joannes-chrysostomus.de-paenitentia-homiliae-1-9 pg049_0353.1
πολλούς τῶν ἀφελεστέρων θορυβοῦσι καὶ ταράττουσιν ἀναγκαίων καὶ πρὸς ἐκείνους , καὶ πρὸς τοὺς ταραττομένους εἰπεῖν , ὥστε μὴ θορυβεῖσθαι ποτε , ὑπὸ ἀφρόνων ἀνθρώπων ἀναπειθόμενους , μήτε ταράττεσθαι ἐκ τοῦ τῶν ἀπίστων γέλωτος . Καὶ γὰρ ταῖς [ 365 ] παιδίαις τὰ μικρὰ πολλάκις γελᾷ , σπουδαιοῖομενῶν ἡμῶν καὶ περὶ τῶν ἀναγκαίων ἀγχολομένων · ἀλλ' οὐ τῆς τῶν γελομένων πραγμάτων εὐτελείας , ἀλλὰ τῆς τῶν γελῶντων ἀνοίας τεκμήριον ὁ γέλως ἐστίν . Ὅπερ οὖν καὶ ἐπὶ τῶν Ἑλλήνων ἐστὶν εἰπεῖν , ὅτι παιδίων ἀνοητότερον σχεδὸν διακείμενοι , τὰ φρίκης ἀξία καὶ πολλοῦ θαύματος γέμοντα διασύρουσι , τὰ δὲ ἀληθῶς καταγέλαστα σεμνύνουσι καὶ περιστελλοῦνται . Ἄλλ' ὅμως καὶ τὰ ἡμέτερα παρ' ἐκείνους γελάμενα ἐπὶ τῆς οἰκείας σεμνότητος μένει , οὐδὲν ἀπὸ τοῦ γέλωτος ἐκείνων εἰς τὴν ἑαυτῶν παραδιδόμενα δόξαν · καὶ τὰ αὐτῶν πανταχόθεν περιστελλόμενα τὴν οἰκείαν ἀρχαιοσύνην ἐνδείκνυνται . Πῶς γὰρ οὐχ ἑστίνας παραπληξίας , αὐτοὺς μὲν εὐλόγους ὑπάρχοντας εἰς λίθους καὶ ξύλα καὶ εὐτελῆ ἄδικνα τοὺς ἑαυτῶν εἰσἄγοντας θεούς , καὶ καθάπερ ἐν δεσμοτηρίῳ τινὶ ἀποκλειδόντας , μηδεὶς αἰσχρὰ ἠγεῖσθαι μήτε ποιεῖν , μήτε λέγειν · ἡμῖν δὲ ἐγκαλεῖν λέγουσιν , ὅτι νῦν ἑαυτῷ κατασκευάσας ὁ Θεὸς ζῶντα ἐν Πνεύματος ἁγίου , δι' αὐτοῦ τὴν οἰκουμένην ὠφέλησε ; Καὶ ποῖον ἐγκλημα τοῦτο ; Εἰ γὰρ αἰσχρόν , ἐν ἀνθρωπίνῳ σώματι Θεὸν οἰκῆσαι , πολλῷ μᾶλλον ἐν λίθῳ καὶ ξύλῳ , καὶ τοσοῦτον , ὅσον λίθος καὶ ξύλον ἀτιμότερον ἀνθρώπου , εἰ μὴ ἄρα καὶ τῶν ἀναίσθητων τούτων ὑλῶν εὐτελέστατον τὸ γένος ἡμῶν αὐτοὺς εἶναι δοκεῖ . Αὐτοὶ γὰρ καὶ εἰς αἰλούρους καὶ κύνας , πολλοὶ δὲ τῶν αἱρετικῶν καὶ εἰς ἐκὶ τούτων ἀτιμότερα τοῦ Θεοῦ κατέγινον τολμῶσι τὴν οὐσίαν . Ἡμεῖς δὲ τούτων μὲν οὐδὲν οὔτε λέγομεν , οὔτε ἀκούσαι ποτε ἂν ἀναχωρήμεθα · ἐκεῖνο δὲ φαμεν , ὅτι καθαρὰν σάρκα καὶ ἁγίαν καὶ ἁμῶμον καὶ ἁμαρτίᾳ ἀπάσης γεγεννημένην ἄδατον ἐκ παρθενικῆς μητρᾶς ἀνέλαβεν ὁ Χριστός , καὶ τὸ οἰκεῖον διωρθώσατο πλάσμα . Κάκείνοι μὲν , καὶ οἱ τὰ αὐτὰ ἀσεβοῦντες αὐτοῖς Μανιχαῖοι , εἰς κύνας καὶ πιθήκους καὶ θηρία παντοδαπὰ τὴν οὐσίαν εἰσάγοντες τοῦ Θεοῦ ( τὴν γὰρ ψυχὴν τούτους ἅπαντι ἐκ τῆς οὐσίας ἐκείνης εἶναι φασιν ) , οὐ φρίττουσιν οὐδὲ καταδύονται , ἡμᾶς δὲ ἀνάξια τοῦ Θεοῦ λέγειν φασιν , ὅτι τούτων μὲν οὐδὲν οὔτε εἰς νοῦν λαβεῖν ἀνέχόμεθα · ὅ δὲ αὐτῷ πρέπον ἦν καὶ προσήκον , λέγομεν , ὅτι τὸ οἰκεῖον ἔργον ἐλθὼν διωρθώσατο τῷ τῆς γεννήσεως ταύτης τρόπῳ . Τί λέςεις , εἰπέ μοι , ὦ ἄνθρωπε ; Τὴν τῶν ἀνδροφόρων ψυχῶν καὶ τὴν τῶν χοίρων τῆς οὐσίας εἶναι λέγων τοῦ Θεοῦ , ἡμῖν τολμᾷς ἐγκαλεῖν , ὅτι τούτων μὲν οὐδὲν ἀνέχόμεθα , οὔτε ὑπομένωμεν ἀκούσαι λεγομένων , ἀλλὰ καὶ τοὺς λέγοντας ἀσεβεῖας κρινομεν μετὰχως ; Ἐκεῖνο δὲ φασιν , ὅτι νῦν ἄγιον ἑαυτῷ κατασκευάσας ὁ Θεός , δι' ἐκείνου τὴν τῶν οὐρανῶν πολιτείαν εἰς τὸν βίον εἰσήγαγε τὸν ἡμέτερον . Καὶ πῶς οὐχ ἂν εἴπης μυρίων θαυμάτων ἄξιον , καὶ ὑπὲρ τῶν ἐγκλημάτων , ὧν ἡμῖν ἐγκαλεῖτε , καὶ ὑπὲρ τῶν ἀσεβημάτων , ὧν ἀσεβοῦντες οὐ παύεσθε ; Εἰ
Lemmas: πολύς ὁ ἀφελής θορυβέω καί ταράσσω ἀναγκαῖος καί πρός ἐκεῖνος , καί πρός ὁ ταράσσω εἶπον , ὥστε μή θορυβέω ποτός , ὑπό ἄφρων ἄνθρωπος ἀναπείθω , μήτε ταράσσω ἐκ ὁ ὁ ἄπιστος γέλως . καί γάρ ὁ [ 365 ] παιδιά ὁ μικρός πολλάκις γελάω , σπουδαιοιομαι ἐγώ καί περί ὁ ἀναγκαῖος ἀγχολομένων · ἀλλά οὖον ὁ ὁ γελάω πρᾶγμα εὐτέλεια , ἀλλά ὁ ὁ γελάω ἄνοια τεκμήριον ὁ γέλως εἰμί . ὅπερ οὖν καί ἐπί ὁ Ἕλλην εἰμί εἶπον , ὅτι παιδίον ἀνόητος σχεδόν διάκειμαι , ὁ φρίκη ἄξιος καί πολύς θαῦμα γέμω διασύρω , ὁ δέ ἀληθής καταγέλαστος σεμνύνω καί περιστέλλω . ἄλλος ὅμως καί ὁ ἡμέτερος παρά ἐκεῖνος γελάω ἐπί ὁ οἰκεῖος σεμνότης μένω , οὐδείς ἀπό ὁ γέλως ἐκεῖνος εἰς ὁ ἑαυτοῦ παραδίδωμι δόξα · καί ὁ αὐτός πανταχόθεν περιστέλλω ὁ οἰκεῖος