joannes-chrysostomus.de-laudibus-sancti-pauli-apostoli-homiliae-1-7 pg050_0110.1
χειρούμενον , πλείονα ἐδίδουτο παρρησίαν . Διὸ καὶ τοῦτο δηλῶν , οὐχ ἀπλῶς Πεποιθὲτάς εἶπεν , ἀλλὰ προσετίθησι , Παρισυστορώς τοὺμᾶρ ἀνδρῶνς τὸν λόγον λαλεῖν · τουτέστι , μᾶλλον νῦν , ἢ τὲ λελυμένος ἦμην , ἐπαρρησιάζοντο οἱ ἀδελφοί . Τότε πλείονα προθυμίαν καὶ αὐτὸς ἐλάμβανε · μᾶλλον γὰρ τότε παραγέμενο κατὰ τῶν ἐχθρῶν , καὶ αἱ προσθῆκαι τῶν διωγμῶν , προσθήκαι πλείονος παρρησίας ἦσαν αὐτῷ καὶ μείζονος θάρσους ὑπόθεσις . Συνεκλεισθὲ γοῦν ποτε , καὶ τοσοῦτον ἐξείλαμψεν , ὥστε καὶ τὰ θεμέλια τινάξαι , καὶ τὰς θύρας ἀναπετάσαι , καὶ τὸν δεσμοφύλακα μεταστήσαι πρὸς ἑαυτὸν , καὶ τὸν διώκοντα μικροῦ μεταπαῖσαι , ὡς καὶ αὐτὸν ἐκεῖνον λέγειν , Ἐν ὀλίγῳ με πείσεις Χριστιανὸν γενέσθαι . Πάλιν ἐλιθάζετο , καὶ τὴν καταλεύουσαν πόλιν εἰσελθὼν μετέστηχεν . Ἐκάλεισαν αὐτὸν ὡς μέλλοντες κρίνειν , ποτὲ μὲν ᾿Ιουδαῖοι , ποτὲ δὲ ᾿Αθηναῖοι , καὶ γεγόνασιν οἱ δικασταὶ μαθηταί , οἱ ἀντίδικοι ὑπηκοοί . Καὶ καθάπερ πῦρ ἐμπασὼν εἰς διαφόρους ὕλας , μᾶλλον αὐξεται , καὶ προσθήκην λαμβάνει τὴν ὑποκειμένην ὕλην · οὕτω καὶ ἡ γλῶσσα Παύλου , ὅσος ἂν συνέγεμετο , πρὸς ἑαυτὸν αὐτοὺς μεθίστη , καὶ οἱ πολεμοῦντες αὐτῷ τοῖς ἐκείνου λόγοις ἀλόντες , τροφὴν ταχέως ἐγίνοντο τῷ πνευματικῷ τούτῳ πυρί , καὶ δι᾽ αὐτῶν πάλιν ὁ λόγος ἦρετο , καὶ ἐπ᾽ ἑτέρους προήει . Διὸ καὶ ἔλεγε · Ἀδελφοί , ἀλλ᾽ ὁ λόγος οὐ δέδεται . Ἐρυγδάσων αὐτὸν · καὶ τὸ μὲν πρᾶγμα διώξις ἦν , τὸ δὲ συμβαῖνον , ἀποστολὴ [ 517 ] διδασκάλων . Καὶ ὅπερ ἂν ἐποίησαν φιλους καὶ συνεσταγμένοι , τοῦτο ἐποιοῦν οἱ πολέμιοι · οὐχ ὄντες ἐν ἑνὶ ἰδρυνθῆναι χωρίῳ , ἀλλὰ πανταχοῦ παραγόντες τὸν Ἰατρὸν , δι᾽ ὧν ἐπεβούλευον , δι᾽ ὧν ἤλουν , ὡς πάντας ἀκούσαι τῆς ἐκείνου γλώττης . Ἔδωσαν πάλιν αὐτὸν , καὶ μᾶλλον παρώξυναν · τοὺς μαθητὰς ἤλασαν , καὶ τοὺς οὐκ ἔχουσι διδάσκαλον ἐπεμψαν · εἰς μείζονα ἦγαγον ἀκροατήριον , καὶ τὴν μείζονα ὠφέλησαν πόλιν . Διὸ καὶ ἀλγοῦντες οἱ ᾿Ιουδαῖοι περὶ τῶν ἀποστόλων ἔλεγον · Τί ποιήσομεν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις ; Δι᾽ ὧν , φασί , προσαρμόμεθα , διὰ τούτων αὐξάνεται . Παρέδωκαν τῷ δεσμοφύλακι , ἵνα ἀκριβῶς αὐτὸν κατασχύῃ · ὁ δὲ ἀχριδίατερον ἐδέθη ὑπὸ Παύλου . Μετὰ δεσμοτῶν ἐπεμψαν , ἵνα μὴ φεύγῃ · ὁ δὲ τοὺς δεσμοῦτας κατήχησε · διὰ τῆς θαλάσσης ἐπεμψαν , ἵνα καὶ ἀχοντες παρασκευάσωσι ταχέως ἀνασθῆναι τὴν ὁδόν · καὶ τὸ ναυάγιον τὸ συμβὰν ἐγένετο διδασκαλίας ὑπόθεσις τοῖς συμπλέουσι · μυρίας ἡπαίουν καλύψεις , ἵνα σθεσθῇ τὸ κήρυγμα , τὸ δὴ ἦρετο μᾶλλον . Καὶ ὡςπερ ἐπὶ τοῦ Δεσπότου ἔλεγον · Ἀποστείλωμεν αὐτόν , ἵνα μὴ ἐλθῶσιν οἱ Ῥωμαῖοι , καὶ ἀρῶσι καὶ τὴν πόλιν ἡμῶν καὶ τὸ ἔθνος , καὶ τοὐναντίον συνέβη · ἐπειδὴ γὰρ ἀπέτειναν αὐτόν , διὰ τοῦτο ἦραν οἱ Ῥωμαῖοι καὶ τὸ ἔθνος αὐτῶν καὶ τὴν πόλιν · καὶ ὅπερ ἐνόμιζον εἶναι κωλύματα , ταῦτα ἐγένετο βοηθήματα τοῦ κηρύγματος · οὕτω καὶ Παύλου κηρύττοντος , ὅπερ ἐπῆγαγον ἐκεῖνοι τὸν λόγον ἐκκόπτοντες , ταῦτα αὐτὸν τῆξεσε , καὶ εἰς ὕψος ἐπήρεν ἀρατον . Διὰ δὲ ταῦτα πάντα εὐχαριστήσωμεν τῷ εὐμενῆ Θεῷ , μακαρίσωμεν τὸν Παῦλον , δι᾽ οὗ ταῦτα γέγονεν , εὐδύμεθα καὶ αὐτοὶ τῶν αὐτῶν ἐπιτυχεῖν ἀγαθῶν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν ᾿Ιησοῦ Χριστοῦ , δι᾽ οὗ καὶ μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ δόξα , ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . ᾿Αμήν .
Lemmas: χειρόομαι , πλείων δίδωμι παρρησία . Διὸ καί οὗτος δηλόω , οὐ ἀπλόος πεποιθετης εἶπον , ἀλλά προστίθημι , Παρισυστορώς τοῦμαρ ἀνδρών ὁ λόγος λαλέω · τουτέστι , μᾶλλον νῦν , ἢ τε λύω εἶμαι , παρρησιάζομαι ὁ ἀδελφός . τότε πλείων προθυμία καί αὐτός λαμβάνω · μᾶλλον γάρ τότε παράγω κατά ὁ ἐχθρός , καί ὁ προσθήκη ὁ διωγμός , προσθήκη πλείων παρρησία εἰμί αὐτός καί μείζων θάρσος ὑπόθεσις . Συνεκλεισθὲ γοῦν ποτός , καί τοσοῦτος ἐκλαμβάνω , ὥστε καί ὁ θεμέλιος τινάσσω , καί ὁ θύρα ἀναπετάννυμι , καί ὁ δεσμοφύλαξ μεθίστημι πρός ἑαυτοῦ , καί ὁ διώκω μικρός μεταπαισος , ὡς καί αὐτός ἐκεῖνος λέγω , ἐν ὀλίγος ἐγώ πείθω Χριστιανός γίγνομαι . πάλιν λιθάζω , καί ὁ καταλεύω πόλις εἰσέρχομαι μετέχω . εκαλεισαω αὐτός ὡς μέλλω κρίνω , ποτέ μέν Ιουδαῖος , ποτέ δέ Αθηναῖος , καί γίγνομαι ὁ δικαστής μαθητής , ὁ ἀντίδικος