joannes-chrysostomus.de-sancto-hieromartyre-phoca pg050_0305.2
πεφραγμένα , ἀπολάμποντα τοῖς ὅπλοις , καὶ τὴν γῆν καταυγάζοντα , νέφη βελῶν ἀφεισι πανταχόθεν ἀποκρύπτοντα τὸν ἀέρα τῷ πλήθει , ῥύακες αἵματός ἐπὶ τῆς τῆς γέρονται , καὶ πολλὰ πανταχοῦ τὰ πτώματα καθάπερ ἐν ἀμητῷ ἀσταχύων , οὕτω τῶν στρατιωτῶν ἐπαλλήλων καταφερομένων . Φέρε οὖν ἀπ' ἐκείνων ἐπὶ ταύτην ἀγάγω σε τὴν μάχην . Καὶ ἐνταῦθα δύο παρατάξεις , ἡ μὲν τῶν μαρτύρων , ἡ δὲ τῶν τυράννων · ἀλλ' οἱ μὲν τύραννοι εἰσι καθωπλισμένοι , οἱ δὲ μάρτυρες γυμνοῖς τῷ σώματι μάχονται , καὶ ἡ νίκη τῶν γυμνῶν , οὐ τῶν καθωπλισμένων γίνεται . Τίς οὖν ἂν ἐκπλάγῃ , ὅτι ὁ μαστιζόμενος περιγίνεται τοῦ μαστιζόντος , ὁ δεδεμένος τοῦ λελυμένου , ὁ κατακαιομένος τοῦ καίουτος , ὁ ἀποθνήσκων τοῦ ἀναιροῦντος ; Εἰδὲς πῶς ταῦτα ἐκεῖνον φρικωδέτερα ; Ἐκεῖνα μὲν εἰ καὶ φοβερὰ , ἀλλὰ κατὰ φύσιν γίνεται · ταῦτα δὲ πᾶσαν ὑπερβαίνει φύσιν , καὶ πᾶσαν πραγμάτων ἀκολουθίαν , ἵνα μάθῃς ὅτι τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτός ἐστι τὰ κατορθούμενα . Καίτοι τί τῆς μάχης ταύτης ἀδικώτερον ; εἰ τῶν παλαισμάτων παρανομώτερον ; Ἐν μὲν γὰρ τοῖς πολέμοις ἀμφότεροι φράττονται οἱ μαχόμενοι · ἐνταῦθα δὲ οὐχ οὕτως , ἀλλ' ὁ μὲν γυμνός , ὁ δὲ καθώπλισται · ἐν τοῖς ἀγῶσι πάλιν ἀμφοτέροισι ἔξεστι τὰς χεῖρας ἀνταῖρειν , ἐνταῦθα δὲ ὁ μὲν δέδεσται , ὁ δὲ μετ' ἐξουσίας ἐπάγει τὰς πληγὰς , καὶ καθάπερ ἐκ τυραννίδος τινὸς ἑαυτοῖς μὲν τὸ κακὸς ποιεῖν ἀποκληρώσαντες οἱ διδάσκοντες , τοῖς δικαίοις δὲ μάρτυσι τὸ πάσχειν κακῶς ἀπονείμαντες , οὕτω συμπλέκονται τοὺς ἀγῶνας , καὶ οὐδὲ οὕτως αὐτῶν περιγίνονται , ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀνώμαλον ταύτην μάχην ἠττηθέντες ἀναχωροῦσι · καὶ ταυτὸν γίνεται οἷον ἂν εἴ τις πολεμιστὴν ἀνθρώπων εἰς πόλεμον εἰσαγαγὼν , καὶ τοῦ ὁπώματος τὴν αἰχμὴν ἀποκόψας , καὶ τὸν θώρακα ἀποδύσας , οὕτω κελεύῃ γυμνῷ τῷ [ 713 ] σώματι μάχεσθαι , ὁ δὲ πληττόμενος καὶ παϊόμενος καὶ πάντοθεν μυρίᾳ δεχόμενος τραῦματα