joannes-chrysostomus.de-non-iterando-conjugio pg048_0092.2
Μὴ τοίνυν ἐγκαλοῦντα ταῖς γαμουμέναις ἢ μεμφόμενον νομίζεσθαι μὲ τις λέγειν ταῦτα , ἃπερ ἐρῶ νῦν . Καὶ γὰρ ἂν εἴη τῆς ἐσχάτης ἀπονοίας τε καὶ μανίας , ἃς οὐκ ἐχόλασεν ὁ μακάριος ἐκεῖνος , ἀλλ' ἐφέρετο , ταύτας ἡμᾶς καταδικάζειν ἀφειδῶς · ἐξ ἐναντίας , καὶ ταῦτα μυρίων ἐμπεπλησμένους κακῶν . Εἰ γὰρ μηδὲ κρῖναι κελευόμεθα , ἵνα μὴ τῷ αὐτῷ μέτρῳ κριθῶμεν , μηδὲ σφοδροὶ τῶν ἑτέρους ἀμαρτανομένων γίνεσθαι δικασταί , ἀλλὰ συγγνομικοὶ καὶ ἡμέροι · ὅταν πράγμά τι κολάσης μηδὲ ἁμάρτημα ὂν , καὶ κατακρίνης ἑτέρους , πάσης ἀποστερεῖς σεαυτὸν συγγνώμης b , διὰ τῶν εἰς τὸν πλησίον σφοδρότερων σαυτῷ γινόμεναι παρασκευαζὼν τὸν κριτήν . Οὐ τοίνυν κατηγορῶν αὐτῶν οὐδὲ κατατιμῶμεν ἐπὶ τοῦτο ἤλθον νῦν · τὸ γὰρ ἐν Κυρίῳ γενέσθαι δυνάμενον , πάσης κατηγορίας ἀπηλλάχται . Μόνον γὰρ , φησίν , ἐν Κυρίῳ . Ὅσπερ οὖν ὅταν ὑπὲρ παρθενίας λέγωμεν , οὐ τὸν γάμον ἀτιμάζομεν · ἐκεῖνον ἐπαίρομεν · οὕτως ὅταν περὶ χηρείας διαλεγώμεθα , οὐ τὸν δεύτερον γάμον ἐν τοῖς ἀπειρημένοις τιθέντες τῷ προτέρῳ στέργειν παρακαλοῦμεν , ἀλλ' ὁμολογοῦμεν μὲν καὶ τοῦτον εἶναι κατὰ νόμον τὸν δεύτερον , πολλῷ δὲ τὸν ἕνα τοῦ δευτέρου βελτίονα . Μὴ δὲ οὖν σὺ τὴν κατὰ σύγκρισιν ὑπεροχὴν τοῦ κατ' αὐτὴν ἐλαττωθέντος πράγματος κακίαν τις εἶναι νομίζετω . Οὐδὲ γὰρ εἰς τὴν τῶν πονηρῶν τὸν πράγμα ὁθόντες τάξιν τὴν σύγκρισιν ταύτην ποιούμεθα · ἀλλ' ἀρέσκεις αὐτῷ τῶν [ 351 ] νενομισμένων εἶναι καὶ ἐν ἐξουσίᾳ , οὕτως αὐτῷ τῷ πολλῷ κρείττονι προτιμῶμέν τε καὶ θαυμάζομεν . Τί δῆπotes ; " Οτι οὐκ ἐστὶν ἴσων ἕνὸς ἀνδρὸς εἶναι γυναῖκα καὶ δευτέρου τὴν αὐτὴν d . Ἡ μὲν γὰρ ἀρχαθεῖσα τῷ προτέρῳ ἔδειξεν ὅτι οὐδ' ἂν τοῦτον εἴλετο τὴν ἀρχήν , εἰ τοῦ πράγματος ἤδει τὴν πείραν καλῶς · ἢ δὲ δευτέρον ἐπιστασασα νυμφίον τῷ τοῦ προτέρου εὐνῇ , τῆς πολλῆς περὶ τὸν κόσμον φιλίας καὶ πρὸς τὰ γήινα πράγματα συμπάθειας τεκμηρίων ἐξήνεγκεν οὐ μικρόν . Κάκεινη μὲν οὔτε ζῶντος τοῦ ἀνδρὸς πρὸς ἕτερόν τινα ἐπτοεῖτο · αὐτὴ δὲ εἰ καὶ μὴ ἥμαρτεν εἰς ἑτέρους ζῶντος ἐκείνου , ἀλλ' ἐκείνου μᾶλλον πολλοὺς ἑτέρους ἐθαύμασεν .
Lemmas: μή τοίνυν ἐγκαλέω ὁ γαμέω ἢ μέμφομαι νομίζω ἐγώ τις λέγω οὗτος , ὅς λέγω νῦν . καί γάρ ἄν εἰμί ὁ ἔσχατος ἀπόνοια τε καί μανία , ὅς οὐ χολάω ὁ μακάριος ἐκεῖνος , ἀλλά φέρω , αὐτός ἐγώ καταδικάζω ἀφειδής · ἐκ ἐναντίος , καί οὗτος μυρίος ἐμπίμπλημι κακός . εἰμί γάρ μηδέ κρίνω κελεύω , ἵνα μή ὁ αὐτός μέτρον κρίνω , μηδέ σφοδρός ὁ ἕτερος ἁμαρτάνω γίγνομαι δικαστής , ἀλλά συγγνομικεω καί ἥμερος · ὅταν πρᾶγμα τίς κολάζω μηδέ ἁμάρτημα εἰμί , καί κατακρίνω ἕτερος , πᾶς ἀποστερέω σεαυτοῦ συγγνώμη b , διά ὁ εἰς ὁ πλησίος σφοδρότερος σεαυτοῦ γίγνομαι παρασκευάζω ὁ κριτής . οὐ τοίνυν κατηγορέω αὐτός οὐδέ κατατέμνω ἐπί οὗτος ἔρχομαι νῦν · ὁ γάρ ἐν κύριος γίγνομαι δύναμαι , πᾶς κατηγορία ἀπαλλάσσω . Μόνος γάρ , φημί , ἐν κύριος . ὅς οὖν ὅταν ὑπέρ παρθενία λέγω , οὐ ὁ γάμος ἀτιμάζω · ἐκεῖνος ἐπαίρω · οὕτως ὅταν περί χηρεία διαλέγω , οὐ ὁ δεύτερος γάμος ἐν ὁ ἀπεῖπον τίθημι ὁ πρότερος στέργω παρακαλέω , ἀλλά ὁμολογέω μέν καί οὗτος ἔρχομαι κατά νόμος ὁ δεύτερος , πολύς δέ ὁ εἷς ὁ δεύτερος ἀγαθός . μή δέ οὖν σύ ὁ κατά σύγκρισις ὑπεροχή ὁ κατά αὐτός ἐλασσόω πρᾶγμα κακία τις ἔρχομαι νομίζω . οὐδέ γάρ εἰς ὁ ὁ πονηρός ὁ πρᾶγμα ὁράω τάξις ὁ σύγκρισις οὗτος ποιέω · ἀλλά ἀρέσκω αὐτός ὁ [ 351 ] νομίζω ἔρχομαι καί ἐν ἐξουσία , οὕτως αὐτός ὁ πολύς ἀγαθός προτιμάω τε καί θαυμάζω . Τι δῆπotes ; " ὅτι οὐ εἰμί ἴσος εἷς ἀνήρ ἔρχομαι γυνή καί δεύτερος ὁ αὐτός d . ὁ μέν γάρ ἄρχω ὁ πρότερος δείκνυμι ὅτι οὐδέ ἄν οὗτος εἴλω ὁ ἀρχή , εἰμί ὁ πρᾶγμα οἶδα ὁ πεῖρα καλός · ἢ δέ δεύτερος ἐφίστημι νυμφίος ὁ ὁ πρότερος εὐνή , ὁ πολύς περί ὁ κόσμος φίλιος καί πρός ὁ γήϊνος πρᾶγμα συμπάθεια τεκμήριον ἐκφέρω οὐ μικρός . ἐκεῖνος μέν οὔτε ζάω ὁ ἀνήρ πρός ἕτερος τις πτοέω · αὐτός δέ εἰμί καί μή ἁμαρτάνω εἰς ἕτερος ζάω ἐκεῖνος , ἀλλά ἐκεῖνος μᾶλλον πολύς ἕτερος θαυμάζω .