joannes-chrysostomus.de-sacerdotio-lib-1-6 pg048_0136.2
τὸ δεινόν . Κἂν γὰρ λίαν ἀνασχοῦντι βιάζωνται διὰ τὴν τῆς γαστρὸς ἀνάγκην , ἀλλ' ὅμως ἀλγοῦσιν ἐπὶ τῇ βίᾳ ταύτῃ . Ὅταν οὖν διὰ μὲν τοῦ τοῦ λιμοῦ δέος προστατεῖν ἀναγκάζωνται , διὰ δὲ τὸ προστατεῖν ἀναδιελέσθαι , διὰ δὲ τὸ ἀναδιελέσθαι πάλιν ὑβρίζειν , ποικίλη τις καὶ πολὺν φέρουσα τὸν ζῶρον ἐπὶ τὴν ψυχὴν ἐκείνων κατασκήπτει τῆς ἀθυμίας ἡ δύναμις . Καὶ διὸ τοῦτων ἐπιμελομένων ἐπὶ τοσούτον εἶναι μακροθῦμον , ὡς μὴ μόνον αὐταῖς μὴ πλεονάζειν τὴν ἀθυμίαν ταῖς ἀγανακτήσεσιν , ἀλλὰ καὶ τῆς οὐσίας τὸ πλέον κομίζειν διὰ τῆς παρακλήσεως . Ὦσπερ γὰρ ἐκεῖνος ὁ ὑβρισθεὶς ἐν πολλῇ περιουσίᾳ οὐκ αἰσθάνεται τῆς ἀπὸ τῶν χρημάτων ὑφελείας διὰ τὴν ἀπὸ τῆς ὕβρεως πληγὴν · οὕτω καὶ οὗτος ὁ προστην λόγῳ ἀκούσας , καὶ μετὰ παρακλήσεως τὸ διδόμενον δεξάμενος , γάγγυται πλέον καὶ χαίρει , καὶ διπλοῦν αὐτὸ τὸ δοθὲν τῷ τρόπῳ γίνεται . Καὶ ταῦτα οὐχ ἅπλῳ ἐμαυτῷ , ἀλλ' ἐκείνῳ τοῦ τὰ πρότερα παραίνεσαντος , φθέγγυμαι . Τέκνον γάρ , φησίν , ἐν ἀγαθῷ μὴ δὼς μόνον , καὶ ἐν πάσῃ δόσει λῦπην λύγιν ἑ . Οὐχὶ καύσων ἀπασπαύει δρόσος ; Οὕτω κρεῖσσον λόγος ἢ δόσις . Ἰδοὺ γὰρ λόγος ὑπὲρ δόμα ἀγαθῶν · καὶ ἀμφοτέρα παρὰ ἀνδρὶ κεχαριστωμένῳ . Οὐχ ἐπεικὴ δὲ μόνον καὶ ἀνεξίκαχον τὸν τοῦτον προτάττην , ἀλλὰ καὶ οἰκονομικὸν οὐχ ἧττον εἶναι χρῃ · ὡς , ἐὰν τοῦτο ἀπῃ , πάλιν εἰς τὴν ἰσην περιίσταται ζημίαν τὰ τῶν πενήτων χρήματα . Ἦδη γὰρ τις ταύτην πισεῦλες τὴν διακονίαν , ἵ καὶ χρυσὸν συναγαγὼν πολλόν , αὐτὸς μὲν οὐ κατέφαγεν , ἀλλ' οὐδὲ εἰς τοὺς δεομένους πλὴν ὀλίγων ἀνάλυσε · τὸ δὲ πλέον κατορύξας ἐφύλαττεν , ἕως οὐ καιρὸς χαλεπὸς ἐπιστὰς παρέδωκεν αὐτὰ ταῖς τῶν ἐναντίων χερσὶ . Πολλῆς οὖν δεῖ τῆς προμηθείας , ὡς μήτε πλεονάζειν μήτε ἐλλείπειν τῆς Ἐκκλησίας τὴν περιουσίαν , ἀλλὰ πάντα μὲν σκορπίζειν ταχέως τοῖς δεομένοις τὰ ποριζόμενα , ἐν δὲ ταῖς τῶν ἀρχομένων προαιρέσεσι συνάγειν τῆς Ἐκκλησίας τοὺς θησαυρούς . Τὰς δὲ τῶν ξένων ὑποδοχὰς καὶ τὰς τῶν ἀσθενούντων θεραπείας , πῶς τις μὲν οἴει διδοῦναι χρημάτων δαπάνης , πῶς δὲ τῆς τῶν ἐπιστατουμένων ἀκριβείας τε καὶ συνέσεως ; Καὶ γὰρ τῆς εἰρημένης ἀναλώσεως ταύτης ἥττονα μὲν ὀδαμῶς , πολλάκις δὲ καὶ μεῖζονα εἶναι ἀνάγκη , καὶ τὸν ἐπιστατούντα ποριτισκὼν τινα μετ' εὐλαβείας [ 598 ] καὶ φρονήσεως , ὡς παρασκευάζειν καὶ φιλοξίαν · καὶ ἀλλῶς διδόναι τοὺς κεκτημένους τὰ παρ' ἐαυτῶν , ἵνα μὴ τῆς τῶν ἀδενούντων ἀναπαύσεως προνοῶν τὰς τῶν παρεχόντων πλήττῃ ψυχὰς . Τὴν δὲ προθυμίαν ἑ καὶ τὴν σπουδήν , πολλῷ πλείονα ἐνταῦθα ἐπιδεικνυσθαι δεῖ · δυσάρρεστον γὰρ πῶς οἱ νοσοῦντες χρήμα καὶ βάθμιον · κἂν μὴ πολλὴ πανταχόθεν εἰσφέρηται ἀκριβεία καὶ φροντίς , ἀρκεῖ κα τὸ μικρὸν ἐκεῖνο παραθὲν μεγάλα ἐργάσασθαι τῷ νοσοῦντι κακὰ .
