joannes-chrysostomus.de-sacerdotio-lib-1-6 pg048_0152.1
Δεῖ γάρ , φησίν , εἶναι τὸν ἐπίσκοπον ἀντεχόμενον τοῦ κατὰ τὴν διδαχὴν πιστοῦ λόγου , ἵνα δυνατὸς ἢ καὶ τοὺς ἀντιλέγοντας ἐλέγχειν . Πῶς οὖν ἰδιώτης τις ἂν , ὡς οὗτοί φασι , τοὺς ἀνειλέγοντας ἐλέγχειν δυνήσεται καὶ ἐπιστομίζειν ; Τίς δὲ χρεία προσέχειν τῇ ἀναγνώσει καὶ ταῖς Γραφαῖς , εἰ ταύτην δὴ τὴν ἰδιωτεῖαν ἀποτάσσεσθαι ; Σχέδως ταῦτα καὶ προφάσεις , καὶ ῥαθυμίας καὶ ὀκνου προσχήματα . Ἄλλὰ τοῖς ἱερεῦσι , φησί , ταῦτα διατάττεται : καὶ γὰρ περὶ ἱερῶν ἡμῖν ὁ λίγος νῦν . Ὅτι δὲ καὶ τοῖς ἀρχομένοις , ἄκουε τὶ πάλιν ἐτέρως ἐν ἑτέρᾳ Ἐπιστολῇ παραίνει · Ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ ἐνοικείτω ἐν ὑμῖν πλουσίως ἐν πάσῃ σοφία . Καὶ πάλιν · Ὁ λόγος ὑμῶν πάντοτε ἐν χάριτι ἂλμτι ἁρμοζέτω , εἰδέναι πῶς δεῖ ἑκὶ ἐκάστῳ ἀποκρινέσθαι . Καὶ τὸ πρὸς ἀπολογίαν ἐτοίμους εἶναι ἅπασιν εἴρηται . Θεσσαλονικεύσι δὲ ἐπιστολῶν , Οἰκοδομεῖτε , φησίν , εἰς τὸ ἕνα , καθὼς καὶ ποιεῖτε . Ὅταν δὲ περὶ ἱερῶν διαλέγηται , Οἱ καλῶς προεστώτες κρεσσύτεροι διπλῆς τιμῆς ἀξιοῦσθωσαν , μάλιστα οἱ κοπῶντες ἐν λόγῳ καὶ διδασκαλίᾳ . Καὶ γὰρ οὗτος ὁ τελευταῖος [ 414 ] τῆς διδασκαλίας ὅρος ἐ , ὅταν καὶ δι' ὧν πράττουσι , καὶ δι' ὧν λέγουσι , τοὺς μαθητευομένους ἐνάγωσι πρὸς τὸν μακάριον βίον , ὃν ὁ Χριστὸς διετάξατο . Οὐ γὰρ ἀρκεῖ τὸ ποιεῖν πρὸς τὸ διδάσκειν . Καὶ οὐχ ἐμὸς ὁ λόγος , ἀλλ' αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος · Ὁς γὰρ ἂν , φησί , ποιήσῃ καὶ διδάξῃ , οὗτος μέγας κληθήσεται . Εἰ δὲ τὸ ποιῆσαι διδάξαι ἂν , περιττῶς τὸ δεῦτερον ἐκεῖνο · καὶ γὰρ ἥκει εἰπεῖν , Ὁς ἂν ποιήσῃ μόνον · νῦν δὲ τῷ διελεῖν ἀμφότερα δείκνυσιν ὅτι τὸ μὲν τῶν ἔργων ἐστὶ , τὸ δὲ τοῦ λόγου , καὶ ἀλλήλων δεῖται ἐκάτερα πρὸς τελείαν οἰκοδομὴν . Ἡ οὖν ἄκουσις τί φησι τοῖς πρεσβυτέροις Ἐφεσίων τὸ τοῦ Χριστοῦ σκεῦος τὸ ἐκλεκτόν · Διὸ γηηγορεῖτε , μνημονεύοντες ὅτι τριετὶα νύκτα καὶ ἡμέραν οὐκ ἐνῆπαυσάμην μετὰ δακρύων νουθετῶν ἕνα ἕκαστον ὑμῶν . Τίς γὰρ χρεία τῶν δακρύων , ἢ τῆς διὰ τῶν λόγων νουθεσίας , τοῦ βίου οὕτως αὐτῷ λάμποντος τοῦ ἀποστολικοῦ ; Ἄλλὰ πρὸς μὲν τὴν τῶν ἐντολῶν ἐργασίαν δύναται ἂν ἡμῖν οὗτος πολὺ συμβαλεῖσθαι μέρος · οὐδὲ γὰρ ἔχει μόνον αὐτὸν τὸ πᾶν κατορθοῦν φαίνν ἂν . Θ . Ὅταν δὲ ὑπὲρ δογμάτων ἀγὼν κινῆται , καὶ πάντες ἀπὸ τῶν αὐτῶν μάχωνται Γραφῶν , ποίαν ἰσχὺν ὁ βίος ἐνταῦθα ἐπιδείξαιμανοῖσεται ; Τί τῶν πολλῶν ὀφελος ἰδρίων , ὅταν μετὰ τῶν μάχους ἐκείνους ἀπὸ τῆς πολλῆς τῆς ἀπειρίας εἰς αἱρέσεις ἐκπεσῶν ἀποχρισθῇ τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας , ὅπερ οἶδα πολλοὺς παθόντας ἐγώ . Ποιῶν αὐτῷ κέρδος τῆς καρτερίας ; Οὐδὲν ὅσπερ οὖν οὐδὲ ὀγιοὺς πίστεως , τῆς πολιτείας διεφθαμένης . Διὰ δὴ ταῦτα μάλιστα πάντων ἐμπειρον εἶναι δεῖ τῶν τοιούτων ἀγῶνων τὸν διδάσκον τοὺς ἄλλους λαχόντα . Εἰ γὰρ καὶ αὐτὸς ἔστηκεν ἐν ἀσφαλείᾳ , μηδὲν ὑπὸ τῶν ἀντιλεγόντων βλαπτόμενος , ἀλλὰ δὲ τῶν ἀφελεστέρων πλήθος , τὸ ταττόμενον ὑπ' ἐκείνου , ὅταν ἴδῃ τὸν ἡγοῦμενον ἡττηθέντα , καὶ οὐδὲν ἔχοντα πρὸς τοὺς ἀντιλέγοντας εἰπεῖν , οὐ τὴν ἀσθένειαν τὴν ἐκείνου εἰς ἥττην , ἀλλὰ τὴν τοῦ δόγματος αἰτιῶνται σαφρότητα · καὶ διὰ τὴν τοῦ ἑνὸς ἀπειρίαν ὁ πολὺς λεὼς εἰς ἔσχατον θλεθρον καταφέρεται . Κἂν γὰρ μὴ πᾶντι γένωνται τῶν ἐναντίων , ἀλλ' ὅμως ὑπὲρ ὧν θαρρεῖν ἔχον ἀσφαλιζαλιν ἀναγχάζονται , καὶ οἱ μετὰ πίστεως προσήκον ἀκλινοῦς , οὐχ ἐπὶ μετὰ τῆς αὐτῆς δύναται προσέχειν στερρότητος · ἀλλὰ τοσαύτη ζάλη ταῖς ἐκείνων εἰσποιεῖται ψυχαῖς ἀπὸ τῆς ἥττης τοῦ διδασκάλου , ὡς καὶ εἰς ναυἄγιον τελευτήσαι τὸ πᾶν . Ὅσος δὲ βλῆρος , καὶ ὅσον συνάγεται πῦρ εἰς τὴν ἀθλίαν κεφαλὴν ἐκείνου καθ' ἕκαστον τῶν ἀπολλυμένων τούτων , οὐδὲν δεῖξαι παρ' ἐμοῦ μαθεῖν , ἅπαντα αὐτὸς εἰδὼς ἀκριβῶς . Τοῦτο οὖν ἀπονολίας , τοῦτο κενοδοξίας , τὸ μὴ θελσαι τοσούτοις ἀπωλείας αἴτιον γενέσθαι , μηδὲ ἑμαυτῷ μεῖζονα προξενῆσαι τιμωρίαν τῆς νῦν ἀποκειμένης ἐκεί ; Καὶ τὶς ἂν ταῦτα φήσοιεν ; Οὐδείς , πλὴν εἰ μὴ τις μάτην μέμφεσθαι βούλοιτο , καὶ ἐν ταῖς ἀλλοτρίαις φιλοσοφεῖν συμφοραῖς .
Lemmas: Δεύς γάρ , φημί , εἰμί ὁ ἐπίσκοπος ἀντέχω ὁ κατά ὁ διδαχή πιστός λόγος , ἵνα δυνατός ἢ καί ὁ ἀντιλέγω ἐλέγχω . Πῶς οὖν ἰδιώτης τις εἄν , ὡς οὗτος φημί , ὁ ἀναλέγω ἐλέγχω δύναμαι καί ἐπιστομίζω ; Τῖς δέ χρεία προσέχω ὁ ἀναγιγνώσκω καί ὁ γραφή , εἰμί οὗτος δή ὁ ἰδιωτεία ἀποτάσσω ; Σχέδος οὗτος καί πρόφασις , καί ῥᾳθυμία καί ὄκνος πρόσχημα . ἀλλά ὁ ἱερεύς , φημί , οὗτος διατάσσω : καί γάρ περί ἱερός ἐγώ ὁ λίγος νῦν . ὅτι2 δέ καί ὁ ἄρχω , ἀκούω τίς πάλιν ἑτέρως ἐν ἕτερος Ἐπιστολή παραινέω · ὁ λόγος ὁ Χριστός ἐνοικέω ἐν σύ πλούσιος ἐν πᾶς σοφία . καί πάλιν · ὁ λόγος σύ πάντοτε ἐν χάρις ἂλμτι ἁρμόζω , οἶδα πῶς δεῖ ἐπίτεξ ἕκαστος ἀποκρίνω . καί ὁ πρός ἀπολογία ἑτοῖμος εἰμί ἅπας εἴρω . Θεσσαλονικεύς δέ ἐπιστολή , οἰκοδομέω , φημί , εἰς ὁ εἷς , καθώς καί ποιέω . ὅταν δέ περί ἱερός διαλέγω , ὁ καλῶς προΐστημι κρεσσυτερεω διπλόος τιμή ἀξιόω , μάλιστα ὁ κόπτω ἐν λόγος καί διδασκαλία . καί γάρ οὗτος ὁ τελευταῖος [ 414 ] ὁ διδασκαλία ὅρος εἰ , ὅταν καί διά ὅς πράσσω , καί διά ὅς λέγω , ὁ μαθητεύω ἐνάγω πρός ὁ μακάριος βίος , ὅς ὁ Χριστός διατάσσω . οὖον γάρ ἀρκέω ὁ ποιέω πρός ὁ διδάσκω . καί οὐ ἐμός ὁ λόγος , ἀλλά αὐτός ὁ Σωτήρ · ὅς γάρ εἄν , φημί , ποιέω καί διδάσκω , οὗτος μέγας καλέω . εἰμί δέ ὁ ποιέω διδάσκω εἄν , περισσός ὁ δύο ἐκεῖνος · καί γάρ ἥκω εἶπον , ὅς εἄν ποιέω μόνος · νῦν δέ ὁ διαιρέω ἀμφότερος δείκνυμι ὅτι ὁ μέν ὁ ἔργον εἰμί , ὁ δέ ὁ λόγος , καί ἀλλήλων δήω ἑκάτερος πρός τέλειος οἰκοδομή . ὁ οὖν ἄκουσις τίς φημί ὁ πρέσβυς Ἐφέσιος ὁ ὁ Χριστός σκεῦος ὁ ἐκλεκτός · Διὸ γηηγορεω , μνημονεύω ὅτι τριετία νύξ καί ἡμέρα οὐ ενηπαυσαμη μετά δάκρυ νουθετέω εἷς ἕκαστος σύ . Τῖς γάρ χρεία ὁ δάκρυ , ἢ ὁ διά ὁ λόγος νουθεσία , ὁ βίος οὕτως αὐτός λάμπω ὁ ἀποστολικός ; ἀλλά πρός μέν ὁ ὁ ἐντολή ἐργασία δύναμαι εἄν ἐγώ οὗτος πολύς συμβάλλω μέρος · οὐδέ γάρ ἔχω μόνος αὐτός ὁ πᾶς κατορθόω φαίνω εἄν . Θ . ὅταν δέ ὑπέρ δόγμα ἀγών κινέω , καί πᾶς ἀπό ὁ αὐτός μάχομαι Γραφής , ποῖος ἰσχύς ὁ βίος ἐνταῦθα ἐπιδείκνυμι ; τις ὁ πολύς ὄφελος ἴδριος , ὅταν μετά ὁ μάχος ἐκεῖνος ἀπό ὁ πολύς ὁ ἀπειρία εἰς αἵρεσις ἐκπίπτω ἀποχρίω ὁ σῶμα ὁ ἐκκλησία , ὅσπερ οἶδα πολύς πάθος ἐγώ . ποιός αὐτός κέρδος ὁ καρτερία ; οὐδείς ὅσπερ οὖν οὐδέ ὀγιοὺς πίστις , ὁ πολιτεία διαφθάνω . Ζεύς δή οὗτος μάλιστα πᾶς ἔμπειρος εἰμί δεῖ ὁ τοιοῦτος ἀγών ὁ διδάσκω ὁ ἄλλος λαγχάνω . εἰμί γάρ καί αὐτός ἵστημι ἐν ἀσφάλεια , μηδείς ὑπό ὁ ἀντιλέγω βλάπτω , ἀλλά δέ ὁ ἀφελής πλήθος , ὁ τάσσω ὑπό ἐκεῖνος , ὅταν ὁράω ὁ ἡγέομαι ἡττάω , καί οὐδείς ἔχω πρός ὁ ἀντιλέγω εἶπον , οὖον ὁ ἀσθένεια ὁ ἐκεῖνος εἰς ἥκω , ἀλλά ὁ ὁ δόγμα αἰτιάομαι σαφροτηταω · καί διά ὁ ὁ εἷς ἀπειρία ὁ πολύς λαός εἰς ἔσχατος θλεθρον καταφέρω . κἀν γάρ μή πᾶς γίγνομαι ὁ ἐναντίος , ἀλλά ὅμως ὑπέρ ὅς θαρσέω ἔχω ἀσφαλιζαλιν ἀνάγχω , καί ὁ μετά πίστις προσήκω ἀκλινής , οὐ ἐπί μετά ὁ αὐτός δύναμαι προσέχω στερρότης · ἀλλά τοσοῦτος ζάλη ὁ ἐκεῖνος εἰσποιέω Ψυχή ἀπό ὁ ἧσσα ὁ διδάσκαλος , ὡς καί εἰς ναυάγιον τελευτάω ὁ πᾶς . ὅσος δέ βλῆρος , καί ὅσος συνάγω πῦρ εἰς ὁ ἄθλιος κεφαλή ἐκεῖνος κατά ἕκαστος ὁ ἀπόλλυμι οὗτος , οὐδείς δείκνυμι παρά ἐγώ μανθάνω , ἅπας αὐτός εἰδοί ἀκριβῶς . οὗτος οὖν ἀπονολίας , οὗτος κενοδοξία , ὁ μή θελσαι τοσοῦτος ἀπώλεια αἴτιος γίγνομαι , μηδέ ἐμαυτοῦ μείζων προξενέω τιμωρία ὁ νῦν ἀπόκειμαι ἐκεῖ ; καί τις εἄν οὗτος φημί ; οὐδείς , πλήν εἰμί μή τις μάτην μέμφομαι βούλομαι , καί ἐν ὁ ἀλλότριος φιλοσοφέω συμφορά .