joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0540.1
τὸ πρόσταγμα , εἰ μὴδὲν ὅλως τῆς κακῶς αὐτοῦ , παγίως ἄν , ὅτι καὶ ὑπὸ δεσποτείαν ἐστίν , ἠγνόησεν . Εἰ μηδεὶς ὅλως ἐνταῦθα ἐκολάζετο τῶν πονηρίων , μηδὲ ἐτιμᾶτο τῶν χρηστῶν , πολλοὶ τῶν διαπιστούντων τῷ τῆς ἀναστάσεως λόγῳ , τὴν μὲν ἀρετὴν ὡς κακῶν αἰτίαν ἐφεύγον , τὴν δὲ πονηρίαν ὡς ἀγαθῶν πρόξενον ἐδίωκον . Εἰ δὲ πάλιν ἐνταῦθα τὸ κατ’ ἀξίαν ἤπαπται ἀπελάμβανον , περιττὸν ἂν ἦν ἀναβολὴν εἶναι καὶ φανερὴν τὴν τῆς κρίσεως λόγον . “ Ἴν’ οὖν μήτε ὁ τὸς διαπιστήσῃ , μήτε ὁ πολὺς καὶ χυδαῖος λαὸς φαυλότερος γίνηται καταφρονῶν , ἐπεξέρχεται καὶ ἐνταῦθα τῶν ἀμαρτανόντων πολλούς , καὶ ἀμείλκεται τῶν κατορθούντων ἐνίοις · τῷ μὲν μὴ εἰς πάντας · τοῦτο ποιεῖν τὴν τῆς κρίσεως πιστεύειν λόγον , τῷ δὲ καὶ πρὸ τῆς κρίσεως κολάζειν τινὰς τοὺς πολὺν ὑπὸν καθεύδοντας διεγείρειν . “ Ἀπὸ μὲν γὰρ τοῦ τιμωρηθῆναι τοὺς πονηροὺς διανίστανται πολλοὶ τῷ φόβῳ τοῦ μὴ τὰ αὐτὰ παθεῖν · ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ πάντας ἐνταῦθα τὸ κατ’ ἀξίαν ἀπολαβεῖν , ἀναγκάζονται λογίζεσθαι , ὅτι εἰς ἕτερον τινὰ τοῦτο ταμιεύεται καιρόν . Διὰ τοῦτο Καὶν ἀμαρτήσας οὐκ ἀνέλασεν εὐθὺς ὁ Θεός , ὥστε δι’ αὐτοῦ τοὺς ἕξης ἅπαντας σωφρονίζεσθαι , καὶ γίνεσθαι βελτίους διὰ τὴς εἰς ἕκαστον ἐπιτιμήσεως . Οὐδὲ γὰρ ἦν ἴσον ἀκούειν , ὅτι Καὶν τις ἀνελὼν ἀδελφὸν ἀπέθανε , καὶ ὅρῃ τὸν ἀνελόντα δικὴν τινοντα . Τότε μὲν γὰρ κλὴν ἠπιστήθη τοῦτο λεγόμενον διὰ τὴν τοῦ μέλους ὑπερβολὴν , νυνὶ δὲ φαινόμενος καὶ παρῶν , καὶ πολλοὺς δὲ ἐπὶ πολὺν χρόνον μάρτυρας τῆς τιμωρίας ποιούμενος , κατάδηλον καὶ πιστὸν καὶ τοῖς τότε καὶ τοῖς ἑξέσθας καθίστη τὸ γεγονός . “ Ἄλλως τε , εἰ μὴν αὐτὸν ἀπέκτεινεν εὐθὺς ὁ Θεός , οὐχ ἂν τινὰ προθεσίαν αὐτῷ μετανοίας καὶ βελτιώσεως ἔδωκε · τότε δὲ τρόφῳ καὶ δεῖ σεαυτὸν , εἰ μὴ λίαν ἀναίσθητος ἦν , καὶ θηρίον μᾶλλον ἢ ἀνθρώπος , πολλὰ ἂν ἀπὸ ταύτης ἐκέρδανε τῆς ζωῆς . Χωρὶς δὲ τούτων , ἑλάττονα αὐτῷ τὴν μέλλουσαν κολασιν διὰ ταύτης αὐτῇ [ 498 ] τῆς τιμωρίας εἰργάζετο . Τὰ γὰρ ἐν τῷ παρόντι βίῳ ἀπαγόμενα ἡμῖν παρὰ τοῦ Θεοῦ λυπηρὰ ἢ κολαστήρια , οὐ μικρὸν τῶν ἐκεῖ βασάνων ὑποτίμειται μέτρος . Διὰ τοῦτο τοὺς μὲν αὐτῶν ἀξίους τιμωρίων , οὐχ ὁμοῦ , πάντας