joannes-chrysostomus.de-eleemosyna pg051_0269.2
τιδεὶς ἰσως ἠσυγόντο καὶ θρυδρία ἀλίγου ἄν ἐπαδείξει . Διὰ τοῦτο φησίν , Σὺ σήμε καὶ φύλαττε , καὶ ὅταν ταῖς κατὰ μέρος εἰσφοραῖς τὸ ὀλίγον πολὺ γένηται , τότε ἔχεις εἰς μέσον . Καὶ οὐχ ὅτι , συλλέγων , ἀλλὰ , θησαυρίζων , ἵνα μάθῃς ὅτι ἡ δαπάνη αὕτη θησαυρὸς ἐστιν , ὅτι τὸ ἀνάλωμα τοῦτο πρόσοδος γίνεται · θησαυρὸς θησαυροῦ παντὸς βελτίων . Οὕτως μὲν γὰρ ὁ αἰσθητὸς καὶ ἐπιδιώκεται καὶ μειοῦται , καὶ τοὺς εὑρόντας πολλάκις ἀπώλεσεν · ὁ δὲ ἐν τοῖς οὐρανοῖς , τοῦναντίον ἄπαν · ἀνάλωτος μένει καὶ ἀνεπιδιώκευτος , σωτηρία τοῖς κακτημένοις καὶ τοῖς μεταλαμβάνουσιν . Οὐ γὰρ δαπανᾶται χρόνῳ , οὐχ’ ἀλίσκεται φθόνῳ , ἀλλ’ ἔστιν ἀχείρωτος πάσαις ταῖς τοιαύταις ἐπιβολαῖς , καὶ μυρία κομίζει τοῖς λέγουσιν αὐτὸν ἀγαθά . δ . Πειθόμεθα τοίνυν , καὶ ποιῶμεν οὕτως καὶ ἡμεῖς · καὶ ἔστω καὶ ἱερὰ χρήματα μετὰ τῶν ἰδιωτικῶν ἐν ταῖς οἰκίαις ἀποκειμένα ταῖς ἡμετέραις , ἵνα καὶ τὰ ἰδιωτικά διὰ τούτων φυλάττηται . Καθάπερ γὰρ ἐν ταμείοις βασιλικοῖς ἄν φανῇ τις τῶν ἀρχόντων ἀποκείμενα χρήματα , κάκτεινα διὰ ταῦτα πολλῆς ἀπολαύει τῆς ἀσφαλείας · οὕτω δὴ καὶ ἐν τῇ οἰκίᾳ τῇ 254 σῇ ἄν ἀποθῇ χρήματα πενήτων καὶ κατὰ κυριαχὴν συλλέγῃς , ταῦτα ἐκεῖνον ἔσται ἀσφάλεια . Οὕτω καὶ οἰκονόμος γενήσῃ τῶν παντὸς χρημάτων ὑπὸ Παύλου χειροτονηθείς . Τί λέγω ; Καὶ τὰ ἴδια συλλεγέντα πρὸς τὸ πλείον συλλέγει πάλιν · ὑποδείσει σοι γενήσεται καὶ ἀφορμὴ πλείων . Ἄν γὰρ ἀρχὴ ποιήσῃ μόνον τῆς καλῆς ταύτης συνήθειας , αὐτὸς ὑπὸ σαυτοῦ δυνηθὲς διανίστασθαι πάλιν , οὐδενὸς γενομένου συμβόλου . Γενέσθω τοίνυν ἐκκλησία τῇ τρόπῳ τοῦτῳ ἡ ἕκαστου οἰκία , χρημάτων ἱερῶν ἕνδον ἀποκειμένων . Καὶ γὰρ τὰ γαζοφυλάκια τὰ ἐνταῦθα καὶ μένα τούτων ἐστι σύμβολον . Ὅπου παντὸν κεῖται χρήματα , ἄδατος τοῖς δαίμοσι ὁ τόπος ἐστι · καὶ ὑπὲρ ἀσπίδα , καὶ δόρυ , καὶ ὅπλα , καὶ σώματος ἰσχύν , καὶ στρατιωτῶν πλήθος , τὰ πρὸς ἐλεημοσύνην συλλεγόμενα χρήματα τεῖχίζει τὰς οἰκίας . Εἰπὼν τοίνυν πότε , καὶ παρὰ τίνων , καὶ πῶς τὰ τοιαῦτα συλλέγεσθαι δεῖ χρήματα , τὴν ποσότητα λοιπὸν αὐτὸς τοῖς εἰσφέροντι ἐπέτρεψεν . Οὐ γὰρ εἶπεν , ὅτι Τόσον καὶ τόσον εἰσενέγκε , ἵνα μὴ βαρὺ τὸ ἐπίταγμα γένηται , πολλῶν πενίαν προκαλλομένων · ὥστε μὴ λέγειν τοὺς πέντητας , Τί οὖν , ἄν μὴ δυνώμεθα ; ἀλλὰ τῇ δυνάμει τῶν εἰσφερόντων τὸ μέτρον τῆς εἰσφοράς ὡρίστω . Ἐκάστος , φησίν , ὅμῳ · κατ’ ἐαυτὸν τισέσθω θησαυρίζων , ὅ τι ἄν εὐδοκῇ . Καὶ οὐχ εἶπεν , ὅπερ ἄν δυνήτῃ , ἢ ὅπερ ἄν εὕρῃ , ἀλλ’ Ὅπερ ἄν εὐδοκῇ · δεῖξὺς ὅτι καὶ τὴν ἀνωθεν ῥοπὴν καὶ εὐνοιαν ἔχει συναντιλαμβανομένην αὐτῷ . Οὐ γὰρ δὲ τοῦτο μόνον ὁ Παῦλος ἐσκόπει , ὅπως εἰσενεχθεῖν τοῖς πέντη χρήματα , ἀλλὰ καὶ ὅπως μετὰ προθυμίας πολλῆς . Ἐπεὶ καὶ ὁ Θεὸς τὴν ἐλεημοσύνην διὰ τοῦτο ὤρισεν , οὐχ ἵνα τρέφωνται μόνον οἱ δεόμενοι , ἀλλ’ ἵνα καὶ οἱ παρέχοντες εὐεργετῶνται , καὶ διὰ τούτους μᾶλλον , ἢ δι’ ἐκεῖνους . Εἰ γὰρ τὸ ἐκεῖνον ἐσκόπει μόνον , ὅπως δοθεῖν τὰ χρήματα μόνον ἐπέταττεν ἄν , οὐχ ἄν δὲ τὴν προθυμίαν τῶν διδόντων ἐζήτη · νυνὶ δὲ ὁρᾷς ὅτι καὶ κάτω ὑπὲρ τοῦτο μάλιστα τὸν Ἀπόστολον διατετῶμενον , ὅπως ἡρόντες , ὅπως ἱαρὸν παρέχουν οἱ παρέχοντες . Καὶ ποτὲ μὲν φησίν · Μὴ ἐν λύπῃ ἢ δὲ ἀνάγκῃ · ἱαρὸν γὰρ δόσιν ἀγαπᾷ ὁ Θεὸς · οὐχ ἀπλῶς δότιν , ἀλλὰ τὸν μετ’ ἡδονῆς τοῦτο ποιούντων . Καὶ πάλιν ἄλλοχου , Ὁ μεταδιδοὺς ἐν ἀκλόνητι , ὁ προισταμένος ἐν σπουδῇ , ὁ λιτὸν ἐν λιτρώσει .
Lemmas: τιδηω ἴσως ἠσυγόντο καί θρυδρία ἀλίγου ἄν επαδειξεω . Ζεύς οὗτος φημί , σύ Σῆμε καί φυλάσσω , καί ὅταν ὁ κατά μέρος εἰσφορά ὁ ὀλίγος πολύς γίγνομαι , τότε ἔχω εἰς μέσος . καί οὐ ὅτι , συλλέγω , ἀλλά , θησαυρίζω , ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ δαπάνη οὗτος θησαυρός εἰμί , ὅτι ὁ ἀνάλωμα οὗτος πρόσοδος γίγνομαι · θησαυρός θησαυρός πᾶς ἀγαθός . οὕτως μέν γάρ ὁ αἰσθητός καί επιδιώκω καί μειόω , καί ὁ εὑρίσκω πολλάκις ἀπόλλυμι · ὁ δέ ἐν ὁ οὐρανός , τουναντίον ἅπας · ἀνάλωτος μένω καί ανεπιδιωκευος , σωτηρία ὁ κακτημένοις καί ὁ μεταλαμβάνω . οὐ γάρ δαπανάω χρόνος , οὐ ἁλίσκομαι φθόνος , ἀλλά εἰμί ἀχείρωτος πᾶς ὁ τοιοῦτος ἐπιβολή , καί μύριοι κομίζω ὁ λέγω αὐτός ἀγαθός . δ . πείθω τοίνυν , καί ποιέω οὕτως καί ἐγώ · καί εἰμί καί ἱερός χρῆμα μετά ὁ ἰδιωτικός ἐν ὁ οἰκία αποκειμαι ὁ ἡμέτερος , ἵνα καί ὁ ἰδιωτικός διά οὗτος φυλάσσω . καθά γάρ ἐν ταμεῖον βασιλικός