joannes-chrysostomus.de-non-iterando-conjugio pg048_0093.1
ves , καὶ συγγενεῖς τοῦ προσαπελθόντος καταφθοῦσιν ἐπὶ τοῖς γενομένοις καὶ στενάζουσιν . Εἰ δὲ καὶ ὀρφανοὶ τύχωσι καταλειφθέντες , νέοι μὲν ὄντες χομίζ , σοφὸν τὸ παρὰ τῶν δυναμένων συνιδεῖν τὴν γινόμενον τῇ μητρὶ τὸ μῖσος ἐξάπτουσι · εἰ δὲ ἐνήλικες τύχουν δντες , πάντων ἐκείνοις μᾶλλον ἀηδίας κατασκευάζουσιν . Ἄπερ οὖν καὶ οἱ νομοθεταὶ συνευεραχότες ἄπαντα , καὶ τοὺς ἐπὶ τούτοις ἀλγούντας παραμυθούμενοι , καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἀπολογούμενοι , οὐ οὐ κατὰ γνώμην οὐδὲ προηγουμένως τοῦτον τὸν γάμον ἐπέταξαν , ἀλλὰ δεδιόχτες , μὴ τι χειρον γένηται κακὸν , πάντα τοῦ δευτέρου γάμου τὰς χαῖρὰς παρητήσαντο , καὶ οὔτε αὐλῆς , οὔτε κρότου , οὔτε ὑμέναιος , οὔτε ὀρχήματα , οὔτε στέφανοι νυμφικοί , οὔτε ἄλλο τῶν τοιούτων τὴν ἐσπέραν κοσμοῦν ἐκείνην , ἀλλὰ πάντων αὐτὴν ἀποκοσμήσαντες , οὕτως ἀσεφάνωτον ἀγούσι τὸν ἄνδρα πρὸς τὴν χήραν γυναῖκα , μονονοχὶ βούλοντες διὰ τούτων ὅτι πάντα συγγνώμης δεῖα πράττουσιν , ἀλλ’ οὐκ ἐπαίνων καὶ κρότων καὶ στεφάνων . γ’ . Πῶς οὖν ὁ Παῦλος ἐκώλυσε χρῆσθαι , φησὶ , καὶ βουλομένας τὰς νέας , οὕτωσι γράφων · Νεωτέρας δὲ χήρας παραῖτοῦ ; Οὐχ ὁ Παῦλος τὰς βουλομένας χρῆσθαι ἐκώλυσε , ἀλλ’ ἐκεῖνα · καὶ τὸν Παῦλον ἠνάγκασεν μὴ βουλόμενον τοῦτον διατάξασθαι τὸν νόμον αὐταῖς · εἰ γὰρ τοῦ Παύλου τὸ θέλημα βούλει μαθεῖν , ἄκουε τί φησιν · Θέλω δὲ πάντας ἀνθρώπους εἶναι ὡς καὶ ἐμαυτόν , ἐν ἀγκρατείᾳ . Ὥστε οὐχ ἂν ἐμαυτὸν ἐαυτῷ , οὐδὲ ἐναντιολογῶ τοσαύτῃ περιέπεσεν ὁ μακάριος ἐκεῖνος , οὐδ’ ἂν ὁ πάντας ἀνθρώπους βουλόμενος [ 353 ] εἶναι ἐν ἐγκρατείᾳ , τὰς βουλομένας χρῆσθαι ἐκώλυσε . Πῶς οὖν φησὶ · Νεωτέρας δὲ χήρας παραῖτοῦ ; Ἄλλ’ εἰπέ , τίνος ἐνεκεν καὶ διὰ τί ; Οὐ γὰρ ἀπλῶς οὕτως ἐφήνεν , ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν προστέθεικεν ἐπίων · Ὅταν γὰρ καταστερηθῶσι τοῦ Χριστοῦ , γαμεῖν θέλουσιν . Ὁρῶς ὅτι οὐ τὰς χρῆσθαι