joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0329.2
ζ . Ἀναγκαῖον δὲ καὶ καθ’ ἕτερον τρόπον ἰδεῖν , τίνος ἕνεκεν ὁ Θεὸς εἶπεν , ὅτι Ἐμοὶ δανείζεις ὁ διδούς πτωχῷ . Ἐπειδὴ εἶδεν ἡμῶν τὴν πλεονεξίαν μέπουσαν πλεονασμόν , ὡς ἐφθὲν εἰπών , καὶ μηδαμοῦ τὸν χρήματα ἔχοντα δανείζειν θέλοντα ἄνευ ἀσφαλείας · ἀπαιτεῖ γὰρ ὁ δανείζων ἢ ὑποθήκην , ἢ ἐνέχυρα , ἢ τὴν ἀντιφώνουντα , καὶ διὰ τῶν τριῶν τούτων ἀσφαλειῶν ἐπιστεύεται τὰ ἐκτοῦ χρήματα , ἢ ἐγγύας δεχόμενος , ὡς ἐφθὲν εἰπών , ἢ ὑποθήκην πραγμάτων , ἢ ἐνέχυρα · ἐπειδὴ οὖν εἶδεν ὁ Θεός , ὅτι ἔκτος τούτων οὐδεὶς δανείζει , οὔδ’ εἰς φιλανθρωπίαν βλέπει , ἀλλ’ εἰς μόνον τὸ κέρδος · ὁρᾷ , πάντων δὲ τούτων ἕρμην ὁ πτωχός , οὐχ ὑποθήκην ἔχων · οὐ κέχτηκεν γὰρ οὐδὲν · οὐκ ἐνέχυρα φέρων · γεγύμνωται γὰρ · οὐ δὲ ἀντιφωνοῦντα παρέχων · ἀπιστεῖται γὰρ διὰ τὴν ἀπορίαν · ὡς οὖν εἶδεν αὐτὸν διακινδυνεύοντα τῇ ἀπορίᾳ , καὶ τὸν ἔχοντα χρήματα κινδυνεύοντα διὰ τὴν ἀφροθρίαν , μέσον ἐαυτὸν παρεῖσθεν , ἐχέγγυον μὲν τῷ πένθει , ἐνέχυρον δὲ τῷ δανείζοντι . Ἀπιστεῖς τούτῳ , φησὶ , διὰ τὴν ἀπορίαν , ἐμοὶ πίστευσον διὰ τὴν ἀφροθρίαν . Εἶδε τὸν πτωχὸν , καὶ ἠλέησεν · εἶδε τὸν πτωχὸν , καὶ οὐ παρεῖδεν , ἀλλ’ ἐκτοῦ ἐδώκεν ἐνέχυρον τῷ μηδὲν ἔχοντι , καὶ τῷ ἀτόρῳ παρέστη διὰ πολλὴν ἀγαθότητα , ἐπαληθεύσας τοῦ μακαρίου Δαυὶ τῇ φιλανθρωπίᾳ 538 ταύτῃ , καὶ λέγοντος · Ὅτι παρέστην ἐν δεξιᾷ πένητος . Ὁ ἐλεῶν πτωχὸν δανείζει Θεῷ . Θάρσει , φησίν , ἐμοὶ δανείζεις . Καὶ τί τοσοῦτον κερδαίνει σου δανείζων ; Μάλιστα μὲν οὐν παρανομώτατον παρὰ Θεοῦ λόγον ἀπατεῖν · πᾶν γὰρ συγκαταβὼ σου τὴν ἀπάτην καὶ λύσω τῇ φιλανθρωπίᾳ τὴν ἀποστολᾶν , ἀντεξῆμας μεν πρὸς ταῦτα . Δανείζων τοῖς ἀδικοῖς τὴν κερδαίνει · παρ’ αὐτῶν εἰς πλεονασμὸν ἐπιζητεῖς · οὐχ ἐκαστοῖς , ἐὰν τὴν ἐνομὸν ζητήσῃς · Ἐὰν δὲ πλεονάσῃς τὴν ἀπὸ τῶν , διπλὴν καὶ τριπλὴν χαριῶσιν τὴν ἀδικίαν . Ἐγὼ δὲ σοὶ νικῶ τὴν πλεονεξίαν · ὑπερβαίνω σου τὴν ἐξίαν τῆς ἀληθείας · καλύπτω τῇ ἐμῇ ἀχθονίᾳ τὴν σὴν ἐμπερίαν . Σὺ ἐκατοστὸν ζητεῖς . Ἐγὼ δὲ ἐκατονταπλασίονα διδῶμι σοι . Εἶτα δανείζῃ , Κύριε · καὶ δανείζῃ παρ’ ἡμῶν ἐνταῦθα τὴν εἰς τὸν πτωχὸν ἐλεημοσύνην , ἵνα πᾶς με ταῦτα ἀποδῷς ; Ἀπατεῖ καὶ σύμφωνον , στηρίζει βουλήμασιν τὸ συνάλλαγμα . Δός μοι τῆς ἀντιδόσεως τὴν καιρὸν ὅρισον τῆς ἀπολήψεως τὴν προθεσμίαν . Μάλιστα μὴ οὖν τοῦτο περιττόν · Πιστός γὰρ Κύριος ἐν πᾶσι τοῖς λόγοις αὐτοῦ . Ἐπειδὴ δὲ ἔθος καὶ σκοπὸς τῷ δανειζομένῳ εὐγνώμων , χρόνους μετρεῖν , καὶ ἡμέρας ὁρίζειν , ἄκουε πότε καὶ πῶ σοι τὴν ὀφειλὴν ἀποδώσω · ἐκ τοῦ πτωχοῦ δανεισάμενος . Ὅταν καθίσῃ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ θρόνου δόξης αὐτοῦ , καὶ στήσῃ τὰ μὲν πρόσωπα ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ , τὰ δὲ ἐξω ἐξων , καὶ ἐρεῖ τοῖς ἐκ δεξιῶν · ἐνταῦθα πρῶτον πῶς ὁ χρεῖωστὴς εὐγνώμων περὶ τὸν δανείσαντα , πῶς δανεισάμενος μετὰ πολλῆς χάριτος ἀποδίδωσι · δεῦτε οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρὸς μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Ὑπὲρ τίνων ; Ὅτι ἐπείνασα , καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν · ἐδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με · γυμνὸς ἤμην , καὶ ἐνεδύσατέ με · ἐν φυλακῇ , καὶ ἦλθετε πρὸς με · ἀσθερὴς ἤμην , καὶ ἐπεσκέφασθέ με · ξένος ἤμην , καὶ συνηγάγετέ με . Εἶτα οἱ καλοὶ ἐν καιρῷ διαχωνήσαντες , εἰς τὴν οἰκείαν ἀσθένειαν ἀφορῶντες , καὶ εἰς τὴν ἀξίαν τοῦ δανεισαμένου , λέγουσι · Κύριε , πότε σε εἶδομεν πεντῶντα , καὶ ἐθρέψαμεν ; ἢ διψῶντα , καὶ ἐποτίσαμεν ; εἰς δὲ οἱ ὀφθαλμοὶ πάντων ἐλπίζοντο , καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐν ἀρθονίᾳ ; Ὡ τῆς πολλῆς ἀγαθότητος ! κρύπτει τὴν ἀξίαν διὰ φιλανθρωπίαν . Ἐπειράσατο γὰρ καὶ ἐδωκάτω μοι φαγεῖν · ὡ τῆς πολλῆς ἀγαθότητος . Ὡ τῆς ἀμέτρου χρηστότητος ! ὁ διδούς τροφὴν πᾶσῃ σαρκί , καὶ ἀνοίγων τὰς χεῖρας , καὶ ἐμπιπλῶν πᾶν ζῷον εὐδοκίας , Ἐπειρῶν , φησίν , καὶ ἐδωκάτω μοι φαγεῖν · οὐ τῆς ἀξίας ἐλαττουμένης , ἀλλὰ τῆς φιλανθρωπίας τοῦς πτωχοὺς ἐγγυωμένης . Ἐδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με . Τίς τὰ ταῦτα λέγων ; Ὁ ἄμνιος καὶ ποταμὸς καὶ πηγὰς τῶν ὑδάτων τὴν φύσιν ἔχων · διὰ τῶν Εὐαγγελίων φάσκων , ὅτι Ὁ πιστεύσων εἰς ἐμὲ , καθὼς εἶπεν ἡ Γραφή , ποταμοὶ ἐκ κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος · ὁ εἰπών , Εἰ τις διψᾷ , ἔλχέσθω πρὸς μέ , καὶ πινέτω . Ἀλλὰ , Γυνὴς ἡ ,
