joannes-chrysostomus.de-sacerdotio-lib-1-6 pg048_0129.3
ΒΑΣΙΛ . Ἄλλ' οὐκ ἐπὶ σε εἰρῶμεν · ὁμόνουν ἀνέβρωμεν πειρατέρω . Γς γὰρ οὐκ οἶδς , φησίν , ὅπον ταύτης ἐπέβης τῆς νόσου ; ΧΡΥΣΟΥΣΤ . Τί οὖν , φησίν , ὦ μακάριε , βούλες πλησίον σε τῆς πυρᾶς ἀγαγεῖν , καὶ παραθεῖναι τὸ δηρὸν ἡρμοῖον ; Ἡ ἀγνοεῖς , ὡς οὐκ οἷς τούτο καταφθώσαμεν ἀρετῇ , ἀλλ' ἐκ τοῦ τὴν ἡσυχίαν ἀγαπᾶν , τὸν δὲ οὕτω διακειμένον ἀγαπᾶν ἐφ' ἑαυτοῦ μένοντα , καὶ ἐνί μόνη γ , δευτέρῳ χρῶμενον φίλῳ , δευτέρῳ καὶ τὸν ἐκείνους διαφυγεῖν ἐμπρησμοὺν , μὴ ὅτι εἰς τὴν δύσοπον τῶν τοσούτων ἐμπεσόντα φροντίδων ; Τότε γὰρ οὐχ ἑαυτὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέρους πολλοὺς ἐπιτύχει μεθ' ἑαυτοῦ πρὸς τὸν τῆς ἀπωλείας χρημῶν , καὶ περὶ τὴν τῆς ἐπισκείας ἐπιμέλειαν ἀργοτέρους καθίστησι . Πέψωμε γὰρ ὡς τὰ πολλὰ τῶν ἀρχομένων πλήθος , ὅσπερ εἰς ἀρχετύπων τινὰ εἰκόνα τοὺς τῶν ἀρχόντων τρόπους ὁρᾶν , καὶ πρὸς ἐκείνους ἐφορμιοῦν ἑαυτούς . Πῶς οὖν ἐν τῇ τῆς ἐκείνων παύσει φλεγκομένη , οἰδαίνων αὐτούς ; τὴς ἂν ἐπιθυμήσειε ὁ ταχέως τῶν πολλῶν γενέσθαι μέτρος , τὸν ἀρχοῦντα ὀργιλὸν ὁρῶν ; Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐχ ἕστι δυνατὸν καὶ τῶν ἱερέων χρῦσεῖα ἐλαττωθῆναι , ἀλλὰ καὶ τὰ μικρὰ ταχέως καταδόπλα γίνεται . Καὶ γὰρ ἀθλητής , ἕως μὲν ἐν οἴκοι μένη , καὶ μηδενὶ συμπέμπεται , δύναται λανθάνειν , χῶν ἀδυνέστατος ὡν τύχη · ὅταν δὲ ἀποδύσται πρὸς τοὺς ἀγῶνας , ῥαδίως ἐλέγχεται . Καὶ τῶν ἀνθρώπων τούτων οὐ μὲν τὸν ἰδιωτικὸν τοῦτον καὶ ἀπράγμονα βιοῦντες βίον , [ 301 ] ἔχουσι παραπέπασμα τῶν ἰδίων ἀμαρτημάτων τὴν μόνωσιν · εἰς δὲ τὸ μέσον ἀχθέντες καθάπερ ἱμάτιον τὴν ἱερωσίαν ἀποδύναι ἀναγκάζονται , καὶ πᾶσι γυμνὰς ἐπιδείκνυσιν τὰς ψυχὰς διὰ τῶν ἐαυτῶν κινημάτων . Ὦσπερ οὖν αὐτῶν τὰ κατορθώματα πολλοὺς ὄντως πρὸς τὸν ἱερὸν παρακαλοῦντα ζῆλον , οὕτω καὶ τὰ πλημμελήματα βαθυστομεῖς κατέσχεισε περὶ τὴν τῆς ἀρετῆς ἐργασίαν , καὶ βλακείαν πρὸς τοὺς ὑπὲρ τῶν σπουδαίων παρασκευάσει πόνους . Διὸ χρή πάντοθεν αὐτῷ τὸ κάλλος ἀποστίλβειν τῆς ψυχῆς , ἵνα καὶ εὐφραίνειν ἄμα καὶ φωτίζειν δύνῃται τὰς τῶν ὁρώντων ψυχάς . Τὰ μὲν γὰρ τῶν τυγόντων ἀμαρτήματα , ὡσπερ ἐν τινὶ σκότῳ πτωστέοντα , τοὺς ἐργαζομένους ἀκμύλιος μόνους · ἂν δρῶς δὲ ἐπιφανοῦς καὶ πολλοῖς γνωριμοῦ πλημμελεία κοινὴν ἅπασιν φέρει τὴν βλάβην , τοὺς μὲν ἀναπεπτωκότας πρὸς τοὺς ὑπὲρ τῶν ἀγαθῶν ἱδρώτας ὑπερθεῖναι προῖσιν , τοὺς δὲ προτέχειν ἑαυτοὺς βουλομένους , ἐρεθίζουσα πρὸς ἀπόνοιαν . Χωρὶς δὲ τούτων τὰ μὲν τῶν εὐτελῶν παραπτώματα , κἂν εἰς τὸ μέσον ἐλθῇ , οὐδὲν ἐπιλξεν ἀξίολογον πληγήν · οὐ δὲ ἐν τῇ κορυφῇ ταύτης καθἡμενοι τῆς τιμῆς , πούτου μὲν πᾶσιν εἰσι καταδόλοι , ἔπειτα , κἂν ἐν τοῖς μικροτάτοις σφαλῶσι , μεγάλα τὰ μικρὰ τοῖς ἄλλοις φαίνεται . Οὐ γὰρ τῷ τοῦ γεγονότος μεγέθει f , ἀλλὰ τῇ τοῦ διαμαρτόντος ἀξίᾳ τὴν ἁμαρτίαν μετροῦσιν ἅπαντες . Καὶ διὸ τὸν ἱερέα καθάπερ τινὸν ἀδαμαντίνου , ὅποιος πεφράσθαι πάντοθεν τὴν συντόνῃ σπουδῇ καὶ τῇ διηνεκῇ περὶ τὸν βίον νήψει , πάντοθεν περισχοποῦντα , μὴ ποὺ τις γυμνὸν εὕρῃν τοῖον καὶ παρημελημένον , πλήξῃ καίριαν πληγήν . Πάντες γὰρ περισσῆσαι τρώσαι ἕτοιμοι δ καὶ καταβαλεῖν , οὐ τῶν ἐχθρῶν μόνον καὶ πολεμίων , ἀλλὰ καὶ αὐτῶν πολλοὶ τῶν προσποιουμένων φίλιαν .
Lemmas: Βασίλ . ἄλλος οὐ ἐπί σύ εἴρω · ὁμόνους ἀναβιβρώσκω πειράω . γςʹ γάρ οὐ οἶδα , φημί , ὄψ οὗτος ἐπιβαίνω ὁ νόσος ; ΣΥ . τις οὖν , φημί , εἰμί μακάριος , βούλα πλησίος σύ ὁ πυρά ἄγω , καί παρατίθημι ὁ δηρός ἡρμοῖον ; ὁ ἀγνοέω , ὡς οὐ ὅς οὗτος καταφθάνω ἀρετή , ἀλλά ἐκ ὁ ὁ ἡσυχία ἀγαπάω , ὁ δέ οὗτος διάκειμαι ἀγαπάω ἐπί ἑαυτοῦ Μένων , καί ἐν μόνος γ , δύο χράω φίλος , δύο καί ὁ ἐκεῖνος διαφεύγω ἐμπρησμός , μή ὅτι εἰς ὁ δύσοπον ὁ τοσοῦτος ἐμπίτνω φροντίς ; τότε γάρ οὐ ἑαυτοῦ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος πολύς πετυχαίνω μετά ἑαυτοῦ πρός ὁ ὁ ἀπώλεια χρήμη , καί περί ὁ ὁ ἐπισκείας ἐπιμέλεια ἀργός καθίστημι . πέσσω γάρ ὡς ὁ πολύς ὁ ἄρχω πλήθος , ὅσπερ εἰς ἀρχέτυπος τις εἰκών ὁ ὁ ἄρχω τρόπος ὁράω , καί πρός ἐκεῖνος ἐφορμίζω