joannes-chrysostomus.de-laudibus-sancti-pauli-apostoli-homiliae-1-7 pg050_0074.1
Ὑπέμενεν , ὁψε πῶς πέτρας στερβότερα ἦν τὰῦτα φέρουσα ψυχή , καὶ σῖδηρον καὶ ἀδάμαντα ἔνικα . Ἄπερ οὖν ἐκεῖνος ἐπαχεν ἐν τῷ σώματι , ταῦτα οὗτος ἐν τῇ ψυχῇ , καὶ σχιλῆχος παντὸς χαιλεπώτερον ἢ καθ' ἕκαστον τῶν σκανδαλιζομένων ἀθυμία διέτρωγεν αὐτοῦ τὴν ψυχήν . Ὦθεν καὶ πηγὰς δακρύων ἠφείσθημεν , οὐ τὰς ἡμέρας μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς νύκτας , καὶ πάσης γυναικὸς ὀδινούσης δριμύτερον ἐπαπετο καὶ καθ' ἕκαστον αὐτῶν . Διὰ καὶ Ἐλεγε · Τακτρία μου , οὐς σκλὶν ὡδίνω . Τίνα ἄν τις μετὰ τὸν Ἰωβ ἐκπληγεῖν ; Τὸν Μωϋσέα πάντως . Ἄλλὰ καὶ τοῦτον ἐκ πολλοῦ σοῦ περιόντος ὑπερηχόντος · μεγάλα μὲν γὰρ αὐτοῦ καὶ τὰ ἄλλα , τὸ δὲ κεφάλαιον καὶ ἡ χορωγία τῆς ἁγίας ψυχῆς ἐκείνης , ὅτι ἐξαιμηρήθη εἰπετο τῆς τοῦ Θεοῦ · βίβλου ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῶν Ἰουδαίων . Ἄλλ' οὗτος μὲν συναπαλλαθεῖσι ἐτέρους ἠρεῖτο · ὁ δὲ Παῦλος οὐ συναπαλλαθεῖσι , ἀλλ' , ἐτέρων σωζομένων , αὐτὸς ἐπαπετο τῆς ὀδῆς τῆς ἀπεράντου . Καὶ ὁ μὲν τῷ Σαραῶ , ὁ δὲ τῷ διαβόλῳ καθ' ἡμέραν [ 481 ] ἐπύκτευε · καὶ ὁ μὲν ὑπὲρ ἑνὸς ἔθνος , ὁ δὲ ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης ἠκμαζεν , οὐχ Ἰδρωτὶ , ἀλλὰ καὶ αἵματι ἀντὶ ἰδρώτος πάντοθεν περιρρεόμενος , οὐχὶ τὴν οἰκουμένην μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν ἀώκηντον διορθούμενος , οὐχὶ τὴν Ἑλλάδα μόνον , ἀλλὰ καὶ τὴν βάρβαρον . Ἐνὴν καὶ τὸν Ἠσοῦν εἰς μέσον παραγαγεῖν , καὶ τὸν Σαμουὴλ καὶ τοὺς ἄλλους προφήτας · ἀλλ' ὅνα μὴ μακρότερον ποιῶμεν τὸν λόγον , ἐπὶ τοὺς χορωφαίους αὐτῶν βαδίσωμεν · ὅταν γὰρ τούτων φανῇ κρείττων , οὐδένα περὶ τῶν ἄλλων ἀμφισβήτησις λείπεται . Τίνες οὖν οἱ χορωφαίοι ; Τίνες δὲ ἄλλοι μετὰ τούτους , ἢ ὁ Δαυὶδ , καὶ ὁ Ἠλίας , καὶ ὁ Ἰωάννης ; ὧν ὁ μὲν τῆς προτέρας , ὁ δὲ τῆς δευτέρας πρόδρομος τοῦ Κυρίου παρουσίας · διὸ καὶ τῆς προσηγορίας ἀλλήλοις ἐκοινώνησαν . Τί οὖν τὸ ἐξαίρετον τοῦ Δαυὶδ ; Ἡ ταπεινοφροσύνη