joannes-chrysostomus.de-laudibus-sancti-pauli-apostoli-homiliae-1-7 pg050_0094.2
ἀχριδειαν ἠσκήσεν · οὐδὲς γοῦν οὕτως τῆς παρούσης ἐπεθύμησε ζωῆς , οὐδὲ τῶν σφόδρα φιλοζωγούντων · οὐδεὶς οὕτως αὐτῆς ὑπερεῖδεν , οὐδὲ τῶν μεθ’ ὑπερβολῆς θανατούντων a . Οὕτω πᾶσης ἐπιθυμίας καθαρὸς ἦν ἐκεῖνος , καὶ οὐδεὶς προσέπασχε τῶν παρόντων , ἀλλὰ πανταχοῦ τῇ βουλῇ τοῦ Θεοῦ τὴν ἐπιθυμίαν ἐκίρνα τὴν ἑαυτοῦ · καὶ νῦν μὲν αὐτῇ καὶ τῆς μετὰ Χριστοῦ συνοσίας καὶ ὁμιλίας ἀναχαισιότεραν εἶναι φησι , νῦν δὲ οὕτω βαρείαν καὶ ἐπαχθῆ , ὡς καὶ στενάζειν καὶ ἐπεῖγεσθαι πρὸς τὴν ἀνάλυσιν . Ἐκεῖνος γὰρ ἐπιθυμεῖ μόνον , τῶν κατὰ Θεὸν κέρδος αὐτῷ φερόντων , εἰ καὶ ἐναντία ταῦτα εἶναι συνέβαινε τοῖς προτέροις . Καὶ γὰρ ποικίλος τις ἦν καὶ παντοδαπός , οὐχ ὑποκρινόμενος , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ πάντα γινώμενος , ὅπερ ἡ τοῦ χρησίματος καὶ τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων χρεία ἀπῄτει , κἂν τοιούτῳ τὸν Δεσπότην τὸν ἑαυτοῦ μιμούμενος . Καὶ γὰρ ὁ Θεὸς καὶ ἄνθρωπος ἐφαίνετο , ὅτε ἔδει φαίνεσθαι τοῦτο · καὶ ἐν πυρὶ πάλαι ὅτε ὁ καιρὸς τοῦτο ἀπῄτει · καὶ νῦν μὲν ἐν ὀπίστῳ σχήματι καὶ στρατιώτῳ , νῦν δὲ ἐν εἰκόνι πρεσβύτου , νῦν δὲ ἐν αὐρᾷ , νῦν δὲ [ 502 ] ὀδοιπόρος , νῦν δὲ αὐτοάνθρωπος , καὶ οὐδὲ ἀποθανεῖν οὕτω παρήτησατο . Τὸ δὲ , ἔδει τοῦτο , ὅταν εἴπω , μηδεὶς ἀνάγκην εἶναι νομίζετω τῶν λόγων , ἀλλὰ τῆς αὐτοῦ φιλανθρωπίας μόνον . Καὶ ποτὲ μὲν ἐν θρόνῳ , ποτὲ δὲ ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ κάθεται . Πάντα δὲ ταῦτα πρὸς τὰς ὑποκειμένας οἰκονομίας ἐπράττε . Διὸ καὶ διὰ τοῦ προφήτου ἔλεγεν · Ἐγὼ ὁράσεις ἐπιλήσθηκα , καὶ ἐν χερσὶ προφητῶν ὠμοιώθην . Οὕτω καὶ Παῦλος τὸν ἑαυτοῦ μιμούμενος Δεσπότην , οὐχ ἄν κατεγνωσθη , νῦν μὲν ὡς Ἰουδαῖος γινόμενος , νῦν δὲ ὡς ἔθνικος · καὶ νῦν μὲν νόμῳ ἐφυλάττετο , νῦν δὲ ὑπεριώρα νόμου · καὶ ποτὲ μὲν ἀντείχετο τῆς παρούσης ζωῆς , ποτὲ δὲ κατεφρόνει αὐτῆς · καὶ νῦν μὲν ἤτει χρήματα , νῦν δὲ καὶ διδόμενα διεκρούετο · καὶ ἔθυσ καὶ ἐξυρᾶτο , καὶ πάλιν ἀνεθεματίζε τοὺς ποιούντας · καὶ νῦν μὲν περιέτερε , νῦν δὲ περιτομὴν ἐξέβαλε . Καὶ τὰ μὲν γινόμενα ἐναντία ἦν , ἡ δὲ γνώμη καὶ ἡ διάνοια , ἀφ’ ἧς ταῦτα ἐγίνετο , σφόδρα ἀκλῦθος καὶ ἑαυτῇ συνήμειν . Ἐν γὰρ ἐξῆτει , τῶν ταῦτα ἀκούοντων καὶ ὁρῶντῶν τὴν σωτηρίαν . Διὰ δὲ τοῦτο νῦν μὲν ἐπαίρει νόμον , νῦν δὲ αὐτὸν καθεῖρει . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἐν οἷς ἐπράττεν , ἀλλὰ καὶ ἐν οἷς ἔλεγε , ποικίλος ἦν καὶ παντοδαπός , οὐχὶ μεταβαλλόμενος τὴν γνώμην , οὐδὲ ἕτερος ἐξ ἑτέρου γινόμενος , ἀλλὰ μένων ὅπερ ἦν , καὶ τῶν εἰρημένων ἕκαστον πρὸς τὴν παροῦσαν μεταχειρίζων χρείαν . Μὴ τοίνυν αὐτὸν διὰ ταῦτα κακίσης ,
