ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.1
ἐμῶν , κάκεινο τοῦ Πατρὸς μου . Ἐγὼ γὰρ ἐν τῷ Πατρὶ , καὶ ὁ Πατὴρ ἐν ἐμοί .
Lemmas: ἐμός , ἐκεῖνος ὁ Πατρός ἐγώ . ἐγώ γάρ ἐν ὁ πατήρ , καί ὁ Πατήρ ἐν ἐγώ .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.2
γ' . [ 528 ] Καὶ Ἰνα ἴδης , ὅτι οὐκ ἐγένετο προσευχῆς ἔργον · τὸ ἀναστῆσαι τὸν νεκρόν , ἀκούσον τῆς προσευχῆς . Τί γὰρ φησίν ; Εὐχαριστῶ σοι , Πάτερ , ὅτι ἤκουσάς μου . Τί οὖν ; τοῦτο προσευχὴς εἴδός ἐστι , τοῦτο τύπος ἱκεσίας ; Εὐχαριστῶ σοι , ὅτι ἤκουσάς μου . Ἐγὼ δέ , φησίν , ἤδειν ὅτι πάντοτέ μου ἀκούεις . Εἰ οὖν οἶδας , ὦ Κύριε , ὅτι πάντοτέ σου ἀκούει ὁ Πατήρ , τί λοιπὸν περὶ ὧν οἶδας παρενοχλεῖς ; Ἐγὼ μὲν , φησίν , οἶδα ὅτι πάντοτέ μου ἀκούει ὁ Πατήρ . Ἀλλὰ διὰ τὸν περιστώτα ὄχλον εἶπον , ἵνα γνῶσι πάντες , ὅτι σύ με ἀπέστειλας . Μὴ τι διὰ τὸν νεκρὸν προσήξαστο ; μὴ ἠξέτευεν ἵνα ἀναστῇ ὁ Λάζαρος ; μὴ εἶπε · Πάτερ , κέλευσον τὸν θάνατον ὑπακούσαι ; μὴ εἶπε · Πάτερ , κέλευσον τῷ θά , μὴ τὰς πύλας ἀποκλείσῃ , ἀλλὰ προθύμως τὸν νεκρὸν ἀποδῷναι ; Ἀλλὰ διὰ τὸν περιστώτα τοῦτον ὄχλον εἶπον , φησίν , ἵνα γνῶσι πάντες , ὅτι σύ με ἀπέστειλας . Οὐκοῦν οὐκ ἐστὶ τὸ γινόμενον σημεῖον , ἀλλὰ κατῆχης τῶν παρόντων .
Lemmas: γε . [ 528 ] καί ἵνα ἴδη , ὅτι οὐ γίνομαι προσευχή ἔργον · ὁ ἀνίστημι ὁ νεκρός , ἀκούω ὁ προσευχή . τις γάρ φημί ; εὐχαριστέω σύ , Πάτερ , ὅτι ἀκούω ἐγώ . τις οὖν ; οὗτος προσευχή εἶδος εἰμί , οὗτος τύπος ἱκεσία ; εὐχαριστέω σύ , ὅτι ἀκούω ἐγώ . ἐγώ δέ , φημί , Ἠείδω ὅτι πάντοτε ἐγώ ἀκούω . εἰμί οὖν οἶδα , ὦ κύριος , ὅτι πάντοτε σύ ἀκούω ὁ Πατήρ , τίς λοιπός περί ὅς οἶδα παρενοχλέω ; ἐγώ μέν , φημί , οἶδα ὅτι πάντοτε ἐγώ ἀκούω ὁ Πατήρ . ἀλλά διά ὁ περιίστημι ὄχλος λέγω , ἵνα γνῶσις πᾶς , ὅτι σῦς ἐγώ ἀποστέλλω . μή τίς διά ὁ νεκρός προσάγω ; μή ἐκτεύω ἵνα ἀνίστημι ὁ Λάζαρος ; μή λέγω · Πάτερ , κελεύω ὁ θάνατος ὑπακούω ; μή λέγω · Πάτερ , κελεύω ὁ ἀνταπόλλυμι , μή ὁ πύλη ἀποκλείω , ἀλλά πρόθυμος ὁ νεκρός ἀποδίδωμι ; ἀλλά διά ὁ περιίστημι οὗτος ὄχλος λέγω , φημί , ἵνα γνῶσις πᾶς , ὅτι σῦς ἐγώ ἀποστέλλω . Οὐκοῦν οὐ εἰμί ὁ γίγνομαι σημεῖον , ἀλλά κατηχέω ὁ πάρειμι .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.3
Εἶδες πῶς οὐκ ἐγένετο ἡ προσευχὴ διὰ τὸν νεκρόν , ἀλλὰ διὰ τοὺς παρόντας ἀπίστους , ἵνα γνῶσι , φησίν , ὅτι σύ με ἀπέστειλας . Καὶ πῶς ἔχομεν γνῶναι , φησίν , ὅτι αὐτὸς ἐς ἀπέστειλας ; Πρόσεχε , παρακαλῶ , μετὰ πάσης ἀκριβείας . Ἰδοὺ , φησί , μετὰ τῆς ἐμῆς αὐθεντίας καλῶ τὸν νεκρόν · ἰδοὺ τῇ οἰκείᾳ ἐξουσίᾳ ἐπιτάττω τῷ θανάτῳ · καλῶ τὸν Πατέρα πατέρα · καλῶ καὶ τὸν Λάζαρον ἐκ τοῦ τάφου . Εἰ οὐκ ἐστὶ τὸ πρῶτον ἀληθές , μηδὲ τοῦτο γενέσθω · εἰ δὲ ἀληθῶς ὁ Πατὴρ πατήρ , ὑπακούετω καὶ ὁ νεκρὸς πρὸς Χριστοκαλίαν τῶν παρόντων . Τί γὰρ ὁ Χριστὸς ἔλεγε ; Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω . Ὅτε γέγονεν ἡ προσευχή , οὐκ ἀνέστη ὁ νεκρός · ἀλλ' ὅτε εἶπε , Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω , τότε ἀνέστη ὁ νεκρός . Ὁ τυραννὴς τοῦ θανάτου · ὡ τυραννὴς τῆς δυνάμεως ἐκείνης τῆς κατεχούσης τὴν ψυχὴν · ὡ δῆ , προσευχὴ γέγονε , καὶ οὐκ ἀπολύεις τὸν νεκρόν ; Οὐχί , φησί . Διὰ τί ; Ὅτι οὐ προσεταχθην . Δέσμιός εἰμι αὐτῷι κατέχων τὸν ὑπεύθυνον ·
Lemmas: εἶδον πῶς οὐ γίνομαι ὁ προσευχή διά ὁ νεκρός , ἀλλά διά ὁ πάρειμι ἄπιστος , ἵνα γνῶσις , φημί , ὅτι σῦς ἐγώ ἀποστέλλω . καί πῶς ἔχω γιγνώσκω , φημί , ὅτι αὐτός εἰς ἀποστέλλω ; προσέχω , παρακαλέω , μετά πᾶς ἀκρίβεια . ἰδέ , φημί , μετά ὁ ἐμός αὐθεντία καλέω ὁ νεκρός · ἰδού ὁ οἰκεῖος ἐξουσία ἐπιτάσσω ὁ θάνατος · καλέω ὁ Πατέρας πατέρας · καλέω καί ὁ Λάζαρος ἐκ ὁ τάφος . εἰμί οὐ εἰμί ὁ πρῶτος ἀληθής , μηδέ οὗτος γίγνομαι · εἰμί δέ ἀληθῶς ὁ Πατήρ πατήρ , ὑπακούω καί ὁ νεκρός πρός χριστοκαλια ὁ πάρειμι . τις γάρ ὁ Χριστός λέγω ; Λάζαρος , δεῦρο ἔξω . ὅτε γίγνομαι ὁ προσευχή , οὐ ανέστη ὁ νεκρός · ἀλλά ὅτε λέγω , Λάζαρος , δεῦρο ἔξω , τότε ανέστη ὁ νεκρός . ὁ τυραννέω ὁ θάνατος · ὅς τυραννέω ὁ δύναμις ἐκεῖνος ὁ κατέχω ὁ ψυχή · ὅς δῆ , προσευχή γίγνομαι , καί οὐ ἀπολύω ὁ νεκρός ; οὐ , φημί . Ζεύς τίς ; ὅστις οὐ προστάσσω . δέσμιος εἰμί αὐτός κατέχω ὁ ὑπεύθυνος ·
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.4
ἐὰν μὴ προσταχθῶ , φησίν , οὐκ ἀπολύω · ἡ γὰρ προσευχή , φησίν , οὐ δι' ἐμὲ γέγονεν , ἀλλὰ διὰ τοὺς παρόντας ἀπίστους . Ἐγὼ γάρ , ἐὰν μὴ προσταχθῶ , οὐκ ἀπολύω τὸν ὑπεύθυνον · ἀναμένω τὴν φωνήν , ἵνα ἀπολύσω τὴν ψυχήν . Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω . Ἦκουσε τοῦ δεσποτικοῦ προστάγματος ὁ νεκρός , καὶ εὐθέως τοῦ θανάτου τοὺς νόμους παρέλιπεν . Αἰχμαλωτίσαν οἱ αἱρετικοί , καὶ ἀπολέσθωσαν ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς . Καὶ γὰρ ἀπέδειξεν ὁ λόγος , ὅτι οὐ διὰ τὴν τοῦ νεκροῦ ἀνάστασιν γέγονεν ἡ προσευχή , ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν τότε παρόντων ἀπίστων ἀσθένειαν . Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω . Καὶ διὰ τί ὀνομαστὶ τὸν νεκρὸν ἐκάλεσε ; Διὰ τί ; Ἰνα μὴ τὴν φωνὴν ἀπολελυμένην εἰς τοὺς νεκροὺς ἀποτείνας , πάντας τοὺς ἐν τοῖς τάφοις ἐγείρῃ , διὰ τοῦτο φησί , Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω . Σὲ μόνον ἐκ τοῦ παρόντος τέως ἀνακαλοῦμαι ἄχλου , ἵνα διὰ τοῦ μέρους καὶ τὴν τῶν μελλόντων ἐπιδείξω δύναμιν · ὁ γὰρ ἕνα ἐλκίρας ἐγώ , τὴν οἰκουμένην ἀνίστω · Ἐγὼ γὰρ εἰμι ἡ ἀνάστασις καὶ ἡ ζωή . Λάζαρε , δεῦρὸ ἔξω . Καὶ ἐξῆλθεν ὁ νεκρὸς δεδεμένος χειρίαις .
Lemmas: ἐάν μή προστάσσω , φημί , οὐ ἀπολύω · ὁ γάρ προσευχή , φημί , οὐ διά ἐγώ γίγνομαι , ἀλλά διά ὁ πάρειμι ἄπιστος . ἐγώ γάρ , ἐάν μή προστάσσω , οὐ ἀπολύω ὁ ὑπεύθυνος · ἀναμένω ὁ φωνή , ἵνα ἀπολύω ὁ ψυχή . Λάζαρος , δεῦρο ἔξω . ἀκούω ὁ δεσποτικός πρόσταγμα ὁ νεκρός , καί εὐθύς ὁ θάνατος ὁ νόμος παραλείπω . αἰχμαλωτίζω ὁ αἱρετικός , καί ἀπόλλυμι ἀπό πρόσωπον ὁ γῆ . καί γάρ ἀποδείκνυμι ὁ λόγος , ὅτι οὐ διά ὁ ὁ νεκρός ἀνάστασις γίγνομαι ὁ προσευχή , ἀλλά διά Τάν ὁ τότε πάρειμι ἄπιστος ἀσθένεια . Λάζαρος , δεῦρο ἔξω . καί διά τίς ὀνομαστί ὁ νεκρός καλέω ; Ζεύς τίς ; ἵνα μή ὁ φωνή ἀπολύω εἰς ὁ νεκρός ἀποτείνω , πᾶς ὁ ἐν ὁ τάφος ἐγείρω , διά οὗτος φημί , Λάζαρος , δεῦρο ἔξω . Σε μόνος ἐκ ὁ πάρειμι τέως ἀνακαλέω ἄχλους , ἵνα διά ὁ μέρος καί ὁ ὁ μέλλω ἐπιδείκνυμι δύναμις · ὁ γάρ εἷς ελκιηρα ἐγώ , ὁ οἰκουμένη ἀνίστημι · ἐγώ γάρ εἰμί ὁ ἀνάστασις καί ὁ ζωή . Λάζαρος , δεῦρο ἔξω . καί ἐξέρχομαι ὁ νεκρός δέω χείριος .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.5
Ἐκ τῶν παραδόξων πραγμάτων · [ 529 ] ὅ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν δεσμῶν τοῦ θανάτου λύσας , ὁ τὰς πύλας τοῦ ἄδου διαρρήξας , ὁ πύλας χαλκὰς καὶ μογλοὺς σιδηρούς συντρίψας , καὶ τὴν ψυχὴν ἐκ τῶν δεσμῶν τοῦ θανάτου ἐλευθερώσας , οὐκ ἠδύνατο αὐτὰς τὰς χειρίας λύσαι τοῦ νεκροῦ ; Ναί , ἠδύνατο · ἀλλὰ κελεύει τοῖς Ἰουδαίοις λύσαι τὰς χειρίας , ὡς αὐτοὶ πρότερον ἐνταφιαζόντες ἐφηγέσαν , ἵνα τῶν οἰκείων δεσμῶν ἐπιγνῶσι τὰ γνωρίσματα , ἵνα τῇ πείρᾳ μάθωσιν , ἐξ ὧν ἐτραπεν , ὅτι Λάζαρος ἐστὶν ὁ παρ' αὐτῶν ἐνταφιασθείς * , καὶ Χριστὸς ἐστιν ὁ κατ' εὐδοκίαν τοῦ Πατρὸς παραγενόμενος εἰς τὸν κόσμον , ὁ ζωῆς καὶ θανάτου τὴν ἐξουσίαν ἔχων . Αὐτὴ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἀνάρχῳ σου Πατρὶ καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ σου Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεί , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ἐκ ὁ παράδοξος πρᾶγμα · [ 529 ] ὁ ὁ ψυχή ἐκ ὁ δεσμός ὁ θάνατος λύω , ὁ ὁ πύλη ὁ ᾅδης διαρρήγνυμι , ὁ πύλη χάλκεος καί μογλοὺς σιδήρεος συντρίβω , καί ὁ ψυχή ἐκ ὁ δεσμός ὁ θάνατος ἐλευθερόω , οὐ δύναμαι αὐτός ὁ Χειρίας λύω ὁ νεκρός ; Ναίς , δύναμαι · ἀλλά κελεύω ὁ Ἰουδαῖος λύω ὁ Χειρίας , ὡς αὐτός πρότερος ἐνταφιάζω ἐφηγέομαι , ἵνα ὁ οἰκεῖος δεσμός ἐπιγιγνώσκω ὁ γνώρισμα , ἵνα ὁ πεῖρα μανθάνω , ἐκ ὅς τρέπω , ὅτι Λάζαρος εἰμί ὁ παρά αὐτός ἐνταφιάζω * , καί Χριστός εἰμί ὁ κατά εὐδοκία ὁ Πατρός παραγίνομαι εἰς ὁ κόσμος , ὁ ζωή καί θάνατος ὁ ἐξουσία ἔχω . Αὐτή ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ὁ ἄναρχος σύ πατήρ καί ὁ πανάγιος καί ζωοποιός σύ πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.6
Ὅτι τὸ μὴ λέγειν , ἄπερ ἴσμεν , καὶ εἰς ἑτέρους ἐκφέρειν , πεντέστερον ποιεῖ , καὶ τὴν χάριν σθέννυσιν · καὶ εἰς τὰς εὐχάς , ὡς ὁ Χριστὸς ἠξέτο , καὶ τὴν ἐξουσίαν , μεθ' ἧς ἀπαντα ἐποιεῖ · καὶ εἰς τὴν τοῦ παιδίου νόμον διόρθωσιν · καὶ ὅτι τὸ σαρκοθῆναι τὴν ἰσότητα αὐτοῦ τὴν πρὸς τὸν Πατέρα οὐκ ἐλαττοῖ , ἀλλὰ καὶ συνίστησι μᾶλλον .
