joannes-chrysostomus.de-laudibus-sancti-pauli-apostoli-homiliae-1-7 pg050_0078.2
Εἰ δὲ χρυσὸς ἀδάμας γένοιτο , καὶ ἀδάμας χρυσός , τότε ὁπωσοῦν αὐτῶν ταύτῃ τῆς εἰκόνος . Ἄλλα τί μοι παραβάλλειν ἀδάμαντι καὶ χρυσῷ ; Τὸν κόσμον ὀντινὲς ἀπαντα , καὶ τότε ἴδει καθεῖλκουν τοῦ Παύλου τὴν ψυχὴν . Εἰ γὰρ περὶ τῶν ἐν μηλωταῖς καὶ σπηλαίοις καὶ ἐν μικρῷ μέρει τῆς οἰκουμένης διαπρεψάντων τοῦτο φησιν ἐκεῖνος , πολλῷ μᾶλλον περὶ αὐτοῦ ἂν εἴποιμεν ἡμεῖς , ὡς ἐτι πάντων ἀνθρώπων ἦν . Εἰ τοίνυν ὁ κόσμος αὐτοῦ οὐκ ἄξιος , τίς ἄξιος ; τάχα ὁ οὐρανός ; Ἄλλα καὶ τοῦτο σμικρόν . Εἰ γὰρ αὐτὸς οὐρανοῦ μετὰ τῶν ἐν τοῖς οὐρανοῖς προετίμησε τοῦ Δεσπότου τὴν ἀγάπην , πολλῷ μᾶλλον ὁ Δεσπότης ὁ τοσοῦτον αὐτῷ ἀγαθώτερος , ὅσον πονηρίας ἀγαθότης , μυρίων αὐτὸν οὐρανῶν προτιμήσει . Οὐ γὰρ ὁμοίως ἡμᾶς φιλεῖ , καθάπερ ἡμεῖς αὐτόν , ἀλλὰ τοσοῦτον πλεόν , ὅσον οὐδὲ λόγῳ παραστήσαι ἐνί . Σκόπει γοῦν ἡλίκων αὐτὸν καὶ πρὸ τῆς μελλούσης ἡμῶν ἀναστάσεως . Εἰς παράδεισον ἡμῶν , εἰς τρίτον ἀνῆγαγεν οὐρανόν , ἀπορρήτων ἐποίησε κοινωνὸν τοιούτων , ὧς μηδενὶ τῶν τὴν ἀνθρωπίνην λαχόντων φύσιν θάμις εἰπεῖν . Καὶ μᾶλα εἰκώς · καὶ γὰρ ἐν γῇ βαδίζων , ὡς μετὰ ἀγγέλων περιπολῶν , οὕτως ἐπραττεν ἀπαντα καὶ σώματι θνητῷ συνδεδεμένος , τὴν ἐκείνων καθαρότητα ἐπιδείκνυτο , καὶ ἀνάγκας τοιαύτας ὑποκείμενος , ἐφιλόνεικε τῶν ἄνω δυνάμεων μηδὲν ἔλαττον φαίνεσθαι . Καὶ γὰρ ὡς πτηνὸς τὴν οἰκουμένην διέδραμε , καὶ ὡς ἀσώματος πόνων ὑπερέωρα καὶ κινδύνων , καὶ ὡς τὸν οὐρανὸν ἤδη λαχὼν , κατεφρόνει τῶν ἐπὶ γῆς · καὶ ὡς μετ’ αὐτῶν ἀναστρεφόμενος τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων , οὕτω διηνεκῶς ἐργηγορῶς ἦν . Καίτοι γε ἄγγελοι πολλάκις ἐνεχειρίσθησαν ἔθνη διάφορα · ἀλλ’ οὐδὲ εἰς αὐτῶν τὸ ἔθνος , ὃ ἐνεπιστεύθη , οὕτως ἠψυχώθησεν , ὡς Παῦλος τὴν οἰκουμένην ἀπασαν . Καὶ μὴ μοι λέγε ὅτι Παῦλος οὐκ ἦν ὁ ταῦτα οἰκονομῶν · καὶ γὰρ καὶ αὐτὸς ὁμολογῶ . Εἰ γὰρ καὶ μὴ αὐτὸς ἦν ὁ ταῦτα ἀνίων , ἀλλ’ οὐδὲ οὕτως ἐκτὸς ἦν τῶν ἐπὶ τούτοις ἐπαίνων , ἐπειδὴ λατὼν οὕτω κατασκευάσασιν δεῖον τῆς τοιαύτης χάριτος . Ὁ Μιχαὴλ τὸ τῶν ᾿Ιουδαίων ἔθνος [ 486 ] ἐνεχειρίσθη · Παῦλος δὲ τὴν καὶ θάλατταν , καὶ τὴν οἰκουμένην , καὶ τὴν ἀοίκητον . Καὶ ταῦτα οὐκ ἄγγελοις ὑδρίζων λέγω , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ δεῖκνὺς , ὅτι δυνατὸν ἀνθρώπου ὄντα μετ’ ἐκείνων εἶναι , καὶ ἐγγὺς αὐτῶν ἐστάναι . Καὶ τίνας ἐνεκεν οὐκ ἄγγελοι ταῦτα ἐνεχειρίσθησαν ; Ἵνα μὴ δειλίαν ἀπολογίαν ἔχης ῥαθυμίας , μηδὲ εἰς τὴν διάφοραν τῆς φύσεως καταφεύγης καθεῖδον · ὅμως δὲ καὶ τὸ θαῦμα μεῖζον ἐγίνετο . Πῶς γὰρ οὐ θαυμαστὸν καὶ παράδοξον , ἀπὸ γλῶττης πηλίνης ἐκπηδόντος λόγον , θάνατον φυγαδεύειν , ἀμαρτήματα λύειν , πεπρωμένους διορθοῦν φύσιν , καὶ τὴν γῆν ἐργάζεσθαι οὐρανόν ; Διὰ τοῦτο ἐκπλήττομαι τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν , διὰ ταῦτα θαυμάζω τοῦ Παύλου τὴν προθυμίαν , ὅτι τοιαύτην ὑπέδεικτο χάριν , ὅτι τοιούτων παρεσκευάσεν ἑαυτόν . Καὶ ὁμῶς παραχαλῶ μὴ θαυμάζειν μόνον , ἀλλὰ καὶ μιμεῖσθαι · τὸ ἀρχέτυπον τοῦτο τῆς ἀρετῆς · οὕτω γὰρ δυσπρόσδεκτα τῶν αὐτῶν στεφάνων κοινωνήσαι ἐκεῖνω . Εἰ δὲ θαυμάζεις ἀκούων , ὅτι , τὰ αὐτὰ κατορθώσας , τῶν αὐτῶν ἐπαίνευθη , ἀκούσον αὐτοῦ ταῦτα λέγοντος · Τὸν ἀθώσα τὸν καλὸν ἀγῶνά μου , τὸν δρόμον τετέλεκα , τὴν πίστιν τετήρηκα · λοιπὸν ἀπόκειται μοι ὁ τῆς δικαιοσύνης στέφανος , ὃν ἀποδώσει μοι Κύριος ὁ δίκαιος κριτὴς ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ · οὐ μόνον δὲ ἐμοί , ἀλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ἡγαπηκόσι τὴν ἐπιφάνειαν αὐτοῦ . Ὅρῃ πῶς πάντας εἰς τὴν αὐτὴν κοινωνίαν καλεῖ ; Ἐπεὶ σὺν ἀπασὶ πρόκειται τὰ αὐτά , πάντες σπουδάσωμεν ἄξιοι γενέσθαι τῶν ἐπηγγελμένων ἀγαθῶν · καὶ μὴ μόνον τὸ μέγεθος καὶ τὸν ὄγκον τῶν κατορθωμάτων θεωμεν , ἀλλὰ καὶ τὸν τόπον τῆς προθυμίας , δι’ ἧς τοιαύτην ἐπισπάσατο χάριν , καὶ τὸ τῆς φύσεως συγγενές · τῶν γὰρ αὐτῶν ἡμῖν ἐκοινώθησεν ἀπάντων . Καὶ οὕτω καὶ τὰ σφόδρα δυσκατόρθωτα , ῥάδια ἡμῖν φαίνεται καὶ χούρα , καὶ τὸν βραχὺν τοῦτον καμόντες χρόνον , τὸν ἀγήρω , καὶ
