joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0329.1
τὴν ἀναπλοοσίαν . Ἐνταῦθα δι’ ὀλίγων ἀγοράζεται δικαιοσύνη , δι’ εὐτελοῦς κλάσματος ἄρτου , δι’ εὐτελοῦς ἰματίου , διὰ ποτηρίου ψυχροῦ . Ὁς ποτήριον ποτήριον ψυχροῦ , ἀμὴν λέγω ὑμῖν , φησίν ὅτι πνευματικῆς ἐμπορίας διδάσκαλος , οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ . Ποτήριον ψυχροῦ ἔμισθον , ἰμάτια καὶ χρήματα διδόναι δι’ εὐεργεσιῶν οὐκ ἔμισθον · Τοῦναντίον μὲν οὖν καὶ πολυμίσθα . Διὰ τὸ οὖν ποτήριον ἐμνημόνευσε ψυχροῦ · Ἀδάπανον εἴπεν ἐλεημοσύνην · τῷ γὰρ ψυχρῷ οὔτε ξύλον ἀναλίσκετε , οὔτε ξῆρόν τι προσδαπανᾷς . Εἰ δ’ ὅπου ἀδάπανος ἡ δόσις , τοσαύτη τῆς εὐεργεσίας ἡ χάρις , ἔνθα ἰματίων ἀχθονία , 537 χρημάτων χορηγία , τῶν ἄλλων ἀγαθῶν ἡ περιουσία , πόσον ἀπεχέκεσθαι χρὴ μισθὸν παρὰ τοῦ δικαίου χριστοῦ ; Ἐν ὅσῳ οὖν πρόκειται αἱ ἀρεταὶ ὀλίγῳ πωλούμεναι , παρὰ τοῦ μεγαλοδύρου λάβωμεν , ἀρπάξωμεν , ἀγοράσωμεν . Οἱ διψῶντες , φησὶ , πορεύεσθε ἐφ’ ὕδωρ , καὶ ὅσοι μὴ ἔχετε ἀργύριον , βαδίζοντες ἀγοράσατε . Ἐν ὅπῳ πρόκειται ἡ πανήγυρις , ἀγοράσωμεν ἐλεημοσύνας , μᾶλλον δὲ διὰ τῆς ἐλεημοσύνης ἀγοράσωμεν τὴν σωτηρίαν . Χριστὸν ἐνδύει , πτωχὸν ἐνδύων . Ταῦτα , φησίν , οἶδα καλῶς καὶ ἀκριβῶς · ταῦτα προεμαθήθης , οὐ σὺ πρῶτος ἐδίδαξας · οὐ παρὰ σοῦ τοῦτο πρῶτον ἀκήκοαμεν · οὐ ξένα χρηστέες , ἀλλ’ ἀ πολλάκις ἡμᾶς πολλοὶ τῶν παρόντων ἐδίδαξαν . Οἶδα καὶ αὐτὸς , οἶδα , ὅτι ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα πολλάκις μεμαθήκατε , ἀλλ’ εἴθε πολλάκις μαθόντες , χὴν ὀλίγον τὸ καλὸν εἰργασάμενοι . Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δανείζει Θεῷ . Θεῷ δανείσωμεν τὴν ἐλεημοσύνην , ἵνα παρ’ αὐτοῦ λάβωμεν φιλανθρωπίας ἀντίδοσιν . Ἀλλ’ ὡ τοῦ σοφωτάτου ῥήματος ! Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δανείζει Θεῷ . Διὰ τί οὖν οὐκ εἶπεν , Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δίδωσι Θεῷ , ἀλλὰ , Δανείζει ; Οἶδεν ἡ Γραφὴ τὴν ἡμετέραν πλεονεξίαν · προσέσχεκεν ὅτι ἡ ἀπληστία ἡμῶν πρὸς πλεονεξίαν βλέπουσα τὸν πλεονασμὸν ζητεῖ . Καὶ διὰ τοῦτο οὐκ εἶπεν ἀπλῶς · Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δίδωσι Θεῷ , ἵνα μὴ ἀπλῆν τὴν ἀντιμισθίαν νομίσῃς · ἀλλ’ Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δανείζει Θεῷ . Εἰ δανείζεται Θεὸς παρ’ ἡμῶν , ἄρα χρεῖωστής ἡμῶν ἐστι . Τί οὖν θέλεις αὐτὸν ἔχειν , χρεῖτὴν ἢ χρεῖωτήν ; Ὁ χρεῖωστὴς αἰδεῖται τὸν δανείσαντα · ὁ χρεῖτὴς οὐ δειπνεῖται τὸν δανειζόμενον .
