joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0714.1
[ 675 ] χρηστάς , αὐτὸ μοι μέλλων διαδέξασθαι τὴν κληρονομίαν . Καὶ τί τοῦτο ; μὴ στενάζῃς , ἀλλ’ εὐχαριστῆσον τῷ Θεῷ , καὶ δόξασον τὸν εἰρήποτα , καὶ οὐδὲν ἔσθ τοῦ ᾿Αβραὰμ κατὰ τοῦτο χείρων . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος ἔδωκε τῷ Θεῷ κελεύσαντι , οὕτω καὶ σὺ λαβὼντος αὐτοῦ οὐκ ἐστενάζας . Εἰ γὰρ τελευταίως ἰδὼν τὸν υἱὸν εὐχαρίστησεν τῷ φιλανθρώπῳ Θεῷ , οὐκ ἔλαττον λήψῃ μισθὸν τοῦτον τοῦ τὸν υἱὸν ἀγαγὼντος καὶ καταθυσάντος · κἂν τοὺς κωκυτοὺς καὶ τοὺς ὀρθῶνας διαλύσῃς , καὶ εἰς δοξολογίαν ἅπαντας διεγείρῃς , μυρία ἄνωθεν καὶ κάτωθεν δεξῆ τὰ βραβεῖα , ἀνθρώπων σε θαυμαζόντων , ἀγγέλων κροτουμένων , καὶ τοῦ Θεοῦ στεφανοῦντος . Καὶ πῶς δυναντὸν μὴ πειθῆναι ἐκεῖνον , φησὶ , παρ’ οὗ πατὴρ οὐκέτι καλοῦμαι λοιπὸν ; Τί λέγεις ; μὴ γὰρ ἀπέβαλες τὸ παιδίον ; μὴ γὰρ ἀπώλεσας τὸν υἱόν ; μᾶλλον ἐκτῆσω καὶ ἀσφαλέστερον ἔσχες . Οὐ γὰρ τὸ πατὴρ καλεῖσθαι ἀπώλεσας , ἀλλὰ τὸ μειζόνως καλεῖσθαι προσέλαβες · οὐ γὰρ θνητοῦ παιδίου , ἀλλ’ ἀθανάτου λοιπὸν κληθήσῃ πατὴρ . Μὴ γὰρ , ἐπεὶδὴ μὴ πάρεισι , καὶ ἀπολειφέναι αὐτὸν νόμιζε · οὐδὲ γὰρ , ἂν ἀποδημῶν ἐτύχανεν , ἀπέστην ἂν σου καὶ τοῦνομα τῆς συγγενείας μετὰ τοῦ σώματος . Οὐχ οὕτως ἐστὶ τὸ παιδίον τὸ κειμένον , ἀλλ’ ἐκεῖνος ὁ ἀποπτάς καὶ ἀναδραμὼν εἰς τὸν οὐρανόν . Ὅταν οὖν ἴδῃς τοὺς ὀφθαλμοὺς καθηρμημένους , καὶ τὸ στόμα συνηρμημένον , καὶ τὸ σῶμα ἀκίνητον , μὴ τοῦτο ἐννόει , ὅτι Τοῦτο μὲν τὸ στόμα οὐκέτι φθέγγεται , οὗτοι οἱ ὀφθαλμοὶ οὐκέτι βλέπουσιν , οὗτοι οἱ πόδες οὐκέτι βαδίζουσιν · ἀλλ’ ὅτι Τοῦτο μὲν τὸ στόμα ἁμείων φθέγγεται , καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ μείζονα ὁρῶνται , καὶ οἱ πόδες ἐπὶ νεφελῶν ἀρθρόνται , καὶ τὸ διαφθειρόμενον τοῦτο σῶμα ἀθανασίαν ἐνδύσεται , καὶ λαμπρότερον τὸν