joannes-chrysostomus.eclogae-ixlviii-ex-diversis-homiliis-sp pg063_0609.2
δυνάμεις , ὅσω καθαρώτεραι καὶ σοφώτεραι καὶ θεωρητικώτεραι τῆς ἀνθρωπίνης εἰσὶ φύσεως · ὅσον γὰρ τυφλῷ καὶ βλέποντος τὸ μὲνον , τοσούτῳ ἡμῖν κάκεινον τὸ διάφορον · ὡστε κἂν τοῦ προφήτου λέγοντος ἀκούσης , Εἶδον τὸν Κύριον , μὴ τοῦτο ὑποπτευσῆς τὴν τῆν οὐσίαν εἶδεν ἐκείνην , ἀλλὰ τὴν συγκατάδασιν , καὶ ταύτην δὲ ἀμυδρότερον ἢπερ αἱ ἄνω δυνάμεις . Τοῦτο δὲ καὶ ἀπὸ τῶν ἀποστόλων φανερὸν . Ἀρέθη γὰρ , φησίν , εἰς τὸ ὄρος ὁ Ἰησοῦς , καὶ μετεμορφώθη ἐμπροσθεν αὐτῶν . Τί ἐστι , Μετεμορφώθη ; Παρήνοιξεν ὀλίγον τῆς δόξης , καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς τὸν ἐνοικοῦντα Θεόν . Καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος , καὶ τὰ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκὰ ὡς τὸ φῶς * . Ἡδύασε δὲ καὶ τὴν λαμπηδὸνα αὐτοῦ ὁ εὐαγγελιστής , καὶ λέγει , Ἐλάμψεν . Ἐλάμψεν , πῶς ; Ἐλάμψεν σφοδρῶς . Εἴπέ μοι , καὶ πῶς ; Ὡς ὁ ἥλιος · Ὡς ὁ ἥλιος λέγεις ; Ναί · Διὰ τί ; Οὐκ ἔχω ἄλλο ἄστρον φαίνον καὶ λευκόν . Λευκὸς ἦν ὡς χιών · οὐκ ἔχω ἄλλην ὕλην λευκοτέραν · ὅτι γὰρ οὐχ εὐτὸς ἑλαμψεν , ἀπὸ τοῦ ἑξῆς δείκνυται . Καὶ ἐξεστὸν γαμεῖ οἱ μαθηταί . Εἰ δὲ ὡς ὁ ἥλιος ἑλαμψεν , οὐκ ἐπίπτον οἱ μαθηταί · ἥλιον μὲν γὰρ ἰδόντες καθ’ ἡμέραν , καὶ οὐκ ἐπίπτουν · ἀλλ’ ἐπειδὴ οὐχ τὸν ἥλιον ἑλαμψε , καὶ ὑπὲρ τὴν χιόνα , διὰ τοῦτο μὴ φέροντες τὴν λαμπηδὸνα , κατέπεσον . Ἄλλὰ τί πάθω ; ἄνθρωπός εἰμι καὶ ἀνθρώποις διαλέγομαι · σπλὴν καὶ πλὴν γλῶσσαν · συγγνώμην οὖν παρά τοῦ Δεσπότου · οὐ γὰρ ἐξ ἀπονοίας ταῖς λέξεσι ταύταις χέχρημαι . ἀλλὰ δι’ ἀπορίαν τῆς ἀσθενείας καὶ τῆς φύσεως τῆς γλώττης τῆς ἡμετέρας . Ἦλως Ἰω , Δέσποτα · οὐ γὰρ ἀπονοία κεχρημένος ταύτας λέγω τὰς λέξεις , ἀλλ’ οὐκ ἔχω ἄλλας · οὐ μὴν ἴσταιμι με τῇ εὐελείᾳ τῆς λέξεως , ἀλλ’ ἀναβαίνω τῷ περεῖ τῶν νοημάτων . Διὰ τοῦτο δὲ καὶ ταῦτα εἴρηχαμεν , καὶ τὴν κατὰ τὸν μακάριον Δανιὴλ ἱστορίαν ὡμὶν ἀνέγνωμεν , καὶ συνεχῶς ἐβλέψαμεν αὐτὸν ὀχρωμένα , τρέμοντα , ψυχοβεγοῦντα , [ 567 ] τῆς ψυχῆς ἑπαιγούμενης ἀπορρήξει τὸν τῆς σαρκὸς δεσμόν · ἵνα