joannes-chrysostomus.de-lazaro-homiliae-1-7 pg048_0468.1
ζῳῆς ἐξῆλθε , καὶ τὸ προσωνεῖον ἀπέθετο , ὡ μὴ πάντῶν ἐκεῖ πενέστερος ὤν , καὶ οὕτω πένις , ὡς μὴδὲ σταγόν · ὕδατος εἶναι κύριος , ἀλλ᾽ ὑπὲρ ταύτης προσαιτεῖν , καὶ μὴδ᾽ αὐτῆς ἐπιτυχεῖν τῆς αἰτήσεως . Τί ταύτης τῆς πενίας πενέστερον γένοιτ᾽ ἄν ; Καὶ ἄκουε πῶς · ἐπράσ · γὰρ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ , φησὶ πρὸς τὸν ᾿Αβραάμ · Πάτερ , ἐλέησόν με , καὶ πέμψον [ 732 ] Λάζαρον , ἵνα βάψῃ τὸ ἄκρον τοῦ δακτύλου αὐτοῦ ὕδατος , καὶ ἐπιστῇσῃ τὸ στόματί μου . Ὅραὶ πόσον ἐστὶν ἡ ὀλιγίς ; Πησίτον ὀντα παρέτρεχε , καὶ πόρρω γε ὀντα καλεῖ νῦν · ὃν πολλάκις εἰσιών τε καὶ ἐξιών οὐχ ὅψα , τοῦτον μακρόθεν ὀντα μετ᾽ ἀκριβείας βλέπει . Τίνος δὲ ἔνεκεν αὐτὸν ὁρᾷ ; Πολλάκις ἴσως εἶπεν ὁ πλούσιος οὗτος · τί μοι εὐλαβείας καὶ ἀρετῆς χρεία ; πάντα μοι καθάπερ ἐκ πηγῶν ἐπιρρεῖ , πολλὴς ἀπολαύω τῆς ἀφθονίας , πολλῆς τῆς εὐημερίας , οὐδὲν ὑπομένω τῶν ἀδοκήτων · τίνος ἔνεκα μετερχομαι ἀρετήν ; Οὕτως ὁ πένις ἐν δικαιοσύνῃ καὶ εὐσεβείᾳ ζῶν , μυρία πάσχει δεινά . Ταῦτα δὴ πολλοὶ καὶ νῦν πολλάκιν λέγουσιν . Ἴν᾽ οὖν προβρύζῃ ταῦτα ἀνασταθῇ τὰ κακὰ δόγματα , δείκνυσιν αὐτῷ , ὅτι καὶ τῇ κακίᾳ καλασπς κείται , καὶ τιμὴ καὶ στέφανος τοῖς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας πόνους . Οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον αὐτὸν εἶδεν , ἀλλ᾽ ἵνα , ὅπερ ἐπάθεν ὁ πένις , τοῦτο καὶ ὁ πλούσιος πάθῃ νῦν μετὰ μείζονος τῆς ὑπερβολῆς . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνος χαλεπωτέραν ἐποίητο τὴν βάσανον τὸ ἐν τῷ πυλῶνι τοῦ πλουσίου κεῖσθαι , καὶ ὁρᾶν τὰ ἀλλότρια ἄγαθά , οὕτω δὴ καὶ τοῦτο χαλεπωτέραν ἐποίησε τὴν τιμωρίαν νῦν τὸ ἐν τῇ γένειν κεῖσθαι , καὶ ὁρᾶν τὴν τοῦ Λαζάρου τρυφήν , ἵνα μὴ τῇ φύσει τῶν βασάνων μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ παραδείκῃ τῆς ἐκείνου τιμῆς ἀφορητοτέραν ἔχῃ τὴν κόλασιν . Καὶ καθάπερ τὸν ᾿Αδὰμ ἐκβάλλων α τὸ παράδεισον , κατανενικρῶ τοῦ παραδείσου κατῴκισεν ὁ Θεός , ἵνα ἡ συνεχὴς ὄψις ἀνανεύσῃ τὸ πάθος , ἀκριβεστέραν αὐτῷ παράσχῃ τῆς ἐκπτώσεως τῶν ἀγαθῶν τὴν αἰσθήσιν · οὕτω δὴ καὶ τοῦτον κατέναντι τοῦ Λαζάρου κατῴκισεν , ἵνα ἴδῃ τίνων ἑαυτὸν ἀπεστέρησεν . Ἐπεμψά σοι , φησίν , εἰς τὸν πυλῶνα τὸν πέντηα Λάζαρον , ἵνα σοι γένηται διδάσκαλος ἀρετῆς , καὶ φιλανθρωπίας ὑπόθεσις · παρεῖδες τὸ κέρδος , οὐκ ἠθέλησας εἰς δέον χρησασθαι τῇ τῆς σωτηρίας ἀφορμῇ · χρήσῃ λοιπὸν αὐτῇ εἰς μείζονα κόλασεως καὶ τιμωρίας ὑπόθεσιν . ᾿Απὸ τοῦτῶν μανθάνομεν , ὅτι πάντες οἱ παρ᾽ ἡμῶν ἐπηρεαζόμενοι καὶ ἀδικούμενοι , κατὰ πρόσωπον ἡμῶν στήσονται τότε . Καίτοι οὗτος οὐδὲν ἠδίκητο παρὰ τοῦ πλουσίου · οὐ γὰρ τὰ ἐκείνου ἔλαβε χρήματα ὁ πλούσιος , ἀλλὰ τῶν ἑαυτοῦ οὐ μετεῖχεν . Εἰ δὲ τῶν ἑαυτοῦ μὴ μεταβέβηκε , καθ᾽ ὃν ἂν ἔχει τὸν οὐκ ἐλαβέναι , ὁ καὶ τὰ ἀλλότρια ἀρπάζας , ποίας τεύξεται συγγνώμης , πανταχόθεν αὐτὸν β περιεστώτων τῶν ἠδικημένων ; Οὐ γὰρ μαρτύρων ἔχει χρεία , οὐδὲ κατηγορῶν , οὐδὲ ἀποδείξεων , οὐδὲ τεκμηρίων · ἀλλ᾽ αὐτὰ καθ᾽ ἑαυτὰ τὰ πράγματα , ὁλὰπερ αὐτὰ κατεσκευάσαμεν , πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν φαίνεται τῶν ἡμετέρων .
Lemmas: ζῳός ἐξέρχομαι , καί ὁ προσῴζω ἀποτίθημι , εἰμί μή πάντός ἐκεῖ πένης εἰμί , καί οὗτος Πένις , ὡς μηδέ στάγω · ὕδωρ εἰμί κύριος , ἀλλά ὑπέρ οὗτος προσαιτέω , καί μηδέ αὐτός ἐπιτυγχάνω ὁ αἴτησις . τις οὗτος ὁ πενία πένης γίγνομαι ἄν ; καί ἀκούω πῶς · ἐπαίρω · γάρ ὁ ὀφθαλμός αὐτός , φημί πρός ὁ Αβραάμ · πατήρ , ἐλεέω ἐγώ , καί πέμπω [ 732 ] Λάζαρος , ἵνα βάπτω ὁ ἄκρος ὁ δάκτυλος αὐτός ὕδωρ , καί ἐφίστημι ὁ στόμα ἐγώ . Ὅρα πόσος εἰμί ὁ ὀλιγίς ; πησιος εἰμί παρατρέχω , καί πόρρω γε εἰμί καλέω νῦν · ὅς πολλάκις εἴσειμι τε καί ἔξειμι οὐ ὄψον , οὗτος μακρόθεν εἰμί μετά ἀκρίβεια βλέπω . τίς δέ ἐνέλκω αὐτός ὁράω ; πολλάκις ἴσως εἶπον ὁ πλούσιος οὗτος · τίς ἐγώ εὐλάβεια καί ἀρετή