Lemmas: ἀχριδειαν ἀσκέω · οὐδή γοῦν οὕτως ὁ πάρειμι ἐπιθυμέω ζωή , οὐδέ ὁ σφόδρα φιλοζωγούντων · οὐδείς οὕτως αὐτός ὑπεροράω , οὐδέ ὁ μετά ὑπερβολή θανατόω a . οὕτως πᾶς ἐπιθυμία καθαρός εἰμί ἐκεῖνος , καί οὐδείς προσπάσχω ὁ πάρειμι , ἀλλά πανταχοῦ ὁ βουλή ὁ Θεός ὁ ἐπιθυμία κιρνάω ὁ ἑαυτοῦ · καί νῦν μέν αὐτός καί ὁ μετά Χριστός συνόσιος καί ὁμιλία ἀναχαισιότεραν εἰμί φημί , νῦν δέ οὗτος βαρύς καί ἐπαχθής , ὡς καί στενάζω καί ἐπείγω πρός ὁ ἀνάλυσις . ἐκεῖνος γάρ ἐπιθυμέω μόνος , ὁ κατά θεός κέρδος αὐτός φέρω , εἰμί καί ἐναντίος οὗτος εἰμί συμβαίνω ὁ πρότερος . καί γάρ ποικίλος τις εἰμί καί παντοδαπός , οὐ ὑποκρίνομαι , μή γίγνομαι , ἀλλά πᾶς γινωμένος , ὅσπερ ὁ ὁ χρήσιμος καί ὁ σωτηρία ὁ ἄνθρωπος χρεία ἀπαιτέω , κἀν τοιοῦτος ὁ δεσπότης ὁ ἑαυτοῦ μιμέομαι . καί γάρ ὁ θεός καί ἄνθρωπος φαίνω , ὅτε ἐσθίω φαίνω οὗτος · καί ἐν πῦρ πάλαι ὅτε ὁ καιρός οὗτος ἀπαιτέω · καί νῦν μέν ἐν ὀπίστῳ σχῆμα καί στρατιώτης , νῦν δέ ἐν εἰκών πρεσβύτης , νῦν δέ ἐν αὔρα , νῦν δέ [ 502 ] οδοιπόρος , νῦν δέ αὐτοάνθρωπος , καί οὐδέ ἀποθνῄσκω οὗτος παραιτέομαι . ὁ δέ , ἐσθίω οὗτος , ὅταν εἶπον , μηδείς ἀνάγκη εἰμί νομίζω ὁ λόγος , ἀλλά ὁ αὐτός φιλανθρωπία μόνος . καί ποτέ μέν ἐν θρόνος , ποτέ δέ ἐπί ὁ χερουβίν κάθομαι . Πάν δέ οὗτος πρός ὁ ὑπόκειμαι οἰκονομία πράσσω . Διὸ καί διά ὁ προφήτης λέγω · ἐγώ ὅρασις ἐπιλήθω , καί ἐν χείρ προφήτης ὁμοιόω . οὕτως καί Παῦλος ὁ ἑαυτοῦ μιμέομαι δεσπότης , οὐ ἄν καταγιγνώσκω , νῦν μέν ὡς Ἰουδαῖος γίγνομαι , νῦν δέ ὡς ἐθνικός · καί νῦν μέν νόμος φυλάσσω , νῦν δέ ὑπεριώρα νόμος · καί ποτέ μέν ἀντέχω ὁ πάρειμι ζωή , ποτέ δέ καταφρονέω αὐτός · καί νῦν μέν αἰτέω χρῆμα , νῦν δέ καί δίδωμι διακρούω · καί θύω καί ξυρέω , καί πάλιν ἀναθεματίζω ὁ ποιέω · καί νῦν μέν περιετερος , νῦν δέ περιτομή ἐκβάλλω . καί ὁ μέν γίγνομαι ἐναντίος εἰμί , ὁ δέ γνώμη καί ὁ διάνοια , ἀπό ὅς οὗτος γίγνομαι , σφόδρα ακλυανθος καί ἑαυτοῦ σύνειμι . ἐν γάρ ἐξαιτέω , ὁ οὗτος ἀκούω καί ὁράω ὁ σωτηρία . Ζεύς δέ οὗτος νῦν μέν ἐπαίρω νόμος , νῦν δέ αὐτός καθαιρέω . οὖον γάρ δή μόνος ἐν ὅς πράσσω , ἀλλά καί ἐν ὅς λέγω , ποικίλος εἰμί καί παντοδαπός , οὐ μεταβάλλω ὁ γνώμη , οὐδέ ἕτερος ἐκ ἕτερος γίγνομαι , ἀλλά Μένων ὅσπερ εἰμί , καί ὁ εἴρω ἕκαστος πρός ὁ πάρειμι μεταχειρίζω χρεία . μή τοίνυν αὐτός διά οὗτος Κακίσης ,