joannes-chrysostomus.de-non-iterando-conjugio pg048_0092.4
Εἰ δὲ λέγοι τις , ὅτι τὸ καλὸν ταυτὸν ἐστι , κἂν τε ἅπαξ γένηται , κἂν τις δὶς , κἂν τε πολλάκις ( ὁμοίως γὰρ ἕστι καλόν , καὶ ὁ πολλάκις αὐτῷ χρωμένων μᾶλλον ἐπαινεῖται · ) ἂν δικαίως · ὥστε εἰ καὶ ὁ γάμος καλόν , ὁ συνεχῶς αὐτῷ κεχρημένος τοῦ σπανιάδος θαυμαστότερος , καὶ μᾶλλον ἀποδεκτός · ἐροῦμεν , ὅτι τοὺς μὲν ἀφελειέστερους τοῦτο σοφίσασθαι δύναι · ἂν , τοῖς δὲ βουλομένοις προσεῖν , εὐφρόνως ἐστὶ τὸ σόφισμα . Γάμος γὰρ οὐ διὰ τὴν μίξιν λέγεται γάμος · ἐπεὶ οὕτω γε καὶ ἢ πορνεία γάμος ἂν ἦν · ἀλλὰ διὰ τὸ στέργειν ἐν τῇ γαμομένῃ τὴν ἀνδρί , καὶ τοῦτο τῆς πόρνης διέστηκεν ἢ ἐλευθέρα καὶ σώφρων γυνή . Εἰ μὲν γὰρ ἐν διαπαντὸς ἀρχοῖτο ἀνδρί , γάμος τὸ πρᾶγμα εἰκότως ἂν λέγοιτο · εἰ δὲ ἀνθ' ἑνὸς πολλοὺς εἰς τὴν οἰκίαν εἰσάγει νυμφίους , πορνείαν μὲν οὐ τολμῶ τὸ πρᾶγμα καλεῖν , τῆς δὲ οὐκ εὐδίας ἐσερον ἀνδρα πλὴν ἑνὸς πολλῷ τῷ μέτρῳ ἀπολείπεσθαι φαίνην ἂν . Ἐκεῖνη μὲν γὰρ ἤκουσε τοῦ Κυρίου λέγοντος , Ἀντὶ τούτου καταλείψεται ἀνθρώπος τὸν πατέρα αὐτοῦ καὶ τὴν μητέρα αὐτοῦ , καὶ προσκολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ , καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν , καὶ ὧσπερ σαρκὸς ἀληθοῦς οἰκείας ἀντείχετο , καὶ οὐκ ἐπελάθετο τῆς ἅπαξ δοθείσης αὐτῇ κεφαλῆς · αὕτη δὲ οὔτε τὸν πρῶτον , οὔτε τὸν δεύτερον ἔσχεν ἐν τάξει τῆς οἰκείας σαρκός · ὁ μὲν γὰρ πρῶτος ἐκβέβληται παρὰ τοῦ δευτέρου , [ 352 ] ὁ δεύτερος δὲ ὑπ' ἐκείνου · οὔτε δὲ τοῦ προτέρου μεμνησθαι δύνατ · ἂν καλῶς τῷ ἑτέρῳ μετ' ἐκείνου προσέχουσα , οὔτε τοῦτο μετὰ τῆς προσήκουσας φιλοστοργίας δέχεται , συγκεκίνησθαι τῆς διανοίας αὐτῆς . Ὥστε ἐκάτερον λοιπὸν συμβαίνει , καὶ τοῦτον κάκεινον ἐκβαλῆσθαι τῆς ἀνδρὶ προσήκουσας καὶ τιμῆς καὶ φιλίας παρὰ γυναῖκός . Ποίαν δὲ ὅλως οἰεταὶ ἔχειν ψυχὴν τὸν δεύτερον νυμφίον εἰς τὸν τοῦ προτέρου θάλαμον εἰσαγόμενον , καὶ εἰς τὴν εὐνὴν ἀναβαῖνοντα τὴν ἐκείνου , καὶ γελοῦσαν καὶ χαριεντιζομένην ἐπὶ τοῦτοὺς ὁρώντα τὴν ἐκείνου γυναῖκα ; Σφῶρα γε · οὐδὲ γὰρ μετὰ πολλῆς αὐτῇ προσελύσεταί τις φιλίας · κἂν γὰρ ἀπάντων ἀνθρώπων ἀπηνέστερος ἦ , οὐκ ἕστι οὕτως ἀγριος , ὡς μηδὲν ἀνθρώπινον παθεῖν , κἂν μυρίοις καὶ ἑαυτὴν καὶ τὸν οἶκον περιβάλλῃ καλλωπισμοῖς ἐκείνη . Τὸ γὰρ καταλαβὸν ἤδη πένθος τὴν οἰκίαν οὐκ ἀφήσει καθαρὰν γενέσθαι τὴν εὐφροσύνην · ἀλλ' ὧσπερ ἐπὶ τῶν τοιούτων ὅταν σφῶρα καταπληγὴν τὸ μέρος τύχῃ , εἴτα τρέμα κονιαδένει · ε · τὸ τῆς μελανίας ἐπιτεταμένον καὶ βαθὺ λυμανδεταὶ τῇ τῆς ἐπιφανείας λευκότητι , καὶ ἕστι ὀξέμα ἀνδές · οὕτω καὶ ἐνταῦθα , κἂν πολλὰ ἐπινοήσῃ τὰ λαμπρά , ἐν μέσοις αὐτοῖς διαφαίνεται τὰ σχυθρωπά , καὶ τις ἐν αὐτοῖς μῖξις ἀτεροῦς . Καὶ γὰρ καὶ οἰκέται , καὶ θεραπαινές , καὶ γεωργοί , καὶ πάροικοι , καὶ γείτο -
