joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0301.3
καταραζόθαι ἑαυτούς , ὅτι ὅλως παρ' αὐτῶν εὐηργετήθησαν · ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτως , ἀλλὰ μετὰ τὰς ἐξεργεσίας καταφερομένου καὶ ὑβριζομένου , ἀκόμη καὶ ἀπαλογεῖται , καὶ εὐθύναι παρέχει τοῖς ὑβρίζουσιν αὐτόν , οὕτωσι λέγων · Λαός μου , τί ἐποίησά σοι ; Αὐτὸν Θεὸν οὐχ ἐβούλοντο αὐτὸν καλεῖν , καὶ αὐτὸς οὐ διέλειπε λαβὼν αὐτοὺς ὀνομάζειν · αὐτὸν παρηγοῦντο τὴν δεσπότιν , αὐτὸς δὲ οὐχ ἠνεῖτο αὐτούς , ἀλλ' ἠκείντο , καὶ πρὸς ἑαυτὸν εἶλκ λέγων · Λαός μου , τί ἐποίησά σοι ; Μὴ φορτικὸς σοι , φησίν , ἐγενόμην , ἢ βαρύς καὶ ἐπαχθής ; Ἄλλ' οὐδὲ τοῦτο ἔχεις εἰπεῖν · εἰ γὰρ καὶ τοῦτο ἦν , οὐδ' οὕτως ἐδεῖ σε ἀποσκιρτῆσαι . Τίς γὰρ ἐστιν υἱός , ὃν οὐ παιδεύει πατήρ ; Ἄλλ' ὅμως οὐδὲ τοῦτο ἔχεις εἰπεῖν . Καὶ πάλιν ἀλλάζου · Τί εὕρον οἱ πατέρες ὑμῶν ἐν ἐμοὶ πλημμέλημα ; Μέγα καὶ θαυμαστὸν τὸ εἰρημένον · ὅ γὰρ λέγει τοιοῦτόν ἐστι · Τί ἡμαρτον , φησίν ; Ὁ Θεὸς λέγει τοῦ ἀνθρώπου , Τί ἡμαρτον ; ὅπερ οὐδὲ δοῦλοι τὸν δεσπότην φθέγξασθαι ἀνέχονται . Καὶ οὐ λέγει , Τί ἡμαρτον εἰς ὑμᾶς , ἀλλ' , εἰς τοὺς πατέρας ὑμῶν . Ἄλλ' οὐδὲ τοῦτο , φησίν , ἔχετε εἰπεῖν , ὅτι πατρικὴν εἰς ἐμὲ τηρεῖτε ἐχθραν · οὐδὲ γὰρ τοὺς προγόνους ὑμῶν ἐγκαλῶσαι ποτὲ ἀφήκα τῇ ἐμῇ προνοίᾳ , ἐν μικρῷ ἢ μεγάλῳ παραβίου αὐτοῖς . Καὶ οὐχ εἶπεν ἀπλῶς , Τί ἔσχον οἱ πατέρες ὑμῶν , ἀλλὰ , Τί εὕρον ; Πολλὰ ζητήσαντες , πολλὰ περιελθόντες ἐν τοσοῦτοις ἔτεσιν ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἀρχὴν γενομένοις , οὐδὲν εὕρον ἐν ἐμοὶ πλημμέλημα . Διὰ δὲ ταῦτα πάντα συνεχῶς πρὸς αὐτὸν καταφεύγωμεν , [ 309 ] καὶ ἐν πάσῃ ἀθυμίᾳ ζητῶμεν τὴν παραμυθίαν αὐτοῦ , ἐν πάσῃ συμφορᾷ τὴν αὐτοῦ λύσιν , τὸν αὐτοῦ ἕλεον , ἐν παντὶ πειρασμῷ τὴν αὐτοῦ βοήθειαν · οἷον γὰρ ἐὰν ἢ δεινόν , οἷον ἐὰν ἢ μέγεθος συμφορᾶς , πάντα καὶ λύσει καὶ παραγαγεῖν δύναται · οὐ μόνον δέ , ἀλλὰ καὶ πλεῖον ἀσφαλείαν καὶ δύναμιν καὶ δόξαν ἀγαθότης , ὁ ὑπείσιν σώματος , καὶ φιλοσοφίαν ψυχῆς , καὶ ἐλπίδας χρηστὰς , καὶ τὴν μὴ ταχέως ἀμαρτάνειν , ἢ ἀγαθότης αὐτοῦ παρέξει ἡμῖν . Μὴ οὖν κατὰ τοὺς ἀνθρώπους δούλους γογγύζωμεν , μηδὲ τοῦ Δεσπότου κατηγορήσωμεν , ἀλλ' ἐν πᾶσιν εὐχαριστῶμεν , καὶ ἐν μόνον δεῖν εἶναι νομίζωμεν , τὸ εἰς αὐτὸν ἐξαμαρτάνειν . Καὶ ἐὰν οὕτως πρὸς τὸν Θεὸν διατεθῶμεν , οὐ νόσος , οὐ πενία , οὐχ ἀτιμία , οὐχ ἀφορία καρπῶν , οὐχ ἄλλο οὐδὲν τῶν δοκούντων εἶναι λυπηρῶν διαδέξεταί ἡμᾶς , ἀλλὰ καθαρὰν ἡδονὴν καὶ ἀγνὴν καρποῦμεν διαπαντός , καὶ τῶν μελλόντων ἀγαθῶν ἐπιτευξόμεθα , διὰ τῆς χάριτος καὶ φιλανθρωπίας τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἢ δόξα , ἅμα τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἄμήν .
Lemmas: καταραζοθαις ἑαυτοῦ , ὅτι ὅλως παρά αὐτός εὐεργετέω · ὁ δέ θεός οὐ οὕτως , ἀλλά μετά ὁ ἐξεργεσίας καταφέρω καί ὑβρίζω , ακόμα καί ἀπολογέομαι , καί εὐθύνω παρέχω ὁ ὑβρίζω αὐτός , οὕτως λέγω · Λαός ἐγώ , τίς ποιέω σύ ; αὐτός θεός οὐ βούλομαι αὐτός καλέω , καί αὐτός οὖον διαλείπω λαμβάνω αὐτός ὀνομάζω · αὐτός παρηγέομαι ὁ δεσπότις , αὐτός δέ οὐ ἀνίημι αὐτός , ἀλλά κεῖμαι , καί πρός ἑαυτοῦ εἶλκ λέγω · Λαός ἐγώ , τίς ποιέω σύ ; μή φορτικός σύ , φημί , γίγνομαι , ἢ βαρύς καί ἐπαχθής ; ἄλλος οὐδέ οὗτος ἔχω εἶπον · εἰμί γάρ καί οὗτος εἰμί , οὐδέ οὕτως ἐσθίω σύ ἀποσκιρτάω . Τῖς γάρ εἰμί υἱός , ὅς οὖον παιδεύω πατήρ ; ἄλλος ὅμως οὐδέ οὗτος ἔχω εἶπον . καί πάλιν ἀλλάζω · τις εὑρίσκω ὁ πατήρ σύ ἐν ἐγώ πλημμέλημα ; Μέγης καί θαυμαστός ὁ εἴρω · ὅς γάρ λέγω τοιοῦτος εἰμί · τις ἁμαρτάνω , φημί ; ὁ θεός λέγω ὁ ἄνθρωπος , τις ἁμαρτάνω ; ὅσπερ οὐδέ δοῦλος ὁ δεσπότης φθέγγομαι ἀνέχω . καί οὖον λέγω , τις ἁμαρτάνω εἰς σύ , ἀλλά , εἰς ὁ πατήρ σύ . ἄλλος οὐδέ οὗτος , φημί , ἔχω εἶπον , ὅτι πατρικός εἰς ἐγώ τηρέω ἐχθρός · οὐδέ γάρ ὁ πρόγονος σύ ἐγκαλέω ποτέ ἀφίημι ὁ ἐμέω πρόνοια , ἐν μικρός ἢ μέγας παραβιόω αὐτός . καί οὐ εἶπον ἀπλόος , τις ἔχω ὁ πατήρ σύ , ἀλλά , τις εὑρίσκω ; Πολύς ζητέω , πολύς περιέρχομαι ἐν τοσοῦτος ἔτος ὑπό ὁ ἐμός ἀρχή γίγνομαι , οὐδείς εὑρίσκω ἐν ἐγώ πλημμέλημα . Ζεύς δέ οὗτος πᾶς συνεχῶς πρός αὐτός καταφεύγω , [ 309 ] καί ἐν πᾶς ἀθυμία ζητέω ὁ παραμυθία αὐτός , ἐν πᾶς συμφορά ὁ αὐτός λύσις , ὁ αὐτός ἔλεος , ἐν πᾶς πειρασμός ὁ αὐτός βοήθεια · οἷος γάρ ἐάν ἢ δεινός , οἷος ἐάν ἢ μέγεθος συμφορά , πᾶς καί λύω καί παράγω δύναμαι · οὖον μόνος δέ , ἀλλά καί πλείων ἀσφάλεια καί δύναμις καί δόξα ἀγαθότης , ὁ ὕπειμι σῶμα , καί φιλοσοφία Ψυχή , καί ἐλπίς χρηστός , καί ὁ μή ταχέως ἁμαρτάνω , ἢ ἀγαθότης αὐτός παρέχω ἐγώ . μή οὖν κατά ὁ ἄνθρωπος δοῦλος γογγύζω , μηδέ ὁ δεσπότης κατηγορέω , ἀλλά ἐν πᾶς εὐχαριστέω , καί ἐν μόνος δήω εἰμί νομίζω , ὁ εἰς αὐτός ἐξαμαρτάνω . καί ἐάν οὕτως πρός ὁ θεός διατίθημι , οὖον νόσος , οὖον πενία , οὐ ἀτιμία , οὐ ἀφορία καρπός , οὐ ἄλλος οὐδείς ὁ δοκέω εἰμί λυπηρός διαδέχομαι ἐγώ , ἀλλά καθαρός ἡδονά καί ἁγνός καρπέω διαπαντός , καί ὁ μέλλω ἀγαθός ἐπιτυγχάνω , διά ὁ χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ἢ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .