joannes-chrysostomus.de-davide-et-saule-homiliae-1-3 pg054_0318.3
δ . Καὶ πῶς , φησιν , ἠδύνατο μαρτυρεῖν ἐκεῖνος ; Ἡλικά γὰρ ταῦτα ἐγίνετο , ἐκάθευδε , καὶ οὔτε τῶν ῥημάτων ἠκούσεν , οὔτε τὸν Δαυὶδ εἶδε παρόντα , οὔτε τοὺς στρατιώτας διαλεγόμενον . Πῶς οὖν ἀπαντησόμενος , ἵνα σαφὴς ἡ ἀπόδειξις γένηται ; Εἰ γὰρ μάρτυρας παρἦγεν ἀνθρώπους τότε σὺν αὐτῷ ὄντας , ὑπώπτους ἂν τὴν μαρτυρίαν ὁ Σαοὺλ , καὶ χαριζομένους τῷ δικαίῳ ταῦτα λέγειν ἐνόμιζεν . Εἰ δὲ ἀπὸ λογισμῶν καὶ εἰκῶνων ἐπεχείρησεν ἀπολογησάσθαι , μειζόνως ἐμελλεν ἀπιστεῖσθαι , τῆς τοῦ δικάζοντος γνώμης διεφθαρμένης . Πῶς γὰρ ὁ μετὰ τοσαύτας εὐεργεσίας πολεμῶν τῷ μηδὲν ἠδικηκότι , ἐδύνατο πιστεύσαι σ , ὅτι ὁ ἀδικηθείς τὸν ἀδίκισαντα λαβὼν εἰς χεῖρας , ἐφείσατο ; Καὶ γὰρ , ὡς τὰ πολλά , οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀκ τῶν καθ’ ἑαυτοὺς καὶ περὶ τῶν ἄλλων τὰς ψήφους φέρουσιν · οἷον , ὁ μεθῆν διηνεκῶς οὐκ ἂν ῥάδιως πιστεύσειν εἶναι τινα ἀνθρώπων ἐν ἐγκρατείᾳ ζῶντα · ὁ πόρνοις προσέχων , καὶ τοὺς κοσμίως βιούντας ἀκολάστοὺς εἶναι νομίζει · πάλιν ὁ τὰ τῶν ἄλλων ἀρπάζων , οὐκ ἂν πιστεύσει ῥάδιως , ὅτι εἰσὶν ἄνθρωποι καὶ τὰ ἑαυτῶν προέμενοι . Οὕτω δὴ καὶ οὗτος ἀπαξ ὑπὸ τῆς ὀργῆς ἀλοὺς , οὐκ ἂν ῥάδιως ἐπίστευσεν , ὅτι ἐστιν ἄνθρωπος οὕτω τοῦ πάθους περιγενόμενος , ὡς μὴ μόνον μηδὲν ἀδικεῖν , ἀλλὰ καὶ τὸν ἀδικοῦντα σῴζειν . Ἐπεὶ οὖν καὶ ἡ γνώμη τοῦ δικάζοντος διεφθαρτο , καὶ μάρτυρες , εἰ παρήχθησαν , δι’ ὑποψίας ἐμελλον εἶναι . ὡμονοηθὴ ἀποδεῖξιν τινα γενέσθαι δυναμένην καὶ τοὺς σφόδρα ἀναίσχυντοῦντας ἐπιστομίζειν . Ποίαν δὴ ταύτην ; Τὸ πτερύγιον τῆς διπλίδος , ὁ καὶ προβαλλόμενος ἐλεγεν · Ἰδοὺ τὸ πτερύγιον εἰς διπλίδος ἐν τῇ χειρὶ μου , ὁ ἀπὸ ἀφείλου , καὶ οὐκ ἀπέκτεινά σε . Ἄφωνος ὁ μάρτυς , ἀλλὰ τῶν φωνὴν ἔχόντων σαφέστερος . Οὐ γὰρ ἂν εἰ μή πλησίον ἐγενόμην , φησι , καὶ τοῦ σώματος ἐγγὺς εἰστήκειν τοῦ σοῦ , τὸ μέρος ἂν ἐκοῦσα