joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0289.2
καὶ εἶπον ταῖς φρονίμοις · Δότε ἡμῖν ἔλαιον ἐκ τῶν ἀγγείων ὑμῶν . Αἱ δὲ εἶπον · Οὐ δυνάμεθα δοῦναι ὑμῖν , μήποτε οὐκ ἀρκέσῃ ἡμῖν καὶ ὑμῖν · ἀλλὰ ὑπὸ ἀσπλαγχνίαν τοῦτο ποιοῦσαι , οὐδὲ διὰ κακίαν , ἀλλὰ διὰ τὸ στενὸν τοῦ καιροῦ · Ἐμελε γὰρ ὁ νυμφίος ἔρχεσθαι . Εἶχον καὶ αὐταὶ λαμπάδας · ἀλλ' ἐλεῖνον μὲν εἶχον ἔλαιον , αὐτῶν δὲ οὐκ εἶχον . Τὸ γὰρ πῦρ ἐστιν ἡ παρθενία , τὸ δὲ ἔλαιον ἐστιν ἡ ἐλεημοσύνη . Ὡσπερ οὖν τὸ πῦρ , ἐὰν μὴ ἔχῃ ἔλαιον ἐπιστάζον , ἀφανίζεται , οὕτω καὶ ἡ παρθενία , ἐὰν μὴ ἔχῃ ἐλεημοσύνην , σβέννυται . Δότε ἡμῖν ἔλαιον ἐκ τῶν ἀγγείων ὑμῶν . Αἱ δὲ πρὸς αὐτάς · Οὐ δυνάμεθα δοῦναι ὑμῖν . Ἄλλ' οὐ κακίας τὸ ῥῆμα τοῦτο ἀλλὰ φόβου · Μήποτε οὐκ ἀρκέσῃ καὶ ἡμῖν καὶ ὑμῖν · μήποτε ὡς ἔχουσιμεν ὀλίγα εἰσέλθωμεν , ἔλαι ἀπομείνωμεν Ἄλλ' ἀπελθούσαι ἀγοράσατε ἀπὸ τῶν πωλούντων . Τίνες δὲ οἱ ἔμποροι τοῦ ἐλαίου τούτου ; Οἱ πτωχοί , οἱ πρὸς τὴν ἐλεημοσύνην καθεζόμενοι πρὸ τῆς ἐκκλησίας . Καὶ πόσον ; Ὅσον θέλεις · τιμὴν οὐκ ἐπιτίθησι , ἵνα μὴ πενίαν προβάλλῃ . Ὅσον ἔχεις , τοσοῦτο ἀγόρασον ἔχεις ὀβολόν · ἀγόρασον τὸν οὐρανόν · οὐχ ὅτι εὐνὸς ὁ οὐρανός , ἀλλ' ὅτι φιλάνθρωπος ὁ Δεσπότης . Οὐκ ἔχεις ὀβολόν ; ποτηρίον ὅδε ψυχροῦ ὕδατος · Ὅς ἂν ποτήριον ψυχροῦ ὕδατος ἕνα τῶν ἐνδεεικωθῶν τοῦτων ἔπῃς ἐμοῦ , οὐ μὴ ἀπολέσῃ τὸν μισθὸν αὐτοῦ . Ἐμπρά καὶ πραγματεία ὁ οὐρανός , καὶ ἡμεῖς ἀμελοῦμεν . Ἄς ἄρτον , καὶ λαβὲ παραδείσον · ὅδε μικρά , καὶ λαβὲ μιγαλὰ · ὅδε θνητά , καὶ λαβὲ ἀθάνατα · ὅδε φθαρτά , καὶ λαβὲ ἄφθαρτα . Εἰ ἦν πανήγυρις , καὶ ἐδυνάμην ἔγω . καὶ ἀρβονίαν εἰτίων , καὶ τὰ πολλὰ ὀλίγῳ πιπρασκόμενα , οὐκ ἂν τὰς οὐσίας διαπωλήσαντες , καὶ πάντα δεῖπνα θέντες , τὰς πραγματείας ἐκείνας περικρατεῖν ἐδύναι ; Καὶ ὅπου μὲν φθαρτά , τοσαύτην ἐνδείκνυσθε σπουδήν · ὅπου δὲ πραγματεία ἀθάνατος , τοσοῦτο βραδύμενοι καὶ ἀναπεπώκαστε ; Ἄς πέντην , ἕνα κἂν σὺ σιωπῇ , καὶ μυρία στόματα ὑπὲρ σοῦ ἀπολογούνται , τῆς ἐλεημοσύνης ἐνεστῶσης καὶ συνηγορούσης · λύτρον ψυχῆς ἐστιν ἐλεημοσύνη . Διὰ τοῦτο ὡσπερ οἱ λουόμενοι ὕδατος πεπληρωμένοι εἰσὶ πρὸ τῶν θυρῶν τῆς ἐκκλησίας , ἵνα νίψωσι τὰς χεῖρας · οὕτω τῆς ἐκκλησίας ἐξω οἱ πέντητες καθίζουσιν , ἵνα πλύνωσι τὰς χεῖρας τῆς ψυχῆς . Ἐπλύναι τὰς χείρας [ 297 ] τὰς αἰσθήσεις τῷ ὕδατι · πλίνων τὰς χεῖρας τῇ ψυχῆς τῇ ἐλεημοσύνῃ . Μὴ πενίαν προβάλλων · ἡ χεὶρ ἐν τῷ ἐσκάτῳ τῆς πενίας ἐξένευσ τὸν Ἥλιαν , καὶ ἡ πενὶ κάλυμμα οὐκ ἐγένετο , ἀλλὰ μετὰ πολλὰς τῆς χειρὸς ἐντὸν ὑπέδειξεν · διὸ καὶ ἀξίους ἀπέλαβε τοὺς παρ' αὐτῶν , καὶ ἔθεῖσε τὸν στάχυν τῆς ἐλεημοσύνης . Ἄλλ' ὡς ἄχραστὰς φησι , Δὸς μοι τὸν Ἥλιαν . Τί ζητεῖς τὸν Ἥλιαν ; τὸν Δεσπότην σοὶ διδωμι τοῦ Ἡλίου , καὶ οὐ τρέφεις αὐτόν . Τὸν Ἥλιαν εἰ εὕρεις , πῶς ἂν ἐξένεισας αὐτόν ; Χρεστοῦ ἐστι τοῦ Δεσπότου τῶν ὅλων ἀπόφασις · Ὅς ἂν ποιήσῃ ἐνὶ τῶν ἐλαχίστων τούτων , ἐμοὶ ἐποίησεν . Εἰ βασιλεὺς ἕνα τινὰ ἐκάλεσεν ἐπὶ τοῦ δεῖπνου , καὶ
Lemmas: καί εἶπον ὁ φρόνιμος · δίδωμι ἐγώ ἔλαιον ἐκ ὁ ἀγγεῖον σύ . ὁ δέ εἶπον · οὖον δύναμαι δίδωμι σύ , μήποτε οὐ ἀρκέω ἐγώ καί σύ · ἀλλά ὑπό ἀσπλαγχνία οὗτος ποιέω , οὐδέ διά κακία , ἀλλά διά ὁ στενός ὁ καιρός · μέλω γάρ ὁ νυμφίος ἔρχομαι . ἔχω καί αὐτός λαμπάς · ἀλλά ἐλεῖνον μέν ἔχω ἔλαιον , αὐτός δέ οὐ ἔχω . ὁ γάρ πῦρ εἰμί ὁ παρθενίη , ὁ δέ ἔλαιον εἰμί ὁ ἐλεημοσύνη . ὡς οὖν ὁ πῦρ , ἐάν μή ἔχω ἔλαιον ἐπιστάζω , ἀφανίζω , οὗτος καί ὁ παρθενίη , ἐάν μή ἔχω ἐλεημοσύνη , σβέννυμι . δίδωμι ἐγώ ἔλαιον ἐκ ὁ ἀγγεῖον σύ . ὁ δέ πρός αὐτός · οὖον δύναμαι δίδωμι σύ . ἄλλος οὖον κακία ὁ ῥῆμα οὗτος ἀλλά φόβος · μήποτε οὐ ἀρκέω καί ἐγώ καί σύ · μήποτε ὡς ἔχω ὀλίγος εἰσέρχομαι , ἕλη ἀπομένω ἄλλος ἀπέρχομαι ἀγοράζω ἀπό ὁ πωλέω . τίνω δέ ὁ ἔμπορος ὁ ἔλαιον οὗτος ; ὁ πτωχός , ὁ πρός ὁ ἐλεημοσύνη καθέζομαι πρό ὁ ἐκκλησία . καί πόσος ; ὅσος ἐθέλω · τιμή οὐ ἐπιτίθημι , ἵνα μή πενία προβάλλω . ὅσος ἔχω , τοσοῦτος ἀγοράζω ἔχω ὀβολός · ἀγοράζω ὁ οὐρανός · οὐ ὅτι Εῦ̓νος ὁ οὐρανός , ἀλλά ὅτι φιλάνθρωπος ὁ Δεσπότης . οὐ ἔχω ὀβολός ; ποτήριον ὅδε ψυχρός ὕδωρ · ὅς εἄν ποτήριον ψυχρός ὕδωρ εἷς ὁ ἐνδείκνυμι τοῦτις ἔπω ἐγώ , οὖον μή ἀπόλλυμι ὁ μισθός αὐτός . Εμπράς καί πραγματεία ὁ οὐρανός , καί ἐγώ ἀμελέω . ἄς ἄρτος , καί λαμβάνω παράδεισος · ὅδε μικρός , καί λαμβάνω μυγαλέη · ὅδε θνητός , καί λαμβάνω ἀθάνατος · ὅδε φθαρτός , καί λαμβάνω ἄφθαρτος . εἰμί εἰμί πανήγυρις , καί δύναμαι ἐγώ . καί ἀρβονίαν ιτιά , καί ὁ πολύς ὀλίγος πιπράσκω , οὐ εἄν ὁ οὐσία διαπωλέω , καί πᾶς δεῖπνον θέω , ὁ πραγματεία ἐκεῖνος περικρατέω δύο ; καί ὅπου μέν φθαρτός , τοσοῦτος ἐνδείκνυμι σπουδή · ὅπου δέ πραγματεία ἀθάνατος , τοσοῦτος βραδυμενω καί ἀναπίνω ; ἄς πέντη , εἷς κἀν σύ σιωπή , καί μυρίος στόμα ὑπέρ σύ ἀπολογέομαι , ὁ ἐλεημοσύνη ἐνίστημι καί συνηγορέω · λύτρον Ψυχή εἰμί ἐλεημοσύνη . Ζεύς οὗτος ὡς ὁ λούω ὕδωρ πληρόω εἰμί πρό ὁ θύρα ὁ ἐκκλησία , ἵνα νίζω ὁ χείρ · οὗτος ὁ ἐκκλησία ἐξω ὁ πέντητες καθίζω , ἵνα πλύνω ὁ χείρ ὁ Ψυχή . πλύνω ὁ χείρ [ 297 ] ὁ αἴσθησις ὁ ὕδωρ · πλιναω ὁ χείρ ὁ Ψυχή ὁ ἐλεημοσύνη . μή πενία προβάλλω · ὁ χείρ ἐν ὁ σκάτον ὁ πενία ἐκνέω ὁ Ἡλίας , καί ὁ Πένι κάλυμμα οὐ γίγνομαι , ἀλλά μετά πολύς ὁ χείρ ἐντός ὑποδείκνυμι · διό καί ἄξιος ἀπολαμβάνω ὁ παρά αὐτός , καί θέω ὁ στάχυς ὁ ἐλεημοσύνη . ἄλλος ὡς ἄχραστὰς φημί , δός ἐγώ ὁ Ἡλίας . τις ζητέω ὁ Ἡλίας ; ὁ δεσπότης σύ δίδωμι ὁ Ἡλίας , καί οὖον τρέφω αὐτός . ὁ Ἡλίας εἰμί βρίσκω , πῶς εἄν ἐκφέρω αὐτός ; Χρεστοῦ εἰμί ὁ δεσπότης ὁ ὅλος ἀπόφασις · ὅς εἄν ποιέω ἐν ὁ μικρός οὗτος , ἐγώ ποιέω . εἰμί βασιλεύς εἷς τις καλέω ἐπί ὁ δεῖπνον , καί