Lemmas: εἰμί δέ χρυσός ἀδάμας γίγνομαι , καί ἀδάμας χρυσός , τότε ὁπωσοῦν αὐτός οὗτος ὁ εἰκών . ἄλλος τίς ἐγώ παραβάλλω ἀδάμας καί χρυσός ; ὁ κόσμος ὀντινὲς ἅπας , καί τότε ἶδος καθέλκω ὁ Παῦλος ὁ ψυχή . εἰμί γάρ περί ὁ ἐν μηλωτή καί σπήλαιον καί ἐν μικρός μέρος ὁ οἰκέω διαπρέπω οὗτος φημί ἐκεῖνος , πολύς μᾶλλον περί αὐτός εἄν εἶπον ἐγώ , ὡς ἔτι πᾶς ἄνθρωπος εἰμί . εἰμί τοίνυν ὁ κόσμος αὐτός οὐ ἄξιος , τίς ἄξιος ; τάχα ὁ οὐρανός ; ἄλλος καί οὗτος μικρός . εἰμί γάρ αὐτός οὐρανός μετά ὁ ἐν ὁ οὐρανός προτιμάω ὁ δεσπότης ὁ ἀγάπη , πολύς μᾶλλον ὁ Δεσπότης ὁ τοσοῦτος αὐτός ἀγαθός , ὅσος πονηρία ἀγαθότης , μυρίος αὐτός οὐρανός προτιμάω . οὖον γάρ ὁμοίως ἐγώ φιλέω , καθάπερ ἐγώ αὐτός , ἀλλά τοσοῦτος πλέω , ὅσος οὐδέ λόγος παρίστημι ἐν . σκοπάω γοῦν ἡλίκος αὐτός καί πρό ὁ μέλλω ἐγώ ἀνάστασις . εἰς παράδεισος ἐγώ , εἰς τρίτος ἀνάγω οὐρανός , ἀπόρρητος ποιέω κοινωνός τοιοῦτος , ὅς μηδείς ὁ ὁ ἀνθρώπινος λαγχάνω φύσις Θαμίς εἶπον . καί μῆλον ἔοικα · καί γάρ ἐν γῆ βαδίζω , ὡς μετά ἄγγελος περιπολέω , οὕτως πράσσω ἅπας καί σῶμα θνητός συνδέω , ὁ ἐκεῖνος καθαρότης ἐπιδείκνυμι , καί ἀνάγκη τοιοῦτος ὑπόκειμαι , φιλονεικέω ὁ ἄνω δύναμις μηδείς μικρός φαίνω . καί γάρ ὡς πτηνός ὁ οἰκέω διατρέχω , καί ὡς ἀσώματος πόνος ὑπεροράω καί κίνδυνος , καί ὡς ὁ οὐρανός ἤδη λαγχάνω , καταφρονέω ὁ ἐπί γῆ · καί ὡς μετά αὐτός ἀναστρέφω ὁ ἀσώματος δύναμις , οὗτος διηνεκής ἐργηγορῶς εἰμί . καίτοι γε ἄγγελος πολλάκις ἐγχειρίζω ἔθνος διάφορος · ἀλλά οὐδέ εἰς αὐτός ὁ ἔθνος , ὅς ἐμπιστεύω , οὕτως ψυχόω , ὡς Παῦλος ὁ οἰκέω ἅπας . καί μή ἐγώ λέγω ὅτι Παῦλος οὐ εἰμί ὁ οὗτος