κολάζειν εἴωθεν ὁ Θεός , ἵνα οἱ λειπόμενοι βελτίους καὶ ἐκείνους γένωνται συμφοραῖς · κολάζει δὲ καὶ πάντας ὁμοῦ πολλάκις , ὡς ἐπὶ τοῦ κατακλυσμοῦ , ἵνα ἐκεῖνοι μὲν πειρατέρως προελθεῖν τῆς κακίας καλυθῶσιν , οἱ δὲ μετ’ ἐκείνους ἐκείνων μειζόνως καρδάνωσι , τῆς ζύμης , ὡς ἂν τις εἴποι , καὶ τῆς ὑποθέσεως τῶν κακῶν ἀφανισθείσης ἐκ μέσου μετὰ τῶν τοληρηθέντων αὐτῶν , καὶ μὴ τοσοῦτος διδασκάλους φαυλότητος · ἔχων . Εἰ γὰρ καὶ χωρὶς παραδειγμάτων εὐλόγως δύναιτ’ ἂν εὑρεῖν εἰ ἀνθρώποι τὰ κκκὰ , τί ἂν ἔπραξεν πολλῶν δυνάμεων τῶν παρακαλούντων αὐτοὺς ἐπὶ τὰς πράξεις τὰς πονηρᾶς ; Τοῦτο οὖν μόνον πεισεῖσθαι χρεί , ὅτι συμπερόντως ἡμῖν ἅπαντα οἰκονομεῖται παρὰ τοῦ Θεοῦ · τὸν δὲ τρόπον μηκέτι ζητεῖν , μηδ’ ἀγνοοῦντας ἀσχάλειν ἢ ἀθυμεῖν . Οὔτε γὰρ δυνατὸν ταῦτα εἰδεῖν , οὔτε συμφέρον , τὸ μὲν διὰ τὸ θνητὸς εἶναι , τὸ δὲ διὰ τὸ ταχέως εἰς ἀπόψων αἱρεσθαι . Βούλεται μὲν γὰρ καὶ τοὺς μὴ πιστεύοντας αὐτῷ σωθῆναι μεταβαλλομένους ὁ Θεός · καθὼς καὶ αὐτὸς φησι , Οὐκ ἠλθον καλέσαι δικαίους , ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν . “ Ὅταν δὲ μὴ τοιαύτης ἐπιμελείας ἀπολαύσαντες ἐθελήσωσι γενέσθαι βελτίους , καὶ ἐπιγνῶσι τὴν ἀληθείαν , οὐδὲ οὕτως αὐτοὺς ἀφήσιν · ἀλλ’ ἐπεὶ τῆς οὐρανίου ζωῆς ἑαυτοὺς ἑκόντες ἀπεστέρησαν , τὰ γοῦν εἰς τὸν παρὀντα
Lemmas: ὁ πρόσταγμα , εἰμί μηδείς ὅλως ὁ κακῶς αὐτός , πάγιος ἄν , ὅτι καί ὑπό δεσποτεία εἰμί , ἀγνοέω . εἰμί μηδείς ὅλως ἐνταῦθα κολάζω ὁ πονηρία , μηδέ τιμάω ὁ χρηστός , πολύς ὁ διαπιστέω ὁ ὁ ἀνάστασις λόγος , ὁ μέν ἀρετή ὡς κακός αἴτιος φεύγω , ὁ δέ πονηρία ὡς ἀγαθός Πρόξενος διώκω . εἰμί δέ πάλιν ἐνταῦθα ὁ κατά ἄξιος ἀπάπτω ἀπολαμβάνω , περισσός εἄν εἰμί ἀναβολή εἰμί καί φανερός ὁ ὁ κρίσις λόγος . “ ἵνα οὖν μήτε ὁ τός διαπιστέω , μήτε ὁ πολύς καί χυδαῖος λαός φαῦλος γίγνομαι καταφρονέω , ἐπεξέρχομαι καί ἐνταῦθα ὁ ἁμαρτάνω πολύς , καί ἀμείλκεται ὁ κατορθόω ἔνιοι · ὁ μέν μή εἰς πᾶς · οὗτος ποιέω ὁ ὁ κρίσις πιστεύω λόγος , ὁ δέ καί πρό ὁ κρίσις κολάζω τις ὁ πολύς ὕπειμι καθεύδω διεγείρω . “ ἀπό μέν γάρ ὁ τιμωρέω ὁ πονηρός διανίσταμαι πολύς ὁ φόβος ὁ μή ὁ αὐτός πάσχω · ἀπό δέ ὁ μή πᾶς ἐνταῦθα ὁ κατά ἄξιος ἀπολαμβάνω , ἀναγκάζω λογίζομαι , ὅτι εἰς ἕτερος τις οὗτος ταμιεύω