joannes-chrysostomus.de-sancta-trinitate-sp pg052_0437.3
ἀδεστος , λίθοι , ξύλα , καὶ τῇ μὲν σῇ ὄψει πάντα συγχέγεται , τῷ δὲ τεχνίτῃ πάντα ἑρμοῦται ; Καὶ οὕδε τὸν καιρόν , καὶ' ὅν τοῦτο τὸ συγκεχωμένον ἀρμόνως ἑκάνθη , καθεῖναι τοῦτο · καὶ τὰ νῦν διεσκορπισμένα τὴν πρέπουσαν ἀρμονίαν λαμβάνουσα ἀποτελεῖ τὸ τῆς οἰκοδομῆς κάλλος . Ὅταν τοίνυν ἰδῃ τὸν λέγοντα ἀπὸ τοῦτο εἰς τοῦτο , καὶ ἀπ' ἐκείνου εἰς ἄλλο μεταβαίνοντα , νόει τὰς ὕλας αὐτὸν παρασκευάζειν · ὅταν γὰρ παραβῇ τὰς ὕλας , τότε δείκνυμι τὴν ἀρμονίαν . Μία φύσις Υἱοῦ καὶ Πνεύματος , μία δύναμις , μία ἀλήθεια , μία ζωὴ , μία σοφία . Ἀφ' οὐδὲ ὁ Σωτὴρ κατῆξωσι τὸ πλάσμα λαβεῖν τὸ ἡμέτερον . πληροῦται Πνεύματος ἁγίου , οὐχ ὡς κατώτερος ἁγίου Πνεῦματος , ἀλλ' ὡς τῆς σαρκὸς ὀφειλούσης ἀνθρωπίνῳ τύπῳ λαβεῖν τοῦ Πνεύματος τὴν ἐπιφύλαξιν · οὐχ ὅτι οὐκ ἰδύναι ὁ Θεὸς Λόγος ἀγάξει τὸ πλάσμα ὁ ἀνέλαβε . Ἐὰν γὰρ εἰς τοῦτον χωριστὸν τὸν λόγον , καὶ ὁ Υἱὸς περιττός · Ἡρκεῖ γὰρ ὁ Πατὴρ ἀγάξαι τὸ πλάσμα . Μὴ γὰρ ὡς ἀτονὸν ὁ Πατὴρ προσλαμβάνει τὸν Υἱόν · μὴ γὰρ ὡς ἀτονὸν ὁ Υἱὸς προσλαμβάνει τὸ Πνεῦμα · Ἀλλ' ἐπειδὴ μία φύσις ἐστὶ τὰ πάντα ἐν πᾶσιν ἐνεργούσα , τὰ μὲν ὁ Πατὴρ ἐργάζεται , καὶ εἰς πᾶσαν τὴν φύσιν ἐκλαμβάνεται · τὰ δὲ ὁ Υἱὸς , καὶ εἰς πᾶσαν διαβαίνει τὴν φύσιν · τὰ δὲ τὸ Πνεῦμα , καὶ εἰς πᾶσαν τὴν φύσιν ἀνυλαμβάνεται . Ὅτε οὖν ἐστιν ἡ φύσις καὶ ἑαυτὴν θεωρουμένη , ἰση καὶ ὁμαλὴ , δεσποτικὴς αὐθεντίας πλήρης , θαυμαστή , οὔτε ἐνδεῖς , οὔτε ἀτελής , οὐ προκόπτουσα , οὐ μειούμενη , οὐχ ἐλαττούμενη , οὐ προσθήκας λαμβάνουσα . Ὅταν δὲ ἀναλάβῃ ὁ Θεὸς Λόγος τὴν σάρκα τὴν ἐξ ἡμῶν , ποιεῖ αὐτὴν κατὰ τὸν ἀνθρωπίνον τύπον , ὡς ἐκ τῶν προφητῶν , ἡ ὡς ἕνα τῶν ἀποστόλων , δεχομένην Πνεῦμα ἄγιον . Εἴπον προλαβὼν , οὐχ ὡς μὴ ἀρούσης τῆς θεότητος τοῦ Υἱοῦ , ἀλλ' ἵνα ἐνελέχῃ τῆς Τριάδος ἡ γνώσις ἐν τῷ πλάσματι τούτῳ δεχθῇ . Κατηξίωθη οὖν ἡ σάρξ ἡ δεσποτικῇ Πνεύματι ἁγίου , καὶ λοιπὸν ἐδουλετο ὁ Σωτὴρ τὸ πλάσμα , ὁ ἀνέλαβε , οἰκειοῦν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , ἵν' ὅπερ ἂν ποιῇ ὁ Χριστὸς κατὰ σάρκα , ἐπὶγράφῃ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι τῷ ἐνοικοῦντὶ ἐν αὐτῷ , ὡς ἐν ἀγίῳ ναῷ τῷ ἀνθρωπίνῳ . Ἄνθρωπος γὰρ δι' ἡμᾶς . Θεὸς δὲ δι' ἑαυτὸν · Θεὸς δι' ἑαυτόν , ἄνθρωπος δὲ διὰ σιλαθρωπίαν . Ἐξέβαλε δαιμόνια , καὶ ἑθελὴσε τὴν ἀπέλασιν τῶν δαιμονίων ἐπιγράφειν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , καὶ λέγει · Εἰ δὲ ἐγὼ τῷ Πνεύματι ἁγίῳ ἐκβάλλω τὰ δαιμόνια . Καὶ οὐχ εἰπεν , Ἐν τῷ Θεῷ Λόγῳ , ἀλλ' ἐπιγράφει τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , ὡς ἀνὴρ ἄγιος Πνεύματι ἁγίῳ κατῆξιωμένος . Ἀμέλει δὲ εἰσήλθεν εἰς τὸ ἱερὸν , λαμβάνει τὴν προφήτην Ἠσαΐαν , καὶ ἀναγιγνώσκει · [ 804 ] ἀναγιγνώσκει δὲ τὰ περὶ ἑαυτοῦ γεγραμμένα · Καὶ ἀναπτύχας , φησίν , τὸ βιβλίον , λέγει · Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμέ . Ταῦτα δὲ τῷ Θεῷ Λόγῳ ἀρμόζει · Θεὸς λέγει · Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμέ · οὐχ ἀναπτήρησιν ἐστι , ὅτι τὸ πρόσωπον τοῦ ἀνθρώπου λαλεῖ · Πνεῦμα Κυρίου ἐπ' ἐμέ , οὐ ἐνέσχεν ἑχρισθὶ με . Διὰ τοῦ Πνεύματος , φησίν , τοῦ ἁγίου ἑχρίσθην . Διὰ τοῦτο Πέτρος φησίν · Ἠκούσα τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ , ὅν ἑχρίσεν ὁ Θεὸς Πνεύματι ἁγίῳ καὶ δυνάμει .
Lemmas: ἀδεστος , λίθος , ξύλο , καί ὁ μέν σός ὄψις πᾶς συγχέω , ὁ δέ τεχνίτης πᾶς ερμουος ; καί οὐδέ ὁ καιρός , καὶι ὅς οὗτος ὁ συγχώννυμι αρμοναω καίνω , καθίημι οὗτος · καί ὁ νῦν διασκορπίζω ὁ πρέπω ἁρμονία λαμβάνω ἀποτελέω ὁ ὁ οἰκοδομή κάλλος . ὅταν τοίνυν ἴδη ὁ λέγω ἀπό οὗτος εἰς οὗτος , καί ἀπό ἐκεῖνος εἰς ἄλλος μεταβαίνω , νοέω ὁ ὕλη αὐτός παρασκευάζω · ὅταν γάρ παραβαίνω ὁ ὕλη , τότε δείκνυμι ὁ ἁρμονία . Μία φύσις υἱός καί πνεῦμα , εἷς δύναμις , εἷς ἀλήθεια , Μία ζωή , εἷς σοφία . ἀπό οὐδέ ὁ σωτήρ κατάγνυμι ὁ πλάσμα λαμβάνω ὁ ἡμέτερος . πληρόω πνεῦμα ἅγιος , οὐ ὡς κατώτερος ἅγιος πνεῦμα , ἀλλά ὡς ὁ σάρξ ὀφείλω ἀνθρώπινος τύπος λαμβάνω ὁ πνεῦμα ὁ ἐπιφύλαξ · οὐ ὅτι οὐ ἰδύναι ὁ θεός Λόγος ἄγω ὁ πλάσμα ὁ ἀναλαμβάνω . ἐάν γάρ εἰς οὗτος χωριστός ὁ λόγος , καί ὁ υἱός περισσός · ἀρκέω γάρ ὁ Πατήρ ἄγω ὁ πλάσμα . μή γάρ ὡς ἄτονος ὁ Πατήρ προσλαμβάνω ὁ υἱός · μή γάρ ὡς ἄτονος ὁ υἱός προσλαμβάνω ὁ πνεῦμα · ἀλλά ἐπεί εἷς φύσις εἰμί ὁ πᾶς ἐν πᾶς ἐνεργέω , ὁ μέν ὁ Πατήρ ἐργάζομαι , καί εἰς πᾶς ὁ φύσις ἐκλαμβάνω · ὁ δέ ὁ υἱός , καί εἰς πᾶς διαβαίνω ὁ φύσις · ὁ δέ ὁ πνεῦμα , καί εἰς πᾶς ὁ φύσις ἀναλαμβάνω . ὅτε οὖν εἰμί ὁ φύσις καί ἑαυτοῦ θεωρέω , ἴσος καί ὁμαλής , δεσποτικός αὐθεντία πλήρης , θαυμαστός , οὔτε ἐνδέω , οὔτε ἀτελής , οὐ προκόπτω , οὐ μειόω , οὐ ἐλαττόω , οὐ προσθήκη λαμβάνω . ὅταν δέ ἀναλαμβάνω ὁ θεός Λόγος ὁ σάρκα ὁ ἐκ ἐγώ , ποιέω αὐτός κατά ὁ ἀνθρώπινος τύπος , ὡς ἐκ ὁ προφήτης , ὁ ὡς εἷς ὁ ἀπόστολος , δέχομαι πνεῦμα ἀγάω . εἶπον προλαμβάνω , οὐ ὡς μή ἀρόω ὁ θεότης ὁ υἱός , ἀλλά ἵνα ἐνελέχῃ ὁ Τριάς ἤ γνῶσις ἐν ὁ πλάσμα οὗτος δέχομαι . κατηξιωθεω οὖν ὁ σάρξ ὁ δεσποτικός πνεῦμα ἅγιος , καί λοιπός δουλέω ὁ Σωτήρ ὁ πλάσμα , ὁ ἀναλαμβάνω , οἰκειόω ὁ ἅγιος πνεῦμα , ἵνα ὅς ἄν ποιέω ὁ Χριστός κατά σάρκα , ἐπιγράφω ὁ ἅγιος πνεῦμα ὁ ἐνοικέω ἐν αὐτός , ὡς ἐν ἅγιος ναός ὁ ἀνθρώπινος . Ἄνθρωπος γάρ διά ἐγώ . θεός δέ διά ἑαυτοῦ · θεός διά ἑαυτοῦ , ἄνθρωπος δέ διά σιλαθρωπίαν . ἐκβάλλω δαιμόνιος , καί ἐθέλω ὁ ἀπέλασις ὁ δαιμόνιος ἐπιγράφω ὁ ἅγιος πνεῦμα , καί λέγω · εἰμί δέ ἐγώ ὁ πνεῦμα ἅγιος ἐκβάλλω ὁ δαιμόνιος . καί οὐ εἶπον , ἐν ὁ θεός Λόγος , ἀλλά ἐπιγράφω ὁ ἅγιος πνεῦμα , ὡς ἀνήρ ἅγιος πνεῦμα ἅγιος καταξιόω . ἀμέλει δέ εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἱερός , λαμβάνω ὁ προφήτης Ἠσαΐας , καί ἀναγιγνώσκω · [ 804 ] ἀναγιγνώσκω δέ ὁ περί ἑαυτοῦ γράφω · καί ἀναπτυχή , φημί , ὁ βιβλίον , λέγω · πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ . Ταΰς δέ ὁ θεός Λόγος ἁρμόζω · θεός λέγω · πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ · οὐ ἀναπτήρησιν εἰμί , ὅτι ὁ πρόσωπον ὁ ἄνθρωπος λαλέω · πνεῦμα κύριος ἐπί ἐγώ , οὐ ἐνέχω ἑχρισθὶ ἐγώ . Ζεύς ὁ πνεῦμα , φημί , ὁ ἅγιος χρίω . Ζεύς οὗτος Πέτρος φημί · ἥκω ὁ ἀπό Ναζαρέτ , ὅς χρίω ὁ θεός πνεῦμα ἅγιος καί δύναμις .