joannes-chrysostomus.de-perfecta-caritate-sp pg056_0285.4
γ' . Μὴ τοίνυν ἀδύνατον εἶναι νομίζομεν τοῦ τοιούτου ἀγαθὸν κτήσασθαι . Δυνατὸν γάρ , δυνατὸς δυνατὸν , εἰ γε βουλόμεθα νήφειν · οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ πᾶσαν κατορθῶσαι τὴν ἀρετὴν . Αὐτεξούσιον γὰρ προαιρέσεως κυβερνῶμεθα , καὶ οὐχ εἰμαρμένης ἀνάγκη , κατὰ τινας , ὑποκείμεθα , ἐν τῷ θέλειν καὶ μὴ θέλειν ὁριζόμενοι καὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ κακά . Διὰ τοῦτο γὰρ ὁ Θεὸς καὶ βασιλείαν ὑπέσχετο , καὶ τιμωρίαν ἠπείλησεν . Οὐχ ἂν δὲ τοῖς ἀνάγκη δεδεμένοις οὕτως ἐποίησε · τῶν γὰρ ἀπὸ γνώμης γινομένων ἀντίδοσις ἐστιν ἐκατέρῳ . Οὐχ ἂν νόμους ἔθηκεν , οὐχ ἂν παραίνεσεις ἔδωκεν , εἰ δεσμοῖς εἰμαρμένης χειραγωγοῦντο ἡμεν . Ἀλλ' ἐπειδὴ ἐλευθερίᾳσμεν , καὶ τῆς ἰδίας προαιρέσεως κύριοι , καὶ ἀπὸ μὲν ἐθισμῶν γινόμεθα φαῦλοι , ἀπὸ δὲ σπουδῆς χρηστοί , διὰ τοῦτο ταῦτα κατεσκεύασε τὰ φάρμακα , τῇ φόβῳ τῆς κολάσεως καὶ τῇ προσδοκίᾳ τῆς βασιλείας διορθοῦμενος ἡμᾶς , καὶ φιλοσοφίαν παιδεύων . Οὐχ ἐκ τούτων δὲ μέμον , ἀλλὰ καὶ ἐξ ὧν ἡμεῖς αὐτοὶ ποιοῦμεν , δῆλον ὅτι οὔτε εἰμαρμένη , οὔτε τύχη , οὔτε γένεσις , οὔτε δρόμος ἀστέρων τὰ καὶ ἡμᾶς διοικεῖ . Εἰ γὰρ ἐκείθεν ἤρτηται τὰ γινόμενα πάντα , καὶ οὐ τῆς προαιρέσεως τῶν ἀνθρώπων , τίνος ἕνεκεν μαστιγοῖς τὸν οἰκέτην κεκλωφότα · τίνος ἕνεκεν μοιχευθεῖσαν τὴν γυναῖκα εἰς δικαστήριον ἔλκεις · τίνος ἕνεκεν αἰσχὴν πράττων τὰ ἄτοπα · τίνος ἕνεκεν οὐδὲ τὰ ῥήματα φέρεις ὀνειδιζόμενος , ἀλλ' ἐὰν τις σε καλίσῃ μοιχὸν , ἢ πόρνον , ἢ μέθυσον , ἢ τι τοιούτον , ὀβρι τὸ πρᾶγμα καλεῖς · Εἰ γὰρ μὴ τῆς σῆς γνώμης τὸ ἀμαρτάνειν , οὔτε ἐγκλήμα τὸ γινόμενον , οὔτε ὀβρις τὸ λεγόμενον . Νῦν δὲ καὶ δι' ὧν τοῖς ἀμαρτάνουσιν οὐ συγγινώσκετε , καὶ δι' ὧν αὐτὸς αἰσχύνει τὰ κακὰ πράττων , καὶ λανθάνειν σπουδάζεις , καὶ δι' ὧν τοὺς ταῦτά σοι προφέροντας ὑβριστὰς νομίζεις , διὰ πάντων ὁμολογεῖς , ὅτι οὐχ ἀνάγκη δεδεται τὰ ἡμέτερα , ἀλλὰ προαιρέσεως ἐλευθερία τετίμηται . Τοῖς γοῦν ἀνάγκη κατεχομένοις συγγινώσκειν οἴδαμεν . Κἂν ὑπὸ δαιμόνιος τὸς ὀχολούμενος , ἢ τὸν χυτῶνα διαρρήξῃ τὸν ἡμέτερον , ἢ πληγὰς ἐπενέγκῃ , οὐ μόνον οὐ κολάζομεν αὐτόν , ἀλλὰ [ 291 ] καὶ ἐλεοῦμεν καὶ συγγινώσκομεν . Τί δὴποτε · ὅτι οὐχ ἡ τῆς προαιρέσεως ἐλευθερία , ἀλλ' ἡ τοῦ δαιμόνος βία ταῦτα εἰργάσατο . Ὦστε εἰ καὶ τὰ ἄλλα ἀμαρτήματα ἀπὸ τῆς ἀνάγκης τῆς κατὰ τὴν εἰμαρμένην ἐγίγνετο , συνέγνωμεν ἂν ἐπειδὴ ἔδ ἴσαμεν , ὅτι οὐκ ἐστιν ἀνάγκης , διὰ τοῦτο οὐ συγγινώσκομεν , οὔτε δεσποτὴς οἰκέταις , οὔτε ἄνδρες γυναιξίν , οὔτε γυναῖκες ἀνδράσιν , οὔτε