καὶ ὁ πρὸς Θεὸν ἔρως . Καὶ τίς μὲν μᾶλλον , τίς δὲ οὐχ ἤσεν τῆς Παύλου ψυχῆς ἀμφοτέραι ταῦτα κατώθωσε ; Τί δὲ τὸ θαυμαστὸν τοῦ Ἠλίου ; Ἄρα ὅτι τὸν οὐρανὸν ἐκλεῖσε , καὶ λιμὸν ἐπήγαγε , καὶ πῦρ κατἤγαγεν ; Οὐχ ἔγωγε οἶμαι · ἀλλ' ὅτι ἐξῆλωσεν ὑπὲρ τοῦ Δεσπότου , καὶ πυρὸς σφοδρότερος ἦν . Ἄλλ' εἰ τὸν Παύλου ζῆλον ἴδοις , τοσοῦτον ὄψει κρατοῦντα , ὅσον ἐκεῖνος τῶν ἄλλων προφητῶν περίπυ . Τί γὰρ ἄν γένοιτο τῶν ῥημάτων ἐκείνων ἴσον , ἢπερ ὑπὲρ τῆς τοῦ Δεσπότου δόξης ζηλῶν ἔλεγεν , ὅτι · Ἡυχόμην ἀνθόδεμα εἶναι ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν μου , τῶν συγγενῶν μου κατὰ σάρκα · Διὰ τοῦτο τῶν οὐρανῶν αὐτῷ προκειμένων , καὶ τῶν στεφάνων καὶ τῶν ἐπάθλων , ἐμελλε καὶ ἰδρόδυνε λέγων · Τὸ ἐκμεῖναι τῇ σαρκὶ ἀραχαιώτερον δι' ὑμᾶς · διὰ τοῦτο οὐδὲ τὴν κτίσιν ταύτην τὴν δρωμένην , ἀλλ' οὐδὲ τὴν νοητὴν ἐνόμισεν ἀρκεῖν εἰς παράστασιν τῆς ἀγάπης καὶ τοῦ ζήλου , ἀλλὰ καὶ τετράκις οὐχ οὕτως ἐζήτησε , ὡστε ἐνδείξασθαι ὅπερ ἤθελε καὶ ἐπεθύμει . Ἄλλ' ὁ Ἰωάννης ἀκριβῶς ἠσθιε καὶ μᾶλλον ἠγίου · Ἄλλ' οὗτος ἐν μέσῃ τῇ οἰκουμένῃ , χαπάραρ ἐκεῖνος ἐν τῇ ἐρήμῳ , διέτρεχε , ἀκριβῶς μὲν καὶ μέλι ἠγίου οὐ σιτουμένος , πολὺ δὲ εὐτελεστέραν ταύτης παρατιθέμενος τράπεζαν , καὶ οὐδὲ τῆς ἀναγκαίας εὐπορίας τροφῆς διὰ τὴν ὑπὲρ τοῦ χρηύματος σπουδήν . Ἄλλὰ παλλὴν πρὸς τὸν Ἡσὼδην οὗτος παρήσιν ἐπαδείσατο ; Ἄλλ' οὗτος οὐχ ἕνα καὶ δύο καὶ τρεῖς , ἀλλὰ μυρίους κατ' ἐκεῖνον ἐπιστομίσαι , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ χαλεπωτέρας ἐκεῖνον τοῦ τυράννου . Δείπτεται πρὸς τοὺς ἀγγέλους αὐτὸν ἐξετάσαι · λοιπὸν · διόπερ ἀφέντες τὴν γῆν , πρὸς τὰς τῶν οὐρανῶν ἀναβησώμεθα ἀβίλλας · ἀλλὰ μὴδεις τολμᾶν καταγινωσκέτω τοῦ λόγου . Εἰ γὰρ καὶ τὸν Ἰωάννην ἐγγελοῖς ἐκάλεσεν ἡ Γραφή , καὶ τοὺς ἱερέας , τί θαυμαστὸν , εἰ τὸν ἀπάντων ἀμείνω ταῖς δυνάμεσι παραβάλλομεν ἐκεῖνοις ; Τί οὖν ἐστιν ἐκεῖνον τὸ μέγα ; Ὅτι μετὰ πάσης ἀκριβείας ὑπακούσων τῷ Θεῷ · ὅπερ καὶ ὁ Δαυὶδ ἐκπληττόμενος ἔλεγε · Ἀντρετοὶ λοχῆ , ποιούσης τὸν λόγον αὐτοῦ . Τοῦτο γὰρ ἴσον οὐδὲν , ἢν μυριάδες ὄνσι ἀσώματοι · τὸ γὰρ μάλιστα παρὸν τούτους μακαρίους , τοῦτο ἐστιν , ὅτι [ 482 ] πειθονται ταῖς προταγμασίαις , ὅτι ἀκόλουθοι παρακολουθοῦσι . Τοῦτο τῶν καὶ ὑπὸ τοῦ Παύλου μετὰ ἀκριβείας ἐστιν ἰδεῖν φυλαττόμενον · οὐ γὰρ δὴ τὸν λόγον αὐτοῦ ἐποίησε μᾶνον , ἀλλὰ καὶ τὰ προστάγματα , καὶ ὑπὲρ τὰ προστάγματα , καὶ τοῦτο ὁπλὸν ἔλεγε · Τίς οὖν μολὅστις ὁ μισθός , ἵνα εὐαγγελιζόμενος ἀδάπανον θήσω τὸ Εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ ; Τί ἕτερον θαυμάζων αὐτοὺς ὁ προφήτης ἔλεγεν · Ὁ ποιμὴν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα , φησὶ , καὶ τοὺς λετουργούς αὐτοῦ πῦρ φλέγον · Ἄλλὰ καὶ τοῦτο ἐπὶ Παύλῳ ἐστιν ἰδεῖν · καθάπερ γὰρ πνεῦμα καὶ πῦρ , οὕτω τὴν οἰκουμένην διέδραμεν ἄπασαν , καὶ τὴν γῆν ἐξεκάθρεν . Ἄλλ' οὕτω τὸν οὐρανὸν ἔλεγε ; Τὸ γὰρ θαυμαστὸν τοῦτο , ὅτι ἐν τῇ γῇ τοιοῦτος ἦν , καὶ σῶμα θνητὸν περιειλημένος , πρὸς τὰς ἀσωμάτους ἡμιλλᾶτο δυνάμεις . Πῶς οὖν οὐχ ἄν εἴημεν καταγνώσεως ἄξιοι , ὅταν ἑνὸς ἀνθρώπου πάντα συνηληχότος ἐαυτῷ τὰ καλά , ἡμεῖς οὐδὲ τὸ πολλοστὸν μέρος μιμήσασθαι αὐτὸν σπουδάζομεν ; Ταῦτ' οὖν ἐννοήσαντες , καὶ τῆς κατηγορίας ἐαυτοὺς ἀπαλλάξωμεν , καὶ σπουδάσωμεν πρὸς τὸν ἐκεῖνον ζῆλον ἐλθεῖν , ἵνα δυνηθῶμεν καὶ τῶν αὐτῶν ἀγαθῶν ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὑπομένω , ὀψέ πῶς πέτρα στερβοτερας εἰμί Ούτος φέρω ψυχή , καί σίδηρος καί ἀδάμας νικάω . Ἄπερ οὖν ἐκεῖνος ἐπάγω ἐν ὁ σῶμα , οὗτος οὗτος ἐν ὁ Ψυχή , καί σχιλῆχος πᾶς χαιλεπώτερον ἢ κατά ἕκαστος ὁ σκανδαλίζω ἀθυμία διατρώγω αὐτός ὁ Ψυχή . ὤθω καί πηγή δάκρυ ἀφίημι , οὖον ὁ ἡμέρα μόνος , ἀλλά καί ὁ νύξ , καί πᾶς γυνή οδινουω δριμύς ἐπαπετο καί κατά ἕκαστος αὐτός . Ζεύς καί λέγω · Τακτρία ἐγώ , οὖς σκλὶν ὠδίνω . τίς ἄν τις μετά ὁ Ἰώβ ἐκπλήσσω ; ὁ Μωϋσῆς πάντως . ἀλλά καί οὗτος ἐκ πολύς σύ περίειμι ὑπεράγω · μέγας μέν γάρ αὐτός καί ὁ ἄλλος , ὁ δέ κεφάλαιος καί ὁ χορωγιον ὁ ἅγιος Ψυχή ἐκεῖνος , ὅτι ἐξαιμηρήθη