χρεία ; πᾶς ἐγώ καθάπερ ἐκ πηγή ἐπιρρέω , πολύς ἀπολαύω ὁ ἀφθονία , πολύς ὁ εὐημερία , οὐδείς ὑπομένω ὁ ἀδόκητος · τίς ἕνεκα μετέρχομαι ἀρετή ; οὕτως ὁ Πένις ἐν δικαιοσύνη καί εὐσέβεια ζῶ , μυρίος πάσχω δεινός . οὗτος δή πολύς καί νῦν πολλάκις λέγω . ἵνα οὖν προβρυζω οὗτος ἀνίστημι ὁ κακός δόγμα , δείκνυμι αὐτός , ὅτι καί ὁ κακία καλασπς κεῖμαι , καί τιμή καί στέφανος ὁ ὑπέρ ὁ εὐσέβεια πόνος . οὖον διά οὗτος δέ μόνος αὐτός ὁράω , ἀλλά ἵνα , ὅσπερ πάσχω ὁ Πένις , οὗτος καί ὁ πλούσιος πάσχω νῦν μετά μείζων ὁ ὑπερβολή . καθά γάρ ἐκεῖνος χαλεπός ποιέω ὁ βάσανος ὁ ἐν ὁ πύλη ὁ πλούσιος κεῖμαι , καί ὁράω ὁ ἀλλότριος ἀγαθός , οὗτος δή καί οὗτος χαλεπός ποιέω ὁ τιμωρία νῦν ὁ ἐν ὁ γένος κεῖμαι , καί ὁράω ὁ ὁ Λάζαρος τρυφή , ἵνα μή ὁ φύσις ὁ βάσανος μόνος , ἀλλά καί ὁ παραδείκνυμι ὁ ἐκεῖνος τιμή ἄφορος ἔχω ὁ κόλασις . καί καθάπερ ὁ Αδάμ ἐκβάλλω ὅς ὁ παράδεισος , κατανενικρῶ ὁ παράδεισος κατοικίζω ὁ Θεός , ἵνα ὁ συνεχής ὄψις ἀνανεύω ὁ πάθος , ἀκριβής αὐτός παρέχω ὁ ἔκπτωσις ὁ ἀγαθός ὁ αἴσθησις · οὗτος δή καί οὗτος κατεναντίον ὁ Λάζαρος κατοικίζω , ἵνα ὁράω τίνω ἑαυτοῦ ἀποστερέω . πέμπω σύ , φημί , εἰς ὁ πύλη ὁ πέντη Λάζαρος , ἵνα σύ γίγνομαι διδάσκαλος ἀρετή , καί φιλανθρωπία ὑπόθεσις · παρεῖδον ὁ κέρδος , οὐ ἐθέλω εἰς δήω χράω ὁ ὁ σωτηρία ἀφορμή · χράω λοιπός αὐτός εἰς μείζων κόλασις καί τιμωρία ὑπόθεσις . ᾿Απὸ οὗτος μανθάνω , ὅτι πᾶς ὁ παρά ἐγώ ἐπηρεάζω καί ἀδικέω , κατά πρόσωπον ἐγώ ἵστημι τότε . καίτοι οὗτος οὐδείς ἀδικέω παρά ὁ πλούσιος · οὖον γάρ ὁ ἐκεῖνος λαμβάνω χρῆμα ὁ πλούσιος , ἀλλά ὁ ἑαυτοῦ οὖον μετέχω . εἰμί δέ ὁ ἑαυτοῦ μή μεταβαίνω , κατά ὅς εἄν ἔχω ὁ οὐ λαμβάνω , ὁ καί ὁ ἀλλότριος ἀρπάζας , Ποίας τυγχάνω συγγνώμη , πανταχόθεν αὐτός Β περιίστημι ὁ ἀδικέω ; οὖον γάρ μάρτυς ἔχω χρεία , οὐδέ κατηγορέω , οὐδέ ἀπόδειξις , οὐδέ τεκμήριον · ἀλλά αὐτός κατά ἑαυτοῦ ὁ πρᾶγμα , ὅλος αὐτός κατασκευάζω , πρό ὁ ὀφθαλμός φαίνω ὁ ἡμέτερος .