βουλομένας , ἀλλὰ τὰς γαμεῖσαι προαιρουμένας μετὰ τὸ χρῆσθαι καλῶς · ἐκεῖνος χρῆσθαι καὶ εἰς τὸν ἅγιον πνεῦμα κατατάττεσθαι χορὸν καὶ σφόδρα ποιῶν συνετῶς . Εἰ γὰρ μέλλοις , φησὶ , δευτέροισ γάμοις ὁμιλεῖν , μηδ’ ἐπαγγελίῃ χρῆσθαι · τοῦ γὰρ μηδ’ ὅλως ὑποσχέσθαι τὸ μετὰ τὴν ὑπόσχεσιν ἀγνοῦμονήσαι πολλῷ χειρὸν ἐστιν . Ὥστερ οὖν τὰς συνεχεῖς συνουσίας ἐπέτρεψεν , οὐ νομοθετῶν , ἀλλὰ συγγινώσκων αὐτοῖς · Τοῦτο γὰρ λέγω , φησὶ , κατὰ συγγνώμην , οὐ κατ’ ἐπιταγήν , διὰ τὴν ἀκρασίαν ὑμῶν · οὕτως καὶ ἀνταῦθα δι’ ἕτερον μεῖζον κακὸν τὸν δεύτερον γάμον ἐπέταξε , δεῖξαις ὅτι καὶ τοῦτο συγγνώμης ἐστὶ , τῇ τῶν πολλῶν ἀσθενείᾳ συγκαταβαίνούσης . Ἀσθενίαν δὲ οὐ δυνάμεως , ἀλλὰ προαιρέσεως φημί . Καθάπερ γὰρ ἡ παρθένος , μετὰ τὴν τῆς παρθενίας ἐπαγγελίαν διαφθαρεῖσα , μοιχεῖας χειρὸν ἐτύλησεν · οὕτως καὶ ἡ χήρα ἄπαξ ἐπαγγελισαμένη , εἰτα παύσασα τὰς πρὸς τὸν Θεὸν συνθήκας , ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἁμαρτίαν πεσεῖται , καὶ τῆς αὐτῆς ἔσται τιμωρίας ὑπεύθυνος · εἰ δὲ χοῦ τι καὶ θαυμαστὸν εἰπεῖν , τάχα καὶ πολλῷ μεῖζονος · οὐ γὰρ ἐστιν ἴσον , ὅπερ καὶ ἀρχόμενος εἶπον , τὴν τε ἀπειρον , καὶ τὴν πεπειραμένην τοῖς αὐτοῖς πάλιν περιπέσεσθαι πειρασμοῖς .
Lemmas: ves , καί συγγενής ὁ προσαπέρχομαι καταφθάνω ἐπί ὁ γίγνομαι καί στενάζω . εἰμί δέ καί ὀρφανός τυγχάνω καταλείπω , νέος μέν ο χομίζ , σοφός ὁ παρά ὁ δύναμαι συνοράω ὁ γίγνομαι ὁ μήτηρ ὁ μῖσος ἐξάπτω · εἰμί δέ ἐνῆλιξ τυχαίνω δντες , πᾶς ἐκεῖνος μᾶλλον ἀηδία κατασκευάζω . Ἄπερ οὖν καί ὁ νομοθέτης συνευεραχοαιρεω ἅπας , καί ὁ ἐπί οὗτος ἀλγέω παραμυθέομαι , καί ὑπέρ αὐτός ἀπολογέομαι , οὐ οὐ κατά γνώμη οὐδέ προηγουμένως οὗτος ὁ γάμος ἐπιτάσσω , ἀλλά δείκνυμι , μή τίς χείρων γίγνομαι κακός , πᾶς ὁ δεύτερος γάμος ὁ Χαιρᾶς παραιτέομαι , καί οὔτε αὐλή , οὔτε κρότος , οὔτε ὑμέναιος , οὔτε ὄρχημα , οὔτε στέφανος νυμφικός , οὔτε ἄλλος ὁ τοιοῦτος ὁ εἰσπεράω κοσμέω ἐκεῖνος , ἀλλά πᾶς αὐτός ἀποκοσμέω , οὕτως ἀσεφάνωτον ἄγω ὁ ἀνήρ πρός ὁ χήρα γυνή , μονονοχὶ βούλος διά οὗτος ὅτι πᾶς συγγνώμη δεία πράσσω , ἀλλά οὐ ἔπαινος καί κρότων καί στέφανος . γε . Πῶς οὖν ὁ Παῦλος κωλύω χράω , φημί , καί βούλομαι ὁ νέος , οὕτως γράφω · Νέος δέ χῆρος παραιτέομαι ; οὐ ὁ Παῦλος ὁ βούλομαι χράω κωλύω , ἀλλά ἐκεῖνος · καί ὁ Παῦλος ἀναγκάζω μή βούλομαι οὗτος διατάσσω ὁ νόμος αὐτός · εἰμί γάρ ὁ Παῦλος ὁ θέλημα βούλομαι μανθάνω , ἀκούω τίς φημί · θέλω δέ πᾶς ἄνθρωπος ἔρχομαι ὡς καί ἐμαυτοῦ , ἐν ἀγκρατείᾳ . Ὥστος οὐ ἄν ἐμαυτοῦ αὐτός , οὐδέ εναντιολογώ τοσοῦτος περιπίπτω ὁ μακάριος ἐκεῖνος , οὐδέ ἄν ὁ πᾶς ἄνθρωπος βούλομαι [ 353 ] ἔρχομαι ἐν ἐγκράτεια , ὁ βούλομαι χράω κωλύω . Πῶς οὖν φημί · Νέος δέ χῆρος παραιτέομαι ; ἄλλος λέγω , τίς ἕνεκα καί διά τίς ; οὐ γάρ ἀπλόος οὕτως φαίνω , ἀλλά καί ὁ αἰτία προστίθημι ἔπειμι · ὅταν γάρ καταστερέω ὁ Χριστός , γαμέω ἐθέλω . ὁράω ὅτι οὐ ὁ χράω βούλομαι , ἀλλά ὁ γαμέω προαιρέω μετά ὁ χράω καλός · ἐκεῖνος χράω καί εἰς ὁ ἅγιος πνεῦμα κατατάσσω χορός καί σφόδρα ποιέω συνετός . εἰ γάρ μέλλω , φημί , δύο γάμος ὁμιλέω , μηδέ ἐπαγγέλλω χράω · ὁ γάρ μηδέ ὅλος ὑπισχνέομαι ὁ μετά ὁ ὑπόσχεσις αγνουμονεος πολύς χείρων εἰμί . Ὥστερ οὖν ὁ συνεχής συνουσία ἐπιτρέπω , οὐ νομοθετέω , ἀλλά συγγιγνώσκω αὐτός · οὗτος γάρ λέγω , φημί , κατά συγγνώμη , οὐ κατά ἐπιταγή , διά ὁ ἀκρασία σύ · οὕτως καί ἐνταῦθα διά ἕτερος μέγας κακός ὁ δεύτερος γάμος ἐπιτάσσω , δείκνυμι ὅτι καί οὗτος συγγνώμη εἰμί , ὁ ὁ πολύς ἀσθένεια συγκαταβαίνω . Ἀσθενίαν δέ οὐ δύναμις , ἀλλά προαίρεσις φημί . καθά γάρ ὁ παρθένος , μετά ὁ ὁ παρθενία ἐπαγγελία διαφθείρω , μοιχεία χείρων τυλόω · οὗτος καί ὁ χῆρος ἅπαξ ἐπαγγέλλω , εἶτα παύω ὁ πρός ὁ θεός συνθήκη , ὑπό ὁ αὐτός ἁμαρτία πίπτω , καί ὁ αὐτηες͂ς εἰμί τιμωρία ὑπεύθυνος · εἰμί δέ χοῦς τίς καί θαυμαστός λέγω , τάχα καί πολύς μέγας · οὐ γάρ εἰμί ἴσος , ὅς καί ἄρχω λέγω , ὁ τε ἤπειρος , καί ὁ πειράω ὁ αὐτός πάλιν περιπίπτω πειρασμός .