joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0580.2
παρόντας αὐτὰ παραπέμπεις , καὶ τούτους πλάκας , οἷς οὐκ ἠθέλες , ἀλλὰ μετὰ βίας πρὸςχωρῶν , οἷς οὐδὲ καθορᾶν αὐτὰ ἐδούλω · τὸ πρῶτον . Ἡ γὰρ τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων ὑπόστασις οὐδὲν ἑτέρου ἐστιν , ἀλλ’ ἡ τέφρα καὶ χιών ; καὶ καπνὸς καὶ σκιά καὶ τὸ ἐπὶ τούτων οὐδαμῶς ὄν . Τί γάρ , εἶπέ μοι , μέγα νομίζεις ; ποῖον ἥτῃ μέγα ἀξίωμα εἶναι ; [ 510 ] τοῦ τοῦ ὑπάτου ; οὐδὲν γὰρ τούτου τοῦ ἀξιώματος μεῖζον εἶναι νομίζουσιν οἱ πολλοί . Τοῦ ἐν τοσαύτῃ τοίνυν λαμπρότητι γεγενημένου , τοῦ μεγάλως θανμασθέντος , ὁ μὴ ὑπάτος ἐλάττον ἔχει οὐδὲν · ἐν τῷ αὐτῷ κάκεινος καὶ οὗτος ἐστιν ἀξιώματι · ὁμοίως γὰρ ἐκάτεροι μετ’ ὀλίγον οὐκ εἰσί . Πόσα ἐγένετο , πόσους χρόνον , εἶπέ μοι ; ἡμερῶν δύο ; τοῦτο καὶ ἐν ὀνείρως γίνεται . Ἄλλ’ ὅν , φησίν , ἐστίν . Καὶ τί τοῦτο ; τὰ γὰρ ἐν ἡμέρᾳ οὐκ ὅν , εἶπέ μοι ; διὰ τί μὴ ταῦτα μᾶλλον λέγομεν ὅν ; Ὡςπερ γὰρ τὰ ὀνείρατα τῆς ἡμέρας καταλαβούσης ἐλέγχεται οὐδὲν ὄντα , οὕτω τὰς νυκτὸς καταλαμβάνουσης καὶ ταῦτα οὐδὲν ὄντα ἐλέγχεται · καὶ ὡςπερ ἐν ἡμέρᾳ τοῖς ἐν νυκτὶ γενομένοις οὐ γίνυται τις , οὕτως οὐδὲ ἐν νυκτὶ τῶν μεθ’ ἡμέραν ἀπολαῦσαι δυνατόν . Ἐξὼν ὅν ὑπάτος ; κάγω ἐν νυκτὶ . Ἄλλ’ ἐγὼ ἐν ἡμέρᾳ , καὶ σὺ ἐν νυκτὶ . Καὶ τί τοῦτο ; οὐδὲ οὗτω μου πλέον τι ἔχεις , εἰ μὴ ἄρα τὸ λέγεσθαι , ὁ δὲ δέκα ὑπάτος , τέως , καὶ τὸν ἀπὸ τῶν ῥημάτων ἡδονὴν ἔχειν , πλὴν ἔχειν ποιεῖ . [ Πῶς ποιεῖ ; ] Ἐὰν εἴπω , Ὁ δέκα ὑπάτος ἐστι , καὶ χαριτωμαί τῷ ῥήματι , οὐχ ἂν ἐλὴν καὶ ἀπήλθεν ; Οὕτω καὶ τὰ πράγματα ἐστιν ἄμα ἐφάνη ὑπάτος , καὶ οὐκ ἐστι . Θάψαν δὲ καὶ ἐνιαυτὸν καὶ τρεῖς καὶ τέσσαρας · ποῦ εἶν ; οἱ δέκα ἔτη ὑπάτοι γεγένηται ; οὐδαμοῦ . Ἄλλ’ ὁ Παῦλος οὐχ οὕτως · ἦν μὲν γὰρ καὶ ζῶν διαπαντὸς λαμπρός , οὐ μίαν ἡμέραν , οὐδὲ δύο , οὐδὲ δέκα καὶ εἴκοσι , οὐδὲ ἐνιαυτούς δέκα καὶ εἴκοσι , ἀλλὰ καὶ ἐτελεύτησε , καὶ τετρακοσιοστὸν λοιπὸν ἔτος παρελήλυθε , καὶ ἔτι καὶ νῦν ἐστι λαμπρός , καὶ πολλῷ λαμπρότερος ἢ ὅτε ἐζήν . Καὶ ταῦτα μὲν ἐν τῇ γῇ · τὴν δὲ ἐν τοῖς οὐρανοῖς λαμπρότητα τίς ἂν καὶ παραστήσει λόγῳ ; Καὶ καθάπερ ἐστιν ἰδὶν ἐκ τῆς θαλάσσης τὴς μύματα , νῦν μὲν εἰς ὑψὸς ἄρατον αἴρουμεν , ἄρθρον