joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0476.2
ἑτέρου λύπην · οὐ γὰρ ἵνα κατ' ἀλλήλων συνταττώμεθα , διδάσκαλοι ἡμῖν ἐδόθησαν , ἀλλ' ἵνα πάντες ἀλλήλους συνταττώμεθα . Διὰ τί εἰς εἰ ; διὰ τί οὐκ ἐργάζῃ πολλούς ; διὰ τί μὴ γίνῃ θηριοῦχος γάταγες ; διὰ τί μὴ κατασκευάζεις φίλαιν τὸ μέγιστον τῆς ἀρετῆς ἐγκαύμιον ; Ὡσπερ γὰρ τὸ ἐν συνθέσει εἶναι κακοῦς μᾶλλον παροξύνει τὸν θεόν , οὕτως τὸ ἐν ὁμοψυχία εἶναι ἀγαθούς μᾶλλον εὐφραίνει . Μὴ γίνου μετὰ πολλῶν ἐπὶ κακία · κατασκευάσόν σοι φίλους πρὸ τῶν εἰκόνων , πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων . Εἰ δειρνοποιὸς υἱὸς θεοῦ , καὶ ὁ φίλος κατασκευάζων πῶς μᾶλλον ; εἰ ὁ καταλλάττων μόνον , υἱὸς θεοῦ καλεῖται , ὁ τοὺς καταλλαγτομένους φίλους ποιῶν , τίνος οὐκ ἔσται ἄξιος ; Εἰ γὰρ ὁ μὲν διδάσκων ἐχθροὺς ἡμᾶς χελύει · πᾶσι γίνεσθαι , ὁ δὲ θεὸς ἀσπάζεσθαι καὶ φιλεῖν · ὁ μὲν τὸ πικρὸν καὶ τὴν πλινθέδα προσηλώσας ( τοῦτο γὰρ ἐστιν ὁ πλούτος ) , οὐδὲ τὰς νύκτας ἀφήνιν ἀναπνεῦσαι μικρόν · ὁ δὲ τῆς μὲν παριτῆς ταύτης · καὶ ἀνοήτου φροντίδος ἀφήσει , καλεῖν δὲ συνάγει τοὺς θησαυροὺς ἐν τοῖς οὐρανοῖς , οὐχ ἐκ τῆς εἰς ἑτέρους ἀδικίας , ἀλλ' ἐκ τῆς οἰκείας δικαιοσύνης · κάλειν μετὰ τοὺς πολλοὺς ἰδρώτας καὶ τλαιπυρίας · ὁ μόνον οὐ δύναται προστιναὶ κολάζομεν · ἡμῖν ἐκεῖ , καὶ κακῶς πάσχουσι διὰ τοὺς αὐτοῦ νόμους , ἀλλὰ καὶ ἐπαινεῖν τὴν φλόγα · οὗτος δὲ καὶ ποτήριον ἡμῖν ἐπιτάξας δοῦναι ψυχῶν , οὐδὲ τοῦτού τὸν μισθὸν καὶ τὴν ἀμοιβὴν ἀφήσιν ἡμᾶς ἀπολέσαι ποτέ , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς ἀντιβίβλου τῆς δωρείας · πῶς οὐκ ἐσχάτης ἀνοδίας , τὸν οὕτω προσνην δεσποτεῖν καὶ τοσούτων γέμοντα ἀγαθῶν [ 457 ] μὴ φιλοῦντας , ἀγαρίστου καὶ ἀγνώμου δουλείας τυφάμεν , καὶ οὐδὲν οὔτε ἐνταῦθα οὔτε ἔχει δυναμένην τοὺς πειθομένους αὐτῷ καὶ προσήκοντας ὠφελεῖν ; Μὴ οὖν δυσχεράνῃς τοῖς εἰρημένοις · καὶ γὰρ ἐγὼ τὸν φιλουμένά με , οὐχ ὅταν ἐπαινῇ με μόνον , ἀλλὰ καὶ ὅταν ἐγκαλῇ διορθοῦσθαι , τότε φαίνω ἂν μάλιστα με φιλεῖν . Τὸ μὲν γὰρ ἀπλῶς πάντα ἐπαινεῖν , καὶ τὰ καλῶς ἔχοντα καὶ τὰ μὴ καλῶς , οὐκέτι φιλοῦντος , ἀλλ' ὀπατευόντος καὶ εἰρωνεῦν · τὸ δὲ ἐπαιρεῖν μὲν , ἂν τι τῶν δεόντων γίνηται , ἐγκαλεῖν δὲ , ἂν τι διπαρατῇται , τοῦτο φίλου καὶ κηδεμόνος ἐστίν . Τὸν μὲν οὖν ἐχθρὸν οὐδὲ ἐπαινοῦντα δέχομαι , τὸν δὲ φίλον καὶ ἐγκλοῦντα προσέμαι · ἐκεῖνος κἂν φιλῇ με , ἐχθρὸς ἐστιν · οὗτος κἂν τραυματίζῃ με , ποθεινός ἐστιν · Ἀξιωποτότερα γὰρ , φησὶ τραῦμα φίλου , ἢ ἐκνοσία φίλματα ἐχθροῦ . Ὁ μὲν γὰρ κἂν δικαίως κἂν ἀδίκως ἐγκαλῇ , οὐχ ὀνειδίζει , ἀλλὰ διορθῶσαι βουλόμενος τοῦτο ποιεῖ · ὁ δὲ κἂν δικαίως ἐγκαλῇ , οὐχὶ διορθοῦσαι , ἀλλ' ἐκπομπεύσαι μᾶλλον σπουδάζων τοὺς ἐλέγχους ἐπάγει . Ὡστε οὐδὲν ὁμοιολας ἴσον , ἀγαπητοί · ὁ γὰρ εἰς πολλοὺς ἐστιν οὕτως . Ἄν γὰρ ὁμόψυχον ὡς δύο ἢ δέκα , εὐχετὲς ἐστὶν ὁ εἰς , εἰλὰ δεκαπλασίως ἐκαστος αὐτῶν γίνεται · καὶ εὐθρεῖς ἐν τοῖς δέκα τὸν ἕνα , καὶ ἐν τῷ ἑνὶ τοὺς δέκα · κἂν ἐχθρὸν ἔχωσιν , ὁ τῷ ἑνὶ προσβαλὼν , ὡς τοῖς δέκα προσβαλὼν , οὕτως ἀλίσκεται . Ἱπόρησεν ὁ εἰς , ἀλλ' οὐκ ἔστιν ἐν ἀπορίᾳ · τῷ γὰρ μείζονι μέρει τὸ ἀποροῦν συνοιάζεται . Ἓκαστος τούτων εἴκοσι χεῖρας ἔχει καὶ εἴκοσιν ὀφθαλμοὺς καὶ πόδας τοσούτους , καὶ ψυχὴ ἔχει δέκα · οὐ γὰρ τοῖς ἑαυτοῦ μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς ἐκείνων ἐργάζεται πάντα . Εἰ δὲ καὶ ἐκαστὸν γένοιτο , τὸ αὐτὸ ἔσται πάλιν . Ὁ αὐτὸς καὶ ἐν Παρισίᾳ καὶ ἐν Ῥώμῃ δύναται εἶναι , καὶ ὅπερ ἡ φύσις οὐ δύναται , ἔργωσιν ἢ τῆς ἀγάπης δύναμις . Ἐὰν οὖν χιλίους ἔχῃ φίλους ἢ διαχίλιους , ἐννόησον πού πάλιν διαρβήσεται τὰ τῆς δυνάμεως . Τὸ γὰρ θαυμαστὸν τοῦτο ἐστι , τὸ χιλιοστέν
Lemmas: ἕτερος λύπη · οὖον γάρ ἵνα κατά ἀλλήλων συντάσσω , διδάσκαλος ἐγώ δίδωμι , ἀλλά ἵνα πᾶς ἀλλήλων συντάσσω . Ζεύς τίς εἰς εἰμί ; διά τίς οὐ ἐργάζομαι πολύς ; διά τίς μή γίγνομαι θηριοῦχος γάταγες ; διά τίς μή κατασκευάζω φίλος ὁ μέγας ὁ ἀρετή ἐγκαύμιον ; ὡς γάρ ὁ ἐν σύνθεσις εἰμί Κακοῦς μᾶλλον παροξύνω ὁ θεός , οὕτως ὁ ἐν ὁμοψυχία εἰμί ἀγαθός μᾶλλον εὐφραίνω . μή γίγνομαι μετά πολύς ἐπί κακία · κατασκευάζω σύ φίλος πρό ὁ εἰκών , πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω . εἰμί δειρνοποιὸς υἱός θεός , καί ὁ φίλος κατασκευάζω πῶς μᾶλλον ; εἰμί ὁ καταλλάσσω μόνος , υἱός θεός καλέω , ὁ ὁ καταλλάσσω φίλος ποιέω , τίς οὐ εἰμί ἄξιος ; εἰμί γάρ ὁ μέν διδάσκω ἐχθρός ἐγώ χέλυς · πᾶς γίγνομαι , ὁ δέ θεός ἀσπάζομαι καί φιλέω · ὁ μέν ὁ πικρός καί ὁ πλινθέδα προσηλόω ( οὗτος γάρ εἰμί ὁ πλούτος ) , οὐδέ ὁ νύξ ἀφήνιν ἀναπνέω μικρός · ὁ δέ ὁ μέν παριτός οὗτος · καί ἀνόητος φροντίς ἀφίημι , καλέω δέ συνάγω ὁ θησαυρός ἐν ὁ οὐρανός , οὐ ἐκ ὁ εἰς ἕτερος ἀδικία , ἀλλά ἐκ ὁ οἰκεῖος δικαιοσύνη · καλέω μετά ὁ πολύς ἱδρώς καί τλαιπυρια · ὁ μόνος οὖον δύναμαι προστιναὶ κολάζω · ἐγώ ἐκεῖ , καί κακῶς πάσχω διά ὁ αὐτός νόμος , ἀλλά καί ἐπαινέω ὁ φλόξ · οὗτος δέ καί ποτήριον ἐγώ ἐπιτάσσω δίδωμι Ψυχή , οὐδέ οὗτος ὁ μισθός καί ὁ ἀμοιβή ἀφίημι ἐγώ ἀπόλλυμι ποτός , ἀλλά μετά πολύς αντιβιβλος ὁ δωρεά · πῶς οὐ ἔσχατος ἀνοδία , ὁ οὗτος προσνέω δεσποτέω καί τοσοῦτος γέμω ἀγαθός [ 457 ] μή φιλέω , ἀγάριστος καί άγνωμος δουλεία τύφω , καί οὐδείς οὔτε ἐνταῦθα οὔτε ἔχω δύναμαι ὁ πείθω αὐτός καί προσήκω ὠφελέω ; μή οὖν δυσχεραίνω ὁ εἴρω · καί γάρ ἐγώ ὁ Φιλουμένα ἐγώ , οὐ ὅταν ἐπαινέω ἐγώ μόνος , ἀλλά καί ὅταν ἐγκαλέω διορθόω , τότε φαίνω εἄν μάλιστα ἐγώ φιλέω . ὁ μέν γάρ ἀπλόος πᾶς ἐπαινέω , καί ὁ καλῶς ἔχω καί ὁ μή καλῶς , οὐκέτι φιλέω , ἀλλά οπατευειμι καί εἰρωνεῦν · ὁ δέ ἐπαίρω μέν , εἄν τίς ὁ δήω γίγνομαι , ἐγκαλέω δέ , εἄν τίς διπαρατῇται , οὗτος φίλος καί κηδεμών εἰμί . ὁ μέν οὖν ἐχθρός οὐδέ ἐπαινέω δέχομαι , ὁ δέ φίλος καί ἐγκλάω πρόσειμι · ἐκεῖνος κἀν φιλέω ἐγώ , ἐχθρός εἰμί · οὗτος κἀν τραυματίζω ἐγώ , ποθεινός εἰμί · αξιωποτοτερας γάρ , φημί τραῦμα φίλος , ἢ εκνοθεος φίλματα ἐχθρός . ὁ μέν γάρ κἀν δικαίως κἀν ἄδικος ἐγκαλέω , οὐ ὀνειδίζω , ἀλλά διορθόω βούλομαι οὗτος ποιέω · ὁ δέ κἀν δικαίως ἐγκαλέω , οὐ διορθόω , ἀλλά ἐκπομπεύω μᾶλλον σπουδάζω ὁ ἔλεγχος ἐπάγω . ὡστε οὐδείς ομοιολος ἴσος , ἀγαπητός · ὁ γάρ εἰς πολύς εἰμί οὕτως . ἄν γάρ ὁμόψυχος ὡς δύο ἢ δέκα , ευχέτης εἰμί ὁ εἰς , εἵλη δεκαπλάσιος ἕκαστος αὐτός γίγνομαι · καί εὐθρεῖς ἐν ὁ δέκα ὁ εἷς , καί ἐν ὁ εἷς ὁ δέκα · κἀν ἐχθρός ἔχω , ὁ ὁ εἷς προσβάλλω , ὡς ὁ δέκα προσβάλλω , οὕτως ἁλίσκομαι . Ἱπόρησεν ὁ εἰς , ἀλλά οὐ εἰμί ἐν ἀπορία · ὁ γάρ μείζων μέρος ὁ ἀπορέω συνοιαζομαι . ἕκαστος οὗτος εἴκοσι χείρ ἔχω καί εἴκοσι ὀφθαλμός καί πούς τοσοῦτος , καί ψυχή ἔχω δέκα · οὖον γάρ ὁ ἑαυτοῦ μόνος , ἀλλά καί ὁ ἐκεῖνος ἐργάζομαι πᾶς . εἰμί δέ καί ἕκαστος γίγνομαι , ὁ αὐτός εἰμί πάλιν . ὁ αὐτός καί ἐν Παρίσια καί ἐν Ῥώμη δύναμαι εἰμί , καί ὅσπερ ὁ φύσις οὖον δύναμαι , ἔργω ἢ ὁ ἀγάπη δύναμις . ἐάν οὖν χίλιοι ἔχω φίλος ἢ διαχίλιους , ἐννοέω πού πάλιν διαρβήσεται ὁ ὁ δύναμις . ὁ γάρ θαυμαστός οὗτος εἰμί , ὁ χιλιοστός