ἐκ πολλῆς τῆς παροῦσιας εἰδῆται οἱ τὸν Θεὸν καταληπτὸν εἶναι λέγοντες , ὅτι οὐχὶ Θεοῦ ἐπιφάνειαν μόνον , ἀλλ’ οὐδὲ ἀγγέλου φορῆτον κατεῖδεν . Καθάπερ γὰρ περιστερὰ χειροθήσῃ τῇ ἡμέρᾳ ἐν οἰκίσκῳ τινὶ διατρίβουσα , ὅταν ποτὲ αἰσθηταί τις φόβου , πτοηθεῖσα πρὸς τὴν ὀροφὴν ἑπεται , καὶ διὰ τῶν θυρίδων ἐξοδὸν τινα ἐπιζητεῖ , τῆς ἀγωνίας ἀπελλαγῆναι ἐπιθυμοῦσα · οὕτω δὲ καὶ ἡ ψυχὴ τοῦ μακαρίου τότε ἐκείνου , ἐκ τοῦ σώματος ἀναβῆναι ἐζευδε , καὶ πρὸς τὰ ἑῷθμεν ἡπείγετο . Καὶ ἐξῆλθεν ἄν καὶ ἀπέπιπτε καὶ τὸ σῶμα κατελείπεν ἑρμην , εἰ μὴ ταχέως ὁ ἄγγελος προκαταλαβὼν αὐτὴν ἀπήλλαξε τῆς ἀγωνίας , καὶ πρὸς τὸ οἰκείον πάλιν ἐπανήγαγε καταγώγων . Εἰ δὲ ὁ δικαῖος ἐκεῖνος , ὁ περὶ τὴν τοσαύτην ἔχων , ἄγγελον ἰδὼν οὐκ ἠνέχεν · οἱ τοσούτων ἀφεστηκότες αὐτοῦ , καὶ οὐχὶ ἄγγελον , ἀλλ’ αὐτὸν τὸν τῶν ἀγγέλων περιεργάζομενοι Δεσπότην , τί παίσουσι ; Ἐκεῖνος λεόντων θυμὸν ἐδάμασεν · ἡμεῖς δὲ οὐδὲ ἀλωπεκῶν περιγενομέναι δυνάμεθα · ἐκεῖνος δράκοντα μέσον ἐξῆρξεν · ἡμεῖς δὲ καὶ τὰ ψιλά ἑρπετὰ δεδοίχαμεν . Καὶ εἰ ὁ τοιοῦτος καὶ ἡλικούτος ἄγγελος ἐλθὼν πρὸς αὐτὸν ἰδὼν , σκοτοῦνίς ἑποῦτο χαλεπὴ , τὶνα ἑξοῦσι ἀπολογίαν , οἱ τὴν μακαρίαν ἐκείνην φύσιν ἐμβατεύειν ἐπιχειροῦντες ; Διὰ
Lemmas: δύναμις , ὅσος καθαρός καί σοφός καί θεωρητικός ὁ ἀνθρώπινος εἰμί φύσις · ὅσος γάρ τυφλός καί βλέπω ὁ μένω , τοσοῦτος ἐγώ ἐκεῖνος ὁ διάφορος · ὡστε κἀν ὁ προφήτης λέγω ἄκων , εἶδον ὁ κύριος , μή οὗτος ὑποπτεύω ὁ ὁ οὐσία ὁράω ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ συγκατάδασιν , καί οὗτος δέ ἀμυδρός ἤ ὁ ἄνω δύναμις . οὗτος δέ καί ἀπό ὁ ἀπόστολος φανερός . αἱρέω γάρ , φημί , εἰς ὁ ὄρος ὁ Ἰησοῦς , καί μεταμορφόω ἔμπροσθεν αὐτός . τις εἰμί , μεταμορφόω ; παρηνοικω ὀλίγος ὁ δόξα , καί δείκνυμι αὐτός ὁ ἐνοικέω Θεός . καί λάμπω ὁ πρόσωπον αὐτός ὡς ὁ ἥλιος , καί ὁ ἱμάτιον αὐτός γίγνομαι λευκόν ὡς ὁ φάος * . ηδυααω δέ καί ὁ λαμπηδών αὐτός ὁ εὐαγγελιστής , καί λέγω , λάμπω . λάμπω , πῶς ; λάμπω σφοδρός . εἶπον ἐγώ , καί πῶς ; ὡς ὁ ἥλιος · ὡς ὁ ἥλιος λέγω ; Ναίς · Ζεύς τίς ; οὐ ἔχω ἄλλος ἄστρον φαίνω καί λευκός . λευκός