joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0626.2
Μὴ τοίνυν νομίζωμεν ἡμῖν ἐλαττοῦσθαι τὴν οὐσίαν , ὅταν ἐλεημοσύνην παρέχωμεν · οὐ γὰρ ἐλαττοῦται , ἀλλ’ αὐξεται · οὐ δαπανᾶται , ἀλλὰ πλεονάζει , καὶ πραγματείας τῇ ἐστὶ σπόρος · τὸ γινόμενον · μᾶλλον δὲ ἀμφοτέρων τούτων κερδαλεώτερον καὶ ἀσφαλέστερον . Ἡ μὲν γὰρ ἐμπορία καὶ πνευμαὶ καὶ κύμασι θαλάσσης ὑποκείνεται καὶ ναυαγίους πολλὰς · καὶ τὰ σπέρματα καὶ αὐχμοῖς καὶ ἐπομβρίαις καὶ ἐτεραῖς δάρασι ἀνωμαλίας · τὰ δὲ εἰς τὴν χεῖρα τοῦ Κυρίου καταβαλλόμενα χρήματα ἀνώτερα πάσης ἔστιν ἐπιβολῆς , καὶ οὐδεὶς δύναται ἀρπάζειν ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ λαβόντος τὰ δοθέντα ἄπαξ , ἀλλὰ μένει πολὺν ἡμῖν καὶ ἀφαντον ἐργαζόμενα τὸν καρπόν , καὶ τὸν ἀμὴν καὶ ἐν καιρῷ φέροντα πλοῦσιον . Εἰ γὰρ ἄνθρωπος οὐ [ 585 ] περιφύεται λαβὼν ἀλλ’ ἀποδίδωσι τὴν χάριν , πολλῷ μᾶλλον ὁ Χριστός . Ὁ γὰρ καὶ χωρὶς τοῦ λαβεῖν διδούς , πῶς μετὰ τοῦ λαβεῖν οὐ δώσει ; Ἄκουε Σολομῶντος · Ὁ ἐλεῶν ψυχὴν , φησί , δανεῖζει Θεῷ . Εἶδες δανεισμὸν φύσιν ξένην καὶ παράδοξον ; Ἐταρῷ , ἔστιν ὁ λαμβάνων , καὶ ἑταρος ὁ τῷ δανειζῶν ὑπεύθυνον καὶ τὸν καθιστῶν . Διὰ τοῦτο εἶπεν , Ὁ ἐλεῶν ψυχὴν δανείζει Θεῷ , ἀλλὰ , Δανείζει ; Ἵνα μὴ ἀπλῆν τὴν ἀντιμισθίαν νομίσῃς . Οὐδὲ ἡ Γραφὴ τὴν ἡμετέραν πλεονεξίαν · προσέσχεν ὅτι ἡ ἀπληστία ἡμῶν πρὸς πλεονεξίαν βλέπουσα τὸν πλεονασμὸν ζητεῖ , καὶ μηδαμοῦ τὸν χρήματα ἔχοντα δανείζειν διλοντα τῇ ψυχῇ ἀνευ ἀσφαλείας , ἡ ὑποθήκης , ἡ ἐνεχυρῶν , ἡ ἐγγύης . Καὶ ἐπειδὴ οὐδὲν ὁ Θεός , ὅτι ἐκτοῦ τούτων οὐδεὶς δανείζει , οὐδὲ εἰς φιλανθρωπίαν βλέπει , ἀλλ’ εἰς μόνον τὸ κέρδος ὁρᾷ , πάντων δὲ τούτων ἔρημος , ὁ πτωχός , οὐχ ὑποθήκην ἔχων , κέκτηται γὰρ οὐδὲν , οὐχ ἐνέχυρα φέρων , τεγύμνωται γάρ , οὐ τὸν ἀντιφώνημα παρέχων , ἀπαιτεῖται γὰρ διὰ τὴν ἀπορίαν · ὡς εἶδεν αὐτὸν μὲν διακινδυνεύοντα τῇ ἀπορίᾳ , τὸν δὲ ἔχοντα χρήματα κινδυνεύοντα διὰ τὴν ἀπανθρωπίαν , μέσων ἐλαχὼν παρενέθηκεν , ἔχοντα μὲν τῷ πέντη , ἐνέχυρον δὲ τῷ δανείζοντι · Ὁ ἐλεῶν ψυχὴν , φησί , δανείζει Θεῷ . Καὶ μὴν ἂν δανείζειν δέη , τοῖς πολλὰ διδόναις