joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0328.2
ἀπάσης ὑπόθεσις γίνεται . Πλὴν θαυμάζω ἐκεῖνο , πῶς τὴν λύπην ἀπ’ ἀρχῆς τῷ ἀνθρώπῳ ὁὐς ὁ Θεὸς διὰ τὴν ἁμαρτίαν τῇ ἀποφάσει τὴν ἀπόφασιν λυεῖ , καὶ τῇ καταδίκῃ τὴν κατάδικην ἐκβάλλει · καὶ ὅπως , ἄκουε . Ἐδόθη λύπη διὰ τὴν ἁμαρτίαν , καὶ διὰ λύπης λύεται ἁμαρτία . Πρόσεχε ἀκριβῶς · τῇ γυναικὶ ἀπειλῶν ὁ Θεός , καὶ διὰ τὴν παράβασιν τὴν τιμωρίαν ἐπάγων , φησὶ πρὸς αὐτήν · Ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα · καὶ ἐδεῖξε καρπὸν τῆς ἁμαρτίας , τὴν λύπην · ἀλλ’ , ὡ τοῦ μεγαλοδύναμου ! ὁ ἔδωκεν εἰς τιμωρίαν , μετέβαλεν εἰς σωτηρίαν . Ἁμαρτία λύπην ἐγέννησε · λύπη τὴν ἁμαρτίαν ἀνάλυσε , καὶ ὡσπερ σκώληξ ἀπὸ τοῦ ξύλου τικτόμενος , αὐτὸ δαπανᾷ τὸ ξύλον · οὕτω καὶ ἡ λύπη τεχθεῖσα ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας , ἀναλύει τὴν ἁμαρτίαν , διὰ τῆς μετανοίας προσαγομένη . Διὰ τοῦτο φησίν ὁ Παῦλος · Ἡ κατὰ Θεὸν λύπη μετάνοιαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον [ 356 ] ἐργάζεται . Καλῇ ἡ λύπη τοῖς γνησίως μετανοοῦσι · πρὸς τοὺς ἀμαρτάνουσι δὲ ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας πένθος · Μακάριοι γὰρ οἱ πενθοῦντες , ὅτι αὐτοὶ ἠγαληθήσονται . Πένθουσι τὴν ἁμαρτίαν , ἵνα μὴ θρηνητῆσι τὴν τιμωρίαν · ἀπολογήσεται τῷ κριτῇ , πρὶν ἔλθῃ εἰς τὸ κριτήριον . Ἡ οὐχ οἶδας , ὅτι πάντες οἱ βουλόμενοι δυσωπηθῆναι τὸν κριτήν , οὐκ ἐν αὐτῇ τῇ ἐτάσει τῆς δίκης θεραπεύουσιν , ἀλλὰ πρὶν εἰσελθεῖν εἰς τὸ κριτήριον , ἢ διὰ φίλων , ἢ διὰ προστάτων , ἢ δι’ ἑτέρου τρόπου τινὸς τὸν δικαστὴν θεραπεύουσιν ; Οὐκοῦν καὶ ἐπὶ τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ βήματος οὐχ ἔστιν πείσαι τὸν ἐμπαρτὴν · πρὸ δὲ τοῦ καιροῦ τῆς κρίσεως δυνατὸν δυσωπηθῆναι τὸν κριτήν . Διόπερ ἔλεγεν ὁ Δαυὶδ · Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ μετὰ ἐξομολογήσεως . Ἐκεῖ τὸν μέγαν κριτὴν οὐ παραλογίζεται ῥητόρων τέχνη · οὐ δυσωπεῖ δυναστεία · ἀξιώματι οὐ πείθεται · προσώπου οὐχ αἰσχύνεται · χρήμασιν οὐ διαφθείρεται , ἀλλὰ φοβερὰ ἐστι καὶ ἀδυώπητος ἡ δικαιοκρισία . Ἐνταῦθα σὺν τῷ κριτῇ δυσωπηθῶμεν , καὶ παρακαλέσωμεν · Ἐνταῦθα παντὶ σβένει καυθεξεύσωμεν , ἀλλ’ οὐ χρήμασι · μᾶλλον δέ , ἡ χρή τάλπη λέγειν , πείθεται καὶ χρήμασιν ὁ φιλάνθρωπος . οὐχ αὐτὸς δεχόμενος , ἀλλὰ διὰ τῶν πενήτων . Δὼς πενιχρὸν χρήματα , καὶ τὸν κριτὴν ἐδυσώπησας . Ταῦτα δὲ λέγω οἰκειοῦμενος ὑμᾶς , ἐπειδὴ μετάνοια ἔκτὸς ἐλεημοσύνης νεκρὰ ἐστι καὶ ἄπτερος · οὐ δύναται μετάνοια πτερωθῆναι , μὴ ἔχουσα πτερόν ἐλεημοσύνης . Διὰ τοῦτο τῷ καλῶς μετανοήσαντι Κορνηλίῳ πτερόν ἐγένετο τῆς εὐσεβείας ἡ ἐλεημοσύνη · Αἱ ἐλεημοσύναί σου γάρ , φησίν , καὶ αἱ προσευχαί σου εἰς οὐρανὸν ἀνέβησαν . Ὦς εἰ μὴ ἔχε πτερόν τὴν ἐλεημοσύνην ἡ μετάνοια , οὐκ ἂν εἰς οὐρανὸν ἐχώρησεν . Ἄνεκταί σου σήμερον ἐμπορίων ἐλεημοσύνης · ὁρῶμεν γὰρ τοὺς αἰχμαλώτους καὶ τοὺς πενητοὺς · ὁρῶμεν τοὺς ἐν ἀγορᾷ περιφερομένους , ὁρῶμεν τοὺς βουνοὺς , ὁρῶμεν τοὺς δακρύοντας , ὁρῶμεν τοὺς στένοντάς · πανηγυρὶς ἡμῖν πρόκειται θαυμαστή , πανηγύρεως δὲ οὐδὲν ἑτερόν ἐστιν ἢ ἐπάγγελμα , καὶ τῇ ἐμπορίᾳ οὐδὲν ἑτερόν ἐστι φρόνημα , ἢ τὰ ἐν τοῖς ὄνισιν ὀλίγου μὲν ἀγοράσαι , πολλοῦ δὲ πωλήσαι . Οὐχ οὕτως τῶν ἐμπόρων ἐκάστου ὁ σκοπός · μὴ δι’ ἑτερόν σε ἐπιβάλλεται τις τῇ ἐμπορίᾳ , ἵνα τὰ μικροῦ ἐωνημένα μεγάλου διαπωλήσῃ , καὶ ἀρῇ πολυπλασιασμένην αὐτῷ τὴν ἐμπορίαν ; Τοιαύτην οὖν πανηγύριν προέθηκεν ἡμῖν ὁ Θεός · ὀλίγου τὰς δικαιοσύνας ἀγόρασον , ἵνα πολλοῦ μεταπωλήσῃς ἐν τῷ μέλλοντι · εἰ γὰρ δεῖ μεταπράσιν εἰπεῖν
Lemmas: ἀπασάω ὑπόθεσις γίγνομαι . πλήν θαυμάζω ἐκεῖνος , πῶς ὁ λύπη ἀπό ἀρχή ὁ ἄνθρωπος οὖς ὁ θεός διά ὁ ἁμαρτία ὁ ἀπόφασις ὁ ἀπόφασις λύω , καί ὁ καταδίκη ὁ καταδίκη ἐκβάλλω · καί ὅπως , ἀκούω . δίδωμι λύπη διά ὁ ἁμαρτία , καί διά λύπη λύω ἁμαρτία . προσέχω ἀκριβῶς · ὁ γυνή ἀπειλέω ὁ Θεός , καί διά ὁ παράβασις ὁ τιμωρία ἐπάγω , φημί πρός αὐτός · ἐν λύπη τίκτω τέκνον · καί δείκνυμι καρπός ὁ ἁμαρτία , ὁ λύπη · ἀλλά , εἰμί ὁ μεγαλοδύναμος ! ὁ δίδωμι εἰς τιμωρία , μεταβάλλω εἰς σωτηρία . ἁμαρτία λύπη γεννάω · λύπη ὁ ἁμαρτία αναλύω , καί ὡς σκώληξ ἀπό ὁ ξύλον τίκτω , αὐτός δαπανάω ὁ ξύλον · οὗτος καί ὁ λύπη τίκτω ἀπό ὁ ἁμαρτία , ἀναλύω ὁ ἁμαρτία , διά ὁ μετάνοια προσάγω . Ζεύς οὗτος φημί ὁ Παῦλος · ὁ κατά θεός λύπη μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος [ 356 ] ἐργάζομαι . Καλή ὁ λύπη ὁ γνήσιος μετανοέω · πρός ὁ ἁμαρτάνω δέ ὑπέρ ὁ ἁμαρτία πένθος · Μακάριος γάρ ὁ πενθέω , ὅτι αὐτός ηγαληθησοντ . πενθέω ὁ ἁμαρτία , ἵνα μή θρηνητής ὁ τιμωρία · ἀπολογέομαι ὁ κριτής , πρίν ἔρχομαι εἰς ὁ κριτήριον . ὁ οὐ οἶδα , ὅτι πᾶς ὁ βούλομαι δυσωπέω ὁ κριτής , οὐ ἐν αὐτός ὁ ἔτασις ὁ δίκη θεραπεύω , ἀλλά πρίν εἰσέρχομαι εἰς ὁ κριτήριον , ἢ διά Φίλων , ἢ διά προστάτης , ἢ διά ἕτερος τρόπος τις ὁ δικαστής θεραπεύω ; οὐκοῦν καί ἐπί ὁ Θεός ἐν ὁ καιρός ὁ βῆμα οὐ εἰμί πείθω ὁ ἐμπαρτὴν · πρό δέ ὁ καιρός ὁ κρίσις δυνατός δυσωπέω ὁ κριτής . διόπερ λέγω ὁ Δαυίδ · προφθάνω ὁ πρόσωπον αὐτός μετά ἐξομολόγησις . ἐκεῖ ὁ μέγας κριτής οὖον παραλογίζομαι ῥήτωρ τέχνη · οὖον δυσωπέω δυναστεία · ἀξίωμα οὖον πείθω · πρόσωπον οὐ αἰσχύνω · χρῆμα οὖον διαφθείρω , ἀλλά φοβερός εἰμί καί ἀδυώπητος ὁ δικαιοκρισία . ἐνταῦθα σύν ὁ κριτής δυσωπέω , καί παρακαλέω · ἐνταῦθα πᾶς σβέν(ν)ω καυθεξευσαω , ἀλλά οὖον χρῆμα · μᾶλλον δέ , ὁ χρή τάλπη λέγω , πείθω καί χρῆμα ὁ φιλάνθρωπος . οὐ αὐτός δέχομαι , ἀλλά διά ὁ πένης . Δώς πενιχρός χρῆμα , καί ὁ κριτής δυσωπέω . οὗτος δέ λέγω οἰκειόω σύ , ἐπεί μετάνοια ἕκτος ἐλεημοσύνη νεκρός εἰμί καί ἄπτερος · οὖον δύναμαι μετάνοια πτερόω , μή ἔχω πτερόν ἐλεημοσύνη . Ζεύς οὗτος ὁ καλῶς μετανοέω Κορνήλιος πτερόν γίγνομαι ὁ εὐσέβεια ὁ ἐλεημοσύνη · ὁ ἐλεημοσύνη σύ γάρ , φημί , καί ὁ προσευχή σύ εἰς οὐρανός ἀναβαίνω . οὖς εἰμί μή ἔχω πτερόν ὁ ἐλεημοσύνη ὁ μετάνοια , οὐ εἄν εἰς οὐρανός χωρέω . Ἄνεκτος σύ σήμερον ἐμπόριον ἐλεημοσύνη · ὁράω γάρ ὁ αἰχμάλωτος καί ὁ πενητοὺς · ὁράω ὁ ἐν ἀγορά περιφέρω , ὁράω ὁ βουνός , ὁράω ὁ δάκρυ , ὁράω ὁ στένω · πανήγυρις ἐγώ πρόκειμαι θαυμαστός , πανήγυρις δέ οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ἐπάγγελμα , καί ὁ ἐμπορία οὐδείς ἕτερος εἰμί φρόνημα , ἢ ὁ ἐν ὁ ὄνιος ὀλίγος μέν ἀγοράζω , πολύς δέ πωλέω . οὐχ οὕτως ὁ ἔμπορος ἕκαστος ὁ σκοπός · μή διά ἕτερος σύ ἐπιβάλλω τις ὁ ἐμπορία , ἵνα ὁ μικρός ὠνέομαι μέγας διαπωλέω , καί ἀείρω πολυπλασιάζω αὐτός ὁ ἐμπορία ; τοιοῦτος οὖν πανηγύριν προτίθημι ἐγώ ὁ Θεός · ὀλίγος ὁ δικαιοσύνη ἀγοράζω , ἵνα πολύς μεταπώληση ἐν ὁ μέλλω · εἰμί γάρ δεῖ μετάπρασις εἶπον