αρχαιοσυνειμι ἐνδείκνυμι . Πῶς γάρ οὐ εστιναω παραπληξία , αὐτός μέν εὔλογος ὑπάρχω εἰς λίθος καί ξύλον καί εὐτελής αδικναω ὁ ἑαυτοῦ εισάγω θεός , καί καθάπερ ἐν δεσμωτήριον τις ἀποκλείω , μηδείς αἰσχρός ἡγέομαι μήτε ποιέω , μήτε λέγω · ἐγώ δέ ἐγκαλέω λέγω , ὅτι νῦν ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ θεός ζῶ ἐν πνεῦμα ἅγιος , διά αὐτός ὁ οἰκέω ὠφελέω ; καί ποῖος ἔγκλημα οὗτος ; εἰμί γάρ αἰσχρός , ἐν ἀνθρώπινος σῶμα θεός οἰκέω , πολύς μᾶλλον ἐν λίθος καί ξύλον , καί τοσοῦτος , ὅσος λίθος καί ξύλον ἄτιμος ἄνθρωπος , εἰμί μή ἄρα καί ὁ αναίσθητος οὗτος ὕλη εὐτελής ὁ γένος ἐγώ αὐτός εἰμί δοκέω . αὐτός γάρ καί εἰς αἴλουρος καί κύω , πολύς δέ ὁ αἱρετικός καί εἰς ἐπίτεξ οὗτος ἄτιμος ὁ Θεός καταγιγνώσκω τολμάω ὁ οὐσία . ἐγώ δέ οὗτος μέν οὐδείς οὔτε λέγω , οὔτε ἀκούω ποτός εἄν ἀναχωρέω · ἐκεῖνος δέ φημί , ὅτι καθαρός σάρξ καί ἅγιος καί ἄμωμον καί ἁμαρτία ἀπασάω γεννάω ἀείδω ἐκ παρθενική Μητρᾶς ἀναλαμβάνω ὁ Χριστός , καί ὁ οἰκέω διορθόω πλάσμα . ἐκεῖνος μέν , καί ὁ ὁ αὐτός ἀσεβέω αὐτός Μανιχαῖος , εἰς κύω καί πίθηκος καί θηρίον παντοδαπός ὁ οὐσία εἰσάγω ὁ Θεός ( ὁ γάρ ψυχή οὗτος ἅπας ἐκ ὁ οὐσία ἐκεῖνος εἰμί φημί ) , οὖον φρίσσω οὐδέ καταδύω , ἐγώ δέ ἀνάξιος ὁ Θεός λέγω φημί , ὅτι οὗτος μέν οὐδείς οὔτε εἰς νόος λαμβάνω ἀνέχω · ὅς δέ αὐτός πρέπω εἰμί καί προσήκω , λέγω , ὅτι ὁ οἰκέω ἔργον ἔρχομαι διορθόω ὁ ὁ γέννησις οὗτος τρόπος . τις λανθάνω , εἶπον ἐγώ , εἰμί ἄνθρωπος ; ὁ ὁ ἀνδροφόρος Ψυχή καί ὁ ὁ χοῖρος ὁ οὐσία εἰμί λέγω ὁ Θεός , ἐγώ τολμάω ἐγκαλέω , ὅτι οὗτος μέν οὐδείς ἀνέχω , οὔτε ὑπομένω ἀκούω λέγω , ἀλλά καί ὁ λέγω ἀσέβεια κρίνω μετὰχως ; ἐκεῖνος δέ φημί , ὅτι νῦν ἀγάω ἑαυτοῦ κατασκευάζω ὁ Θεός , διά ἐκεῖνος ὁ ὁ οὐρανός πολιτεία εἰς ὁ βίος εἰσάγω ὁ ἡμέτερος . καί πῶς οὐ εἄν εἶπον μυρίος θαῦμα ἄξιος , καί ὑπέρ ὁ ἔγκλημα , ὅς ἐγώ ἐγκαλέω , καί ὑπέρ ὁ ἀσέβημα , ὅς ἀσεβέω οὖον παύω ; εἰμί