Lemmas: ζ . ἀναγκαῖος δέ καί κατά ἕτερος τρόπος ὁράω , τίς ἕνεκα ὁ θεός εἶπον , ὅτι ἐμός δανείζω ὁ δίδωμι πτωχός . ἐπεί ὁράω ἐγώ ὁ πλεονεξία μεπουω πλεονασμός , ὡς ἑφθός εἶπον , καί μηδαμοῦ ὁ χρῆμα ἔχω δανείζω ἐθέλω ἄνευ ἀσφάλεια · ἀπαιτέω γάρ ὁ δανείζω ἢ ὑποθήκη , ἢ ἐνέχυρον , ἢ ὁ ἀντιφωνέω , καί διά ὁ τρεῖς οὗτος ἀσφάλεια πιστεύω ὁ κτάομαι χρῆμα , ἢ ἐγγύη δέχομαι , ὡς ἑφθός εἶπον , ἢ ὑποθήκη πρᾶγμα , ἢ ἐνέχυρον · ἐπεί οὖν ὁράω ὁ Θεός , ὅτι ἕκτος οὗτος οὐδείς δανείζω , οὐδέ εἰς φιλανθρωπία βλέπω , ἀλλά εἰς μόνος ὁ κέρδος · ὁράω , πᾶς δέ οὗτος Ἑρμῆς ὁ πτωχός , οὐ ὑποθήκη ἔχω · οὖον χέω γάρ οὐδείς · οὐ ἐνέχυρον φέρω · γυμνόω γάρ · οὖον δέ ἀντιφωνέω παρέχω · ἀπιστέω γάρ διά ὁ ἀπορία · ὡς οὖν ὁράω αὐτός διακινδυνεύω ὁ ἀπορία , καί ὁ ἔχω χρῆμα κινδυνεύω διά ὁ αφροθρια , μέσος ἑαυτοῦ παρίημι , ἐχέγγυος μέν ὁ πένθος , ἐνέχυρον δέ ὁ δανείζω . ἀπιστέω οὗτος , φημί , διά ὁ ἀπορία , ἐγώ πιστεύω διά ὁ αφροθρια . εἶδον ὁ πτωχός , καί ἐλεέω · ὁράω ὁ πτωχός , καί οὖον παροράω , ἀλλά κτάομαι δίδωμι ἐνέχυρον ὁ μηδείς ἔχω , καί ὁ ἀτορέω παρίστημι διά πολύς ἀγαθότης , ἐπαληθεύω ὁ μακάριος Δαυὶ ὁ φιλανθρωπία 538 οὗτος , καί λέγω · ὅτι2 παρίστημι ἐν δεξιός πένης . ὁ ἐλεέω πτωχός δανείζω Θεός . Θάρσος , φημί , ἐγώ δανείζω . καί τίς τοσοῦτος κερδαίνω σύ δανείζω ; μάλιστα μέν ὀν παράνομος παρά Θεός λόγος ἀπατάω · πᾶς γάρ συγκαταβαίνω σύ ὁ ἀπάτη καί λύω ὁ φιλανθρωπία ὁ ἀποστολή , ἀντεξῆμας μέν πρός οὗτος . δανείζω ὁ ἀδικέω ὁ κερδαίνω · παρά αὐτός εἰς πλεονασμός ἐπιζητέω · οὐ ἕκαστος , ἐάν ὁ νομός ζητέω · ἐάν δέ πλεονάζω ὁ ἀπό ὁ , διπλός καί τριπλός χαρίζω ὁ ἀδικία . ἐγώ δέ σύ νικάω ὁ πλεονεξία · ὑπερβαίνω σύ ὁ ἔξιος ὁ ἀλήθεια · καλύπτω ὁ ἐμέω ἀχθονίᾳ ὁ σός ἐμπερίαν . σύ ἑκατοστός ζητέω . ἐγώ δέ εκατονταπλασιαδων δίδωμι σύ . εἶτα δανείζω , κύριος · καί δανείζω παρά ἐγώ ἐνταῦθα ὁ εἰς ὁ πτωχός ἐλεημοσύνη , ἵνα πᾶς ἐγώ οὗτος ἀποδίδωμι ; ἀφατέω καί σύμφωνος , στηρίζω βούλημα ὁ συνάλλαγμα . δίδωμι ἐγώ ὁ ἀντίδοσις ὁ καιρός ὁρίζω ὁ ἀπόληψις ὁ προθεσμία . μάλιστα μή οὖν οὗτος περισσός · Πιστός γάρ Κύριος ἐν πᾶς ὁ λόγος αὐτός . ἐπεί δέ ἔθος καί σκοπός ὁ δανείζω εὐγνώμων , χρόνος μετρέω , καί ἡμέρα ὁρίζω , ἀκούω πότε καί πῶ σύ ὁ ὀφειλή ἀποδίδωμι · ἐκ ὁ πτωχός δανείζω . ὅταν καθίζω ὁ υἱός ὁ ἄνθρωπος ἐπί θρόνος δόξα αὐτός , καί ἵστημι ὁ μέν πρόσωπον ἐκ δεξιός αὐτός , ὁ δέ ἐξω ἔχω , καί εἴρω ὁ ἐκ δεξιός · ἐνταῦθα πρῶτος πῶς ὁ χρεῖωστὴς εὐγνώμων περί ὁ δανείζω , πῶς δανείζω μετά πολύς χάρις ἀποδίδωμι · δεῦρο ὁ εὐλογέω ὁ πατήρ ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . ὑπέρ τίνω ; ὅτι2 πεινάω , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · διψάω , καί ποτίζω ἐγώ · γυμνός εἰμί , καί ἐνδύω ἐγώ · ἐν φυλακή , καί ἔρχομαι πρός ἐγώ · ἀσθερὴς εἰμί , καί ἐπισκέπτομαι ἐγώ · ξένος εἰμί , καί συνάγω ἐγώ . εἶτα ὁ καλός ἐν καιρός διαχωνήσαντες , εἰς ὁ οἰκεῖος ἀσθένεια ἀφοράω , καί εἰς ὁ ἄξιος ὁ δανείζω , λέγω · κύριος , πότε σύ ὁράω πεντῶντα , καί τρέφω ; ἢ διψάω , καί ποτίζω ; εἰς δέ ὁ ὀφθαλμός πᾶς ἐλπίζω , καί σύ δίδωμι ὁ τροφή αὐτός ἐν ἀρθονίᾳ ; εἰμί ὁ πολύς ἀγαθότης ! κρύπτω ὁ ἄξιος διά φιλανθρωπία . πειράζω γάρ καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · εἰμί ὁ πολύς ἀγαθότης . εἰμί ὁ ἄμετρος χρηστότης ! ὁ δίδωμι τροφή πᾶς σάρξ , καί ἀνοίγω ὁ χείρ , καί ἐμπίμπλημι πᾶς ζῷον εὐδοκία , πειράω , φημί , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · οὖον ὁ ἄξιος ἐλασσόω , ἀλλά ὁ φιλανθρωπία ὁ πτωχός ἐγγυάω . διψάω , καί ποτίζω ἐγώ . Τῖς ὁ οὗτος λέγω ; ὁ ἄμνιος καί ποταμός καί πηγή ὁ ὕδωρ ὁ φύσις ἔχω · διά ὁ Εὐαγγελίων φάσκω , ὅτι ὁ πιστεύω εἰς ἐγώ , καθώς εἶπον ὁ γραφή , ποταμός ἐκ κοιλία αὐτός ῥέω ὕδωρ ζῶ · ὁ εἶπον , εἰμί τις διψάω , λέγω πρός ἐγώ , καί πίνω . ἀλλά , γυνή ὁ ,