Lemmas: εἰμί δέ λέγω τις , ὅτι ὁ καλός τατός εἰμί , κἀν τε ἅπαξ γίγνομαι , κἀν τις δίς , κἀν τε πολλάκις ( ὅμοιος γάρ εἰμί καλός , καί ὁ πολλάκις αὐτός χράω μᾶλλον ἐπαινέω · ) ἄν δίκαιος · ὥστε εἰμί καί ὁ γάμος καλός , ὁ συνεχής αὐτός χράω ὁ σπανιάς θαυμαστός , καί μᾶλλον ἀποδεκτός · λέγω , ὅτι ὁ μέν ἀφελειέστερους οὗτος σοφίζω δύω · ἄν , ὁ δέ βούλομαι πρόσω , εὔφρων εἰμί ὁ σόφισμα . Γάμος γάρ οὐ διά ὁ μίξις λέγω γάμος · ἐπεί οὕτως γε καί ἢ πορνεία γάμος ἄν εἰμί · ἀλλά διά ὁ στέργω ἐν ὁ γαμέω ὁ ἀνήρ , καί οὗτος ὁ πόρνη διΐστημι ἢ ἐλεύθερος καί σώφρων γυνή . εἰμί μέν γάρ ἐν διαπαντός ἄρχω ἀνήρ , γάμος ὁ πρᾶγμα ἔοικα ἄν λέγω · εἰμί δέ ἀντί εἷς πολύς εἰς ὁ οἰκία εἰσάγω νυμφίος , πορνεία μέν οὐ τολμάω ὁ πρᾶγμα καλέω , ὁ δέ οὐ εὐδία εἰσοράω ἀνήρ πλήν εἷς πολύς ὁ μέτρον ἀπολείπω φαίνη ἄν . ἐκεῖνος μέν γάρ ἀκούω ὁ κύριος λέγω , ἀντί οὗτος καταλείπω ἄνθρωπος ὁ πατέρας αὐτός καί ὁ μήτηρ αὐτός , καί προσκολλάω ὁ γυνή αὐτός , καί εἰμί ὁ δύο εἰς σάρκα εἷς , καί ὡς σάρξ ἀληθής οἰκεῖος ἀντέχω , καί οὐ ἐπιλανθάνομαι ὁ ἅπαξ δίδωμι αὐτός κεφαλή · οὗτος δέ οὔτε ὁ πρῶτος , οὔτε ὁ δεύτερος ἔχω ἐν τάξις ὁ οἰκεῖος σάρξ · ὁ μέν γάρ πρῶτος ἐκβάλλω παρά ὁ δεύτερος , [ 352 ] ὁ δεύτερος δέ ὑπό ἐκεῖνος · οὔτε δέ ὁ πρότερος μιμνήσκω δύναμαι · ἄν καλός ὁ ἕτερος μετά ἐκεῖνος προσέχω , οὔτε οὗτος μετά ὁ προσακούω φιλοστοργία δέχομαι , συγκινέω ὁ διάνοια αὐτηες͂ς . Ὥστος ἐκάς λοιπός συμβαίνω , καί οὗτος ἐκεῖνος ἐκβάλλω ὁ ἀνήρ προσακούω καί τιμή καί φίλιος παρά γυνή . Ποίας δέ ὅλος οἴομαι ἔχω ψυχή ὁ δεύτερος νυμφίος εἰς ὁ ὁ πρότερος θάλαμος εἰσάγω , καί εἰς ὁ εὐνή ἀναβαίνω ὁ ἐκεῖνος , καί γελάω καί χαριεντίζομαι ἐπί οὗτος ὁράω ὁ ἐκεῖνος γυνή ; Σφῶρα γε · οὐδέ γάρ μετά πολύς αὐτός προσέρχομαι τις φίλιος · κἀν γάρ ἀπαντάω ἄνθρωπος ἀπηνής ἠμί , οὐ εἰμί οὕτως ἄγριος , ὡς μηδείς ἀνθρώπινος πάσχω , κἀν μυρίος καί ἑαυτοῦ καί ὁ οἶκος περιβάλλω καλλωπισμός ἐκεῖνος . Τέ γάρ καταλαμβάνω ἤδη πένθος ὁ οἰκία οὐ ἀφίημι καθαρός γίγνομαι ὁ εὐφροσύνη · ἀλλά ὡς ἐπί ὁ τοιοῦτος ὅταν σφῶρα καταπλήσσω ὁ μέρος τυγχάνω , εἴτα̅ τρέμη κονιαδένει · ε · ὁ ὁ μελανία ἐπιτείνω καί βαθύς λυμανδεταὶ ὁ ὁ ἐπιφάνεια λευκότης , καί εἰμί ὀξέμα ἀνδές · οὕτως καί ἐνταῦθα , κἀν πολύς ἐπινοέω Τά λαμπρός , ἐν μέσος αὐτός διαφαίνω ὁ σκυθρωπός , καί τις ἐν αὐτός μίξις ἕτερος . καί γάρ καί οἰκέτης , καί θεραπαινές , καί γεωργός , καί πάροικος , καί γίγνομαι -