joannes-chrysostomus.de-sancto-hieromartyre-phoca pg050_0298.1
ἵνα κειμένους ἀναστήσωμεν · τούτους γὰρ ἡμῶν ὁ πόλεμος · οὐχ ἀπὸ ζώντων νεκροὺς ἐργάζεται , ἀλλ’ ἀπὸ νεκρῶν ζῶντας κατασκευάζει , ἡμερότητος γέμων καὶ πολλῆς τῆς ἐπικεικίας . Οὐ γὰρ ἐλαύνω πράγματι , ἀλλὰ τῷ λόγῳ διώκω , οὐ τὸν αἱρετικόν , ἀλλὰ τὴν αἵρεσιν , οὐ τὸν ἄνθρωπον ἀποντρέπομαι , ἀλλὰ τὴν πλάνην μισῶ , καὶ ἐκπεσάσθαι βούλομαι · οὐχ ἔχω πόλεμον πρὸς οὐσίαν · Θεοῦ γὰρ ἔργον ἡ οὐσία · ἀλλὰ τὴν γνώμην διορθωσάσθαι βούλομαι , ἣν διεφθείρεν ὁ διάβολος . Οὕτω καὶ ἰατρὸς ἀρρώστον θεραπεύων , οὐ τῷ σώματι πολεμεῖ , ἀλλὰ τὸ σῶματος τὴν κακίαν ἀναιρεῖ . Κἀγὼ τοίνυν ἐὰν πολέμησω αἱρετικούς , οὐχ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους πολεμῶ , ἀλλὰ τὴν πλάνην ἐκβαλεῖν βούλομαι , καὶ τὴν σκηδόναν ἐκκαθαράρι . Ἐμοὶ ἔθος ἐστὶ διώκεσθαι καὶ μὴ διώκειν , ἐλαίνεσθαι καὶ μὴ ἐλαύνειν . Οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς παρεγένετο , οὐ σταυρωθεὶς , ἀλλὰ σταυρωθεὶς , οὐ βαπτιζας , ἀλλὰ βαπτισθείς . Εἰ μὲν κακῶς ἐλάλησα , φησί , μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ · εἰ δὲ καλῶς , τί με δέρεις ; Ὁ Δεσπότης τῆς οἰκουμένης τῷ δούλῳ τοῦ ἀρχιερέως ἀπολογεῖται , καὶ βαπτισθεὶς τὸ στόμα , ὅθεν ἐξῆλθε ῥῆμα , καὶ τὸν ἁλᾶττατα ἐχάλινωσεν , καὶ τετραμάρων Λάζαρον ἐκ νεκρῶν ἤγειρεν · ὅθεν κακία ἐδραπέτευσεν , ὅθεν νοσήματα καὶ ἁμαρτήματα ἐλύετο · τοῦτο τοῦ σταυρωθέντος τὸ θαῦμα . Καὶ γὰρ δυναμένου κεραυνὸν ἀφέναι , καὶ τὴν γῆν σεισαι , καὶ [ 706 ] τὴν χεῖρα τοῦ δούλου ἑφράναι , οὐδὲν τούτων ἐποίησεν , ἀλλὰ καὶ ἀπολογεῖται , καὶ πραότητι περιγίνεται , οἱ παιδεύων ἀνθρώπων ὄντα μηδὲποτε ἀγανακτεῖν · κἂν σταυρωθῇς , κἂν μάτισμα λάβῃς , τὰ αὐτὰ ἵνα λέγῃς ὡς ὁ Δεσπότης σου · Εἰ μὲν κακῶς ἐλάλησα , μαρτύρησον περὶ τοῦ κακοῦ · εἰ δὲ καλῶς , τί με δέρεις ; Καὶ ὅρα αὐτοῦ τὴν φιλανθρωπίαν , πῶς τὰ μὲν τῶν δούλων ἐνδικεῖ , τὰ δὲ ἑαυτοῦ παρατρέχει . Ἐγένετο τὶς ποτε προφήτης , καὶ βασιλέα ἀσεβούντα διελέγχε , καὶ ἰδὼν φησί · Θυσιαστήριον , θυσιαστήριον , ἀκούσον . Ἐπειδὴ γὰρ ὁ βασιλεὺς Ἱεροβοάμ εἰστήκει τοῖς εἰδώλοις ἀναφέρων θυσίαν , ἐλθὼν ὁ προφήτης τῷ θυσιαστηρίῳ διέλεγται . Τί ποιεῖς , ὦ προφήτη ; τὸν ἄνθρωπον ἀφῆκας , καὶ τῷ θυσιαστηρίῳ διαλέγῃ ; Ναί , φησί . Διὰ τί ; Ἐπειδὴ λίθου ἀναίσθητότερος ὁ ἄνθρωπος ἐγένετο , ἐκεῖνον ἀφῆμι , καὶ τούτῳ διαλέγομαι , ἵνα μάθῃ , ὅτι ὁ λίθος ἀκούει , καὶ ὁ ἄνθρωπος οὐχ ἀκούει . Ἀκούσον , θυσιαστήριον , ἀκούσον , καὶ εὐθὺς ἐρράγη τὸ θυσιαστήριον . Ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ βασιλεὺς , πιάσαι τὸν προφήτην βουλόμενος , καὶ οὐχ ἠδύνατο συστέλλαι αὐτήν . Ὅρᾳ ὅτι μᾶλλον τὸ θυσιαστήριον ἠκούσεν , ἢ ὁ βασιλεὺς ; ὅρᾳ ὅτι τὸν λογικὸν ἀφῆκε , καὶ τῷ ἀλόγῳ διηλέγχετο , ἵνα διὰ τῆς τοῦτοῦ ὑπακοῆς τὴν ἐκείνου ἀναίσθησίαν καὶ κακίαν διηρρώσται ; Ἐρράγη τὸ θυσιαστήριον , καὶ ἡ κακία τοῦ βασιλέως οὐχ ἐρράγη . Ἀλλ’ ὅρα τὸ γεγενημένον · ἐξέτεινε τὴν χεῖρα ὁ βασιλεὺς λαβεῖν τὸν προφήτην , καὶ εὐθὺς ἐξηράνθη ἡ χεὶρ αὐτοῦ . Ἐπειδὴ τῇ τιμωρίᾳ τοῦ θυσιαστηρίου οὐχ ἐγένετο βελτίων , τῇ οἰκειᾷ χολάσει παιδεύεται τοῦ Θεοῦ τὴν ὑπακοήν . Ἐγὼ μὲν γὰρ σοῦ φειδόμενος εἰς λίθον ἠθέλησα ἀφεῖναι τὴν ὀργήν · ἐπειδὴ δὲ οὐχ ἐγένετο σοὺ διδάσκαλος ὁ λίθος , λάμβανε σὺ τὴν τιμωρίαν . Καὶ ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ , καὶ παραυτίκα ἐξηράνθη . Εἰστήκει λοιπὸν τὸ τρόπαιον τοῦ προφήτου , καὶ συστέλλαι αὐτὴν ὁ βασιλεὺς οὐχ ἠδύνατο . Ποῦ τὸ διάδημα ; ποῦ αἱ πορφυρίδες ; ποῦ οἱ θώρακες ; ποῦ οἱ ἀσπίδες ; ποῦ τὸ στρατόπεδον ; ποῦ τὰ ὅπλα ; Ὁ Θεὸς ἐκλέυσε , καὶ
Lemmas: ἵνα κεῖμαι ἀνίστημι · οὗτος γάρ ἐγώ ὁ πόλεμος · οὐ ἀπό ζάω νεκρός ἐργάζομαι , ἀλλά ἀπό νεκρός ζάω κατασκευάζω , ἡμερότης γέμω καί πολύς ὁ επικεικις . οὐ γάρ ἐλαύνω πρᾶγμα , ἀλλά ὁ λόγος διώκω , οὐ ὁ αἱρετικός , ἀλλά ὁ αἵρεσις , οὐ ὁ ἄνθρωπος ἀποτρέπω , ἀλλά ὁ πλάνη μισούμαι , καί ἐκπίπτω βούλομαι · οὐ ἔχω πόλεμος πρός οὐσία · θεός γάρ ἔργον ὁ οὐσία · ἀλλά ὁ γνώμη διορθόω βούλομαι , ὅς διαφθείρω ὁ διάβολος . οὕτως καί ἰατρός ἄρρωστος θεραπεύω , οὐ ὁ σῶμα πολεμέω , ἀλλά ὁ σῶμα ὁ κακία ἀναιρέω . ἀγός τοίνυν ἐάν πολεμέω αἱρετικός , οὐ αὐτός ὁ ἄνθρωπος πολεμέω , ἀλλά ὁ πλάνη ἐκβάλλω βούλομαι , καί ὁ σκηδοναω ἐκκαθαράρι . ἐμός ἔθος εἰμί διώκω καί μή διώκω , ἐλαύνω καί μή ἐλαύνω . οὕτως καί ὁ Χριστός παραγίνομαι , οὐ σταυρόω , ἀλλά σταυρόω , οὐ βαπτίζω , ἀλλά βαπτίζω . εἰμί μέν κακῶς λαλέω , φημί , μαρτυρέω περί ὁ κακός · εἰμί δέ καλός , τίς