ἄν φαίνω τις ὁ ἄρχων ἀπόκειμαι χρῆμα , κάκτεινα διά οὗτος πολύς ἀπολαύω ὁ ἀσφάλεια · οὕτως δή καί ἐν ὁ οἰκία ὁ 254 σός ἄν ἀποτίθημι χρῆμα πένης καί κατά κυριακός συλλέγω , οὗτος ἐκεῖνος εἰμί ἀσφάλεια . οὕτως καί οἰκονόμος γίγνομαι ὁ πᾶς χρῆμα ὑπό Παῦλος χειροτονέω . τις λέγω ; καί ὁ ἴδιος συλλέγω πρός ὁ πλέως συλλέγω πάλιν · ὑποδείδω σύ γίγνομαι καί ἀφορμή πολύς . ἄν γάρ ἀρχή ποιέω μόνος ὁ καλός οὗτος συνήθεια , αὐτός ὑπό σεαυτοῦ δύναμαι διανίσταμαι πάλιν , οὐδείς γίγνομαι σύμβολον . γίγνομαι τοίνυν ἐκκλησία ὁ τρόπος τοῦτῳ ὁ έκαστος οἰκία , χρῆμα ἱερός ἔνδον ἀπόκειμαι . καί γάρ ὁ γαζοφυλάκιον ὁ ἐνταῦθα καί μένος οὗτος εἰμί σύμβολον . ὅπου λήγω κεῖμαι χρῆμα , ἄδαστος ὁ δαίμων ὁ τόπος εἰμί · καί ὑπέρ ἀσπίς , καί δόρυ , καί ὅπλον , καί σῶμα ἰσχύς , καί στρατιώτης πλήθος , ὁ πρός ἐλεημοσύνη συλλέγω χρῆμα τειχίζω ὁ οἰκία . εἶπον τοίνυν πότε , καί παρά τίς , καί πῶς ὁ τοιοῦτος συλλέγω δέω χρῆμα , ὁ ποσότης λοιπός αὐτός ὁ εἰσφέρω ἐπιτρέπω . οὐ γάρ λέγω , ὅτι τόσος καί τόσος εἰσφέρω , ἵνα μή βαρύς ὁ ἐπίταγμα γίγνομαι , πολύς πενία προκαλέω · ὥστε μή λέγω ὁ πεντίτης , Τι οὖν , ἄν μή δύναμαι ; ἀλλά ὁ δύναμις ὁ εἰσφέρω ὁ μέτρον ὁ εἰσφορά ὁριστός . ἕκαστος , φημί , ὁμός · κατά ἑαυτοῦ τίσω θησαυρίζω , ὁ τίς ἄν εὐδοκέω . καί οὐ λέγω , ὅς ἄν δύναμαι , ἢ ὅς ἄν εὑρίσκω , ἀλλά ὅς ἄν εὐδοκέω · δείκνυμι ὅτι καί ὁ ἄνωθεν ῥοπή καί εὔνοια ἔχω συναντιλαμβάνω αὐτός . οὐ γάρ δέ οὗτος μόνος ὁ Παῦλος σκοπέω , ὅπως εἰσφέρω ὁ Πέντη χρῆμα , ἀλλά καί ὅπως μετά προθυμία πολύς . Ἐπεί καί ὁ θεός ὁ ἐλεημοσύνη διά οὗτος ὁρίζω , οὐ ἵνα τρέφω μόνος ὁ δέομαι , ἀλλά ἵνα καί ὁ παρέχω εὐεργετέω , καί διά οὗτος μᾶλλον , ἢ διά ἐκεῖνος . εἰμί γάρ ὁ ἐκεῖνος σκοπέω μόνος , ὅπως δίνω ὁ χρῆμα μόνος ἐπιτάσσω ἄν , οὐ ἄν δέ ὁ προθυμία ὁ δίδωμι ζητέω · νυνί δέ ορώ ὅτι καί κάτω ὑπέρ οὗτος μάλιστα ὁ ἀπόστολος διατείνω , ὅπως ἡρόντες , ὅπως ἱερός παρέχω ὁ παρέχω . καί ποτέ μέν φημί · Μή ἐν λύπη ἢ δέ ἀνάγκη · ἱερός γάρ δόσις ἀγαπάω ὁ θεός · οὐ ἀπλόος δότις , ἀλλά ὁ μετά ἡδονή οὗτος ποιέω . καί πάλιν αλλοχοω , ὁ μεταδίδωμι ἐν ἀκλόνητος , ὁ προϊστάμενος ἐν σπουδή , ὁ λιτός ἐν λιτιτρωσκω .