joannes-chrysostomus.de-laudibus-sancti-pauli-apostoli-homiliae-1-7 pg050_0097.1
ἀλλὰ δι’ αὐτὰ μὲν οὖν ταῦτα μάλιστα ἀνακρήσων καὶ στεφάνωσον . Ἐπεὶ δὲ τῶν ἰατρῶν , ὅταν ἴδῃς νῦν μὲν καίοντα , νῦν δὲ ψερόντα , καὶ νῦν μὲν σιδηρῷ χρώμενον , νῦν δὲ φαρμάκῳ , καὶ ποτὲ μὲν ἀπάγοντα σιτίων καὶ ποτῶν , ποτὲ δὲ ἐπιτρέποντα τούτων ἄρδην ἐμπορεῖσθαι · τὸν κάμνοντα , καὶ ποτὲ μὲν περιβάλλειν πάντοθεν , ποτὲ δὲ αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν διαθερμανθέντα χελεύοντα φιλῆν ὁλόκληρον ἐκπεῖν ὑδάτων ψυχρῶν , οὐ καταγνώσῃ τῆς μεταβολῆς , οὐδὲ τῆς συνεχὸς μεταστάσεως · ἀλλὰ τότε μάλλιστα ἐπαινέσεις τὴν τέχνην , τὰ δοκοῦντα ἡμῖν ἐναντία εἶναι καὶ βλαβερά μετὰ τοῦ θαρρεῖν προσάγουσαν ὁρῶν , καὶ τὸ ἀφαιλὲς ἐγγυωμένην . Τοῦτο γὰρ ἄνθρω τεχνικὸς . Εἰ δὲ ἰατρὸν ἀποδεχόμεθα τὰ ἐναντία ταῦτα ποιοῦντα , πολλῷ μᾶλλον · τὴν Παύλου ψυχὴν , οὕτω τοῖς κάμνουσι προσφερομένην , ἀνακηρύττειν δεῖ . Καὶ γὰρ τῶν τὰ σώματα ἀρρωστούντων οὐκ ἔλαττον οἱ τὰς ψυχὰς νοσοῦντες δέονται μηχανῆς καὶ μεταχειρίσεως · καὶ ἐξ εὐθείας αὐτοῖς προσίδη , πάντα οἴχησεται καὶ τῆς σωτηρίας αὐτῶν . Καὶ τί θαυμάσῃτον , εἰ ἄνθρωποι ταῦτα ποιοῦσιν , ὅταν οἱ Θεός , ὁ πάντα δυνάμενος , τοῦτο χέρηται τῆς ἰατρίας τῷ νόμῳ , καὶ οὐ πάντοτε ἐξ εὐθείας ἡμῖν [ 503 ] ὁμιλῇ ; Ἐπειδὴ γὰρ ἔχοντας εἶναι βούλεται καλοὺς , ἀλλ’ οὐκ ἀνάγκῃ καὶ βίᾳ , ἐδείξεν αὐτῷ καὶ μεθόδου , οὐ διὰ τὸ αὐτοῦ ἀδύνατον , ἀπαγε , ἀλλὰ διὰ τὸ ἀσθενὲς τῆς ἡμετέρας . Αὐτῷ μὲν γὰρ ἐξεστὶ νεῦσαι μόνον , μᾶλλον δὲ θελήσαι μόνον , καὶ ποιῆσαι πάντα ἃπερ ἂν βούληται · ἡμεῖς δὲ ἀπαξ ἐαυτῶν γεγονότεν οὐρίων , οὐκ ἀνεχόμεθα πάντα ὑπακοῦειν αὐτῷ . Ἴαν οὖν ἄκοντας ἐλκύσῃ , ὅπερ ἐδύνατο , ἀφαιρεῖται , τὴν τῆς ἐξουσίας λέγω ἐλευθερίαν . Ἵν’ οὖν μὴ τοῦτο γένηται , ἐδείξεν αὐτῷ μεθόδων πολλῶν . Ταῦτα δὲ ἡμῖν οὐχ ἀπλῶς εἴρηται , ἀλλὰ διὰ τὸ ποικίλον τοῦ μακαρίου Παύλου καὶ σοφὸν · ὥστε ὅταν ἴδῃς αὐτὸν ψευδῶντα κινυδνους , θαύμασον ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ἴδῃς ὁμόσε χωροῦντα αὐτοῖς · καθάπερ γὰρ τοῦτο ἀνδρείας , οὕτω χάκεινο σοφίας . Ὅταν ἴδῃς μεγάλα φθεγγόμενον , θαύμασον ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ἴδῃς μετριάζοντα · καθάπερ γὰρ τοῦτο ταπεινοφροσύνης , οὕτως ἐκεῖνο μεγαλωψυχίας . Ὅταν ἴδῃς καυχώμενον , θαύμασον ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ἴδῃς διακρουόμενον ἐγκωμίῳν · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἤδους ἀτύπου , χάκεινο φιλοστόργου καὶ φιλανθρώπου · τὴν γὰρ τῶν πολλῶν οἰκονομίαν σωτηρίαν , ταῦτα ἐπραττε . Διὸ καὶ ἔλεγεν · Εἴτε ἐξέστημεν , Θεῷ · εἴτε σωφρονοῦμεν , ὑμῖν . Οὔτε γὰρ τις ἄλλος εἶχε τοσαύτας ἀνάγκας πρὸς ἀπόνοιαν , οὔτε ἄλλος τις οὕτω καθαρὸς ἀλαζονείας ἦν . Σχόπει δὲ · Ἡ γνώσις γυνοῖ · καὶ πάντες τοῦτο ἂν εἰποῖμεν μετ’ ἐκείνου · καὶ τοσαύτη δὲ ἦν ἐν αὐτῷ γνώσις , ὅση ἐν οὐδενὶ τῶν πώποτε ἀνθρώπων γεγεννημένων · ἀλλ’ ὅμως αὐτὸν οὐκ ἐπήρεν , ἀλλὰ καὶ ἐν αὐτῷ τούτῳ μετριάζει . Διὰ τοῦτο λέγει · Ἐκ μέρους γινώσκομεν , καὶ ἐκ μέρους προφητεύομεν · καὶ πάλιν ·
