joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0737.1
καὶ τῆς ἐρμηνείας ἀξιώθωσα . Ἄλλ᾽ , εἰ δοκεῖ , μικρὸν ἀναθὼν τὴν προφητείαν ἀναλαβώμεθα , ἐν ᾧ συνῶσι ὑμῖν τὰ εἰρημένα γένηται . Καὶ προσέθηκε Κύριος λαλῆσαι , φησὶ τῷ Ἄχαζ λέγων · Αἰτήσαι σεαυτῷ σημεῖον παρὰ Κυρίου τοῦ Θεοῦ σου εἰς βάθος ἢ εἰς ὕψος . Καὶ εἶπεν Ἄχαζ · Οὐ μὴ αἰτήσω , οὐδὲ μὴ πειράσω Κύριον . Καὶ εἶπεν Ἠσαΐας · Ἀκούσατε δή , οἶκος Ἰσραήλ , μὴ μικρὸν ὑμῖν ἀγῶνα παρέχει ἀνθρώποις ; καὶ πῶς Κυρίῳ παρέξετε ἀγῶνα ; Διὰ τοῦτο δώσει Κύριος αὐτὸς ὑμῖν σημεῖον . Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται , καὶ τέξεται υἱόν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ . Ἐπεὶδὴ γὰρ ὁ μὲν προφήτης εἶπεν , Αἰτήσαι σεαυτῷ σημεῖον , ἐκεῖνος δὲ τὸ σφόδρα πιστὸν ὑποκρινομένος ἔλεγεν , Οὐ μὴ αἰτήσω , οὐδὲ μὴ πειράσω τὸν Κύριον , ὅρα πῶς μετὰ πολλῆς τῆς σοφρότητος ἐπάγει τὴν τομὴν ὁ προφήτης , εἰκῶς μετὰ τὴν ἀπόδειξιν τῆς ὑποκρίσεως βαρύτεραν ποιούμενος τὴν κατηγορίαν . Διὰ δὲ τοῦτο ἐκεῖνον μὲν οὐδ᾽ ἀποκρίσεως ἀξιοῦν πρὸς δὲ τὸν δῆμον ἀποστρέφεται λέγων · Ἀκούσατε , οἶκος Δαυὶδ , μὴ μικρὸν ὑμῖν ἀγῶνα παρέχει ἀνθρώποις ; καὶ πῶς Κυρίῳ παρέξετε ἀγῶνα ; Ἄσαφὲς τὸ εἰρημένον · διὰ δὴ τὴν ῥητὴν ἀναπτύξαι μετ᾽ ἀκριβείας . Ὁ γὰρ λέγει , τοιούτων ἐστι · Μὴ γὰρ ἐμὰ ἐστι τὰ ῥήματα ; μὴ γὰρ ἐμὴ ἡ ἀπόφασις ; Εἰ δὲ ἀνθρώποις ἀπιστεῖν ἀπλῶς καὶ ἄνευ λόγου , βαρὺ καὶ ἐγκλημάτων ἀξίον , πολλῷ μᾶλλον Θεῷ . Τὸ οὖν ἀγῶνα παρέχειν οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν , ἢ ἀπιστεῖν . Τοῦτο οὖν , φησὶ , μικρὸν ἐστὶν ἐγκλημα ; μὴ ἡ τυγχάνω κατηγορία τὸ ἀνθρώποις ἀπιστεῖν ; Εἰ δὲ τοῦτο βαρύ , πολλῷ μᾶλλον τῷ Θεῷ . Καὶ τοῦτο δὲ ἔλεγεν , ἵνα μάθῃσι πάντες , ὅτι ἀνεξάπατῆτος ἐμαίνεν ὁ προφήτης , οὐκ ἀπὸ τῶν ῥημάτων παραλογιζόμενος τῶν εἰρημένων , ἀλλὰ ἀπὸ τῶν ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ Ἄχαζ φέρων τὴν ψῆφον . Ἐπεὶδὴ γὰρ μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιεικείας διελόγη αὐτῷ καὶ τῶν δεινῶν ἀπήλλαξε καὶ θαρρεῖν ἐπέλευσεν ὑπὲρ τῶν παρόντων , καὶ τεκμήριον τοῦτο παρέδωκε τὴν βουλὴν ἐξαγγελεῖν τῶν ἐπιστρατευομένων , καὶ τὴν προδοσίαν ἐλέγχει , καὶ τὴν ἄλωσιν τοῦ Ἰσραὴλ προειπεῖν τὴν παντελῆ καὶ ὀλοφύρον , καὶ τὸν χρόνον προσθεῖναι , οὐκ ἐτράπετο τοῦτο ; ἀλλὰ καὶ κρατεῖτω πρόσεισι , καὶ οὐκ ἀναμένει σημεῖον αὐτὸν αἰτῆσαι , ἀλλὰ καὶ μὴ βουλομένου δι᾽ ὑπερολίαν ἀπιστίας προτρέπεται · καὶ οὐδ᾽ ἀπλῶς , ἀλλὰ καὶ κύριον τῆς αἰρέσεως ποιεῖ · οὐδὲ γὰρ τὸ καὶ τὸ σημεῖον , ἀλλ᾽ , Ὅπου βούλει , φησὶ . Πλούσιος ὁ Δεσπότης , παναληθὴς ἡ δύναμις , ἀρκοτος ἡ ἐξουσία · ἄν ἐκ τῶν οὐρανῶν βουληθῇς , οὐδὲν τὸ καυλόν · ἄν ἐκ τῆς γῆς , οὐδὲν τὸ ἐμποδίζον . Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ , Εἰς βάθος , ἢ εἰς ὕψος . Ἐπεὶδὴ δὲ οὐδὲ οὕτως αὐτὸν ἐπεσπάσατο , οὐδ᾽ ἐνταῦθα ἐσῆψεν , ἀλλ᾽ ἐλέγχον ἐπαγαγὼν , καὶ τοῦτον ὑπὲρ διορθώσεως τοῦ ἀκούοντος , καὶ τοῦ δεῖξαι μὴ οὐκ ἠπάτησεν , οὐδὲ παρελογίζετο , ἀνακαλύπτει προφητείαν ἀπόρρητον , τὴν ἐπὶ σωτηρίᾳ τῆς οἰκουμένης ἐσομένην , ἐπὶ διορθώσει τῶν πραγμάτων ἀπάντων · καὶ φησι [ 697 ] , τὸ σημεῖον οὐχὶ τῷ Ἄχαζ δίδωσθαι λοιπὸν , ἀλλὰ τῷ κοινῷ τῶν Ἰουδαίων δῆμῳ . Παρὰ μὲν γὰρ τὴν ἀρχὴν πρὸς αὐτὸν τὸν λόγον ἀπέτεινεν , ἐπεὶδὴ δὲ ἀνάζοιν αὐτὸν ἐκείνου ἀπέφηνε , τῷ κοινῷ τοῦ λαοῦ διαλέγεται . Διὰ τοῦτο γὰρ , φησὶ , δώσει , οὐχὶ σοί , ἀλλ᾽ ὑμῖν σημεῖον . Ὑμῖν · τίνι ; Τίνι ; ἄν τῷ οἴκῳ Δαυὶδ · καὶ γὰρ ἐκείνου ἐλάλησεν τὸ σημεῖον . Τί οὖν τὸ σημεῖόν ἐστιν ; Ἰδοὺ , ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται , καὶ τέξεται υἱόν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ . Παρατηρητέον , ὅπερ καὶ ἐμπροσθεν εἶπον , ὅτι οὐ τῷ Ἄχαζ δίδωσι λοιπὸν τὸ σημεῖον . Καὶ ὅτι οὐ στοχασμός , αὐτὸς ὁ προφήτης καὶ ἐνεκάλεσε καὶ κατηγορῆσεν λέγων · Μὴ μικρὸν ὑμῖν ἀγῶνα παρέχει ἀνθρώποις ; καὶ προσέθηκε · Διὰ τοῦτο δώσει Κύριος ὑμῖν σημεῖον · ἰδοὺ ἡ παρθένος · ἣν γαστρὶ ἔχει . Εἰ δὲ λέγουσι οἱ Ἰουδαῖοι , ὅτι Οὐκ εἶπε παρθένον ὁ προφήτης , ἀλλὰ νεάνιν , καὶ οὕτω τὰ νικητήρια παρ᾽ ἡμῖν . Καὶ γὰρ καὶ τὸ τῆς νεάνιδος ὄνομα ἐπὶ τῆς παρθενίας εἴωθεν ἡ Γραφὴ τιθέναι , ὡς ἐν τοῖς Ἰαλμῶσι ἀναγράφεται · Νεανίσκοι γὰρ , φησὶ , καὶ παρθένοι , πρεσβύτεροι μετὰ νεωτέρων , αἰνεσάτωσαν τὸ ὄνομα Κυρίου . Καὶ περὶ κώρης δὲ ἐπιθυμουμένης λέγει Μωϋσῆς · Ἔδοξεν ἡ νεάνις , τοῦτέστιν , ἡ παρθένος . Ὅστε εἰ μὴ παρθένος ἦν , οὐδὲ σημεῖον ἦν , τὸ γὰρ σημεῖον ἐκβαίνειν δεῖ τὴν κοινὴν ἀκολουθίαν , καὶ τὴν τῆς φύσεως ὑπερβαίνειν συνήθειαν , καὶ ξένον εἶναι καὶ παράδοξον , ὥστε ἕκαστον ἐπιστηναῖσθαι τῶν ὁρῶντων καὶ ἀκούοντων . Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ σημεῖον λέγεται , διὰ τὸ ἐπίσημον · ἐπίσημον δὲ οὐκ ἂν γένοιτο , εἰ μᾶλλον κρύπτεσθαι τῇ κοινωνίᾳ τῶν ἄλλων πραγμάτων . Ὅστε μὴ περὶ γυναικὸς ὁ λόγος ἦν μὴ φύσεως τικτοῦσης , τίνος ἐνεκεν σημεῖον καλεῖ τὸ καθ᾽ ἑκάστην γινόμενον τὴν ἡμέραν ; Διὰ δὲ τοῦτο καὶ ἀρχόμενος οὐχ ἀπλῶς εἶπεν , Ἰδοὺ παρθένος , ἀλλὰ , Ἰδοὺ ἡ παρθένος , τῇ προσθήκῃ τοῦ ἄρθρου ἐπίσημόν τινα καὶ μόνην τοιαύτην γεγενημένην ἡμῖν αἰνιττόμενος . Ὅτι γὰρ ἡ προσθήκη αὕτη τοῦτο δεικνύει , δυνατὸν καὶ ἀπὸ τῶν Εὐαγγελίων μαθεῖν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἐπεμφαν πρὸς τὸν Ἰωάννην οἱ Ἰουδαῖοι ἐρωτῶντες , Τίς εἶ ; οὐκ ἔλεγεν , Σὺ εἶ Χριστός ; ἀλλὰ , Σὺ εἶ ὁ Χριστός ; οὐδ᾽ ἔλεγεν , Εἰ σὺ εἶ προφήτης ; ἀλλὰ , Σὺ εἶ ὁ προφήτης ; ἄν ἕκαστον ἐξαιρετὸν ἦν . Διὰ τοῦτο καὶ ἀρχόμενος ὁ Ἰωάννης οὐκ ἔλεγεν , Ἐν ἀρχῇ ἦν λόγος , ἀλλ᾽ , Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν . Οὕτω δὴ καὶ ἐνταῦθα οὐκ εἶπεν , Ἰδοὺ παρθένος , ἀλλ᾽ , Ἰδοὺ ἡ παρθένος , καὶ μετὰ ἀξιώματος προφήτη πρέποντος , τὸ Ἰδοὺ · μονοσυλλή γὰρ ὁρῶντες τὴν τὰ γινόμενα καὶ φανταζομένου , καὶ πολλὴν ἔχοντος