joannes-chrysostomus.de-decem-millium-talentorum-debitore pg051_0023.1
μεγάλα φιλοτιμεῖσθαι , καὶ διαφλεῦσθαι , ἀκούων τὶ φησίν · Οὐ λέγω σοι , ὡς ἐπτάκις , ἀλλ’ ὡς ἑβδομηκοσontakis ἐπτά · τινὲς ἐπικαὶ ἑβδομήκοντα νομίζουσιν , οὐκ ἔστι δὲ · ἀλλὰ παρολίγω πεντακοσιοστὸν ἔστι · οὐ γὰρ ἐπτάκις ἑβδομήκοντα , τετρακόσια καὶ ἑνενήκοντα ἔστι . Καὶ μὴ νομίσης δύσκολον εἶναι τὸ ἐπίταγμα , ἀγνοεῖ . Ἐὰν γὰρ ἀπαξ καὶ δεύτερον καὶ τρίτον ἀμαρτῶντι συγχωρήσης τῆς ἡμέρας , κἂν σφόδρα ἢ λίηνος , κἂν αὐτὸν τῶν δαιμόνων ἀγριώτερος ὁ λαλιτηρῶς , οὐκ ἔσται οὕτως ἀναίσθητος , ὡς καλῶν τοὺς αὐτοὺς περιπατεῖν , ἀλλὰ τῇ πυκνότητι τῆς συγχωρήσεως σωφρονισθῆναι . βελτίων ἔσται καὶ ἐπιεικέστερος · σὺ τε αὐ ἡμῶν ἡς παρασκευασμένος ἑοσωντάκις καταφρονεῖν τῶν εἰς σὲ γινομένων ἀμαρτημάτων , ἀπὸ μιᾶς καὶ δευτέρας καὶ τρίτης συγχωρήσεως γυμνασάμενος , οὐδὲ πόνον ἔχεις λοιπὸν ἐν τῇ τοιαύτῃ φιλοσοφίᾳ , μελετῶντας καθάπαξ τῇ πυκνότητι τῆς συγχωρήσεως μὴδὲ πλήττεσθαι παρὰ τῶν τοῦ πλάσιος ἀμαρτημάτων . Ταῦτα ἀκούσας ὁ Πέτρος , ἔχων ἡς εἰστέχει , οὐχ’ ὑπὲρ ἑαυτοῦ φροντίζων μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν μελλόντων αὐτῷ διαπρεπεύσθαι . Ἵνα οὖν μὴ τὸ αὐτὸ ποιήσῃ , ὅπερ καὶ ἀπ’ ἑτέρων ἐντολῶν ἐποίησε , προλαβὼν ἀπὸλεισεν αὐτῷ πᾶσαν ἐρώτησιν . Τί δὲ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ἐντολῶν ἐποίησεν ; Εἰ ποτὲ τι τοιοῦτον ὁ Χριστὸς ἐπέτασεν , ὁ δυσκολίας τινὰ ἔχειν δοκῶν , προσπεθὼν τῶν ἄλλων ἡρώτα καὶ ἐπυνθάνετο περὶ τῆς ἐντολῆς . Καὶ γὰρ ὅτε προσελθὼν ὁ πλούσιος περὶ τῆς αἰωνίου ζωῆς τὸν Χριστὸν ἡρώτα , καὶ μαθὼν τὰ πονητικὰ τῆς τελειότητος , ἀπηλὶ λυπουμένος ὑπὸ τῶν χρημάτων , εἰδὼς τοῦ Χριστοῦ , ὅτι εὐκοπώτερόν ἐστι κάμηλον διὰ τρυμαλιᾶς βραχίος διελθεῖν , ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν εἰσελθεῖν · ὁ Πέτρος , καὶ πᾶντων ἑαυτὸν γυμνάσας , καὶ οὐδὲ τὸ ἀγχιστρον κατέχων λοιπὸν , ἀλλὰ καὶ τῆς τέχνης καὶ τοῦ δικαίου καταφρονήσας , προσελθὼν ἔλεγε τῷ Χριστῷ · Καὶ τίς δύναται σωθῆναι ; Καὶ ὅρα καὶ ἐπείκασιαν μαθητοῦ , καὶ θερμότητα · οὔτε γὰρ εἶπεν · Ἀδύνατα ἐπιτάττεις , δύσκολον τὸ ἐπίταγμα , χαλεπὸς ὁ νόμος · οὔτε ἐστίγησεν , ἀλλὰ καὶ τὴν ὑπὲρ τῶν [ 6 ] λοιπῶν κηδεμονίαν ἐπενέθετο , καὶ τὴν διδασκάλῳ παρὰ μαθητοῦ τιμὴν ὀφειλομένην ἀπένειμεν , οὕτως εἰπών · Καὶ εἰς δύναται σωθῆναι ; καὶ μηδὲπω γενόμενος ποιμήν , ποιμὲνος ἔχει ψυχὴν , καὶ μηδὲπω τὴν ἀρχὴν ἐγχειρισθεῖς , τὴν πρέπουσαν ἄρχοντι κηδεμονίαν ἐφύλαττεν , ὑπὲρ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης φροντίζων . Εἰ μὲν γὰρ πλούσιος ἦν , καὶ πολλὰ χρήματα περιβεβλημένος , ἴσως εἶπε τις ἂν , ὅτι οὐ τῶν λοιπῶν , ἀλλ’ ἑαυτοῦ κηδεύμενος , καὶ ὑπὲρ τῶν καθ’ ἑαυτὸν πραγμάτων φροντίζων , ταύτην προσῆγε τὴν παῦσιν · νυνὶ δὲ ἡ πενία ταύτης αὐτὸν ἀπαλλάττει τῆς ὑποψίας , καὶ δείκνυσιν ὡς τῆς ἑτέρων κηδόμενος σωτηρίας ἐμαρτύρει , καὶ παρειργάζετο , καὶ παρὰ τοῦ διδασκάλου μαθεῖν ἐδούλετο τὴν τῆς σωτηρίας ὁδόν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς αὐτὸν παραθαρρύνων λέγει · Τὰ παρὰ ἀνθρώποις ἀδύνατα , παρὰ τῷ Θεῷ δυνατὰ ἔστι . Μὴ γὰρ νομίσης , φησίν , ἡμᾶς ἱρήμους ἐγκαταλιμπανέσθαι · ἐγὼ συνεισάπτωμαι ταύτῃ τῇ τῆς σπουδῆς , καὶ τὰ ἄτοπα ποιῶ μόδια γενέσθαι καὶ εὐκολα . Πάλιν περὶ γάμου καὶ γυναικὸς διαλεγομένου τοῦ Χριστοῦ καὶ λέγοντος , ὅτι Ὁ ἀπολύων γυναῖκα παρακτὸς λόγου πορνεῖας , ποιεῖ αὐτὴν μοιχευθῆναι , καὶ πᾶσαν κακίαν γυναῖκας παραινούντες φέρειν πλὴν πορνείας μόνης , ὁ Πέτρος , τῶν ἄλλων σιγόντων , προσελθὼν ἔλεγε τῷ Χριστῷ ·
Lemmas: μέγας φιλοτιμέομαι , καί διαφλύω , ἀκούω τίς φημί · οὐ λέγω σύ , ὡς ἑπτάκις , ἀλλά ὡς ἑβδομηκοσontakis ἑπτά · τις ἐπικός ἑβδομήκοντα νομίζω , οὐ εἰμί δέ · ἀλλά παρολίγω πεντακοσιοστός εἰμί · οὐ γάρ ἑπτάκις ἑβδομήκοντα , τετρακόσιοι καί ἐνενήκοντα εἰμί . καί μή νομίζω δύσκολος ἔρχομαι ὁ ἐπίταγμα , ἀγνοέω . ἐάν γάρ ἅπαξ καί δεύτερος καί τρίτος ἁμαρτάνω συγχωρέω ὁ ἡμέρα , κἀν σφόδρα ἢ λίηνος , κἀν αὐτός ὁ δαίμων ἄγριος ὁ λαλιτηρῶς , οὐ εἰμί οὕτως ἀναίσθητος , ὡς καλός ὁ αὐτός περιπατέω , ἀλλά ὁ πυκνότης ὁ συγχώρησις σωφρονίζω . ἀγαθός εἰμί καί ἐπιεικής · σύ τε αὖος ἐγώ ὅς παρασκευάζω ἑοσωντάκις καταφρονέω ὁ εἰς σύ γίγνομαι ἁμάρτημα , ἀπό εἷς καί δεύτερος καί τρίτος συγχώρησις γυμνάζω , οὐδέ πόνος ἔχω λοιπός ἐν ὁ τοιοῦτος φιλοσοφία , μελέτη καθάπαξ ὁ πυκνότης ὁ συγχώρησις μηδέ πλήσσω παρά ὁ ὁ πλάσις ἁμάρτημα . Ταΰς