Lemmas: ἀλλά διά αὐτός μέν οὖν οὗτος μάλιστα ἀνακρήσων καί στεφανόω . ἐπεί δέ ὁ ἰατρός , ὅταν ὁράω νῦν μέν καίω , νῦν δέ ψεροειντα , καί νῦν μέν σιδήρεος χράω , νῦν δέ φάρμακον , καί ποτέ μέν ἀπάγω σιτίον καί ποτός , ποτέ δέ ἐπιτρέπω οὗτος ἄρδην ἐμπορέω · ὁ κάμνω , καί ποτέ μέν περιβάλλω πάντοθεν , ποτέ δέ αὐτός ἐκεῖνος ὁ διαθερμαίνω χελευειμι φίλος ὁλόκληρος ἐκπίνω ὕδωρ ψυχρός , οὖον καταγνοέω ὁ μεταβολεύς , οὐδέ ὁ συνέχω μετάστασις · ἀλλά τότε μάλλιστα ἐπαινέω ὁ τέχνη , ὁ δοκέω ἐγώ ἐναντίος εἰμί καί βλαβερός μετά ὁ θαρσέω προσάγω ὁράω , καί ὁ ἀφελής ἐγγυάω . οὗτος γάρ ἄνθρω τεχνικός . εἰμί δέ ἰατρός ἀποδέχομαι ὁ ἐναντίος οὗτος ποιέω , πολύς μᾶλλον · ὁ Παῦλος ψυχή , οὗτος ὁ κάμνω προσφέρω , ἀνακηρύσσω δεῖ . καί γάρ ὁ ὁ σῶμα ἀρρωστέω οὐ μικρός ὁ ὁ ψυχή νοσέω δήω μηχανή καί μεταχείρισις · καί ἐκ εὐθύς αὐτός προσοράω , πᾶς οἴχομαι καί ὁ σωτηρία αὐτός . καί τίς θαυμάζω , εἰμί ἄνθρωπος οὗτος ποιέω , ὅταν ὁ Θεός , ὁ πᾶς δύναμαι , οὗτος χράω ὁ ἰάτρια ὁ νόμος , καί οὖον πάντοτε ἐκ εὐθύς ἐγώ [ 503 ] ὁμιλέω ; ἐπεί γάρ ἔχω εἰμί βούλομαι καλός , ἀλλά οὐ ἀνάγκη καί βία , δείκνυμι αὐτός καί μέθοδος , οὖον διά ὁ αὐτός ἀδύνατος , ἀπάγω , ἀλλά διά ὁ ἀσθενής ὁ ἡμέτερος . αὐτός μέν γάρ ἔξεστι νέος μόνος , μᾶλλον δέ ἐθέλω μόνος , καί ποιέω πᾶς ὅσπερ εἄν βούλομαι · ἐγώ δέ ἅπαξ ἑαυτοῦ γίγνομαι οὔριος , οὐ ἀνέχω πᾶς ὑπακούω αὐτός . εἷς οὖν ἄκων ἕλκω , ὅσπερ δύναμαι , ἀφαιρέω , ὁ ὁ ἐξουσία λέγω ἐλευθερία . ἵνα οὖν μή οὗτος γίγνομαι , δείκνυμι αὐτός μέθοδος πολύς . οὗτος δέ ἐγώ οὐ ἀπλόος εἴρω , ἀλλά διά ὁ ποικίλος ὁ μακάριος Παῦλος καί σοφός · ὥστε ὅταν ὁράω αὐτός ψεύδω κινυδνους , θαυμάζω ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ὁράω ὁμόσε χωρέω αὐτός · καθάπερ γάρ οὗτος ἀνδρεῖος , οὗτος χάκεινο σοφία . ὅταν ὁράω μέγας φθέγγομαι , θαυμάζω ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ὁράω μετριάζω · καθάπερ γάρ οὗτος ταπεινοφροσύνη , οὕτως ἐκεῖνος μεγαλωψυχιος . ὅταν ὁράω καυχάομαι , θαυμάζω ὁμοίως , ὥσπερ ὅταν ὁράω διακρούω ἐγκώμιον · καί γάρ καί οὗτος Ἠδοῦς άτυπος , χάκεινο φιλόστοργος καί φιλάνθρωπον · ὁ γάρ ὁ πολύς οἰκονομία σωτηρία , οὗτος πράσσω . Διὸ καί λέγω · εἴτε ἐξίστημι , Θεός · εἴτε σωφρονέω , σύ . οὔτε γάρ τις ἄλλος ἔχω τοσοῦτος ἀνάγκη πρός ἀπόνοια , οὔτε ἄλλος τις οὗτος καθαρός ἀλαζονεία εἰμί . σκοπάω δέ · ὁ γνῶσις γυνοῖ · καί πᾶς οὗτος εἄν εἶπον μετά ἐκεῖνος · καί τοσοῦτος δέ εἰμί ἐν αὐτός γνῶσις , ὅσος ἐν οὐδείς ὁ πώποτε ἄνθρωπος γεννάω · ἀλλά ὅμως αὐτός οὐ ἐπαίρω , ἀλλά καί ἐν αὐτός οὗτος μετριάζω . Ζεύς οὗτος λέγω · ἐκ μέρος γιγνώσκω , καί ἐκ μέρος προφητεύω · καί πάλιν ·