joannes-chrysostomus.de-decem-millium-talentorum-debitore pg051_0026.1
ἡ πανία . Καὶ μάρτυς ἡ χῆρα ἡ τὰ δύο καταβαλοῦσα λεπτά , καὶ τοὺς πολλὰ καταθέντας ὑπερακοντίσασα διὰ τῆς μικρᾶς ἐκείνης καταβολῆς . Οὐ πλούσιοι δὲ καὶ πέντες μόνον , ἀλλὰ καὶ ἄρχοντες καὶ δικασταὶ μετὰ πολλῆς ἐξετάζονται τῆς ἀκριβείας , εἰ μὴ διἐφθέρησαν τὸ δίκαιον , εἰ μὴ πρὸς χάριν , εἰ μὴ πρὸς ἀπελθεῖαν ἐψηφίσαντο τοῖς δικαζομένοις , εἰ μὴ χολαευθέντες ἐδωκαν , παρὰ τὸ δέον τὴν ψῆφον , εἰ μὴ μνησικακοῦντες ἐπηρίασαν τοῖς οὐδὲν ἠδικηκόσιν Οὐχ οἱ ἔξωθεν δὲ μόνον ἄρχοντες , ἀλλὰ καὶ οἱ τῶν Ἐκκλησιῶν προεστῶτες τῆς οἰκείας ἀρχῆς ὑφέξουσιν τὸν λόγον · καὶ μάλιστα οὗτοί εἰσιν οἱ ἐπὶ πλῆθος καὶ πικρὰς καὶ βαρείας εὐθύνας ὑπέργοντες . Καὶ γὰρ ὁ τοῦ λόγου τὴν δικαιοσίαν ἐγχειρισμένος ἐξετασθήσεται μετὰ ἀκριβείας ἐκεῖ , εἰ μήτε δκνη , μήτε φόβω παρεβίη τὶ τῶν δεόντων εἰπεῖν , καὶ διὰ τῶν ἔργων ἐπιδείξεν , ὅτι πάντα διεστέλατο , καὶ οὐδὲν ἐκρύψεν τῶν συμφερόντων . Πάλιν ὁ τὴν ἐπισκοπὴν λαχὼν , ὅσω πρὸς μεῖζονα ἔχων ἀνάβεδιχες , τοσούτω πλείονα ἀπαγγελθήσεται λόγον , οὐχὶ διδασκαλίας μόνον καὶ παντῶν προστασίας , ἀλλὰ καὶ χειροτονιῶν δοκιμασίας καὶ μυρίων ἑτέρων . Καὶ ταῦτα δηλοῖ ὁ Παῦλος τῷ Τιμοθέῳ ἔγραψα · Χεῖρας ταχέως μηδενὶ ἐπιτίθου , μηδὲ κοινωνεῖς ἁμαρτίαις ἀλλοτρίαις · καὶ Ἑβραίοις δὲ περὶ τῶν αὐτῶν ἀρχόντων παραίνων , ἑτέρως ἐφρόδει οὕτω λέγων · Πεισθῶς τοὺς ἡγουμένους ὑμῶν καὶ ὑπακούετε · αὐτοὶ γὰρ ἀγρυπνοῦσιν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν ὑμῶν , ὡς λόγον ἀποδώσοντες . Τότε οὐχὶ πραγμάτων δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ῥημάτων παρέξομεν εὐθύνας . Καθάπερ γὰρ καὶ ἡμεῖς ἀργυρίῳ τοῖς οἰκέταις ἐμπιστεύσαντες , ἀπάντων ἀπαιτοῦμεν αὐτοὺς λόγον , οὕτω καὶ ὁ Θεός , ῥήματα ἡμῖν ἐμπισταὺς , ζητήσει τῆς δαπάνης αὐτῶν τὸν τρόπον . Ἀπαιτουμένα δὲ καὶ ἐξεταζόμεθα μετὰ ἀκριβείας , εἰ μὴ εἰκῇ μηδὲ μάτην αὐτὰ ἀναλώσαμεν · οὐ γὰρ οὕτως ἀργύριον ἀπλῶς ἀναλωθὲν [ 8 ] ἐδλαφεν , ὡς ῥήματα εἰκῇ καὶ μάτην ἐξενεχθέντα καὶ εἰς οὐδὲν δὸν . Ἀργύριον μὲν γὰρ μάτην δαπανηθὲν ἐν χρήμασι πολλάκις τὴν ζημίαν ἤνεγκε , λόγος δὲ ἀπλῶς προενεχθεὶς ὁλοκλήρους ἀνέτρεψεν οἰκίας , καὶ ψυχὰς ἀπώλεσε καὶ κατέλυσε · καὶ τῶν μὲν χρημάτων τὴν ζημίαν διορθωθῆναι πάλιν ἐνί , λόγον δὲ ἐκπηδῶσαντα καθάπαξ ἀνάχ-θησοθαι πάλιν οὐκ ἐνί . Καὶ ὅτι λόγους διδομεν διχας , ἀκούσον τί φησιν ὁ Χριστός · Λέγω δὲ ὑμῖν , ὅτι πᾶν ῥῆμα ἀργόν , ὁ ἂν λαλήσωσιν οἱ ἄνθρωποι ἐπὶ τῆς ἡμέρας , ἀποδώσουσι λόγον περὶ αὐτοῦ ἐν ἡμέρᾳ κρίσεως · ἐκ γὰρ τῶν λόγων σου δικαιωθήσῃ , καὶ ἐκ τῶν λόγων σου κατακριθήσῃ . Οὐ ῥημάτων δὲ μόνον ἴδομεν εὐθύνας , ἀλλὰ καὶ ἀκουσμάτων · οἷον εἰ παρδέξω κατηγορίαν κατὰ τοῦ πλησίου ψευδῆ λεγομένην · Ἀκοήν γάρ , φησὶ , ματαιὴν μὴ παραδέξη . Εἰ δὲ οἱ δειχόμενοι ματαίαν ἀκοὴν οὐκ ἐν τύχῳ συγγνώμης , οἱ διαβάλλοντες καὶ κατηγοροῦντες ποίαν ἔξωσιν ἀπολογίαν ; ε' . Καὶ τί λέγω ῥήματα καὶ ἀκοήν , ὅπου γε καὶ ἐνθυμημάτων εὐθύνας ὑπέργομεν ; Καὶ τοῦτο αὐτὸ ὁ Παῦλος δηλῶν ἔλεγεν · Ὥστε μὴ πρὸ καιροῦ τι κρίνετε , ἕως ἂν ἐλθὼν ὁ Κύριος , ὃς καὶ φωτίσει τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους , καὶ φανερώσει τὰς βουλάς τῶν καρδιῶν . Καὶ ὁ Ψαλμὸς δὲ φησιν , ὅτι · Ἐνθυμίων ἀνθρώπων ἐξομολογήσεται σοι . Τί ἐστιν , Ἐνθυμιον ἀνθρώπων ἐξομολογήσεται σοι ; Οὖν , εἰ μετὰ δόλου καὶ πονηρὰς γνώμης πρὸς τὸν ἀδελφὸν διελέχθης , εἰ διὰ τοῦ στόματος αὐτὸν ἐπαίνεις καὶ τῆς γλώττης , κατὰ διάνοιαν ἐκάκωσας καὶ ἐφθόνησας αὐτῷ . Πάλιν γὰρ τοῦτο αὐτὸ ὁ Χριστὸς αἰνιττόμενος , ὅτι οὐχὶ ἔργων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐνθυμημάτων διδομεν δίχην , ἔλεγεν · Ὁ ἐμβλέψας γυναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι αὐτῆς , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ . Καίτοι οὐ προῆλθεν εἰς ἔργον ἡ ἁμαρτία , ἀλλ' ἐν διανοίᾳ τείως ἐστίν · ἀλλ' οὐδὲ οὕτως ἀνέγκλητος δύναται μεῖναι ὁ διὰ τοῦτο περισκοπῶν κάλλι γυναικῶν , ἵνα ἀνάψῃ πορνείας ἐπιθυμίαν . Ὅταν οὖν ἀκούσῃς , ὅτι τυνίζει λόγον μετὰ τῶν δούλων αὐτοῦ , μὴ παρελθὲς ἀπλῶς τὴν ῥήσιν , ἀλλ' ἐννόησον πᾶσαν ἀξίαν , πᾶσαν ἡθλικίαν , ἐκατέραν τὴν φύσιν , τῶν τε ἀνδρῶν , τοὺς τ . γυναικῶν · ἐννόησον οὖν ἔσται τότε τὸ δικαστήριον , ἀναλόγησαι τὰ ἡμαρτημένα σοι πάντα . Κἂν γὰρ αὐτὸς ἐπιλάθῃ τῶν πεπλημμελημένων , Θεὸς οὐδέποτε ἐπιλήσεται , ἀλλὰ πάντα πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν στήσει τῶν ἡμετέρων , ἂν μὴ προλαβόντες αὐτὰ καταλύσωμεν νῦν διὰ μετανοίας καὶ ἐξομολογήσεως , καὶ τοῦ μηδέποτε μνησικακεῖν τοῖς πλησίοις . Τινὸς δὲ ἔνεκεν ποιεῖ τὸ λογοδιδόν ; Οὐχ ὡς αὐτὸς ἀγνοεῖ , ( πῶς γὰρ , ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν ; ) ἀλλ' ἵνα σε πείσῃ τὸν οἰκέτην , ὅτι δικαίως ὀφείλεις , ὅπερ ἂν ὀφείλῃς · μᾶλλον δὲ οὐχ ἵνα μάθῃς μόνον , ἀλλ' ἵνα καὶ ἀπονήγῃ · ἐπεὶ καὶ τῷ προφήτῃ διὰ τοῦτο ἐκέλευσε τὰ ἁμαρτήματα λέγειν τῶν Ἰουδαίων . Λέγε γάρ , φησὶ , τὰς ἀνομίας αὐτῶν τῷ οἴκῳ Ἰακώβ , καὶ τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ · οὐχ ἵνα ἀκούσῃς μόνον , ἀλλ' ἵνα διορθώσωνται . Ἀρξαμένου δὲ αὐτοῦ συναιρεῖν , προσεπρόβη αὐτῷ εἰς ἀπειλέτης [ 9 ] μυρίων ταλάντων . Ἄρα πῶσα ἐνεπιστεύθη , ὅτι αὐτὰ κατέγραφε ; Μέγας ὁ τῶν ὀφλημάτων ὄγκος · καὶ οὐχὶ μόνον τοῦτο ἦν τὸ χαλεπόν , ἀλλ' ὅτι καὶ πρῶτος προσεπρόβη τῷ δεσπότῃ . Εἰ μὲν γὰρ μετὰ πολλοὺς ἑτέρους , εὐγνωμονήσας τις οὕτος προσεπρόβη , οὐχ οὕτω θαυμαστὸν ἦν τὴ μὴ παροξυνθῆναι τὸν δεσπότην · ἡ γὰρ τῶν φθασάντων εὐγνωμοσύνη τοῖς μετὰ ταῦτα ἠγνοηκόσιν ἡμερώτερον αὐτὸν ἐμαλλε ποιεῖν . Τὸ δὲ πρῶτον εἰσαγθέντα ἀγνοίῶσα φαίνεσθαι , καὶ οὕτως ἀγνοίῶσα γενόμενον , φιλανθρώπου τυχεῖν δεσπότου , τοῦτο ἐστι τὸ μάλιστα θαυμαστὸν καὶ παράδοξον . Ἄνθρωποι μὲν οὖν , ἐπειδὰν εὕρωσι τοὺς ὀφείλοντας , ὥσπερ θήραν καὶ ἄγριον εὑρόντες , οὕτω γεγῆθασιν , καὶ πάντα ποιοῦσιν , ὅπως τὸ πᾶν ἀπαιτήσωσι · κἂν μὴ δυνηθῶσι διὰ τὴν πενίαν τῶν ὀφειλόντων , τὴν ὑπὲρ τῶν χρημάτων ὀργὴν εἰς τὸ ταλαιπώρον σῶμα τῶν ἀθλιῶν ἐκχέουσιν , αἰκίζοντες καὶ τύπτοντες καὶ μυρία αὐτοῖς διατιθέντες κακά . Ὁ δὲ Θεὸς τοῦναντίον ἀπαντα ἐκίνει καὶ ἐπράγματεύετο , ὅπως αὐτὸν ἀπαλλάξῃ τῶν ὀφλημάτων . Ἐπὶ γὰρ ἡμῶν τὴ ἀπαιτήσει , πλούτος · ἐπὶ δὲ Θεοῦ τὸ συγχωρήσει , πλοῦτος · πλεῖς ἐπειδὰν λάβωμεν τὰ ὀφειλόμενα , τότε εὐπρώτεροι γινόμεθα · ὁ δὲ Θεὸς ἐπειδὰν συγχωρήσῃ τὰ πλημμελήματα , τότε μάλιστα πλουτεῖ · πλούτος γὰρ Θεοῦ
Lemmas: ὁ πανία . καί μάρτυς ὁ χήρ ὁ ὁ δύο καταβάλλω λεπτός , καί ὁ πολύς κατατίθημι ὑπερακοντίζω διά ὁ μικρός ἐκεῖνος καταβολή . οὐ πλούσιος δέ καί Πέντες μόνος , ἀλλά καί ἄρχων καί δικαστής μετά πολύς ἐξετάζω ὁ ἀκρίβεια , εἰμί μή διαφθείρω ὁ δίκαιος , εἰμί μή πρός χάρις , εἰμί μή πρός ἀπέρχομαι ψηφίζω ὁ δικάζω , εἰμί μή χολαευθεω δίδωμι , παρά ὁ δέω ὁ ψῆφος , εἰμί μή μνησικακέω ἐπαίρω ὁ οὐδείς ἀδικέω οὐχ ὁ ἔξωθεν δέ μόνος ἄρχων , ἀλλά καί ὁ ὁ ἐκκλησία προίστημι ὁ οἰκεῖος ἀρχή ὑπέχω ὁ λόγος · καί μάλιστα οὗτος εἰμί ὁ ἐπί πλῆθος καί πικρός καί βαρύς εὔθυνα ὑπέργω . καί γάρ ὁ ὁ λόγος ὁ δικαιόω ἐγχειρίζω ἐξετάζω μετά ἀκρίβεια ἐκεῖ , εἰμί μήτε δκνη , μήτε φόβος παραβαίνω τίς ὁ δέω λέγω , καί διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι , ὅτι πᾶς διαστέλλω , καί οὐδείς κρύπτω ὁ συμφέρω . πάλιν ὁ ὁ ἐπισκοπή λαγχάνω , ὅσος πρός μέγας ἔχω ἀνάβεδιχες , τοσοῦτος πολύς ἀπαγγέλλω λόγος , οὐ διδασκαλία μόνος καί παντοῦ προστασία , ἀλλά καί χειροτονία δοκιμασία καί μυρίος ἕτερος . καί οὗτος δηλόω ὁ Παῦλος ὁ Τιμόθεος γράφω · Χειρᾶς ταχέως μηδείς ἐπιτίθέω , μηδέ κοινωνέω ἁμαρτία ἀλλότριος · καί Ἑβραῖος δέ περί ὁ αὐτός ἄρχων παραινέω , ἑτέρως ἐφοράω οὕτως λέγω · πείθω ὁ ἡγέομαι σύ καί ὑπακούω · αὐτός γάρ ἀγρυπνέω ὑπέρ ὁ ψυχή σύ , ὡς λόγος ἀποδίδωμι . τότε οὐ πρᾶγμα δέ μόνος , ἀλλά καί ῥῆμα παρέχω εὔθυνα . καθά γάρ καί ἐγώ ἀργύριον ὁ οἰκέτης ἐμπιστεύω , ἀπαντάω ἀπαιτέω αὐτός λόγος , οὕτως καί ὁ θεός , ῥῆμα ἐγώ ἐμπισταὺς , ζητέω ὁ δαπάνη αὐτός ὁ τρόπος . απαιτώ δέ καί ἐξετάζω μετά ἀκρίβεια , εἰμί μή εἰκῇ μηδέ μάτην αὐτός ἀναλίσκω · οὐ γάρ οὕτως ἀργύριον ἀπλόος ἀναλίσκω [ 8 ] ἐδλαφεν , ὡς ῥῆμα εἰκῇ καί μάτην ἐκφέρω καί εἰς οὐδείς δίδωμι . ἀργύριον μέν γάρ μάτην δαπανάω ἐν χρῆμα πολλάκις ὁ ζημία φέρω , λόγος δέ ἀπλόος προφέρω ὁλόκληρος ἀνατρέπω οἰκία , καί ψυχή ἀπόλλυμι καί καταλύω · καί ὁ μέν χρῆμα ὁ ζημία διορθόω πάλιν ἐν , λόγος δέ ἐκπηδάω καθάπαξ ἀνάγω πάλιν οὐ ἔνειμι . καί ὅτι λόγος δίδωμι διχάς , ἀκούω τίς φημί ὁ Χριστός · λέγω δέ σύ , ὅτι πᾶς ῥῆμα ἀργός , ὁ εἄν λαλέω ὁ ἄνθρωπος ἐπί ὁ ἡμέρα , ἀποδίδωμι λόγος περί αὐτός ἐν ἡμέρα κρίσις · ἐκ γάρ ὁ λόγος σύ δικαιόω , καί ἐκ ὁ λόγος σύ κατακρίνω . οὐ ῥῆμα δέ μόνος ὁράω εὔθυνα , ἀλλά καί ἄκουσμα · οἷος εἰμί παραδέχομαι κατηγορία κατά ὁ πλησίος ψευδής λέγω · ἀκοή γάρ , φημί , ματαιὴν μή παραδέχομαι . εἰμί δέ ὁ δείκνυμι μάταιος ἀκοή οὐ ἐν τύκος συγγνώμη , ὁ διαβάλλω καί κατηγορέω ποῖος ἔξωσις ἀπολογία ; εἰ . καί τίς λέγω ῥῆμα καί ἀκοή , ὅπου γε καί ἐνθύμημα εὔθυνα ὑπέργω ; καί οὗτος αὐτός ὁ Παῦλος δηλόω λέγω · Ὥστος μή πρό καιρός τίς κρίνω , ἠώς ἄν ἔρχομαι ὁ κύριος , ὅς καί φωτίζω ὁ κρυπτός ὁ σκότος , καί φανερόω ὁ βουλή ὁ καρδία . καί ὁ ψαλμός δέ φημί , ὅτι · ενθύμιο ἄνθρωπος ἐξομολογέω σύ . Τι εἰμί , ἐνθυμία ἄνθρωπος ἐξομολογέω σύ ; οὖν , εἰμί μετά δόλος καί πονηρός γνώμη πρός ὁ ἀδελφός διαλέγω , εἰμί διά ὁ στόμα αὐτός ἐπαινέω καί ὁ γλῶττα , κατά διάνοια κακόω καί φθονέω αὐτός . πάλιν γάρ οὗτος αὐτός ὁ Χριστός αἰνίσσομαι , ὅτι οὐ ἔργον μόνος , ἀλλά καί ἐνθύμημα δίδωμι διχή , λέγω · ὁ ἐμβλέπω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω αὐτηες͂ς , ἤδη μοιχεύω αὐτός ἐν ὁ καρδία αὐτός . καίτοι οὐ προέρχομαι εἰς ἔργον ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ἐν διάνοια τείως εἰμί · ἀλλά οὐδέ οὕτως ἀνέγκλητος δύναμαι μένω ὁ διά οὗτος περισκοπέω Κάλλι γυνή , ἵνα ἀνάπτω πορνεία ἐπιθυμία . ὅταν οὖν ἀκούω , ὅτι τυνιζω λόγος μετά ὁ δοῦλος αὐτός , μή παρέρχομαι ἀπλόος ὁ ῥήσις , ἀλλά