περιεργαζόμεθα , καὶ τοῖς εὐγνώμοσι περισκοποῦμεν · ἐνταῦθα δὲ τοῦναντίον ποιούμεν , τὸν μὲν εὐγνώμονα ὑπὸ Θεόν , καὶ ἐκατονταπλασίονα παρέχοντα ἀφίεμεν , τοῦ δὲ ἀποδύοντος ἡμῖν οὐδὲ τὸ κεφάλαιον , τούτους ἐπιζητοῦμεν . Τί γὰρ ἡμῖν ἡ γαστρὶ ἀποδίδωσι , τὰ πλείονα καταναλισκοῦσα ; κόπρον καὶ φθορὰν . Τί δὲ ἡ χενδοξία ; φθόνον καὶ βλασφημίαν . Τί δὲ ἡ φειδωλία ; φροντίδα καὶ μέριμναν . Τί δὲ ἡ ἀσέλγεια ; γένναν καὶ σκώληκα ἰοδόλον . Οὕτω γὰρ τοῦ πλουτοῦντος οὐ χρηώσται , τοῦτο ; τοῦ κεφαλαίου τοὺς τόκους καταβαλλόντες , τὰ ἐνταῦθα κακὰ καὶ τὰ προσδοκώμενα δεινὰ . Τίνα ; οὖν ἔνεκεν οὐ διδῶς τῷ καὶ δώσοντι πάντων , καὶ πλείονα δώσοντι ; Τάχα διὰ πολλοῦ διδώσω χρόνου . Καὶ τοῦ γε καὶ ἐνταῦθα διδῶσι · ἀφαιδεῖς γὰρ ὁ λέγων · Ζητεῖτε τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν . Χωρὶς δὲ τούτων , καὶ τὰ διὰ μακροῦ λαβεῖν τοῦ χρόνου πλεονάζει σοι τὸν πλοῦτον · ὁ γὰρ τόκος γίνεται πλείων . Καὶ γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν δανειζομένων τοῦτο ὁρῶμεν τοὺς δανείζοντας ; ποιούντες , προθυμότερον τοῦ μετὰ πολὺν καταβαλλοῦσι χρόνον δανείζοντες . Ὁ μὲν γὰρ τὸ πᾶν εὐθέως ἀποδοῦν , ἐνέχυρα τοῦ τόκου τὸν δρόμον ὁ δὲ ἐπὶ πλείονα κατασχὼν χρόνον , καὶ τὴν ἐργασίαν
Lemmas: μή τοίνυν νομίζω ἐγώ ἐλασσόω ὁ οὐσία , ὅταν ἐλεημοσύνη παρέχω · οὖον γάρ ἐλασσόω , ἀλλά αὐξάνω · οὖον δαπανάω , ἀλλά πλεονάζω , καί πραγματεία ὁ εἰμί σπόρος · ὁ γίγνομαι · μᾶλλον δέ ἀμφότερος οὗτος κερδαλέος καί ἀσφαλής . ὁ μέν γάρ ἐμπορία καί πνευμης καί κῦμα θάλασσα ὑπόκειμαι καί ναυάγιος πολύς · καί ὁ σπέρμα καί αὐχμός καί ἐπομβρία καί ἕτερος δέρω ἀνωμαλία · ὁ δέ εἰς ὁ χείρ ὁ κύριος καταβάλλω χρῆμα ἀνώτερος πᾶς εἰμί ἐπιβολεύς , καί οὐδείς δύναμαι ἁρπάζω ἐκ ὁ χείρ ὁ λαμβάνω ὁ δίδωμι ἅπαξ , ἀλλά μένω πολύς ἐγώ καί ἀφαντόω ἐργάζομαι ὁ καρπός , καί ὁ ἀμήν καί ἐν καιρός φέρω πλούσιος . εἰμί γάρ ἄνθρωπος οὖον [ 585 ] περιφύομαι λαμβάνω ἀλλά ἀποδίδωμι ὁ χάρις , πολύς μᾶλλον ὁ Χριστός . ὁ γάρ καί Χωρὶς ὁ λαμβάνω δίδωμι , πῶς μετά ὁ λαμβάνω οὖον δίδωμι ; Ἄκουος Σολομών · ὁ ἐλεέω ψυχή , φημί , δανείζω