joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0328.1
καὶ διετήρησεν . Ἄξιὰ τοίνυν ἐπαίνου παντὸς Ῥαββ , ἡ εἰκὼν τῆς Ἐκκλησίας . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ γενναῖος Παῦλος , καταμαθὼν αὐτῆς τὸ ἀξίωμα τῆς πίστεως , καὶ οὐχ ἀδόκιμον ἠγησάμενος διὰ τὴν προτέραν κατάστασιν , οὕτω δόκιμον διὰ τὴν ἕνδεον μεταβολήν , συναριθμεῖ αὐτὴν τοῖς ἁγίοις πᾶσι , καὶ εἰρήκας · Πιστεῖ Ἄβελ θυσίαν προσήνεγκεν πλείονα Ἀβραὰμ τῷ καλῷ τῷ ἐποίησε · πιστει Νῶε κιβωτὸν εἰργάσατο · πίστει Μωϋσεὺς τὰ καὶ τὰ ἐποίησε καὶ κατώρθωσε · καὶ πολλῶν ἐφεξῆς μνησθεὶς ἀγίων , τὸ τελευταῖον ἐπήγαγε · Πιστεὶ Ῥαββ ἡ πόρνη οὐ συναναλώλετο τοῖς ἀπειθήσασιν , δεξαμένη τοὺς κατασκόπους , καὶ ἐτέρα ἐδὼν ἐκβολούσα . Καὶ ὅρα πῶς μετὰ πολλῆς σοφίας ἐκράτησε τὴν ἑαυτῆς εὐγνώμοσύνην . Ὅτε γὰρ ἀπεστάλησαν παρὰ τοῦ βασιλέως ζητούντες τοὺς κατασκόπους , λέγουσιν αὐτῇ · Εἰ εἰσῆλθον πρὸς σὲ ἄνδρες ; Ἡ δὲ πρὸς αὐτούς · Ναί , φησίν , εἰσἦλθον . Πρῶτον οἰχοῦντο τὴν ἀλήθειαν , καὶ οὕτως ἐπἄγει τὸ ψεῦδος . Οὐδέποτε γὰρ καθ’ αὐτὸ τὸ ψεῦδος πιστεύεται , ἐὰν μὴ προλαβὼν ἐνδείξηται τὴν ἀλήθειαν · διὰ τοῦτο οὐ πιθανόν · ψευδόμενοι πρῶτον λέγουσι τἀλήθῃ καὶ πᾶσιν ὡμολογημένα , καὶ τότε ἐπάγουσι τὰ ψευδῆ καὶ ἀμφιβαλλόμενα . Εἰσῆλθον πρὸς σὲ κατάσκοποι ; Λέγει , Ναί · εἰ γὰρ εἶπεν ἐξ ἀρχῆς , Οὔ , προσελάλειτο εἰς ἐρευνὰν τοὺς ἐπειληφότας · [ 355 ] ἀλλὰ , Καὶ εἰσῆλθον , φησίν , καὶ ἐξῆλθον · τὸς τῇ ὀδῷ , καταδιώξατε , καὶ καταλήψεσθε αὐτούς . Ὦ καλοῦ ψεύδους · ὡ καλοῦ δόλου οὐ προδιδόντος τὰ θεία , ἀλλὰ φυλάττοντος τὴν εὐσέβειαν . Εἰ τοίνυν τὴν Ῥαββ ἐκεῖνην ἡ μετάνοια σωτηρίας τοσαύτης ἡξίωσε , καὶ διὰ στόματος ἁγίων κηρύττεται , Ἡγοῦ μέν σου Ναυὶ βούτων ἐν τῇ ἐρήμῳ · Ζήτω Ῥαββ ἡ πόρνη , Παύλῳ δὲ λέγοντος , Πιστει Ῥαββ ἡ πόρνη οὐ συναναλώλετο τοῖς ἀπειθήσασιν , πῶς μᾶλλον ἡμεῖς , ἐὰν προσάγωμεν τὴν μετάνοιαν , & ξομέθα τὴν σωτηρίαν ; Μετάνοιὰς γὰν ὁ παρὼν καιρός · πολλὴς γὰρ ὁ φόβος τῶν ἐπικειμένων ἡμῖν ἁμαρτημάτων , ἂν μὴ προλάβωμεν τὴν τιμωρίαν ἡ μετάνοια . Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει · σβέσωμεν τὴν πυρακλὰν τῶν ἁμαρτημάτων , οὐχ ὕδασι πολλοῖς , ἀλλὰ μικροῖς δάκρυσι . Πολὺ τὸ πῦρ τῆς ἁμαρτίας , καὶ ὀλίγῳ δακρύῳ σβέννυται · τὸ γὰρ δάκρυον σβέννυσι πυρακλὰν ἁμαρτημάτων , καὶ ἀπολύει δυσωδίαν ἁμαρτίας . Μαρτυρεῖ Δαυὶδ ὁ μακάριος λέγων , καὶ δεῖκνύων τὴν δύναμιν τῶν δακρύων ὅσον ἰσχύει · Λούσω γάρ , φησίν , καθ’ ἑκάστην νύκτα τὴν κλίνην μου , ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνὴν μου βρέξω . Καὶ μὴν εἰ τὴν ἀφονίαν ἐβούλετο δεῖξαι τῶν δακρύων , ἱκετεῖ τὸ εἰπεῖν · Ἐν δάκρυσί μου τὴν στρωμνὴν μου βρέξω . Διὰ τί οὖν προέταξε τοῦ , Λούσω ; Ἵνα δεῖξῃ ὅτι λουτρόν ἐστι καὶ καθάρσιον ἁμαρτημάτων τὰ δάκρυα . 5° . Πάντων τῶν κακῶν αἰτία τὰ ἁμαρτήματα . Διὰ τὰ ἁμαρτήματα λύπαι , διὰ τὰ ἁμαρτήματα ταραχαί , διὰ τὰ ἁμαρτήματα πόλεμοι , διὰ τὰ ἁμαρτήματα νόσοι , καὶ πάντα ὅσα ἡμῖν προσιππτεῖ δυσίατα πάθη . Ὡσπερ οὖν εἰ ἀριστοὺ τῶν ἰατρῶν οὐ τὰ φαινόμενα πάθη ἐξετάζουσιν , ἀλλὰ τὴν αἰτίαν τῶν φαινομένων ἐπισκήπτουσιν · οὕτω καὶ ὁ Σωτὴρ βουλόμενος δεῖξαι πάντων τῶν κακῶν τῶν ἐν ἀνθρώποις αἰτίαν τὴν ἁμαρτίαν , φησὶ τῷ παραλελυμένῳ τὸ σῶμα · Ἐπειδὴ εἶδεν αὐτὸν ὁ ἰατρὸς τὸν ψυχῶν πρότερον τὴν ψυχὴν παραλυθέντα , καὶ τότε τὸ σῶμα , λέγει πρὸς αὐτόν · Ἴδε , ὧνθης τέγνοιας , μηκέτι ἁμαρτανε , ἵνα μὴ χειρόν τι σοι γένηται . Οὐκοῦν καὶ τὸς πρὸλαβούσης ἀρθωσίας αἰτίων ἡ ἁμαρτία · τοῦτο καὶ τῆς αἰτίων · τοῦτο καὶ λύπης , τοῦτο καὶ συμφορᾶς
Lemmas: καί διατηρέω . Ἄξιος τοίνυν ἔπαινος πᾶς Ῥαββί , ὁ εἰκών ὁ ἐκκλησία . Ζεύς οὗτος καί ὁ γενναῖος Παῦλος , καταμανθάνω αὐτός ὁ ἀξίωμα ὁ πίστις , καί οὐ ἀδόκιμος ἡγέομαι διά ὁ πρότερος κατάστασις , οὗτος δόκιμος διά ὁ ἐνδέω μεταβολή , συναριθμώ αὐτός ὁ ἅγιος πᾶς , καί εἴρω · πίστις Ἄβελ θυσία προσφέρω πλείων Ἀβραάμ ὁ καλός ὁ ποιέω · πίστις Νῶε κιβωτός ἐργάζομαι · πίστις Μωϋσεὺς ὁ καί ὁ ποιέω καί κατορθόω · καί πολύς ἐφεξῆς μιμνήσκω Ἀγίων , ὁ τελευταῖος ἐπάγω · πίστις Ῥαββί ὁ πόρνη οὖον συναναλίσκω ὁ ἀπειθέω , δέχομαι ὁ κατάσκοπος , καί ἕτερος ἕδος εκβολουω . καί ὁράω πῶς μετά πολύς σοφία κρατέω ὁ ἑαυτοῦ εὐγνωμοσύνη . ὅτε γάρ ἀποστέλλω παρά ὁ βασιλεύς ζητέω ὁ κατάσκοπος , λέγω αὐτός · εἰμί εἰσέρχομαι πρός σύ ἀνήρ ; ὁ δέ πρός αὐτός · Ναίς , φημί , εἰσέρχομαι . Πρῶτος οἴχομαι ὁ ἀλήθεια , καί οὕτως ἐπάγω ὁ ψεῦδος . οὐδέποτε γάρ κατά αὐτός ὁ ψεῦδος πιστεύω , ἐάν μή προλαμβάνω