joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0484.1
ὀλην , πάντα ὑπερβάλλει τῆς ἀγάπης ἡ στερρότης . Ταύτην οὐ πλοῦτος , οὐ πενία νικᾷ · μᾶλλον δὲ οὐδ' ἂν ἦν πενία , οὐκ ἀμετρία πλοῦτου , εἰ ἀγάπη ἦν , ἀλλὰ τὰ ἐξ ἑκατέρων ἀγαθὰ μόνον · καὶ γὰρ τὴν ἐξ ἐκείνου ἀφροδίαν ἔκκαρπωσάμεθα ἂν , καὶ τὴν ἐκ ταύτης ἀμεριμνίαν · καὶ οὔτε τοῦ πλοῦτου τὰς φροντίδας , οὔτε τῆς πενίας τὸ δέος ὑπαιμείαμεν ἂν . Καὶ τί λέγω τὰ ἐξ αὐτῆς κέρδη ; αὐτὸ γὰρ καθ' αὐτὸ τὸ φιλεῖν , ἐννόησον ἡλίκον ἐστὶ , πόσην φέρει τὴν εὐφροσύνην , ἐν πόσῃ καθίστησι χάριτι τὴν ψυχὴν · ὁ μάλιστα αὐτῆς ἐστιν ἐξαιρέτων . Τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τῆς ἀρετῆς μέρη συνεχευγμένων ἔχει τὸν πόνον · οἷον νηστεία , σωφροσύνη , ἀσκησις , ἀσκησις , ὑπέρφιλαν · ἡ δὲ ἀγάπη μετὰ τοῦ κέρδους πολλὴν ἔχει καὶ τὴν ἡδονήν , καὶ πόνον οὐδένα · καὶ καθάπερ μελίττα ἀγαθὴ , τὰ πανταχόθεν συνάγουσα ἀγαθὰ , εἰς τὴν τοῦ φιλοῦντος κατατίθεται ψυχὴν . Κἂν δουλεύῃ τις , ἡδίων τῆς ἀλευθερίας ἀποφαίνει τὴν δουλείαν . Ὁ γὰρ φιλῶν οὐχ οὕτως ἑαυτὸν ὡς ἐπιταττομένους χαίρει · καὶ γὰρ τὸ ἐπιτάττειν ἡδύ · ἀλλὰ μετατιθεῖσιν αὐτὴν τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν , καὶ πάντα ἐν χερσὶν ἔχουσα παραγίνεται τὰ ἀγαθὰ , πάσης μητρὸς ἠπιωτέρα , πάσης βασιλίδος εὐπρωξύτερα , καὶ τὰ ἐπίπονα κούφια καὶ βέβια ποιεῖ , τὴν μὲν ἀρετὴν εὐχολον , τὴν δὲ κακίαν πικροτάτην ἡμῖν ἀποφαίνουσα · Σκόπει δὲ · τὸ δαπανᾶν λυπηρὸν εἶναι δοκεῖ , καὶ ποιεῖ αὐτὸ αὐτὴ ἡδύ · τὸ λαμβάνειν τὰ ἑτέρων ἡδύ , καὶ οὐκ ἀφήσιν αὐτὸ φαίνεσθαι ἡδύ , ἀλλὰ φεύγειν , ὡς μοχθηρόν , παρασκευάζει . Πάλιν τὸ κακῶς λέγειν γλυκὺ πᾶσιν εἶναι δοκεῖ · αὐτὴ τοῦτο μὲν πικρὸν ἀποφαίνεται , τὸ δὲ καλῶς λέγειν ἡδύ · οὐδὲν γὰρ οὕτως ὡς τὸν φιλοῦμενον ἐγκωμιάζειν ἡμῖν ἡδύ . Πάλιν ὁ θυμὸς ἔχει πινὰ ἡδονήν · ἀλλ' ἐνταῦθα οὐκ ἔτι , ἀλλὰ πάντα αὐτοῦ τὰ νιῦρα ἀνῃρηται · κἂν λυπηθῇ τὸν φιλοῦντα ὁ ἀγαπώμενος , θυμὸς μὲν οὐδαμοῦ φαίνεται , δάκρυα δὲ καὶ παρακλήσεις καὶ ἱκετηρίαι · τοσοῦτον ἀπέχει τοῦ παροξυνθῆναι . Κἂν ἴδῃ ἀμαρτάνοντα , παθεῖ καὶ ὀδυνάται · ἀλλὰ καὶ ὀδύνην αὐτὴ ἡδονὴν φέρει · τῆς γὰρ ἀγάπης καὶ τὰ δάκρυα καὶ ἡ λύπη γλυκύς παντὸς ἡδίων καὶ χαριέστερον . Οὐχ οὕτω γοῦν ἀναπαύονται οἱ γελῶντες , ὡς ὑπὲρ ἑαυτῶν κλαίοντες · κἂν ἀπιστῆς , ἐπίσχοις αὐτὸν τὰ δάκρυα , καὶ ὡς τὰ ἀνήκεστα παθόντες , οὕτω δυσχεραίνουσιν . Ἄλλ' ἡδονὴν ἔχει , φησίν , ἀτοπον τὸ φιλεῖν . Ἄτοπος , [ 442 ] καὶ εὐήρμε , ἄνθρωπε · οὐδὲν γὰρ οὕτως ἡδονῆς καθαρεύει τοιαύτης , ὡς ἀγάπη γνησία . Μὴ γὰρ μοι ταύτην εἴπης τὴν δημιώδη