Θεός . εἶδον δανεισμός φύσις ξένος καί παράδοξος ; Ἑταῖρος , εἰμί ὁ λαμβάνω , καί ἑταῖρος ὁ ὁ δανείζω ὑπεύθυνος καί ὁ καθιστάω . Ζεύς οὗτος εἶπον , ὁ ἐλεέω ψυχή δανείζω Θεός , ἀλλά , δανείζω ; ἵνα μή ἀπολάω ὁ ἀντιμισθία νομίζω . οὐδέ ὁ γραφή ὁ ἡμέτερος πλεονεξία · προσέχω ὅτι ὁ ἀπληστία ἐγώ πρός πλεονεξία βλέπω ὁ πλεονασμός ζητέω , καί μηδαμοῦ ὁ χρῆμα ἔχω δανείζω διλοειντα ὁ Ψυχή ἄνευ ἀσφάλεια , ὁ ὑποθήκη , ὁ ἐνέχυρον , ὁ ἐγγύη . καί ἐπεί οὐδείς ὁ Θεός , ὅτι κτάομαι οὗτος οὐδείς δανείζω , οὐδέ εἰς φιλανθρωπία βλέπω , ἀλλά εἰς μόνος ὁ κέρδος ὁράω , πᾶς δέ οὗτος ἐρῆμος , ὁ πτωχός , οὐ ὑποθήκη ἔχω , κτάομαι γάρ οὐδείς , οὐ ἐνέχυρον φέρω , τεγύμνωται γάρ , οὖον ὁ ἀντιφώνημα παρέχω , ἀπαιτέω γάρ διά ὁ ἀπορία · ὡς ὁράω αὐτός μέν διακινδυνεύω ὁ ἀπορία , ὁ δέ ἔχω χρῆμα κινδυνεύω διά ὁ ἀπανθρωπία , μέσος λαγχάνω παρεντίθημι , ἔχω μέν ὁ Πέντη , ἐνέχυρον δέ ὁ δανείζω · ὁ ἐλεέω ψυχή , φημί , δανείζω Θεός . καί μήv εἄν δανείζω δήω , ὁ πολύς δίδωμι περιεργάζομαι , καί ὁ εὐγνώμων περισκοπέω · ἐνταῦθα δέ τουναντίον ποιέω , ὁ μέν εὐγνώμων ὑπό Θεός , καί εκατονταπλασιαδων παρέχω ἀφίημι , ὁ δέ ἀποδύω ἐγώ οὐδέ ὁ κεφάλαιος , οὗτος ἐπιζητέω . τις γάρ ἐγώ ὁ γαστήρ ἀποδίδωμι , ὁ πλείων καταναλίσκω ; κόπρος καί φθορά . τις δέ ὁ χενδοξία ; φθόνος καί βλασφημία . τις δέ ὁ φειδωλία ; φροντίς καί μέριμνα . τις δέ ὁ ἀσέλγεια ; γέννα καί σκώληξ ιοδολος . οὕτως γάρ ὁ πλουτέω οὖον χράω , οὗτος ; ὁ κεφάλαιος ὁ τόκος καταβάλλω , ὁ ἐνταῦθα κακός καί ὁ προσδοκάω δεινός . τίς ; οὖν ἐνέλκω οὖον δίδημι ὁ καί δίδωμι πᾶς , καί πλείων δίδωμι ; Τάχα διά πολύς δίδωμι χρόνος . καί ὁ γε καί ἐνταῦθα δίδωμι · αφαιδηω γάρ ὁ λέγω · ζητέω ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , καί οὗτος πᾶς προστίθημι σύ . Χωρὶς δέ οὗτος , καί ὁ διά μακρός λαμβάνω ὁ χρόνος πλεονάζω σύ ὁ πλοῦτος · ὁ γάρ τόκος γίγνομαι πλείων . καί γάρ καί ἐπί ὁ δανείζω οὗτος ὁράω ὁ δανείζω ; ποιέω , πρόθυμος ὁ μετά πολύς καταβάλλω χρόνος δανείζω . ὁ μέν γάρ ὁ πᾶς εὐθύς ἀποδέω , ἐνέχυρον ὁ τόκος ὁ δρόμος ὁ δέ ἐπί πλείων κατέχω χρόνος , καί ὁ ἐργασία