Lemmas: ὁ δεινός . κἀν γάρ λίαν ἀνέχω βιάζομαι διά ὁ ὁ γαστήρ ἀνάγκη , ἀλλά ὅμως ἀλγέω ἐπί ὁ βία οὗτος . ὅταν οὖν διά μέν ὁ ὁ λιμός δέος προστατέω ἀναγκάζω , διά δέ ὁ προστατέω αναδιαιρεω , διά δέ ὁ αναδιαιρεω πάλιν ὑβρίζω , ποικίλος τις καί πολύς φέρω ὁ ζωρός ἐπί ὁ ψυχή ἐκεῖνος κατασκήπτω ὁ ἀθυμία ὁ δύναμις . καί διό τοῦτις ἐπιμελέομαι ἐπί τοσοῦτος εἰμί μακροθυμέω , ὡς μή μόνος αὐτός μή πλεονάζω ὁ ἀθυμία ὁ ἀγανάκτησις , ἀλλά καί ὁ οὐσία ὁ πλέω κομίζω διά ὁ παράκλησις . ὥσπερ γάρ ἐκεῖνος ὁ ὑβρίζω ἐν πολύς περιουσία οὐ αἰσθάνομαι ὁ ἀπό ὁ χρῆμα ὑφαιρέω διά ὁ ἀπό ὁ ὕβρις πληγή · οὗτος καί οὗτος ὁ προΐστημι λόγος ἀκούω , καί μετά παράκλησις ὁ δίδωμι δέχομαι , γαγγυος πλέω καί χαίρω , καί διπλόος αὐτός ὁ δίδωμι ὁ τρόπος γίγνομαι . καί οὗτος οὐ ἁπλόος ἐμαυτοῦ , ἀλλά ἐκεῖνος ὁ ὁ πρότερος παραινέω , φθέγγομαι . Τέκνος γάρ , φημί , ἐν ἀγαθός μή δώς μόνος , καί ἐν πᾶς δόσις λύπη λύγις ὅς . οὐ καύσων ἀπασπαύει δρόσος ; οὕτως κρατύς λόγος ἢ δόσις . ἰδέ γάρ λόγος ὑπέρ δόμα ἀγαθός · καί ἀμφότερος παρά ἀνήρ χαρίζω . οὐχ πέκω δέ μόνος καί ἀνεξίκακος ὁ οὗτος προτάσσω , ἀλλά καί οἰκονομικός οὐ κακός εἰμί χρή · ὡς , ἐάν οὗτος ἄπειμι , πάλιν εἰς ὁ ἴσος περιίστημι ζημία ὁ ὁ πένης χρῆμα . ἤδη γάρ τις οὗτος πισεῦλες ὁ διακονία , ἵ καί χρυσός συνάγω πολύς , αὐτός μέν οὖον κατεσθίω , ἀλλά οὐδέ εἰς ὁ δήω πλήν ὀλίγος αναλύω · ὁ δέ πλέω κατορύσσω φυλάσσω , ἠώς οὖον καιρός χαλεπός ἐφίστημι παραδίδωμι αὐτός ὁ ὁ ἐναντίος χείρ . Πολλῆς οὖν δεῖ ὁ προμήθεια , ὡς μήτε πλεονάζω μήτε ἐλλείπω ὁ ἐκκλησία ὁ περιουσία , ἀλλά πᾶς μέν σκορπίζω ταχέως ὁ δήω ὁ πορίζω , ἐν δέ ὁ ὁ ἄρχω προαίρεσις συνάγω ὁ ἐκκλησία ὁ θησαυρός . ὁ δέ ὁ ξένος ὑποδοχή καί ὁ ὁ ἀσθενέω θεραπεία , πῶς τις μέν οἴομαι δίδωμι χρῆμα δαπάνη , πῶς δέ ὁ ὁ ἐπιστατέω ἀκρίβεια τε καί σύνεσις ; καί γάρ ὁ εἴρω ἀνάλωσις οὗτος κακός μέν ὀδαμῶς , πολλάκις δέ καί μείζων εἰμί ἀνάγκη , καί ὁ ἐπιστατέω ποριτισκω τις μετά εὐλάβεια [ 598 ] καί φρόνησις , ὡς παρασκευάζω καί φιλοξίαν · καί ἀναλόω δίδωμι ὁ κτάομαι ὁ παρά ἑαυτοῦ , ἵνα μή ὁ ὁ ἀδενούντων ἀνάπαυσις προνοέω ὁ ὁ παρέχω πλήσσω ψυχή . ὁ δέ προθυμία ὅς καί ὁ σπουδή , πολύς πλείων ἐνταῦθα ἐπιδείκνυμι δεῖ · δυσάρεστος γάρ πῶς ὁ νοσέω χρήμα καί βάθμιον · κἀν μή πολύς πανταχόθεν εἰσφέρω ἀκρίβεια καί φροντίς , ἀρκέω ἄν ὁ μικρός ἐκεῖνος παρατίθημι μέγας ἐργάζομαι ὁ νοσέω κακός .