Lemmas: ὅτι ὁ μή λέγω , ὅς οἶδα , καί εἰς ἕτερος ἐκφέρω , πεντέστερον ποιέω , καί ὁ χάρις σθέννυσιν · καί εἰς ὁ εὐχή , ὡς ὁ Χριστός αὐξάνω , καί ὁ ἐξουσία , μετά ὅς ἅπας ποιέω · καί εἰς ὁ ὁ παιδίον νόμος διόρθωσις · καί ὅτι ὁ σαρκόω ὁ ἰσότης αὐτός ὁ πρός ὁ Πατέρας οὐ ἐλασσόω , ἀλλά καί συνίστημι μᾶλλον .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.7
# Λόγος δέκατος .
Lemmas: # Λόγος δέκατος .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.8
α' . Ἰκανῶς ἐν ταῖς ἐμπροσθεν ἐπανηγγείλαμεν ἡμέραις , τῶν θόλων ἐπιλαβόμενοι τῶν ἀποστολικῶν , καὶ τῇ διηγήσει τῶν πνευματικῶν ἐνεργυώντες κατορθωμάτων · ὥρα δὴ λοιπὸν ἀποδοῦναι τὸ χρέος ὑμῖν · καλ γὰρ τὸ καλῶν οὐδέν . Καλ οἶδα μὲν ὅτι ἐπιλέλη-σθε τῶν ὀφλημάτων ὑμεῖς τῶν ἐμῶν διὰ τὸ τῶν ἡμερῶν πλήθος · οὐ μὴν διὰ τοῦτο αὐτὰ ἐγὼ ἀποκρύψομαι , ἀλλὰ μετὰ πάσης ὑμῖν ταύτα ἀποδώσω τῆς προθυμίας . Ποιῶ δὲ τοῦτο , οὐ δι' εὐγνωμοσύνην μόνον , ἀλλὰ καὶ δι' ὠφελείαν ἐμήν . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν σω-ματικῶν συναλλαγμάτων κέρδος τῷ δεδανεισμένῳ τὸ τὸν δεδανεικότα ἐπιλαθέσθαι · ἐπὶ δὲ τῶν πνευματικῶν
Lemmas: ὅς . ἱκανός ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἐπανηγγείλαμεν ἡμέρα , ὁ θόλος ἐπιλαμβάνω ὁ ἀποστολικός , καί ὁ διήγησις ὁ πνευματικός ἐνεργυώντες κατόρθωμα · ὥρα δή λοιπός ἀποδίδωμι ὁ χρέος σύ · καλστις γάρ ὁ καλός οὐδείς . Καλ οἶδα μέν ὅτι ἐπιλανθάνομαι ὁ ὄφλημα σύ ὁ ἐμός διά ὁ ὁ ἡμέρα πλήθος · οὐ μήν διά οὗτος αὐτός ἐγώ ἀποκρύπτω , ἀλλά μετά πᾶς σύ οὗτος ἀποδίδωμι ὁ προθυμία . ποιός δέ οὗτος , οὐ διά εὐγνωμοσύνη μόνος , ἀλλά καί διά ὠφέλεια ἐμός . ἐπί μέν γάρ ὁ σωματικός συνάλλαγμα κέρδος ὁ δανείζω ὁ ὁ δανείζω ἐπιλανθάνομαι · ἐπί δέ ὁ πνευματικός
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.9
συμβολίων κέρδος τῷ μέλλοντι καταβαλεῖν τὸ χρέος μέγιστον , τὸ τοὺς ὑποδέχεσθαι μέλλοντας δι-ηνεχῶς μεμνηθῆναι τῶν ὀφλημάτων . Ἐκεῖ μὲν γὰρ τὸ δάνεισμα ἀποδοθὲν τὸν μὲν καταβαλόντα ἀφήσει , μεθίσταται δὲ πρὸς τὸν ὑποδεξάμενον , καὶ τοῦ μὲν ἑλάττωσε , τοῦ δὲ ἐπλεόνωσε τὴν οὐσίαν · ἐπὶ δὲ τῶν πνευματικῶν οὐχ οὕτως , ἀλλὰ δυνατὸν αὐτὸ καὶ καταβαλεῖν , καὶ ἔχειν · καὶ τὸ δὲ θαυμαστόν , ἐπὶ τοῖς μάλιστα αὐτὸ ἔχομεν , ὅταν καταβάλωμεν ἐτέρους .
Lemmas: συμβόλιον κέρδος ὁ μέλλω καταβάλλω ὁ χρέος μέγας , ὁ ὁ ὑποδέχομαι μέλλω διαφέρω μιμνήσκω ὁ ὄφλημα . ἐκεῖ μέν γάρ ὁ δάνεισμα ἀποδίδωμι ὁ μέν καταβάλλω ἀφίημι , μεθίστημι δέ πρός ὁ ὑποδέχομαι , καί ὁ μέν ελαττώνω , ὁ δέ επλεονεος ὁ οὐσία · ἐπί δέ ὁ πνευματικός οὐ οὕτως , ἀλλά δυνατός αὐτός καί καταβάλλω , καί ἔχω · καί ὁ δέ θαυμαστός , ἐπί ὁ μάλιστα αὐτός ἔχω , ὅταν καταβάλλω ἕτερος .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0264.10
Ἄν μὲν γὰρ ἐν τῇ διανοίᾳ κατορύξας φυλάξῃς δι-ηνεχῶς μηδενὶ μεταδιδούς , ἐλαττοῦταί μοι τὸ κέρδος , μειοῦνται τὰ τῆς περιουσίας · ἄν δὲ εἰς ἀπανας ἐξ -
Lemmas: ἄν μέν γάρ ἐν ὁ διάνοια κατορύσσω φυλάσσω διαφέρω μηδείς μεταδίδωμι , ἐλαττόω ἐγώ ὁ κέρδος , μειόω ὁ ὁ περιουσία · ἄν δέ εἰς αφάνα ἐκ -
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0265.2
β’ . Ἦστε τοίνυν καὶ μέμνησθε πρῶην , ὅτι περὶ τῆς τοῦ Μονογενοῦς δόξης διαλεγόμενοι , πολλὰς ἠρθμοῦμεν αἰτίας τῆς ἐν τοῖς ῥήμασι συγκαταβάσεως · καὶ ἐλέγομεν , ὅτι οὐ μόνον διὰ τὴν τῆς σαρκὸς περιβολήν , εὐθὲ διὰ τὴν ἀσθένειαν μόνον τῶν ἀκούοντων ταπεινὰ φθέγγεται πολλάκις ὁ Χριστός , ἀλλὰ πολλάχῳ καὶ ταπεινοφρονεῖν διδάσκει . Κάκειναις μὲν ἰκανῶς τότε ἐπεξηλθομεν ταῖς αἰταῖς , καὶ τῆς ἐπὶ τῷ Λαζάρῳ , καὶ τῆς πρὸς αὐτῷ τῷ σταυρῷ γενομένης εὐχῆς μνημονεύσαντες , καὶ δεῖξάντες σαφῶς , ὅτι τὴν μὲν , ἵνα τὴν ὀλιγονομίαν πιστώσεται , τὴν δὲ , ἵνα τὴν τῶν ἀκούοντων ἀσθένειαν διορθώσεται , πεποίηκεν , οὐδεμιὰς αὐτὸς δέμενος βοηθείας . Ὅτι δὲ πολλά καὶ ταπεινοφρονεῖν αὐτὸς διδάσκων ἐποίη , καὶ τοῦτο ἀκουσον . Ἐβαλεν ὕδωρ εἰς τὴν νιπτήρα · καὶ ὡς οὐκ ἄρκοῦν
Lemmas: βε . εἶμαι τοίνυν καί μιμνήσκω πρώην , ὅτι περί ὁ ὁ Μονογενώ δόξα διαλέγω , πολύς ἀρθμέω αἰτία ὁ ἐν ὁ ῥῆμα συγκατάβασις · καί λέγω , ὅτι οὐ μόνος διά ὁ ὁ σάρξ περιβολή , εὐθύ διά ὁ ἀσθένεια μόνος ὁ ἀκούω ταπεινός φθέγγομαι πολλάκις ὁ Χριστός , ἀλλά πολλάχῳ καί ταπεινοφρονέω διδάσκω . ἐκεῖνος μέν ἱκανός τότε ἐπεξέρχομαι ὁ ἀΐτας , καί ὁ ἐπί ὁ Λάζαρος , καί ὁ πρός αὐτός ὁ σταυρός γίνομαι εὐχή μνημονεύω , καί δείκνυμι σαφής , ὅτι ὁ μέν , ἵνα ὁ ολιγονομια πιστόω , ὁ δέ , ἵνα ὁ ὁ ἀκούω ἀσθένεια διορθόω , ποιέω , οὐδείς αὐτός δεμένος βοήθεια . Ὅτι δέ πολύς καί ταπεινοφρονέω αὐτός διδάσκω ποῖος , καί οὗτος ἀκούω . βάλλω ὕδωρ εἰς ὁ νιπτήρ · καί ὡς οὐ ἀρκέω
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0265.3
τοῦτο , ἔτι καὶ λεντίῳ διεξώσατο , πρὸς τὴν ὑπάτὴν εὐτέλειαν καταγὼν ἑαυτόν , καὶ ἤρεσato νίπτειν τοὺς πόδας τῶν μαθητῶν , μετὰ δὲ [ 531 ] τῶν μαθητῶν καὶ τοῦ προδότην τοὺς πόδας ἔνιψε . Τίς οὐκ ἂν ἐκπλαγεῖν καὶ θαυμάσειε ; Τοῦ μέλλοντος αὐτῶν προδιδόνα νίπτει τοὺς πόδας · καὶ τὸν Πέτρον διακρουόμενον καὶ λέγοντα , Κύριε , οὐ μὴ μου νίψῃς τοὺς πόδας , οὐ παραισχοῖ , ἀλλὰ φησὶ πρὸς αὐτόν · Ἐὰν μὴ νίψω σου τοὺς πόδας , οὐκ ἔχεις μέρος μετ’ ἐμοῦ · ὁ δὲ , Κύριε , μὴ τοὺς πόδας μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰς χεῖρας καὶ τὴν κεφαλήν . Εἶδες εὐλάβειαν μαθητοῦ δι’ ἀμφοτέρων . καὶ διὰ τῆς παρακατήσεως , καὶ διὰ τῆς συγκατάθεσεως ; Εἰ γὰρ καὶ ἐναντία τὰ ῥήματα , ἀλλ’ ὑπὸ ζεούσης ἀμφοτέρα γνώμης ἐλέγετο . Ὅρᾷς πῶς πανταχοῦ θερμὸς ἦν καὶ διεγερμένος ; Ἄλλ’ ὅπερ ἔλεγεν , ἵνα μὴ διὰ τὴν τοῦ πράγματος εὐτέλειαν τῆς φύσεως καταγνῶς εὐτέλειαν , μετὰ τὸ νίψαι τί φησὶ πρὸς αὐτούς , ἀκούσον · Γινώσκετε τί πεποίηκα ὑμῖν ; Ὑμεῖς καλεῖτέ με , ὁ Κύριος , καὶ ὁ διδάσκαλος , καὶ καλῶς λέγετε · εἰμὶ γάρ . Εἰ οὖν ἐγὼ ὁ Κύριος καὶ ὁ διδάσκαλος ἔνιψα ὑμῶν τοὺς πόδας , οὕτω καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε ἀλλήλοις ποιεῖν . Ὑπόδειγμα γὰρ ἔδωκα ὑμῖν , ἵνα ὡς ἐγὼ ἐποίησα ὑμῖν , καὶ ὑμεῖς ἀλλήλοις ποιήτε .
Lemmas: οὗτος , ἔτι καί λέντιον διεξώσατο , πρός ὁ ὕπατος εὐτέλεια κατάγω ἑαυτοῦ , καί ἐρείδω νίζω ὁ πόδι ὁ μαθητής , μετά δέ [ 531 ] ὁ μαθητής καί ὁ προδότης ὁ πόδι νίζω . Τῖς οὐ ἄν εκπλήσσω καί θαυμάζω ; τίς μέλλω αὐτός προδίδωμι νίζω ὁ πόδι · καί ὁ Πέτρος διακρούω καί λέγω , κύριος , οὐ μή ἐγώ νίζω ὁ πόδι , οὐ παραιεχω , ἀλλά φημί πρός αὐτός · ἐάν μή νίζω σύ ὁ πόδι , οὐ ἔχω μέρος μετά ἐγώ · ὁ δέ , κύριος , μή ὁ πόδι μόνος , ἀλλά καί ὁ χείρ καί ὁ κεφαλή . εἶδον εὐλάβεια μαθητής διά ἀμφότερος . καί διά ὁ παρακατήσεως , καί διά ὁ συγκατάθεσις ; εἰμί γάρ καί ἐναντίος ὁ ῥῆμα , ἀλλά ὑπό ζέω ἀμφότερος γνώμη λέγω . Όρας πῶς πανταχοῦ θερμός εἰμί καί διεγείρω ; ἄλλος ὅς λέγω , ἵνα μή διά ὁ ὁ πρᾶγμα εὐτέλεια ὁ φύσις καταγιγνώσκω εὐτέλεια , μετά ὁ νίζω τίς φημί πρός αὐτός , ἀκούω · γινώσκω τίς ποιέω σύ ; σύ καλέω ἐγώ , ὁ κύριος , καί ὁ διδάσκαλος , καί καλός λέγω · εἰμί γάρ . εἰμί οὖν ἐγώ ὁ κύριος καί ὁ διδάσκαλος νίζω σύ ὁ πόδι , οὕτως καί σύ ὀφείλω ἀλλήλων ποιέω . ὑπόδειγμα γάρ δίδωμι σύ , ἵνα ὡς ἐγώ ποιέω σύ , καί σύ ἀλλήλων ποιέω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0268.1
῾Ωοις αὐτὸν ἐπιτελοῦντά που καὶ φθεγγόμενον . Οὕτω καὶ πολλὰς τῶν εὐχῶν ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐπιτελεῖ γνώμης . Καὶ γὰρ προσῆλθον αὐτῷ λέγοντες , Κύριε , διδάξον ἡμᾶς προσεύχεσθαι , ὡςπερ Ἰωάννης ἐδίδαξε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ . Τί οὖν [ 532 ] ἐχρῆν ποιεῖν , εἰπὲ μοι ; μὴ διδάξαι αὐτοὺς προσεύχεσθαι ; ᾿Αλλὰ διὰ τοῦτο ἦλθεν , ἵνα εἰς πᾶσαν αὐτοὺς ἐναργίαν φιλοσοφίαν . ᾿Αλλ᾽ ἐχρῆν διδάξαι ; Οὐκοῦν ἐξέασθαι ἔδει .
Lemmas: ῾Ωοις αὐτός ἐπιτελέω ποῦ καί φθέγγομαι . οὕτως καί πολύς ὁ εὐχή ἀπό ὁ αὐτηες͂ς ἐπιτελέω γνώμη . καί γάρ προσέρχομαι αὐτός λέγω , κύριος , διδάσκω ἐγώ προσεύχομαι , ὡς Ἰωάννης διδάσκω ὁ μαθητής αὐτός . τις οὖν [ 532 ] χρή ποιέω , λέγω ἐγώ ; μή διδάσκω αὐτός προσεύχομαι ; Αλλά διά οὗτος ἔρχομαι , ἵνα εἰς πᾶς αὐτός ἐναργίαν φιλοσοφία . Αλλά χρή διδάσκω ; οὐκοῦν ἐξεάω δέω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0268.2
᾿Αλλ᾽ ἔδει ῥήματι τοῦτο μόνον ποιῆσαι , φησίν . ᾿Αλλ᾽ οὐχ οὕτως ἡ διὰ τῶν ῥημάτων , ὡς ἡ διὰ τῶν πραγμάτων διδασκαλία τοὺς μαθητῶν αὐτοὺς ἐναργειν-εῖωθε . Διὰ τοῦτο οὐχὶ διδάσκει αὐτοὺς εὐχὴν μόνον τὴν διὰ τῶν ῥημάτων , ἀλλὰ καὶ αὐτὸς διατελεῖ τοῦτο ποιῶν , καὶ εὐχεται διανυκτερεύων ἐν ταῖς ἐρημίαις , ἡμᾶς παιδεύων καὶ νουθετῶν , ἐπειδὰν μέλλωμεν διλεῖν τῷ Θεῷ , φεύγειν θορύβους καὶ τὰς ἐν μέσῳ ταραχὰς , καὶ πρὸς ἐρημίαν ἀναχωρεῖν , οὐχὶ τόπων μόνον , ἀλλὰ καὶ καιρῶν . ᾿Ερημία δὲ οὐχὶ ὄρος μόνον ἐστιν , ἀλλὰ καὶ οἰκίσκος κραυγῆς ἀπηλλαγμένος .
