joannes-chrysostomus.de-sancto-hieromartyre-phoca pg050_0301.4
καλῶς εἰρημένα κακῶς ἐξηγούμενα . Θέλοντες γὰρ δεῖξαι τὸν Υἱὸν ἐλάττονα τοῦ Πατρὸς , περιέρχονται ὀνόματα ξένα περιεργαζόμενοι , καὶ λέγουσιν εἰς τὸ , Θεὸς καὶ Κύριος , ὡς ὁ Πατὴρ Θεός , ὁ δὲ Υἱὸς Κύριος , καὶ διαίρουσι τὰ ὀνόματα , καὶ προενέχουσι τὸ μὲν Θεὸς τῷ Πατρὶ , τὸ δὲ Κύριος τῷ Υἱῷ , ὡς διαίρεται ἄντες τῆς θεότητος καὶ κληροδοται . Λέγει τῷ Υἱῷ τὸ Κύριος ἡ Γραφή · ταῦτα λέγει · Πῶς οὖν ἡκούσας τὸ ψαλμὸν πρὸς ἕν πρόσωπον λέγοντος σήμερον , Φωνὴ μου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα , φωνὴ μου πρὸς τὸν Θεὸν ἐδέησεν ; Οὐκοῦν καὶ Κύριον καὶ Θεὸν αὐτὸν ὀνομάζει . Τίνα βούλει Θεὸν εἶναι , τὸν Υἱόν , ἢ τὸν Πατέρα ; Πάντων τὸν Πατέρα ἐρεῖ · τὰ ὀνόματα ταῦτα . Οὐκοῦν Θεὸς ὁ Υἱός , καὶ Κύριος ὁ Πατήρ . Τί οὖν διαίρεις τὰ ὀνόματα , καὶ τὸ μὲν ἐκείνῳ προστίθεις , τὸ δὲ ἐνταῦθα διαίρεις ; Καὶ ὁ Παῦλος ἐ λέγει ( εἴθε ἡκούσας Παύλου , καὶ μακάριος ἦς ) · Ἄλλ’ ἡμῖν εἰς Θεὸς ὁ Πατὴρ ἐξ οὗ τὰ πάντα , καὶ εἰς Κύριος Ἰησοῦς Χριστός , δι’ οὗ τὰ πάντα . Μὴ ἐκλέξῃς τὸν Υἱὸν Θεόν · ἀλλὰ τί ; Κύριον . Τί γὰρ , εἴπέ μοι , τὸ Θεὸς σεμνότερον τοῦ Κύριος , καὶ τὸ Κύριος ἔλαττον τοῦ Θεοῦ ; [ 700 ] Συνεῖδασθε ἑαυτοῖς , παρακαλῶ , μετὰ ἀκροβίας · ἐὰν οὖν δεῖξῃς , ὅτι ἐν ἐστὶ τὸ Κύριος καὶ τὸ Θεός , τὶ λέγεις ; Λέγεις τὸ Θεὸς μεῖζον , τὸ δὲ Κύριος ἔλαττον ; Ἄκουσον τοῦ προφήτου λέγοντος · Οὗτος Κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν · οὗτος Θεὸς ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν · Κύριος τὸν οὐρανόν , καὶ ὁ Θεὸς τὴν γῆν · οὗτος ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ προσώπου καὶ τὸ Κύριος καὶ τὸ Θεὸς τέθηκε . Καὶ πάλιν · Ἄκουε , Ἰσραήλ , Κύριος Θεὸς σ . υ , Κύριος εἰς ἐστι . Δεύτερον τὸ Κύριον , καὶ ἅπαξ τὸ Θεός · καὶ πρῶτον τὸ Κύριος , καὶ τότε τὸ Θεός , καὶ πάλιν τὸ Κύριος . Εἰ δὲ τοῦτο καταδείξετε , ἐκεῖνο δὲ μεῖζον , οὐχ ἐπὶ μεγάλης οὐσίας , καὶ μεῖζονος τοῦ λόγου τὸ ἔλαττον τέθεικε πρῶτον , ἀλλὰ τὸ μεῖζον εἴπων ἠρεσάθη , καὶ οὐχ ἄν προσεβρέμῃ τὸ ἔλαττον . Ἄρα συνήκατε ὅ εἴπον ; Πάλιν παιδεύω · οὐ γὰρ ὑστέρον ἐστὶ πρὸς ἐπιδεῖξιν , ἀλλὰ διδασκαλία πρὸς κατανόησιν , οὐχ ἵνα δοῦλοι ἀπελθῆτε , ἀλλ’ ἵνα ὁπλισθέντες ἀναχωρήσητε . Τὸ Θεὸς λέγει , αἱρετικέ , μεῖζον , καὶ τὸ Κύριος ἔλαττον ; Ἔδειξά σοι τὸν προφήτην λέγοντα · Κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανόν , Θεὸς ὁ κατασκευάσας τὴν γῆν . Δεικνύμι σοι · πάλιν τὸν Μωϋσέα λέγοντα · Ἄκουε , Ἰσραήλ , Κύριος ὁ Θεὸς σου , Κύριος εἰς ἐστι . Πῶς εἰς , εἰ δύο εἰσὶ τὰ ὀνόματα , τὸ μὲν ἐλάττονος , τὸ δὲ μεῖζονος οὐσίας ; Οὐ γὰρ δὴ ἡ οὐσία μεῖζον ἑαυτῆς καὶ ἐλάττων . ἀλλ’ ἴση καὶ συνημμένη · Κύριος ὁ Θεὸς σου , Κύριος εἰς ἐστι · καὶ δεικνύω σοι , ὅτι τὸ ὄνομα τὸ Κύριος , τοῦτο ἐστὶ Θεός · ὅπως δὲ , εἰ καταδείξετε τὸ Κύριος , τὸ δὲ Θεὸς μεῖζον , ποῖον ὠφελεῖν αὐτὸ ὄνομα εἶναι ; Τὸ Κύριος τὸ μικρότερον , ἢ τὸ Θεὸς τὸ μεῖζον ; Ἐν εἶπε · Ποῖον ὄνομά μου ; τί λέγεις , ὦ αἱρετικέ ; λέγεις ὅτι τὸ Κύριος τοῦ Υἱοῦ , τὸ δὲ Θεὸς τοῦ Πατρός , ὡς οἰκείστερον ; Ἐὰν οὖν σοι δεῖξω τὸ Κύριος τὸ μικρὸν γνωριστικὸν αὐτοῦ , τί ποιεῖς ; Γνωρίζωσιν ὅτι ὄνομά σοι Κύριος , ὁ προφήτης λέγει · μὴ εἴπε · εἶδος ; Καίτοι εἰ μεῖζον τὶ Θεός , διὰ τί οὐχ εἶπεν ὁ προφήτης , Γνωρίζωσιν ὅτι ὄνομά σοι Θεός ; Εἰ γὰρ τὸ μὲν ἴδιον αὐτοῦ καὶ οἰκεῖον τὸ Θεός , ἄλλοτριον δὲ
Lemmas: καλός λέγω κακῶς ἐξηγέομαι . ἐθέλω γάρ δείκνυμι ὁ υἱός μικρός ὁ Πατρός , περιέρχομαι ὄνομα ξένος περιεργάζομαι , καί λέγω εἰς ὁ , θεός καί κύριος , ὡς ὁ Πατήρ θεός , ὁ δέ υἱός κύριος , καί διαίρω ὁ ὄνομα , καί προφέρω ὁ μέν θεός ὁ πατήρ , ὁ δέ κύριος ὁ υἱός , ὡς διαίρω ἀνθίημι ὁ θεότης καί κληροδότης . Λέγος ὁ υἱός ὁ κύριος ὁ Γραφή · οὗτος λέγω · πῶς οὖν ἥκω ὁ ψαλμός πρός εἷς πρόσωπον λέγω σήμερον , φωνή ἐγώ πρός κύριος ἐκκράζω , φωνή ἐγώ πρός ὁ θεός δέω ; οὐκοῦν καί κύριος καί θεός αὐτός ὀνομάζω . Τίνα βούλομαι θεός ἔρχομαι , ὁ υἱός , ἢ ὁ Πατέρας ; Πάντων ὁ Πατέρας λέγω · ὁ ὄνομα οὗτος . οὐκοῦν θεός ὁ υἱός , καί κύριος ὁ Πατήρ . τις οὖν διαίρω ὁ ὄνομα , καί ὁ μέν ἐκεῖνος προστίθημι , ὁ δέ ἐνταῦθα διαίρω ; καί ὁ Παῦλος εἰ λέγω ( εἴθε ἥκω Παῦλος , καί μακάριος εἰμί ) · ἄλλος ἐγώ εἰς θεός ὁ Πατήρ ἐκ ὅς ὁ πᾶς , καί εἰς κύριος Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς ὁ πᾶς . Μή ἐκλέγω ὁ υἱός θεός · ἀλλά τίς ; κύριος . τις γάρ , λέγω ἐγώ , ὁ θεός σεμνός ὁ κύριος , καί ὁ κύριος μικρός ὁ θεός ; [ 700 ] συνειδαω ἑαυτοῦ , παρακαλέω , μετά ἀκροβίας · ἐάν οὖν δείκνυμι , ὅτι ἐν εἰμί ὁ κύριος καί ὁ θεός , τίς λέγω ; λέγω ὁ θεός μέγας , ὁ δέ κύριος μικρός ; ἀκούω ὁ προφήτης λέγω · οὗτος κύριος ὁ ποιέω ὁ οὐρανός · οὗτος θεός ὁ κατασκευάζω ὁ γῆ · κύριος ὁ οὐρανός , καί ὁ θεός ὁ γῆ · οὗτος ἐπί ὁ αὐτός πρόσωπον καί ὁ κύριος καί ὁ θεός τίθημι . καί πάλιν · Ἄκουος , Ἰσραήλ , κύριος θεός Σ . ὗς , κύριος εἰς εἰμί . Δεύτερος ὁ κύριος , καί ἅπαξ ὁ θεός · καί πρῶτος ὁ κύριος , καί τότε ὁ θεός , καί πάλιν ὁ κύριος . εἰμί δέ οὗτος καταδεικνύω , ἐκεῖνος δέ μέγας , οὐ ἐπί μέγας οὐσία , καί μέγας ὁ λόγος ὁ μικρός τίθημι πρῶτος , ἀλλά ὁ μέγας εἶπον ἐρέσσω , καί οὐ ἄν προσεβρέμῃ ὁ μικρός . Ἀρά συνίημι ὁ λέγω ; πάλιν παιδεύω · οὐ γάρ ὕστερος εἰμί πρός ἐπίδειξις , ἀλλά διδασκαλία πρός κατανόησις , οὐ ἵνα δοῦλος ἀπέρχομαι , ἀλλά ἵνα ὁπλίζω ἀναχωρέω . Τέ θεός λέγω , αἱρετικός , μέγας , καί ὁ κύριος μικρός ; δείκνυμι σύ ὁ προφήτης λέγω · κύριος ὁ ποιέω ὁ οὐρανός , θεός ὁ κατασκευάζω ὁ γῆ . δείκνυμι σύ · πάλιν ὁ Μωϋσῆς λέγω · Ἄκουος , Ἰσραήλ , κύριος ὁ θεός σύ , κύριος εἰς εἰμί . Πῶς εἰς , εἰμί δύο εἰμί ὁ ὄνομα , ὁ μέν μικρός , ὁ δέ μέγας οὐσία ; οὐ γάρ δή ὁ οὐσία μέγας ἑαυτοῦ καί μικρός . ἀλλά ἴσος καί συνάπτω · κύριος ὁ θεός σύ , κύριος εἰμί εἰμί · καί δείκνυμι σύ , ὅτι ὁ ὄνομα ὁ κύριος , οὗτος εἰμί θεός · ὅπως δέ , εἰμί καταδεικνύω ὁ κύριος , ὁ δέ θεός μέγας , ποῖος ὠφελέω αὐτός ὄνομα ἔρχομαι ; Τέ κύριος ὁ μικρός , ἢ ὁ θεός ὁ μέγας ; ἐν λέγω · ποιος ὄνομα ἐγώ ; τίς λέγω , ὦ αἱρετικός ; λέγω ὅτι ὁ κύριος ὁ υἱός , ὁ δέ θεός ὁ Πατρός , ὡς οἰκείστερον ; ἐάν οὖν σύ δείκνυμι ὁ κύριος ὁ μικρός γνωριστικός αὐτός , τίς ποιέω ; γνωρίζω ὅτι ὄνομα σύ κύριος , ὁ προφήτης λέγω · μή λέγω · εἶδος ; καίτοι εἰμί μέγας τίς θεός , διά τίς οὐ λέγω ὁ προφήτης , γνωρίζω ὅτι ὄνομα σύ θεός ; εἰμί γάρ ὁ μέν ἴδιος αὐτός καί οἰκεῖος ὁ θεός , ἀλλότριος δέ