joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0500.2
ἡν , οὐδὲ οὕτως ἀπαγορεύειν ἔδει . Κἂν γὰρ μὴ κάμης τὸν καλλίστον τούτων μακαρίων τὸν ἐν τῇ μετανοίᾳ , ἐν τῷ κόσμῳ ἐκεῖνον πάντως κάμψ , καὶ ταλαιπωρίσεις ἐτέρως . Εἰ δὲ καὶ ἐνταῦθα χάρις χάρματος , διὰ τί μὴ τούτων αἰρούμεθα , τὸν πολὺν ἔχοντα τὸν καρπὸν καὶ μεγάλην τὴν ἀμοιβήν ; Εἰ γὰρ ἀναθεῶν ὄντας ἡμᾶς εὐεργετεῖ ὁ Θεός , καὶ ἁμαρτηκῶτας φιλανθρωπεύεται , εἰ τῆς κακίας ἀποστάντες τὴν ἀρετὴν μεταδιώξωμεν , τίνων οὐκ ἂν ἂν ἐπιτευξόμεθα , τίνων οὐκ ἀπολαύσομεν τῶν ἀγαθῶν ; Τοὺς γὰρ νῦν ἔχοντας αἱ εὐεργεσίαι μᾶλλον , ἢ αἱ τιμωρίαι ἐφελκυσον πρὸς τὴν ὑπακοὴν τῶν ἐπιταγμάτων . Εἰ τοίνυν καὶ πρὶν ἢ τι ἀγαθὸν ἡμᾶς ἐπιδείξασθαι , μᾶλλον δὲ καὶ κολάσεως ἄξια ἐργασαμένους , τοσαύτης ἡξιώμε τῆς εὐεργεσίας ὁ Θεός , εἰ εὐγνώμονες γνοίμεθα , καὶ τὴν ἐπὶ τοῖς προλαβοῦσιν εὐχαριστίαν ἐπιδείξομεθα , καὶ τὴν ἐπὶ τῷ βέλτιον μεταβαλεῖν ποιησοίμεθα , πῶς οὐκ ἂν πάλιν ἀξιώσομε τῆς παρ’ αὐτοῦ φιλοτιμίας ; Εἰ γὰρ ἡμεῖς τοὺς προπαραγνοῦντας τῶν [ 458 ] οἰκτιζόμεθα , ἂν ἀπαγγελάται γενέσθαι βελτίους , καὶ προσιέμεθα , καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς προτέρας ἄγομεν τιμῆς , πολλὰκις δὲ καὶ πλείονος αὐτοὺς τῆς παρρησίας μεταδιδάσκω · πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεὸς ἐπὶ ἡμῶν τοῦτο ποιήσει , εἰ ἀντίρροπον τῶν ἁμαρτημάτων ἐπιδείξομεθα τὴν μετάνοιαν . Καὶ τοῦτο ἀπὸ τῶν κατὰ τὸν μακάριον Δαυὶδ δήλων . Ἐπειδὴ γὰρ ὑποσκελισθεὶς κατέπεσε , μοιχείας καὶ φόνου ἄλους ἐγκλήματι , εἰτα οὐκ ἐμεῖνε χειμὼν ἐν τῷ πτώματι , ἀλλὰ καὶ διανέστη πάλιν , καὶ πρὸς τὸν ἔχθρόν μετὰ τοῦ Θεοῦ παρατέτακτο · οὕτως αὐτὸν γενναίως κατεπάλαισεν , ὡς καὶ τελευτήσας προστιθεῖ τῶν ἔχθρων τῶν αὐτοῦ . Τῷ γὰρ Σολομῶνι τὴν μεγάλην ἐκεῖνην παρανομίαν τετολμηκότι , καὶ μυρίων ἀξίῳ γενομένῳ θανάτων , διὰ τὸν Δαυὶδ ὁ Θεὸς φησιν ἀφεῖναι τὴν βασιλείαν ὁλόκληρον , οὕτω λέγων · Διαφθήσωμεν διαφθήσω τὴν βασιλείαν ἐκ χειρὸς σου , καὶ δώσω αὐτὴν τῷ δοῦλῳ σου · ἀλλ’ ἐν ταῖς ἡμέραις σου οὐ ποιήσω ταῦτα , διὰ Δαυὶδ τὸν πατέρα σου · ἐκ χειρὸς τοῦ υἱοῦ σου λήψομαι αὐτήν . Καὶ τῷ Ἑzekiᾳ δὲ πολλοὺς κινδυνεύειν ὑπὲρ τῶν ἔχθρων , καίτοι γε δτι δικαῖον , πάλιν διὰ τὸν μακάριον ἐκεῖνον ἔλεγε βοηθεῖν · Ἵερεσαϊμὶ γὰρ , φησὶ , τῆς πόλεως ταύτης δι’ ἐμέ , καὶ διὰ Δαυὶδ τὸν παῖδά μου . Ὁστεροῦν ἐπὶ τῶν τῆν οἰκείαν εὐγνωμοσύνην ἐπιδεικνυμένων , διὰ τὴν προούσαν αὐτῷ ἀγαθότητα ἀνακαλεῖται τὰς παρ’ αὐτοῦ ἀποφάσεις ὁ Θεός , καὶ μεταβαλλομένους προσδέεται , καὶ τῆς ἐπικειμένης ἀπαλλάττει τιμωρίας · οὕτω πάλιν ἐπειδὰν ἐπαγγελληται ἢ ἀγαλὰ τινα παρέχῃ , ἢ προθεσμίαν μετανοίας , ἰδὴ δὲ ἀναξιούς γενομένους , καὶ τότε πάλιν ἀνακαλεῖται αὐτοῦ τὰς ὑποσχέσεις . Οὐ γὰρ οὕτως τὸ ἀμαρτάνειν χαλεπόν , ὡς τὸ τοῖς ἀμαρτήμασι ἐπιμένειν . Διὰ τοῦτο καὶ προλαβόντων τὰς εὐεργεσίας εἰς ἡμᾶς κατατίθεσθαι ὁ Θεός , καὶ ἁμαρτηκῶτας παλὶν συγγνώμης ἀξίει , καὶ τὰς τιμωρίας παρὰ πόδας οὐκ ἐπάγει , ἵνα διὰ πάντων πρὸς μετάνοιαν ἡμᾶς ἐφελκύσῃ , καὶ δι’ ὧν εὐεργετεῖ καὶ δι’ ὧν μακροθυμεῖ · πολλὰκις δὲ καὶ δι’ ὧν ἐνίοις κολάζει , ἑτέρους ἐνάγειν βούλεται , ἵνα τῷ ἐκείνων φόβῳ σωφρονήσωτες , τῆς τιμωρίας τὴν πείραν διαφύγωσι . Ἡμαρτες πολλά · στήθι λοιπόν , ὑπόστρεψον τὴν ἐναντίαν , ὁμολόγησον τῷ θεῷ χάριν , δι’ ὃς οὐκ ἐν μέσῳ ἀνέπαυσας τοῖς ἀμαρτήμασι , μὴ καὶ ἐτέραν ζήτει προθεσμίαν εἰς τὸ κακῶς ἐργάζεσθαι · μὴ λέγε , Ἔστι καιρός
Lemmas: ἐάν , οὐδέ οὕτως ἀπαγορεύω ἐσθίω . κἀν γάρ μή κάμνω ὁ καλῶς οὗτος μακάριος ὁ ἐν ὁ μετάνοια , ἐν ὁ κόσμος ἐκεῖνος πάντως καμψός , καί ταλαιπωρίζω ἑτέρως . εἰμί δέ καί ἐνταῦθα χάρις χάρμη , διά τίς μή οὗτος αἱρέω , ὁ πολύς ἔχω ὁ καρπός καί μέγας ὁ ἀμοιβή ; εἰμί γάρ ἀναθέω εἰμί ἐγώ εὐεργετέω ὁ Θεός , καί ἁμαρτάνω φιλανθρωπεύομαι , εἰμί ὁ κακία ἀφίστημι ὁ ἀρετή μεταδιώκω , τίνω οὐ εἄν εἄν ἐπιτυγχάνω , τίνω οὐ ἀπολαύω ὁ ἀγαθός ; ὁ γάρ νῦν ἔχω ὁ εὐεργεσία μᾶλλον , ἢ ὁ τιμωρία ἐφέλκω πρός ὁ ὑπακοή ὁ ἐπίταγμα . εἰμί τοίνυν καί πρίν ἢ τίς ἀγαθός ἐγώ ἐπιδείκνυμι , μᾶλλον δέ καί κόλασις ἄξιος ἐργάζομαι , τοσοῦτος ἥκω ὁ εὐεργεσία ὁ Θεός , εἰμί εὐγνώμων γιγνώσκω , καί ὁ ἐπί ὁ προλαμβάνω εὐχαριστία ἐπιδείκνυμι , καί ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβάλλω ποιέω , πῶς οὐ εἄν πάλιν αξιώνω ὁ παρά αὐτός φιλοτιμία ; εἰμί γάρ ἐγώ ὁ προπαραγίγνομαι ὁ [ 458 ] οἰκτίζω , εἄν ἀπαγγέλλω γίγνομαι ἀγαθός , καί προσίημι , καί πάλιν ἐπί ὁ πρότερος ἄγω τιμή , πολλάκις δέ καί πλείων αὐτός ὁ παρρησία μεταδιδάσκω · πολύς μᾶλλον ὁ θεός ἐπί ἐγώ οὗτος ποιέω , εἰμί ἀντίρροπος ὁ ἁμάρτημα ἐπιδείκνυμι ὁ μετάνοια . καί οὗτος ἀπό ὁ κατά ὁ μακάριος Δαυίδ δῆλος . ἐπεί γάρ ὑποσκελίζω καταπίπτω , μοιχεία καί φόνος Άλους ἔγκλημα , εἶτα οὐ μένω χειμών ἐν ὁ πτῶμα , ἀλλά καί διανίσταμαι πάλιν , καί πρός ὁ ἐχθρός μετά ὁ Θεός παρατάσσω · οὕτως αὐτός γενναῖος καταπαλαίω , ὡς καί τελευτάω προστίθημι ὁ Ἔχθρων ὁ αὐτός . ὁ γάρ Σολομών ὁ μέγας ἐκεῖνος παρανομία τολμάω , καί μυρίος ἄξιος γίγνομαι θάνατος , διά ὁ Δαυίδ ὁ θεός φημί ἀφίημι ὁ βασίλειος ὁλόκληρος , οὗτος λέγω · Διαφθήσωμεν διαφθάνω ὁ βασίλειος ἐκ χείρ σύ , καί δίδωμι αὐτός ὁ δοῦλος σύ · ἀλλά ἐν ὁ ἡμέρα σύ οὖον ποιέω οὗτος , διά Δαυίδ ὁ πατήρ σύ · ἐκ χείρ ὁ υἱός σύ λαμβάνω αὐτός . καί ὁ ὅς δέ πολύς κινδυνεύω ὑπέρ ὁ Ἔχθρων , καίτοι γε δ Δίκαιος , πάλιν διά ὁ μακάριος ἐκεῖνος λέγω βοηθέω · Ἵερεσαϊμὶ γάρ , φημί , ὁ πόλις οὗτος διά ἐγώ , καί διά Δαυίδ ὁ παῖς ἐγώ . Ὁστεροῦν ἐπί ὁ ὁ οἰκεῖος εὐγνωμοσύνη ἐπιδείκνυμι , διά ὁ προέρχομαι αὐτός ἀγαθότης ἀνακαλέω ὁ παρά αὐτός ἀπόφασις ὁ Θεός , καί μεταβάλλω προσδέω , καί ὁ ἐπίκειμαι ἀπαλλάσσω τιμωρία · οὗτος πάλιν ἐπειδάν ἐπαγγέλλω ἢ ἀγαλὰ τις παρέχω , ἢ προθεσμία μετάνοια , ἴδη δέ ανάξιος γίγνομαι , καί τότε πάλιν ἀνακαλέω αὐτός ὁ ὑπόσχεσις . οὖον γάρ οὕτως ὁ ἁμαρτάνω χαλεπός , ὡς ὁ ὁ ἁμάρτημα ἐπιμένω . Ζεύς οὗτος καί προλαμβάνω ὁ εὐεργεσία εἰς ἐγώ κατατίθημι ὁ Θεός , καί ἁμαρτάνω πάλιν συγγνώμη ἀξιόω , καί ὁ τιμωρία παρά πούς οὐ ἐπάγω , ἵνα διά πᾶς πρός μετάνοια ἐγώ ἐφέλκω , καί διά ὅς εὐεργετέω καί διά ὅς μακροθυμέω · πολλάκις δέ καί διά ὅς ἔνιοι κολάζω , ἕτερος ἐνάγω βούλομαι , ἵνα ὁ ἐκεῖνος φόβος σωφρονέω , ὁ τιμωρία ὁ πείρω διαφεύγω . ἁμαρτάνω πολύς · ἵστημι λοιπός , ὑποστρέφω ὁ ἐναντίος , ὁμολογέω ὁ θεός χάρις , διά ὅς οὐ ἐν μέσος ἀναπαύω ὁ ἁμάρτημα , μή καί ἕτερος ζητέω προθεσμία εἰς ὁ κακῶς ἐργάζομαι · μή λέγω , εἰμί καιρός