joannes-chrysostomus.de-lazaro-homiliae-1-7 pg048_0484.1
Διὰ τῆς ἀνεξικακίας ωφελοῦμενοι τοῦ Θεοῦ , μεῖζονα ὑποστῶσι τὴν τιμωρίαν διὰ τὴν ἄγαν αὐτῶν καταφρόνησιν . Εἰ δὲ λέγοι τις τῶν εὖ εἰδότων ὅτι οἱ χωλαζόμενοι ἐπηρεάζονται ( ἤθύναντο γὰρ μετανοῆσαι ) , ἐκεῖνο δὲ εἰποιμεν , ὅτι εἰ προφθεῖ μετανόησοντας αὐτοὺς ὁ Θεός , οὐκ ἂν ἐκόλασεν . Εἰ γὰρ οὐς οἶδεν ἀδιωρθώτους μένοντας , δμως ἀφήκε , πολλῷ μᾶλλον οὐς ἤδει κερδανούοντας ἀπὸ τῆς αὐτοῦ μακροθυμίας εἴασεν ἂν ἐν τῇ παροῦσῃ ζωῇ , ὥστε ἀπολαῦσαι τῆς προθεσμίας · εἰς μετάνοιαν . Νυνὶ δὲ προαναπατάζων αὐτούς , χαιρείνους κουφωτέραν τὴν ἐκεῖ δίκην καθιἵστησι , καὶ τούτους σωφρονεστέρους ταῖς ἐκεῖνον τιμωρίαις κατεργάζεται . Καὶ τίνος ἕνεκεν οὐχ ἐπὶ πάντων τοῦτο ποιεῖ τῶν πονηρῶν ; 'Ἵνα τῇ φόβῳ καὶ ταῖς ἑτέρων τιμωρίαις μένοντας σωφρονεστέροὶ γένωνται , καὶ τὴν μακροθυμίαν ἐπαινέσαντες τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν ἐπιεικείαν αἰδεσθέντες , τῆς πονηρίας ἀποστῶσιν . Ἄλλ' οὐδὲν τούτων ποιοῦσι , φησίν . Ἄλλ' οὐχ ὁ Θεὸς αἴτιος λοιπόν , ἀλλ' ἡ ἐκείνων ῥαθυμία μὴ βουληθέντων τοσοῦτος φορμαχίας εἰς τὴν οἰκείαν ἀποχρησάσθαι σωτηρίαν . Καὶ Ἵνα μάθῃς ὅτι διὰ τοῦτο τοῦτο ποιεῖ , πρόσχεχε ἄ . Ἐμεῖς ποτε τὸ αἷμα τῶν Γαλλαίων ὁ Πιλᾶτος μετὰ τὸν θυσίαν , καὶ προσελθόντας τινὲς ἀπηγγείλαν τῷ Χριστῷ αὐτὸ τοῦτο · καὶ λέγει · Τί δοκεῖτε ὅτι ἐκεῖνοι οἱ Γαλλῆται ἁμαρτωλοὶ μόνον ἦσαν ; Οὐχί , λέγω ὑμῖν · ἀλλ' , ἐὰρ μὴ μετανοήσητε , καὶ ὑμεῖς ὁμοίως ἀπολεῖσθε . Πάλιν β ἑτεροὶ δέκα καὶ ὀκτὼ κατεχύθησαν ὑπὸ πύργου τινός · καὶ περὶ ἐκείνων τὰ αὐτὰ εἶπε · τῷ μὲν γὰρ εἰπεῖν , Τί δοκεῖτε ὅτι ἐκεῖνοι ἁμαρτωλοὶ ἦσαν μόνον ; οὐχί , λέγω ὑμῖν · Ἐδεῖξεν ὅτι καὶ οἱ ζῶντες τῶν αὐτῶν ἦσαν ὑπεύθυνοι · τῷ δὲ εἰπεῖν , ὅτι Ἐὰρ μὴ μετανοήσητε , καὶ ὑμεῖς ὁσαύτως ἀπολεῖσθε , ἔδειξεν ὅτι χαιρείνους συνεχώρησε διὰ τοῦτο παθεῖν , Ἵνα οἱ ζῶντες ἐκ τῶν ἑτέρων συμβάντων φοβηθέντες καὶ μετανοήσαντες , βασιλείας κληρονόμοι γένωνται . Τί οὖν . Ἵνα γνῶμαι ἐγὼ βελτίων ἐκείνος κολάζεται ; φησίν · Οὐ διὰ τοῦτο , ἀλλὰ κολάζεται μὲν διὰ τὴν οἰκείαν ἁμαρτίαν · γίνεται δὲ ἐκ περιτροπῆς τοῖς προσχούσι σωτηρίας ὑπόθεσις , τῷ φόβῳ τῶν αὐτῷ συμβάντων σπουδαιοτέρους αὐτοὺς ποιῶν . Οὕτω καὶ δεσπόται ποιοῦσιν · Ἐνα πολλάκις μαστιγώσαντες οἰκέτην , τοὺς λοιποὺς σωφρονεστέροὺς ἐποίησαν τῷ φόβῳ . Ὅταν οὖν ἴδῃς τινὰς ἢ ναυαγίῳ περιπεσόντας , ἢ ὑπὸ οἰκίας καταχωσθέντας , ἢ ὑπὸ ἐμπρησμοῦ παραπολλυμένους , ἢ ὑπὸ ποταμῶν παρασυρέντας , ἢ ἄλλῃ τινὶ τρόπῳ τοιούτῳ βιαίῳ τὴν ζωὴν καταλύσαντας , εἶτα ἑτέρους τὰ αὐτὰ αὐτοὶς ἢ καὶ τὰ χειρόνα ἁμαρτάνοντας , καὶ μηδὲν παθόντας τοιούτων , μὴ θορυβηθῇς λέγων · Τί δήποτε τὰ αὐτὰ ἁμαρτάνοντας , οὐ τὰ αὐτὰ πεπόνθασιν ; ἀλλὰ τοῦτο λογίζου , ὅτι τὸν μὲν εἴασεν ἀναρθεῖν καὶ ἀποπινίγγαι , ἡμερωτέραν αὐτῷ παρασκευάσων γ τὴν ἐκεῖ τιμωρίαν , ἢ καὶ τέλεον αὐτὸν ἀπαλλάττων · τούτων δὲ οὐδὲν ἀφήκε τοιούτων παθεῖν , ὅνα τῇ τοιούτῳ τιμωρίᾳ σωφρονισθεῖς , ἐπιεικεστέρος γένῃται · ἂν δὲ ἐπιμείνῃ τοῖς αὐτοῖς , ἀπαράμυθον ἐαυτῷ παρὰ τοῖς ἐκεῖνοι [ 749 ] ῥαθυμία σωρεύσει τὴν τιμωρίαν · καὶ ὁ Θεὸς οὐχ αἴτιος τῆς ἀφορήτου κολάσεως . Πάλιν ἂν ἴδῃς δικαίους θλιβόμενους , ἢ τὰ προειρημένα ἅπαντα πάσχοντα , μὴ καταπέσῃς · καὶ γὰρ χαιρείνῳ λαμπροτέρους τοὺς στεφάνους ἐργάζεται τὰ δεινὰ . Καὶ ἀπλῶς πᾶσα κολάσις , ἂν μὲν δ ἐπὶ ἁμαρτωλῶν γίνηται , ὑποτρέμεται · τὸ τῆς ἀμαρτίας φορτίον · ἂν δὲ ἐπὶ δικαίων , παιδεύεται αὐτῶν ἡ γερὰζεται τὴν ψυχὴν , καὶ μέγιστον ἐκατέροις · τὸ κέρδος ἀπὸ τῆς ὀλιγῆς συμβάλλεται , μόνον ἐὰν εὐχαρίστως φέρημεν · τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ ζητούμενον .
Lemmas: Ζεύς ὁ ἀνεξικακία ὠφελέω ὁ Θεός , μείζων ὑφίστημι ὁ τιμωρία διά ὁ ἄγαν αὐτός καταφρόνησις . εἰμί δέ λέγω τις ὁ εὕω οἶδα ὅτι ὁ χωλαζομενω επηρεάζω ( θύνω γάρ μετανοέω ) , ἐκεῖνος δέ εἶπον , ὅτι εἰμί προφθάνω μετανοέω αὐτός ὁ Θεός , οὐ εἄν κολάζω . εἰμί γάρ οὖς οἶδα αδιόρθωτος μένω , δμώς ἀφίημι , πολύς μᾶλλον οὖς ἦδος κερδαίνω ἀπό ὁ αὐτός μακροθυμία ἐάω εἄν ἐν ὁ πάρειμι ζωή , ὥστε ἀπολαύω ὁ προθεσμία · εἰς μετάνοια . νυνί δέ προαναπατάζων αὐτός , χαιρεινοος κουφός ὁ ἐκεῖ δίκη καθίστημι , καί οὗτος σώφρων ὁ ἐκεῖνος τιμωρία κατεργάζομαι . καί τίς ἕνεκα οὐ ἐπί πᾶς οὗτος ποιέω ὁ πονηρός ; Ἵνα ὁ φόβος καί ὁ ἕτερος τιμωρία μένω σώφρων γίγνομαι , καί ὁ μακροθυμία ἐπαινέω ὁ Θεός καί ὁ ἐπιείκεια αἰδέομαι , ὁ πονηρία ἀφίστημι . ἄλλος οὐδείς οὗτος ποιέω , φημί . ἄλλος οὐ ὁ θεός αἴτιος λοιπός , ἀλλά ὁ ἐκεῖνος ῥᾳθυμία μή βούλομαι