υἱὸν ἀπολήψομαι . Ἀναμνήσθητι τοῦ πατριάρχου ᾿Αβραὰμ , ὡς οὐκ εἶδε μὲν τὸν Ἰσαὰκ ἀποθανόντα , ἀλλὰ τὸ πολλὺ πιχρότερον ἦν καὶ ὀδυνρότερον , αὐτὸς αὐτὸν κατασφάξαι ἐπετάττετο · καὶ οὐκ ἀντείπε πρὸς τὸ ἔπιταγμα , οὐδὲ ἐδυσχράνεν , οὐδὲ ἐφύξατο τι τοιούτον · Διὰ τοῦτό με πατὴρ ἐποίησας , ἵνα παιδοκτότον ἐργάσῃ ; βέλτιον ἦν μὴ δῦναι τὴν ἀρχήν , ἢ δόντα , τοιούτῳ τρόπῳ πάλιν αὐτὸν ἀφελέσθαι . Βούλει λαβεῖν ; τίνα ; ἔνεκεν ἐμὲ καταφράττειν καλεῖσαι , καὶ τὴν δεξιὰν μίαναι τὴν ἐμαυτοῦ ; οὐχ ἀπὸ τούτου μοι τοῦ παιδίου τὴν οἰκουμένην ἐμπλήσαι τῶν ἀπογόνων ὑπέσχο ; πῶς ; οὖν τοὺς καρποὺς δίδως , τὴν ρίζαν ἀναῖρῶν ; τί ; ταῦτα εἶδε , τίς ταῦτα ἠκούσεν ; ἠπάτημαι καὶ παρελογίσθην . Οὐδὲν τούτων εἶπεν , οὐκ ἐνενόησεν , οὐχ ἀντείπε τῷ καλέωντι , οὐχ ἀπῆτησεν εὐθύνας · ἀλλ’ ἀκούσας , Λάβε τὸν υἱὸν σου τὸν ἀγαπητόν , ὃν ἠγάπησας , τὸν Ἰσαὰκ , καὶ ἀνέγερέ μοι αὐτὸν εἰς ὀλοκάρπωσιν ἐφ’ ἑν τῶν ὀρέων ὧν ἂν σοι εἴπω , μετὰ τοιαύτης προθυμίας τὸ ἔπιταγμα ἐπλήρωσεν , ὡς καὶ πλείονα τῶν ἐπιταχθέντων ποιῆσαι . Καὶ γὰρ καὶ τὸ γύαιον ἀπἐκρυψε , καὶ τοὺς παῖδας ἔλαβε , κάτω μένειν ἀφεῖς . Ἐννόησον τοίνυν ἥλιχον ἦν μόνον μόνῳ διαλεγέσθαι τῷ παιδί μηδενὸς παρόντος , ὅτε πολλοὶ τὰ σπλάγχνα διεθερμαινετο , καὶ σφοδρότερον τὸ φίλτρον ἐγίνετο · ποῖος λόγος παραστήσει δυνήσεται ; Ἀνήγαγε τὸ παιδίον , [ 674 ] συνειπόδιος , τοὺς ξυλούς ἐπέθηκε , καὶ τὴν μάχαιραν ἤρπασεν , ἐπάγειν τὴν πληγὴν ἐμελλε . Πῶς εἶψω καὶ τινὶ τρόπῳ οὐκ ἔγω ; μόνος αὐτὸς οἶδεν ὁ ταῦτα ἐργασάμενος · λόγος γὰρ οὐδεὶς παραστησάι δυνήσεται . Πῶς οὐκ ἐνάρπασεν ἡ χείρ ; πῶς οὐχ ἐλύθη τῶν νευρῶν ὁ τόνος ; πῶς οὐ συνέχεεν αὐτὸν ἡ τοῦ ποθουμένου παιδίου ὄψις ; Καὶ ἦν ὁμοῦ πατέρα ὁρῶν καὶ ἱερέα γινόμενον τούτων , καὶ θυσίαν χωρὶς αἵματος ἀναφερομένην , ὀλοκαυτώματα χωρὶς πυρός . Καὶ γὰρ ἔσφαξε τὸν υἱὸν