οἰκονομέω · καί γάρ καί αὐτός ὁμολογέω . εἰμί γάρ καί μή αὐτός εἰμί ὁ οὗτος Ἀνίων , ἀλλά οὐδέ οὕτως ἐκτός εἰμί ὁ ἐπί οὗτος ἔπαινος , ἐπεί λάτος οὗτος κατασκευάζω δείδω ὁ τοιοῦτος χάρις . ὁ Μιχαήλ ὁ ὁ Ἰουδαῖος ἔθνος [ 486 ] ἐγχειρίζω · Παῦλος δέ ὁ καί θάλασσα , καί ὁ οἰκέω , καί ὁ ἀοίκητος . καί οὗτος οὐ ἄγγελος υδριζω λέγω , μή γίγνομαι , ἀλλά δείκνυμι , ὅτι δυνατός ἄνθρωπος εἰμί μετά ἐκεῖνος εἰμί , καί ἐγγύς αὐτός ἵστημι . καί τίς ἕνεκα οὐ ἄγγελος οὗτος ἐγχειρίζω ; ἵνα μή δειλία ἀπολογία ἔχης ῥᾳθυμία , μηδέ εἰς ὁ διαφορά ὁ φύσις καταφεύγω καθίζω · ὅμως δέ καί ὁ θαῦμα μείζων γίγνομαι . Πῶς γάρ οὖον θαυμαστός καί παράδοξος , ἀπό γλῶσσα πήλινος ἐκπηδάω λόγος , θάνατος φυγαδεύω , ἁμάρτημα λύω , ἔπορον διορθόω φύσις , καί ὁ γῆ ἐργάζομαι οὐρανός ; Ζεύς οὗτος ἐκπλήσσω ὁ Θεός ὁ δύναμις , διά οὗτος θαυμάζω ὁ Παῦλος ὁ προθυμία , ὅτι τοιοῦτος ὑποδείκνυμι χάρις , ὅτι τοιοῦτος παρασκευάζω ἑαυτοῦ . καί ὁμῶς παραχαλάω μή θαυμάζω μόνος , ἀλλά καί μιμέομαι · ὁ ἀρχέτυπος οὗτος ὁ ἀρετή · οὗτος γάρ δυσπρόσδεκτος ὁ αὐτός στέφανος κοινωνέω ἐκεῖνος . εἰμί δέ θαυμάζω ἀκούω , ὅτι , ὁ αὐτός κατορθόω , ὁ αὐτός επαινευω , ἀκούω αὐτός οὗτος λέγω · ὁ ἀθώσα ὁ καλός ἀγών ἐγώ , ὁ δρόμος τελέω , ὁ πίστις τηρέω · λοιπός ἀπόκειμαι ἐγώ ὁ ὁ δικαιοσύνη στέφανος , ὅς πωλέω ἐγώ Κύριος ὁ δίκαιος κριτής ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα · οὖον μόνος δέ ἐγώ , ἀλλά καί πᾶς ὁ ἀγαπάω ὁ ἐπιφάνεια αὐτός . Ὄρος πῶς πᾶς εἰς ὁ αὐτός κοινωνία καλέω ; ἐπεί σύν ἅπας πρόκειμαι ὁ αὐτός , πᾶς σπουδάζω ἄξιος γίγνομαι ὁ ἐπαγγέλλω ἀγαθός · καί μή μόνος ὁ μέγεθος καί ὁ ὄγκος ὁ κατόρθωμα θέω , ἀλλά καί ὁ τόπος ὁ προθυμία , διά ὅς τοιοῦτος ἐπισπάω χάρις , καί ὁ ὁ φύσις συγγενής · ὁ γάρ αὐτός ἐγώ κοινόω ἀπαντάω . καί οὗτος καί ὁ σφόδρα δυσκατόρθωτος , ῥᾴδιος ἐγώ φαίνω καί Χούρα , καί ὁ βραχύς οὗτος κάμνω χρόνος , ὁ ἀγήραος , καί