ἀκούω ὁ Πέτρος , ἔχω ὅς εἰστέχει , οὐ ὑπέρ ἑαυτοῦ φροντίζω μόνος , ἀλλά καί ὑπέρ ὁ μέλλω αὐτός διαπρέπω . ἵνα οὖν μή ὁ αὐτός ποιέω , ὅς καί ἀπό ἕτερος ἐντολή ποιέω , προλαμβάνω ἀπόλλυμι αὐτός πᾶς ἐρώτησις . τις δέ ἐπί ὁ λοιπός ἐντολή ποιέω ; εἰμί ποτέ τίς τοιοῦτος ὁ Χριστός πετάννυμι , ὁ δυσκολία τις ἔχω δοκέω , προσπίπτω ὁ ἅλων ἐρωτάω καί πυνθάνομαι περί ὁ ἐντολή . καί γάρ ὅτε προσέρχομαι ὁ πλούσιος περί ὁ αἰώνιος ζωή ὁ Χριστός ἐρωτάω , καί μανθάνω ὁ πονητικός ὁ τελειότης , ἀπηλὶ λυπέω ὑπό ὁ χρῆμα , οἶδα ὁ Χριστός , ὅτι εὔκοπος εἰμί κάμηλος διά τρυμαλιά βραχύς διέρχομαι , ἢ πλούσιος εἰς ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός εἰσέρχομαι · ὁ Πέτρος , καί πᾶς ἑαυτοῦ γυμνάζω , καί οὐδέ ὁ ἀγχιστρον κατέχω λοιπός , ἀλλά καί ὁ τέχνη καί ὁ δίκαιος καταφρονέω , προσέρχομαι λέγω ὁ Χριστός · καί τίς δύναμαι σῴζω ; καί ὁράω καί ἐπικαίω μαθητής , καί θερμότης · οὔτε γάρ λέγω · ἀδύνατος ἐπιτάσσω , δύσκολος ὁ ἐπίταγμα , χαλεπός ὁ νόμος · οὔτε στίζω , ἀλλά καί ὁ ὑπέρ ὁ [ 6 ] λοιπός κηδεμονία ἐπεντίθημι , καί ὁ διδάσκαλος παρά μαθητής τιμή ὀφείλω ἀπονέμω , οὕτως λέγω · καί εἰς δύναμαι σῴζω ; καί μηδέπω γίγνομαι ποιμήν , ποιμήν ἔχω ψυχή , καί μηδέπω ὁ ἀρχή ἐγχειρίζω , ὁ πρέπω ἄρχων κηδεμονία φυλάσσω , ὑπέρ ὁ οἰκουμένη ἀπασάω φροντίζω . εἰμί μέν γάρ πλούσιος εἰμί , καί πολύς χρῆμα περιβάλλω , ἴσως λέγω τις ἄν , ὅτι οὐ ὁ λοιπός , ἀλλά ἑαυτοῦ κηδεύω , καί ὑπέρ ὁ κατά ἑαυτοῦ πρᾶγμα φροντίζω , οὗτος προσάγω ὁ παῦσις · νυνί δέ ὁ πενία οὗτος αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ὑποψία , καί δείκνυμι ὡς ὁ ἕτερος κήδω σωτηρία μαρτυρέω , καί παρεργάζομαι , καί παρά ὁ διδάσκαλος μανθάνω δουλόω ὁ ὁ σωτηρία ὁδός . Ζεύς οὗτος καί ὁ Χριστός αὐτός παραθαρσύνω λέγω · Τά παρά ἄνθρωπος ἀδύνατος , παρά ὁ θεός δυνατός εἰμί . μή γάρ νομίζω , φημί , ἐγώ ἱρήμους ἐγκαταλιμπάνω · ἐγώ συνεισάπτωμαι οὗτος ὁ ὁ σπουδή , καί ὁ ἄτοπος ποιέω μόδι γίγνομαι καί εύκολος . πάλιν περί γάμος καί γυνή διαλέγω ὁ Χριστός καί λέγω , ὅτι ὁ ἀπολύω γυνή παρακτός λόγος πορνεία , ποιέω αὐτός μοιχεύω , καί πᾶς κακία γυνή παραινέω φέρω πλήν πορνεία μόνος , ὁ Πέτρος , ὁ ἄλλος σίγω , προσέρχομαι λέγω ὁ Χριστός ·