ὑπήκοος . καί καθάπερ πῦρ μπάσος εἰς διάφορος Ὕλας , μᾶλλον αὐξάνω , καί προσθήκη λαμβάνω ὁ ὑπόκειμαι ὕλη · οὗτος καί ὁ γλῶσσα Παῦλος , ὅσος εἄν συγγίγνομαι , πρός ἑαυτοῦ αὐτός μεθίστημι , καί ὁ πολεμέω αὐτός ὁ ἐκεῖνος λόγος ἀλέω , τροφή ταχέως γίγνομαι ὁ πνευματικός οὗτος πῦρ , καί διά αὐτός πάλιν ὁ λόγος ἀείρω , καί ἐπί ἕτερος πρόειμι1 . Διὸ καί λέγω · ἀδελφός , ἀλλά ὁ λόγος οὖον δήω . Ἐρυγδάσων αὐτός · καί ὁ μέν πρᾶγμα δίωξις εἰμί , ὁ δέ συμβαίνω , ἀποστολή [ 517 ] διδάσκαλος . καί ὅσπερ εἄν ποιέω φίλος καί συνίστημι , οὗτος ποιέω ὁ πολέμιος · οὐ εἰμί ἐν εἷς ἰδρύω χωρίον , ἀλλά πανταχοῦ παράγω ὁ Ἰατρός , διά ὅς ἐπιβουλεύω , διά ὅς ἀλέω , ὡς πᾶς ἀκούω ὁ ἐκεῖνος γλῶσσα . δίνω πάλιν αὐτός , καί μᾶλλον παροξύνω · ὁ μαθητής ἐλαύνω , καί ὁ οὐ ἔχω διδάσκαλος πέμπω · εἰς μείζων ἄγω ἀκροατήριον , καί ὁ μείζων ὠφελέω πόλις . Διὸ καί ἀλγέω ὁ Ιουδαῖος περί ὁ ἀπόστολος λέγω · τις ποιέω ὁ ἄνθρωπος οὗτος ; διά ὅς , φημί , προσαρμόζω , διά οὗτος αὐξάνω . παραδίδωμι ὁ δεσμοφύλαξ , ἵνα ἀκριβῶς αὐτός κατέχω · ὁ δέ αχριδιετερος δήω ὑπό Παῦλος . μετά δεσμοος πέμπω , ἵνα μή φεύγω · ὁ δέ ὁ δεσμός κατηχέω · διά ὁ θάλασσα πέμπω , ἵνα καί ἄχω παρασκευάζω ταχέως ἀνίημι ὁ ὁδός · καί ὁ ναυάγιον ὁ συμβαίνω γίγνομαι διδασκαλία ὑπόθεσις ὁ συμπλέω · μυρίος ἡπαίουν καλύπτω , ἵνα ἵημι ὁ κήρυγμα , ὁ δή ἀείρω μᾶλλον . καί ὡς ἐπί ὁ δεσπότης λέγω · ἀποστέλλω αὐτός , ἵνα μή ἔρχομαι ὁ Ῥωμαῖος , καί ἀρόω καί ὁ πόλις ἐγώ καί ὁ ἔθνος , καί ἐναντίος συμβαίνω · ἐπεί γάρ αποτείνω αὐτός , διά οὗτος ἀείρω ὁ Ῥωμαῖος καί ὁ ἔθνος αὐτός καί ὁ πόλις · καί ὅσπερ νομίζω εἰμί κώλυμα , οὗτος γίγνομαι βοήθημα ὁ κήρυγμα · οὗτος καί Παῦλος κηρύσσω , ὅσπερ ἐπάγω ἐκεῖνος ὁ λόγος ἐκκόπτω , οὗτος αὐτός τήκω , καί εἰς ὕψος ἐπαίρω ἀείρω . Ζεύς δέ οὗτος πᾶς εὐχαριστέω ὁ εὐμενής Θεός , μακαρίζω ὁ Παῦλος , διά ὅς οὗτος γίγνομαι , ευδυμεθη καί αὐτός ὁ αὐτός ἐπιτυγχάνω ἀγαθός , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ ᾿ιειμαι Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ πατήρ δόξα , ἅμα ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . Αμήν .