joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0591.2
Τί δὲ ὠφέλησεν ὁ ταλαίπωρος ἐκ τῆς καὶ ἄθλιος , τοσαῦτα ἐπιπολεύσας ; οὐχὶ καὶ τῆς βασιλείας ἐξτασθε , καὶ ἐλευθὸν ὑπὸ τὴν θάνατον μετὰ τού παιδός , καὶ παρὰ πάντων κατηγορεῖται ; καὶ τὸ δὴ χαλεπότερον , τὰς ἀδανάτους ἐκδύεται νῦν τιμωρίας . Ὅταν οὖν τὴν ἐχθρὸν ἴδης τὸν σόν , ἢ καὶ εἰς νοῦν λάβης , μὴ τοῦτο λέγε , ὅτι Τὰ καὶ τὰ ἐπαθον , τὰ καὶ τὰ ἠκούσα . καὶ τὸν θυμὸν διὰ τούτων ἀνάβης , καὶ τὴν φλεγμονὴν εἰς ὕχον ἐπάρας μεῖζονα · ἀλλὰ ὅσα μὲν ἠκούσας καὶ ἐπαθες λυπηρά , πάντα ἐπιλανθάνου · εἰ δὲ καὶ ἀναμνησθῆς , τῷ διαβόλῳ ταῦτα λογίζου · σὺλλέγε δὲ εἰ τί σοι χρηστὸν εἶπε πώποτε καὶ ἐποίησε , καὶ ταχέως καταλύσεις τὴν ἐχθραν . Κἂν ἐγκαλῇ καὶ διαλέγεται μέλλης , πρῶτον τὸ πάθος ἐκβάλων , καὶ τὸν θυμὸν σβέσας , οὕτως · Ἐλεγὲ καὶ εἰδύνας ἀπαίτει , καὶ δυνήση περιγενέσθαι βραδύς . Θυμούμενοι γὰρ οὔτε εἰπεῖν οὔτε ἀκούσαι τι δυνούμεθα ὑγιές · ἀπαλλαγέντες δὲ τοῦ πάθους , οὔτε αὐτὸ βήμα ποτε ἐξοίσωμεν τραχύ , οὔτε ἀκούσαντες οὕτως ἀκούσομεθα . Οὐ γὰρ οὕτως ἡ τῶν λεγομένων φύσις , ὡς ἡ τῆς ἐχθρᾶς προληψὶς ἡμᾶς ἀγριούσ εἴωθε . Καθάπερ γὰρ νυκτὸς πειρούσης , οὐδὲ παρόντα πολλάκις ἐπιγινώσκομεν φίλον , ἡμέρα δὲ γενομένης καὶ πόρρωθεν αὐτὸν ὁρῶντες γνωρίζομεν · οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ἐχθρᾶς συμβαίνειν εἴωθεν · ἔως μὲν ἂν ὕμεν ἀδύως πρὸς ἀλλήλους ἔχοντες , καὶ φωνὴς ἑτέρου ἀκούομεν , καὶ ὀψὶν μετὰ διεφθαρμένης βλέπομεν γνώμης · ἐπειδὰν δὲ ἀποδώμεθα τὴν ὀργὴν , ἢ πρὸ τούτου πολεμὶα ὄψις καὶ ἄκοη , ποδενὴν καὶ ἐπιχαρὲς φαίνεται . Ὅταν δὲ ἀντιδῇς σε ὁ ἐχθρὸς · ἁμαρτίαν δὲ σαυτῷ συνοιδας , σὺ δὲ ἀκούσας ἐκείνου μὴ ὑβρίσης · στενάζης δὲ πικρῶν , καὶ τὸν Θεὸν παρακαλέσης , ἐθέλως ἀπόθου τὴν ἁμαρτίαν ἅπασαν . Καὶ ἵνα μὴ νομίζης ἡμᾶς ἀπλῶς σε ψυχαγωγεῖν , ἀπὸ τῶν ὁσίων Γραφῶν τὴν μαρτυρίαν παρέξομεν . Φαρισσαῖος τις ἦν καὶ τελώνης , ὁ μὲν