καὶ οὐκ ἔσφαξεν · οὐκ ἔσφαξε τῇ χειρί , ἀλλ’ ἔσφαξε τῇ προθυμίᾳ · ὥστε παιδεύσαι τοὺς μετὰ ταῦτα πάντας , ὅτι καὶ παιδίων καὶ φύσεως καὶ τῶν ὄντων ἀπαντῶν , καὶ αὐτῆς τῆς ψυχῆς τὰ προστάγματα τοῦ Θεοῦ προτιμᾶν χρή . Ἐννόει γὰρ μοι τοῦ ἀνδρὸς τὸ γενναῖον , ὅτε τὸν υἱὸν ἐκελεύετο σφαγιάσαι τὸν μονογενῆ , τὸν ἀγαπητόν , τὸν παρ’ ἑλπίδα πᾶσαν δεδομένον αὐτῷ , πόσους ἐπανιστάμενους αὐτῷ εἶχε τοὺς λογισμούς · ἀλλ’ ὅμως πάντας ὑπέταξε , καὶ πάντας αὐτὸν ἔκρεμον μᾶλλον , ἢ βασίλεια οἱ δορυφόροι · καὶ βλέμματι μόνῳ πάντας καἔστειλε , καὶ οὐδὲ γράψει ἐτόλμα τούτων οὐδεὶς , ἀλλ’ οὕτως ἐτάκτως εἰστήκεισαν , ὡς καὶ κοσμεῖν αὐτὸν μᾶλλον ἤπερ φοβεῖν . Καὶ θά τὴν καρτερίαν · ἡ φύσις ἐξόπιτο γαμάλ μετὰ τῶν ὀπλῶν αὐτῆς , καὶ αὐτὸς εἰστήκει τὴν χεῖρα ἀνατείνας , οὐχὶ στέφανον ἔχουσαν , ἀλλὰ μάχαιραν στερφάνον παντὸς λαμπροτέραν · καὶ ὁ τῶν ἀγγέλων ἐπεκρότει θῦμος , καὶ ὁ Θεὸς ἐκ τῶν οὐρανῶν ἀνεκρήτυσεν . Ἄρα τί τοῦτο ; γένοιτ’ ἂν Ἰσὼν τοῦ τροπαίου ; Εἰ γὰρ ἀθλητοῦ νικήσαντος , μὴ χήρευσ κάθωσεν , ἀλλ’ ἄνωθεν αὐτὸν ὁ βασιλεὺς ἀνηγόρευσε τὸν ὀλυμπιονίκην , ἂρ’ οὐχὶ τοῦτο τῶν στεφάνων αὐτῷ λαμπρότερον ἐδοξεν εἶναι , καὶ τὸ θέατρον ἅπαν ἐκἔστρεψεν ἂν ; Ὅταν οὖν μὴ ἄνθρωπος βασιλεύς , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ Θεός , οὐχ ἐν θεάτρῳ τοιούτῳ , ἀλλ’ ἐν θεάτρῳ τῇ τῆς οἰκουμένης , ἐν τῇ δήμῳ τῶν ἀγγέλων , τῶν ἀρχῶν ἁγίων , αὐτὸν ἀνακηρύττῃ λαμπρὰ τῇ φωνῇ βόων ἄνωθεν · ποῦ ἤθουσον τὸν ἅγιον τοῦτον , εἴπέ μοι ; Εἰ γὰρ φαύλων παίδων οὐχ ἂν εὐχλῶς καταφρονήσαιεν πατέρες , ἀλλὰ καὶ τούτους πεινοῦσινθαν καὶ υἱὸς ἦ καὶ γνήσιος αὐτῷ μονογενὴς καὶ ἀγαπητός , καὶ ὑπ’ αὐτοῦ μέλλῃ σφάττεσθαι τοῦ πατρός , τίς ἂν ἐποι τὴν ὑπερβολὴν τῆς φιλοσοφίας ; Ἄν δεξίαις μαχαίραις , ὡς κατηξιώθη μαχαίραις · ὡ μαχαίρας θαυμαστάς , ὡς κατηξιώθη δεξίαις ! ὡ μαχαίρας