joannes-chrysostomus.de-sacerdotio-lib-1-6 pg048_0116.1
την δεξιολομένην ἐπαγάγης τομήν , πολλάκις ἀπογνοῦς πρὸς τὰς ἀλγηδόνας ἐκείνας , ἀθρόως ἄπαντα βίβασε , καὶ τὸ φάρμακον , καὶ τὸν ἐπίδεσμον , φέρων ἐαυτὸν κατεσκερματίσε , συντρίψας τὸν ζυγόν , καὶ διαρρήξας τὸν δεσμόν . Καὶ πολλοὺς ἂν ἔχοιμι λέγειν τοὺς εἰς ἄχρηστα ἐξεκλάνεσθαι κακὰ διὰ τὸ δίκην ἀπαιτηθῆναι τῶν ἁμαρτημάτων ἀξίαν . Οὐ γὰρ ἀπλῶς πρὸς τὸ τῶν παραπτωμάτων β μέτρον δεῖ καὶ τὴν ἐπιτιμίαν ἐπάγειν , ἀλλὰ καὶ τῆς τῶν ἁμαρτανόντων στοχαζέσθαι προαιρέσεως , μήποτε μᾶλαιν τὸ διεφθαρὸς βουλόμενος χειρὸν τὸ σχῆμα ποιήσης , καὶ ἀνορθῶσαι τὸ καταπεπτωκὸς σπουδάζων μείζονα ἐργάση τὴν πτώσιν . Οὐ γὰρ ἀσθενεῖς καὶ διακεχυμένοι καὶ τὸ πλέον τῇ τοῦ κόσμου προσπεδεμένοι τρωπῇ , ἐτι δὲ καὶ ἐπὶ γένει καὶ δυναστείᾳ μέγα φρονεῖν ἔχοντες , [ 375 ] τρέμει μὲν καὶ κατὰ μικρὸν ἐν οἷς ἂν ἁμαρτάνωσιν ἐπιστρέφοντες , δύναντ' ἂν , εἰ καὶ μὴ τέλειον , ἀλλὰ γοῦν ἐκ μέρους τινὸς κατεγνωσέν αὐτοὺς ἀπαλλαγήναι κακῶν · ἂν δὲ ἀθρόον τις ἐπαγάγῃ τὴν παιδευσιν ε , καὶ τῆς ἐλάττονος αὐτοὺς ἀπεστέρησε διορθώσεως . Ὡς γὰρ ἐπειδὴν εἰς δάψ ἀπερρυθμισάμενος διασθῇ , εἰς ἀναλήψιν ἐκπίπτει · καὶ οὔτε προσγνῶν εἰκὲι λόγος λοιπὸν , οὔτε ἀπελθεῖν κάμπτει , οὐχ εὐεργεσίαις προτρέπεται , πολλὰ γίνεται πολὺ χειρῶν τῆς πόλεως ἐκείνης , ἣν ὁ προφήτης χαλίζων ἔλεγεν · " Οὐκ πόρνην ἐτήρευσό σου , ἀπραισιουργήσας πρὸς πάσας . Διὰ τοῦτο πολλὰς δεῖ τῆς συνέσεως τῷ ποιμένι , καὶ μυρίους ὀφθαλμοὺς πρὸς τὸ περισκοπεῖν πάντοθεν τὸν τῆς ψυχῆς ἕδιν . " Ὡσπερ γὰρ εἰς ἀπόνοιαν ἀφονοῦν πολλοί , καὶ εἰς ἀπόγνωσιν τῆς ἐαυτῶν καταπίπτουσι σωτηρίας , ἀπὸ τοῦ μὴ δυνηθῆναι πικρῶν ἀναχέσθαι φαρμάκων · οὕτως εἰσὶ τινες , οἱ διὰ τὸ μὴ δύνασθαι τιμωρίαν τῶν ἁμαρτημάτων ἀντιῤῥόπον εἰς ὀλιγωρίαν ἐκτρέπονται , καὶ πολλῷ γίνονται χειρόνοι , καὶ πρὸς τὸ μείζονα ἁμαρτάνειν προὁρῶνται . Χρὴ τοίνυν μηδὲν τούτων ἀνεξέταστον ἀφῆναι , ἀλλὰ πάντα διερευνησάμενον ἀκριβῶς καταλλήλως τὰ παρ' αὐτοῦ προσάγειν τὸν ἱερωμένον , ἵνα μὴ μάταιος αὐτῷ γίνηται ἡ σπουδή . Οὐχ ἐν τούτῳ δὲ μόνῳ , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ τὰ ἀπεληγμένα τῆς Ἐκκλησίας μὴλὶ συνάπτειν πολλὰ θεῖ τις ἂν αὐτὸν ἔχοντα πράγματα . " Ὁ μὲν γὰρ τῶν προβάτων ποιμὴν ἔχει τὸ ποιμνίον ἐπόμην , ἥπερ ἂν ἡγήται · εἰ δὲ καὶ ἐκτρεποῖτο τινὰ τῶν εὐθείας ὁδοῦ , καὶ τὴν ἀγαθὴν ἀφέντα νομὴν λεπτοῖς καὶ ἀπόκρησμα βοσκοῖτο χωρίαι , ἀρκεῖ βοηθάντα σφοδρότερον συνελᾶσαι πάλιν , καὶ εἰς τὴν ποιμνὴν ἐπαναγαγεῖν τὸ χωρισθέν · εἰ δὲ τῆς εὐθείας ἀνθρώπου ἀποπλανηθείη πίστεως , πολλὰς δεῖ τῷ ποιμένι τῆς πραγματείας , τῆς καρτερίας , τῆς ὑπομονῆς . Οὐ γὰρ ἐλκύσαι πρὸς βίαν ἐστίν , οὐδὲ ἀναγκάσαι φρόνιμ , πείσαντα δὲ δεῖ πάλιν πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἀγαγεῖν δ , ὅθεν ἐξέπεσε τὴν ἀρχήν . Γενναίας οὖν δεῖ ψυχῆς , ἵνα μὴ περικαχθῇ , ἵνα μὴ ἀπογινώσκῃ τὸν τῶν πλανωμένων ο σωτηρίαν , ἵνα συνεχὲς ἐκεῖνο καὶ λογίζεται καὶ λέγῃ , Μὴ ποτε δὴ αὐτοὺς ὁ Θεὸς μετανόησιν εἰς ἀληθῆν τινὰ ἐλάλησιν , καὶ ἀναγινώσκῃ ἐκ τῆς τοῦ διαβόλου παγίδος . Διὰ ταῦτα τοῖς μαθηταῖς ὁ Κύριος διαλεγόμενος ἔφη · Πῶς ἄρα ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρονιμος ; " Ὁ μὲν γὰρ ἐαυτὸν ἀσπῶν εἰς ἐαυτὸν μόνον περιἴστησι τὴν ὠφέλειαν · τὸ δὲ τῆς ποιμαντικῆς κέρδος εἰς ἅπαντα διαβαίνει τὸν λαόν . Καὶ ὁ μὲν χρήματα διανέμων τοῖς δεομένοις , ἢ καὶ ἑτέρως ποὺς δαϊκωμένοις ἀμύνων f , δυνήσε μέν τι καὶ οὕτως τοὺς πλησίον , τοσοῦτω δὲ ἐλαττον τοῦ ἱερέως , ὅσον τὸ μέσον σώματος
Lemmas: ὁ δεξιολομένην ἐπάγω τομή , πολλάκις ἀπογιγνώσκω πρός ὁ ἀλγηδών ἐκεῖνος , ἀθρόος ἅπας βιβάζω , καί ὁ φάρμακον , καί ὁ ἐπίδεσμος , φέρω ἑαυτοῦ κατεσκερματίσε , συντρίβω ὁ ζυγόν , καί διαρρήγνυμι ὁ δεσμός . καί πολύς εἄν ἔχω λέγω ὁ εἰς ἄχρηστος ἐκκλάω κακός διά ὁ δίκη ἀπαιτέω ὁ ἁμάρτημα ἄξιος . οὖον γάρ ἀπλόος πρός ὁ ὁ παράπτωμα Β μέτρον δεῖ καί ὁ ἐπιτιμία ἐπάγω , ἀλλά καί ὁ ὁ ἁμαρτάνω στοχάζομαι προαίρεσις , μήποτε μάλη ὁ διαφθείρω βούλομαι χείρων ὁ σχῆμα ποιέω , καί ἀνορθόω ὁ καταπίπτω σπουδάζω μείζων ἐργάζομαι ὁ πτῶσις . οὖον γάρ ἀσθενής καί διαχέω καί ὁ πλέω ὁ ὁ κόσμος προσπεδεμένοι τρωπάω , ἔτι δέ καί ἐπί γένος καί δυναστεία μέγας φρονέω ἔχω , [ 375 ] τρέμω μέν καί κατά μικρός ἐν ὅς εἄν ἁμαρτάνω ἐπιστρέφω , δύναμαι εἄν , εἰμί καί μή τέλειος , ἀλλά γοῦν ἐκ μέρος τις καταγιγνώσκω αὐτός ἀπαλλάσσω κακός · εἄν δέ ἀθρόος τις ἐπάγω ὁ παίδευσις ε , καί ὁ μικρός αὐτός ἀποστερέω διόρθωσις . ὡς γάρ ἐπειδή εἰς δάπτω ἀπορρυθμίζω διΐημι , εἰς ἀνάληψις ἐκπίπτω · καί οὔτε προσγιγνώσκω εἴκω λόγος λοιπός , οὔτε ἀπέρχομαι κάμπτω , οὐ εὐεργεσία προτρέπω , πολύς γίγνομαι πολύς χείρ ὁ πόλις ἐκεῖνος , ὅς ὁ προφήτης χαλιζω λέγω · " οὐ πόρνη ἐτήρευσό σύ , ἀπραισιουργήσας πρός πᾶς . Ζεύς οὗτος πολύς δεῖ ὁ σύνεσις ὁ ποιμήν , καί μυρίος ὀφθαλμός πρός ὁ περισκοπέω πάντοθεν ὁ ὁ Ψυχή ἕδιν . " ὡς γάρ εἰς ἀπόνοια ἀφίημι πολύς , καί εἰς ἀπόγνωσις ὁ ἑαυτοῦ καταπίπτω σωτηρία , ἀπό ὁ μή δύναμαι πικρός ἀνάγω φάρμακον · οὕτως εἰμί τις , ὁ διά ὁ μή δύναμαι τιμωρία ὁ ἁμάρτημα ἀντιλέγω εἰς ὀλιγωρία ἐκτρέπω , καί πολύς γίγνομαι χείρων , καί πρός ὁ μείζων ἁμαρτάνω προοράω . χρή τοίνυν μηδείς οὗτος ἀνεξέταστος ἀφίημι , ἀλλά πᾶς διερευνάω ἀκριβῶς κατάλληλος ὁ παρά αὐτός προσάγω ὁ ἱερόω , ἵνα μή μάταιος αὐτός γίγνομαι ὁ σπουδή . οὐχ ἐν οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ ὁ ἀπολήγω ὁ ἐκκλησία Μηλίς συνάπτω πολύς θέω τις εἄν αὐτός ἔχω πρᾶγμα . " ὁ μέν γάρ ὁ πρόβατον ποιμήν ἔχω ὁ ποιμνίον ἕπω , ὅσπερ εἄν ἡγέομαι · εἰμί δέ καί ἐκτρέπω τις ὁ εὐθύς ὁδός , καί ὁ ἀγαθός ἀφίημι νομή λεπτός καί ἀπόκρησμα βόσκω χωρία , ἀρκέω βοηθάντα σφοδρός συνελαύνω πάλιν , καί εἰς ὁ ποίμνη ἐπανάγω ὁ χωρίζω · εἰμί δέ ὁ εὐθύς ἄνθρωπος ἀποπλανάω πίστις , πολύς δεῖ ὁ ποιμήν ὁ πραγματεία , ὁ καρτερία , ὁ ὑπομονή . οὖον γάρ ἕλκω πρός βία εἰμί , οὐδέ ἀναγκάζω φρόνιμος , πείθω δέ δεῖ πάλιν πρός ὁ ἀλήθεια ἄγω δ , ὅθεν ἐκπίπτω ὁ ἀρχή . Γενναῖος οὖν δεῖ Ψυχή , ἵνα μή περιχέω , ἵνα μή ἀπογιγνώσκω ὁ ὁ πλανάω ὁ σωτηρία , ἵνα συνεχής ἐκεῖνος καί λογίζομαι καί λέγω , μή ποτός δή αὐτός ὁ θεός μετανόησις εἰς ἀλάομαι τις λάλησις , καί ἀναγιγνώσκω ἐκ ὁ ὁ διάβολος παγίς . Ζεύς οὗτος ὁ μαθητής ὁ Κύριος διαλέγω φημί · Πῶς ἄρα ὁ πιστός δοῦλος καί φρόνιμος ; " ὁ μέν γάρ ἑαυτοῦ ἀσπῶν εἰς ἑαυτοῦ μόνος περιίστημι ὁ ὠφέλεια · ὁ δέ ὁ ποιμαντορικός κέρδος εἰς ἅπας διαβαίνω ὁ λαός . καί ὁ μέν χρῆμα διανέμω ὁ δήω , ἢ καί ἑτέρως πούς δαΐζω ἀμύνω f , δύναμαι μέν τίς καί οὕτως ὁ πλησίος , τοσοῦτος δέ μικρός ὁ ἱερεύς , ὅσος ὁ μέσος σῶμα