joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0364.3
Ἄλλ' ἐπειδὴ τοῦ σώματος ἐμνήσθην Δεσποτικου , ἀναγκαῖον πρὸς ὑμᾶς μικρὰ περὶ τούτου διαλεχθέντας καταπαύσαι τὸν λόγον . Οἶδα ὅτι πολλοὶ παρ' ἡμῖν διὰ τὴν τῆς ἑορτῆς συνήθειαν τῇ ἱερᾷ ταύτῃ προσδρομοῦσιν τραπέζῃ . Ἔδει μὲν οὖν , ὡς καὶ πολλάκις ἑορτὴν εἰπών , μὴ ἑορτὰς παρατηρεῖν , ἡνίκα ἄν δεῖ κοινωνεῖν , ἀλλὰ τὸ συνειδὸς καθαίρειν , καὶ τότε τῆς ἱερᾶς ἀπτεσθαι θυσίας . Ὁ μὲν γὰρ ἐναγὴς καὶ ἀκάθαρτος οὐδὲ ἐν ἑορτῇ δίκαιος ἄν εἴη μετέχειν τῆς ἁγίας ἐκείνης καὶ φρικώδους σαρκός · ἑ δὲ καθαρὸς καὶ διὰ μετανοίας ἀκριβῶς ἀποσημῆδαμενος τὰ πλημμελήματα , καὶ ἐν ἑορτῇ καὶ ἀεὶ δὲκαιος ἄν εἴη μετέχειν τῶν Θεοῦ μυστηρίων , καὶ ἀπολαύειν ἄν εἴη δέος τῶν τοῦ Θεοῦ δωρεῶν . Ἄλλ' ἐπειδὴ τοῦτο οὐχ οἶδα πῶς παρῶνται τισι , καὶ μυρίων πολλοὶ γέμοντες κακῶν , ὅτε τὴν ἑορτὴν ἰδῶσι παραγενομένην , ὡς ὑπ' αὐτῆς ὀθούμενοι τῆς ἡμέρας , ἀπτονται τῶν ἱερῶν [ 574 ] μυστηρίων , ἄ μὴτε ἰδεῖν οὕτω διακειμένων θέμις · τοὺς μὲν δήλους ἡμῖν αὐτοὺ πάντως ἡμεῖς ἀπεῖργομεν , τοὺς δὲ ἀγνώστους ἡμῖν τῷ Θεῷ καταλείφομεν , τῷ τὸ ἀπόρρητον τῆς ἑκάστου διανοίας εἰδóτι · τὸ γοῦν φανερὸς ἀμαρτανόμενον παρὰ πάντων πειρασόμεθα διορθῶσαι τήμερον . Τί οὖν ἐστι τοῦτο τὸ ἁμάρτημα ; Τὸ μὴ μετὰ φρίκης προσεῖναι , ἀλλὰ λαχίζοντας , τύπτοντας , θυμοῦ γέμοντας , βολντάς , λοιδουροῦντας , τοὺς πλησίον ὀθούντας , παραγῆς ἐμπεπλησμένους . Ταῦτα καὶ πολλάκις εἶπον , καὶ λέγω οὐ παύσομαι . Οὐχ ὁρᾶτε ἐπὶ τῶν Ὀλυμπίων ἀγῶνων , ὅταν ἀγωνοθέτης διὰ τῆς ἀγορᾶς βαδίζῃ , στέφανον ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ἑχων , στολὴν ἀναδεδημένον , ῥάβδον ἐν τῇ χειρὶ κατέχων , ὅση ἡ εὐταξία , τοῦ πᾶντος βουθῶνος ἡσυχίαν εἶναι μετ' εὐχωμίας ; Πῶς οὖν οὐχ ἄτοπον , ἑνθα μὲν ὁ διάβολος ποιεῖται , τοσαύτην εἶναι τὴν ἡσυχίαν , ἑνθα δὲ ὁ Χριστὸς πρὸς ἑαυτὸν καλεῖ , πολὺν εἶναι τὸν θόρυβον ; Ἐν ἀγορᾷ ἡσυχία , καὶ ἐν ἐκκλησίᾳ κραυγή ; ἐν πελάγει γαλήνη , καὶ ἐν λιμένι κύματα ; Τί θορυβῇ , εἴπέ μοι , ἄνθρωπε ; τί δὲ ἐπεῖρη ; πραγμάτων ἀνάγκη σε καλεῖ πάντως ; ὅμως γὰρ οἶδας ὅτι πράγματα ἑχεις κατὰ τὴν ὥραν ἐκείνην ; μένηναι γὰρ ὅμως , ὅτι ἐπὶ τῆς γῆς εἶ ; νομίζεις δὲ μετὰ ἀνθρώπων εἶναι ; Καὶ πῶς οὐχὶ λήνινες ταῦτα διανοίας , τὸ νομίζειν κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον ἐπὶ γῆς ἐσταντα , ἀλλ' οὐ μετ' ἀγγέλων χορεύειν , μεθ' ὧν τὸν μυστικὸν ἐκεῖνο μέλος ἀγέλω χορεύειν , μεθ' ὧν τὴν ἐπινίκιον ἐκείνην ἀνῆνγκες ἀνέπεψας , μεθ' ὧν τὴν ἐπινίκιον ἐκείνην ἀνῆνγκες , ὀθὼν τῷ Θεῷ ; Διὰ τοῦτο καὶ ἀετοὺς ἡμᾶς ὁ Χριστὸς ἐκάλεσεν εἰπών , Ὅπου τὸ πτώμα , ἐκεῖ συναχθῆσονται καὶ οἱ ἀετοὶ , ἵνα οὐρανοβατῶμεν , ἵνα ὑψηλὰ πετώμεθα τοῖς πτεροῖς τοῦ πνεύματος κουφιζόμενοι · ἡμεῖς δὲ κατὰ τοὺς δρεις χαμαὶ συρθέμεθα , καὶ τὴν κραυγὴ γίνεται ; Ὅτι οὐ διαπαντὸς ὑμῖν τὰς θύρας ἀποκλείομεν , ἀλλὰ συγχωροῦμεν πρὸ τῆς ἐσχάτης εὐχαριστίας ἀποπρᾶξαι καὶ ἀναχωρεῖν ὀλίγα · ὁ καὶ αὐτὸ πολλὰς ἄν εἴη καταφρονήσεως . Τί ποιεῖς , ἄνθρωπε ; Τοῦ Χριστοῦ παρόντος , τῶν ἀγγέλων παρεστῶτων , τῆς φρικτῆς ταύτης τραπέζης προκειμένης , τῶν ἀδελφῶν σου μυσταγωγουμένων ἐτι , αὐτὸς καταλειπὼν ἀποπρᾶξ ; Καὶ ἐπὶ δεῖπνον μὲν κληθεὶς , χάν πρότερον χορεσθῆς , οὐ τολμᾷς τῶν ἄλλων ἀνακειμένων ἀναχωρῆσαι πρὸ τῶν φίλων αὐτῶς · ἐνταῦθα δὲ τῶν φρικτῶν τοῦ Χριστοῦ μυστηρίων ἐπιτελουμένων , τῆς ἱερᾶς τελετῆς συνεστηκυίας ἐτι , καταλιπάνεις ἐν μέσῳ πάντα καὶ ἀναχωρεῖς ; Καὶ ποῦ ταῦτα συγγνώμης δέξια ; ποίας δὲ ἀπολογίας ; Βούλεσθε εἰπῶν τινὸς ἔργον ποιοῦσιν οὐ πρὸ τῆς συμπληρώσεως ἀναχωροῦντες , καὶ τὰς εὐχαριστηρίους ψάλεις οὐχ ἐπιφέροντες
Lemmas: ἄλλος ἐπεί ὁ σῶμα μιμνήσκω δεσποτικός , ἀναγκαῖος πρός σύ μικρός περί οὗτος διαλέγω καταπαύω ὁ λόγος . οἶδα ὅτι πολύς παρά ἐγώ διά ὁ ὁ ἑορτή συνήθεια ὁ ἱερός οὗτος προστρέχω τράπεζα . δέω μέν οὖν , ὡς καί πολλάκις ἑορτή εἶπον , μή ἑορτή παρατηρέω , ἡνίκα ἄν δεῖ κοινωνέω , ἀλλά ὁ σύνοιδα καθαίρω , καί τότε ὁ ἱερός ἅπτω θυσία . ὁ μέν γάρ ἐναγής καί ἀκάθαρτος οὐδέ ἐν ἑορτή δίκαιος ἄν εἰμί μετέχω ὁ ἅγιος ἐκεῖνος καί φρικώδης σάρξ · ὅς δέ καθαρός καί διά μετάνοια ἀκριβῶς ἀποσημῆδαμενος ὁ πλημμέλημα , καί ἐν ἑορτή καί ἀεί δὲκαιος ἄν εἰμί μετέχω ὁ Θεός μυστήριον , καί ἀπολαύω ἄν εἰμί δέος ὁ ὁ Θεός δωρεά . ἄλλος ἐπεί οὗτος οὐ οἶδα πῶς παρόω τις , καί μυρίος πολύς γέμω κακός , ὅτε ὁ ἑορτή ὁράω παραγίγνομαι , ὡς ὑπό αὐτός ὀθέω ὁ ἡμέρα , ἅπτω ὁ ἱερός [ 574 ] μυστήριον , ὅς μήτε ὁράω οὗτος διάκειμαι θέμις · ὁ μέν δῆλος ἐγώ αὐτου πάντως ἐγώ ἀπείργω , ὁ δέ ἄγνωστος ἐγώ ὁ Θεός καταλείφω , ὁ ὁ ἀπόρρητος ὁ ἕκαστος διάνοια εἰδóτι · ὁ γοῦν φανερός ἁμαρτάνω παρά πᾶς πειράζω διορθόω σήμερον . τις οὖν εἰμί οὗτος ὁ ἁμάρτημα ; ὁ μή μετά φρίκη πρόσειμι , ἀλλά λακίζω , τύπτω , θυμός γέμω , βολντάς , λοιδουροῦντας , ὁ πλησίος ὀθέω , Παραγής ἐμπίμπλημι . οὗτος καί πολλάκις εἶπον , καί λέγω οὖον παύω . οὐχ ὁράω ἐπί ὁ Ὀλύμπιος ἀγών , ὅταν ἀγωνοθέτης διά ὁ ἀγορά βαδίζω , στέφανος ἐπί ὁ κεφαλή ἔχω , στολή ἀναδέω , ῥάβδος ἐν ὁ χείρ κατέχω , ὅσος ὁ εὐταξία , ὁ πάντως βοῦθος ἡσυχία εἰμί μετά εὐχωμίας ; Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , ἔνθα μέν ὁ διάβολος ποιέω , τοσοῦτος εἰμί ὁ ἡσυχία , ἔνθα δέ ὁ Χριστός πρός ἑαυτοῦ καλέω , πολύς εἰμί ὁ θόρυβος ; ἐν ἀγορά ἡσυχία , καί ἐν ἐκκλησία κραυγή ; ἐν πέλαγος γαλήνη , καί ἐν λιμήν κῦμα ; τις θορυβέω , εἶπον ἐγώ , ἄνθρωπος ; τίς δέ πείρω ; πρᾶγμα ἀνάγκη σύ καλέω πάντως ; ὅμως γάρ οἶδα ὅτι πρᾶγμα ἔχω κατά ὁ ὥρα ἐκεῖνος ; μένω γάρ ὅμως , ὅτι ἐπί ὁ γῆ εἰμί ; νομίζω δέ μετά ἄνθρωπος εἰμί ; καί πῶς οὐ λήνινες οὗτος διάνοια , ὁ νομίζω κατά ὁ καιρός ἐκεῖνος ἐπί γῆ ἵστημι , ἀλλά οὖον μετά ἄγγελος χορεύω , μετά ὅς ὁ μυστικός ἐκεῖνος μέλος ἄγελος χορεύω , μετά ὅς ὁ ἐπινίκιος ἐκεῖνος ἀναφέρω ἀναπέσσω , μετά ὅς ὁ ἐπινίκιος ἐκεῖνος ἀναφέρω , Ὄθων ὁ Θεός ; Ζεύς οὗτος καί ἀετός ἐγώ ὁ Χριστός καλέω εἶπον , ὅπου ὁ πτώμα , ἐκεῖ συνάγω καί ὁ ἀετός , ἵνα οὐρανοβατέω , ἵνα ὑψηλός πέτομαι ὁ πτερόν ὁ πνεῦμα κουφίζω · ἐγώ δέ κατά ὁ δρεις χαμαί σύρω , καί ὁ κραυγή γίγνομαι ; ὅτι2 οὖον διαπαντός σύ ὁ θύρα ἀποκλείω , ἀλλά συγχωρέω πρό ὁ ἔσχατος εὐχαριστία ἀποπράσσω καί ἀναχωρέω ὀλίγος · ὁ καί αὐτός πολύς ἄν εἰμί καταφρόνησις . τις ποιέω , ἄνθρωπος ; ὁ Χριστός πάρειμι , ὁ ἄγγελος παρίστημι , ὁ φρικτός οὗτος τράπεζα πρόκειμαι , ὁ ἀδελφός σύ μυσταγωγέω ἔτι , αὐτός καταλείπω ἀποπράσσω ; καί ἐπί δεῖπνον μέν καλέω , χήν πρότερος χορεσθῆς , οὖον τολμάω ὁ ἄλλος ἀνάκειμαι ἀναχωρέω πρό ὁ Φίλων αὔτως · ἐνταῦθα δέ ὁ φρικτός ὁ Χριστός μυστήριον ἐπιτελέω , ὁ ἱερός τελετή συνίστημι ἔτι , καταλείπω ἐν μέσος πᾶς καί ἀναχωρέω ; καί ποῦ οὗτος συγγνώμη δεξιός ; Ποίας δέ ἀπολογία ; βούλομαι εἶπον τις ἔργον ποιέω οὖον πρό ὁ συμπλήρωσις ἀναχωρέω , καί ὁ εὐχαριστήριος ψάλλω οὐ ἐπιφέρω