joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0345.2
α' . " Α πάλαι πατριάρχαι μὲν ὀδίνον , προφήται δὲ προλέγον , δίκαιοι δὲ ἰδεῖν ἐπεθύμουν , ταῦτα ἐξέθη , καὶ τέλος ἔλαβε σήμερον · καὶ Θεὸς ἐπὶ γῆς ὤφθη διὰ σαρκός , καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη . Καίρωμεν τοίνυν καὶ ἀγαλλιῶμεθα , ἀγαπητοί . Εἰ γὰρ ὁ Ἰωάννης ἐν τῇ νηδύι τῆς μητρὸς ὢν , τῆς Μαρίας εἰσελθοῦσης πρὸς τὴν Ἐλισάβετ , ἐσκήρτασε · πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς οὐχὶ τὴν Μαρían , ἀλλ' αὐτὸν τὸν Σωτῆρα ἡμῶν σήμερον τεχθῆνα θαυσαμένους , σκιρτῶν καὶ ἀγαλλασθαι χρὴ καὶ θαυμάζειν καὶ ἐκπλήττεσθαι τῆς οἰκονομίας τὸ μέγεθος πᾶσαν ὑπερβαῖνον διάνοιαν . Ἐννόησον γὰρ ἤλιον ἐστιν , ἤλιον ἐκ τῶν οὐρανῶν καταβάντα , ἐπὶ γῆς τρέχοντα ὁρᾶν , καὶ τὰς ἀκτῖνας πᾶσιν ἀφέντα ἐντεῦθεν . Εἰ δὲ ἐπὶ τοῦ αἰσθητοῦ φωστήρος τοῦτο συμβάν πάντας ἐξέπλησεν ἂν τοὺς θεωμένους , σκόπει μοι καὶ λογίζου νῦν , ἤλιον ἐστὶ τὸν τῆς δικαιοσύνης ἤλιον ἐκ τῆς ἡμετέρας σαρκὸς ἀφέντα τὰς ἀκτῖνας ὁρᾶν , καὶ τὰς ψυχὰς ἡμῶν καταυγάζοντα . Πάλαι ταύτην ἐπεθύμουν ἐγὼ τὴν ἡμέραν ἰδεῖν , καὶ οὐχ ἀπλῶς ἰδεῖν , ἀλλὰ μετὰ πλήθους [ 355 ] τοσούτου · καὶ διηνεκῶς ἠχόμην οὕτως ἡμῖν πληρωθῆναι τὸ θέατρον , ὥσπερ ἐστὶ νῦν ὁρᾶν πεπληρωμένον . Τοῦτο τοίνυν ἐξέθη καὶ τέλος ἔλαβε ἄ . Καίτοι γε οὕτω δεκάτῶν ἐστιν ἔτος , ἐξ οὗ δήλη καὶ γνώριμος ἡμῖν αὕτη ἡ ἡμέρα γεγέννηται · ἀλλ' ὡς , ὡς ἄνωθεν καὶ πρὸ πολλῶν ἡμῖν παραδοθείσα ἐστιν , οὕτως ἠθύμεν διὰ τῆς ἡμετέρας σπουδῆς . " Οθεν οὐχ ἂν τις ἀμάρτοι καὶ νέαν αὐτὴν ὁμοῦ καὶ ἀρχαίαν προσεῖπιν · νέαν μὲν διὰ τὸ προσφάτως ἡμῖν γνωρισθῆναι , παλαιὰν δὲ καὶ ἀρχαίαν διὰ τὰς πρεσβυτέρας ταχέως ὁμῆλικα γενέσθαι , καὶ πρὸς τὸ αὐτὸ τῆς ἡλικίας αὐταῖς φθᾶσαι μέτρον . Καθάπερ γὰρ τὰ γενναῖα καὶ εὐγενῆ τῶν φυτῶν ( καὶ γὰρ ἐκεῖνα ὁμοῦ τε εἰς τὴν γῆν κατατίθεται , καὶ πρὸς ὑψος εὐθὺς ἀνατρέχει μέγα , καὶ τῷ καρπῷ βρῖθεται ) , οὕτω καὶ αὕτη παρὰ μὲν τοῖς τῇν Ἐσπεραν οἰκοῦσιν ἄνωθεν γνωριζομένη , πρὸς ἡμᾶς δὲ κομισθεῖσα νῦν , καὶ οὐ πρὸ πολλῶν ἐτῶν , ἀθρόον οὕτως ἀνέδραμε , καὶ τοσούτῳ ἠγχε τὸν καρπὸν , ὅσονπερ ἐστὶ νῦν ὁρᾶν , τῶν περιδίων ἡμῖν πεπληρωμένων , καὶ τῆς ἐκκλησίας ἀπάσης στενοχωρουμένης τῇ πλήθει τῶν συναδραμόντων . Τὴν μὲν οὖν ἀξίαν ἀμοιὴν τῆς εσαύτης σπουδῆς παρὰ τοῦ σήμερον τεχθέντος κατὰ σάρκα προσδοκᾶσθαι Χριστοῦ · ἐκεῖνος ὑμᾶς ἀμείψεται πάντως τῆς προθυμίας ταύτης · ἡ γὰρ περὶ τὴν ἡμέραν φιλία καὶ σπουδή , τῆς περὶ τὸ τεχθὲντα ἀγάπης μεγίστον ἐστι σημεῖον . Εἰ δὲ χρή τινα καὶ παρ' ἡμῶν τῶν συνδυλλόν σὺν εἰπεῖν , καὶ ἡμεῖς τὰ κατὰ δύναμιν εἰποῖομεν · μᾶλλον δέ , ἄπερ ἂν ἡ τοῦ Θεοῦ χάρις δῷ λεχθῆναι διὰ τὴν ὑφέλειαν τὴν τῆς ἡμέρας . Τί οὖν ἐπιθυμεῖτε ἀκούσαι σήμερον ;
