joannes-chrysostomus.de-fato-et-providentia-orationes-1-6 pg050_0362.4
Οὐδὲν ἔστιν ὅντως δόγμα πονηρόν , ἀγαπητέ , καὶ σπυδόν · ἀνίκτου γέμον , ὡς τὸ τῆς εἰμαρμένης καὶ γενέσεως δόγμα . Μετὰ γὰρ τοῦ δόξαν βλάσφημον καὶ ἀσεβὴ καὶ ὀλεθρίαν ἐντεῖναι ταῖς τῶν ἁμαρτηνῶν ψυχαῖς , καὶ πείσειν τούταις λέγειν περὶ Θεοῦ , ἂ μηδὲ περὶ δαιμόνων τις εἴποι , καὶ τὸν βίον συγχέει τὸν ἡμέτερον , πάντα θορύβῳ καὶ πολλῆς ἐμπλέκει τῆς ταραχῆς · καὶ ὅσα πρὸς διδασκαλίαν καὶ διόρθωσιν παρὰ τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς φύσεως , καὶ διὰ προφητῶν εἰσενέγκται καὶ διὰ ἀγίων ἀνδρῶν , ἀνατρέπει καὶ καταλύει , καὶ δείκνυσιν περιττά . Καὶ ποιεῖ ταῦτον , οἷον ἂν εἰ τὸς σῶμα νενοσηκὸς καὶ φαρμάκων δεόμενον , παρόντων ἰατρῶν καὶ τοῦ φαρμάκων κατασκευαζόντων , πείσει μηδενὶ τούτων χεῖσθαι , μηδὲ ἀπαλλάττεσθαι τοῦ νοσήματος , ἀλλ᾽ ἀμελεῖν καὶ βραμύρα ἐνδόντα τὰ καθ᾽ ἑαυτὸν , τὴν ἐλευθεροτάτην ἀναμένειν ἀπώλειαν . Ἡ οὐχὶ ταῦτά φησιν ἡ εἰμαρμένη ; Μηδεὶς παρανειέτω τι τῶν χρησίμων , μηδεὶς ἀκούστω παρπαινόντος ἑτέρου · μάτην εἰσὶν οἱ νόμοι καὶ οἱ δικασταί , μάτην ἐπιπλήξεις καὶ νουθεσίαι , μάτην τιμωρίας φόβος , μάτην τιμαὶ καὶ γέρα καὶ ἔπαθλα τοῖς κατορθοῦσιν . Οὔτε ἐὰν σπουδάσῃς , δρῆσεις τι , οὔτε ἐὰν ἀμελήσῃς , βλάδος τι γενήσεται . Μὴτε ἐπὶ διδασκαλείον παιδίον ἂν βαδίζετω , μήτε ἀνὴρ γενόμενος ἀκούστω νόμων , μὴ προσεχέτω συμβούλοις καὶ νουθεσίαις χρησίμοις . Τί δυνήσεται ἐνεγκεῖν ὁ κόσμος ; Ὡσπερ ἀνεματίστου πλοίου , καὶ ναυτὸς καὶ κυβερνητὸν ἐργῶν , τῇ τοῦ χειμῶνος φορᾷ ἐπαδοὺς τὰ πηδάλια τῆς διανοίας , οὕτω φερεσθῶ . Θέλεις , εἴπέ μοι , πεισθησόμεθα , καὶ οὐδὲν ἐνεργήσομεν τῶν πρὸς σωτηρίαν τῆς ἡμέτερας ζωῆς ; Τέως γὰρ ἀφεῖσθω τὰ τῆς ψυχῆς , ἀλλὰ τὰ περὶ τῆς παρούσης ζωῆς διαλεγώμεθα . Πεισόμεθα τῇ εἰμαρμένῃ ταῦτα λεγούσῃ , καὶ οὔτε οἰκίας ἀμαρτάνοντας κολάσομεν , οὔτε