joannes-chrysostomus.de-lazaro-homiliae-1-7 pg048_0492.1
ταύτην , καὶ φειδόμενος ἡμῶν , οὐ συνεχώρησεν ἐλθόντι τινὶ ποτε ἐκεῖθεν περὶ τῶν ἐκεῖ διαλεγθῆναι πρὸς ζῶσιν ἀνθρώποις , παιδεύσας ἡμᾶς πάντων ἀξιοποιοτέρας ἠγεῖσθαι τὰς θείας Γραφάς . Πολλῷ γὰρ τῆς τῶν νεκρῶν ἀναστάσεως σαφέστερα ἡμῖν ἔδειξε πράγματα · τὴν οἰκουμένην ἐπέστρεψεν ἅπασαν , τὴν πλάνην ἠπήλασεν , τὴν ἀλήθειαν ἐπανήγαγεν , δι' ἀληθινῶν καὶ εὐτελῶν ἀνθρώπων ταῦτα πάντα κατώρθωσε , καὶ ἰκανὰς ἀποδείξεις ἑαυτοῦ προνοίας πανταχοῦ παρέσχεν ἡμῖν . Μὴ τοίνυν μέχρι τοῦ παρόντος βίου τὰ ἡμέτερα συγκεκλεισθαι νομίζωμεν , ἀλλὰ πιστεύωμεν , ὅτι πάντως ἔσται κρίσις καὶ ἀνταπόδοσις τῶν ἐνταῦθα παρ' ἡμῶν γινομένων ἀπάντων . Τοῦτο γὰρ οὕτως ἐστὶ σαφὲς καὶ ἐναργὲς πᾶσιν , ὡς καὶ Ἰουδαῖος καὶ Ἕλλην καὶ αἱρετικὸς , καὶ πάντα δυνατοὺν ἀνθρώπων ὑπὲρ τούτων ὁμογνωμονεῖν . Εἰ γὰρ καὶ μὴ καθὸς προσῆκε περὶ ἀναστάσεως φιλοσοφοῦσιν ἅπαντες , ἀλλ' ὅμως περὶ τῆς κρίσεως καὶ τῆς κολάσεως καὶ τῶν ἐκεῖ δικαστηρίων ἅπαντες συμφωνοῦσιν , ὅτι ἐστι τις τῶν ἐνταῦθα γινομένων ἀντίδοσις ἐκεῖ . Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο ἦν , τίνος ἔνεκεν οὐρανοὺν τοιοῦτον ἑτεῖνεν , τὴν ὑπερστέφαν , ὁάλασσαν ἠπλώσεν , ἀέρα ἐξέχεε , τοσαύτην πρόνοιαν ἐπεδείξατο , εἰ μὴ μέχρι τέλους ἐμελλεν ἡμῶν προστήξεσθαι ; Δὲ οὐχ ὁρᾷς πόσοι βιώσαντες ἐν ἀρετῇ , μυρία παθόντες δεῖν ἀπήλθον , μηδὲν ἀπολαβόντες ἀγαθόν ; ἕτεροι δὲ πάλιν πονηρίαν πολλὴν ἐπιδειξάμενοι , τὰς ἐτέρων ἀρπάσαντες οὐσίας , χήρας καὶ ὀρφανοὺς ἀποδύσαντες καὶ καταδυναστεύσαντες , πλούτου καὶ τρυφῆς καὶ μυρίων ἀπολαύσαντες ἀγαθῶν ἀπήλθον , οὐδὲ τὸ τυχὸν παθόντες δεῖν ; Πότε οὖν ἢ ἐκεῖνοι οἱ πρότεροι τῆς ἀρετῆς ἀποληφονται τὰς ἀμοιβὰς , ἢ οὗτοι τῆς πονηρίας δώσουσι τὰς τιμωρίας , εἰ μέχρι τοῦ παρόντος τὰ ἡμέτερα ἴσταται πράγματα ; Ὅτι γὰρ , εἰ ἔστι Θεός , ὥσπερ οὖν καὶ ἐστι , δικαίός ἐστι , πᾶς ὁτιοῦν ἂν εἴποι · ὅτι δέ , εἰ δικαίός ἐστι , καὶ τούτοις κάκεινοις ἀποδώσει τὰ κατ' ἀξίαν , καὶ τοῦτο συγχωρήγεται . Εἰ δὲ μέλλοι κάκεινοις καὶ τούτοις ἀποδιδῶναι κατ' ἀξίαν , ἐνταῦθα οὐδεὶς αὐτῶν ἀπέλαθεν , οὔτε ἐκεῖνος τῆς πονηρίας τὴν κολάσιν , οὔτε οὗτος τῆς ἀρετῆς τὰς ἀμοιβὰς , εὐδηλον ὅτι λείπεται τῆς καιροῦ , ἐν ᾧ τὴν προτὸν ἡσαν ἀντίδοσιν ἐκάτεροι τούτων ἐξουσί . Τίνος δὲ ἔνεκεν ὅλως ἐν τῇ [ 757 ] διανοίᾳ τῇ ἡμετέρᾳ κριτὴν οὕτω διηνεκῶς ἐργηγορότα καὶ νήφοντα κατέστησεν ἡμῖν ὁ Θεός ; τὸ συνειδὲς λέγω . Οὐ γὰρ ἔστιν , οὐχ ἔστιν οὐδεὶς δικαστὴς οὕτως ἀγρυπνῶν ἐν ἀνθρώποις , οἷον τὸ ἡμέτερον συνειδὲς . Οἱ μὲν γὰρ ἐξωθεν δικασταὶ καὶ ὑπὸ χρημάτων διαφεύρονται , καὶ κολακείαις γανυνονται , καὶ διὰ φόβον καθυποχρίνονται , καὶ πολλὰ ἕτερα ἐστὶ τὰ λυμαίνόμενα τὴν ὀρθὴν ἐκείνων ψῆφον · τὸ δὲ τοῦ συνειδὸτος δικαστήριον οὐδεὶν τούτων ἐκείνῳ οἶδεν · ἀλλ' ἤν χρημάτων δῶς , ἤν κολακεύσῃς , ἤν ἀπειλήσῃς , ἤν ἕτερον ὁτιοῦν ἐργάσῃ , δικαίαν ἐξοίσει τὴν ψῆφον κατὰ τῶν ἁμαρτημάτων λογισμῶν · καὶ αὐτὸς ὁ τὴν ἁμαρτίαν ἐργασάμενος αὐτὸς ἑαυτὸν καταδικάζει , ἤν μηδεὶς ἕτερος κατηγορῇ . Καὶ οὐχ ἅπαξ , οὐδὲ δις , ἀλλὰ καὶ πολλάκις καὶ διὰ παντὸς τοῦ βίου τοῦτο ποιεῖν διατελεῖ · ἤν πολὺς παρέλθῃ χρόνος , οὐδέποτε ἐπιλήθεται τῶν γεγενημένων , ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ γίνεσθαι τὴν ἁμαρτίαν , καὶ πρὶν γενέσθαι , καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι σφο - <pg>1012</pg>
Lemmas: οὗτος , καί φείδομαι ἐγώ , οὖον συγχωρέω ἔρχομαι τις ποτός ἐκεῖθεν περί ὁ ἐκεῖ διαλέγω πρός ζῶ ἄνθρωπος , παιδεύω ἐγώ πᾶς ἀξιοποιός ἡγέομαι ὁ θεῖος γραφή . πολλός γάρ ὁ ὁ νεκρός ἀνάστασις σαφής ἐγώ δείκνυμι πρᾶγμα · ὁ οἰκέω ἐπιστρέφω ἅπας , ὁ πλάνη ἀπελαύνω , ὁ ἀλήθεια ἐπανάγω , διά ἀληθινός καί εὐτελής ἄνθρωπος οὗτος πᾶς κατορθόω , καί ἱκανός ἀποδείκνυμι ἑαυτοῦ πρόνοια πανταχοῦ παρέχω ἐγώ . μή τοίνυν μέχρι ὁ πάρειμι βίος ὁ ἡμέτερος συγκλείω νομίζω , ἀλλά πιστεύω , ὅτι πάντως εἰμί κρίσις καί ἀνταπόδοσις ὁ ἐνταῦθα παρά ἐγώ γίγνομαι ἀπαντάω . οὗτος γάρ οὕτως εἰμί σαφής καί ἐναργής πᾶς , ὡς καί Ἰουδαῖος καί Ἕλλην καί αἱρετικός , καί πᾶς δυνατέω ἄνθρωπος ὑπέρ οὗτος ὁμογνωμονέω . εἰμί γάρ καί μή καθίημι προσήκω περί ἀνάστασις φιλοσοφέω ἅπας , ἀλλά ὅμως περί ὁ κρίσις καί ὁ κόλασις καί ὁ ἐκεῖ δικαστήριον ἅπας