καιρός . Ζεύς οὗτος Καινίς ἁμαρτάνω οὐ ἀνέλασεν εὐθύς ὁ Θεός , ὥστε διά αὐτός ὁ έξειμι ἅπας σωφρονίζω , καί γίγνομαι ἀγαθός διά σής εἰς ἕκαστος ἐπιτίμησις . οὐδέ γάρ εἰμί ἴσος ἀκούω , ὅτι Καινίς τις ἀναιρέω ἀδελφός ἀποθνῄσκω , καί ὄρος ὁ ἀναιρέω δίκη τίνω . τότε μέν γάρ κλῆς ἐπίσταμαι οὗτος λέγω διά ὁ ὁ μέλος ὑπερβολή , νυνί δέ φαίνω καί πηρός , καί πολύς δέ ἐπί πολύς χρόνος μάρτυς ὁ τιμωρία ποιέω , κατάδηλος καί πιστόν καί ὁ τότε καί ὁ ἕξω καθίστημι ὁ γίγνομαι . “ ἄλλος τε , εἰμί μήv αὐτός ἀποκτείνω εὐθύς ὁ Θεός , οὐ εἄν τις προτίθημι αὐτός μετάνοια καί βελτίωσις δίδωμι · τότε δέ τροφός καί δεῖ σαυτοῦ , εἰμί μή λίαν ἀναίσθητος εἰμί , καί θηρίον μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος , πολύς εἄν ἀπό οὗτος κερδαίνω ὁ ζωή . Χωρὶς δέ οὗτος , μικρός αὐτός ὁ μέλλω κόλασις διά οὗτος αὐτός [ 498 ] ὁ τιμωρία ἐργάζομαι . ὁ γάρ ἐν ὁ πάρειμι βίος ἀπάγω ἐγώ παρά ὁ Θεός λυπηρός ἢ κολαστήριον , οὖον μικρός ὁ ἐκεῖ βάσανος ὑποτιμάω μέτρος . Ζεύς οὗτος ὁ μέν αὐτός ἄξιος τιμωρία , οὐ ὁμοῦ , πᾶς κολάζω εἴωθα ὁ Θεός , ἵνα ὁ λείπω ἀγαθός καί ἐκεῖνος γίγνομαι συμφορά · κολάζω δέ καί πᾶς ὁμοῦ πολλάκις , ὡς ἐπί ὁ κατακλυσμός , ἵνα ἐκεῖνος μέν πειρατέρως προέρχομαι ὁ κακία καλέω , ὁ δέ μετά ἐκεῖνος ἐκεῖνος μέγας καρδάνωσι , ὁ ζύμη , ὡς εἄν τις εἶπον , καί ὁ ὑπόθεσις ὁ κακός ἀφανίζω ἐκ μέσος μετά ὁ τοληρηθέντων αὐτός , καί μή τοσοῦτος διδάσκαλος φαυλότης · ἔχω . εἰμί γάρ καί Χωρὶς παράδειγμα εὔλογος δύο εἄν εὑρίσκω εἰμί ἄνθρωπος ὁ κκκὰ , τίς εἄν πράσσω πολύς δύναμις ὁ παρακαλέω αὐτός ἐπί ὁ πρᾶξις ὁ πονηρός ; οὗτος οὖν μόνος πείθω χρῷ , ὅτι συμπεράω ἐγώ ἅπας οἰκονομέω παρά ὁ Θεός · ὁ δέ τρόπος μηκέτι ζητέω , μηδέ ἀγνοέω ἀσχαλάω ἢ ἀθυμέω . οὔτε γάρ δυνατός οὗτος εἴδω , οὔτε συμφέρω , ὁ μέν διά ὁ θνητός εἰμί , ὁ δέ διά ὁ ταχέως εἰς ἀποψάω ἀείρω . βούλομαι μέν γάρ καί ὁ μή πιστεύω αὐτός σῴζω μεταβάλλω ὁ Θεός · καθώς καί αὐτός φημί , οὐ ἠλσχω καλέω Δίκαιος , ἀλλά ἁμαρτωλός εἰς μετάνοια . “ ὅταν δέ μή τοιοῦτος ἐπιμέλεια ἀπολαύω ἐθέλω γίγνομαι ἀγαθός , καί ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀλήθεια , οὐδέ οὕτως αὐτός ἀφίημι · ἀλλά ἐπεί ὁ οὐράνιος ζωή ἑαυτοῦ ἑκών ἀποστερέω , ὁ γοῦν εἰς ὁ πάρειμι