ὑπὲρ τῶν εἰρημένων πληροφόριαν . Τῶν γὰρ ἡμετέρων ὀφθαλμῶν ἐκεῖνοι σαφέστερον τὰ μὴ ὁρώμενα ἴδλεπον . Τὴν μὲν γὰρ αἴσθησιν εἰκὼς καὶ ἀπατηθῆναι · ἡ δὲ τοῦ Πνεύματος χάρις ἀνεξίπαττον παρεῖχετο τὴν ἀπόφασιν . Καὶ τίνος ἐνεκεν οὐ προσέθηκε , φησίν , ὅτι Ἐκ Πνεύματος ἔσται ; Προφητεία ἦν τὸ λεγόμενον , καὶ συνεσχησιμένος ἀπαγγέλλει ἔδει , ὁ πολλάκις εἶπον , διὰ τὴν τῶν ἀκούοντων ἀγνομοσύνην , ἵνα μὴ σαφῶς ταῦτα μαθόντες , καὶ τὰ βιβλία πάντα κατακαύσωσιν . Εἰ γὰρ τῶν προφητῶν οὐκ ἐφεῖσαντο , πολλῷ μᾶλλον τῶν γραμμάτων οὐκ ἂν ἀπέσχοντο . Καὶ ὅτι οὐ στοχασμός , τὸ εἰρημένον , ἑτέραις τις βασιλείας ἐπὶ τοῦ [ 698 ] Ἰερεμίου αὐτὰ τὰ βιβλία λαβὼν κατέτεμε , καὶ πυρὶ παρέδιδου . Εἶδες μανίαν ἀφόρητον ; εἶδες ὀργὴν ἀλόγιστον ; Οὐκ ἠκράσεν αὐτῷ τὸ ἀφανίσαι τὰ γράμματα , ἀλλὰ καὶ ἐνέπρησε , τὸ ἀλόγιστον αὐτοῦ πάθος πληρώσαι βουλόμενος . Ἄλλ᾽ ὅμως καὶ ἀσαφῶς εἰπὼν ὁ θαυμασιώτος οὗτος προφήτης , τὸ πᾶν ἐνδείξατο . Παρθένος γὰρ , ὡς ἂν μένῃ παρθένος , ποῖον ἂν ἄλλοθεν κυήσειεν , εἰ μὴ ἀπὸ Πνεύματος ἀγίου ; τὸ γὰρ νόμον λύσαι φύσεως , οὐδενὸς ἑτέρου ἦν , ἀλλ᾽ ἢ τοῦ δημιουργοῦ τῆς φύσεως . Ὅστε εἰπὼν , Τέξεται ἡ παρθένος , τὸ πᾶν ἐνέφηνεν . Εἰπὼν τοίνυν τὸν τόκον , λέγει καὶ τὸ ὄνομα τὸ τικτομένου , καὶ φησι , Τέξεται δὲ υἱόν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ . Καὶ πῶς , φησίν , οὐκ ἐκλήθη
Lemmas: καί ὁ ἑρμηνεία ἀξιόω . ἄλλος , εἰμί δοκέω , μικρός ἀναθέω ὁ προφητεία ἀναλαμβάνω , ἐν ὅς συνίημι σύ ὁ εἴρω γίγνομαι . καί προστίθημι Κύριος λαλέω , φημί ὁ Ἄχαζ λέγω · αἰτέω σεαυτοῦ σημεῖον παρά κύριος ὁ Θεός σύ εἰς βάθος ἢ εἰς ὕψος . καί εἶπον Ἄχαζ · οὖον μή αἰτέω , οὐδέ μή πειράζω κύριος . καί εἶπον Ἠσαΐας · ἀκούω δή , οἶκος Ἰσραήλ , μή μικρός σύ ἀγών παρέχω ἄνθρωπος ; καί πῶς κύριος παρέχω ἀγών ; Ζεύς οὗτος δίδωμι Κύριος αὐτός σύ σημεῖον . ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ . ἐπειδή γάρ ὁ μέν προφήτης εἶπον , αἰτέω σεαυτοῦ σημεῖον , ἐκεῖνος δέ ὁ σφόδρα πιστόν ὑποκρίνομαι λέγω , οὖον μή αἰτέω , οὐδέ μή πειράζω ὁ κύριος , ὁράω πῶς μετά πολύς ὁ σοφροτητη ἐπάγω ὁ τομή ὁ προφήτης , ἵημι μετά ὁ ἀπόδειξις ὁ ὑπόκρισις βαρύς ποιέω ὁ κατηγορία . Ζεύς δέ οὗτος ἐκεῖνος μέν οὐδέ ἀπόκρισις ἀξιόω πρός δέ ὁ δῆμος ἀποστρέφω λέγω · ἀκούω , οἶκος Δαυίδ , μή μικρός σύ ἀγών παρέχω ἄνθρωπος ; καί πῶς κύριος παρέχω ἀγών ; ἀσαφής ὁ εἴρω · διά δή ὁ ῥητός ἀναπτύσσω μετά ἀκρίβεια . ὁ γάρ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · μή γάρ ἐμός εἰμί ὁ ῥῆμα ; μή γάρ ἐμός ὁ ἀπόφασις ; εἰμί δέ ἄνθρωπος ἀπιστέω ἀπλόος καί ἄνευ λόγος , βαρύς καί ἔγκλημα ἄξιος , πολύς μᾶλλον Θεός . ὁ οὖν ἀγών παρέχω οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἢ ἀπιστέω . οὗτος οὖν , φημί , μικρός εἰμί ἔγκλημα ; μή ὁ τυγχάνω κατηγορία ὁ ἄνθρωπος ἀπιστέω ; εἰμί δέ οὗτος βαρύς , πολύς μᾶλλον ὁ Θεός . καί οὗτος δέ λέγω , ἵνα μάθησις πᾶς , ὅτι ἀνεξάπατῆτος μαίνω ὁ προφήτης , οὐ ἀπό ὁ ῥῆμα παραλογίζομαι ὁ εἴρω , ἀλλά ἀπό ὁ ἐν ὁ διάνοια ὁ Ἄχαζ φέρω ὁ ψῆφος . ἐπειδή γάρ μετά πολύς ὁ ἐπιείκεια διαλέγω αὐτός καί ὁ δεινός ἀπαλλάσσω καί θαρσέω πλέω ὑπέρ ὁ πάρειμι , καί τεκμήριον οὗτος παραδίδωμι ὁ βουλή ἐξαγγέλλω ὁ ἐπιστρατεύω , καί ὁ προδοσία ἔλεγχος , καί ὁ ἅλωσις ὁ Ἰσραήλ προεῖπον ὁ παντελής καί ὀλοφύρομαι , καί ὁ χρόνος προστίθημι , οὐ τρέπω οὗτος ; ἀλλά καί κρατέω πρόσειμι , καί οὐ ἀναμένω σημεῖον αὐτός αἰτέω , ἀλλά καί μή βούλομαι διά ὑπερολίαν ἀπιστία προτρέπω · καί οὐδέ ἀπλόος , ἀλλά καί κύριος ὁ αἵρεσις ποιέω · οὐδέ γάρ ὁ καί ὁ σημεῖον , ἀλλά , ὅπου βούλομαι , φημί . Πλούσιος ὁ Δεσπότης , παναληθής ὁ δύναμις , Ἀρκότος ὁ ἐξουσία · ἄν ἐκ ὁ οὐρανός βούλομαι , οὐδείς ὁ καυλός · ἄν ἐκ ὁ γῆ , οὐδείς ὁ ἐμποδίζω . οὗτος γάρ εἰμί ὁ , εἰς βάθος , ἢ εἰς ὕψος . ἐπειδή δέ οὐδέ οὕτως αὐτός ἐπισπάω , οὐδέ ἐνταῦθα σήπω , ἀλλά ἐλέγχω ἐπάγω , καί οὗτος ὑπέρ διόρθωσις