ἐνδείκνυμι ὁ ἀλήθεια · διά οὗτος οὖον πιθανός · ψεύδω πρῶτος λέγω τἀληθῆ καί πᾶς ὁμολογέω , καί τότε ἐπάγω ὁ ψευδής καί ἀμφιβάλλω . εἰσέρχομαι πρός σύ κατάσκοπος ; Λέγος , Ναίς · εἰμί γάρ εἶπον ἐκ ἀρχή , οὖον , προσέρχομαι εἰς ἐρευνάω ὁ ἐπιλαμβάνω · [ 355 ] ἀλλά , καί εἰσέρχομαι , φημί , καί ἐξέρχομαι · τός ὁ οὐδός , καταδιώκω , καί καταλαμβάνω αὐτός . ὦ καλός ψεῦδος · εἰμί καλός δόλος οὖον προδίδωμι ὁ θεῖος , ἀλλά φυλάσσω ὁ εὐσέβεια . εἰμί τοίνυν ὁ Ῥαββί ἐκεῖνος ὁ μετάνοια σωτηρία τοσοῦτος ἀξιόω , καί διά στόμα ἅγιος κηρύσσω , ἡγέομαι μέν σύ Ναῦς βουτός ἐν ὁ ἐρῆμος · Ζήτης Ῥαββί ὁ πόρνη , Παῦλος δέ λέγω , πίστις Ῥαββί ὁ πόρνη οὖον συναναλίσκω ὁ ἀπειθέω , πῶς μᾶλλον ἐγώ , ἐάν προσάγω ὁ μετάνοια , & ξομεθη ὁ σωτηρία ; μετάνοια γαίνω ὁ πάρειμι καιρός · πολύς γάρ ὁ φόβος ὁ ἐπίκειμαι ἐγώ ἁμάρτημα , εἄν μή προλαμβάνω ὁ τιμωρία ὁ μετάνοια . προφθάνω ὁ πρόσωπον αὐτός ἐν ἐξομολόγησις · σβέννυμι ὁ πυρακλὰν ὁ ἁμάρτημα , οὐ ὕδωρ πολύς , ἀλλά μικρός δάκρυ . Πολύς ὁ πῦρ ὁ ἁμαρτία , καί ὀλίγος δάκρυ σβέννυμι · ὁ γάρ δάκρυ σβέννυμι πυρακλὰν ἁμάρτημα , καί ἀπολύω δυσωδία ἁμαρτία . μαρτύρομαι Δαυίδ ὁ μακάριος λέγω , καί δείκνυμι ὁ δύναμις ὁ δάκρυ ὅσος ἰσχύω · λούω γάρ , φημί , κατά ἕκαστος νύξ ὁ κλίνη ἐγώ , ἐν δάκρυον ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω . καί μήv εἰμί ὁ ἀφωνία βούλομαι δείκνυμι ὁ δάκρυ , ἱκνέομαι ὁ εἶπον · ἐν δάκρυον ἐγώ ὁ στρωμνή ἐγώ βρέχω . Ζεύς τίς οὖν προτάσσω ὁ , λούω ; ἵνα δείκνυμι ὅτι λουτρόν εἰμί καί καθάρσιος ἁμάρτημα ὁ δάκρυ . 5° . Πάντων ὁ κακός αἰτία ὁ ἁμάρτημα . Ζεύς ὁ ἁμάρτημα λύπη , διά ὁ ἁμάρτημα ταραχή , διά ὁ ἁμάρτημα πόλεμος , διά ὁ ἁμάρτημα νόσος , καί πᾶς ὅσος ἐγώ προσπίπτω δυσίατος πάθος . ὡς οὖν εἰμί Ἀριστού ὁ ἰατρός οὖον ὁ φαίνω πάθος ἐξετάζω , ἀλλά ὁ αἴτιος ὁ φαίνω ἐπισκήπτω · οὗτος καί ὁ Σωτήρ βούλομαι δείκνυμι πᾶς ὁ κακός ὁ ἐν ἄνθρωπος αἴτιος ὁ ἁμαρτία , φημί ὁ παραλύω ὁ σῶμα · ἐπεί ὁράω αὐτός ὁ ἰατρός ὁ Ψυχή πρότερος ὁ ψυχή παραλύω , καί τότε ὁ σῶμα , λέγω πρός αὐτός · εἶδον , ὅς τεγνοια , μηκέτι ἁμαρτάνω , ἵνα μή χείρων τίς σύ γίγνομαι . οὐκοῦν καί τός προλαμβάνω ἀρθωσίας αἴτιος ὁ ἁμαρτία · οὗτος καί ὁ αἴτιος · οὗτος καί λύπη , οὗτος καί συμφορά