Lemmas: ὅς . " Α πάλαι πατριάρχης μέν ὠδίνω , προφήτης δέ προλέγω2 , Δίκαιος δέ ὁράω ἐπιθυμέω , οὗτος ἐκτίθημι , καί τέλος λαμβάνω σήμερον · καί θεός ἐπί γῆ ὁράω διά σάρξ , καί ὁ ἄνθρωπος συναναστρέφω . καιρόω τοίνυν καί ἀγαλλιάω , ἀγαπητός . εἰμί γάρ ὁ Ἰωάννης ἐν ὁ νηδύς ὁ μήτηρ εἰμί , ὁ Μαρία εἰσέρχομαι πρός ὁ Ἐλισάβετ , ἐσκήρτασε · πολύς μᾶλλον ἐγώ οὐ ὁ Μαρían , ἀλλά αὐτός ὁ Σωτήρ ἐγώ σήμερον τίκτω θαυσαμένους , σκιρτάω καί ἀγάλλω χρή καί θαυμάζω καί ἐκπλήσσω ὁ οἰκονομία ὁ μέγεθος πᾶς ὑπερβαίνω διάνοια . ἐννοέω γάρ ἥλιος εἰμί , ἥλιος ἐκ ὁ οὐρανός καταβαίνω , ἐπί γῆ τρέχω ὁράω , καί ὁ ἀκτίς πᾶς ἀφίημι ἐντεῦθεν . εἰμί δέ ἐπί ὁ αἰσθητής φωστήρ οὗτος συμβαίνω πᾶς ἐκπίμπλημι εἄν ὁ θεάομαι , σκοπέω ἐγώ καί λογίζομαι νῦν , ἥλιος εἰμί ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος ἐκ ὁ ἡμέτερος σάρξ ἀφίημι ὁ ἀκτίς ὁράω , καί ὁ ψυχή ἐγώ καταυγάζω . Πάλη οὗτος ἐπιθυμέω ἐγώ ὁ ἡμέρα ὁράω , καί οὐ ἀπλόος ὁράω , ἀλλά μετά πλῆθος [ 355 ] τοσοῦτος · καί διηνεκής ἔχω οὕτως ἐγώ πληρόω ὁ θέατρον , ὥσπερ εἰμί νῦν ὁράω πληρόω . οὗτος τοίνυν ἐκτίθημι καί τέλος λαμβάνω ὅς . καίτοι γε οὗτος δέκατος εἰμί ἔτος , ἐκ ὅς δῆλος καί γνώριμος ἐγώ οὗτος ὁ ἡμέρα γεννάω · ἀλλά ὡς , ὡς ἄνωθεν καί πρό πολύς ἐγώ παραδίδωμι εἰμί , οὕτως ἀθυμέω διά ὁ ἡμέτερος σπουδή . " ὅθεν οὐ εἄν τις ἁμαρτάνω καί νέος αὐτός ὁμοῦ καί ἀρχαῖος προσεῖπον · νέος μέν διά ὁ πρόσφατος ἐγώ γνωρίζω , παλαιός δέ καί ἀρχαῖος διά ὁ πρέσβυς ταχέως ὁμῆλιξ γίγνομαι , καί πρός ὁ αὐτός ὁ ἡλικία αὐτός φθάνω μέτρον . καθά γάρ ὁ γενναῖος καί εὐγενής ὁ φυτός ( καί γάρ ἐκεῖνος ὁμοῦ τε εἰς ὁ γῆ κατατίθημι , καί πρός ὕψος εὐθύς ἀνατρέχω μέγας , καί ὁ καρπός βρίθω ) , οὗτος καί οὗτος παρά μέν ὁ ὁ Ἑσπέρα οἰκέω ἄνωθεν γνωρίζω , πρός ἐγώ δέ κομίζω νῦν , καί οὖον πρό πολύς ἔτος , ἀθρόος οὕτως ἀνατρέχω , καί τοσοῦτος ἄγχω ὁ καρπός , ὅσος εἰμί νῦν ὁράω , ὁ περιδίω ἐγώ πληρόω , καί ὁ ἐκκλησία ἀπασάω στενοχωρέω ὁ πλῆθος ὁ συναδραμόντων . ὁ μέν οὖν ἄξιος ἀμόω ὁ σεαυτοῦ σπουδή παρά ὁ σήμερον τίκτω κατά σάρξ προσδοκάω Χριστός · ἐκεῖνος σύ ἀμείβω πάντως ὁ προθυμία οὗτος · ὁ γάρ περί ὁ ἡμέρα φίλιος καί σπουδή , ὁ περί ὁ τίκτω ἀγάπη μέγας εἰμί σημεῖον . εἰμί δέ χρή τις καί παρά ἐγώ ὁ συνδυλλόν σύν εἶπον , καί ἐγώ ὁ κατά δύναμις εἶπον · μᾶλλον δέ , Ἄπερ εἄν ὁ ὁ Θεός χάρις δίδωμι λέγω διά ὁ ὑφαιρέω ὁ ὁ ἡμέρα . τις οὖν ἐπιθυμέω ἀκούω σήμερον ;