τρόπαιον στήσῃ . Καὶ γὰρ τοὺς μάρτυρας γυμνοὺς ἤγοντες ἑ , καὶ τὰς χεῖρας , ὅπῃς ὤρισαντες καὶ πάντοθεν παιόντες καὶ καταζαίνοντες , οὕτως ἠττῶντο · οἱ δὲ τὰ τραῦματα δεχόμενοι , τὸ κατὰ τοῦ διαβόλου τρόπαιον ἔστησαν . Καὶ καθάπερ ἀδάμας πληττόμενος αὐτὸς μὲν οὐκ ἐνδιδώσει , οὐδὲ μαλάσσεται , τῶν δὲ παίωντα διαλύει σίδηρον · οὕτω δὴ καὶ αἱ ψυχαὶ τῶν ἁγίων , σοφούτων ἐπαγόντων βασιάνων , αὐταὶ μὲν οὐδὲν ἐπασχον διινόν , τῶν δὲ παϊόντων τὴν δύναμιν καταλῦουσαι , αἰσχρῶς καὶ καταγελάστως ἠττηθέντας ἐκ τῶν ἀγῶνων ἐξέπεμψαν μετὰ πολλὰς καὶ ἀφόρητους πληγάς . Καὶ γὰρ προσέθεσαν αὐτοῖς τὸ ξύλον , καὶ τὰς πλευρὰς διώρυτον , ἐμβαδύνοντες αὐλάκας , καθάπερ τὴν ἀροτριῶντες , ἀλλ' οὐ σώματα σχίζοντες · καὶ ἤν ἰδεῖν λαγάνας ἀναπεπτασμένας , πλευρὰ ἀνευγότα , στήθη διεῤῥηγμένα , καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα τῆς μανίας ἔστησαν · οἱ αἰμοβόροι θῆρες ἐκεῖνοι , ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ ξύλου καθελόντες ὑπὲρ τῶν ἀνθράκων ἐπὶ σιδηρὰς κλίμακας ἔτεινον · καὶ ἤν ἰδεῖν πάλιν πιπτόντα τῶν προτέρων θεάματα , διπλᾶς καταφερομένας σταγόνας ἐκ τῶν σωμάτων , τὰς μὲν τοῦ αἵματος ρέοντας , τὰς δὲ τῶν σαρξῶν τριχομένων · οἱ δὲ ἄγιοι καθάπερ ἐπὶ ρόδων κείμενοι τῶν ἀνθράκων , οὕτω μετ' ἡδονῆς τὰ γινόμενα ἐθεώρουν .
Lemmas: φράζω , ἀπολάμπω ὁ ὅπλον , καί ὁ γῆ καταυγάζω , νέφος βέλος ἀφίημι πανταχόθεν ἀποκρύπτω ὁ αέρας ὁ πλῆθος , ῥύαξ αἷμα ἐπί ὁ ὁ γέρων , καί πολύς πανταχοῦ ὁ πτῶμα καθά ἐν ἄμητος ἄσταχυς , οὕτως ὁ στρατιώτης ἐπάλληλος καταφέρω . Φέρος οὖν ἀπό ἐκεῖνος ἐπί οὗτος ἄγω σύ ὁ μάχη . καί ἐνταῦθα δύο παράταξη , ὁ μέν ὁ μάρτυς , ὁ δέ ὁ τύραννος · ἀλλά ὁ μέν τύραννος εἰμί καθοπλίζω , ὁ δέ μάρτυς γυμνός ὁ σῶμα μάχομαι , καί ὁ νίκη ὁ γυμνός , οὐ ὁ καθοπλίζω γίγνομαι . Τῖς οὖν ἄν ἐκπλήσσω , ὅτι ὁ μαστίζω περιγίγνομαι ὁ μαστίζω , ὁ δέω ὁ λύω , ὁ κατακαίω ὁ καῖος , ὁ ἀποθνήσκω ὁ ἀναιρέω ; ἀνάκλεις πῶς οὗτος ἐκεῖνος φρικώδης ; ἐκεῖνος μέν εἰμί καί φοβερός , ἀλλά κατά φύσις γίγνομαι · οὗτος δέ πᾶς ὑπερβαίνω φύσις , καί πᾶς πρᾶγμα ἀκολουθία , ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ ὁ θεός χάρις εἰμί ὁ κατορθόω . καίτοι τίς ὁ μάχη οὗτος ἄδικος ; εἰμί ὁ πάλαισμα παράνομος ; ἐν μέν γάρ ὁ πόλεμος ἀμφότερος φράσσω ὁ μάχομαι · ἐνταῦθα δέ οὐ οὕτως , ἀλλά ὁ μέν γυμνός , ὁ δέ καθοπλίζω · ἐν ὁ ἀγών πάλιν ἀμφότερος ἔξεστι ὁ χείρ ἀνταίρω , ἐνταῦθα δέ ὁ μέν δίειμι , ὁ δέ μετά ἐξουσία ἐπάγω ὁ πληγή , καί καθά ἐκ τυραννίς τις ἑαυτοῦ μέν ὁ κακός ποιέω ἀποκληρόω ὁ διδάσκω , ὁ δίκαιος δέ μάρτυς ὁ πάσχω κακῶς ἀπονέμω , οὕτως συμπλέκω ὁ ἀγών , καί οὐδέ οὕτως αὐτός περιγίγνομαι , ἀλλά μετά ὁ ἀνώμαλος οὗτος μάχη ἠττηθέντες ἀναχωρέω · καί τατός γίγνομαι οἷος ἄν εἰμί τις πολεμιστής ἄνθρωπος εἰς πόλεμος εἰσάγω , καί ὁ ὁπώματος ὁ αἰχμή ἀποκόπτω , καί ὁ θώραξ ἀποδύω , οὕτως κελεύω γυμνός ὁ [ 713 ] σῶμα μάχομαι , ὁ δέ πλήσσω καί παίω καί πάντοθεν μυρίος δέχομαι τραῦμα τρόπαιον ἵστημι . καί γάρ ὁ μάρτυς γυμνός ἄγω ἕ , καί ὁ χείρ , ὀπή ὀρίζω καί πάντοθεν παίω καί καταζαίνω , οὕτως ηττώμαι · ὁ δέ ὁ τραῦμα δέχομαι , ὁ κατά ὁ διάβολος τρόπαιον ἵστημι . καί καθά ἀδάμας πλήσσω αὐτός μέν οὐ ἐνδίδωμι , οὐδέ μαλάσσω , ὁ δέ παίων διαλύω σίδηρος · οὕτως δή καί ὁ ψυχή ὁ ἅγιος , σοφόω ἐπάγω βασιάνα , αὐτός μέν οὐδείς πάσχω διινος , ὁ δέ παίω ὁ δύναμις καταλύω , αἰσχρός καί καταγέλαστος ἀτάω ἐκ ὁ ἀγών ἐκπέμπω μετά πολύς καί αφόρητος πληγή . καί γάρ προστίθημι αὐτός ὁ ξύλον , καί ὁ πλευρά διορύσσω , ἐμβαδύνοντες αύλακα , καθά ὁ αροτριώ , ἀλλά οὐ σῶμα σχίζω · καί ἐάν ὁράω λαγάνα ἀναπετάννυμι , πλευρά ἀνευγότα , στῆθος διαρρήγνυμι , καί οὐδέ ἐνταῦθα ὁ μανία ἵστημι · ὁ αιμοβόρος θήρ ἐκεῖνος , ἀλλά ἀπό ὁ ξύλο καθαιρέω ὑπέρ ὁ ἄνθραξ ἐπί σιδήρεος κλῖμαξ τείνω · καί ἐάν ὁράω πάλιν πίπτω ὁ πρότερος θέαμα , διπλόος καταφέρω σταγών ἐκ ὁ σῶμα , ὁ μέν ὁ αἷμα ῥέω , ὁ δέ ὁ σαρξῶν τριχομένων · ὁ δέ ἅγιος καθά ἐπί ῥόδον κεῖμαι ὁ ἄνθραξ , οὕτως μετά ἡδονή ὁ γίγνομαι θεωρέω .