Lemmas: ὁ ἀναπλόω . ἐνταῦθα διά ὀλίγος ἀγοράζω δικαιοσύνη , διά εὐτελής κλάσμα ἄρτος , διά εὐτελής ἱμάτιον , διά ποτήριον ψυχρός . ὅς ποτήριον ποτήριον ψυχρός , ἀμήν λέγω σύ , φημί ὅτι πνευματικός ἐμπορία διδάσκαλος , οὖον μή ἀπόλλυμι ὁ μισθός αὐτός . ποτήριον ψυχρός μισθός , ἱμάτιον καί χρῆμα δίδωμι διά εὐεργεσία οὐ μισθός · τουναντίον μέν οὖν καί πολύμισθος . Ζεύς ὁ οὖν ποτήριον μνημονεύω ψυχρός · ἀδάπανος εἶπον ἐλεημοσύνη · ὁ γάρ ψυχρός οὔτε ξύλον ἀναλίσκω , οὔτε ξηρός τίς προσδαπανάω . εἰμί δέ ὅπου ἀδάπανος ὁ δόσις , τοσοῦτος ὁ εὐεργεσία ὁ χάρις , ἔνθα ἱμάτιον ἀχθονία , 537 χρῆμα χορηγία , ὁ ἄλλος ἀγαθός ὁ περιουσία , πόσος ἀπέχω χρή μισθός παρά ὁ Δίκαιος χριστός ; ἐν ὅσος οὖν πρόκειμαι ὁ ἀρετή ὀλίγος πωλέω , παρά ὁ μεγαλοδυροος λαμβάνω , ἁρπάζω , ἀγοράζω . ὁ διψάω , φημί , πορεύω ἐπί ὕδωρ , καί ὅσος μή ἔχω ἀργύριον , βαδίζω ἀγοράζω . ἐν ὄψ πρόκειμαι ὁ πανήγυρις , ἀγοράζω ἐλεημοσύνη , μᾶλλον δέ διά ὁ ἐλεημοσύνη ἀγοράζω ὁ σωτηρία . Χριστός ἐνδύω , πτωχός ἐνδύω . οὗτος , φημί , οἶδα καλῶς καί ἀκριβῶς · οὗτος προμανθάνω , οὖον σύ πρῶτος διδάσκω · οὖον παρά σύ οὗτος πρῶτος ἀκούω · οὖον ξένος χρηστέα , ἀλλά ὅς πολλάκις ἐγώ πολύς ὁ πάρειμι διδάσκω . οἶδα καί αὐτός , οἶδα , ὅτι οὗτος καί ὁ τοιοῦτος πολλάκις μανθάνω , ἀλλά εἴθε πολλάκις μανθάνω , χήν ὀλίγος ὁ καλός ἐργάζομαι . ὁ ἐλεέω πτωχός δανείζω Θεός . Θεός δανείζω ὁ ἐλεημοσύνη , ἵνα παρά αὐτός λαμβάνω φιλανθρωπία ἀντίδοσις . ἀλλά εἰμί ὁ σοφός ῥῆμα ! ὁ ἐλεέω πτωχός δανείζω Θεός . Ζεύς τίς οὖν οὐ εἶπον , ὁ ἐλεέω πτωχός δίδωμι Θεός , ἀλλά , δανείζω ; οἶδα ὁ γραφή ὁ ἡμέτερος πλεονεξία · προσέχω ὅτι ὁ ἀπληστία ἐγώ πρός πλεονεξία βλέπω ὁ πλεονασμός ζητέω . καί διά οὗτος οὐ εἶπον ἀπλόος · ὁ ἐλεέω πτωχός δίδωμι Θεός , ἵνα μή ἀπολάω ὁ ἀντιμισθία νομίζω · ἀλλά ὁ ἐλεέω πτωχός δανείζω Θεός . εἰμί δανείζω θεός παρά ἐγώ , ἄρα χρεῖωστής ἐγώ εἰμί . τις οὖν ἐθέλω αὐτός ἔχω , χρέω ἢ χρέω ; ὁ χρεῖωστὴς αἰδέομαι ὁ δανείζω · ὁ χρειος οὖον δειπνέω ὁ δανείζω .