εἰς ἐγχατὴν κακίαν ἐληλακώς , ὁ δὲ δικαιοσύνης ἐπιμελόμενος · καὶ ἀνῆλθον ἀμφότεροι εἰς τὸ ἱερὸν προσευξάσθαι . Εἶτα ἐκεῖνος στέλες ἔλεγεν , Ὁ Θεός , εὐχαριστῶ σοι , ὅτι οὐκ εἰμὶ ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων , ἄρπαγες , πλεονέκται , ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης . Ὁ δὲ τελώνης πρὸς γων ἑστώς , οὐχ ἀνθόρμησεν , οὐχ ἀντελοιδόρησεν , οὐχ ἐπὶ τι τῶν ψυχρῶν ῥημάτων , ἂ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἀλλήλους πλύνοντες λέγομεν , ἀλλὰ πικρῶν στενάζας , καὶ πατάξας τὸ στήθος , τοῦτο [ 551 ] μόνον εἶπεν · Ὁ Θεός , Ἰλάσθητι μοι τῷ ἁμαρτωλῷ · καὶ κατήλθε δεξικκιωμένος . Εἶδες τάχος ; κατεδέξατο ἐνεδος , καὶ ἀπενέφιστο ὄνειδος · ἐπέγνω τὰ ἁμαρτήματα . καὶ ἀπἐθετο τὰ ἁμαρτήματα , καὶ ἡ κατηγορία τῆς ἁμαρτίας γέγονεν ἀναίρεσις τῆς ἁμαρτίας , καὶ ὁ ἐχθρὸς ἄκων εὐεργέτης καθίσταται . Ἄρα τί τούτου γένοιτ’ ἂν μακαριώτερον ; τί δὲ εὐκολώτερον πρὸς ἁμαρτημάτων ἀπαλλαγὴν ; πῶς γὰρ ἴδει καμεῖν τὸν τελώνην , νησταύοντα , ἀγρυπνοῦντα , χαμευνούντα , τὰ ὄντα τεῖς δεομένοις παρέχοντα , ἐν σποδῷ καὶ σάκκῳ καθημένον ἐν πολλῷ τῷ χρόνῳ , ὥστε δυνήσθαι τὰ ἁμαρτήματα
Lemmas: τις δέ ὠφελέω ὁ ταλαίπωρος ἐκ ὁ καί ἄθλιος , τοσοῦτος ἐπιπολεύω ; οὐ καί ὁ βασίλεια ἐξετάζω , καί ἐλεύθω ὑπό ὁ θάνατος μετά ὅς παῖς , καί παρά πᾶς κατηγορέω ; καί ὁ δή χαλεπός , ὁ ἀδανάτους ἐκδύω νῦν τιμωρία . ὅταν οὖν ὁ ἐχθρός ἴδη ὁ σός , ἢ καί εἰς νόος λαμβάνω , μή οὗτος λέγω , ὅτι ὁ καί ὁ πάσχω , ὁ καί ὁ ἥκω . καί ὁ θυμός διά οὗτος Ανάβης , καί ὁ φλεγμονή εἰς ὕχον ἐπαίρω μείζων · ἀλλά ὅσος μέν ἥκω καί πάσχω λυπηρός , πᾶς ἐπιλανθάνομαι · εἰμί δέ καί ἀναμιμνήσκω , ὁ διάβολος οὗτος λογίζομαι · συλλέγω δέ εἰμί τίς σύ χρηστός εἶπον πώποτε καί ποιέω , καί ταχέως καταλύω ὁ ἐχθρός . κἀν ἐγκαλέω καί διαλέγω μέλλω , πρῶτος ὁ πάθος ἐκβάλλω , καί ὁ θυμός σβέννυμι , οὕτως · ἐγλλυμ́ καί δύο ἀπαιτέω , καί δύναμαι