ἀτελειαῖς διεσφαιμένους ἐπιστρέψομεν , οὔτε τοὺς ἀδικοῦντας εἰς δικαστήριον ἀξομεν , οὐκ ἀκούσομεθα τῶν νόμων ; Ἐβουλόμην κἂν πρὸς βραχύ τοῦτο γενέσθαι , ἐν ἔργῳ τὴν ὀλεθρίαν ταύτην καὶ ἐπιδασθ διδάσκαλον τῶν κακῶν δυνηθῆτε συνιδεῖν . Εἰ γὰρ ἀνάγκη πάντως τὰ εἰμαρμένα γενέσθαι , καὶ σπουδαζόντων καὶ καθευδόντων , μηδὲς γεωργῶς ζευγνύτω βοῦς , μηδὲ ἀροτρον ἐλάτω , μηδὲ ἀμπέλα τεμνέτω , μηδὲ καταβαλέτω σπέρματα , μηδὲ ὧραν ἔτους ἐπιτηρεῖτω ἐπιπτεῖν , μηδὲ ἀνεχέσθω κρυμοῦ , καὶ διηνεκοῦς δετοῦ , καὶ ταλαιπωρίας , καὶ μόχθων περὶ διαμετρημένον τὸ ἔτος , μὴ θηγέτω δριπᾶνην , μηδὲ ἀμὰς λήιον , μὴ τριβέτω 770 ἀστάχας , μὴ φυτεύετω , μηδὲ θεραπεύετω φυτά , πᾶσαν ἀπλῶς τῆς γεωργίας μίμης τὴν ἐπιμελίαν , οἴκοι καθέζεσθω , καὶ πάντα καθευδὼς τὸν χρόνον · πάντως ; ἂν εἰμαρμένον αὐτῷ καὶ πεπλωσμένον ᾖ , αὐτόματα εἰς τὴν οἰκίαν ἥσει τὰ ἀγαθά · ἐὰν δὲ εἰς τούναντιον στρέφῃ τὸν ἀτραπὸν τῇ Κλωθώ , κἂν μυριάδας πονήσῃ , πέρας οὐδὲν αὐτῷ τῶν πόνων ἔσται καὶ ἰδρυτῶν . Τίνος οὖν ἕνεκεν οὔτε παραίνειε ταῦτα ποιεῖν , εἰ γε ὄντως εἰμαρμένη πιστεύεται ; τίνος ἕνεκεν οὐ παραίνειε , ἤν ὄντως ἐργῶ μάθητε τὰ τῆς εἰμαρμένης καλᾷ ; Βούλει μοι δεῖξαι τί ὄντως εἰμαρτά ; Κατάλωσον γεωργίαν , ἀνέλαι ναυτιλίαν , Ἐκβάλει πάσας τῶνας βιωτικάς , καὶ μήτε οἰκοδόμος , μήτε χαλκοτύπος , μήτε ὑφάντης , μήτε ἄλλος τις τῶν εἰς τὴν ἡμετέραν συντελεῖσθαι ζῴην μεταχειριζέτω τῶν αὐτοῦ τέχνην , καὶ τότε ὄψει καλῶς , οἷα τῆς εἰμαρμένης τὰ ἐπίχειρα , τότε αὐτὴς αἴσθησὲ καλῶς . τότε αὐτὴς τὸ ἀπερίτρεπτον ὄψει . Καὶ τί λέγω τῆχνας , εἰ τὴν ζῴην συνήγεις τὴν ἡμέτέραν ; Ἔστωσαν τέχναι , καὶ μηδὲ μίαν καταλύσῃς , ἀλλὰ πάντων μενόντων ἐπὶ τῆς οἰκείας τάξεως , οἷ καθ᾽ ἕκαστον μηδὲν μεριμνᾶντος σοῦ αὐτοῦ , μηδὲ φροντιζέτω τῶν κατὰ τὴν οἰκίαν , ἀλλ᾽ ἐπιτρέψατω τῇ εἰμαρμένῃ τὰ κατὰ αὐτὸν οἰκονομῆσαι πάντα , καὶ τότε εἰσεταὶ αὐτὴς τὴν ὠφέλειαν , ὅταν στριβλούμενος καὶ μαστιζόμενος ἀπαιτῇται μὲν τὰς εἰσφοράς , μὴ ἔχων δὲ καταφεύγει μὴ ἐπὶ τὴν ἐκείνης ἀπολογίαν , προσέχει δὲ αὐτῇ μηδὲς . Μέχρι πότε παιδία ἐσμεν ταῖς φρεσί ; μέχρι τίνος οὐ παυσόμεθα ληροῦντας ·