Lemmas: Αλλά δέω ῥῆμα οὗτος μόνος ποιέω , φημί . Αλλά οὐ οὕτως ὁ διά ὁ ῥῆμα , ὡς ὁ διά ὁ πρᾶγμα διδασκαλία ὁ μαθητής αὐτός εναργειν-ειωθω . Ζεύς οὗτος οὐ διδάσκω αὐτός εὐχή μόνος ὁ διά ὁ ῥῆμα , ἀλλά καί αὐτός διατελέω οὗτος ποιέω , καί εὔχομαι διανυκτερεύω ἐν ὁ ἐρημία , ἐγώ παιδεύω καί νουθετέω , ἐπειδάν μέλλω διαιρέω ὁ θεός , φεύγω θόρυβος καί ὁ ἐν μέσος ταραχή , καί πρός ἐρημία ἀναχωρέω , οὐ τόπος μόνος , ἀλλά καί καιρός . Ἐρημία δέ οὐ ὄρος μόνος εἰμί , ἀλλά καί οἰκίσκος κραυγή ἀπαλλάσσω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0268.3
γ . Καὶ ἵνα μάθῃτε ὅτι συγκαταβάσεώς ἐστιν ἡ εὐχή , μάλιστα μὲν καὶ ἤδη διὰ τῶν περὶ τὸν Λάζαρον συμβάντων ἀπεδείξαμεν · πλὴν ἀλλὰ καὶ ἐτέρουθεν ὁρῶν . Τίνος γὰρ ἔνεκεν ἐπὶ τῶν μειζόνων οὐχ εὐχεται θαυμάτων , ἀλλ᾽ ἐπὶ τῶν ἐλαττόνων ; Εἰ γὰρ δεόμενος βοηθείας ἠύχετο καὶ οὐχ ἔχων αὐτοτελῆ δύναμιν , ἐπὶ πάντων εὐχεσθαι ἔδει καὶ τὸν Πατέρα καλεῖν · εἰ δὲ μὴ ἐπὶ πάντων , χῶν ἐπὶ τῶν μειζόνων . Νῦν δὲ τὸ ἐναντίον ποιεῖ · ἐπὶ τῶν μειζόνων πραγμάτων οὐχ εὐχεται , ἵνα δείξῃ , ὅτι τοὺς ἄλλους παιδεύων τοῦτο ἐποιεῖ , οὐχὶ δυνάμεως δεόμενος . ᾿Οτε γοῦν τοὺς ἄρτους εὐλόγησεν , ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν ἠξίωτο , ἡμᾶς παιδεύων τραπέζης μὴ πρότερον ἀπογεύεσθαι , ἕως ἂν εὐχαριστήσωμεν τῷ τοὺς καρποὺς πεποιηκότι Θεῷ · καὶ πολλοὺς νεκροὺς ἀνέστησεν , οὐχ ἠξίωτο , ἐπὶ δὲ Λαζάρῳ μόνῳ . Καὶ τὴν αἰτίαν τοῦτο εἴρηχαμεν , ὅτι τὴν ἀσθένειαν τῶν παρόντων διορθοῦμενος , ἤν καὶ αὐτὸς εἶπε , σαφῶς οὕτω προσθεῖς , ὅτι διὰ πὸν ὀχλον τὸν περιεστῶτα εἶπον . Καὶ ὅτι οὐχ ἡ εὐχή , ἀλλ᾽ ἡ φωνὴ τὸν νεκρὸν ἤγειρεν , ἰκανῶς ἀπεδείξαμεν τότε · καὶ ἵνα μάθῃς τοῦτο σαφέστερον , ὅρα .
Lemmas: γ . καί ἵνα μανθάνω ὅτι συγκατάβασις εἰμί ὁ εὐχή , μάλιστα μέν καί ἤδη διά ὁ περί ὁ Λάζαρος συμβαίνω ἀποδείκνυμι · πλήν ἀλλά καί ἐτέρουθεν ὁράω . Τίνος γάρ ἐνέλκω ἐπί ὁ μέγας οὐ εὔχομαι θαῦμα , ἀλλά ἐπί ὁ μικρός ; εἰμί γάρ δέομαι βοήθεια εὔχομαι καί οὐ ἔχω αὐτοτελής δύναμις , ἐπί πᾶς εὔχομαι δέω καί ὁ Πατέρας καλέω · εἰμί δέ μή ἐπί πᾶς , χόω ἐπί ὁ μέγας . νῦν δέ ὁ ἐναντίος ποιέω · ἐπί ὁ μέγας πρᾶγμα οὐ εὔχομαι , ἵνα δείκνυμι , ὅτι ὁ ἄλλος παιδεύω οὗτος ποιέω , οὐ δύναμις δέομαι . ᾿Οτε γοῦν ὁ ἄρτος εὐλογέω , ἀναβλέπω εἰς ὁ οὐρανός ἀξιόω , ἐγώ παιδεύω τράπεζα μή πρότερος ἀπογεύω , ἠώς ἄν εὐχαριστέω ὁ ὁ καρπός ποιέω θεός · καί πολύς νεκρός ἀνίστημι , οὐ ἀξιόω , ἐπί δέ Λάζαρος μόνος . καί ὁ αἰτία οὗτος λέγω , ὅτι ὁ ἀσθένεια ὁ πάρειμι διορθόω , ἐάν καί αὐτός λέγω , σαφής οὕτως προστίθημι , ὅτι διά πος ὄχλος ὁ περιίστημι λέγω . καί ὅτι οὐ ὁ εὐχή , ἀλλά ὁ φωνή ὁ νεκρός ἐγείρω , ἱκανός ἀποδείκνυμι τότε · καί ἵνα μανθάνω οὗτος σαφής , ὁράω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0268.5
Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅσον ἐστὶν ἁμαρτίας ἀφίεναι , παράγω σοι μάρτυρα τὸν προφήτην · οὐδεὶς γὰρ ἑτέρου τοῦτο δείκνυσιν ὁ προφήτης , ἢ τοῦ Θεοῦ μόνου . Πῶς γὰρ Θεός , φησίν , ὡςπερ σὺ , ἐξαίρων ἁνομίας , παρελθώντῶν ἀδικίας ; Καὶ τὸ εἰς βασιλείαν δὲ εἰσαγαγεῖν τοῦ τὸν θάνατον λύσαι πολλῷ μεῖζόν ἐστι · ᾿Αλλ᾽ ὅμως ταῦθιν μετ᾽ ἐξουσίας ποιεῖ . Καὶ τὸ νομοθετεῖν δὲ , οὐ τῶν ὑποσταγμένων , ἀλλὰ τῶν βασιλευόντων ἐστὶ · καὶ τοῦτο βοᾷ μὲν αὐτὴ τῶν πραγμάτων ἡ φύσις · βασιλέων γὰρ μόνον ἐστὶ τιθέναι νόμους · δείκνυσιν δὲ καὶ ὁ ᾿Απόστολος , οὕτω λέγων · Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιτολὴν Κυρίου οὐχ ἔχω , γνώμην δὲ διδώμι ὡς ἠλεημένος ὑπὸ Κυρίου πιστὸς εἶναι . ᾿Επεὶδὴ γὰρ δοῦλος ἦν καὶ διάκονος , οὐχ ἐτόλμησε προσθεῖναι τοῖς ἐξ ἀρχῆς νομοθετηθεῖσιν . ᾿Ο δὲ Χριστὸς οὐχ οὕτως , ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς αὐθεντίας τοὺς παλαιοὺς ἀναγιγνώσκει νόμους , καὶ τοὺς παρ᾽ αὐτοῦ πάλιν εἰσάγει . Εἰ δὲ τὸ νόμους ἀπλῶς τιθέναι , βασιλικῆς μόνον ἐστὶν ἐξουσίας , ὅταν εὑρίσκῃται μὴ μόνον νόμους τιθεὶς οὕτως , ἀλλὰ καὶ τοὺς παλαιούσ διορθοῦμενος , τὶς ὑπολείπεται λόγος τοῖς ἀναίσχυντεῖν βουλομένοις ; ᾿Απὸ γὰρ τούτου ὁρῶν , ὅτι τῆς αὐτῆς οὐσίας ἐστὶ τῷ γεγεννηκότι .
Lemmas: καί ἵνα μανθάνω , ὅσον εἰμί ἁμαρτία ἀφ́ερχομαι , παράγω σύ μάρτυς ὁ προφήτης · οὐδείς γάρ ἕτερος οὗτος δείκνυμι ὁ προφήτης , ἢ ὁ θεός μόνος . Πῶς γάρ θεός , φημί , ὡς σύ , ἐξαίρω ἀνομία , παρέρχομαι ἀδικία ; καί ὁ εἰς βασίλειος δέ εἰσάγω ὁ ὁ θάνατος λύω πολύς μέγας εἰμί · Αλλά ὅμως τηθύς μετά ἐξουσία ποιέω . καί ὁ νομοθετέω δέ , οὐ ὁ ὑφίστημι , ἀλλά ὁ βασιλεύω εἰμί · καί οὗτος βοάω μέν αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ φύσις · βασιλεύς γάρ μόνος εἰμί τίθημι νόμος · δείκνυμι δέ καί ὁ Απόστολος , οὕτως λέγω · περι δέ Τοί παρθένος ἐπιτολή κύριος οὐ ἔχω , γνώμη δέ δίδωμι ὡς ἐλεέω ὑπό κύριος πιστός ἔρχομαι . ᾿Επεὶδὴ γάρ δοῦλος εἰμί καί διάκονος , οὐ τολμάω προστίθημι ὁ ἐκ ἀρχή νομοθετέω . ᾿Ο δέ Χριστός οὐ οὕτως , ἀλλά μετά πολύς ὁ αὐθεντία ὁ παλαιός ἀναγιγνώσκω νόμος , καί ὁ παρά αὐτός πάλιν εἰσάγω . εἰμί δέ ὁ νόμος ἀπλόος τίθημι , βασιλικός μόνος εἰμί ἐξουσία , ὅταν εὑρίσκω μή μόνος νόμος τίθημι οὕτως , ἀλλά καί ὁ παλαιός διορθόω , τις ὑπολείπω λόγος ὁ ἀναισχυντέω βούλομαι ; ᾿Απὸ γάρ οὗτος ὁράω , ὅτι ὁ αὐτηες͂ς οὐσία εἰμί ὁ γεννάω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0268.6
Καὶ ἵνα σαφέστερον ὁ λόγος γένηται , ἐπ᾽ αὐτὸ τῆς Γραφῆς ἔλθωμεν τὸ χωρίον . ᾿Ανελθὼν εἰς τὸ ὄρος , φησίν , ἐκάθισεν , καὶ περιεστῶτων πάντων ἤρξατο λέγειν · Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι , οἱ πραεῖς , οἱ ἐλεήμονες , οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ . Ἔπειτα μετὰ τοὺς μακαρισμοὺς ἐκείνους λέγει · Μὴ νομίσητε ὅτι ἦλθον καταλῦσαι τὸν νόμον ἢ τοὺς προφήτας · οὐχ ἦλθον καταλῦσαι , ἀλλὰ πληρῶσαι . Τίς γὰρ τοῦτο ὑπῆπτευσεν ; ἢ τί τῶν εἰρημένων ἐναντίον ἦν τοῖς προτέροις , ἵνα τοῦτο εἴπῃ ; Μακάριοι , φησίν , οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι , τούτ᾽ ἐστὶ , οἱ ταπεινόφρονες . ᾿Αλλὰ τοῦτο καὶ ἡ Παλαιὰ εἶπε · Θυσία γὰρ τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον · καρδίαν συντετριμμένην
Lemmas: καί ἵνα σαφής ὁ λόγος γίγνομαι , ἐπί αὐτός ὁ Γραφής ἔρχομαι ὁ χωρίον . Ἀνελθών εἰς ὁ ὄρος , φημί , καθίζω , καί περιίστημι πᾶς ἄρχω λέγω · Μακάριος ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , ὁ πρᾶος , ὁ ἐλεήμων , ὁ καθαρός ὁ καρδία . ἔπειτα μετά ὁ μακαρισμός ἐκεῖνος λέγω · μή νομίζω ὅτι ἔρχομαι καταλύω ὁ νόμος ἢ ὁ προφήτης · οὐ ἔρχομαι καταλύω , ἀλλά πληρόω . Τῖς γάρ οὗτος ὑποπτεύω ; ἢ τίς ὁ λέγω ἐναντίος εἰμί ὁ πρότερος , ἵνα οὗτος λέγω ; Μακάριος , φημί , ὁ πτωχός ὁ πνεῦμα , οὗτος εἰμί , ὁ ταπεινόφρων . Αλλά οὗτος καί ὁ Παλαιά λέγω · Θυσία γάρ ὁ θεός πνεῦμα συντρίβω · καρδία συντρίβω
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0269.2
Καὶ ὅτι τοῦτο ἐσπουδάζεν ἀποδεῖξαι , δῆλον ἀπὸ τῆς τοῦ τυφλοῦ θεραπείας μάλιστα . Παριὼν γὰρ καὶ ἰδὼν τινὰ τυφλὸν , ἐποίησε πηλόν , καὶ τὸν τοιοῦτον πηλὸν τοῖς πεπρωμένοις ἐπεχρίσεν ὀφθαλμοῖς , καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ὕπαγε , νίψαι εἰς τὸν Σιλωάμ . Τίνος γὰρ ἔνεκεν ὁ νεκροὺς ἐπιτάγματι φιλῷ συνεχῶς ἐγείρων , καὶ πολλὰ ἕτερα τοιαῦτα θαυματουργῶν , ἐνταῦθα καὶ ἔργον τι προστίθησι , πηλὸν ποιῶν , καὶ διαπλάττων αὐτῷ τοὺς ὀφθαλμούς ; οὐκ εὐδῆλον ἦν ὅταν ἀκούσης ὅτι ἔλαβεν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ἔπλασεν τὸν ἄνθρωπον , μάθης διὰ τοῦ νῦν γινομένου ὅτι οὗτος ἐκεῖνός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ἀρχὴν πλάσας τὸν ἄνθρωπον ; εἰδὲ εἰ μὴ τοῦτο δεῖξαι ἐβούλετο , περιττὸν ἦν ὅπερ εἶργα . Εἶτα ἵνα μάθης ὅτι οὐχ ἡ τοῦ πηλοῦ χρεία συνέπραξεν αὐτῷ πρὸς τὴν ἀνάδειψιν τοῦ πεπρωμένου , ἀλλ’ ἡκει καὶ χωρὶς τῆς ἰλὸς ἐκεῖνης προστάγματι μόνῳ διαπλάσαι τοὺς ὀφθαλμούς , προστίθησι καὶ λέγει · Ὕπαγε , νίψαι εἰς τὸν Σιλωάμ . Μετὰ γὰρ δεῖξαι ἡμῖν διὰ τοῦ τρόπου τῆς δημιουργίας τίς ἦν ὁ καὶ ἐξ ἀρχῆς τὸν ἄνθρωπον ποιήσας , τότε λέγει αὐτῷ · Ὕπαγε , νίψαι εἰς τὸν Σιλωάμ . Καθάπερ οὖν ἀνδριαντοποιὸς ἀριστος βουλόμενος διὰ τῶν ἔργων ἐπιδεῖξασθαι τὴν ἑαυτοῦ τέχνην , ἀφῆσι , τὸν ἀνδριάντα διαπλάττων , τὸ μέρος , ἵνα περὶ τῆς τοῦ παντὸς τέχνης ἀποδείξιν ἐν τῷ λείποντι δῷ · οὕτω καὶ ὁ Χριστός , ὅτι τὸν ὅλον ἄνθρωπον αὐτὸς ἐποίησε δεῖξαι βουλόμενος , ἀφήκεν ἀτελῆ τοῦτον , ἵν’ ἐλθὼν
Lemmas: καί ὅτι οὗτος σπουδάζω ἀποδείκνυμι , δῆλος ἀπό ὁ ὁ τυφλός θεραπεία μάλιστα . Παρίων γάρ καί ὁράω τις τυφλός , ποιέω πηλός , καί ὁ τοιοῦτος πηλός ὁ πόρω ἐπιχρίω ὀφθαλμός , καί λέγω αὐτός · Ὕπαγος , νίζω εἰς ὁ Σιλωάμ . Τίνος γάρ ἐνέλκω ὁ νεκρός ἐπίταγμα φιλέω συνεχής ἐγείρω , καί πολύς ἕτερος τοιοῦτος θαυματουργός , ἐνταῦθα καί ἔργον τίς προστίθημι , πηλός ποιέω , καί διαπλήσσω αὐτός ὁ ὀφθαλμός ; οὐ ευδηλος εἰμί ὅταν ἀκούω ὅτι λαμβάνω ὁ θεός χοῦς ἀπό ὁ γῆ , καί πλάσσω ὁ ἄνθρωπος , μανθάνω διά ὁ νῦν γίγνομαι ὅτι οὗτος ἐκεῖνος εἰμί ὁ παρά ὁ ἀρχή πλάσσω ὁ ἄνθρωπος ; ἀνάκλεις εἰμί μή οὗτος δείκνυμι βούλομαι , περισσός εἰμί ὅς ἔργον . εἶτα ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ ὁ ὁ πηλός χρεῖος συμπράσσω αὐτός πρός ὁ ἀνάδειψιν ὁ πόρω , ἀλλά ἥκω καί Χωρὶς ὁ Ἶλος ἐκεῖνος πρόσταγμα μόνος διαπλάσσω ὁ ὀφθαλμός , προστίθημι καί λέγω · Ὕπαγος , νίζω εἰς ὁ Σιλωάμ . μετά γάρ δείκνυμι ἐγώ διά ὁ τρόπος ὁ δημιουργία τίς εἰμί ὁ καί ἐκ ἀρχή ὁ ἄνθρωπος ποιέω , τότε λέγω αὐτός · Ὕπαγος , νίζω εἰς ὁ Σιλωάμ . καθά οὖν ἀνδριαντοποιός ἀγαθός βούλομαι διά ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ τέχνη , ἀφίημι , ὁ ἀνδριάς διαπλήσσω , ὁ μέρος , ἵνα περί ὁ ὁ πᾶς τέχνη ἀπόδειξις ἐν ὁ λείπω δίδωμι · οὕτως καί ὁ Χριστός , ὅτι ὁ ὅλος ἄνθρωπος αὐτός ποιέω δείκνυμι βούλομαι , ἀφίημι ἀτελής οὗτος , ἵνα ἔρχομαι
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0269.3
καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀποδὼς , διὰ τοῦ μέρους τὴν περὶ τοῦ παντὸς ἡμῖν ἐγκαταβάλῃ πίστιν .