Lemmas: γε . μή τοίνυν ἀδύνατος ἔρχομαι νομίζω ὁ τοιοῦτος ἀγαθός κτάομαι . Δυνατός γάρ , δυνατός δυνατός , εἰμί γε βούλομαι νήφω · οὐ οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί πᾶς κατορθόω ὁ ἀρετή . αὐτεξούσιος γάρ προαίρεσις κυβερνάω , καί οὐ εἴμαρμαι ἀνάγκη , κατά τις , ὑπόκειμαι , ἐν ὁ ἐθέλω καί μή ἐθέλω ὁρίζω καί ὁ καλός καί ὁ κακός . Ζεύς οὗτος γάρ ὁ θεός καί βασίλειος ὑπισχνέομαι , καί τιμωρία ἀπειλέω . οὐ ἄν δέ ὁ ἀνάγκη δέω οὕτως ποιέω · ὁ γάρ ἀπό γνώμη γίγνομαι ἀντίδοσις εἰμί ἐκάς . οὐχ ἄν νόμος τίθημι , οὐ ἄν παραίνεση δίδωμι , εἰμί δεσμός εἴμαρμαι χειραγωγέω ἠμέν . ἀλλά ἐπεί ἐλευθερίᾳσμεν , καί ὁ ἴδιος προαίρεσις κύριος , καί ἀπό μέν ἐθισμός γίγνομαι φαῦλος , ἀπό δέ σπουδή χρηστός , διά οὗτος οὗτος κατασκευάζω ὁ φάρμακον , ὁ φόβος ὁ κόλασις καί ὁ προσδοκία ὁ βασίλεια διορθόω ἐγώ , καί φιλοσοφία παιδεύω . οὐχ ἐκ οὗτος δέ μέμονα , ἀλλά καί ἐκ ὅς ἐγώ αὐτός ποιέω , δῆλος ὅτι οὔτε μείρομαι , οὔτε τύχη , οὔτε γένεσις , οὔτε δρόμος ἀστήρ ὁ καί ἐγώ διοικέω . εἰμί γάρ ἐκεῖθεν ἀρτάω ὁ γίγνομαι πᾶς , καί οὐ ὁ προαίρεσις ὁ ἄνθρωπος , τίς ἕνεκα μαστιγόω ὁ οἰκέτης κλέπτω · τίς ἕνεκα μοιχεύω ὁ γυνή εἰς δικαστήριον ἕλκω · τίς ἕνεκα αἰσχὴν πράσσω ὁ ἄτοπος · τίς ἕνεκα οὐδέ ὁ ῥῆμα φέρω ὀνειδίζω , ἀλλά ἐάν τις σύ καλίσῃ μοιχός , ἢ πόρνος , ἢ μεθύσκω , ἢ τίς τοιοῦτος , ὀβρι ὁ πρᾶγμα καλέω · εἰμί γάρ μή ὁ σός γνώμη ὁ ἁμαρτάνω , οὔτε ἔγκλημα ὁ γίγνομαι , οὔτε ὀβρις ὁ λέγω . νῦν δέ καί διά ὅς ὁ ἁμαρτάνω οὐ συγγιγνώσκω , καί διά ὅς αὐτός αἰσχύνω ὁ κακός πράσσω , καί λανθάνω σπουδάζω , καί διά ὅς ὁ οὗτος σύ προφέρω ὑβριστής νομίζω , διά πᾶς ὁμολογέω , ὅτι οὐ ἀνάγκη δήω ὁ ἡμέτερος , ἀλλά προαίρεσις ἐλευθερία τιμάω . ὁ γοῦν ἀνάγκη κατέχω συγγιγνώσκω οἶδα . κἀν ὑπό δαιμόνιος τός οχολουμην , ἢ ὁ χιτών διαρρήγνυμι ὁ ἡμέτερος , ἢ πληγή ἐπιφέρω , οὐ μόνος οὐ κολάζω αὐτός , ἀλλά [ 291 ] καί ἐλεέω καί συγγιγνώσκω . τις δήποτε · ὅτι οὐ ὁ ὁ προαίρεσις ἐλευθερία , ἀλλά ὁ ὁ δαίμων βία οὗτος ἐργάζομαι . Ὥστος εἰμί καί ὁ ἄλλος ἁμάρτημα ἀπό ὁ ἀνάγκη ὁ κατά ὁ λέγω γίγνομαι , συγγιγνώσκω ἄν ἐπεί ΕΔ οἶδα , ὅτι οὐ εἰμί ἀνάγκη , διά οὗτος οὐ συγγιγνώσκω , οὔτε δεσπότης οἰκέτης , οὔτε ἀνήρ γυνή , οὔτε γυνή ἀνήρ , οὔτε