δὲ πάλιν ταπεινούμενα · τὸν αὐτὸν δὴ τρόπον καὶ τοὺς τὴν ἀλαζονείαν μετιόντας · ὁρῶμεν , νῦν μὲν μέγα φρονούντας , καὶ τὰς ὀφρύς ἀνασπῶντας , καὶ περὶ τὰ τοῦ παρόντος βίου πράγματα ἐπτομένους · ἄθρόν δὲ ταπεινουμένους , καὶ εἰς ἐσχάτην ἐλανοντας πενίαν . Τούτους καὶ ὁ μακάριος Δαυὶδ αἰνιτόμενος ἔλεγεν · Μὴ φοβοῦ ὅταν πλουτήσῃ ἀνὴρ ὡπος , ἢ ὅταν πληθυνθῇ ἡ δόξα τοῦ οἴκου αὐτοῦ . Καλῶς εἶπε , Μὴ φοβοῦ . Μὴ σε θορυβείτω , φησίν , ἡ τοῦ πλουτοῦντος περιουσία , καὶ ἡ τῆς δόξης περιφάνεια · ἔξει γὰρ μετ’ οὐ πολὺ χαμαὶ κεῖμενος , ἀνεῖργητον , νεκρὸν , ἐξριμμένον , σχολῆς γενομένου τρωγῆν , γυμνὸν τούτων ἀπάντων καὶ σιωνέντα , καὶ οὐδὲν ὅλως μεθ’ ἑαυτοῦ ἀπενεχὲν δυνάμενον ( οὐδὲ γὰρ συναποδημοῦσι τοῖς ἐντεῦθεν μεθισταμένοις ) , ἀλλ’ ἐνταῦθα ἀπαντα καταλιπὼν , καὶ μόνην τὴν κακίαν περιβεβλημένον , καὶ τὰ ἐκ ταύτης αὐτῷ τῶν ἁμαρτημάτων συλλεγέντα φορτία . Εἰκῶς δὲ εἴρηται παρὰ τῶν παλαιῶν κενδοξία · διάκενος γὰρ ἐστιν ἐνδον , οὐδὲν ἔχουσα τι χρήσιμον · ἀλλ’ ὡςπερ τὰ προσωπεῖα δοκεῖ μὲν εἶναι λαμπρὰ καὶ ἐπέφαστα , κενὰ δὲ ἐνδοθέν ἐστι , οὕτω καὶ τῶν σωματικῶν ἔχουσι ἐν προτέτερα ὄντα , οὐδὲν οὐδὲποτε πρὸς τὸν ἔρωτα ἰδὶν ἐπεῖσε τὸν ἐαυτὸν · οὕτω , μᾶλλον δὲ ἀθλιώτερον , καὶ ἡ περὶ τῶν πολλῶν δόξα . Οὐδὲν γὰρ οὕτω
Lemmas: πάρειμι αὐτός παραπέμπω , καί οὗτος πλάξ , ὅς οὐ ἐθέλω , ἀλλά μετά Βίας πρὸςχωρῶν , ὅς οὐδέ καθοράω αὐτός δοῦλος · ὁ πρῶτος . ὁ γάρ ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα ὑπόστασις οὐδείς ἕτερος εἰμί , ἀλλά ὁ τέφρα καί χιών ; καί καπνός καί σκιά καί ὁ ἐπί οὗτος οὐδαμῶς εἰμί . τις γάρ , εἶπον ἐγώ , μέγας νομίζω ; ποῖος ἤτω μέγας ἀξίωμα εἰμί ; [ 510 ] ὁ ὁ ὕπατος ; οὐδείς γάρ οὗτος ὁ ἀξίωμα μείζων εἰμί νομίζω ὁ πολύς . ὁ ἐν τοσοῦτος τοίνυν λαμπρότης γίγνομαι , ὁ μέγας θνῄσκω , ὁ μή ὕπατος ἐλάσσων ἔχω οὐδείς · ἐν ὁ αὐτός κενός καί οὗτος εἰμί ἀξίωμα · ὁμοίως γάρ ἑκάτερος μετά ὀλίγος οὐ εἰμί . Πόσα γίγνομαι , πόσος χρόνος , εἶπον ἐγώ ; ἡμέρα δύο ; οὗτος καί ἐν ὄνειρος γίγνομαι . ἄλλος ὅς , φημί , εἰμί . καί τίς οὗτος ; ὁ γάρ ἐν ἡμέρα οὐ ὅς , εἶπον ἐγώ ; διά τίς μή οὗτος μᾶλλον λέγω ὅς ; ὡς γάρ ὁ ὄνειρος ὁ ἡμέρα καταλαμβάνω ἐλέγχω οὐδείς εἰμί , οὗτος ὁ νύξ καταλαμβάνω καί