joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0734.2
ἀγιον τὸν ναὸν ἐκεῖνον ; καὶ δσα τοιαῦτα . Καὶ γὰρ εὐναιμις Ἰηλίστου ἦν ἡ ἐπιστάσα τῇ Παρθένῳ , καὶ Υἱὸς Θεοῦ τὸ γεννώμενον . Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἄνθρωπος αὐτῆς δίκαιος ὤν , καὶ μὴ θέλων αὐτὴν παραδειγματίσαι , ἐβουλήθη λάθρᾳ ἀπολῦσαι αὐτήν . Τοσοῦτον γὰρ ἦν θαυμαστὸς ὁ ἄνθρωπος , ὅτι οὐ μόνον οὐκ ἐκάλεισεν , ἀλλ' οὐδὲ εἶπε τινι , οὐδὲ αὐτῇ τῇ ὑποπτευομένῃ , ἀλλὰ καθ' ἑαυτὸν ἐλογίζετο , οὐχὶ ἐκδιδόναι , ἀλλὰ ἀπολύσασθαι . Διὸ καὶ ὅτε εἰς ἀπορίαν τῶν τοιούτων λογισμῶν κατέστη , τότε ἐπέστη ὁ ἄγγελος αὐτῷ τὴν ἑριν τῶν λογισμῶν . Ὅτι γὰρ διηπορεῖτο , ἐξ ἧν διενεοῖτο δήλον · Ἐδουλήθη γὰρ , φησίν , ἀπολῦσαι αὐτὴν λάθρα · οὐκ ἐν οὐτε λάθρᾳ , οὔτε ὅμως ἐκπᾶμαι βουληθείς , εἰ νόθου γονὴς τὸν ὀχγὸν ἐπέστησε πατρός , ἀλλὰ καὶ νόμῳ καὶ τιμωρίᾳ . Δίκαιος δὲ , μάλιστα ἄν . Ἄλλα τοῦτο μὲν οὐκ ἐπέπαιστο , οὐδ' ἐκεῖνο πάλιν , θείας ἐνεργείας εἶναι τὴν κῦψιν · ὑπὲρ ἑνίων γὰρ ἀνθρωπίνων ὁ ἔργον ἦν . Διὸ καὶ τοὺς λογισμοὺς ἐκμαίνετο . Ὅτε οὖν ἐν τούτοις ἐκλινεῖτο τοὺς διαλογισμοὺς , τότε ἐπέστη ὁ ἄγγελος , καὶ φησίν · Μὴ φοβηθῆς παραλαβεῖν Μαρίαν τὴν γυναῖκά σου · τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματός ἐστιν ἁγίου . Ἐδειξεν αὐτὸν δεδιότα καὶ τρέμοντα μὴ προσκρούσῃ τῷ Θεῷ διὰ τοῦ εἰπεῖν , Μὴ φοβηθῆς . Ἐνδὸν δὲ κατέχειν · τοῦτο γὰρ ἐστι , τὸ παραλαβεῖν , καὶ μὴ , ὡς ἐνεδυμήθη , ἀπολῦσαι αὐτήν . Οὐ μόνον γὰρ , φησίν , παρανόμῳ ἀπηλλάκται μίξειν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ φύσιν συνελάβε . Τοῦτο γὰρ δηλοῖ δὴ ἐπηγάγε , λέγων · Τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθὲν ἐκ Πνεύματός ἐστιν ἁγίου . Τέτταρα δὲ νῦν , καὶ καλῶς τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν . Μὴ νομίζης , φησίν , ἐπεῖδηρ ἐπών , ὅτι · Ἐκ Πνεύματός ἐστιν ἁγίου , ἀλλοτρίων σε τῆς διακονίας εἶναι τῆς κατὰ τὴν οἰκονομίαν · σοὶ δώσω τὸ ὄνομα ἐπιθεῖναι τῷ τικτομένῳ . Εἰ γὰρ καὶ εἰς τὴν γέννησιν οὐδὲν συντελεῖς , ἀλλ' ὅμως σὺ αὐτοῦ καλέσεις τὸ ὄνομα . Εἰ γὰρ καὶ μὴ σὺ ὁ τόκος , ἀλλὰ τὸ πατρὸς ἐπίδειξίς περὶ αὐτοῦ , καὶ ἀπὸ τοῦ τοῦ οὐματος θάσεως οἰκειῖσαι τῷ τικτομένῳ . Οὐχ εἶπεν δέ , Τέξεταί σοι υἱός , ἀλλὰ , Τέξεταί · οὐ γὰρ αὐτῷ ἐτίκτεν , ἀλλὰ τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ διδὼ καὶ ἐπηγάγε , Αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν . Εἰπὼν δέ , Τὸν λαὸν αὐτοῦ , οὐ περὶ τῶν Ἰουδαίων εἶπε μόνον , ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἐθνῶν · λαὸς γὰρ αὐτοῦ πάντες οἱ δεχόμενοι τὴν παρ' αὐτοῦ γνώσιν , καὶ ὅτι ἂν τοῦτο δείκνυται Υἱὸς Θεοῦ ὁ τικτομένος , ἐν τῷ ἀρίνειν ἁμαρτίας · οὐδὲ γὰρ ἀρίνειν ἁμαρτίας , ἑτέρας ἐστιν δυνάμεως , εἰ μὴ τῆς οὐσίας τῆς θείας μόνης . Τοῦτο δὲ δλον γέγονεν , Ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου διὰ τοῦ προφήτου λέγοντος · Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει , καὶ τέξεταί υἱόν , καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἐμμανουήλ , ὁ ἐστι μεθερμηνευόμενον , Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός . Ἐδουλήθη ἐνταῦθα παρεῖναι Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας ἀπαντας , καὶ τὸ βιβλίον τοῦτο παρὰ Ἰουδαίων λαβόν , οὕτως ἀναγνῶναι τὴν προφητεῖαν . Ὅτε γὰρ δήπου τοῦτο , ὅτι καὶ ἐν τοῖς ἑκάστῃς οἴκοι πανταχοῦ τότε μάλιστα ἀνύπνοτος [ 696 ] ἡ μαρτυρία γίνεται , ὅταν παρὰ τῶν ἐχθρῶν αὐτὴ φέρηται . Οὐ γὰρ δήπου πεπλάσθαι παρ' ἡμῶν αὐτὴ διηνύσατο λέγειν , οὐχ ἡμῶν , ἀλλὰ τῶν ὄν Χριστῶν σταυρωσάντων τὰ βιβλία παρεχομένων ἡμῖν τὰ περὶ τῆς αὐτοῦ οἰκονομίας διαλεγόμενα . Ἄλλ' εἰ [ τε ] πάρεισιν , εἴτε μὴ πάρεισιν οὗτοι , ἡμεῖς τὸ ἡμέτερον ποιήσωμεν ,
Lemmas: ἅγιος ὁ ναός ἐκεῖνος ; καί δσοι τοιοῦτος . καί γάρ εὐναιμις Ἰηλίστου εἰμί ὁ ἐφίστημι ὁ παρθένος , καί υἱός Θεός ὁ γεννάω . Ἰωσήφ δέ ὁ ἄνθρωπος αὐτός δίκαιος εἰμί , καί μή ἐθέλω αὐτός παραδειγματίζω , βούλομαι λάθρῃ ἀπολύω αὐτός . τοσοῦτος γάρ εἰμί θαυμαστός ὁ ἄνθρωπος , ὅτι οὖον μόνος οὐ καλέω , ἀλλά οὐδέ εἶπον τις , οὐδέ αὐτός ὁ ὑποπτεύω , ἀλλά κατά ἑαυτοῦ λογίζομαι , οὐ ἐκδίδωμι , ἀλλά ἀπολύω . Διὸ καί ὅτε εἰς ἀπορία ὁ τοιοῦτος λογισμός καθίστημι , τότε ἐφίστημι ὁ ἄγγελος αὐτός ὁ Ἔρις ὁ λογισμός . ὅτι2 γάρ διαπορέω , ἐκ ἧμαι διανοέομαι δῆλος · Ἐδουλήθη γάρ , φημί , ἀπολύω αὐτός λάθρῃ · οὐ ἐν οὐ λάθρῃ , οὔτε ὅμως ἐκπᾶμαι βούλομαι , εἰμί νόθος γονεύς ὁ ὀχός ἐφίστημι πατήρ , ἀλλά καί νόμος καί τιμωρία . Δίκαιος δέ , μάλιστα ἄν . ἄλλος οὗτος μέν οὐ παίω , οὐδέ ἐκεῖνος πάλιν , θεῖος ἐνέργεια εἰμί