joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0317.1
προάγματος προφητείαν · Τὸ γὰρ γυναῖκας ἔχειν οὐ ῥῆμα , ἀλλὰ πρᾶγμα · καὶ δοῦλην καὶ ἐλευθέραν ἐδειξά σοι διὰ τῶν ῥημάτων , ὅτι δύο διαθήκων εἰς ἐστι νομοθέτης · μάνθανε καὶ διὰ τῶν τύπων τὸ αὐτὸ τοῦτο . Ἄβραὰμ δύο γυναῖκας ἔσχεν · αὗται δὲ εἰσι δύο διαθῆκαι , καὶ εἰς νομοθέτης · ὡσπερ ἐκεῖ πρόβατον καὶ πρόβατον , τὸ μὲν ἐν ῥήματι , τὸ δὲ ἐν πρᾶγματι , πολλῇ δὲ καὶ τῶν ἔργων καὶ τῶν λόγων ἡ συμφωνία · οὕτω καὶ ἐνταῦθα διαθῆκαι δύο , καὶ ταύτας ὁ μὲν Ἰερεμίας διὰ ῥήματος προείπεν , ὁ δὲ Ἄβραὰμ διὰ τῶν ἔργων ἐτύπωσεν ἐν τῷ δύο γυναῖκας ἔχειν . Ὥσπερ γὰρ εἰς ἄνθρω καὶ δύο γυναῖκες , οὕτως εἰς νομοθέτης καὶ δύο διαθῆκαι . Ἄλλ' ὡπερ εἶπον , καὶ δι' ὧ πάντα ταῦτα κεκίνηται · οὐδὲ γὰρ χρή τῆς ὑποθέσεως ἐκπesein · Ὁ ἐμβέλας γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . Ναί · ἀλλὰ , δι' ὧ ταῦτα πάντα ἐκινήσαμεν , τίνος ἕνεκεν αὐτὸς παλαιὸν ἀναγιγνώσκω νόμον ; λέγει γὰρ αὐτοῖς · Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις , Οὐ μοιχεύσεις . Συνεῖδεν ὅτι δύσκολόν ἐστι τὸ ἐπίταγμα , οὐ παρὰ τὴν oikeian φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ῥαθυμίαν τῶν ἀκουόντων . Πολλὰ γὰρ καὶ φύσει εἴθολα ὄντα δυσκατάρθωτα γίνεται , ὅταν ῥαθυμῶμεν · ὡσπερ σὺν καὶ δύσκολα ὄντα , χοῦρα καὶ βράστα γίνεται σπουδαζόντων ἡμῶν . Οὐ γὰρ ἐν τῇ φύσει τῶν πραγμάτων ἡ δυσκολία , ἀλλ' ἐν τῇ προαιρέσει τῶν μεσιόντων . Καὶ ὅτι τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς δῆλον ἐντεῦθεν · τὸ μέλι φύσιν ἔχει γλυκεῖαν καὶ ἡδίστην , ἀλλὰ τοῖς νοσοῦσι καὶ πικρὸν ἐστι καὶ ἄηδές , ἀλλ' οὐ παρὰ τὴν oikeian φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἀρρώστησιν ἐκείνων · οὕτω καὶ ὁ νόμος ἂν δοκῇ φορτικὴς εἶναι , οὐ παρὰ τὴν oikeian φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἡμετέραν ῥαθυμίαν . Οὐ πολὺς μοι πῶς δεῖξαι εὐχολον ὄντα , ἵνα κατορθωθῇ · τὸ γὰρ δύσκολον αὐτὸν ποιούν τὸ ἕτερον ἦν εἰπεῖν . Νῦν μὲν γὰρ λέγει , Φύγε τὴν ὄψιν τῆς γυναικός , ἀπόστησί τῆς ἀσελγείας · τὸ δὲ γαλεπὸν τὸ ἐναντίον ἦν εἰπεῖν · Καταμάνθανε τὰς γυναῖκας , περιεργάου τὰ κάλλη τὰ ἀλλότρια , καὶ οὕτως τῆς ἐπιθυμίας κράτει . Τοῦτο δὲ δύσκολον ἦν · τὸ δὲ εἰπεῖν αὐτὸν , Φύγε τὴν ὄψιν , ἀπόστηθι τοῦ πυρός , μὴ προσεγγίσης τῇ φλογί , ἵνα μείνης ἄσινής , πολλὴν ἔχει τὴν εὐχολίαν · κατὰ [ 325 ] φύσιν γὰρ ἐστι τὸ ἐπίταγμα . Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις , Οὐ μοιχεύσεις . Τίνος οὖν ἕνεκεν ἡμᾶς ὑπομιμνᾶσκει τοῦ παλαιοῦ νόμου , ἕτερον μέλλων εἰσάγειν ; Ἵνα ἀπὸ τῆς συγκρίσεως μάθῃτε , ὅτι οὐκ ἐστι μάχη τοῦτοῦ χάκεινου · ὅταν γὰρ σύγκρισις ἦ , τότε φανερωτέρα ἡ κρίσις γίνεται . Ἐπειδὴ γὰρ ἔμελλον ἐγκαλεῖν τινες , ὅτι ἀντινομοθετῶν ταῦτα λέγει · Ἴδου , φησίν , ἐκατέρους παραλλήλα τίθεμαι τοὺς νόμους · δοκιμάσον καὶ μάθε τὴν συμφωνίαν · οὐ τοῦτοῦ δὲ μόνον , ἀλλ' ἵνα δεῖξῃ καὶ εὐχολον ὄντα , καὶ εὐχάρις εἰσαγόμενον . Διὰ τοῦτο φησίν , Ἠκούσατε , ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις , Οὐ μοιχεύσεις · τοσούτων χρόνον ἐμελετήσατε τὸν παλαιὸν νόμον . Ὥσπερ διδάσκαλος πρὸς παιδίον λέγων ὀκνηρὸν τοῖς παλὰι βουλομένον ἐνδιατριβεῖν Ἐτι μαθήμασιν , ἐπὶ τὰ ὑψηλότερα ἀναγαγεῖν ἰδίων λέγει , Ἐννόησον πόσον χρόνον τὸ μάθημα τοῦτο μελέτησες · οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς ἀναμιμνήσκων , ὅτι πολὺν χρόνον ἐμελέτησαν , καὶ κατέσχον τὸν παλαιὸν νόμον , καὶ καιρὸς λοιπὸν πρὸς τὸν ὑψηλότερον ἀνελεῖν , εἰς
Lemmas: προαγμα προφητεία · ὁ γάρ γυνή ἔχω οὖον ῥῆμα , ἀλλά πρᾶγμα · καί δοῦλος καί ἐλεύθερος δείκνυμι σύ διά ὁ ῥῆμα , ὅτι δύο διαθήκη εἰς εἰμί νομοθέτης · μανθάνω καί διά ὁ τύπος ὁ αὐτός οὗτος . Ἀβραάμ δύο γυνή ἔχω · οὗτος δέ εἰμί δύο διαθήκη , καί εἰς νομοθέτης · ὡς ἐκεῖ πρόβατον καί πρόβατον , ὁ μέν ἐν ῥῆμα , ὁ δέ ἐν πρᾶγμα , πολύς δέ καί ὁ ἔργον καί ὁ λόγος ὁ συμφωνία · οὗτος καί ἐνταῦθα διαθήκη δύο , καί οὗτος ὁ μέν Ἰερεμίας διά ῥῆμα προεῖπον , ὁ δέ Ἀβραάμ διά ὁ ἔργον τυπόω ἐν ὁ δύο γυνή ἔχω . ὥσπερ γάρ εἰς ἄνθρω καί δύο γυνή , οὕτως εἰς νομοθέτης καί δύο διαθήκη . ἄλλος ὅσπερ εἶπον , καί διά ἵημι πᾶς οὗτος κινέω · οὐδέ γάρ χρή ὁ ὑπόθεσις ἐκπesein · ὁ ἐμβάλλω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω αὐτός , ἤδη μοιχεύω αὐτός ἐν ὁ Καρδία αὐτός . Ναίς · ἀλλά , διά ἵημι οὗτος πᾶς κινέω , τίς ἕνεκα αὐτός παλαιός ἀναγιγνώσκω νόμος ; λέγω γάρ αὐτός · ἀκούω ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος , οὖον μοιχεύω . συνοράω ὅτι δύσκολος εἰμί ὁ ἐπίταγμα , οὖον παρά ὁ oikeian φύσις , ἀλλά παρά ὁ ῥᾳθυμία ὁ ἀκούω . Πολύς γάρ καί φύσις ειθολος εἰμί δυσκατάρθωτα γίγνομαι , ὅταν ῥαθυμέω · ὡς σύν καί δύσκολος εἰμί , Χούρα καί βράστης γίγνομαι σπουδάζω ἐγώ . οὖον γάρ ἐν ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα ὁ δυσκολία , ἀλλά ἐν ὁ προαίρεσις ὁ μεσιειμι . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής δῆλος ἐντεῦθεν · ὁ μέλι φύσις ἔχω γλυκύς καί ἡδύς , ἀλλά ὁ νοσέω καί πικρός εἰμί καί ἀηδής , ἀλλά οὖον παρά ὁ oikeian φύσις , ἀλλά παρά ὁ ἄρρωστος ἐκεῖνος · οὗτος καί ὁ νόμος εἄν δοκέω φορτικός εἰμί , οὖον παρά ὁ oikeian φύσις , ἀλλά παρά ὁ ἡμέτερος ῥᾳθυμία . οὖον πολύς ἐγώ πῶς δείκνυμι ευχολος εἰμί , ἵνα κατορθόω · ὁ γάρ δύσκολος αὐτός ποιέω ὁ ἕτερος εἰμί εἶπον . νῦν μέν γάρ λέγω , φεύγω ὁ ὄψις ὁ γυνή , ἀφίστημι ὁ ἀσέλγεια · ὁ δέ γαλεπὸν ὁ ἐναντίος εἰμί εἶπον · καταμανθάνω ὁ γυνή , περιέργω ὁ κάλλος ὁ ἀλλότριος , καί οὕτως ὁ ἐπιθυμία κράτος . οὗτος δέ δύσκολος εἰμί · ὁ δέ εἶπον αὐτός , φεύγω ὁ ὄψις , ἀφίστημι ὁ πῦρ , μή προσέγγιση ὁ φλόξ , ἵνα μένω Ἀσίνη , πολύς ἔχω ὁ εὐκολία · κατά [ 325 ] φύσις γάρ εἰμί ὁ ἐπίταγμα . ἀκούω ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος , οὖον μοιχεύω . τίς οὖν ἕνεκα ἐγώ ὑπομιμνῄσκω ὁ παλαιός νόμος , ἕτερος μέλλω εἰσάγω ; ἵνα ἀπό ὁ σύγκρισις μανθάνω , ὅτι οὐ εἰμί μάχη οὗτος χακεινοος · ὅταν γάρ σύγκρισις εἰμί , τότε φανερός ὁ κρίσις γίγνομαι . ἐπεί γάρ μέλλω ἐγκαλέω τις , ὅτι ἀντινομοθετέω οὗτος λέγω · ὁράω , φημί , ἑκάτερος παράλληλος τίθημι ὁ νόμος · δοκιμάζω καί μανθάνω ὁ συμφωνία · οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά ἵνα δείκνυμι καί ευχολος εἰμί , καί εὔχαρις εἰσάγω . Ζεύς οὗτος φημί , ἀκούω , ὅτι εἴρω ὁ ἀρχαῖος , οὖον μοιχεύω · τοσοῦτος χρόνος μελετάω ὁ παλαιός νόμος . ὥσπερ διδάσκαλος πρός παιδίον λέγω ὀκνηρός ὁ πάλαι βούλομαι ἐνδιατρίβω ἔτι μάθημα , ἐπί ὁ ὑψηλός ἀνάγω ἴδιος λέγω , ἐννοέω πόσος χρόνος ὁ μάθημα οὗτος Μελετώ · οὗτος καί ὁ Χριστός ἀναμιμνήσκω , ὅτι πολύς χρόνος μελετάω , καί κατέχω ὁ παλαιός νόμος , καί καιρός λοιπός πρός ὁ ὑψηλός ἀναιρέω , εἰς