εἰμί ὡς χιών · οὐ ἔχω ἄλλος ὕλη λευκός · ὅτι γάρ οὐ εὐτὸς λάμπω , ἀπό ὁ ἑξῆς δείκνυμι . καί ἔξειμι γαμέω ὁ μαθητής . εἰμί δέ ὡς ὁ ἥλιος λάμπω , οὐ πίπτω ὁ μαθητής · ἥλιος μέν γάρ ὁράω κατά ἡμέρα , καί οὐ πίπτω · ἀλλά ἐπεί οὐ ὁ ἥλιος λάμπω , καί ὑπέρ ὁ χιών , διά οὗτος μή φέρω ὁ λαμπηδών , καταπίπτω . ἀλλά τίς πάσχω ; ἄνθρωπος εἰμί καί ἄνθρωπος διαλέγω · σπλήν καί πλήν γλῶσσα · συγγνώμη οὖν παρά ὁ δεσπότης · οὖον γάρ ἐκ ἀπόνοια ὁ λέξις οὗτος χρήμη . ἀλλά διά ἀπορία ὁ ἀσθένεια καί ὁ φύσις ὁ γλῶσσα ὁ ἡμέτερος . ἁλίσκομαι Ἰώ , δεσπότης · οὖον γάρ ἀπόνοια χράομαι οὗτος λέγω ὁ λέγω , ἀλλά οὐ ἔχω ἄλλος · οὖον μήv ἵστημι ἐγώ ὁ εὐελείᾳ ὁ λέξις , ἀλλά ἀναβαίνω ὁ περίειμι ὁ νόημα . Ζεύς οὗτος δέ καί οὗτος λέγω , καί ὁ κατά ὁ μακάριος Δανιήλ ἱστορία ὅς ἀναγιγνώσκω , καί συνεχῶς βλέπω αὐτός ὀχρωμένα , τρέμω , ψυχοβεγουειντα , [ 567 ] ὁ Ψυχή επαιγουμενω ἀπόρρηξις ὁ ὁ σάρξ δεσμός · ἵνα ἐκ πολύς ὁ Παρούσιας εἰδώ ὁ ὁ θεός καταληπτός εἰμί λέγω , ὅτι οὐ Θεός ἐπιφάνεια μόνος , ἀλλά οὐδέ ἄγγελος φορέω καθοράω . καθά γάρ περιστερά χειρόομαι ὁ ἡμέρα ἐν οἰκίσκος τις διατρίβω , ὅταν ποτέ αἰσθητής τις φόβος , πτοέω πρός ὁ ὀροφή ἕπω , καί διά ὁ θυρίς ἔξοδος τις ἐπιζητέω , ὁ ἀγωνία ἀπολαγχάνω ἐπιθυμέω · οὗτος δέ καί ὁ ψυχή ὁ μακάριος τότε ἐκεῖνος , ἐκ ὁ σῶμα ἀναβαίνω ἐζευδε , καί πρός ὁ ἵημι ἐπείγω . καί ἐξέρχομαι ἄν καί ἀποπίπτω καί ὁ σῶμα καταλείπω Ἑρμῆς , εἰμί μή ταχέως ὁ ἄγγελος προκαταλαμβάνω αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ἀγωνία , καί πρός ὁ οἰκέω πάλιν ἐπανάγω καταγωγή . εἰμί δέ ὁ Δίκαιος ἐκεῖνος , ὁ περί ὁ τοσοῦτος ἔχω , ἄγγελος εἶδον οὐ ἀνέχω · ὁ τοσοῦτος ἀφίστημι αὐτός , καί οὐ ἄγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ ὁ ἄγγελος περιεργάζομαι δεσπότης , τίς παίω ; ἐκεῖνος λέων θυμός δαμάζω · ἐγώ δέ οὐδέ αλωπεκή περιγίγνομαι δύναμαι · ἐκεῖνος δράκων μέσος ἐξάρχω · ἐγώ δέ καί ὁ ψιλός ἑρπετόν δείδω . καί εἰμί ὁ τοιοῦτος καί ηλικουος ἄγγελος ἔρχομαι πρός αὐτός εἶδον , σκοτόω ποιέω χαλεπός , τίς ἔχω ἀπολογία , ὁ ὁ μακάριος ἐκεῖνος φύσις ἐμβατεύω ἐπιχειρέω ; Ζεύς