joannes-chrysostomus.de-perfecta-caritate-sp pg056_0288.1
πατέρες παισίν , οὔτε διδάσκαλοι μαθηταῖς , οὔτε ἄρχοντες ἀρχομένοις , ἀλλὰ πικροὶ τῶν τετολμημένων ἐξετασταὶ καὶ τιμωροὶ γινόμεθα , καὶ δικαστήρια καταλαμβάνομεν , καὶ πληγὰς ὑποδίδωμεν , καὶ ἐπιτιμήσεις χρώμεθα , καὶ πάντα πρᾶττομεν , ὅπως ἀπαλλάξωμεν αὐτοὺς τῶν κακῶν . Τοῖς δὲ παισὶ τοῖς ἡμετέροις καὶ παιδαγωγοὺς ἐκτιστώμεν , καὶ εἰς διδασκάλους πέμπομεν , καὶ ἀπειλὰς προσατίθεμεν , καὶ μαστίγιας ἐπιτίθεμεν , καὶ πολλὰ ἕτερα βοηθήματα προσάγομεν , ἵνα καλοὶ γένωνται . Τίς οὖν χρεία πόνων καὶ ἰδρωτῶν πρὸς τὸ κατορθῶν ἀρετήν ; Εἰ γὰρ εἰμαρταί τινι γενέσθαι καλὸν , καὶ καθεύδων ὁ τοιοῦτος καὶ μέγαν ἔσται καλός · δαίμων δὲ οὐδὲ καλὸν τὸν τοιοῦτον ἔστιν εἰπεῖν , τὸν ἐξ ἀνάγκης τοῦτο γινώμενον . Τίς χρεία πόνων καὶ ἰδρωτῶν πρὸς τὸ φεύγειν κακίαν ; Εἰ γὰρ εἰμαρταί τινι γενέσθαι κακὸν , κἂν μυρία ταλαιπωρή , κακὸς ἔσται · μᾶλλον δὲ οὐδὲ κακὸν τὸν τοιοῦτον ἔστιν εἰπεῖν , τὸν ὑπ' ἀνάγκης πρὸς τοῦτο ὁδοῦμενον . Ὡσπερ γὰρ τὸν δαιμονιώτην , κἂν λούσῃ , κἂν τύπῃς ( πάλιν γὰρ τῷ αὐτῷ κήρῃματι παραδείγματι ) , οὐ προσπερῶν ὑδριστήσῃ · οὐ γὰρ αὐτῷ λογίζομαι τὴν λουτρόν , ἀλλὰ τῇ ἀνάγκῃ τοῦ δαιμονίου · οὕτω καὶ τὸν κακὸν , εἰ ὑπὸ τῆς εἰμαρμένης ὀθείται πρὸς τοῦτο , μὴ καλοῦμεν αὐτὸν κακὸν , ὥσπερ οὐδὲ τὸν καλὸν καλόν . Καὶ γὰρ εἰ τοῦτο δοθεῖν , πάντα συγχύθησεται καὶ ταῦτ' ἡμᾶς , καὶ οὔτε ἀρετὴ ἔσται τι , οὔτε κακία , οὐ τέχνη , οὐ νόμος , οὐχ ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδέν . Τίνος δὲ ἕνεκεν σπουδὴν πολλὴν ποιούμεθα νοσούντας , καὶ χρήματα δαπανώμεν , καὶ ἰατροὺς καλοῦμεν , καὶ φάρμακα ἐπιτίθεμεν , καὶ γαστρος κατέχομεν , καὶ ἐπιθυμίαν κολάζομεν ; Εἰ γὰρ τῆς εἰμαρμένης ἡρπται καὶ ὑγεία καὶ νόσος , περιττὰ τῶν χρημάτων τὰ ἀναλώματα , περιττὴ τῶν ἰατρῶν ἡ εἴσοδος , περιττὴ τῆς τῶν νοσούντων διαίτης ἡ ἀκρίβεια . Νῦν δὲ μετὰ τῶν ἄλλων καὶ ἐκ τούτων δηλώμεν , ὅτι οὐδὲν αὐτῶν περιττὸν ἔστιν . Ἄλλ' ὀχεται μὲν ὁ τῆς εἰμαρμένης μῦθος · οὐδεμιᾷ γὰρ ἀνάγκῃ τὰ καθ' ἡμᾶς ὑπόκειται · πάντα δέ , καθὼς ἔφη , ἐλευθερία τετίμηται προαιρέσεως .
Lemmas: πατήρ παῖς , οὔτε διδάσκαλος μαθητής , οὔτε ἄρχων ἄρχω , ἀλλά πικρός ὁ τολμάω ἐξεταστής καί τιμωρός γίγνομαι , καί δικαστήριον καταλαμβάνω , καί πληγή ὑποδίδωμι , καί ἐπιτίμησις χράω , καί πᾶς πράσσω , ὅπως ἀπαλλάσσω αὐτός ὁ κακός . ὁ δέ παῖς ὁ ἡμέτερος καί παιδαγωγός κτίζω , καί εἰς διδάσκαλος πέμπω , καί ἀπειλή προστίθημι , καί μαστιγίας ἐπιτίθημι , καί πολύς ἕτερος βοήθημα προσάγω , ἵνα καλός γίγνομαι . Τῖς οὖν χρεῖος πόνος καί ἱδρώς πρός ὁ κατορθόω ἀρετή ; εἰμί γάρ μείρομαι τις γίγνομαι καλός , καί καθεύδω ὁ τοιοῦτος καί μέγας εἰμί καλός · δαίμων δέ οὐδέ καλός ὁ τοιοῦτος εἰμί λέγω , ὁ ἐκ ἀνάγκη οὗτος γίγνομαι . Τῖς χρεῖος πόνος καί ἱδρώς πρός ὁ φεύγω κακία ; εἰμί γάρ μείρομαι τις γίγνομαι κακός , κἀν μύριοι ταλαιπωρέω , κακός εἰμί · μᾶλλον δέ οὐδέ κακός ὁ τοιοῦτος εἰμί λέγω , ὁ ὑπό ἀνάγκη πρός οὗτος ὁδόω . ὡς γάρ ὁ δαιμονιάω , κἀν λούω , κἀν τύπτω ( πάλιν γάρ ὁ αὐτός κήρῃματι παράδειγμα ) , οὐ προσπεράω υδριιστημι · οὐ γάρ αὐτός λογίζομαι ὁ λουτρόν , ἀλλά ὁ ἀνάγκη ὁ δαιμόνιος · οὕτως καί ὁ κακός , εἰμί ὑπό ὁ εἴμαρμαι ὀθέω πρός οὗτος , μή καλέω αὐτός κακός , ὥσπερ οὐδέ ὁ καλός καλός . καί γάρ εἰμί οὗτος δίνω , πᾶς συγχέω καί αὐτός ἐγώ , καί οὔτε ἀρετή εἰμί τίς , οὔτε κακία , οὐ τέχνη , οὐ νόμος , οὐ ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς . Τίνος δέ ἕνεκα σπουδή πολύς ποιέω νοσέω , καί χρῆμα δαπανάω , καί ἰατρός καλέω , καί φάρμακον ἐπιτίθημι , καί γαστήρ κατέχω , καί ἐπιθυμία κολάζω ; εἰμί γάρ ὁ εἴμαρμαι ἡρπται καί ὑγεία καί νόσος , περισσός ὁ χρῆμα ὁ ἀνάλωμα , περισσός ὁ ἰατρός ὁ εἴσοδος , περισσός ὁ ὁ νοσέω δίαιτα ὁ ἀκρίβεια . νῦν δέ μετά ὁ ἄλλος καί ἐκ οὗτος δηλόω , ὅτι οὐδείς αὐτός περισσός εἰμί . ἄλλος ὀχέω μέν ὁ ὁ εἴμαρμαι μῦθος · οὐδείς γάρ ἀνάγκη ὁ κατά ἐγώ ὑπόκειμαι · πᾶς δέ , καθώς φημί , ἐλευθερία τιμάω προαίρεσις .