ὁ κύπτω · ὑπέρ ἔνιοι γάρ ἀνθρώπινος ὁ ἔργον εἰμί . Διὸ καί ὁ λογισμός ἐκμαίνω . ὅτε οὖν ἐν οὗτος κλίνω ὁ διαλογισμός , τότε ἐφίστημι ὁ ἄγγελος , καί φημί · μή φοβέω παραλαμβάνω Μαρία ὁ γυνή σύ · ὁ γάρ ἐν αὐτός γεννάω ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος . δείκνυμι αὐτός δείδω καί τρέμω μή προσκρούω ὁ Θεός διά ὁ εἶπον , μή φοβέω . ἐνδίδωμι δέ καταχέω · οὗτος γάρ εἰμί , ὁ παραλαμβάνω , καί μή , ὡς ἐνδύω , ἀπολύω αὐτός . οὖον μόνος γάρ , φημί , παράνομος ἀπαλλάσσω μίγνυμι , ἀλλά καί ὑπέρ φύσις συλλαμβάνω . οὗτος γάρ δηλόω δή ἐπάγω , λέγω · ὁ γάρ ἐν αὐτός γεννάω ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος . τέσσαρες δέ νῦν , καί καλῶς ὁ ὄνομα αὐτός Ἰησοῦς . μή νομίζω , φημί , ἐπεῖδηρ ἔπειμι , ὅτι · ἐκ πνεῦμα εἰμί ἅγιος , ἀλλότριος σύ ὁ διακονία εἰμί ὁ κατά ὁ οἰκονομία · σύ δίδωμι ὁ ὄνομα ἐπιτίθημι ὁ τίκτω . εἰμί γάρ καί εἰς ὁ γέννησις οὐδείς συντελής , ἀλλά ὅμως σύ αὐτός καλέω ὁ ὄνομα . εἰμί γάρ καί μή σύ ὁ τόκος , ἀλλά ὁ πατήρ ἐπίδειξις περί αὐτός , καί ἀπό ὁ ὁ ουμα θάση οἰκειός ὁ τίκτω . οὐχ εἶπον δέ , τίκτω σύ υἱός , ἀλλά , τίκτω · οὖον γάρ αὐτός τίκτω , ἀλλά ὁ οἰκέω πᾶς δίδωμι καί ἐπάγω , αὐτός γάρ σῴζω ὁ λαός αὐτός ἀπό ὁ ἁμαρτία αὐτός . εἶπον δέ , ὁ λαός αὐτός , οὖον περί ὁ Ἰουδαῖος εἶπον μόνος , ἀλλά καί περί ὁ ἔθνος · λαός γάρ αὐτός πᾶς ὁ δέχομαι ὁ παρά αὐτός γνῶσις , καί ὅτι εἄν οὗτος δείκνυμι υἱός Θεός ὁ τίκτω , ἐν ὁ αρινεος ἁμαρτία · οὐδέ γάρ αρινεος ἁμαρτία , ἕτερος εἰμί δύναμις , εἰμί μή ὁ οὐσία ὁ θεῖος μόνος . οὗτος δέ δλον γίγνομαι , ἵνα πληρόω ὁ ἐρώ ὑπό ὁ κύριος διά ὁ προφήτης λέγω · ἰδέ ὁ παρθένος ἐν γαστήρ ἔχω , καί τίκτω υἱός , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός Ἐμμανουήλ , ὁ εἰμί μεθερμηνεύω , Μετά ἐγώ ὁ Θεός . Ἐδουλήθη ἐνταῦθα πάρειμι Ἰουδαῖος καί Ἕλλην ἅπας , καί ὁ βιβλίον οὗτος παρά Ἰουδαῖος λαμβάνω , οὕτως ἀναγιγνώσκω ὁ προφητεία . ὅτε γάρ δήπου οὗτος , ὅτι καί ἐν ὁ ἕκαστος οἴκοι πανταχοῦ τότε μάλιστα ἄνυπνος [ 696 ] ὁ μαρτυρία γίγνομαι , ὅταν παρά ὁ ἐχθρός αὐτός φέρω . οὖον γάρ δήπου πλάσσω παρά ἐγώ αὐτός διανύω λέγω , οὐ ἐγώ , ἀλλά ὁ εἰμί Χριστός σταυρόω ὁ βιβλίον παρέχω ἐγώ ὁ περί ὁ αὐτός οἰκονομία διαλέγω . ἄλλος εἰμί [ τε ] πάρειμι , εἴτε μή πάρειμι οὗτος , ἐγώ ὁ ἡμέτερος ποιέω ,