joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0305.5
ὡς ἁμαρτία καὶ παρακοή . Διὰ τοῦτο καὶ Ἰαχαρίας εἰς ὀδὺν μολίβδου διετύπουσεν αὐτήν · ὁ δὲ Δανιὴλ τὴν φύσιν αὐτῆς διαγράφων ἔλεγεν · Αἱ ἀνομίαι μου ὑπερίπτον τῇ κεφαλῇ μου , ὡσεὶ φορτίον βαρὺ ἐβαρύνθησαν ἐπ' ἐμέ . Ὁ δὲ Χριστὸς πρὸς τοὺς μὴ ἁμαρτίας βεβιωκότας πολλάκις ἔδιδ · Δεῦτε πρὸς με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι , καγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς . Αὐτὴ τοίνυν καὶ τὸ πλοῖον ἐδάρυνε καὶ βαπτίζειν ἐμελεν · ὁ δὲ Πανᾶς ἐκάλεσε καὶ ἔρησεν . Βαρὺς ὁ ὕπνος οὐχ ἦν ἡδονῆς , ἀλλὰ λύπης , οὐχὶ ῥαθυμίας , ἀλλὰ ἀθυμίας . Οὐ γὰρ εὐγνώμων τῶν οἰκείων ταχέως αἰσθάνονται τῶν ἁμαρτημάτων · ὅπερ κάκειν 313 ἐπαθε . Μετὰ γὰρ τὴν πράξιν τῆς ἁμαρτίας , ἔρω τῆς ἁμαρτίας τοῦτο τὸ δεινόν · καὶ γὰρ τοιούτῃ ἡ ἁμαρτία · μετὰ τὸ τεθῆναι , πλήρης τότε ἐστι · οὕτως · ἐγείρε τῇ τεκούσῃ ψυχῇ , ἀπεναίσεις τῷ νόμῳ τῆς ἡμετέρας γεννήσεως . Ἡμεῖς μὲν γὰρ ὁμοῦ τεχθέντες τὰς οὐλὰς · ἄλλοι μὲν , ἐκεῖναι δὲ ὁμοῦ τεχθεῖσαι ἐκαστὴ τὰς οὐλὰς τοὺς τεκόντας αὐτὴν λογισμούς . Τισὶν δ' πορεύεις ; Προῆλθε , φησίν , αὐτῷ καὶ λέγει · Ἀνδράσα , καὶ ἐκκαλεῖ Κύριον εἰς Θεὸν σου . Ἐγὼ λοιπὸν ἀπὸ τῆς πίστεως , ὅτι οὐκ ἦν συνήθης ὁ χεῖμων , ἀλλὰ θελήσας ἢν ἡ πάρη , καὶ μεῖζον τῆς ἀνθρωπίνης τέχνης τὸ κλυδωνίζον , καὶ διὰ τῶν τοῦ κυβερνήτου χειρῶν ὀφελος οὐδὲν · ἐκείγὰρ ἐδεῖτο μεῖζονος κυβερνήτου · ἡ γινώσκων , τοῦ μὲν κόσμου διακυβερνῶντος ἀπαντα , καὶ τῆς ἀνωθεν χειρὸς εἶχε βοηθίαν . Διὰ τοῦτο κάκεινοι κώπας καὶ ἱστία καὶ σχοινία καὶ πάντα ἀφέντες καὶ τὰς εἰρεσίας τὰς χειρὸς ἀποστήσαντες πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνέτειναν , καὶ τὸν Θεὸν παρεκάλουν . Ὡς δὲ οὐδὲ οὕτως ἐγένετο τι πλέον , ἔδωλον κληροῦν , φησίν · καὶ παρέδωκε λοιπὸν ὁ κλήρος τῷ ψήφῳ τὸν ὑπεύθυνον . Οἱ δὲ οὐδὲ οὕτως αὐτὸν λαβόντες κατεπέντισαν , ἀλλὰ θυμοῦ τοιούτου καὶ παραγῆς ἐκκειμένης δ , ὥσπερ ἔτυχας πολλῆς ἀπολαύσας , οὕτω δικαστηρίῳ ἐν τῷ πλοίῳ καθιστάντες , καὶ λόγου μεἐδωκαν αὐτῷ , καὶ ἀπολογίας ἡξίωσαν , καὶ πάντα μετὰ ἀχριδείας ἐξήτασαν , ὥσπερ μελλόντες