θαυμαστάς ! εἰς ποίαν κατεσκευάθη χεῖραν , καὶ εἰς ποίαν ἦνυσ διακονίαν , καὶ ποίῳ ὑπηρέτησατο τύπῳ , πῶς ἠμάχη , πῶς οὐχ ἠμάχη ; οὐ γὰρ οἶδα τί εἴπω , οὕτω φρικτὸν τὸ μυστήριον ἦν . Οὐχ ἠφάτο τῆς τοῦ παιδίου δέρης , οὐδὲ διήλθε διὰ τοῦ λαίμου τοῦ ἁγίου ἐκείνου , οὐδὲ ἐφοινίχθη ἅματι δικαίου · μᾶλλον δὲ καὶ ἠφάτο καὶ διήλθε καὶ ἐφοινίχθη καὶ ἐδαπίτισθη , καὶ οὐχ ἐδαπίτισθη . Τάχα ἐξεστηκέναι ὑμῖν δοκῶ οὕτως ἐναντιολογῶν . Καὶ γὰρ ἐξεστηκα τὸ θαῦμα ἐννοοῦν τοῦ δικαίου , ἀλλ’ οὐχ ἐναντιολογῶ . Ἡ μὲν γὰρ τοῦ δικαίου χεὶρ ἐνέπηξεν αὐτὴν τῇ φάρυγγι τοῦ παιδός , ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ χειρ καὶ ἐπαγγείσαν οὐκ ἀφήκεν ἅματι μολυνθῆναι τοῦ παιδός . Καὶ γὰρ οὐχ ὁ ᾿Αβραὰμ αὐτὴν κατέχει μὲνον , [ 675 ] ἀλλὰ καὶ ὁ Θεός · καὶ οἷν ὁδε διὰ τῆς γνώμης , ὁ δὲ ἀνέστελλε διὰ τῆς φωνῆς . Σκόπει δὲ εἶπε , Σφάξον , καὶ εὐθέως ὡπλίζετο · εἶπε , Μὴ σφάξῃς , καὶ εὐθέως ἀφοπλίζετο · ἀπετο γὰρ μὴ κληθῆναι πατὴρ , ὥστε δοῦλος εὐγνώμων φανῆναι · καὶ ἐπειδὴ ἀπέστη τῶν ἐ : ποῦ διὰ τὸν Θεόν , διὰ ποιοῦ καὶ ὁ Θεὸς μετὰ τούτων ἐχαρίσατο αὐτῷ καὶ τὰ αὐτοῦ · καὶ μέχρι τῆς προθυμίας ἴστησι τὸ ἔπιταγμα . Καὶ μὴ μοι τοῦτο εἴπῃς μόνον , ὅτι θυσιαστήριον ὠκοδόμησε , καὶ ξύλα ἐπέθηκεν , ἀλλ’ ἀναμνήσθητι καὶ τῆς φωνῆς τοῦ
Lemmas: [ 675 ] χρηστός , αὐτός ἐγώ μέλλω διαδέχομαι ὁ κληρονομία . καί τίς οὗτος ; μή στενάζω , ἀλλά εὐχαριστέω ὁ Θεός , καί δοξάζω ὁ εἰρήποτα , καί οὐδείς εἰμί ὁ Αβραάμ κατά οὗτος χείρων . καθά γάρ ἐκεῖνος δίδωμι ὁ Θεός κελεύω , οὗτος καί σύ λαμβάνω αὐτός οὐ στενάζω . εἰμί γάρ τελευταῖος εἶδον ὁ υἱός εὐχαριστέω ὁ φιλάνθρωπον Θεός , οὐ μικρός λαμβάνω μισθός οὗτος ὁ ὁ υἱός ἄγω καί καταθύω · κἀν ὁ Κωκυτός καί ὁ ὄρθων διαλύω , καί εἰς δοξολογία ἅπας διεγείρω , μυρίος ἄνωθεν καί κάτωθεν δέχομαι ὁ βραβεῖον , ἄνθρωπος σύ θαυμάζω , ἄγγελος κροτέω , καί ὁ Θεός στεφανόω . καί πῶς δυναντὸν μή πείθω ἐκεῖνος , φημί , παρά ὅς πατήρ οὐκέτι καλέω λοιπός ; τις λέγω ; μή γάρ ἀποβάλλω ὁ παιδίον ; μή γάρ ἀπόλλυμι ὁ υἱός ; μᾶλλον κτάομαι καί ἀσφαλής ἔχω . οὖον γάρ ὁ πατήρ καλέω ἀπόλλυμι , ἀλλά ὁ μέγας καλέω προσλαμβάνω · οὖον γάρ θνητός παιδίον , ἀλλά ἀθάνατος λοιπός καλέω πατήρ . μή γάρ , ἐπειδή μή πάρειμι , καί ἀπολείπω αὐτός νομίζω · οὐδέ γάρ , εἄν ἀποδημέω τυγχάνω , ἀφίστημι εἄν σύ καί τοὔνομα ὁ συγγένεια μετά ὁ σῶμα . οὐχ οὕτως εἰμί ὁ παιδίον ὁ κεῖμαι , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ ἀποπέτομαι καί ἀνατρέχω εἰς ὁ οὐρανός . ὅταν οὖν ὁράω ὁ ὀφθαλμός καθηρμημένους , καί ὁ στόμα συνηρμημένον , καί ὁ σῶμα ἀκίνητος , μή οὗτος ἐννοέω , ὅτι οὗτος μέν ὁ στόμα οὐκέτι φθέγγομαι , οὗτος ὁ ὀφθαλμός οὐκέτι βλέπω , οὗτος ὁ πούς οὐκέτι βαδίζω · ἀλλά ὅτι οὗτος μέν ὁ στόμα ἁμείων φθέγγομαι , καί ὁ ὀφθαλμός μείζων ὁράω , καί ὁ πούς ἐπί νεφέλη ἀρθρόω , καί ὁ διαφθείρω οὗτος σῶμα ἀθανασία ἐνδύω , καί λαμπρός ὁ υἱός ἀπολαμβάνω . ἀναμιμνήσκω ὁ πατριάρχης Αβραάμ , ὡς οὐ ὁράω μέν ὁ Ἰσαάκ ἀποθνῄσκω , ἀλλά ὁ Πόλλυ πικρός εἰμί καί οδυνροτερος , αὐτός αὐτός κατασφάζω ἐπιτάσσω · καί οὐ ἀντιλέγω πρός ὁ ἐπίταγμα , οὐδέ ἐδυσχράνεν , οὐδέ φεύγω τίς τοιοῦτος · Ζεύς οὗτος ἐγώ πατήρ ποιέω , ἵνα παιδοκτοος ἐργάζομαι ; ἀγαθός εἰμί μή δύο ὁ ἀρχή , ἢ δίδωμι , τοιοῦτος τρόπος πάλιν αὐτός ἀφαιρέω . βούλομαι λαμβάνω ; τίς ; ἐνέλκω ἐγώ καταφράσσω καλεῖμαι , καί ὁ δεξιά μιαίνω ὁ ἐμαυτοῦ ; οὐ ἀπό οὗτος ἐγώ ὁ παιδίον ὁ οἰκέω ἐμπίμπλημι ὁ ἀπόγονος ὑπέχω ; πῶς ; οὖν ὁ καρπός1 δίδωμι , ὁ ῥίζα ἀναιρέω ; τίς ; οὗτος ὁράω , τίς οὗτος ἀκούω ; ἀπατάω καί παραλογίζομαι . οὐδείς οὗτος εἶπον , οὐ ἐννοέω , οὐ ἀντιλέγω ὁ καλέω , οὐ ἀπαιτέω εὐθύνω · ἀλλά ἀκούω , Λάβος ὁ υἱός σύ ὁ ἀγαπητός , ὅς ἀγαπάω , ὁ Ἰσαάκ , καί ἀναγείρω ἐγώ αὐτός εἰς ὁλοκάρπωσις ἐπί ἑν ὁ ὄρος ὅς εἄν σύ εἶπον , μετά τοιοῦτος προθυμία ὁ ἐπίταγμα πληρόω , ὡς καί πλείων ὁ ἐπιτάσσω ποιέω . καί γάρ καί ὁ γυαιω ἀποκρύπτω , καί ὁ παῖς λαμβάνω , κάτω μένω ἀφίημι . ἐννοέω τοίνυν ἡλίκος εἰμί μόνος μόνος διαλέγω ὁ παῖς μηδείς πάρειμι , ὅτε πολύς ὁ σπλάγχνον διαθερμαίνω , καί σφοδρός ὁ φίλτρον γίγνομαι · ποῖος λόγος παρίστημι δύναμαι ; ἀνάγω ὁ παιδίον , [ 674 ] συνεῖπον , ὁ ξύλος ἐπιτίθημι , καί ὁ μάχαιρα ἁρπάζω , ἐπάγω ὁ πληγή μέλλω . Πῶς ἴψος καί τις τρόπος οὐ ἐγώ ; μόνος αὐτός οἶδα ὁ οὗτος ἐργάζομαι · λόγος γάρ οὐδείς παρίστημι δύναμαι . Πῶς οὐ ἐναρπάζω ὁ χείρ ; πῶς οὐ λύω ὁ νευρά ὁ τόνος ; πῶς οὖον συγχέω αὐτός ὁ ὁ ποθέω παιδίον ὄψις ; καί εἰμί ὁμοῦ πατήρ ὁράω καί ἱερεύς γίγνομαι οὗτος , καί θυσία Χωρὶς αἷμα ἀναφέρω , ολοκαύτωμα Χωρὶς πῦρ . καί γάρ σφάζω ὁ υἱός καί οὐ σφάζω · οὐ σφάζω ὁ χείρ , ἀλλά σφάζω ὁ προθυμία · ὥστε παιδεύω ὁ μετά οὗτος πᾶς , ὅτι καί παιδίον καί φύσις καί ὁ εἰμί ἀπαντάω , καί αὐτός ὁ Ψυχή ὁ πρόσταγμα ὁ Θεός προτιμάω χρή . ἐννοέω γάρ ἐγώ ὁ ἀνήρ ὁ γενναῖος , ὅτε ὁ υἱός κελεύω σφαγιάζομαι ὁ μονογενής , ὁ ἀγαπητός , ὁ παρά ἐλπίς πᾶς δίδωμι αὐτός , πόσος ἐπανίστημι αὐτός ἔχω ὁ λογισμός · ἀλλά ὅμως πᾶς ὑποτάσσω , καί πᾶς αὐτός ἐκρέμω μᾶλλον , ἢ βασίλεια ὁ δορυφόρος · καί βλέμμα μόνος πᾶς καταστέλλω , καί οὐδέ γράφω τολμάω οὗτος οὐδείς , ἀλλά οὕτως ἐτάκτως ἵστημι , ὡς καί κοσμέω αὐτός μᾶλλον ἤ2 φοβέω . καί ἀνταπόλλυμι ὁ καρτερία · ὁ φύσις ἐξοπίζω γαμάλ μετά ὁ ὁπλή αὐτός , καί αὐτός εἰστήκω ὁ χείρ ἀνατείνω , οὐ στέφανος ἔχω , ἀλλά μάχαιρα στερφάνον πᾶς λαμπρός · καί ὁ ὁ ἄγγελος ἐπικροτέω Θῦμος , καί ὁ θεός ἐκ ὁ οὐρανός ἀνεκρήτυσεν . ἄρας τίς οὗτος ; γίγνομαι εἄν Ἴσος ὁ τρόπαιον ; εἰμί γάρ ἀθλητής νικάω , μή χήρης καθοράω , ἀλλά ἄνωθεν αὐτός ὁ βασιλεύς ἀναγορεύω