συμφωνέω , ὅτι εἰμί τις ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι Ἀντίδοσις ἐκεῖ . εἰμί γάρ μή οὗτος εἰμί , τίς ἐνέλκω οὐρανόω τοιοῦτος τείνω , ὁ ὑπερστέφαν , ὁλάω ἁπλόω , ἀήρ ἐκχέω , τοσοῦτος πρόνοια ἐπιδείκνυμι , εἰμί μή μέχρι τέλος μέλλω ἐγώ προΐστημι ; δέ οὐ ὁράω πόσος βιόω ἐν ἀρετή , μυρίος πάθος δήω ἀπέρχομαι , μηδείς ἀπολαμβάνω ἀγαθός ; ἕτερος δέ πάλιν πονηρία πολύς ἐπιδείκνυμι , ὁ ἕτερος ἀρπάζω οὐσία , χήρα καί ὀρφανός ἀποδύω καί καταδυναστεύω , πλοῦτος καί τρυφή καί μυρίος ἀπολαύω ἀγαθός ἀπέρχομαι , οὐδέ ὁ τυγχάνω πάθος δήω ; πότος οὖν ἢ ἐκεῖνος ὁ πρότερος ὁ ἀρετή ἀπολαμβάνω ὁ ἀμοιβή , ἢ οὗτος ὁ πονηρία δίδωμι ὁ τιμωρία , εἰμί μέχρι ὁ πάρειμι ὁ ἡμέτερος ἴστημι πρᾶγμα ; ὅτι2 γάρ , εἰμί εἰμί Θεός , ὥσπερ οὖν καί εἰμί , Δίκαιος εἰμί , πᾶς ὁστισοῦν εἄν εἶπον · ὅτι δέ , εἰμί Δίκαιος εἰμί , καί οὗτος ἐκεῖνος πωλέω ὁ κατά ἄξιος , καί οὗτος συγχωρέω . εἰμί δέ μέλλω ἐκεῖνος καί οὗτος ἀποδίδωμι κατά ἄξιος , ἐνταῦθα οὐδείς αὐτός απελαύνω , οὔτε ἐκεῖνος ὁ πονηρία ὁ κόλασις , οὔτε οὗτος ὁ ἀρετή ὁ ἀμοιβή , ευδηλος ὅτι λείπω ὁ καιρός , ἐν ὅς ὁ προτείνω ἡμι ἀντίδοσις ἑκάτερος οὗτος ἔχω . τίς δέ ἐνέλκω ὅλως ἐν ὁ [ 757 ] διάνοια ὁ ἡμέτερος κριτής οὗτος διηνεκής ἔργω καί νήφω καθίστημι ἐγώ ὁ Θεός ; ὁ συνοράω λέγω . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς δικαστής οὕτως ἀγρυπνέω ἐν ἄνθρωπος , οἷος ὁ ἡμέτερος συνοράω . ὁ μέν γάρ ἐξωθεν δικαστής καί ὑπό χρῆμα διαφέρω , καί κολακεία γανυνοντ , καί διά φόβος καθυποχρινοντ , καί πολύς ἕτερος εἰμί ὁ λυμαίνω ὁ ὀρθός ἐκεῖνος ψῆφος · ὁ δέ ὁ σύνοιδα δικαστήριον οὖδας οὗτος ἐκεῖνος οἶδα · ἀλλά ἐάν χρῆμα δίδωμι , ἐάν κολακεύω , ἐάν ἀπειλέω , ἐάν ἕτερος ὁστισοῦν ἐργάζομαι , Δίκαιος ἐκφέρω ὁ ψῆφος κατά ὁ ἁμάρτημα λογισμός · καί αὐτός ὁ ὁ ἁμαρτία ἐργάζομαι αὐτός ἑαυτοῦ καταδικάζω , ἐάν μηδείς ἕτερος κατηγορέω . καί οὐ ἅπαξ , οὐδέ δις , ἀλλά καί πολλάκις καί διά πᾶς ὁ βίος οὗτος ποιέω διατελέω · ἐάν πολύς παρέρχομαι χρόνος , οὐδέποτε ἐπιλήθω ὁ γίγνομαι , ἀλλά καί ἐν ὁ γίγνομαι ὁ ἁμαρτία , καί πρίν γίγνομαι , καί μετά ὁ γίγνομαι σφος - <pg>1012</pg>