joannes-chrysostomus.de-virginitate pg048_0057.4
καταμάθωμεν ὡς δυνατόν μετὰ ἀκριβείας · γὰρ οἱ πιθόντες ἴσασιν μόνοι . Ἐπεὶπερ τῆς μνηστείας ὁ καιρός , καὶ φροντίδες εὐθέως ἐπιλλήλοι καὶ ποικίλαι , τίνα ἄρα λήψεται ἄνδρα , μὴ δυσγενῆ , μὴ τῶν ἀτείμων τινά , μὴ ἀδύδον , μὴ ἀπατεώνα , μὴ ἀλαζόνα , μὴ θρασύα , μὴ ζηλότυπον , μὴ μικρολόγον τινά , μὴ εὐθῆ , μὴ πονηρόν , μὴ σκληρόν , μὴ ἀνανδρόν . Ταῦτα γὰρ ἅπαντα συμβαίνειν μὲν οὐκ ἀνάγκη τὰς γαμουμένας ἀπάσας , μεριμνᾶν δὲ ἀνάγκη καὶ φροντίζειν ἅπαντα c · οὐτω γὰρ ὄντος τοῦ κληρωθησομένου δήλου , ἀλλ’ εἰ τῆς ἐλπίδος μετεώρου μενούσης , πάντα ἡ ψυχὴ δέδοικε καὶ τρέμει , καὶ οὐδὲν ἐστιν ὅπερ οὐ λογίζεται τοῦτον . Εἰ δὲ λέγοι τις ὅτι καὶ τὰ ἐναντία προσδοκῶσα εὐφραίνεσθαι δύναι · ἂν , εἰ ἴστω δτι οὐχ οὕτως ἡμᾶς αἱ τῶν ἀγαθῶν ἐλπίδες παραχθυνοῦνται , ὡς αἱ τῶν πονηρῶν προσδοκίαι λυποῦσι . Τὰ μὲν γὰρ ἀγαθὰ ὅταν ἐλπίσῃ βεβαίως , τότε μόνον τείκτει τὴν ἡδονὴν · τὰ δὲ κακὰ κἂν ὑποπτευθῇ μόνον , εὐθέως συνῆγε καὶ συνετάραξε τὴν ψυχήν . Ὦσπερ δὲ ἐπὶ τῶν ἀνδραπόδων ἢ τῶν ἐξομένων ἀδήλῳ δεσποτῶν οὐκ ἀφρίσει ἡρεμῶσα τὴν ἐκεῖνον ψυχήν , οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν παρόντων πάντα τὸν ἀπὸ τῆς μνηστείας καιρὸν γεμασμένην πολὺ προσοίκεν αὐτῶν ἢ ψυχή , καὶ ἑκάστην ἡμέραν τῶν γονέων τοὺς μὲν κρατοῦντων d , τοὺς δὲ ἐκβαλλόντων . Τὴν γὰρ νικῆσαντα χθὲς τῶν μηστηρῶν σήμερον παρευδοκίμουν ἐσπερο , καὶ τοῦτον πάλλιν ἐξέβαλεν ἄλλος . Ἔστι δὲ δτε καὶ πρὸς αὐταῖς τοῦ γάμου ταῖς θύραις ὁ μὲν προσδοκῶνθεις νυμφίος κεναις ἀπηλθε χεροῖ , τὴ δὲ μὴ ἐλπιδοῦντι τὴν κόρην παρέδωκαν οἱ γονεῖς . Οὐ γυναῖκες δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἄνδρες χαλεπῆς ἔχουσι τὰς φροντίδας . Τούτους μὲν γὰρ καὶ πολυπραγμονὴς ἐνιστι , τὴν δὲ ἐνδον συγκεκλεισμένην διὰπαντὸς πῶς ἂν τις περιεργάσατο τρόπων ἐνεκεν ἢ μορφῆς ; Καὶ ταῦτα μὲν κατὰ τὸν τῆς μνηστείας καιρόν · ὅταν δὲ ὁ τοῦ γάμου πληγῇγῃται , ἐπιβιώσων ἢ ἀγνῶσία , καὶ τῆς ἡδονῆς πλείων ὁ φόβος , μῆποτε ἀπ’ αὐτῆς τῆς ἐσπεράς ἀφὸς τις εἴναι ὀδύς , καὶ τῆς προσοχίας πολλῷ καταδεέστερα . Τὴν μὲν γὰρ παρὰ τὴν ἀρχὴν εὐδοκιμήσασαν ὕστερον καταφρονηθῆναι φορῶσιν · ὅταν δὲ ἀπ’ αὐτῆς , ὡς ἐπὶ τοῖς , τῆς γραμμῆς [ 317 ] φαίνηται προκοπὴς , πότε δυνήσεται ὀλυσασθῆναι