ἐννοέω πᾶς ἄξιος , πᾶς ἡθλικίαν , ἑκάτερος ὁ φύσις , ὁ τε ἀνήρ , ὁ τ . γυνή · ἐννοέω οὖν εἰμί τότε ὁ δικαστήριον , ἀναλογέω ὁ ἁμαρτάνω σύ πᾶς . κἀν γάρ αὐτός ἐπιλανθάνω ὁ πλημμελέω , θεός οὐδέποτε ἐπιλήθω , ἀλλά πᾶς πρό ὁ ὀφθαλμός ἵστημι ὁ ἡμέτερος , εἄν μή προλαμβάνω αὐτός καταλύω νῦν διά μετάνοια καί ἐξομολόγησις , καί ὁ μηδέποτε μνησικακέω ὁ πλησίος . Τίνος δέ ἐνέλκω ποιέω ὁ λογοδιδωμι ; οὐχ ὡς αὐτός ἀγνοέω , ( πῶς γάρ , ὁ οἶδα ὁ πᾶς πρίν γένεσις αὐτός ; ) ἀλλά ἵνα σύ πείθω ὁ οἰκέτης , ὅτι δίκαιος ὀφείλω , ὅς ἄν ὀφείλω · μᾶλλον δέ οὐ ἵνα μανθάνω μόνος , ἀλλά ἵνα καί ἀποφέρω · ἐπεί καί ὁ προφήτης διά οὗτος κελεύω ὁ ἁμάρτημα λέγω ὁ Ἰουδαῖος . λέγω γάρ , φημί , ὁ ἀνομία αὐτός ὁ οἶκος Ἰακώβ , καί ὁ ἁμαρτία αὐτός ὁ οἶκος Ἰσραήλ · οὐ ἵνα ἀκούω μόνος , ἀλλά ἵνα διορθόω . ἄρχω δέ αὐτός συναιρέω , προσεπρόβη αὐτός εἰς ἀπειλέτης [ 9 ] μυρίος τάλαντον . Ἀρά πάω ἐμπιστεύω , ὅτι αὐτός καταγράφω ; Μέγας ὁ ὁ ὄφλημα ὄγκος · καί οὐ μόνος οὗτος εἰμί ὁ χαλεπός , ἀλλά ὅτι καί πρῶτος προσεπρόβη ὁ δεσπότης . εἰμί μέν γάρ μετά πολύς ἕτερος , εὐγνωμονέω τις οὗτος προσεπρόβη , οὐ οὕτως θαυμαστός εἰμί ὁ μή παροξύνω ὁ δεσπότης · ὁ γάρ ὁ φθάνω εὐγνωμοσύνη ὁ μετά οὗτος ἀγνοέω ἥμερος αὐτός Μαλλός ποιέω . Τέ δέ πρῶτος εἰσάγω ἀγνοέω φαίνω , καί οὕτως ἀγνοέω γίγνομαι , φιλάνθρωπος τυγχάνω δεσπότης , οὗτος εἰμί ὁ μάλιστα θαυμαστός καί παράδοξος . Ἄνθρωπος μέν οὖν , ἐπειδάν εὑρίσκω ὁ ὀφείλω , ὥσπερ θήρα καί ἄγριος εὑρίσκω , οὕτως γηθέω , καί πᾶς ποιέω , ὅπως ὁ πᾶς ἀπαιτέω · κἀν μή δύναμαι διά ὁ πενία ὁ ὀφείλω , ὁ ὑπέρ ὁ χρῆμα ὀργή εἰς ὁ ταλαίπωρος σῶμα ὁ ἄθλιος ἐκχέω , αἰκίζω καί τύπτω καί μύριοι αὐτός διατίθημι κακός . ὁ δέ θεός τουναντίον ἀπαντάω κινέω καί πράσσω , ὅπως αὐτός ἀπαλλάσσω ὁ ὄφλημα . ἐπί γάρ ἐγώ ὁ ἀπαιτέω , πλούτος · ἐπί δέ θεός ὁ συγχωρέω , πλοῦτος · πλέω ἐπειδάν λαμβάνω ὁ ὀφείλω , τότε εὐπρώτεροι γίγνομαι · ὁ δέ θεός ἐπειδάν συγχωρέω ὁ πλημμέλημα , τότε μάλιστα πλουτέω · πλούτος γάρ θεός