ὁ ὀλυμπιονίκης , ἄρα οὐ οὗτος ὁ στέφανος αὐτός λαμπρός δοκέω εἰμί , καί ὁ θέατρον ἅπας ἐκστρέφω εἄν ; ὅταν οὖν μή ἄνθρωπος βασιλεύς , ἀλλά αὐτός ὁ Θεός , οὐ ἐν θέατρον τοιοῦτος , ἀλλά ἐν θέατρον ὁ ὁ οἰκέω , ἐν ὁ δῆμος ὁ ἄγγελος , ὁ ἀρχή ἅγιος , αὐτός ἀνακηρύσσω λαμπρός ὁ φωνή Βόων ἄνωθεν · ποῦ ἠθέω ὁ ἅγιος οὗτος , εἶπον ἐγώ ; εἰμί γάρ φαῦλος παῖς οὐ εἄν εὐχλῶς καταφρονέω πατήρ , ἀλλά καί οὗτος πεινοῦσινθαν καί υἱός εἰμί καί γνήσιος αὐτός μονογενής καί ἀγαπητός , καί ὑπό αὐτός μέλλω σφάζω ὁ πατήρ , τίς εἄν ἔπω ὁ ὑπερβολή ὁ φιλοσοφία ; ἄν δεξιός μάχαιρα , ὡς καταξιόω μάχαιρα · εἰμί μάχαιρα θαυμαστός , ὡς καταξιόω δεξιός ! εἰμί μάχαιρα θαυμαστός ! εἰς ποῖος κατασκευάζω χεῖρα , καί εἰς ποῖος ἀνύω διακονία , καί ποῖος ὑπηρετέω τύπος , πῶς ἀμάχη , πῶς οὐ ἀμάχη ; οὖον γάρ οἶδα τίς εἶπον , οὗτος φρικτός ὁ μυστήριον εἰμί . οὐχ φημί ὁ ὁ παιδίον δέρω , οὐδέ διέρχομαι διά ὁ λαιμός ὁ ἅγιος ἐκεῖνος , οὐδέ φοινίσσω Αμάτι Δίκαιος · μᾶλλον δέ καί φημί καί διέρχομαι καί φοινίσσω καί εδαπιτινω , καί οὐ εδαπιτινω . Τάχα ἐξίστημι σύ δοκέω οὕτως ἐναντιολογέω . καί γάρ ἐξίστημι ὁ θαῦμα ἐννοέω ὁ Δίκαιος , ἀλλά οὐ εναντιολογώ . ὁ μέν γάρ ὁ Δίκαιος χείρ ἐμπήγνυμι αὐτός ὁ φάρυγξ ὁ παῖς , ὁ δέ ὁ Θεός χείρ καί ἐπάγω οὐ ἀφίημι Αμάτι μολύνω ὁ παῖς . καί γάρ οὐ ὁ Αβραάμ αὐτός κατέχω μένω , [ 675 ] ἀλλά καί ὁ Θεός · καί ὅς ὅδε διά ὁ γνώμη , ὁ δέ ἀναστέλλω διά ὁ φωνή . σκοπάω δέ εἶπον , σφάζω , καί εὐθύς ὁπλίζω · εἶπον , μή σφάζω , καί εὐθύς ἀφοπλίζω · ἀποτίνω γάρ μή καλέω πατήρ , ὥστε δοῦλος εὐγνώμων φαίνω · καί ἐπεί ἀφίστημι ὁ εἰ : ποῦ διά ὁ Θεός , διά ποιέω καί ὁ θεός μετά οὗτος χαρίζομαι αὐτός καί ὁ αὐτός · καί μέχρι ὁ προθυμία ἵστημι ὁ ἐπίταγμα . καί μή ἐγώ οὗτος εἶπον μόνος , ὅτι θυσιαστήριον οἰκοδομέω , καί ξύλον ἐπιτίθημι , ἀλλά ἀναμιμνήσκω καί ὁ φωνή ὁ