Lemmas: οὐδείς εἰμί εἰμί δόγμα πονηρός , ἀγαπητός , καί σπυδόν · ανικτεω γέμω , ὡς ὁ ὁ εἴμαρμαι καί γένεσις δόγμα . μετά γάρ ὁ δόξα βλάσφημος καί ἀσεβής καί ὀλέθριος ἐντείνω ὁ ὁ ἁμαρτηνῶν Ψυχή , καί πείθω τοῦτος λέγω περί Θεός , ὅς μηδέ περί δαίμων τις εἶπον , καί ὁ βίος συγχέω ὁ ἡμέτερος , πᾶς θόρυβος καί πολύς ἐμπλέκω ὁ ταραχή · καί ὅσος πρός διδασκαλία καί διόρθωσις παρά ὁ Θεός καί ὁ φύσις , καί διά προφήτης εἰσφέρω καί διά Ἀγίων ἀνήρ , ἀνατρέπω καί καταλύω , καί δείκνυμι περισσός . καί ποιέω ταῦτος , οἷος εἄν εἰμί τός σῶμα νοσέω καί φάρμακον δήω , πάρειμι ἰατρός καί ὁ φάρμακον κατασκευάζω , πείθω μηδείς οὗτος χέω , μηδέ ἀπαλλάσσω ὁ νόσημα , ἀλλά ἀμελέω καί βραμύρα ἐνδίδωμι ὁ κατά ἑαυτοῦ , ὁ ἐλεύθερος ἀναμένω ἀπώλεια . ὁ οὐ οὗτος φημί ὁ μείρομαι ; μηδείς παρανίημι τίς ὁ χρήσιμος , μηδείς ακούγομαι παρπαινόντος ἕτερος · μάτην εἰμί ὁ νόμος καί ὁ δικαστής , μάτην ἐπίπληξις καί νουθεσία , μάτην τιμωρία φόβος , μάτην τιμή καί γέρας καί ἔπαθλον ὁ κατορθόω . οὔτε ἐάν σπουδάζω , δράω τίς , οὔτε ἐάν ἀμελέω , Βλάδος τίς γίγνομαι . μήτε ἐπί διδασκαλεῖον παιδίον εἄν βαδίζω , μήτε ἀνήρ γίγνομαι ακούγομαι νόμος , μή προσέχω σύμβουλος καί νουθεσία χρήσιμος . τις δύναμαι φέρω ὁ κόσμος ; ὡς ἀνεματίστου πλοῖον , καί Ναύτος καί κυβερνέω ἔργον , ὁ ὁ χειμών φορός πάδος ὁ πηδάλιον ὁ διάνοια , οὗτος φέρω . ἐθέλω , εἶπον ἐγώ , πείθω , καί οὐδείς ἐνεργέω ὁ πρός σωτηρία ὁ ἡμέτερος ζωή ; Τέως γάρ ἀφίημι ὁ ὁ Ψυχή , ἀλλά ὁ περί ὁ πάρειμι ζωή διαλέγω . πείθω ὁ μείρομαι οὗτος λέγω , καί οὔτε οἰκίον ἁμαρτάνω κολάζω , οὔτε ἀτέλεια διεσφαιμενος ἐπιστρέφω , οὔτε ὁ ἀδικέω