τοσοῦτος φορμαχίας εἰς ὁ οἰκεῖος ἀποχράω σωτηρία . καί ἵνα μανθάνω ὅτι διά οὗτος οὗτος ποιέω , προσχέω ὅς . ἐμέω ποτός ὁ αἷμα ὁ Γαλλαῖος ὁ Πιλᾶτος μετά ὁ θυσία , καί προσέρχομαι τις ἀπαγγέλλω ὁ Χριστός αὐτός οὗτος · καί λέγω · τις δοκέω ὅτι ἐκεῖνος ὁ Γαλλῆται ἁμαρτωλός μόνος εἰμί ; οὐ , λέγω σύ · ἀλλά , ἔαρ μή μετανοέω , καί σύ ὁμοίως ἀπόλλυμι . πάλιν Β ἕτερος δέκα καί ὀκτώ καταχέω ὑπό πύργος τις · καί περί ἐκεῖνος ὁ αὐτός εἶπον · ὁ μέν γάρ εἶπον , τις δοκέω ὅτι ἐκεῖνος ἁμαρτωλός εἰμί μόνος ; οὐ , λέγω σύ · δείκνυμι ὅτι καί ὁ ζῶ ὁ αὐτός εἰμί ὑπεύθυνος · ὁ δέ εἶπον , ὅτι Ἔαρ μή μετανοέω , καί σύ ὁσάυτος ἀπόλλυμι , δείκνυμι ὅτι χαιρεινοος συγχωρέω διά οὗτος πάσχω , ἵνα ὁ ζῶ ἐκ ὁ ἕτερος συμβαίνω φοβέω καί μετανοέω , βασίλεια κληρονόμος γίγνομαι . τις οὖν . ἵνα γνώμη ἐγώ ἀγαθός ἐκείνος κολάζω ; φημί · οὖον διά οὗτος , ἀλλά κολάζω μέν διά ὁ οἰκεῖος ἁμαρτία · γίγνομαι δέ ἐκ περιτροπή ὁ προσχέω σωτηρία ὑπόθεσις , ὁ φόβος ὁ αὐτός συμβαίνω σπουδαῖος αὐτός ποιέω . οὕτως καί δεσπότης ποιέω · εἷς πολλάκις μαστιγόω οἰκέτης , ὁ λοιπός σώφρων ποιέω ὁ φόβος . ὅταν οὖν ὁράω τις ἢ ναυάγιον περιπίπτω , ἢ ὑπό οἰκίον καταχώζω , ἢ ὑπό ἐμπρησμός παραπόλλυμι , ἢ ὑπό ποταμός παρασύρω , ἢ ἄλλος τις τρόπος τοιοῦτος βίαιος ὁ ζωή καταλύω , εἶτα ἕτερος ὁ αὐτός αὐτός ἢ καί ὁ χείρων ἁμαρτάνω , καί μηδείς πάθος τοιοῦτος , μή θορυβέω λέγω · τις δήποτε ὁ αὐτός ἁμαρτάνω , οὖον ὁ αὐτός πάσχω ; ἀλλά οὗτος λογίζομαι , ὅτι ὁ μέν ἐάω ἀναίρω καί ἀποπινίγγαι , ἥμερος αὐτός παρασκευάζω γ ὁ ἐκεῖ τιμωρία , ἢ καί τελέω αὐτός ἀπαλλάσσω · οὗτος δέ οὐδείς ἀφίημι τοιοῦτος πάσχω , αἵμων ὁ τοιοῦτος τιμωρία σωφρονίζω , ἐπιεικής γίγνομαι · εἄν δέ ἐπιμένω ὁ αὐτός , ἀπαράμυθος αὐτός παρά ὁ ἐκεῖνος [ 749 ] ῥᾳθυμία σωρεύω ὁ τιμωρία · καί ὁ θεός οὐ αἴτιος ὁ ἀφόρητος κόλασις . πάλιν εἄν ὁράω Δίκαιος θλίβω , ἢ ὁ προερέω ἅπας πάσχω , μή καταπίπτω · καί γάρ χαιρείνῳ λαμπρός ὁ στέφανος ἐργάζομαι ὁ δεινός . καί ἀπλόος πᾶς κόλασις , εἄν μέν δ ἐπί ἁμαρτωλός γίγνομαι , ὑποτρέμω · ὁ ὁ ἁμαρτία φορτίον · εἄν δέ ἐπί Δίκαιος , παιδεύω αὐτός ὁ γεράζω ὁ ψυχή , καί μέγας ἑκάτερος · ὁ κέρδος ἀπό ὁ ὀλίγος συμβάλλω , μόνος ἐάν εὐχάριστος φέρω · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ζητέω .