οὗτος οὐδείς εἰμί ἐλέγχω · καί ὡς ἐν ἡμέρα ὁ ἐν νύξ γίγνομαι οὖον γινυος τις , οὕτως οὐδέ ἐν νύξ ὁ μετά ἡμέρα ἀπολαύω δυνατός . ἔχω ὅς ὕπατος ; κἀγώ ἐν νύξ . ἄλλος ἐγώ ἐν ἡμέρα , καί σύ ἐν νύξ . καί τίς οὗτος ; οὐδέ οὗτος ἐγώ πλέω τίς ἔχω , εἰμί μή ἄρα ὁ λέγω , ὁ δέ δέκα ὕπατος , τέως , καί ὁ ἀπό ὁ ῥῆμα ἡδονά ἔχω , πλήν ἔχω ποιέω . [ Πῶς ποιέω ; ] ἐάν εἶπον , ὁ δέκα ὕπατος εἰμί , καί χαριτόω ὁ ῥῆμα , οὐ εἄν ἕλη καί ἀπέρχομαι ; οὕτως καί ὁ πρᾶγμα εἰμί ἄμη φαίνω ὕπατος , καί οὐ εἰμί . θάπτω δέ καί ἐνιαυτός καί τρεῖς καί τέσσαρες · ποῦ εἶμαι ; ὁ δέκα ἔτος ὕπατος γίγνομαι ; οὐδαμοῦ . ἄλλος ὁ Παῦλος οὐ οὕτως · εἰμί μέν γάρ καί ζῶ διαπαντός λαμπρός , οὖον εἷς ἡμέρα , οὐδέ δύο , οὐδέ δέκα καί εἴκοσι , οὐδέ ἐνιαυτός δέκα καί εἴκοσι , ἀλλά καί τελευτάω , καί τετρακοσιοστός λοιπός ἔτος παρέρχομαι , καί ἔτι καί νῦν εἰμί λαμπρός , καί πολύς λαμπρός ἢ ὅτε ζῶ . καί οὗτος μέν ἐν ὁ γῆ · ὁ δέ ἐν ὁ οὐρανός λαμπρότης τίς εἄν καί παρίστημι λόγος ; καί καθάπερ εἰμί βατίς ἐκ ὁ θάλασσα σής μῦμα , νῦν μέν εἰς ὑψός ἀείρω αἱρέω , ἄρθρον δέ πάλιν ταπεινόω · ὁ αὐτός δή τρόπος καί ὁ ὁ ἀλαζονεία μέτειμι1 · ὁράω , νῦν μέν μέγας φρονέω , καί ὁ ὀφρύς ἀνασπάω , καί περί ὁ ὁ πάρειμι βίος πρᾶγμα πέτομαι · ἄθρόν δέ ταπεινόω , καί εἰς ἔσχατος ἐλαύνω πενία . οὗτος καί ὁ μακάριος Δαυίδ αἰνίσσομαι λέγω · μή φοβέω ὅταν πλουτέω ἀνήρ ὤψ , ἢ ὅταν πληθύνω ὁ δόξα ὁ οἶκος αὐτός . καλῶς εἶπον , μή φοβέω . μή σύ θορυβέω , φημί , ὁ ὁ πλουτέω περιουσία , καί ὁ ὁ δόξα περιφάνεια · ἔξειμι γάρ μετά οὖον πολύς χαμαί κεῖμαι , ἀνείργω , νεκρός , ἐξριμμένον , σχολή γίγνομαι τρώγω , γυμνός οὗτος ἀπαντάω καί σιωνέντα , καί οὐδείς ὅλως μετά ἑαυτοῦ ἀποφέρω δύναμαι ( οὐδέ γάρ συναποδημέω ὁ ἐντεῦθεν μεθίστημι ) , ἀλλά ἐνταῦθα ἅπας καταλείπω , καί μόνος ὁ κακία περιβάλλω , καί ὁ ἐκ οὗτος αὐτός ὁ ἁμάρτημα συλλέγω φορτίον . ἵημι δέ εἴρω παρά ὁ παλαιός κενδοξία · διάκενος γάρ εἰμί ἔνδον , οὐδείς ἔχω τίς χρήσιμος · ἀλλά ὡς ὁ προσωπεῖον δοκέω μέν εἰμί λαμπρός καί φαίνω , κενός δέ ἔνδοθεν εἰμί , οὗτος καί ὁ σωματικός ἔχω ἐν πρός εἰμί , οὐδείς οὐδέποτε πρός ὁ Ἔρως βατίς πείθω ὁ ἑαυτοῦ · οὗτος , μᾶλλον δέ ἄθλιος , καί ὁ περί ὁ πολύς δόξα . οὐδείς γάρ οὗτος