joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0332.2
ἡ δὲ ἐκφοβοῦσα · προτρέπεται γὰρ καλῶς ἡ βασιλεία , φοβεῖ δὲ χρησίμως ἡ γένενα . Ἀπειλεῖ γὰρ γένεναν ὁ Θεός , οὐχ ὅτι εἰς γένευν ἐμβάλλῃ , ἀλλ' ἵνα γένενης ἀπαλλάξῃ . Εἰ γὰρ θέλουτο χολιάζει , οὐχ ἂν προτρέπειν , ἵνα ἀσφαλῶς μείνω φύγωμεν τὰ ἀπειλουμένα . Ἀπειλεῖ τὴν τιμωρίαν , ἵνα φύγωμεν τὴν πείραν τῆς τιμωρίας · φοβεῖ τῷ λόγῳ , ἵνα μὴ χολάσῃ τῷ ἔργῳ . Δανείσατε τοίνυν τῷ Θεῷ τὴν φιλανθρωπίαν , δανείσωμεν , ἵνα εὕρωμεν αὐτὸν χρεώστην , ὡς Ἐρῴην εἰπών , καὶ μὴ δικαστήν · αἰδεῖται γὰρ ὁ χρεώστης τὸν δανείσαντα , αἰδεῖται αὐτὸν καὶ δυσωπεῖται . Ἐὰν ἀπέλθῃ δανειστὴς εἰς θύραν χρεώστου , ἐὰν μὴ ἡ ἄπορος , φεύγει · ἐὰν δὲ εὐπορος , μετὰ παρρησίας δέχεται αὐτόν . Ὅρα δὲ μοι καὶ ἕτερον θαῦμα τοῦ δικαίου χριστοῦ ἐκ τῶν ἀνθρωπίνων παρατιθέμενον · ἐὰν τινὶ ἐν πενίᾳ καθεστῶτι δανείσῃς , προελὼν δὲ εἰς εὐθηνίαν ὁ δανεισάμενος , καὶ δύναταί σοι λοιπὸν ἀποδοῦναι τὸ χρέος , λανθάνει τοὺς πολλούς , καὶ ἀποδίδωσιν , ἵνα μὴ αἰσχύννηται ἐπὶ τῇ προτέρα καταστάσει · καὶ χάριτος μὲν ὁμολογεῖ , χρύπτεῖ δὲ τὴν εὐεργεσίαν , τὴν προτέραν ἐνδειαν αἰσχυνομένης . Ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτω ποιεῖ , [ 340 ] ἀλλ' ἐν χρυπτῷ δανειζόμενος , παρρησίᾳ τὸ χρέος ἀποδίδωσιν . Ὅτε μὲν γὰρ λαμβάνει , διὰ λανθανούσης ἐλεημοσύνης · ὅτε δὲ ἀποδιδῶσιν , ἐπὶ θύσει πάσης τῆς δημιουργίας ἀποδιδῶσιν . Ἄλλ' ἔρει τις Ἰσως · Διὰ τί δὲ ὅλως ὡςπερ ἐμοὶ τῷ πλουσίῳ δέδωκεν , οὐχὶ καὶ τῷ πένητι παραπλησίως δέδωκεν ; Ἐδῶναι μὲν καὶ σοὶ δούναο ὁμοίως , καὶ τῷ πένητι , ἀλλ' οὐχ ἠθέλησεν οὔτε σοὶ ἀχαρπον εἶναι τὸν πλοῦτον , οὔτε ἐκείνῳ ἀμιθον τὴν πενίαν . Σοὶ τῷ πλουτούντι δέδωκεν πλουτεῖν ἐλεημοσύνην , καὶ σκορπίσειν ἐν δικαιοσύνη · Σκορπίσεις γὰρ · δῶκε τοῖς πένησιν · ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα . Ὅρᾷς , ὅτι ὁ πλούσιος ἐκ τῆς ἐλεημοσύνης θησαυρίζει δικαιοσύνην αἰώνιον ; ὅρα πάλιν καὶ τὸν πῆντα · ἐπειδὴ οὐχ ἔχει πλοῦτον , ᾧ ἐργάσηται δικαιοσύνην , ἔχει πενίαν , ἐξ ἧς χαρπῶται ὑπομονὴν αἰώνιον · Ἡ γὰρ ὑπομονὴ τῶν πενήτων οὐχ ἀχολεῖται εἰς τὸν αἰῶνα · ἐν