Lemmas: ὅλος , πᾶς ὑπερβάλλω ὁ ἀγάπη ὁ στερρότης . οὗτος οὖον πλοῦτος , οὖον πενία νικάω · μᾶλλον δέ οὐδέ εἄν εἰμί πενία , οὐ ἀμετρία πλοῦτος , εἰμί ἀγάπη εἰμί , ἀλλά ὁ ἐκ ἑκάτερος ἀγαθός μόνος · καί γάρ ὁ ἐκ ἐκεῖνος αφροδιος ἔκκαρπωσάμεθα εἄν , καί ὁ ἐκ οὗτος ἀμεριμνία · καί οὔτε ὁ πλοῦτος ὁ φροντίς , οὔτε ὁ πενία ὁ δέος υπαιμειαμι εἄν . καί τίς λέγω ὁ ἐκ αὐτός κέρδος ; αὐτός γάρ κατά αὐτός ὁ φιλέω , ἐννοέω ἡλίκος εἰμί , πόσος φέρω ὁ Εὐφρόσυνος , ἐν πόσος καθίστημι χάρις ὁ ψυχή · ὁ μάλιστα αὐτός εἰμί ἐξαίρω . ὁ μέν γάρ ἄλλος ὁ ἀρετή μέρος συγχέω ἔχω ὁ πόνος · οἷος νηστεία , σωφροσύνη , ἄσκησις , ἄσκησις , υπερφιλαω · ὁ δέ ἀγάπη μετά ὁ κέρδος πολύς ἔχω καί ὁ ἡδονή , καί πόνος οὐδείς · καί καθάπερ μέλισσα ἀγαθός , ὁ πανταχόθεν συνάγω ἀγαθός , εἰς ὁ ὁ φιλέω κατατίθημι ψυχή . κἀν δουλεύω τις , ἡδύς ὁ ἀλευθερίας ἀποφαίνω ὁ δουλεία . ὁ γάρ φίλος οὐ οὕτως ἑαυτοῦ ὡς ἐπιτάσσω χαίρω · καί γάρ ὁ ἐπιτάσσω ἡδύς · ἀλλά μετατίθημι αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις , καί πᾶς ἐν χείρ ἔχω παραγίγνομαι ὁ ἀγαθός , πᾶς μήτηρ ἤπιος , πᾶς βασιλίς ευπρωξυτερας , καί ὁ ἐπίπονος κούφιος καί βέβιος ποιέω , ὁ μέν ἀρετή ευχολος , ὁ δέ κακία πικρός ἐγώ ἀποφαίνω · σκοπάω δέ · ὁ δαπανάω λυπηρός εἰμί δοκέω , καί ποιέω αὐτός αὐτός ἡδύς · ὁ λαμβάνω ὁ ἕτερος ἡδύς , καί οὐ ἀφίημι αὐτός φαίνω ἡδύς , ἀλλά φεύγω , ὡς μοχθηρός , παρασκευάζω . πάλιν ὁ κακῶς λέγω γλυκύς πᾶς εἰμί δοκέω · αὐτός οὗτος μέν πικρός ἀποφαίνω , ὁ δέ καλῶς λέγω ἡδύς · οὐδείς γάρ οὕτως ὡς ὁ φιλέω ἐγκωμιάζω ἐγώ ἡδύς . πάλιν ὁ θυμός ἔχω πίνω ἡδονή · ἀλλά ἐνταῦθα οὐ ἔτι , ἀλλά πᾶς αὐτός ὁ νιῦρα ἀναιρέω · κἀν λυπέω ὁ φιλέω ὁ ἀγαπάω , θυμός μέν οὐδαμοῦ φαίνω , δάκρυ δέ καί παράκλησις καί ἱκετήριος · τοσοῦτος ἀπέχω ὁ παροξύνω . κἀν ὁράω ἁμαρτάνω , πάθος καί ὀδυνάω · ἀλλά καί ὀδύνη αὐτός ἡδονά φέρω · ὁ γάρ ἀγάπη καί ὁ δάκρυ καί ὁ λύπη γλυκύς πᾶς ἡδύς καί χαρίεις . οὐχ οὗτος γοῦν ἀναπαύω ὁ γελάω , ὡς ὑπέρ ἑαυτοῦ καλέω · κἀν ἀπιστέω , ἐπέχω αὐτός ὁ δάκρυ , καί ὡς ὁ ἀνήκεστος πάθος , οὗτος δυσχεραίνω . ἄλλος ἡδονά ἔχω , φημί , ἄτοπος ὁ φιλέω . ἄτοπος , [ 442 ] καί εὐήρμε , ἄνθρωπος · οὐδείς γάρ οὕτως ἡδονή καθαρεύω τοιοῦτος , ὡς ἀγάπη Γνησία . μή γάρ ἐγώ οὗτος εἶπον ὁ δημιώδης