τινὰ παράξιν εὐθύνειν , ὃν ἂν ψηφίσωνται . Ἀκούσων γοῦν αὐτῶν , ὥσπερ ἐν δικαστηρίῳ πάντα ἐξεταζόντων . Τίς σου ἡ ἐργασία ἐστι ; καὶ πόθεν ἔρχῃ ; καὶ ποῦ πορεύῃ ; καὶ ἐκ ποίας χώρας , καὶ ἐκ ποίου λαοῦ εἶ σύ ; Καίτοι κατηγῆσας μὲν ἡ θάλασσα κατακλυσά , ἠλέγχει δὲ ὁ κλῆρος , καὶ κατεμαρτύρησεν · ἀλλ' ὅμως οὔτε τῆς θαλάσσης καταδώσεως , οὔτε τοῦ κλήρου καταμαρτυρήσαντος τὴν ἁρτίαν ἐπάγγειν οὐδέπω , ἀλλ' ὥσπερ ἐν δικαστηρίῳ , καὶ κατηγόρων παρόντων , καὶ μαρτύρων ἐξεστηκῶν , καὶ ἐπιγων γινομένων , οὐ πρότερον ὁ διδάξωντες τὴν ἁρτίαν ἐπάγγειν , ἕως ἂν αὐτὸς ὁ καταδίκος κατήγορος τῆς ἰδίας ἁμαρτίας γένηται · οὕτω δὲ καὶ οἱ ναῦται ἐναλλάξ . ἄνθρωποι βαρβάρων καὶ ἀνόητοι , τὴν ἐν τοῖς δικαστηρίοις εὐταξίαν ἐμιμούντο · καὶ τοσούτου φόβου , τοσούτου κλυδωνίου , τοσαύτης ταχῆς περιστώσης αὐτοῖς , καὶ τῆς θαλάσσης , οὐδὲ ἀναπνεῖν ἐπιτρεπούσης · οὕτως ἐθορύβει , καὶ κατέσπευδε μεινομένη καὶ καταδῶσα καὶ συνηχὴ τὰ κύματα ἐπεχειροῦσα . Πόθεν οὖν ἡ τοιαύτη πρόνοια γέγονεν , ἀγαπητοί , περὶ τὸν προφήτην ; Ἵνα τῆς τοῦ Θεοῦ οἰκονομίας . Ὁ γὰρ Θεὸς ψυχῶν μέν τὰ ἴδια γίνεσθαι , τὸν προφήτην διὰ τοῦτον παιδεύειν φιλεῖν · πον εἶναι καὶ ἡμερῶν , καὶ μονοψυχὴ βούλει πρὸς αὐτὴν καὶ λέγων · Μίμησαι τοὺς ναύτας , ἀνθρώπους ἀνόητους ·
Lemmas: ὡς ἁμαρτία καί παρακοή . Ζεύς οὗτος καί Ἰαχαρίας εἰς ὄζω μόλυβδος διατυπόω αὐτός · ὁ δέ Δανιήλ ὁ φύσις αὐτός διαγράφω λέγω · ὁ ἀνομία ἐγώ ὑπερρίπτω ὁ κεφαλή ἐγώ , ὡσεί φορτίον βαρύς βαρύνω ἐπί ἐγώ . ὁ δέ Χριστός πρός ὁ μή ἁμαρτία βιόω πολλάκις δίδωμι · δεῦτε πρός ἐγώ πᾶς ὁ κοπιάω καί φορτίζω , κἀγώ ἀναπαύω σύ . αὐτός τοίνυν καί ὁ πλοῖον δέρω καί βαπτίζω μέλω · ὁ δέ Πανᾶς καλέω καί εἴρω . Βαρύς ὁ ὕπνος οὐ εἰμί ἡδονή , ἀλλά λύπη , οὐ ῥᾳθυμία , ἀλλά ἀθυμία . οὖον γάρ εὐγνώμων ὁ οἰκέω ταχέως αἰσθάνομαι ὁ ἁμάρτημα · ὅσπερ κέω 313 πάσχω . μετά γάρ ὁ πρᾶξις ὁ ἁμαρτία , Ἔρως ὁ ἁμαρτία οὗτος ὁ δεινός · καί γάρ τοιοῦτος ὁ ἁμαρτία · μετά ὁ τίθημι , πλήρης τότε εἰμί · οὕτως · ἐγείρω ὁ τίκτω Ψυχή , ἀποναίω ὁ νόμος ὁ ἡμέτερος γέννησις . ἐγώ μέν γάρ ὁμοῦ τίκτω ὁ οὐλή · ἄλλος μέν , ἐκεῖνος δέ ὁμοῦ τίκτω ἕκαστος ὁ οὐλή