εἶπον ὁ ὁ Θεός · Βίβλος ὑπέρ ὁ σωτηρία ὁ Ἰουδαῖος . ἄλλος οὗτος μέν συναπαλλαθεῖσι ἕτερος αἱρέω · ὁ δέ Παῦλος οὖον συναπαλλαθεῖσι , ἀλλά , ἕτερος σώζω , αὐτός ἐπαπετο ὁ ὁδή ὁ ἀπέραντος . καί ὁ μέν ὁ Σάρα , ὁ δέ ὁ διάβολος κατά ἡμέρα [ 481 ] πυκτεύω · καί ὁ μέν ὑπέρ εἷς ἔθνος , ὁ δέ ὑπέρ ὁ οἰκέω ἀκμάζω , οὐ ἱδρώς , ἀλλά καί αἷμα ἀντί ἱδρώς πάντοθεν περιλέγω , οὐ ὁ οἰκέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ἀώκηντον διορθόω , οὐ ὁ Ἑλλάς μόνος , ἀλλά καί ὁ βάρβαρος . ἕνος καί ὁ εἶμαι εἰς μέσος παράγω , καί ὁ Σαμουήλ καί ὁ ἄλλος προφήτης · ἀλλά αἵμων μή μακρός ποιέω ὁ λόγος , ἐπί ὁ χορωφαίους αὐτός βαδίζω · ὅταν γάρ οὗτος φαίνω ἀγαθός , οὐδείς περί ὁ ἄλλος ἀμφισβήτησις λείπω . τίνω οὖν ὁ χορωφαίοι ; τίνω δέ ἄλλος μετά οὗτος , ἢ ὁ Δαυίδ , καί ὁ Ἠλίας , καί ὁ Ἰωάννης ; ὅς ὁ μέν ὁ πρότερος , ὁ δέ ὁ δύο πρόδρομος ὁ κύριος παρουσία · διό καί ὁ προσηγορία ἀλλήλων κοινωνέω . τις οὖν ὁ ἐξαίρω ὁ Δαυίδ ; ὁ ταπεινοφροσύνη καί ὁ πρός θεός Ἔρως . καί τίς μέν μᾶλλον , τίς δέ οὐ ἀείδω ὁ Παῦλος Ψυχή ἀμφότερος οὗτος κατώθωσε ; τις δέ ὁ θαυμαστός ὁ Ἠλίας ; ἄρας ὅτι ὁ οὐρανός καλέω , καί λιμός ἐπάγω , καί πῦρ κατάγω ; οὐχ ἔγωγε οἴομαι · ἀλλά ὅτι ἐξηλόω ὑπέρ ὁ δεσπότης , καί πυρός σφοδρός εἰμί . ἄλλος εἰμί ὁ Παῦλος ζῆλος ὁράω , τοσοῦτος ὁράω κράτος , ὅσος ἐκεῖνος ὁ ἄλλος προφήτης περίπυ . τις γάρ ἄν γίγνομαι ὁ ῥῆμα ἐκεῖνος ἴσος , ἤ ὑπέρ ὁ ὁ δεσπότης δόξα ζηλόω λέγω , ὅτι · εὔχομαι ἀνθόδεμα εἰμί ὑπέρ ὁ ἀδελφός ἐγώ , ὁ συγγενής ἐγώ κατά σάρξ · Ζεύς οὗτος ὁ οὐρανός αὐτός πρόκειμαι , καί ὁ στέφανος καί ὁ ἔπαθλον , μέλλω καί ὁράω λέγω · ὁ ἐκμεῖναι ὁ σάρξ ἀραχαιώτερον διά σύ · διά οὗτος οὐδέ ὁ κτίσις οὗτος ὁ δράω , ἀλλά οὐδέ ὁ νοητός νομίζω ἀρκέω εἰς παράστασις ὁ ἀγάπη καί ὁ ζηλόω , ἀλλά καί τετράκις οὐ οὕτως ζητέω , ὡστε ἐνδείκνυμι ὅσπερ ἐθέλω καί ἐπιθυμέω . ἄλλος ὁ Ἰωάννης ἀκριβῶς ἐσθίω καί μᾶλλον ἅγιος · ἄλλος οὗτος ἐν μέσος ὁ οἰκέω , χαπάραρ ἐκεῖνος ἐν ὁ ἐρῆμος , διατρέχω , ἀκριβῶς μέν καί μέλι ἅγιος