περιγίγνομαι βραδύς . θυμόω γάρ οὔτε εἶπον οὔτε ἀκούω τίς δύναμαι ὑγιής · ἀπαλλάσσω δέ ὁ πάθος , οὔτε αὐτός βήμα ποτός ἐξοίσω τραχύς , οὔτε ἀκούω οὕτως ἀκούω . οὖον γάρ οὕτως ὁ ὁ λέγω φύσις , ὡς ὁ ὁ ἐχθρός πρόληψις ἐγώ ἄγριος εἴωθα . καθά γάρ νύξ πείρω , οὐδέ πάρειμι πολλάκις ἐπιγιγνώσκω φίλος , ἡμέρα δέ γίγνομαι καί πόρρωθεν αὐτός ὁράω γνωρίζω · οὗτος καί ἐπί ὁ ἐχθρός συμβαίνω εἴωθα · ἔως μέν εἄν ὑμήν ἀδύως πρός ἀλλήλων ἔχω , καί φωνή ἕτερος ἀκούω , καί ὄψ μετά διαφθείρω βλέπω γνώμη · ἐπειδάν δέ πωλέω ὁ ὀργή , ἢ πρό οὗτος πολέμιος ὄψις καί ἀκοή , ποδενὴν καί ἐπιχαρής φαίνω . ὅταν δέ ἀντιδέω σύ ὁ ἐχθρός · ἁμαρτία δέ σεαυτοῦ σύνοιδα , σύ δέ ἀκούω ἐκεῖνος μή ὑβρίζω · στενάζω δέ πικρός , καί ὁ θεός παρακαλέω , ἐθέλω ἀποτίθημι ὁ ἁμαρτία ἅπας . καί ἵνα μή νομίζω ἐγώ ἀπλόος σύ ψυχαγωγέω , ἀπό ὁ ὅσιος Γραφής ὁ μαρτυρία παρέχω . Φαρισσαῖος τις εἰμί καί τελώνης , ὁ μέν εἰς ἐγχατὴν κακία ἐλαύνω , ὁ δέ δικαιοσύνη ἐπιμελέομαι · καί ἀνέρχομαι ἀμφότερος εἰς ὁ ἱερόν προσεύχομαι . εἶτα ἐκεῖνος στέλα λέγω , ὁ Θεός , εὐχαριστέω σύ , ὅτι οὐ εἰμί ὡς ὁ λοιπός ὁ ἄνθρωπος , ἅρπαξ , πλεονέκτης , ἢ καί ὡς οὗτος ὁ τελώνης . ὁ δέ τελώνης πρός γῆ ἵστημι , οὐ ἀνθορμέω , οὐ ἀντιλοιδορέω , οὐ ἐπί τίς ὁ ψυχρός ῥῆμα , ὅς κατά ἕκαστος ἡμέρα ἀλλήλων πλύνω λέγω , ἀλλά πικρός στενάζω , καί πατάσσω ὁ στήθος , οὗτος [ 551 ] μόνος εἶπον · ὁ Θεός , ἱλάσκομαι ἐγώ ὁ ἁμαρτωλός · καί κατέρχομαι δεξικκιωμένος . εἶδον τάχος ; καταδέχομαι ἐνδίδωμι , καί ἀποφέρω ὄνειδος · ἐπιγιγνώσκω ὁ ἁμάρτημα . καί ἀποτίθημι ὁ ἁμάρτημα , καί ὁ κατηγορία ὁ ἁμαρτία γίγνομαι ἀναίρεσις ὁ ἁμαρτία , καί ὁ ἐχθρός ἄκων εὐεργέτης καθίστημι . ἄρας τίς οὗτος γίγνομαι εἄν μακάριος ; τίς δέ εὔκολος πρός ἁμάρτημα ἀπαλλαγή ; πῶς γάρ ἶδος κάμνω ὁ τελώνης , νησταυειμι , ἀγρυπνέω , χαμευνουειντα , ὁ εἰμί Τεῖς δήω παρέχω , ἐν σποδός καί σάκκος κάθημαι ἐν πολύς ὁ χρόνος , ὥστε δύναμαι ὁ ἁμάρτημα