Χριστῷ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν , ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰῶνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὁ δέ ἐκφοβέω · προτρέπω γάρ καλῶς ὁ βασίλειος , φοβέω δέ χρήσιμος ὁ γένενα . ἀπειλέω γάρ γένεναν ὁ Θεός , οὐ ὅτι εἰς γίγνομαι ἐμβάλλω , ἀλλά ἵνα γένενης ἀπαλλάσσω . εἰμί γάρ θέλω χολιάζω , οὐ εἄν προτρέπω , ἵνα ἀσφαλῶς μένω φεύγω ὁ απειλούμενος . ἀπειλέω ὁ τιμωρία , ἵνα φεύγω ὁ πείρω ὁ τιμωρία · φοβέω ὁ λόγος , ἵνα μή χολόω ὁ ἔργον . δανείζω τοίνυν ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία , δανείζω , ἵνα εὑρίσκω αὐτός χρεώστης , ὡς ἐράω εἶπον , καί μή δικαστής · αἰδέομαι γάρ ὁ χρεώστης ὁ δανείζω , αἰδέομαι αὐτός καί δυσωπέω . ἐάν ἀπέρχομαι δανειστής εἰς θύρα χρεώστης , ἐάν μή ὁ ἄπορος , φεύγω · ἐάν δέ εὔπορος , μετά παρρησία δέχομαι αὐτός . Ὅρας δέ ἐγώ καί ἕτερος θαῦμα ὁ Δίκαιος χριστός ἐκ ὁ ἀνθρώπινος παρατίθημι · ἐάν τις ἐν πενία καθίστημι δανείζω , προαιρέω δέ εἰς εὐθηνία ὁ δανείζω , καί δύναμαι σύ λοιπός ἀποδίδωμι ὁ χρέος , λανθάνω ὁ πολύς , καί ἀποδίδωμι , ἵνα μή αἰσχύνω ἐπί ὁ πρότερος κατάστασις · καί χάρις μέν ὁμολογέω , κρύπτω δέ ὁ εὐεργεσία , ὁ πρότερος ἔνδεια αἰσχύνω . ὁ δέ θεός οὐ οὗτος ποιέω , [ 340 ] ἀλλά ἐν κρυπτός δανείζω , παρρησία ὁ χρέος ἀποδίδωμι . ὅτε μέν γάρ λαμβάνω , διά λανθάνω ἐλεημοσύνη · ὅτε δέ ἀποδίδωμι , ἐπί θύω πᾶς ὁ δημιουργία ἀποδίδωμι . ἄλλος ἔρομαι τις ἴσως · Ζεύς τίς δέ ὅλως ὡς ἐγώ ὁ πλούσιος δίδωμι , οὐ καί ὁ πένης παραπλήσιος δίδωμι ; Ἐδῶναι μέν καί σύ δούνα ὁμοίως , καί ὁ πένης , ἀλλά οὐ ἐθέλω οὔτε σύ ἄκαρπος εἰμί ὁ πλοῦτος , οὔτε ἐκεῖνος ἀμιθον ὁ πενία . σοί ὁ πλουτέω δίδωμι πλουτέω ἐλεημοσύνη , καί σκορπίζω ἐν δικαιοσύνη · σκορπίζω γάρ · δίδωμι ὁ πένης · ὁ δικαιοσύνη αὐτός μένω εἰς ὁ αἰών . ὁράω , ὅτι ὁ πλούσιος ἐκ ὁ ἐλεημοσύνη θησαυρίζω δικαιοσύνη αἰώνιος ; ὁράω πάλιν καί ὁ πῆντα · ἐπεί οὐ ἔχω πλοῦτος , ὅς ἐργάζομαι δικαιοσύνη , ἔχω πενία , ἐκ ὅς καρπόω ὑπομονή αἰώνιος · ὁ γάρ ὑπομονή ὁ πένης οὐ αχολειος εἰς ὁ αἰών · ἐν Χριστός ὁ κύριος ἐγώ , ὅς ὁ δόξα εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .