joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0333.1
· εἰσέρχεται ὅτι , καὶ [ 341 ] ἐξέρχεται ἄνριον , οὐ τῆς φύσεως μεταβαλλομένης , ἀλλὰ τῆς κακίας ἐλαννομένης . Διὰ τοῦτο συνεχῆς τὸν περὶ μετανοίας κινοῦ λόγον . Ἡ γὰρ μετάνοια , δεινὴ καὶ φοβερὰ τῷ ἀμαρτωλῷ , φάρμακον τῶν πλημμελημάτων , δαπάνημα τῶν παρανομῶν , ἀνάλωμα τῶν δακρύων , παρρησία πρὸς τὸν Θεόν , ὅπλον κατὰ τοῦ διαβόλου , μάχαιρα ἀποτέμνουσα αὐτοῦ τὴν κεφαλήν , σωτηρίας ἔλπις , ἀπογνώσεως ἀναίρεσις αὕτη τὸν οὐρανὸν ἀνοίγει , αὕτη εἰς τὸν παράδεισον εἰσάγει , αὕτη τοῦ διαβόλου περιγίνεται ( διὰ δὲ τοῦτο συνεχῶς τὸν περὶ τούτου κινοῦ λόγον ) , ὥσπερ καὶ τὸ θαρρεῖν ποιεῖ ὑποσχελίζεσθαι . Ἄμαρτωλός εἰ · μὴ ἀπογνῶς · οὐ παύομαι συνεχῶς ταῦτα ἐπαλείφω τὰ φάρμακα · καὶ γὰρ οἶδα ἡλίκον ὅπλον ἐστὶ κατὰ τοῦ διαβόλου τὸ μὴ ἀπογνῶσκειν ὑμᾶς . Ἄν ἔχῃς ἁμαρτήματα , μὴ ἀπογνῶς · οὐ παύομαι ταῦτα συνεχῶς λέγων · κἂν καθ’ ἡμέραν ἀμαρτάνῃς , καθ’ ἡμέραν μετανόη · καὶ ὅπερ ἐν ταῖς παλαιαῖς ποιούμεν οἰκίας , ὅταν σαθρῶσιν , ὑπεξαιροῦμεθα τὰ σεσαθρωμένα , καὶ καινὰ ἐπισκευάζομεν , καὶ οὐδέποτε συνεχῶς ἐπιμελεῖς ἐπιλανθανόμεθα δ · τοῦτο καὶ ἐν ἡμῖν ποιῶμεν ε . Εἰ ἐπαλαιώσας σήμερον ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας , ἀνακαλῦσον σεαυτὸν ἀπὸ τῆς μετανοίας . Καὶ ἐνί , φησί , μετανοήσαντα σωθῆναι ; Καὶ πάνυ ἐνί . Πάντα τὸν βίον ἐν ἁμαρτίαις διετρίψα , καὶ ἐὰν μετανοήσω , σώζομαι ; Πάνυ . Πόθεν δήλον ; Ἀπὸ τῆς τοῦ Δεσπότου σου φιλανθρωπίας . Μὴ γὰρ τῇ μετανοίᾳ σου θαρρῶ · μὴ γὰρ ἡ μετάνοιά σου ἰσχύει τοσαῦτα κακὰ ἀσφαλίζεσθαι ; Εἰ ἡ μετάνοια μόνη ἦν , εἰκῶτως ἐροδοῦ · ἔπειδὴ δὲ τῇ μετανοίᾳ κεράννυται Θεοῦ φιλανθρωπία , θαρρεῖ · Θεοῦ γὰρ φιλανθρωπίας μέτρον οὐκ ἔστιν , οὐδὲ λόγῳ ἐρμηνευθῆναι δύναται αὐτοῦ ἡ ἀγαθότης . Ἡ μὲν γὰρ σὴ κακία μέτρον ἔχει , τὸ δὲ φάρμακον μέτρον οὐκ ἔχει · ἡ σὴ κακία οἷα ἐὰν ἦ , ἀνθρωπίνη ἐστὶ κακία , ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία ἄφαστος δ · καὶ θαρρεῖ , ἐπὶ περιγίνεται σου τῆς κακίας . Ἐννόησον σπινηθῆρα εἰς πῆλαγος ἐμπεσόντα · μὴ δύναται στήναι ἡ φανήναι ; Ὡσὸν σπινηθῆρ πρὸς πῆλαγος , τοσοῦτον κακία πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ τοσούτων , ἀλλὰ πολλῷ πλέον . Τὸ μὲν γὰρ πῆλαγος , κἂν μέγα ἦ , μέτρον ἔχει · ἡ δὲ τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπία ἀπεριόριστος . Ταῦτα λέγω , οὐχ ἵνα ὑμᾶς ῥαθυμωτέρους ἐργάσωμαι , ἀλλ’ ἵνα σπουδαιωτέρους καταστήσω . Παρήνεσα πολλάκις εἰς θέατρον μὴ ἀναβαίνειν · ἠκούσας , οὐκ ἐπεισῆλθες · ἀνέδρας εἰς τὸ θέατρον , παρήνεσόν με τοῦ λόγου · μὴ αἰσχυνθῆς πάλιν εἰσλδεῖν , καὶ ἀκούσαι . Ἦκουσα , καὶ οὐκ ἐτήρησα , πῶς δύναμαι πάλιν εἰσλδεῖν ; Τέως αὐτὸ τοῦτο οἶδας , ὅτι οὐκ ἐτήρησας · τέως αἰσχύν , τέως ἐρωθηδῖς , τέως μηδενὸς σε ἐλέγχοντος τὴν χαλινὸν περιφέρεις , τέως τὸν λόγον μου ἔχεις ἐρρίμμενον , τέως μὴ φαινομένου ἡ διδασκαλία μου χαίρει σε . Οὐκ ἐτήρησας , κατέγνω σεαυτοῦ ; εἰς τὸ ἥμισυ ἔτρησας , κἂν μὴ τηρήσης , εἴπης δέ , Οὐκ ἐτήρησα · ὁ γὰρ καταγνοὺς ἑαυτοῦ ἐπὶ τῷ μὴ τηρῆσαι , ἐπὶ τὸ [ 342 ] τηρῆσαι σπουδάζει . Ἐθεώρησας ; εἰργάσω παρανομίαν ; αἰχμάλωτος ἐγένου τῆς πόρνης ; κατέδρας ἀπὸ τοῦ θεάτρου ; πάλιν
Lemmas: · εἰσέρχομαι ὅτι , καί [ 341 ] ἐξέρχομαι Ανριόν , οὖον ὁ φύσις μεταβάλλω , ἀλλά ὁ κακία ελαννομενω . Ζεύς οὗτος συνεχής ὁ περί μετάνοια κινέω λόγος . ὁ γάρ μετάνοια , δεινός καί φοβερός ὁ ἁμαρτωλός , φάρμακον ὁ πλημμέλημα , δαπάνημα ὁ παρανομέω , ἀνάλωμα ὁ δάκρυ , παρρησία πρός ὁ Θεός , ὅπλον κατά ὁ διάβολος , μάχαιρα ἀποτέμνω αὐτός ὁ κεφαλή , σωτηρία Ἔλπις , ἀπόγνωσις ἀναίρεσις οὗτος ὁ οὐρανός ἀνοίγω , οὗτος εἰς ὁ παράδεισος εἰσάγω , οὗτος ὁ διάβολος περιγίγνομαι ( διά δέ οὗτος συνεχῶς ὁ περί οὗτος κινέω λόγος ) , ὥσπερ καί ὁ θαρσέω ποιέω υποσχελιζω . ἁμαρτωλός εἰμί · μή ἀπογιγνώσκω · οὖον παύω συνεχῶς οὗτος ἐπαλείφω ὁ φάρμακον · καί γάρ οἶδα ἡλίκος ὅπλον εἰμί κατά ὁ διάβολος ὁ μή ἀπογιγνώσκω σύ . ἄν ἔχω ἁμάρτημα , μή ἀπογιγνώσκω · οὖον παύω οὗτος συνεχῶς λέγω · κἀν κατά ἡμέρα ἁμαρτάνω , κατά ἡμέρα μετανοέω · καί ὅσπερ ἐν ὁ παλαιός ποιέω οἰκίον , ὅταν σάθρωσις , ὑπεξαιρέω ὁ σαθρόω , καί καινός ἐπισκευάζω , καί οὐδέποτε συνεχῶς ἐπιμελής ἐπιλανθάνομαι δ · οὗτος καί ἐν ἐγώ ποιέω ε . εἰμί παλαιόω σήμερον ἀπό ὁ ἁμαρτία , ἀνακαλέω σαυτοῦ ἀπό ὁ μετάνοια . καί ἐν , φημί , μετανοέω σῴζω ; καί πάνυ ἐν . Πάν ὁ βίος ἐν ἁμαρτία διατρίβω , καί ἐάν μετανοέω , σῴζω ; πάνυ . πόθεν δῆλος ; ἀπό ὁ ὁ δεσπότης σύ φιλανθρωπία . μή γάρ ὁ μετάνοια σύ θαρσέω · μή γάρ ὁ μετάνοια σύ ἰσχύω τοσοῦτος κακός ἀσφαλίζω ; εἰμί ὁ μετάνοια μόνος εἰμί , εἰκῶτως ῥόδον · ἔπειδη δέ ὁ μετάνοια κεράννυμι Θεός φιλανθρωπία , θαρσέω · Θεός γάρ φιλανθρωπία μέτρον οὐ εἰμί , οὐδέ λόγος ἐρμηνεύω δύναμαι αὐτός ὁ ἀγαθότης . ὁ μέν γάρ σός κακία μέτρον ἔχω , ὁ δέ φάρμακον μέτρον οὐ ἔχω · ὁ σός κακία οἷος ἐάν εἰμί , ἀνθρώπινος εἰμί κακία , ὁ δέ ὁ Θεός φιλανθρωπία ἄφαστος δ · καί θαρσέω , ἐπί περιγίγνομαι σύ ὁ κακία . ἐννοέω σπινηθῆρα εἰς πῆλαξ ἐμπίτνω · μή δύναμαι ἵστημι ὁ φαίνω ; ὠθέω σπινηθῆρ πρός πῆλαξ , τοσοῦτος κακία πρός ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία · μᾶλλον δέ οὐδέ τοσοῦτος , ἀλλά πολύς πλέω . ὁ μέν γάρ πῆλαξ , κἀν μέγας εἰμί , μέτρον ἔχω · ὁ δέ ὁ Θεός φιλανθρωπία ἀπεριόριστος . οὗτος λέγω , οὐ ἵνα σύ ῥάθυμος ἐργάζομαι , ἀλλά ἵνα σπουδαῖος καθίστημι . παραινέω πολλάκις εἰς θέατρον μή ἀναβαίνω · ἥκω , οὐ ἐπεισέρχομαι · ἀνατρέχω εἰς ὁ θέατρον , παραινέω ἐγώ ὁ λόγος · μή αἰσχυν́ςζω πάλιν εἰσοράω , καί ἀκούω . ἀκούω , καί οὐ τηρέω , πῶς δύναμαι πάλιν εἰσοράω ; Τέως αὐτός οὗτος οἶδα , ὅτι οὐ τηρέω · τέως αἰσχύνω , τέως ἐρωθηδῖς , τέως μηδείς σύ ἐλέγχω ὁ χαλινός περιφέρω , τέως ὁ λόγος ἐγώ ἔχω ῥίπτω , τέως μή φαίνω ὁ διδασκαλία ἐγώ χαίρω σύ . οὐ τηρέω , καταγιγνώσκω σεαυτοῦ ; εἰς ὁ ἥμισυς τετραίνω , κἀν μή τηρέω , εἶπον δέ , οὐ τηρέω · ὁ γάρ καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ ἐπί ὁ μή τηρέω , ἐπί ὁ [ 342 ] τηρέω σπουδάζω . θεωρέω ; ἐργάζομαι παρανομία ; αἰχμάλωτος γίγνομαι ὁ πόρνη ; κατατρέχω ἀπό ὁ θέατρον ; πάλιν