joannes-chrysostomus.de-sacerdotio-lib-1-6 pg048_0153.5
δ . Τίνος οὖν δεῖται καὶ ἑτέρου καταφρονεῖν ; Βασιλίας καὶ φόνου . Τὰς δὲ ἀκαίρους κατηγορίας ( καὶ γὰρ ἀνάγχη τὸν προσεστῶτα μέμψις ὑπομείνειν ἀλόγους ) οὔτε ἀμέτρως δεδουκέναι καὶ τρέμειν , οὔτε ἀπλῶς παρορᾶν καλόν · ἀλλὰ χρή , κἂν ψευδεῖς τυγχάνωσιν οὖσαι , κἂν παρὰ τῶν τυχόντων ἡμῖν ἐπιγίνωνται , πειρᾶσθαι σβεννύναι ταχέως αὐτάς . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀδὲξε φήμην πονηρὰν τε καὶ ἀγαθὴν , ὡς τὸ πλήθος τὸ ἀτακτον · ἀδασανίστους γὰρ καὶ ἀκούειν καὶ ἐκλαλεῖν f εἰωθός , ἀποὺς τὸ ἐπελθὸν ἅπαν φθρέγεται , τῆς ἀληθείας οὐδὲνα ποιούμενον λόγον . Διὰ ταῦτα οὐ δεῖ τῶν πολλῶν καταφρονεῖν , ἀλλ᾽ ἀρχομένας εὐθέως ἐκκόπτειν τὰς ὑποψίας τὰς πονηρὰς , [ 417 ] πειθόμενον τοῖς ἐγκωμιαστὰς , κἂν ἀλογώτατος πάντων εἶναι , καὶ μηδὲν ὅλως ἐλλείπειν τῶν ἀφανίσαι δυναμένων δόξας οὐκ ἀγαθὴν g ἢν δὲ , πάντα ποιούντων ἡμῶν , μὴ θελουσιν οἱ μεμφόμενοι πείθεσθαι , τὴν ταύτας καταφρονεῖν . Ἄς ἐὰν φάσῃ τις ταπεινοῦσθαι τοῖς συμπτώμασι τούτοις , οὐ δυνήσεται ποτε γενναῖον τι καὶ θαυμαστὸν ἀποσχεῖν · ἢ γὰρ ἀθυμία καὶ αἱ συνεχεῖς φροντίδες δειναὶ καταβαλεῖν ψυχῆς δύναμιν , καὶ εἰς ἀσθένειαν καταγαγεῖν τὴν ἐχάτην . Οὕτως οὖν χρή τὸν ἱερὰ διακεῖσθαι πρὸς τοὺς ἀρχομένους , ὡσπερ ἂν εἰ τις πατὴρ πρὸς παῖδας ἔχων νηπίους διακείτο · καὶ καθάπερ ἐκείνους οὔτε ὑβρίζειν , οὔτε πληττόντων , οὔτε ὀδουρομένων ἐπιστρεφόμεθα , ἀλλ᾽ οὐδὲ γνῖκα ἂν γελῶσι καὶ προγχαίρωσιν ἡμῖν , μέγα ἐπὶ τοῦτο φρονούμεν ποτε , οὕτω καὶ τούτους μήτε τοῖς ἐπαίνοις ἐξοχοῦσθαι , μήτε καταπίπτειν τοῖς φόβοις h , ὅταν ἀκαίρως γίνονται παραὐτῶν . Χαλεπὸν δὲ τοῦτο , ὦ μακάριε , τάχα δὲ ὁμαι , ὅτι καὶ ἀδύνατον . Τὸ γὰρ μὴ χαίρειν ἐπαινούμενον , οὐχ οἷδα εἰ τινὶ ἀνθρώπῳ ποτὲ κατώρθωται · τὸν δὲ χαίροντα εἰκὼς καὶ ἐπιθυμεῖν ἀπολαύειν αὐτῶν · τὸν δὲ ἀπολαύειν ἐπιθυμοῦντα πάντως καὶ ἐν ταῖς τούτων ἀποτυχίαις λυπεῖσθαι καὶ ἐκκλίνειν καὶ ἀνιάσθαι καὶ ἀλγεῖν i ἀνάγκη . Ὅσπερ γὰρ οἱ γαννώμενοι τῷ πλουτεῖν , γνῖκα ἂν καταπέσωσιν εἰς πενίαν , ἀχθοῦνται , καὶ οἱ τρυφὴν εἰωθότες οὐκ ἂν ἀνάχαιντο τὴν εὐτελῶς · οὕτω καὶ οἱ τῶν ἐγκωμίων ἐρῶντες , οὐχ ὅταν ψέγονται μόνον εἰκῆ , ἀλλὰ καὶ ὅταν μὴ ἐπαινῶνται συνεχῶς , καθάπερ λιμὴ τινὶ διαφθείρονται τὴν ψυχήν , καὶ μάλιστα ὅταν αὐτοῖς ἐντραφέντες τύχωσιν , ἢ καὶ ἑτέρους ἐπαινουμένους ἀκούωσι . Τὸν δὲ μετὰ ταύτης τῆς ἐπιθυμίας εἰς τὸν τῆς διδασκαλίας ἀγῶνα παραλθόντα πῶς πράγματα καὶ πῶς ἔχειν οἶει τὰς ἀληθύνους ; Οὔτε τὴν θάλατταν ἐστι κυμάτων ἐκτὸς εἶναι ποτε , οὔτε τὴν ἐκείνου ψυχὴν φροντίδων καὶ λύπης .
Lemmas: δ . τίς οὖν δήω καί ἕτερος καταφρονέω ; Βασιλιάς καί φόνος . ὁ δέ ἄκαιρος κατηγορία ( καί γάρ ἀνάγχω ὁ προσίστημι μέμψις υπομένω ἄλογος ) οὔτε ἄμετρος δίδωμι καί τρέμω , οὔτε ἀπλόος παροράω καλός · ἀλλά χρή , κἀν ψευδής τυγχάνω εἰμί , κἀν παρά ὁ τυγχάνω ἐγώ ἐπιγίγνομαι , πειράω σβέννυμι ταχέως αὐτός . οὐδείς γάρ οὕτως ἀδὲξε φήμη πονηρός τε καί ἀγαθός , ὡς ὁ πλήθος ὁ ἄτακτος · αδασανιστος γάρ καί ἀκούω καί ἐκλαλέω f εἴωθα , Ἀποῦς ὁ ἐπέρχομαι ἅπας φθρέγεται , ὁ ἀλήθεια οὐδείς ποιέω λόγος . Ζεύς οὗτος οὖον δεῖ ὁ πολύς καταφρονέω , ἀλλά ἄρχω εὐθύς ἐκκόπτω ὁ ὑποψία ὁ πονηρός , [ 417 ] πείθω ὁ ἐγκωμιαστής , κἀν ἄλογος πᾶς εἰμί , καί μηδείς ὅλως ἐλλείπω ὁ ἀφανίζω δύναμαι δόξα οὐ ἀγαθός g εἄν δέ , πᾶς ποιέω ἐγώ , μή ἐθέλω ὁ μέμφομαι πείθω , ὁ οὗτος καταφρονέω . ἄς ἐάν φημί τις ταπεινόω ὁ σύμπτωμα οὗτος , οὖον δύναμαι ποτός γενναῖος τίς καί θαυμαστός ἀπέχω · ἢ γάρ ἀθυμία καί ὁ συνεχής φροντίς δεινός καταβάλλω Ψυχή δύναμις , καί εἰς ἀσθένεια κατάγω ὁ χάσκω . οὕτως οὖν χρή ὁ ἱερόv διάκειμαι πρός ὁ ἄρχω , ὡς εἄν εἰμί τις πατήρ πρός παῖς ἔχω νήπιος διάκειμαι · καί καθάπερ ἐκεῖνος οὔτε ὑβρίζω , οὔτε πλήσσω , οὔτε ὀδουρομένων ἐπιστρέφω , ἀλλά οὐδέ γνῖκα εἄν γελάω καί προγχαιρωσις ἐγώ , μέγας ἐπί οὗτος φρονέω ποτός , οὗτος καί οὗτος μήτε ὁ ἔπαινος εξοχοω , μήτε καταπίπτω ὁ φόβος h , ὅταν ἄκαιρος γίγνομαι παραυος . χαλεπός δέ οὗτος , εἰμί μακάριος , τάχα δέ ὁμός , ὅτι καί ἀδύνατος . ὁ γάρ μή χαίρω ἐπαινέω , οὐ οἶδα εἰμί τις ἄνθρωπος ποτέ κατορθόω · ὁ δέ χαίρω ἔοικα καί ἐπιθυμέω ἀπολαύω αὐτός · ὁ δέ ἀπολαύω ἐπιθυμέω πάντως καί ἐν ὁ οὗτος ἀποτυχία λυπέω καί ἐκκλίνω καί ἀνιάω καί ἀλγέω i ἀνάγκη . ὅσπερ γάρ ὁ γανάω ὁ πλουτέω , γνῖκα εἄν καταπίπτω εἰς πενία , ἀχθέω , καί ὁ τρυφή εἴωθα οὐ εἄν ἀναχαίνω ὁ εὐτελής · οὗτος καί ὁ ὁ ἐγκώμιον ἐράω , οὐ ὅταν ψέγω μόνος εἰκῇ , ἀλλά καί ὅταν μή ἐπαινέω συνεχῶς , καθάπερ λιμός τις διαφθείρω ὁ Ψυχή , καί μάλιστα ὅταν αὐτός ἐντρέφω τυγχάνω , ἢ καί ἕτερος ἐπαινέω ἀκούω . ὁ δέ μετά οὗτος ὁ ἐπιθυμία εἰς ὁ ὁ διδασκαλία ἀγών παρέρχομαι πῶς πρᾶγμα καί πῶς ἔχω οἴομαι ὁ αληθυνοος ; οὔτε ὁ θάλασσα εἰμί κῦμα ἐκτός εἰμί ποτός , οὔτε ὁ ἐκεῖνος ψυχή φροντίς καί λύπη .