ὁ ἀκούω , καί ὁ δείκνυμι μή οὐ ἀπατάω , οὐδέ παραλογίζομαι , ἀνακαλύπτω προφητεία ἀπόρρητος , ὁ ἐπί σωτηρία ὁ οἰκέω εἰμί , ἐπί διόρθωσις ὁ πρᾶγμα ἀπαντάω · καί φημί [ 697 ] , ὁ σημεῖον οὐ ὁ Ἄχαζ δίδωμι λοιπός , ἀλλά ὁ κοινός ὁ Ἰουδαῖος δῆμος . παρά μέν γάρ ὁ ἀρχή πρός αὐτός ὁ λόγος ἀποτείνω , ἐπειδή δέ ἀναζέω αὐτός ἐκεῖνος ἀποφαίνω , ὁ κοινός ὁ λαός διαλέγω . Ζεύς οὗτος γάρ , φημί , δίδωμι , οὐ σύ , ἀλλά σύ σημεῖον . ὑμῖν · τίς ; τίς ; ἄν ὁ οἶκος Δαυίδ · καί γάρ ἐκεῖνος λαλέω ὁ σημεῖον . τις οὖν ὁ σημεῖον εἰμί ; ἰδέ , ὁ παρθένος ἐν γαστήρ λαμβάνω , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ . παρατηρητέον , ὅσπερ καί ἔμπροσθεν εἶπον , ὅτι οὖον ὁ Ἄχαζ δίδωμι λοιπός ὁ σημεῖον . καί ὅτι οὖον στοχασμός , αὐτός ὁ προφήτης καί ἐγκαλέω καί κατηγορέω λέγω · μή μικρός σύ ἀγών παρέχω ἄνθρωπος ; καί προστίθημι · Ζεύς οὗτος δίδωμι Κύριος σύ σημεῖον · ἰδού ὁ παρθένος · ὅς γαστήρ ἔχω . εἰμί δέ λέγω ὁ Ἰουδαῖος , ὅτι οὐ εἶπον παρθένος ὁ προφήτης , ἀλλά νεᾶνις , καί οὗτος ὁ νικητήριος παρά ἐγώ . καί γάρ καί ὁ ὁ νεᾶνις ὄνομα ἐπί ὁ παρθενίη εἴωθα ὁ γραφή τίθημι , ὡς ἐν ὁ Ἰαλμῶσι ἀναγράφω · Νεανίσκος γάρ , φημί , καί παρθένος , πρέσβυς μετά νέος , αἰνέω ὁ ὄνομα κύριος . καί περί Κώρης δέ ἐπιθυμέω λέγω Μωϋσῆς · δοκέω ὁ νεᾶνις , τουτέστιν , ὁ παρθένος . ὅστε εἰμί μή παρθένος εἰμί , οὐδέ σημεῖον εἰμί , ὁ γάρ σημεῖον ἐκβαίνω δεῖ ὁ κοινός ἀκολουθία , καί ὁ ὁ φύσις ὑπερβαίνω συνήθεια , καί ξένος εἰμί καί παράδοξος , ὥστε ἕκαστος ἐφίστημι ὁ ὁράω καί ἀκούω . Ζεύς γάρ οὗτος καί σημεῖον λέγω , διά ὁ ἐπίσημος · ἐπίσημος δέ οὐ εἄν γίγνομαι , εἰμί μᾶλλον κρύπτω ὁ κοινωνία ὁ ἄλλος πρᾶγμα . ὅστε μή περί γυνή ὁ λόγος εἰμί μή φύσις τίκτω , τίς ἕνεκα σημεῖον καλέω ὁ κατά ἕκαστος γίγνομαι ὁ ἡμέρα ; Ζεύς δέ οὗτος καί ἄρχω οὐ ἀπλόος εἶπον , ἰδέ παρθένος , ἀλλά , ἰδέ ὁ παρθένος , ὁ προσθήκη ὁ ἄρθρον ἐπίσημος τις καί μόνος τοιοῦτος γίγνομαι ἐγώ αἰνίσσομαι . ὅτι2 γάρ ὁ προσθήκη οὗτος οὗτος δείκνυμι , δυνατός καί ἀπό ὁ Εὐαγγελίων μανθάνω . ἐπειδή γάρ πέμπω πρός ὁ Ἰωάννης ὁ Ἰουδαῖος ἐρωτάω , Τῖς εἰμί ; οὐ λέγω , σύ εἰμί Χριστός ; ἀλλά , σύ εἰμί ὁ Χριστός ; οὐδέ λέγω , εἰμί σύ εἰμί προφήτης ; ἀλλά , σύ εἰμί ὁ προφήτης ; ἄν ἕκαστος ἐξαιρετός εἰμί . Ζεύς οὗτος καί ἄρχω ὁ Ἰωάννης οὐ λέγω , ἐν ἀρχή εἰμί λόγος , ἀλλά , ἐν ἀρχή εἰμί ὁ λόγος , καί ὁ λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός . οὕτως δή καί ἐνταῦθα οὐ εἶπον , ἰδέ παρθένος , ἀλλά , ἰδέ ὁ παρθένος , καί μετά ἀξίωμα προφήτης πρέπω , ὁ ἰδέ · μονοσυλλή γάρ ὁράω ὁ ὁ γίγνομαι καί φαντάζω , καί πολύς ἔχω ὑπέρ ὁ εἴρω πληροφορία . ὁ γάρ ἡμέτερος ὀφθαλμός ἐκεῖνος σαφής ὁ μή ὁράω ἴδλεπον . ὁ μέν γάρ αἴσθησις ἔοικα καί ἀπατάω · ὁ δέ ὁ πνεῦμα χάρις ανεξιπασσω παρέχω ὁ ἀπόφασις . καί τίς ἕνεκα οὖον προστίθημι , φημί , ὅτι ἐκ πνεῦμα εἰμί ; προφητεία εἰμί ὁ λέγω , καί συνέχω ἀπαγγέλλω ἐσθίω , ὁ πολλάκις εἶπον , διά ὁ ὁ ἀκούω αγνομοσυνειμι , ἵνα μή σαφῶς οὗτος μανθάνω , καί ὁ βιβλίον πᾶς κατακαίω . εἰμί γάρ ὁ προφήτης οὐ φείδομαι , πολύς μᾶλλον ὁ γράμμα οὐ εἄν ἀπέχω . καί ὅτι οὖον στοχασμός , ὁ εἴρω , ἕτερος τις βασίλεια ἐπί ὁ [ 698 ] Ἰερεμίας αὐτός ὁ βιβλίον λαμβάνω κατατέμνω , καί πῦρ παραδίδωμι . εἶδον μανία ἀφόρητος ; ὁράω ὀργή ἀλόγιστος ; οὐ ἠκράσεν αὐτός ὁ ἀφανίζω ὁ γράμμα , ἀλλά καί ἐμπίμπρημι , ὁ ἀλόγιστος αὐτός πάθος πληρόω βούλομαι . ἄλλος ὅμως καί ἀσαφής εἶπον ὁ θαυμάσιος οὗτος προφήτης , ὁ πᾶς ἐνδείκνυμι . Παρθένος γάρ , ὡς εἄν μένω παρθένος , ποῖος εἄν ἄλλοθεν κύω , εἰμί μή ἀπό πνεῦμα ἅγιος ; ὁ γάρ νόμος λύω φύσις , οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἀλλά ἢ ὁ δημιουργός ὁ φύσις . ὅστε εἶπον , τίκτω ὁ παρθένος , ὁ πᾶς ἐμφαίνω . εἶπον τοίνυν ὁ τόκος , λέγω καί ὁ ὄνομα ὁ τίκτω , καί φημί , τίκτω δέ υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ . καί πῶς , φημί , οὐ καλέω