joannes-chrysostomus.de-virginitate pg048_0025.3
ΙΖ Νῦν δὲ παρόμοιον γέγονεν οἷον ἐπὶ τῶν νεοττῶν . Καὶ γὰρ πτερούχους ὅταν ἐκθρέψῃ ἡ μήτηρ , προάγει μὲν τῆς καλίας · ἂν δὲ ἀσθενούντας ἴδῃ , καὶ καταπίπτοντας καὶ δεομένους ἐπὶ τῆς ἔνδον μονῆς , ἀφίησιν ἐπὶ πλείους ἡμέρας , οὐχ ἵνα διαπαντὸς ἔνδον μένωσιν , ἀλλ’ ἵνα παγγένων αὐτοῖς καλῶς τῶν πτερῶν , καὶ τῆς ἰσχύος προσγενομένης ἀπάτης , μετὰ ἀσφαλείας λοιπὸν τῆς πτήσεως ἔχωσιν . Οὕτω καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν ἐξ ἀρχῆς μὲν εἵλκων ἐπὶ τὸν οὐρανόν , καὶ τὴν ἐκεῖ φέρουσαν ὁδὸν δείκνυσι , οὐχ ἀγνοοῦν μὲν , ἀλλὰ καὶ σφόδρα εἰδώς , ὅτι οὐχ ἀρκέουσιν πρὸς τὴν πτῆσιν ἐκείνην , δεῖξαι δὲ ἡμῖν βουλόμενος , ὅτι οὐ παρὰ τὴν αὐτοῦ βούλησιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἡμετέραν ἀσθένειαν τὸ πτῶμα γίνεται . Ἐπειδὴ δὲ ἐδεδίεν , οὕτω λοιπὸν ἀφίησιν ὥσπερ ἐν καλῇ τῷ κόσμῳ τούτῳ καὶ τῷ γάμῳ τρέφεσθαι χρόνον πολύν . Ὡς δὲ ἡμῖν ἐν τῷ πολλῷ χρόνῳ τὰ τῆς ἀρετῆς ἔφυ πτερὰ , τότε ἡρᾶτο καὶ κατὰ μικρὸν ἐλθὼν ἐξέγειρε τῆς ἐνταιθι μονῆς , διδάσκων ὑψηλότερα πέτασθαι . Οἱ μὲν οὖν ἐτι νωθρότερον διακειμένοι , καὶ τὸν βαθὺν ὕπνον καθεύδοντες , ἐφωλιγοροῦσιν ἐπὶ τῇ καλῇ , τοῖς τοῦ κόσμου προσηλωμένοι πράγμασιν · οἱ δὲ δυνάμενοι γεννᾶσθαι , καὶ τοῦ φωτὸς ἐρασταί , μετὰ πολλῆς εὐκολίας ἀζεντες αὐτήν , πρὸς τὰ μετέωρα πέτανται , καὶ τῶν οὐρανῶν ἔχονται , πάντα ἐπὶ τῆς γῆς καταλείφαντες , τὸν γάμον , τὰ χρήματα , τὰς φροντίδας , τὰ ἄλλα πάντα ὅσα πρὸς τὴν γῆν ἡμᾶς καθέλκειν εἴωθε . Μὴ τοίνυν τὴν ἐξ ἀρχῆς γενομένην ἐπιτροπὴν τοῦ γάμου , ταύτην ἀνάγκην εἰς τὸ ἐξεῖναι νομίζωμεν , κυλλοῦσαν ἀναχωρεῖν τοῦ γάμου · ὅτι γὰρ ἡμᾶς αὐτὸν ἀφεῖναι βούλεται , ἀκούουσι τὴ φωνήν · Ὁ δυνάμενος χωρεῖτω χωρεῖτω . Εἰ δὲ μὴ παρὰ τὴν ἀρχὴν τοῦτο ἐπέταξε , μὴ θαυμάζης . Οὐδὲ γὰρ ἰατρὸς πάντα ὑφ’ ἐν τοῖς κάμνουσι καὶ κατὰ τὸν αὐτὸν καιρὸν προστάττει , ἀλλ’ ὅταν μὲν ὑπὸ τοῦ πυρετοῦ κατέχωνται , τῆς στερεᾶς αὐτοὺς ἀπεῖργει τροφῆς · ὅταν δὲ ἀποθύνεται ἐκεῖνο τὸ πῦρ καὶ τὴν ἀπ’ αὐτοῦ τῷ σώματι προσγενομένην ἀσθένειαν , τότε λοιπὸν ἀπαλλάζας αὐτοὺς τῶν δυσαρρέστων σιτίων ἐπὶ τὴν συνήθη φέρει δίαιταν . Ὦσπερ δὲ ἐν τοῖς σώμασι τὰ στοιχεῖα πρὸς ἄλληλα στασιάζειν κατὰ τὸ πλεῖον ἢ ἐλάττον τὴν νόσον ἐργάζεται , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς αἱ τῶν παθῶν ἀμετρίαι διαφθείρουσι τὴν ὑγίειαν αὐτῆς · καὶ δεῖ μάλιστα καιροῦ τὸ καταλαλήλω τοῖς ὑποκειμένοις πάθεσιν ἔχειν τὸ πρόσταγμα , ὡς τούτων ἄνευ ἀφορτήτου οὐχ ἂν ἀρκεῖε νόμος καὶ’ ἐαυτὸν διορθοῦν τὴν ἐν τῇ ψυχῇ γενομένην διαστροφὴν , ὥσπερ οὐδὲ ἡ τῶν φαρμάκων φύσις αὐτὴ καὶ’ ἐαυτὴν δύναται ἂν ἔλκος ἀφανίσαι ποτέ · ὅπερ γὰρ ἐπὶ τῶν τραυμάτων τὰ φάρμακα , τοῦτο ἐπὶ τῶν ἁμαρτημάτων οἱ νόμοι . Σὺ δὲ ἰατρὸν νῦν μὲν τέμνοντα , νῦν δὲ χαίροντα , νῦν δὲ οὐδέτερον τούτων ποιοῦντα ἐπὶ τῶν αὐτῶν πολλάκις τραυμάτων , οὐ πολυπραγμονεῖς , καὶ ταῦτα πολλάκις [ 282 ] ἀποσφαλμένα τοῦ τέλους · τὸν δὲ Θεὸν ἄνθρωπος ὤν , τὸν οὐδαμοῦ μὲν διαμαρτάνοντα , πάντα δὲ ἀξίως τῆς οἰκείας οἰκονομίας σφίζας , περιεργάζῃ , καὶ τῶν προσταγμάτων εὐθύναις ἀπαιτήσεις , καὶ οὐ παραγωρήσεις τῇ τῆς σοφίας ἀπειρίῳ ; Καὶ πῶς οὐχ ἑοχάτης ταῦτα παραπληξίας ; Εἶπεν , Αὐξάνεσθε καὶ πληθίνεσθε . Τοῦτο γὰρ ὁ καιρὸς ἀπῄτει . τῆς φύσεως μαινομένης , καὶ τῶν τῶν παθῶν ὄστερον μὴ δυναμένης ἐνεγκεῖν , οὐδ’ ἐχοῦσης εἰς ἕτερον τινα λιμένα καταφυγεῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ζάλῃ . Ἄλλὰ τί κελεύειν ἐχρῆν ; ἐν ἐγκρατείᾳ καὶ παρθενίᾳ διάγειν ; Ἄλλὰ τοῦτο μεῖζον ἂν τῷ πτῶμα εἴργασατο , καὶ τὴν φλόγα σφοδρωτέραν ἐποίησε . Καὶ γὰρ τοὺς γάλακτος μόνου δεομένους παῖδας εἰ τις ἐκεῖθεν ἀπαγαγὼν τῆς τροφῆς , τῆς ἀνδραῖς προστυχούσης ἀναγκάζοι μεταλαμβάνειν , οὐδὲν τὸ κυλιὸν αὐτοὺς ἀπολέσθαι εὐθέως . Τοσοῦτον ἡ ἀκαμρία κακόν . Διὰ ταῦτα ἐξ ἀρχῆς οὐχ ἐδόθη ἡ παρθενία · μᾶλλον δὲ ἡ παρθενία μὲν ἐξ ἀρχῆς καὶ τοῦ γάμου προτέρα ἡμῖν ἐφάνη · διὰ ταῦτα δὲ ἐπεισῆλθεν ὑστερὸν ὁ γάμος , καὶ πρᾶγμα ἀναγκαῖον ἐνομιεῖτο εἶναι , ὡς εἴ γε ἐμεῖνεν ὀπαχούων ὁ Ἀδὰμ , οὐχ ἂν ἐδέετο τούτου . Καὶ πῶς ἂν , φησίν , αἱ τοσαῦται μυριάδες ἐγένοντο ; Ἐγὼ δὲ σε πάλιν ἐρωτῶ , ἐπειδὴ σε σφόδρα παρέμεινε κατασεῖσαι οὕτος ὁ φόβος , πῶς ὁ Ἀδὰμ , πῶς δὲ ἡ Εὐα , μὴ μεσιτεύοντος γάμου ; Τί οὖν ; οὕτως , φησίν , ἐμελλον ἅπαντες ἄνθρωποι γίνεσθαι ; Εἰτε οὕτως , εἰτε ἐτέρως , οὐχ ἔγω λέγειν · τὸ γὰρ ζητούμενον νῦν , ὅτι γάμου οὐχ ἔδει τῷ Θεῷ πρὸς τὸ πολλοὺς ποιῆσαι τοὺς ἐπὶ τῆς γῆς ἀνθρώπους .
Lemmas: ΙΖ νῦν δέ παρόμοιος γίγνομαι οἷος ἐπί ὁ νεοσσός . καί γάρ πτερούχους ὅταν ἐκτρέφω ὁ μήτηρ , προάγω μέν ὁ Καλίας · εἄν δέ ἀσθενέω ὁράω , καί καταπίπτω καί δήω ἐπί ὁ ἔνδον μονή , ἀφίημι ἐπί πλείων ἡμέρα , οὐ ἵνα διαπαντός ἔνδον μένω , ἀλλά ἵνα πήγνυμι αὐτός καλῶς ὁ πτερόν , καί ὁ ἰσχύς προσγίγνομαι ἀπάτη , μετά ἀσφάλεια λοιπός ὁ πτῆσις ἔχω . οὕτως καί ὁ Κύριος ἐγώ ἐκ ἀρχή μέν ἕλκω ἐπί ὁ οὐρανός , καί ὁ ἐκεῖ φέρω ὁδός δείκνυμι , οὐ ἀγνοέω μέν , ἀλλά καί σφόδρα οἶδα , ὅτι οὐ ἀρκέω πρός ὁ πτῆσις ἐκεῖνος , δείκνυμι δέ ἐγώ βούλομαι , ὅτι οὖον παρά ὁ αὐτός βούλησις , ἀλλά παρά ὁ ἡμέτερος ἀσθένεια ὁ πτῶμα γίγνομαι . ἐπεί δέ δείδω , οὗτος λοιπός ἀφίημι ὥσπερ ἐν καλός ὁ κόσμος οὗτος καί ὁ γάμος τρέφω χρόνος πολύς . ὡς δέ ἐγώ ἐν ὁ πολύς χρόνος ὁ ὁ ἀρετή φύω πτερόν , τότε ἀράομαι καί κατά μικρός ἔρχομαι ἐξεγείρω ὁ ἐνταιθι μονή , διδάσκω ὑψηλός πέτομαι . ὁ μέν οὖν ἔτι νωθρός διάκειμαι , καί ὁ βαθύς ὕπνος καθεύδω , εφωλιγορους ἐπί ὁ καλός , ὁ ὁ κόσμος προσηλόω πρᾶγμα · ὁ δέ δύναμαι γεννάω , καί ὁ φάος ἐραστής , μετά πολύς εὐκολία ἀζεντες αὐτός , πρός ὁ μετέωρος πέτομαι , καί ὁ οὐρανός ἔχω , πᾶς ἐπί ὁ γῆ καταλείφω , ὁ γάμος , ὁ χρῆμα , ὁ φροντίς , ὁ ἄλλος πᾶς ὅσος πρός ὁ γῆ ἐγώ καθέλκω εἴωθα . μή τοίνυν ὁ ἐκ ἀρχή γίγνομαι ἐπιτροπή ὁ γάμος , οὗτος ἀνάγκη εἰς ὁ ἔξεστι νομίζω , κυλλόω ἀναχωρέω ὁ γάμος · ὅτι γάρ ἐγώ αὐτός ἀφίημι βούλομαι , ἀκούω ὅς φωνή · ὁ δύναμαι χωρέω χωρέω . εἰμί δέ μή παρά ὁ ἀρχή οὗτος ἐπιτάσσω , μή θαυμάζω . οὐδέ γάρ ἰατρός πᾶς ὑπό ἐν ὁ κάμνω καί κατά ὁ αὐτός καιρός προστάσσω , ἀλλά ὅταν μέν ὑπό ὁ πυρετός κατέχω , ὁ στερεός αὐτός ἀπείργω τροφή · ὅταν δέ ἀποθνῄσκω ἐκεῖνος ὁ πῦρ καί ὁ ἀπό αὐτός ὁ σῶμα προσγίγνομαι ἀσθένεια , τότε λοιπός ἀπαλλάζας