joannes-chrysostomus.de-virginitate pg048_0056.1
καὶ [ 513 ] οἴχεται καὶ θεραπαινὰς τάνδρας ὑβριστικώτερον αὐτὴ κήχρηται · ὕποπτον μὲν γὰρ καὶ ἄλλως καὶ ἀχάριστον τοῦτο τὸ γένος , ὅταν δὲ καὶ παρῆχος καὶ ὀργὸς ἐπιλάβηται , καὶ διαστασιάζοντας πρὸς ἀλλήλους ἴδη τοὺς κρατοῦντας αὐτῶν , οὐ μικρὰν ἀφορμὴν τῆς οἰκείας βολευρίας · τὸν ἐκείνων λαμβάνειν πόλεμον . Καὶ γὰρ συτιθέαι καὶ πλάττειν ὅσαπερ ἂν θελήσωσι ἐξεστιν αὐτοῖς μετὰ ἀδείας ἀπάσης τότε , καὶ τὴν ὑποψίαν ταῖς παρ’ αὐτῶν διαβολαῖς δυνατωτέραν ποιεῖν . Ἡ γὰρ ἀπαξ τῇ τῶνρᾷ ταύτῃ νόσῳ κατασχεθεῖσα ψυχὴ πάντα εὐκόλως πειθεται , καὶ πᾶσιν ἀναπετάζεται ἐξ ἧς τὴν ἀκοήν , οὐχ ἀνέχεται διακρίνειν τοὺς συχοφάντας τῶν μὴ τοιούτων , ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ μάλιστα πιστὰ λέγειν δοκοῦσιν , ὅσοι τὴν ὑποψίαν ἐπαίρουσιν , ἢ ὅσοι σπουδάζουσιν αὐτὴν καθελεῖν . Ἐντεῦθεν λοιπὸν ἀνάγκη δεδιδοῦναι καὶ τρέμειν τοῦ συνοικοῦντος οὐχ ἧττον τοὺς δραστάς · ἐκείνους , καὶ τὰς ἐκείνων γυναῖκας , καὶ τὴν αὐτὴ πρέπουσαν τάξιν προσημένην αὐτοῖς , τὴν ἐκείνων ἀντιλαβεῖν . Πότε οὖν δικαιοῦσι διαγαγεῖν δυνηθήσεται ; ποῖαν νύκτα ; ποῖαν ἡμέραν ; ποῖαν ὥραν ; πότε στεναγμῶν χωρὶς καὶ ὀδυρμῶν καὶ ὀρήνων ; Ἀπειλαὶ καὶ ὕβρεις καὶ λοιδορίαι διαπινδός , αἱ μὲν παρὰ τῶν τετρομμένων μάτην ἀνδρῶν , αἱ δὲ παρὰ τῶν μεμυρὼν θεραπαινῶν · φυλακαί , προφυλακαί , καὶ ἀπαντα δέους καὶ τρόμου μεστὰ . Οὐ γὰρ εἰσδοι καὶ ἐξοδοι πολυπραγμονοῦνται μόνον , ἀλλὰ καὶ ῥήματα καὶ βλέμματα καὶ στεναγμοὶ μετὰ πολλῆς βραχνίσεται τῆς ἀκριβείας , καὶ ἀνάγκη τῶν λόγων ἀκινυητοτέραν εἶναι , καὶ σιγὴ πάντα φέρειν , καὶ τῷ θαλάμῳ προσηλώσθαι διαπαντὸς δεσμιώτου χειρὸν , ἢ βουλομένη φθέγγεσθαι καὶ στένειν καὶ ξέιναι , πάντων εὐθύνως ὑπὸχειν καὶ λόγον , ἐν τοῖς διεφθαρμένοις ἐκείνοις δικασταῖς , ταῖς θεραπαινίσι λέγω καὶ τῷ πλήθει τῶν οἰκετῶν . Τούτων , εἰ βούλει , μεταξὺ τῶν δεινῶν τίθει καὶ πλουτὸν ἄρατον , καὶ τραπέζας πολυτέλειαν , καὶ οἰκετῶν ἀγέλας , γένους λαμπρότητα , δυναστείας μέγεθος , δόξαν πολλήν , προγόνων περιφανείαν · μηδὲν δὲν ἀφήσῃ τῶν δοκοῦντων ἡλωτῶν τὸν παρόντα βίον ποιεῖν , ἀλλὰ πάντα ἀχριβῶς συναγαγών , ἀντίθες ταύτῃ τῇ λύπῃ , καὶ οὐδὲ φαινομένην δήσει τὴν ἐξ ἐκείνων ἡδονήν , ἀλλ’ οὕτως ἡρανισμένην , ὥσπερ ἐν πελάγει πολλῇ σπινθῆρα μικρὸν ἐμπεσόντα σβεσθῆναι εἰκός . Καὶ ταῦτα μὲν ὅταν ὁ ἀνὴρ ζηλοτυπῇ · εἰ δὲ ἐπὶ τῷ γυναικᾶ ποτε μεταβαίη τὸ πάθος ( οὐκ ὀλιγάκις δὲ τοῦτο εἴωθε γίνεσθαι ) , ἐκείνως μὲν ἄθον διακεισεται τῆς γυναικός , τὸ δὲ πλῆν τῆς δόνης πάλιν ἐπὶ τὴν ἀδὶαν ἐκείνην μετέσεται · οὐτε γὰρ τοῖς αὐτοῖς ὅπλοις χρῆσεται ἐπὶ τὸν ὑποπτευθέντα δυνήσεται · τὶς γὰρ ἂν γυναικὰς κειοῦσας οἴκοι μὲννες διαπαντός ; τὶς δὲ τὸν δεσπότην τολμήσει παρατηρεῖσθαι τῶν οἰκετῶν , καὶ οὐκ εὐθὺς ἐπὶ τὸ βάραθρον ἀπαχθήσεται ; Οὐτε οὖν τοῦτο δυνήσεται ἐαυτὴν παραμυθεῖσθαι τοῖς μηχανήμασιν , οὔτε τῷ τὴν ὀργὴν διὰ τῶν ῥημάτων ἐξενεχθῆν , ἀλλ’ ἅπαξ μὲν αὐτὴν ἴσως χαλεπαίνουσαν οἴσει καὶ διὸ ἀνὴρ ἔαν δὲ ἐπιμείνῃ συνεχὲς ἐχολαῦσα , διδάξει ταχέως αὐτήν , ὅτι βέλτιον σιγὴ τὰ τοιαῦτα φέρειν καὶ τήκασθαι . Καὶ ταῦτα μὲν ἐν ταῖς ὑποψίαις · ὅταν δὲ ἀληθὴς τὴν τύχῃ τὸ δεινόν , τὴν μὲν γυναῖκα οὐδὲς ἐξαργήσεται τῶν τοῦ τδιχημένου χειρῶν , [ 514 ] ἀλλ’ ἔχων αὐτὴ βοηθοῦντας τοὺς νόμους τὴν ἀπάντων αὐτῷ φιλτάτην εἰς δικαστήριον ἀγαγὼν κατέφραξεν · ὁ δὲ ἀνὴρ τὴν μὲν ἀπὸ τῶν νόμων διαφεύγει τιμωρίαν , τὴ δὲ δυσθεν καὶ τῷ τοῦ Θεοῦ τετρήγεται ψυφῶ . Ἄλλ’ οὐχ ἰκανόν τοῦτο παραμυθεῖσθαι τὴν ἀδύλαν ἐκείνην , ἀλλ’ ἀνάγκη
Lemmas: καί [ 513 ] οἴχομαι καί θεράπαινα τάνδρος ὑβριστικός αὐτός χαίρω · ὕποπτος μέν γάρ καί ἄλλως καί ἀχάριστος οὗτος ὁ γένος , ὅταν δέ καί παρέχω καί ὀργός ἐπιλαμβάνω , καί διαστασιάζω πρός ἀλλήλων ἴδη ὁ κράτος αὐτός , οὖον μικρός ἀφορμή ὁ οἰκεῖος βολευρίας · ὁ ἐκεῖνος λαμβάνω πόλεμος . καί γάρ συτιθεος καί πλάσσω ὅσος εἄν ἐθέλω ἔξεστι αὐτός μετά ἄδεια ἀπασάω τότε , καί ὁ ὑποψία ὁ παρά αὐτός διαβολή δυνατός ποιέω . ὁ γάρ ἅπαξ ὁ τῶνρᾷ οὗτος νόσος κατέχω ψυχή πᾶς εὐκόλως πείθω , καί πᾶς ἀναπετάννυμι ἐκ ὅς ὁ ἀκοή , οὐ ἀνέχω διακρίνω ὁ συχοφημι ὁ μή τοιοῦτος , ἀλλά καί αὐτός μάλιστα πιστόν λέγω δοκέω , ὅσος ὁ ὑποψία ἐπαίρω , ἢ ὅσος σπουδάζω αὐτός καθαιρέω . ἐντεῦθεν λοιπός ἀνάγκη δεδιδιδωμι καί τρέμω ὁ συνοικέω οὐ κακός ὁ δράστας · ἐκεῖνος , καί ὁ ἐκεῖνος γυνή , καί ὁ αὐτός πρέπω τάξις προσάγω αὐτός , ὁ ἐκεῖνος ἀντιλαμβάνω . πότος οὖν δικαιόω διάγω δύναμαι ; Ποίας νύξ ; Ποίας ἡμέρα ; Ποίας ὥρα ; πότε στεναγμός Χωρὶς καί ὀδυρμός καί ὄρνη ; ἀπειλή καί ὕβρις καί λοιδορία διαπινδός , ὁ μέν παρά ὁ τρέπω μάτην ἀνήρ , ὁ δέ παρά ὁ μυρόω θεράπαινα · φυλακή , προφυλακή , καί ἅπας δέος καί τρόμος μεστός . οὖον γάρ εἰσοράω καί ἔξοδος πολυπραγμονέω μόνος , ἀλλά καί ῥῆμα καί βλέμμα καί στεναγμός μετά πολύς βραχνισετα ὁ ἀκρίβεια , καί ἀνάγκη ὁ λόγος ἀκινυητοτέραν εἰμί , καί σιγή πᾶς φέρω , καί ὁ θάλαμος προσηλόω διαπαντός δέσμιος χείρων , ἢ βούλομαι φθέγγομαι καί στένω καί ξένος , πᾶς εὔθυνος ὑποχέω καί λόγος , ἐν ὁ διαφθείρω ἐκεῖνος δικαστής , ὁ θεραπαινίς λέγω καί ὁ πλῆθος ὁ οἰκέτης . οὗτος , εἰμί βούλομαι , μεταξύ ὁ δεινός τίθημι καί πλοῦτος ἀείρω , καί τράπεζα πολυτέλεια , καί οἰκέτης ἀγέλη , γένος λαμπρότης , δυναστεία μέγεθος , δόξα πολύς , πρόγονος περιφάνεια · μηδείς δέν ἀφίημι ὁ δοκέω ἁλίσκομαι ὁ πάρειμι βίος ποιέω , ἀλλά πᾶς αχριβους συνάγω , ἀντιτίθημι οὗτος ὁ λύπη , καί οὐδέ φαίνω δήω ὁ ἐκ ἐκεῖνος ἡδονή , ἀλλά οὕτως ἑρανίζομαι , ὥσπερ ἐν πέλαγος πολύς σπινθήρ μικρός ἐμπίτνω σβέννυμι εἰκός . καί οὗτος μέν ὅταν ὁ ἀνήρ ζηλοτυπέω · εἰμί δέ ἐπί ὁ γυναικάς ποτός μεταβαίνω ὁ πάθος ( οὐ ὀλιγάκις δέ οὗτος εἴωθα γίγνομαι ) , ἐκείνως μέν ἄθος διάκειμαι ὁ γυνή , ὁ δέ Πλῆν ὁ Δόνης πάλιν ἐπί ὁ Ἀδίαν ἐκεῖνος μέτειμι · οὐ γάρ ὁ αὐτός ὅπλον χράω ἐπί ὁ ὑποπτεύω δύναμαι · τις γάρ εἄν γυναικάς κεῖος οἴκοι Μέννες διαπαντός ; τις δέ ὁ δεσπότης τολμάω παρατηρέω ὁ οἰκέτης , καί οὐ εὐθύς ἐπί ὁ βάραθρον ἀπάγω ; οὐ οὖν οὗτος δύναμαι ἑαυτοῦ παραμυθέομαι ὁ μηχάνημα , οὔτε ὁ ὁ ὀργή διά ὁ ῥῆμα ἐκφέρω , ἀλλά ἅπαξ μέν αὐτός ἴσως χαλεπαίνω φέρω καί διό ἀνήρ ἐάω δέ ἐπιμένω συνεχής χολάω , διδάσκω ταχέως αὐτός , ὅτι ἀγαθός σιγή ὁ τοιοῦτος φέρω καί τήκω . καί οὗτος μέν ἐν ὁ ὑποψία · ὅταν δέ ἀληθής ὁ τυγχάνω ὁ δεινός , ὁ μέν γυνή οὐδή ἐξαργέω ὁ ὁ τδιχημένου χείρ , [ 514 ] ἀλλά ἔχω αὐτός βοηθός ὁ νόμος ὁ ἀπαντάω αὐτός φίλος εἰς δικαστήριον ἄγω καταφράσσω · ὁ δέ ἀνήρ ὁ μέν ἀπό ὁ νόμος διαφεύγω τιμωρία , ὅς δέ δυσθεν καί ὁ ὁ Θεός τρώγω ψυφῶ . ἄλλος οὐ ἱκανός οὗτος παραμυθέομαι ὁ αδυλαω ἐκεῖνος , ἀλλά ἀνάγκη