ἑαυτοῦ . Πῶς οὖν ἐν ὁ ὁ ἐκεῖνος παύω φλέγω , οἰδάνω αὐτός ; σής εἄν ἐπιθυμέω ὁ ταχέως ὁ πολύς γίγνομαι μέτρος , ὁ ἄρχω ὀργίλος ὁράω ; οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί δυνατός καί ὁ ἱερός χρύσεος ἐλασσόω , ἀλλά καί ὁ μικρός ταχέως καταδοπλαω γίγνομαι . καί γάρ ἀθλητής , ἠώς μέν ἐν οἴκοι μένω , καί μηδείς συμπέμπω , δύναμαι λανθάνω , χόω ἀδυνέστατος ὡς τύχη · ὅταν δέ ἀποδύω πρός ὁ ἀγών , ῥᾳδίως ἐλέγχω . καί ὁ ἄνθρωπος οὗτος οὖον μέν ὁ ἰδιωτικός οὗτος καί ἀπράγμων βία βίος , [ 301 ] ἔχω παραπέπασμα ὁ ἴδιος ἁμάρτημα ὁ μόνωσις · εἰς δέ ὁ μέσος ἄγω καθάπερ ἱμάτιον ὁ ἱερωσία ἀποδύω ἀναγκάζω , καί πᾶς γυμνάς ἐπιδείκνυμι ὁ ψυχή διά ὁ ἑαυτοῦ κίνημα . ὥσπερ οὖν αὐτός ὁ κατόρθωμα πολύς εἰμί πρός ὁ ἱερόν παρακαλέω ζῆλος , οὗτος καί ὁ πλημμέλημα βαθύστομος κατέχω περί ὁ ὁ ἀρετή ἐργασία , καί βλακεία πρός ὁ ὑπέρ ὁ σπουδαῖος παρασκευάζω πόνος . Διὸ χρή πάντοθεν αὐτός ὁ κάλλος ἀποστίλβω ὁ Ψυχή , ἵνα καί εὐφραίνω ἄμη καί φωτίζω δύναμαι ὁ ὁ ὁράω Ψυχή . ὁ μέν γάρ ὁ τυγόντων ἁμάρτημα , ὡς ἐν τις σκότος πτωστεοειντα , ὁ ἐργάζομαι ακμυλις μόνος · εἄν δράω δέ ἐπιφανής καί πολύς γνώριμος πλημμέλεια κοινός ἅπας φέρω ὁ βλάβη , ὁ μέν ἀναπίπτω πρός ὁ ὑπέρ ὁ ἀγαθός ἱδρώς ὑπερτίθημι πρός , ὁ δέ προτάσσω ἑαυτοῦ βούλομαι , ἐρεθίζω πρός ἀπόνοια . Χωρὶς δέ οὗτος ὁ μέν ὁ εὐτελής παράπτωμα , κἀν εἰς ὁ μέσος ἔρχομαι , οὐδείς ἐπιλέγω ἀξιόλογος πληγή · οὖον δέ ἐν ὁ κορυφή οὗτος κάθημαι ὁ τιμή , πότος μέν πᾶς εἰμί καταδόλοι , ἔπειτα , κἀν ἐν ὁ μικρός σφάλλω , μέγας ὁ μικρός ὁ ἄλλος φαίνω . οὖον γάρ ὁ ὁ γίγνομαι μέγεθος f , ἀλλά ὁ ὁ διαμαρτάνω ἄξιος ὁ ἁμαρτία μετρέω ἅπας . καί διό ὁ ἱερεύς καθάπερ τίνω ἀδαμάντινος , όποιος φράζω πάντοθεν ὁ σύντονος σπουδή καί ὁ διηνεκής περί ὁ βίος νῆψις , πάντοθεν περιέχω , μή πού τις γυμνός εὐρής τοῖος καί παραμελέω , πλήσσω καίριος πληγή . πάνετες γάρ περισσῆσαι τιτρώσκω ἑτοῖμος δ καί καταβάλλω , οὖον ὁ ἐχθρός μόνος καί πολέμιος , ἀλλά καί αὐτός πολύς ὁ προσποιέω φιλία .