ἐγώ δέρω ; ὁ Δεσπότη ὁ οἰκουμένη ὁ δοῦλος ὁ ἀρχιερεύς ἀπολογέομαι , καί βαπτίζω ὁ στόμα , ὅθεν ἐξέρχομαι ῥῆμα , καί ὁ ἁλᾶττατα χαλινόω , καί τετραμάρων Λάζαρος ἐκ νεκρός ἐγείρω · ὅθεν κακία δραπετεύω , ὅθεν νόσημα καί ἁμάρτημα λύω · οὗτος ὁ σταυρόω ὁ θαῦμα . καί γάρ δύναμαι κεραυνός ἀφίημι , καί ὁ γῆ σείω , καί [ 706 ] ὁ χείρ ὁ δοῦλος ἑφράναι , οὐδείς οὗτος ποιέω , ἀλλά καί ἀπολογέομαι , καί πραότης περιγίγνομαι , ὁ παιδεύω ἄνθρωπος εἰμί μηδέποτε ἀγανακτέω · κἀν σταυρόω , κἀν μάτισμα λαμβάνω , ὁ αὐτός ἵνα λέγω ὡς ὁ Δεσπότη σύ · εἰμί μέν κακῶς λαλέω , μαρτυρέω περί ὁ κακός · εἰμί δέ καλός , τίς ἐγώ δέρω ; καί ὁράω αὐτός ὁ φιλανθρωπία , πῶς ὁ μέν ὁ δοῦλος ενδικεω , ὁ δέ ἑαυτοῦ παρατρέχω . γίνομαι τις ποτέ προφήτης , καί βασιλεύς ἀσεβέω διελέγχω , καί ὁράω φημί · θυσιαστήριον , θυσιαστήριον , ἀκούω . Ἐπειδή γάρ ὁ βασιλεύς Ἱεροβοάμ εἰστήκω ὁ εἴδωλον ἀναφέρω θυσία , ἔρχομαι ὁ προφήτης ὁ θυσιαστήριον διαλέγω . Τι ποιέω , ὦ προφήτης ; ὁ ἄνθρωπος ἀφίημι , καί ὁ θυσιαστήριον διαλέγω ; Ναίς , φημί . Ζεύς τίς ; Ἐπειδή λίθος ἀναίσθητος ὁ ἄνθρωπος γίνομαι , ἐκεῖνος ἀφίημι , καί οὗτος διαλέγω , ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ λίθος ἀκούω , καί ὁ ἄνθρωπος οὐ ἀκούω . ἀκούω , θυσιαστήριον , ἀκούω , καί εὐθύς ῥήγνυμι ὁ θυσιαστήριον . ἐκτείνω ὁ χείρ αὐτός ὁ βασιλεύς , πιάζω ὁ προφήτης βούλομαι , καί οὐ δύναμαι συστέλλω αὐτός . Όρα ὅτι μᾶλλον ὁ θυσιαστήριον ἀκούω , ἢ ὁ βασιλεύς ; ὄρος ὅτι ὁ λογικός ἀφίημι , καί ὁ ἄλογος διελέγχω , ἵνα διά ὁ οὗτος ὑπακοή ὁ ἐκεῖνος ἀναισθησία καί κακία διαρρέω ; ῥήγνυμι ὁ θυσιαστήριον , καί ὁ κακία ὁ βασιλεύς οὐ ῥήγνυμι . ἀλλά ὁράω ὁ γίγνομαι · ἐκτείνω ὁ χείρ ὁ βασιλεύς λαμβάνω ὁ προφήτης , καί εὐθύς ξηραίνω ὁ χείρ αὐτός . Ἐπειδή ὁ τιμωρία ὁ θυσιαστήριον οὐ γίνομαι ἀγαθός , ὁ οἰκεῖος χολανθανω παιδεύω ὁ θεός ὁ ὑπακοή . ἐγώ μέν γάρ σύ φείδομαι εἰς λίθος ἐθέλω ἀφίημι ὁ ὀργή · ἐπεί δέ οὐ γίνομαι σύ διδάσκαλος ὁ λίθος , λαμβάνω σύ ὁ τιμωρία . καί ἐκτείνω ὁ χείρ αὐτός , καί παραυτίκα ξηραίνω . εἰστήκω λοιπός ὁ τρόπαιον ὁ προφήτης , καί συστέλλω αὐτός ὁ βασιλεύς οὐ δύναμαι . ποῦ ὁ διάδημα ; ποῦ ὁ πορφυρίς ; ποῦ ὁ θώραξ ; ποῦ ὁ ἀσπίς ; ποῦ ὁ στρατόπεδον ; ποῦ ὁ ὅπλον ; ὁ θεός ἐκλύω , καί