εἰς δικαστήριον ἄγω , οὐ ἀκούω ὁ νόμος ; βούλομαι κἀν πρός βραχύς οὗτος γίγνομαι , ἐν ἔργον ὁ ὀλέθριος οὗτος καί ἐπιδατέομαι διδάσκαλος ὁ κακός δύναμαι συνοράω . εἰμί γάρ ἀνάγκη πάντως ὁ λέγω γίγνομαι , καί σπουδάζω καί καθεύδω , μηδὲς γεωργός ζεύγνυμι βοῦς , μηδέ ἄροτρον ἐλαύνω , μηδέ Αμπέλα τέμνω , μηδέ καταβάλλω σπέρμα , μηδέ ὥρα ἔτος ἐπιτηρέω πίπτω , μηδέ ἀνέχω κρυμός , καί διηνεκής δετός , καί ταλαιπωρία , καί μόχθος περί διαμετρημένος ὁ ἔτος , μή θήγω δριπανης , μηδέ Ἀμάς λήιον , μή τρίβω 770 ἀστάχας , μή φυτεύω , μηδέ θεραπεύω φυτός , πᾶς ἀπλόος ὁ γεωργία Μίμης ὁ ἐπιμελία , οἴκοι καθέζομαι , καί πᾶς καθεύδω ὁ χρόνος · πάντως ; εἄν μείρομαι αὐτός καί πεπλωσμένον εἰμί , αὐτόματος εἰς ὁ οἰκίον ἵημι ὁ ἀγαθός · ἐάν δέ εἰς τουναντίον στρέφω ὁ ἀτραπός ὁ Κλωθώ , κἀν μυριάς πονέω , πέρας οὐδείς αὐτός ὁ πόνος εἰμί καί ιδρυτής . τίς οὖν ἕνεκα οὔτε παραινέω οὗτος ποιέω , εἰμί γε εἰμί μείρομαι πιστεύω ; τίς ἕνεκα οὖον παραινέω , ἐάν εἰμί Ἐργώ μανθάνω ὁ ὁ εἴμαρμαι καλός ; βούλομαι ἐγώ δείκνυμι τίς εἰμί εἰμαρτά ; Κατάλωσον γεωργία , ἀναιρέω ναυτιλία , εκβάλλω πᾶς Τώνας βιωτικός , καί μήτε οἰκοδόμος , μήτε χαλκοτύπος , μήτε ὑφάντης , μήτε ἄλλος τις ὁ εἰς ὁ ἡμέτερος συντελέω ζῶ μεταχειρίζω ὁ αὐτός τέχνη , καί τότε ὁράω καλῶς , οἷος ὁ εἴμαρμαι ὁ ἐπίχειρα , τότε αὐτός αἰσθάνομαι καλῶς . τότε αὐτός ὁ ἀπερίτρεπτος ὁράω . καί τίς λέγω τῆχνας , εἰμί ὁ ζῶ συνάγω ὁ ἡμέτερος ; εἰμί τέχνη , καί μηδέ εἷς καταλύω , ἀλλά πᾶς μένω ἐπί ὁ οἰκεῖος τάξις , οἷ κατά ἕκαστος μηδείς μεριμνάω σύ αὐτός , μηδέ φροντίζω ὁ κατά ὁ οἰκίον , ἀλλά ἐπιτρέπω ὁ μείρομαι ὁ κατά αὐτός οἰκονομέω πᾶς , καί τότε εἶμι αὐτός ὁ ὠφέλεια , ὅταν στριβλουμην καί μαστίζω ἀπαιτέω μέν ὁ εἰσφορά , μή ἔχω δέ καταφεύγω μή ἐπί ὁ ἐκεῖνος ἀπολογία , προσέχω δέ αὐτός μηδὲς . μέχρι πότε παιδίον εἰμί ὁ φρήν ; μέχρι τίς οὖον παύω ληρέω ·