Lemmas: καί ὁ ὀφθαλμός ἀποδίδωμι , διά ὁ μέρος ὁ περί ὁ πᾶς ἐγώ ἐγκαταβάλλω πίστις .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0269.4
Καὶ ὅρα ποῦ τοῦτο ἐποίησεν · οὐκ ἐπὶ χειρὸς καὶ ποδός , ἀλλ’ ἐπὶ ὀφθαλμῶν , τοῦ καλλίστου καὶ ἀναγκαιοτάτου τῶν μελῶν τῶν ἡμετέρων , καὶ οὐ τιμιώτερον ἡμῖν οὐδὲν ἐστὶ μέλος . Ὁ δὲ τὸ κάλλιστον καὶ ἀναγκαιοτάτον διαπλάσαι δυνάμενος , τοὺς ὀφθαλμοὺς [ 535 ] λέγω , εὐδῆλον ὅτι καὶ χεῖρα καὶ πόδα καὶ τὰ λοιπὰ δύναται κατασκευάζαι μέλη . Ὁ μακαρίων ὀφθαλμῶν ἐκείνων , οἱ ἑκάτερον ἐγένοντο τοῖς παροῦσιν ἅπασιν , καὶ πάντας πρὸς ἑαυτοὺς ἐπεσπάσαντο , καὶ φωνὴν διὰ τοῦ κάλλους ἀφήκασιν , διδάσκοντας τοὺς παρόντας ἅπαντας τὴν τοῦ Χριστοῦ δύναμιν . Καὶ ἡν παράδοξον τὸ γινόμενον · ὁ γὰρ τυφλὸς τοὺς ὁρῶντας βλέπειν διδάσκει . Ὦπερ οὖν καὶ ὁ Χριστὸς ὁρῶν ἐλεγε · Εἰς κρίμα ἦλθον εἰς τὸν κόσμον τοῦτον , ἵνα οἱ μὴ βλέποντες βλέψωσι , καὶ οἱ βλέποντες τυφλοὶ γένωνται . Ὁ πρῴσεως μακαρίας · οὐ γὰρ οὐκ ἔλαβε παρὰ τῆς φύσεως , ἔλαβε παρὰ τῆς χάριτος , οὐδὲν ἐκ τῆς ἀναβολῆς ζημιωθείς τοσούτον , ὅσον ἐκέδρανε τοῦ κατὰ τὴν δημιουργίαν τρόπου . Τί γὰρ ἂν γένοιτο τῶν ὀφθαλμῶν θαυμασιώτερον ἐκείνων , οὓς ἄμμοιοι καὶ ἄγναι χεῖρες διαπλάσαι κατηξίωσαν ; Καὶ ὅπερ ἐπὶ τῆς στείρας συνέβη , τοῦτο καὶ ἐνταῦθα ἐγένετο . Καθάπερ γὰρ ἐκεῖνη οὐδὲν ἐκ τῆς μελλήσεως παρεβλάπτετο , ἀλλὰ καὶ λαμπροτέρα μᾶλλον ἐγένετο , οὐ νόμῳ φύσεως , ἀλλὰ νόμῳ χάριτος τὸ παιδίον ἀπολαβοῦσα · οὕτω δὴ καὶ ὁ τυφλὸς οὐδὲν ἐκ τῆς παρελθούσης παρεβλάβη πρῴσεως , ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστα ἐντεῦθεν ἐκέδρανε , τὴν τῆς δικαιοσύνης ἡλίου πρότερον ἰδεῖν καταξιωθείς , καὶ τότε τοῦτον τὸν αἰσθητόν .
Lemmas: καί ὁράω ποῦ οὗτος ποιέω · οὐ ἐπί χείρ καί πούς , ἀλλά ἐπί ὀφθαλμός , ὁ καλός καί ἀναγκαῖος ὁ μέλος ὁ ἡμέτερος , καί οὐ τίμιος ἐγώ οὐδείς εἰμί μέλος . ὁ δέ ὁ καλός καί ἀναγκαῖος διαπλάσσω δύναμαι , ὁ ὀφθαλμός [ 535 ] λέγω , ευδηλος ὅτι καί χείρ καί πόδας καί ὁ λοιπός δύναμαι κατασκευάζω μέλος . ὁ μακάριος ὀφθαλμός ἐκεῖνος , ὁ ἑκάτερος γίνομαι ὁ πάρειμι ἅπας , καί πᾶς πρός ἑαυτοῦ ἐπισπάω , καί φωνή διά ὁ κάλλος ἀφάλω , διδάσκω ὁ πάρειμι ἅπας ὁ ὁ Χριστός δύναμις . καί εἰμί παράδοξος ὁ γίγνομαι · ὁ γάρ Τυφλὸς ὁ ὁράω βλέπω διδάσκω . ὅσπερ οὖν καί ὁ Χριστός ὁράω λέγω · εἰς κρίμα ἔρχομαι εἰς ὁ κόσμος οὗτος , ἵνα ὁ μή βλέπω βλέπω , καί ὁ βλέπω τυφλός γίγνομαι . ὁ πρῴσεως μακάριος · οὐ γάρ οὐ λαμβάνω παρά ὁ φύσις , λαμβάνω παρά ὁ χάρις , οὐδείς ἐκ ὁ ἀναβολεύς ζημιόω τοσοῦτος , ὅσον ἐκέδρανε ὁ κατά ὁ δημιουργία τρόπος . τις γάρ ἄν γίγνομαι ὁ ὀφθαλμός θαυμάσιος ἐκεῖνος , ὅς ἄμμος καί ἁγνός χείρ διαπλάσσω καταξιόω ; καί ὅς ἐπί ὁ στεῖρα συμβαίνω , οὗτος καί ἐνταῦθα γίνομαι . καθά γάρ ἐκεῖνος οὐδείς ἐκ ὁ μέλλησις παραβλάπτω , ἀλλά καί λαμπρός μᾶλλον γίνομαι , οὐ νόμος φύσις , ἀλλά νόμος χάρις ὁ παιδίον ἀπολαμβάνω · οὕτως δή καί ὁ Τυφλὸς οὐδείς ἐκ ὁ παρέρχομαι παραβλάπτω πρῴσεως , ἀλλά καί ὁ μέγας ἐντεῦθεν ἐκέδρανε , ὁ ὁ δικαιοσύνη ἥλιος πρότερος ὁράω καταξιόω , καί τότε οὗτος ὁ αἰσθητός .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0269.5
ε’ . Ταῦτα λέγω ἵνα μὴ δυσχραινώμεν , ἐπειδὰν ἰδῶμεν ἢ ἑαυτούς , ἢ ἑτέρους τινὰς ἐν συμφοραῖς ὄντας . Ἄν γὰρ ἔχω ἀριστότατος καὶ γενναῖος φέρωμεν τὰ συμβαίνοντα ἅπαντα , πάντως εἰς τέλος χρηστὸν καὶ πολλὰ ἔχον ἀγαθὰ πᾶσα ἡμῖν ἀπαντήσει ἡ συμφορά . Ἄλλ’ ὅπερ ἠθούλητο εἰπεῖν , ὅτι ὥσπερ τὰ σώματα ἐνδεῖος ἔχοντα ἀπηρισμένα κατεσκευάσεν , οὕτω καὶ τὸν νόμον ἀτελῆ λαβὼν ἐρρύθμισε καὶ διέπλατε καὶ πρὸς τὸ βέλτιον ἐξῆγε . Μηδεὶς δὲ ἀκούσῃ ὅτι ὁ νόμος ἀτελὴς ἦν , τοῦ δέντος αὐτὸν κατηγορεῖν ἡμᾶς νομίζετω . Ἀτελὴς γὰρ ἐκεῖνος οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὸν χρόνον λοιπὸν ἐγένετο · ἐπεὶ κατὰ τὸν καιρὸν , ὅν