λοιπόν ; Καὶ μὴ μοι τοῦτο εἴπης , Τί δέ , ἂν εὐμηρρος οὖσα τύχῃ ; Οὐδὲ γὰρ οὕτω ταύτης ἀπηλλάχεται τῆς φροντίδος . Πολλοὶ γοῦν διαλάμπασαι σφόδρα κατὰ τὴν τοῦ σώματος ὄψιν οὐκ ἰσχυσαν τοὺς ἄνδρας ἐαυτῶν ἐλεῖν , ἀλλὰ ἀφέντες αὐτὰς ἐκεῖνοι ταῖς σφόδρα λειπομέσαις αὐτῶν ἐξἐδωκαν ἐαυτούς . Καὶ ταύτης δὲ τῆς φροντίδος λυσιεῖτης ἐτέρα πάλιν ἐπεισέρχεται ἀθλία ἐν τῇ τῆς προικοῦ · καταβολῆς , ὅ τε χαδεστής οὐ μετὰ προθυμίας ἀποδιδούς , ἄτε προῖκα κατατιθεῖς , ὅ τε νυμφίος πάντα μὲν ἀπολαβεῖν σπεύδων , τὴν δὲ ἐξίπραξιν μετὰ αἰδοὺς ποιεῖσθαι ἀ.αγχαζόμενος , ἢ τε γυνὴ ἐν τῇ τῆς ἐκδύσεως ἀ.ανβολῇ αἰσχυνομένη καὶ ἐρυθριώσα τὸν ἄνδρα παντὸς μᾶλλον ἀγνώμωνος φρενιλέτων · παρίλην νῦν . Ἄλλὰ γὰρ ἐκείνης τῆς φροντίδος λυσιεῖσης ὁ τῆς ἀπαίδας εὐθέως ἐπεισέρχεται φόβος , καὶ πρὸς τούτῳ πάλιν ἢ τῆς πολυπαιδίας φροντίς , καὶ οὐδενὸς ὄντων τούτων οὐδὲνὸς φανερῶ , ταῖς ἀμφότεραις ἐξ ἀρχῆς ταράσσονται φροντίσι . Κἂν μὲν εὐθὲς κυησῇ , μετὰ φόβου πάλιν ἢ χαρά ( οὐδὲν γὰρ τῶν ἐν τῷ γάμῳ καλῶν φόβου χωρὶς ) · ὁ δὲ φόβος , μῆποτε τὴν γεννηθῆναι ἀμβλώσεως διαφθαρή μὲν τὴν συλλήψιν , κινδυνεύσῃ δὲ περὶ τῶν ἰσχάτων ἢ κύουσα . Ἄν δὲ πολὺς μεταξὺ γένηται χρόνος , ἀπαρθησίαστος ἢ γυνή , ὥσπερ αὐτὴ κυρία οὖσα τοῦ τεκνῆν . Ὅταν δὲ ὁ τοῦ τόκου καιρὸς ἐπιστῇ , διακόπτουσι μὲν καὶ διασπῶσι τὴν ἐπὶ τοσούτῳ
Lemmas: καταμανθάνω ὡς δυνατός μετά ἀκρίβεια · γάρ ὁ πείθω οἶδα μόνος . ἐπεί ὁ μνηστεία ὁ καιρός , καί φροντίς εὐθύς ἐπιλαλέω καί ποικίλος , τίς ἄρα λαμβάνω ἀνήρ , μή δυσγενής , μή ὁ ἀτείμων τις , μή ἀδύδον , μή απατεώνας , μή ἀλαζών , μή θρασύας , μή ζηλότυπος , μή μικρολόγος τις , μή εὐθύς , μή πονηρός , μή σκληρός , μή ἄνανδρος . οὗτος γάρ ἅπας συμβαίνω μέν οὐ ἀνάγκη ὁ γαμέω ἅπας , μεριμνάω δέ ἀνάγκη καί φροντίζω ἅπας c · οὗτος γάρ εἰμί ὁ κληρόω δῆλος , ἀλλά εἰμί ὁ ἐλπίς μετέωρος Μένων , πᾶς ὁ ψυχή δείδω καί τρέμω , καί οὐδείς εἰμί ὅσπερ οὖον λογίζομαι οὗτος . εἰμί δέ λέγω τις ὅτι καί ὁ ἐναντίος προσδοκάω εὐφραίνω δύο · εἄν , εἰμί οἶδα δ οὐ οὕτως ἐγώ ὁ ὁ ἀγαθός ἐλπίς παραχθυνεομαι , ὡς ὁ ὁ πονηρός προσδοκία λυπέω . ὁ μέν γάρ ἀγαθός ὅταν ἐλπίζω βεβαίως , τότε μόνος τίκτω ὁ ἡδονά · ὁ δέ κακός κἀν ὑποπτεύω μόνος , εὐθύς συνάγω καί συνταράσσω ὁ Ψυχή . ὥσπερ δέ ἐπί ὁ ἀνδράποδον ἢ ὁ ἔχω ἄδηλος δεσπότης