ὁ τίκτω αὐτός λογισμός . τις δέ πορεύω ; προέρχομαι , φημί , αὐτός καί λέγω · Ἀνδράσα , καί ἐκκαλέω κύριος εἰς θεός σύ . ἐγώ λοιπός ἀπό ὁ πίστις , ὅτι οὐ εἰμί συνήθης ὁ Χείμων , ἀλλά ἐθέλω εἄν ὁ πήρα , καί μείζων ὁ ἀνθρώπινος τέχνη ὁ κλυδωνίζω , καί διά ὁ ὁ κυβερνήτης χείρ ὄφελος οὐδείς · ἐκείγὰρ δήω μείζων κυβερνήτης · ὁ γιγνώσκω , ὁ μέν κόσμος διακυβερνάω ἅπας , καί ὁ ἄνωθεν χείρ ἔχω βοήθιος . Ζεύς οὗτος ἐκεῖνος κώπη καί ἱστίον καί σχοινίον καί πᾶς ἀφίημι καί ὁ Εἰρεσίαι ὁ χείρ ἀφεστήξω πρός ὁ οὐρανός ἀνατείνω , καί ὁ θεός παρακαλέω . ὡς δέ οὐδέ οὕτως γίγνομαι τίς πλέω , ἕδωλον κληρόω , φημί · καί παραδίδωμι λοιπός ὁ κλήρος ὁ ψῆφος ὁ ὑπεύθυνος . ὁ δέ οὐδέ οὕτως αὐτός λαμβάνω κατεπεντισαω , ἀλλά θυμός τοιοῦτος καί Παραγής ἔκκειμαι δ , ὥσπερ Τύχη πολύς ἀπολαύω , οὗτος δικαστήριον ἐν ὁ πλοῖον καθίστημι , καί λόγος μεἐδωκαν αὐτός , καί ἀπολογία ἀξιόω , καί πᾶς μετά ἀχριδείας ἐξετάζω , ὥσπερ μέλλω τις παράγω εὐθύνω , ὅς εἄν ψηφίζω . ἀκούω γοῦν αὐτός , ὥσπερ ἐν δικαστήριον πᾶς ἐξετάζω . Τῖς σύ ὁ ἐργασία εἰμί ; καί πόθεν ἔρχομαι ; καί ποῦ πορεύω ; καί ἐκ Ποίας χώρα , καί ἐκ ποῖος λαός εἰμί σῦς ; καίτοι κατηγέομαι μέν ὁ θάλασσα Κατακλυσά , ἔλεγχος δέ ὁ κλῆρος , καί καταμαρτυρέω · ἀλλά ὅμως οὔτε ὁ θάλασσα καταδώσεως , οὔτε ὁ κλῆρος καταμαρτυρέω ὁ ἄρτιος ἐπάγω οὐδέπω , ἀλλά ὥσπερ ἐν δικαστήριον , καί κατήγορος πάρειμι , καί μάρτυς ἐξίστημι , καί πιγή γίγνομαι , οὖον πρότερος ὁ διδάσκω ὁ ἄρτιος ἐπάγω , ἠώς εἄν αὐτός ὁ καταδικός κατήγορος ὁ ἴδιος ἁμαρτία γίγνομαι · οὗτος δέ καί ὁ ναύτης ἐναλλάξ . ἄνθρωπος βάρβαρος καί ἀνόητος , ὁ ἐν ὁ δικαστήριον εὐταξία μιμέομαι · καί τοσοῦτος φόβος , τοσοῦτος κλυδώνιον , τοσοῦτος Τάχης περιίστημι αὐτός , καί ὁ θάλασσα , οὐδέ ἀναπνέω ἐπιτρέπω · οὕτως θορυβέω , καί κατασπεύδω μένω καί καταδίδω καί συνάγω ὁ κῦμα ἐπιχειρέω . πόθεν οὖν ὁ τοιοῦτος πρόνοια γίγνομαι , ἀγαπητός , περί ὁ προφήτης ; ἵνα ὁ ὁ Θεός οἰκονομία . ὁ γάρ θεός Ψυχή μέν ὁ ἴδιος γίγνομαι , ὁ προφήτης διά οὗτος παιδεύω φιλέω · πως εἰμί καί ἡμέρα , καί μονοψυχὴ βούλομαι πρός αὐτός καί λέγω · μιμέομαι ὁ ναύτης , ἄνθρωπος ανόητος ·