αὐτός ὁ δυσαρεστέω σιτίον ἐπί ὁ συνήθης φέρω δίαιτα . ὥσπερ δέ ἐν ὁ σῶμα ὁ στοιχεῖον πρός ἀλλήλων στασιάζω κατά ὁ πλείων ἢ ἐλάσσων ὁ νόσος ἐργάζομαι , οὗτος καί ἐπί ὁ Ψυχή ὁ ὁ πάθος ἀμετρία διαφθείρω ὁ ὑγίεια αὐτός · καί δεῖ μάλιστα καιρός ὁ καταλαλέω ὁ ὑπόκειμαι πάθος ἔχω ὁ πρόσταγμα , ὡς οὗτος ἄνευ ἄφορτος οὐ εἄν ἀρκέω νόμος καὶι ἑαυτοῦ διορθόω ὁ ἐν ὁ Ψυχή γίγνομαι διαστροφή , ὥσπερ οὐδέ ὁ ὁ φάρμακον φύσις αὐτός καὶι ἑαυτοῦ δύναμαι εἄν ἔλκος ἀφανίζω ποτός · ὅσπερ γάρ ἐπί ὁ τραῦμα ὁ φάρμακον , οὗτος ἐπί ὁ ἁμάρτημα ὁ νόμος . σύ δέ ἰατρός νῦν μέν τέμνω , νῦν δέ χαίρω , νῦν δέ οὐδέτερος οὗτος ποιέω ἐπί ὁ αὐτός πολλάκις τραῦμα , οὖον πολυπραγμονέω , καί οὗτος πολλάκις [ 282 ] ἀποσφάλλω ὁ τέλος · ὁ δέ θεός ἄνθρωπος εἰμί , ὁ οὐδαμοῦ μέν διαμαρτάνω , πᾶς δέ ἀξίως ὁ οἰκεῖος οἰκονομία σφιζευς , περιεργάζω , καί ὁ πρόσταγμα εὐθύνω ἀπαιτέω , καί οὖον παραγωρήσεις ὁ ὁ σοφία απειριον ; καί πῶς οὐ εοχατεω οὗτος παραπληξία ; εἶπον , αὐξάνω καί πληθύνω . οὗτος γάρ ὁ καιρός ἀπαιτέω . ὁ φύσις μαίνομαι , καί ὁ ὁ πάθος ὄστερον μή δύναμαι φέρω , οὐδέ ἔχω εἰς ἕτερος τις λιμήν καταφεύγω ἐν ἐκεῖνος ὁ ζάλη . ἀλλά τίς κελεύω χρή ; ἐν ἐγκράτεια καί παρθενίας διάγω ; ἀλλά οὗτος μείζων εἄν ὁ πτῶμα ἐργάζομαι , καί ὁ φλόξ σφοδρός ποιέω . καί γάρ ὁ γάλα μόνος δήω παῖς εἰμί τις ἐκεῖθεν ἀπάγω ὁ τροφή , ὁ ἄνδρας προστυγχάνω ἀναγκάζω μεταλαμβάνω , οὐδείς ὁ κυλίω αὐτός ἀπόλλυμι εὐθύς . τοσοῦτος ὁ ἀκαμρία κακός . Ζεύς οὗτος ἐκ ἀρχή οὐ δίδωμι ὁ παρθενίη · μᾶλλον δέ ὁ παρθενίη μέν ἐκ ἀρχή καί ὁ γάμος πρότερος ἐγώ φαίνω · διά οὗτος δέ ἐπεισέρχομαι ὕστερος ὁ γάμος , καί πρᾶγμα ἀναγκαῖος νομίζω εἰμί , ὡς εἰμί γε μένω οπαχουω ὁ Ἀδάμ , οὐ εἄν δήω οὗτος . καί πῶς εἄν , φημί , ὁ τοσοῦτος μυριάς γίγνομαι ; ἐγώ δέ σύ πάλιν ἐρωτάω , ἐπεί σύ σφόδρα παραμένω κατασείω οὗτος ὁ φόβος , πῶς ὁ Ἀδάμ , πῶς δέ ὁ Εὔα , μή μεσιτεύω γάμος ; τις οὖν ; οὕτως , φημί , μέλλω ἅπας ἄνθρωπος γίγνομαι ; εἴτε οὕτως , εἴτε ἑτέρως , οὐ ἐγώ λέγω · ὁ γάρ ζητέω νῦν , ὅτι γάμος οὐ ἐσθίω ὁ Θεός πρός ὁ πολύς ποιέω ὁ ἐπί ὁ γῆ ἄνθρωπος .