν , καθ' ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν αἰώνιον βάρος δόξης καταργεῖται , μὴ σκοποῦντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα , ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα , εἰς τὴν ἐλπίδα τὴν πρᾶγμα κατακλείδας . Καὶ ὅπερ ἀλλοχοῦ ἔλεγεν , ὅτι Τῇ ἐλαύτῃ ἐσώθημεν · καὶ , " Ἐλαύς δὲ βλεπομένη , οὐκ ἐστιν ἐλπίς · τοῦτο καὶ ἐνταῦθα κατασκευάζων , τίθησι παράλληλα τὰ παὄντα τοῖς μέλλουσι , τὸ παρωνταῖα πρὸς τὸ αἰώνιον , τὸ ἐλαφρὸν πρὸς τὸ βαρύ , τὴν ὀλίγην πρὸς τὴν δόξαν . Καὶ οὐδὲ τοῦτο ἀρκεῖται , ἀλλὰ καὶ ἐτέρων εἴδησι λέγει , διπλασιάζων ταύτην , καὶ λέγων · Καθ' ὑπερβολὴν εἰς ὑπερβολὴν . Εἶτα καὶ τὸν τρόπον δείκνυσιν , εἰπὼν πῶς ἐλαφρὸν τῶν τοιούτων θλίψεων . Πῶς ; οὖν ἐλαφρόν ; Μὴ σκοποῦντων ἡμῶν τὰ βλεπόμενα , ἀλλὰ τὰ μὴ βλεπόμενα . Οὕτω καὶ τοῦτο κοῦφον τὸ παρὸν , κάτεισι μέγα τὸ μέλλον , ἂν τῶν ὁρωμένων ἀπέχωμεν ἐαυτούς . Τὰ γὰρ βλεπόμενα πρόσκαιρα · οὐκοῦν καὶ αἱ θλίψεις τοιαῦται · τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια · οὐκοῦν καὶ αἱ τιμῶναι τοιαῦται . Καὶ οὐκ εἶπε μόνον , αἱ θλίψεις τοιαῦται , ἀλλὰ , καὶ τὰ βλεπόμενα ἅπαντα , κἂν κλάσις ἢ , κἂν ἀνάπαυσις , ὥστε μηδὲ ἐκεῖθεν γαυνοῦσθαι , μηδὲ ἐντεῦθεν βαπτίζεσθαι . Διὰ τοῦτο οὐδὲ περὶ τῶν μελλόντων εἶπε , βασιλεία αἰώνιος , ἀλλὰ , Τὰ μὴ βλεπόμενα αἰώνια , κἂν βασιλεία , κἂν κλάσις ἢ πάλιν , ὥστε καὶ ἐκεῖθεν φοβηθῆναι , καὶ ἐντεῦθεν προτρέφεσθαι . Ἐπεὶ οὖν τὰ βλεπόμενα πρόσκαιρα , τὰ δὲ μὴ βλεπόμενα αἰώνια , πρὸς ἐκεῖνα βλέπωμεν , καὶ αἰώνια . Ποίαν γὰρ καὶ σχοῦμεν ἀπολογίαν , τὰ πρόσκαιρα ἀντὶ τῶν αἰωνίων αἰρούμενοι ; Εἰ γὰρ καὶ τὸ παρὸν τῷ , ἀλλ' οὐ διηνεκές · τὸ μέντοι ὀδυνηρὸν αὐτοῦ , διηνεκὲς καὶ ἀσύγγνωστον . Ποίαν γὰρ ἔχουσι ἀπολογίαν οἱ Πνεύματος ἁγίου καταξιωθέντες , καὶ τοιαύτης ἀπολαύσαντες δωρεᾶς , χαμαιζηλοὶ γινόμενοι , καὶ καταπίπτοντες εἰς τὴν γῆν ; Καὶ γὰρ πολλῶν ἀξιοὶ λέγοντων τὰ καταγέλαστα ταῦτα ῥήματα · ὅς μοι τὴν σήμερον , καὶ λάβε τὴν αὔριον . Εἰ μὲν γὰρ τοιαῦτα ἢ , φησίν , οἷα καὶ φατὶ , τὰ ἐκεῖ , ἐν ἀνθ' ἑνὸς γέγονεν · ἂν δὲ μηδὲν ὅλως ἢ , δύο ἀντ' ὀδόνος . Τὶ τῶν ῥημάτων τούτων παρανομότερον ; τί ληρωδέστερον ; " Ἡμεῖς περὶ οὐρανῶν διαλεγόμεθα καὶ τῶν ἀπορρήτων ἀγαθῶν ἐκείνων , καὶ σὺ τὰ τῶν ἱπποδρομίων ἡμῖν ἄγεις εἰς μέσον , καὶ οὐκ αἰσχύνῃ οὐδὲ ἐγκαλύπτῃ τοιαῦτα φθεγγόμενος , ὡς τῶν παραπαιδίων ἐστιν ; οὐκ ἐρυθρῆς οὕτω προσηλωμένος τοῖς παροῦσι ; οὐ παύσῃ παραφρονεῖν , καὶ ἐξεστηκώς , καὶ ἐν νοσήτῃ ληρῶν ; Καὶ τὸ μὲν " Ἑλληνες τοιαῦτα λέγειν , οὐδὲν θαυμαστόν · τὸ δὲ πιστοὺς ἀνθρώπους τοιαῦτα ληρεῖν , ποίαν ἂν ἔχοι συγγνώμην ; ὅλως γὰρ ὑποπτεύεις τὰς ἀθανάτους [ 753 ] ἐκείνας ἐλπίδας ; ὅλως νομίζεις ἀμφιβολα ταῦτα ; καὶ ποῦ ταῦτα δεῖα συγγνώμης ; " Ἀλλ' οὐχ ὁρᾷς τὰ ἐκεῖ ; Οὐδὲ γὰρ τὸν Θεὸν βλέπεις · ἄρα οὖν οὐχ ἡγήσῃ εἶναι Θεόν , ἐπειδὴ μὴ ὁρᾷς Θεόν ; Καὶ σφόδρα εἴη , φησίν . " Ἄν οὖν ἐρρήται τίς σε πάλιν , καὶ τίς ἦλθεν ἀπὸ τοῦ οὐρανοῦ , καὶ ταῦτα ἀπηγγείλας ; τί ἐρεῖς ; πῶθεν εἶσθα ὅτι ἐστι Θεός ; " Ἀπὸ τῶν ὁρωμένων , φησίν , ἀπὸ τῆς εὐταξίας τῆς ἐν πάσῃ τῇ κτίσει , ἀπὸ τοῦ πᾶσιν εἶναι τοῦτο κατάδηλον . Οὕτως οὖν καὶ τὸν περὶ κρίσεως δόγου λόγον . Πῶς , φησίν ; " Ἐρήσωμαί σε , σὺ δὲ μοι ἀπόκριαι . Δικαῖος ἐστιν αὐτὸς ὁ Θεός , καὶ τὰ καὶ' ἀξίαν ἀπονέμει ἐκάστῳ , ἢ τοῦναντίον , τοὺς μὲν ἀδίκους βούλεται εἰσημερῆσαι καὶ τρυφῆν , τοὺς δὲ ἀγαθοὺς ἐν τοῖς ἐναντίοις εἶναι ; Οὐδαμῶς , φησίν · οὐδὲ γὰρ ἄνθρωπος τοῦτο πάθος . Ποῦ οὖν οἱ καλῶς ἐνταῦθα πράξαντες τῶν ἀγαθῶν ἀπολαύσονται ; ποῦ δὲ οἱ πονηροὶ τῶν ἐναντίων , εἰ μὴ μέλλει τις μετὰ ταύτης ζωῆς καὶ ἀντίδοσις εἶναι ; " Ὅρᾷς , ὅτι ἐν ἀνθ' ἑνὸς , καὶ σχ' ἑνὸς ἀνθ' ἑνός ; μᾶλλον δὲ δύο ἀντ' ὀδόνος ἐσται τοῦ ; δικαίως , τοῦ ; δὲ ἀμαρτωλοῖς καὶ ἐνταῦθα τρω -
Lemmas: παρακαλέω σύ , ἀδελφός , μή μόνος ἀπό ὁ πάρειμι περί ὁ ὁ Θεός ψυχίζω πρόνοια , ἀλλά καί ἀπό ὁ μέλλω . ὁ μέν γάρ πάρειμι ἄγος εἰμί καί σκάμμα καί στάδιον · ὁ δέ μέλλω , ἔπαθλον καί στέφανος καί βραβεῖον . " Ὅστερ γοῦν ὁ ἀθλητής ἐν ὁ σκάμμα καί ἱδρώς καί κόπος καί θέρμη πολύς καί πόνος καί ταλαιπωρία μάχομαι δεῖ · οὗτος καί ὁ Δίκαιος ἐνταῦθα πολύς ὑπομένω χρή , καί φέρω ἅπας γενναῖος , εἰμί μέλλω λαμπρός ἀπολαμβάνω ὁ στέφανος ἐκεῖ . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος συνεχής ἐγώ ὁ περί ὁ ἀνάστασις κινέω λόγος , καθάπερ ἀκούω αὐτός βοῦς καί λέγω · " πιστεύω γάρ ὅτι ὁ ἐγείρω ὁ κύριος , καί ἐγώ διά Ἰησοῦς ἐγείρω καί παρίστημι σύν σύ . Διὸ οὖν ἐκκακέω , φημί , μέγας παράκλησις [ 752 ] ἔχω ἐν ὁ ἀγών , ὁ ὁ μέλλω ἐλπίς . καί οὐ εἶπον πρός αὐτός , διό μή κακόω , ἀλλά τίς ; Διὸ οὐ ἐκκακέω · δεῖνα καί ἑαυτοῦ ἐν ὁ ἀγών δύναμαι . " ἀλλά εἰμί καί ὁ ἔξω ἐγώ ἄνθρωπος διαφθείρω , ἀλλά ὁ δέν ἀνακαινόω ἡμέρα καί ἡμέρα . Πῶς ἀνακαινόω ; ὁ πίστις , ὁ ἐλπίς , ὁ προθυμία , ὁ κατατολμάω ὁ δεινός . " ὅσος γάρ εἄν μυρίος πάσχω ὁ σῶμα , τοσοῦτος χρηστότης ἔχω πλείων ὁ ψυχή , καί λαμπρός γίγνομαι , καθάπερ χρυσίον Πυρωμένου ἐπί πλέω . καί ὁράω πῶς καθαίρω ὁ λυπηρός ὁ πάρειμι βίος . ὁ γάρ παρωνταῖα ἐλαφρός ὁ ὀλίγος , φημί , κατά ὑπερβολή εἰς ὑπερβολή αἰώνιος βάρος δόξα καταργέω , μή σκοπέω ἐγώ ὁ βλέπω , ἀλλά ὁ μή βλέπω , εἰς ὁ ἐλπίς ὁ πρᾶγμα κατακλείδα . καί ὅσπερ αλλοχοω λέγω , ὅτι ὁ ἐλαύτῃ σῴζω · καί , " Ἐλαύς δέ βλέπω , οὐ εἰμί ἐλπίς · οὗτος καί ἐνταῦθα κατασκευάζω , τίθημι παράλληλος ὁ παίω ὁ μέλλω , ὁ παρωνταῖα πρός ὁ αἰώνιος , ὁ ἐλαφρός πρός ὁ βαρύς , ὁ ὀλίγος πρός ὁ δόξα . καί οὐδέ οὗτος ἀρκέω , ἀλλά καί ἕτερος εἴδησις λέγω , διπλασιάζω οὗτος , καί λέγω · κατά ὑπερβολή εἰς ὑπερβολή . εἶτα καί ὁ τρόπος δείκνυμι , εἶπον πῶς ἐλαφρός ὁ τοιοῦτος θλῖψις . Πῶς ; οὖν ἐλαφρός ; μή σκοπέω ἐγώ ὁ βλέπω , ἀλλά ὁ μή βλέπω . οὕτως καί οὗτος κοῦφος ὁ πάρειμι , κατέρχομαι μέγας ὁ μέλλω , εἄν ὁ ὁράω ἀπέχω ἑαυτοῦ . ὁ γάρ βλέπω πρόσκαιρος · οὐκοῦν καί ὁ θλῖψις τοιοῦτος · ὁ δέ μή βλέπω αἰώνιος · οὐκοῦν καί ὁ τιμάω τοιοῦτος . καί οὐ εἶπον μόνος , ὁ θλῖψις τοιοῦτος , ἀλλά , καί ὁ βλέπω ἅπας , κἀν κλάσις ἢ , κἀν ἀνάπαυσις , ὥστε μηδέ ἐκεῖθεν γαυνουω , μηδέ ἐντεῦθεν βαπτίζω . Ζεύς οὗτος οὐδέ περί ὁ μέλλω εἶπον , βασίλειος αἰώνιος , ἀλλά , ὁ μή βλέπω αἰώνιος , κἀν βασίλειος , κἀν κλάσις ἢ πάλιν , ὥστε καί ἐκεῖθεν φοβέω , καί ἐντεῦθεν προτρέφω . ἐπεί οὖν ὁ βλέπω πρόσκαιρος , ὁ δέ μή βλέπω αἰώνιος , πρός ἐκεῖνος βλέπω , καί αἰώνιος . Ποίας γάρ καί ἔχω ἀπολογία , ὁ πρόσκαιρος ἀντί ὁ αἰώνιος αἰρέομαι ; εἰμί γάρ καί ὁ πάρειμι ὁ , ἀλλά οὖον διηνεκής · ὁ μέντοι ὀδυνηρός αὐτός , διηνεκής καί ἀσύγγνωστος . Ποίας γάρ ἔχω ἀπολογία ὁ πνεῦμα ἅγιος καταξιόω , καί τοιοῦτος ἀπολαύω δωρεά , χαμαίζηλος γίγνομαι , καί καταπίπτω εἰς ὁ γῆ ; καί γάρ πολύς ἀξιόω λέγω ὁ καταγέλαστος οὗτος ῥῆμα · ὅς ἐγώ ὁ σήμερον , καί λαμβάνω ὁ αὔριον . εἰμί μέν γάρ τοιοῦτος ἢ , φημί , οἷος καί φημί , ὁ ἐκεῖ , ἐν ἀντί εἷς γίγνομαι · εἄν δέ μηδείς ὅλως ἢ , δύο ἀντί ὀδόνος . τίς ὁ ῥῆμα οὗτος παρανόμος ; τίς ληρώδης ; " ἐγώ περί οὐρανός διαλέγω καί ὁ ἀπόρρητος ἀγαθός ἐκεῖνος , καί σύ ὁ ὁ ιππόδρομος ἐγώ ἄγω εἰς μέσος , καί οὐ αἰσχύνη οὐδέ ἐγκαλύπτω τοιοῦτος φθέγγομαι , ὡς ὁ παραπαίδι εἰμί ; οὐ ἐρυθρός οὗτος προσηλόω ὁ πάρειμι ; οὖον παύω παραφρονέω , καί ἐξίστημι , καί ἐν νοστέω ληρέω ; καί ὁ μέν " Ἕλλην τοιοῦτος λέγω , οὐδείς θαυμαστός · ὁ δέ πιστός ἄνθρωπος τοιοῦτος ληρέω , ποῖος εἄν ἔχω συγγνώμη ; ὅλως γάρ ὑποπτεύω ὁ ἀθάνατος [ 753 ] ἐκεῖνος ἐλπίς ; ὅλως νομίζω ἀμφίβολος οὗτος ; καί ποῦ οὗτος δεία συγγνώμη ; " ἀλλά οὐ ὁράω ὁ ἐκεῖ ; οὐδέ γάρ ὁ θεός βλέπω · ἄρα οὖν οὐ ἡγέομαι εἰμί Θεός , ἐπεί μή ὁράω Θεός ; καί σφόδρα εἰμί , φημί . " ἄν οὖν ἔρρω τίς σύ πάλιν , καί τίς ἔρχομαι ἀπό ὁ οὐρανός , καί οὗτος ἀπαγγέλλω ; τίς εἴρω ; πίνω εἶμι ὅτι εἰμί Θεός ; " ἀπό ὁ ὁράω , φημί , ἀπό ὁ εὐταξία ὁ ἐν πᾶς ὁ κτίζω , ἀπό ὁ πᾶς εἰμί οὗτος κατάδηλος . οὕτως οὖν καί ὁ περί κρίσις Δόγου λόγος . Πῶς , φημί ; " ἔρομαι σύ , σύ δέ ἐγώ ἀποκρίνω . Δίκαιος εἰμί αὐτός ὁ Θεός , καί ὁ καὶι ἄξιος ἀπονέμω ἕκαστος , ἢ τουναντίον , ὁ μέν ἄδικος βούλομαι εἰσημερῆσαι καί τρυφή , ὁ δέ ἀγαθός ἐν ὁ ἐναντίος εἰμί ; οὐδαμός , φημί · οὐδέ γάρ ἄνθρωπος οὗτος πάθος . πός οὖν ὁ καλῶς ἐνταῦθα πράσσω ὁ ἀγαθός ἀπολαύω ; ποῦ δέ ὁ πονηρός ὁ ἐναντίος , εἰμί μή μέλλω τις μετά οὗτος ζωή καί Ἀντίδοσις εἰμί ; " ὁράω , ὅτι ἐν ἀντί εἷς , καί ἔχω εἷς ἀντί εἷς ; μᾶλλον δέ δύο ἀντί ὀδόνος εἰμαι ὁ ; δικαίως , ὁ ; δέ ἀμαρτωλός καί ἐνταῦθα Τρώς -