οὖον σιτέω , πολύς δέ εὐτελής οὗτος παρατίθημι τράπεζα , καί οὐδέ ὁ ἀναγκαῖος εὐπορία τροφή διά ὁ ὑπέρ ὁ χρήμα σπουδή . ἀλλά παλλή πρός ὁ Ἡσὼδην οὗτος πάρειμι ἐπαδείσατο ; ἄλλος οὗτος οὐ εἷς καί δύο καί τρεῖς , ἀλλά μυρίος κατά ἐκεῖνος ἐπιστομίζω , μᾶλλον δέ καί πολύς χαλεπός ἐκεῖνος ὁ τύραννος . Δείπτεται πρός ὁ ἄγγελος αὐτός ἐξετάζω · λοιπός · διόπερ ἀφίημι ὁ γῆ , πρός ὁ ὁ οὐρανός ἀναβαίνω ἀβίλλας · ἀλλά μηδείς τολμάω καταγιγνώσκω ὁ λόγος . εἰμί γάρ καί ὁ Ἰωάννης ἐγγελάω καλέω ὁ γραφή , καί ὁ ἱερεύς , τίς θαυμαστός , εἰμί ὁ ἀπαντάω ἀγαθός ὁ δύναμις παραβάλλω ἐκεῖνος ; τις οὖν εἰμί ἐκεῖνος ὁ μέγας ; ὅτι2 μετά πᾶς ἀκρίβεια ὑπακούω ὁ Θεός · ὅσπερ καί ὁ Δαυίδ ἐκπλήσσω λέγω · Ἀντρετοὶ λοχή , ποιέω ὁ λόγος αὐτός . οὗτος γάρ ἴσος οὐδείς , εἄν μυριάς ὄνος ἀσώματος · ὁ γάρ μάλιστα πάρειμι οὗτος μακάριος , οὗτος εἰμί , ὅτι [ 482 ] πείθω ὁ προταγμασιος , ὅτι ἀκόλουθος παρακολουθέω . οὗτος ὁ καί ὑπό ὁ Παῦλος μετά ἀκρίβεια εἰμί ὁράω φυλάσσω · οὖον γάρ δή ὁ λόγος αὐτός ποιέω μανός , ἀλλά καί ὁ πρόσταγμα , καί ὑπέρ ὁ πρόσταγμα , καί οὗτος ὅπλον λέγω · Τῖς οὖν μολοσε ὁ μισθός , ἵνα εὐαγγελίζω ἀδάπανος τίθημι ὁ Εὐαγγέλιος ὁ Χριστός ; τις ἕτερος θαυμάζω αὐτός ὁ προφήτης λέγω · ὁ ποιμήν ὁ ἄγγελος αὐτός πνεῦμα , φημί , καί ὁ λετουργούς αὐτός πῦρ φλέγω · ἀλλά καί οὗτος ἐπί Παῦλος εἰμί ὁράω · καθάπερ γάρ πνεῦμα καί πῦρ , οὗτος ὁ οἰκέω διατρέχω ἅπας , καί ὁ γῆ ἐκκαθαίρω . ἄλλος οὗτος ὁ οὐρανός λέγω ; ὁ γάρ θαυμαστός οὗτος , ὅτι ἐν ὁ γῆ τοιοῦτος εἰμί , καί σῶμα θνητός περιλαμβάνω , πρός ὁ ἀσώματος ἁμιλλάομαι δύναμις . Πῶς οὖν οὐ ἄν εἰμί κατάγνωσις ἄξιος , ὅταν εἷς ἄνθρωπος πᾶς συναλλάσσω αὐτός ὁ καλός , ἐγώ οὐδέ ὁ πολλοστός μέρος μιμέομαι αὐτός σπουδάζω ; ταῦτα οὖν ἐννοέω , καί ὁ κατηγορία ἑαυτοῦ ἀπαλλάσσω , καί σπουδάζω πρός ὁ ἐκεῖνος ζῆλος ἔρχομαι , ἵνα δύναμαι καί ὁ αὐτός ἀγαθός ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ὅς ὁ δόξα καί ὁ κράτος , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .