joannes-chrysostomus.de-coemeterio-et-de-cruce pg049_0393.3
a . Σήμερον ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς ὁ Χριστὸς ἐν σταυρῷ , καὶ ἡμεῖς ἑορτὴν ἄγομεν , ἵνα μάθῃς ὅτι ὁ σταυρὸς ἑορτὴ καὶ πανηγύρις πνευματική . Πρότερον μὲν γὰρ ὁ σταυρὸς ὄνομα καταδίκης ἦν , νυνὶ δὲ πρᾶγμα τιμῆς γέγονε · πρότερον σύμβολον κατακρισεως , νυνὶ δὲ ὑπόθεσις σωτηρίας . Οὕτος γὰρ μυρίων ἡμῖν ἀγαθῶν αἴτιος γέγονεν , οὕτος ἡμᾶς τῆς πλάνης ἀπήλλαξεν , οὕτος ἐν σκότει καθημένους ἐφώτισεν · οὕτος ἐκπεπολεμημένους ἡμᾶς τῷ Θεῷ κατήλλαξεν , ἀπηλλοτριωμένους ὠκύλωσε , μακρὰν ὄντας ἐγγὺς εἶναι ἐποίησεν · οὕτος ἔχθρας ἀναιρεῖς , οὕτος εἰρήνης ἀσφάλεια , μυρίων ἡμῖν ἀγαθῶν θησαυρὸς γέγονε . Διὰ τοῦτον οὐκέτι πλανώμεθα ἐν ἐρημίαις · τὴν γὰρ ἀληθινὴν ὁδὸν ἐπέγνωμεν · οὐκέτι τῶν βασιλειῶν ξξω διάγομεν · τὴν γὰρ θύραν εὕραμεν · οὐ φοβούμεθα τὰ πεπωρωμένα βέλη τοῦ διαβόλου · τὴν γὰρ πηγὴν εὑρομεν . Διὰ τοῦτον οὐκέτι ἐσμεν ἐν χρείᾳ · τὸν γὰρ νυμφίον ἀπελήφαμεν · οὐ δεδοίκαμεν τὸν λύκον · τὸν γὰρ ποιμένα τὸν καλὸν ἔχομεν · Ἐγὼ γὰρ εἰμι , φησίν , ὁ ποιμὴν ὁ καλός . Διὰ τοῦτον οὐ φρίττομεν τῶν τύραννων · προσεδρεύομεν γὰρ τῷ βασιλεῖ · καὶ διὰ ταῦτα ἑορτὴν ἄγομεν , σταυροῦ μηνὶν τελευτες . Οὕτω καὶ Παῦλος ἐκέλευσε διὰ τὸν σταυρὸν ἑορτὴν ἄγειν · Ἑορτάζωμεν γάρ , φησί , μὴ ἐν ζύμῃ παλαιᾷ , ἀλλ' ἐν ἄζυμοις εἰλικρινείας καὶ ἀληθείας . Εἶτα τὴν αἰτίαν προστιθείς , ἐπήγαγεν · Ὅτι τοῦ Πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός . Ὀρῆς πῶς διὰ τὸν σταυρὸν ἑορτάζειν κελεύει ; ἐν γὰρ τῷ σταυρῷ ἐτύθη ὁ Χριστός . Ὅπου δὲ θυσία , ἔχει ἀναιρέσεις ἁμαρτημάτων , ἔχει καταλλαγὴν Δεσπότου , ἔχει ἑορτὴν καὶ χαρά . Τὸ Πάσχα ἡμῶν ὑπὲρ ἡμῶν ἐτύθη Χριστός . Καὶ ποῦ ἐτύθη , εἶπέ ; Ἐφ' ὑψηλοῦ τοῦ ἱκριοῦ . Καὶνὸν τὸ θυσιαστήριον τῆς θυσίας ταύτας , ἐπειδὴ καὶ ἡ θυσία καινὴ καὶ παράδοξος . Ὁ αὐτὸς γὰρ καὶ θυσία καὶ ἱερεὺς ἦν · θυσία μὲν κατὰ σάρκα , ἱερεὺς δὲ κατὰ πνεῦμα · ὁ αὐτὸς καὶ προσήγος καὶ προσήγετο δὲ κατὰ σάρκα . Ἀκούσον γοῦν πῶς ἀμφότερα ταῦτα ὁ Παῦλος ἰδύησεν · Πᾶς ἀρχιερεὺς , φησίν , ἐξ ἀνθρώπων λαμβανόμενος , ὑπὸ ἀνθρώπων καθίσταται · ὅθεν ἀναγκαῖός ἔχειν τι καὶ τοῦτον ὁ προσενέγκειν . Ἰδοὺ αὐτὸς προσφέρει ἑαυτόν . Ἀλλ'αχοῦ δὲ φησιν , ὅτι Χριστὸς ἅπαξ προσενεχθεὶς εἰς τὸ [ 404 ] πολλῶν ἀνεργκεῖν ἁμαρτίας , ὠρθώσετο τοῖς αὐτὸν ἀπεκδεχομένοις εἰς σωτηρίαν . Ἰδοὺ ἐνταῦθα προσηνέχθη , ἐκεῖ δὲ ἑαυτὸν προσήνεγκεν . Εἰδὲς πῶς καὶ θυσία καὶ ἱερεὺς ἐγένετο , καὶ θυσιαστήριον ὁ σταυρὸς ἦν ; Καὶ τίνος ἐνέκεν οὐκ ἐν τῷ ναῷ , φησίν , ἡ θυσία προσφέρεται , ἀλλ' ἔξω τῆς πόλεως καὶ τῶν τειχῶν ; Ἵνα ἐκεῖνο πληρωθῇ , ὅτι Ἐν τοῖς ἀνύμοις ἐλογίσθη . Τίνος δὲ ἐνέκεν ἐφ' ὑψηλοῦ τοῦ ἱκριοῦ ἀφάττεται , καὶ οὐχ ὑπὸ στέγην ; Ἵνα τοῦ ἀέρος τὴν φύσιν ἐκκαθάρῃ , διὰ τοῦτο ἐφ' ὑψηλοῦ , οὐκ ἐπικειμένης στέγης , ἀλλ' ἐπικειμένου οὐρανοῦ . Ἐκαθαίρετο μὲν γὰρ ὁ ἀήρ ἐφ' ὑψηλοῦ θυομένου τοῦ προβάτου · ἐκαθαίρετο δὲ καὶ ἡ γῆ · ἔσταις γὰρ τὸ αἷμα ἀπὸ τῆς πλευρᾶς ἐπ' αὐτήν . Διὰ τοῦτο οὐχ ὑπὸ στέγην , διὰ τοῦτο οὐκ ἐν τῷ ναῷ τῷ Ἰουδαϊκῷ , ἵνα μὴ σορφαίνανται τὴν θυσίαν Ἰουδαῖοι , μηδὲ νομίζῃ ὑπὲρ τοῦ ἔθνους ἐκείνους μόνους ταύτην προσάγεσθαι · διὰ τοῦτο ἔξω πόλεως καὶ τειχῶν , ἵνα μάθῃς ὅτι καθολικὴ ἡ θυσία , ὅτι ὑπὲρ τῆς νῦν ἀπάσης τῆς προσφορά , ἵνα μάθῃς ὅτι κοινὸς ὁ καθαρισμὸς ἐστιν , οὐ μερικὸς , καθάπερ ἐπὶ τῶν Ἰουδαίων . Ἰουδαῖοις μὲν γὰρ διὰ τοῦτο ἐκλέυσεν ὁ Θεὸς πᾶσαν ἀφέναι τὴν γῆν , καὶ εἰς ἕνα τόπον προσφέρειν τὰς θυσίας καὶ εὐχεσθαι , ἐπειδὴ πᾶσα ἡ γῆ ἀκάθαρτος ἦν , καπνοῦ καὶ κνίσεως καὶ πάντων τῶν ἄλλων μολυσμῶν τῶν ἐκ τῶν θυσιῶν τῶν Ἑλληνικῶν ἐπ' αὐτὴν φερομένων · ἡμῖν δὲ , ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ Χριστὸς ἐλύων πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐξεκάθαρσεν , ἅπας τόπος εὐκτήριον γέγονε . Διὰ τοῦτο καὶ Παῦλος ὀφθῶν παρῆνει
Lemmas: a . σήμερον ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς ὁ Χριστός ἐν σταυρός , καί ἐγώ ἑορτή ἄγω , ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ σταυρός ἑορτή καί πανήγυρις πνευματικός . πρότερος μέν γάρ ὁ σταυρός ὄνομα καταδίκη εἰμί , νυνί δέ πρᾶγμα τιμή γίγνομαι · πρότερος σύμβολον κατάκρισις , νυνί δέ ὑπόθεσις σωτηρία . οὗτος γάρ μυρίος ἐγώ ἀγαθός αἴτιος γίγνομαι , οὗτος ἐγώ ὁ πλάνης ἀπαλλάσσω , οὗτος ἐν σκότος κάθημαι φωτίζω · οὗτος ἐκπολεμέω ἐγώ ὁ θεός καταλλάσσω , ἀπαλλοτριόω ὠκύλωσε , μακράν είμαι ἐγγύς ἔρχομαι ποιέω · οὗτος ἔχθρα ἀναιρέω , οὗτος εἰρήνη ἀσφάλεια , μυρίος ἐγώ ἀγαθός θησαυρός γίγνομαι . Ζεύς οὗτος οὐκέτι πλανάω ἐν ἐρημία · ὁ γάρ ἀληθινός ὁδός ἐπιγιγνώσκω · οὐκέτι ὁ βασίλεια ξξω διάγω · ὁ γάρ θύρα εὑρίσκω · οὐ φοβέω ὁ πωρόω βέλος ὁ διάβολος · ὁ γάρ πηγή εὑρίσκω . Ζεύς οὗτος οὐκέτι εἰμί ἐν χρεῖος · ὁ γάρ νυμφίος ἀπολαμβάνω · οὐ δείδω ὁ λύκος · ὁ γάρ ποιμήν ὁ καλός ἔχω · Ἐγώ γάρ εἰμί , φημί , ὁ ποιμήν ὁ καλός . Ζεύς οὗτος οὐ φρίσσω ὁ τύραννος · προσεδρεύω γάρ ὁ βασιλεύς · καί διά οὗτος ἑορτή ἄγω , σταυρός μῆνις τελευτή . οὕτως καί Παῦλος κελεύω διά ὁ σταυρός ἑορτή ἄγω · ἑορτάζω γάρ , φημί , μή ἐν ζύμη παλαιός , ἀλλά ἐν ἄζυμος εἰλικρίνεια καί ἀλήθεια . εἶτα ὁ αἰτία προστίθημι , ἐπάγω · Ὅτι ὁ Πάσχα ἐγώ ὑπέρ ἐγώ θύω Χριστός . ὀρεύς πῶς διά ὁ σταυρός ἑορτάζω κελεύω ; ἐν γάρ ὁ σταυρός θύω ὁ Χριστός . ὅπου δέ θυσία , ἔχω ἀναίρεσις ἁμάρτημα , ἔχω καταλλαγή Δεσπότου , ἔχω ἑορτή καί χαρά . Τέ Πάσχα ἐγώ ὑπέρ ἐγώ θύω Χριστός . καί ποῦ θύω , λέγω ; ἐπί ψηλός ὁ ἰκριόω . Καινός ὁ θυσιαστήριον ὁ θυσία αὐτός , ἐπεί καί ὁ θυσία καινός καί παράδοξος . ὁ αὐτός γάρ καί θυσία καί ἱερεύς εἰμί · θυσία μέν κατά σάρκα , ἱερεύς δέ κατά πνεῦμα · ὁ αὐτός καί προσάγω καί προσάγω δέ κατά σάρκα . ἀκούω γοῦν πῶς ἀμφότερος οὗτος ὁ Παῦλος ὁράω · πᾶς ἀρχιερεύς , φημί , ἐκ ἄνθρωπος λαμβάνω , ὑπό ἄνθρωπος καθίστημι · ὅθεν ἀναγκαῖος ἔχω τίς καί οὗτος ὁ προσφέρω . ἰδέ αὐτός προσφέρω ἑαυτοῦ . Ἀλλαχοῦ δέ φημί , ὅτι Χριστός ἅπαξ προσφέρω εἰς ὁ [ 404 ] πολύς ἀνέργω ἁμαρτία , ὀρθόω ὁ αὐτός ἀπεκδέχομαι εἰς σωτηρία . ἰδέ ἐνταῦθα προσφέρω , ἐκεῖ δέ ἑαυτοῦ προσφέρω . ἀνάκλεις πῶς καί θυσία καί ἱερεύς γίνομαι , καί θυσιαστήριον ὁ σταυρός εἰμί ; καί τίς ἕνεκα οὐ ἐν ὁ ναός , φημί , ὁ θυσία προσφέρω , ἀλλά ἔξω ὁ πόλις καί ὁ τεῖχος ; ἵνα ἐκεῖνος πληρόω , ὅτι ἐν ὁ ἀνύμοις λογίζομαι . Τίνος δέ ἕνεκα ἐπί ψηλός ὁ ἰκριόω ἀφάσσω , καί οὐ ὑπό στέγη ; ἵνα ὁ αέρας ὁ φύσις ἐκκαθαίρω , διά οὗτος ἐπί ψηλός , οὐ ἐπίκειμαι στέγη , ἀλλά ἐπίκειμαι οὐρανός . καθαίρω μέν γάρ ὁ ἀήρ ἐπί ψηλός θύω ὁ πρόβατον · καθαίρω δέ καί ὁ γῆ · ἵστημι γάρ ὁ αἷμα ἀπό ὁ πλευρά ἐπί αὐτός . Ζεύς οὗτος οὐ ὑπό στέγη , διά οὗτος οὐ ἐν ὁ ναός ὁ Ἰουδαϊκός , ἵνα μή σορφαίνανται ὁ θυσία Ἰουδαῖος , μηδέ νομίζω ὑπέρ ὁ ἔθνος ἐκεῖνος μόνος οὗτος προσάγω · διά οὗτος ἔξω πόλις καί τεῖχος , ἵνα μανθάνω ὅτι καθολικός ὁ θυσία , ὅτι ὑπέρ ὁ νῦν ἀπασάω ὁ προσφορά , ἵνα μανθάνω ὅτι κοινός ὁ καθαρισμός εἰμί , οὐ μερικός , καθά ἐπί ὁ Ἰουδαῖος . Ἰουδαῖος μέν γάρ διά οὗτος κλέω ὁ θεός πᾶς ἀφίημι ὁ γῆ , καί εἰς εἷς τόπος προσφέρω ὁ θυσία καί εὔχομαι , ἐπεί πᾶς ὁ γῆ ἀκάθαρτος εἰμί , καπνός καί κνίσις καί πᾶς ὁ ἄλλος μολυσμός ὁ ἐκ ὁ θυσία ὁ Ἑλληνικός ἐπί αὐτός φέρω · ἐγώ δέ , ἐπεί λοιπός ὁ Χριστός ἐλύω πᾶς ὁ οἰκουμένη ἐκκαθαίρω , ἅπας τόπος εὐκτήριον γίγνομαι . Ζεύς οὗτος καί Παῦλος ὁράω παρανέω