οὐ αφρίζω ἠρεμάω ὁ ἐκεῖνος Ψυχή , οὗτος καί ἐπί ὁ πάρειμι πᾶς ὁ ἀπό ὁ μνηστεία καιρός γεμασμένην πολύς πρόσοικος αὐτός ἢ ψυχή , καί ἕκαστος ἡμέρα ὁ γονεύς ὁ μέν κρατέω d , ὁ δέ ἐκβάλλω . ὁ γάρ νικάω χθές ὁ μηστηρῶν σήμερον παρευδοκιμέω έσπερος , καί οὗτος πάλλις ἐκβάλλω ἄλλος . εἰμί δέ δ καί πρός αὐτός ὁ γάμος ὁ θύρα ὁ μέν προσδοκάω νυμφίος κενός ἀπέρχομαι χεροῖ , ὅς δέ μή ἐλπίζω ὁ κόρη παραδίδωμι ὁ γονεύς . οὖον γυνή δέ μόνος , ἀλλά καί ἀνήρ χαλεπός ἔχω ὁ φροντίς . οὗτος μέν γάρ καί πολυπραγμονέω ἐνίστημι , ὁ δέ ἔνδον συγκλείω διαπαντός πῶς εἄν τις περιεργάζομαι τρόπος ἕνεκα ἢ μορφή ; καί οὗτος μέν κατά ὁ ὁ μνηστεία καιρός · ὅταν δέ ὁ ὁ γάμος πληγῇγῃται , ἐπιβιόω ἢ ἀγνωσία , καί ὁ ἡδονή πλείων ὁ φόβος , μήποτε ἀπό αὐτός ὁ ἑσπέρα Ἄφος τις εἶμι ὄζω , καί ὁ προσοχία πολύς καταδεής . ὁ μέν γάρ παρά ὁ ἀρχή εὐδοκιμέω ὕστερος καταφρονέω φορέω · ὅταν δέ ἀπό αὐτός , ὡς ἐπί ὁ , ὁ γραμμή [ 317 ] φαίνω προκοπή , πότε δύναμαι ὀλυσασθῆναι λοιπός ; καί μή ἐγώ οὗτος εἶπον , τις δέ , εἄν εὐμηρρος εἰμί τυγχάνω ; οὐδέ γάρ οὗτος οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ φροντίς . πολλός γοῦν διαλάμπω σφόδρα κατά ὁ ὁ σῶμα ὄψις οὐ ἰσχύω ὁ ἀνήρ ἑαυτοῦ αἱρέω , ἀλλά ἀφίημι αὐτός ἐκεῖνος ὁ σφόδρα λείπω αὐτός ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ . καί οὗτος δέ ὁ φροντίς λυσιειος ἕτερος πάλιν ἐπεισέρχομαι ἄθλιος ἐν ὁ ὁ προΐκω · καταβολή , ὅς τε χαδεστής οὖον μετά προθυμία ἀποδίδωμι , αὔγ-ασμα προίξ κατατίθημι , ὅς τε νυμφίος πᾶς μέν ἀπολαμβάνω σπεύδω , ὁ δέ εξιπραξις μετά αἰδώς ποιέω ἀ.αγχαζόμενος , ἢ τε γυνή ἐν ὁ ὁ ἔκδυσις ἀναβολή αἰσχύνω καί ἐρυθριάω ὁ ἀνήρ πᾶς μᾶλλον ἀγνώμων φρενιλέτων · παρίλην νῦν . ἀλλά γάρ ἐκεῖνος ὁ φροντίς λυσιισος ὁ ὁ απαιδαις εὐθύς ἐπεισέρχομαι φόβος , καί πρός οὗτος πάλιν ἢ ὁ πολυπαιδία φροντίς , καί οὐδείς εἰμί οὗτος οὐδείς φανερόω , ὁ ἀμφότερος ἐκ ἀρχή ταράσσω φροντίς . κἀν μέν εὐθύς κύω , μετά φόβος πάλιν ἢ χαρά ( οὐδείς γάρ ὁ ἐν ὁ γάμος καλός φόβος Χωρὶς ) · ὁ δέ φόβος , μήποτε ὁ γεννάω ἄμβλωσις διαφθείρω μέν ὁ σύλληψις , κινδυνεύω δέ περί ὁ ἴσχω ἢ κύω . ἄν δέ πολύς μεταξύ γίγνομαι χρόνος , ἀπαρθησίαστος ἢ γυνή , ὥσπερ αὐτός κύριος εἰμί ὁ τέκνη . ὅταν δέ ὁ ὁ τόκος καιρός ἐφίστημι , διακόπτω μέν καί διασπάω ὁ ἐπί τοσοῦτος