τοῦ ἱματίου . Ὅραὸς δσον ἀγαθὸν ἐγένετο ἐκ τοῦ κινηθῆναι παρὰ τὴν ἀρχὴν τὸν Δαυὶδ ; Εἰ μὴ γὰρ ἐκινήθη πρὸς τὴν ὀργὴν , οὐκ ἂν οὔτε τὴν φιλοσοφίαν ἐμάθομεν τοῦ ἀνδρὸς ( οὐδὲ γὰρ ἀπὸ φιλοσοφίας , ἀλλ’ ἐξ ἀναίσθησιος μᾶλλον ἐδοξεν ἂν ὁ πολλοὺς ἡ φειδὼ γενέσθαι ) , οὐδ’ ὃν ἐξέκοψε τὴν διπλίδα · μὴ ἐκκόνδας δὲ , οὐδαμὴν ἐτέρωθεν εἶχε πιστώσασθαι τὸν ἐχθρόν . [ 766 ] Νυνὶ δὲ κινηθεὶς καὶ τεμὼν , ἀναμφισβήτητον ἀπόδειξιν τῆς αὐτοῦ προνοίας παρέσχετο . Ἐπεὶ οὖν οὕτως ἀληθὴ καὶ ἀνύποπτον μαρτυρίαν παρήγαγεν , αὐτὸν λοιπὸν τὸν ἐχθρὸν καὶ δικαστὴν καὶ μάρτυρα καλεῖ τῆς οἰκείας κηδεμονίας , οὕτωσι λέγων · Γνῶθι καὶ ἴδε σήμερον , ὅτι οὐκ ἔστιν ἐν τῇ χειρὶ μου κακία , οὐδὲ ἀθέτησις · καὶ σὺ δεσμεύεις τὴν ψυχὴν μου , τοῦ λαβεῖν αὐτήν . Ἐντεῦθεν μάλιστα ἂν τις αὐτὸν θαυμάζοις τῆς μεγαλοψυχίας , ὅτι ἀπὸ τῶν κατ’ ἐκείνην τὴν ἡμέραν συμβάντων τὴν ἀπολογίαν ποιεῖται μόνον . Τοῦτο γὰρ ἠγάπτο εἰπὼν · Γνῶθι καὶ ἴδε σήμερον . Οὐδὲν λέγω τῶν παρεληλυθότων , φησιν · ἀρκεῖ μοι πρὸς ἀπόδειξιν ἡ παροῦσα ἡμέρα . Καίτοι γε πολλάς καὶ μεγάλας ἐμπροσθεν εὐεργεσίας γεγενημένας
Lemmas: δ . καί πῶς , φημί , δύναμαι μαρτυρέω ἐκεῖνος ; ἡλίκος γάρ οὗτος γίγνομαι , καθεύδω , καί οὔτε ὁ ῥῆμα ἀκούω , οὔτε ὁ Δαυίδ ὁράω πάρειμι , οὔτε ὁ στρατιώτης διαλέγω . Πῶς οὖν ἀπαντάω , ἵνα σαφής ὁ ἀπόδειξις γίγνομαι ; εἰμί γάρ μάρτυς παράγω ἄνθρωπος τότε σύν αὐτός εἰμί , ὑπώπτους εἄν ὁ μαρτυρία ὁ Σαῦλος , καί χαρίζομαι ὁ Δίκαιος οὗτος λέγω νομίζω . εἰμί δέ ἀπό λογισμός καί εἰκών ἐπιχειρέω ἀπολογέομαι , μέγας μέλλω ἀπιστέω , ὁ ὁ δικάζω γνώμη διαφθείρω . Πῶς γάρ ὁ μετά τοσοῦτος εὐεργεσία πολεμέω ὁ μηδείς ἀδικέω , δύναμαι πιστεύω Σ , ὅτι ὁ ἀδικέω ὁ αδικιοδοω λαμβάνω εἰς χείρ , φείδομαι ; καί γάρ , ὡς ὁ πολύς , ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος ἐκ ὁ κατά ἑαυτοῦ καί περί ὁ ἄλλος ὁ ψῆφος φέρω · οἷος , ὁ μέθη διηνεκής οὐ εἄν ῥᾳδίως πιστεύω εἰμί τις ἄνθρωπος ἐν ἐγκράτεια ζῶ · ὁ πόρνος προσέχω , καί ὁ κόσμιος βία ακόλαστος εἰμί νομίζω · πάλιν ὁ ὁ ὁ ἄλλος ἁρπάζω , οὐ εἄν πιστεύω ῥᾳδίως , ὅτι εἰμί ἄνθρωπος καί ὁ ἑαυτοῦ προίημι . οὕτως δή καί οὗτος ἅπαξ ὑπό ὁ ὀργή ἁλίσκομαι , οὐ εἄν ῥᾳδίως πιστεύω , ὅτι εἰμί ἄνθρωπος οὗτος ὁ πάθος περιγίγνομαι , ὡς μή μόνος μηδείς ἀδικέω , ἀλλά καί ὁ ἀδικέω σῴζω . ἐπεί οὖν καί ὁ γνώμη ὁ δικάζω διαφθείρω , καί μάρτυς , εἰμί παράγω , διά ὑποψία μέλλω εἰμί . ὁμονοέω ἀπόδειξις τις γίγνομαι δύναμαι καί ὁ σφόδρα ἀναισχυντέω ἐπιστομίζω . Ποίας δή οὗτος ; ὁ πτερύγιον ὁ διπλίδος , ὁ καί προβάλλω λέγω · ἰδέ ὁ πτερύγιον εἰς διπλίδος ἐν ὁ χείρ ἐγώ , ὁ ἀπό ἀφαιρέω , καί οὐ ἀποκτείνω σύ . ἄφωνος ὁ μάρτυς , ἀλλά ὁ φωνή ἔχοω σαφής . οὖον γάρ εἄν εἰμί μή πλησίος γίγνομαι , φημί , καί ὁ σῶμα ἐγγύς εἰστήκειν ὁ σύ , ὁ μέρος εἄν ἑκών ὁ ἱμάτιον . Ὅρα δίδωμι ἀγαθός γίγνομαι ἐκ ὁ κινέω παρά ὁ ἀρχή ὁ Δαυίδ ; εἰμί μή γάρ κινέω πρός ὁ ὀργή , οὐ εἄν οὔτε ὁ φιλοσοφία μανθάνω ὁ ἀνήρ ( οὐδέ γάρ ἀπό φιλοσοφία , ἀλλά ἐκ ἀναίσθησιος μᾶλλον δοκέω εἄν ὁ πολύς ὁ φειδώ γίγνομαι ) , οὐδέ ὅς ἐκκόπτω ὁ διπλίδα · μή ἐκκόνδας δέ , οὐδαμός ἑτέρωθεν ἔχω πιστόω ὁ ἐχθρός . [ 766 ] νυνί δέ κινέω καί τέμνω , ἀναμφισβήτητος ἀπόδειξις ὁ αὐτός πρόνοια παρέχω . ἐπεί οὖν οὕτως ἀληθής καί ἀνύποπτος μαρτυρία παράγω , αὐτός λοιπός ὁ ἐχθρός καί δικαστής καί μάρτυς καλέω ὁ οἰκεῖος κηδεμονία , οὕτως λέγω · γιγνώσκω καί ὁράω σήμερον , ὅτι οὐ εἰμί ἐν ὁ χείρ ἐγώ κακία , οὐδέ ἀθέτησις · καί σύ δεσμεύω ὁ ψυχή ἐγώ , ὁ λαμβάνω αὐτός . ἐντεῦθεν μάλιστα εἄν τις αὐτός θαυμάζω ὁ μεγαλοψυχία , ὅτι ἀπό ὁ κατά ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα συμβαίνω ὁ ἀπολογία ποιέω μόνος . οὗτος γάρ ἀγαπάω εἶπον · γιγνώσκω καί ὁράω σήμερον . οὐδείς λέγω ὁ παρέρχομαι , φημί · ἀρκέω ἐγώ πρός ἀπόδειξις ὁ πάρειμι ἡμέρα . καίτοι γε πολύς καί μέγας ἔμπροσθεν εὐεργεσία γίγνομαι