ἐσπεφύθη , σφόδρα τελείος · ἦν , καὶ τοὺς δεχομένους αὐτὸν κατάλληλος · ἐπειδὴ δὲ πρὸς τὸ βέλτιον ὑπ’ ἐκείνου παιδεύεσθαι λοιπὸν ἡ φύσις ἐπιδέδωκεν , ἀτελέστερος , οὐ παρὰ τὴν οἰκείαν φύσιν , ἀλλὰ παρὰ τὴν ἐπίδοσιν τῆς ἀρετῆς τῶν ὑπ’ αὐτοῦ διδαχθέντων οὕτως ἐγένετο . Καὶ καθάπερ τόξα καὶ βέλη , παιδίῳ κατασκευασθέντα βασιλικῷ πρὸς γυμνασίαν μᾶλλον ἢ πρὸς μάχην καὶ πόλεμον , αὐξηθέντος δὲ τοῦ παιδίου καὶ μαθόντος ἀριστεύειν ἐν πολέμοις , ἀχρηστὰ γίνεται · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῆς φύσεως συνέβη τῆς ἡμετέρας · ἡνίκα ἀτελέστερον διεκεῖσθαι καὶ γυμνάζεσθαι ἐμανθάνομεν , κατάλληλα ἡμῖν ἔδωκεν ὅπλα , ἃπερ ἡδυνάμεθα φέρειν . μετ’ εὐκολίας · ἐπειδὴ δὲ ἡδύθητομεν λοιπὸν κατὰ τὸν τῆς ἀρετῆς λόγον , ἀπὸ τῆς ἡμετέρας τελειότητος ἐκεῖνα λοιπὸν ἀτελῆ γέγονε . Διὰ τοῦτο ἦλθεν ὁ Χριστὸς ἕτερα μεῖζον ἔγχειρίζων ἡμῖν . Καὶ σκόπει μεθ’ ὅσης συνέσεως καὶ τοὺς παλαίους
Lemmas: εἰ . Ταΰς λέγω ἵνα μή δυσχραιναω , ἐπειδάν ὁράω ἢ ἑαυτοῦ , ἢ ἕτερος τις ἐν συμφορά είμαι . ἄν γάρ ἔχω ἀριστότατος καί γενναῖος φέρω ὁ συμβαίνω ἅπας , πάντως εἰς τέλος χρηστός καί πολύς ἔχω ἀγαθός πᾶς ἐγώ ἀπαντάω ὁ συμφορά . ἄλλος ὅς ἠθούλητο λέγω , ὅτι ὥσπερ ὁ σῶμα ἐνδέω ἔχω ἀπηρισμένα κατασκευάζω , οὕτως καί ὁ νόμος ἀτελής λαμβάνω ῥυθμίζω καί διαπλάσσω καί πρός ὁ ἀγαθός ἐξάγω . μηδείς δέ ἀκούω ὅτι ὁ νόμος ἀτελής εἰμί , ὁ Δέντος αὐτός κατηγορέω ἐγώ νομίζω . ἀτελής γάρ ἐκεῖνος οὐ παρά ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά παρά ὁ χρόνος λοιπός γίνομαι · ἐπεί κατά ὁ καιρός , ὅς ἐσπεφύθη , σφόδρα τέλειος · εἰμί , καί ὁ δέχομαι αὐτός κατάλληλος · ἐπεί δέ πρός ὁ ἀγαθός ὑπό ἐκεῖνος παιδεύω λοιπός ὁ φύσις ἐπιδίδωμι , ἀτελής , οὐ παρά ὁ οἰκεῖος φύσις , ἀλλά παρά ὁ ἐπίδοσις ὁ ἀρετή ὁ ὑπό αὐτός διδάσκω οὕτως γίνομαι . καί καθά τόξον καί βέλος , παιδίον κατασκευάζω βασιλικός πρός γυμνασία μᾶλλον ἢ πρός μάχη καί πόλεμος , αὐξάνω δέ ὁ παιδίον καί μανθάνω ἀριστεύω ἐν πόλεμος , ἄχρηστος γίγνομαι · οὕτως δή καί ἐπί ὁ φύσις συμβαίνω ὁ ἡμέτερος · ἡνίκα ἀτελής διεκειεπομαι καί γυμνάζω μανθάνω , κατάλληλος ἐγώ δίδωμι ὅπλον , ὅς ἡδύνω φέρω . μετά εὐκολία · ἐπεί δέ ἡδύνω λοιπός κατά ὁ ὁ ἀρετή λόγος , ἀπό ὁ ἡμέτερος τελειότης ἐκεῖνος λοιπός ἀτελής γίγνομαι . Ζεύς οὗτος ἔρχομαι ὁ Χριστός ἕτερος μέγας ἐγχειρίζω ἐγώ . καί σκοπέω μετά ὅσος σύνεσις καί ὁ παλαιός
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0272.1
ἀναγινώσκει νόμους , καὶ τοὺς νέους παρατίθησιν . Ἠκούσατε , φησίν , ὅτι ἐρρέθη τοῖς ἀρχαίοις · Οὐ φονεύσεις . Εἴπὲ καὶ παρὰ τίνος ἐρρέθη · σὺ εἶπας τοῦτο , ἢ ὁ Πατὴρ ὁ σός ; Ἄλλ' οὐ λέγει .
Lemmas: ἀναγιγνώσκω νόμος , καί ὁ νέος παρατίθημι . ἀκούω , φημί , ὅτι λέγω ὁ ἀρχαῖος · οὐ φονεύω . λέγω καί παρά τίς λέγω · σύ λέγω οὗτος , ἢ ὁ Πατήρ ὁ σός ; ἄλλος οὐ λέγω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0272.3
Savil . legendum conijicit εἶπεν Ὁ πατὴρ μου τοῖς ἀρχαίοις εἶπεν · Οὐ .
Lemmas: Savil . legendum conijicit λέγω ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἀρχαῖος λέγω · Οὐ .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0272.4
5 . Μαθόντες τοίνυν διὰ πάντων αὐτοῦ τὴν ἐξουσίαν , ἂν ἰδωμεν ἐτέρωθι ταπεινῶν τι ποιούντα καὶ λέγοντα , διὰ τε τὰς αἰτίας ἃς ἠριθμήσαμεν πρότην , καὶ διὰ [ 537 ] τὸ βούλεσθαι τοὺς ἀκούοντας εἰς ταπεινοφροσύνην ἐναγαγεῖν , μὴ διὰ τοῦτο αὐτὸν εἰς εὐτέλειαν οὐσίας διαβάλλωμεν . Καὶ γὰρ αὐτὸ τὸ ἄρχεα ἀναλαβεῖν ἀπὸ ταπεινοφροσύνης ὑπέμεινεν , οὐ διὰ τὸ καταδεέστερον εἶναι τοῦ Πατρός . Καὶ πῶθεν τοῦτο δήλων ; Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο περιφέρουσι οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροί , λέγοντες , ὅτι εἰ ἴσος ἦν τῷ γεγεννηκότι , τίνος ἕνεκεν ὁ Πατὴρ οὐκ ἀνέλαβε σάρκα , ἀλλ' ὁ Υἱὸς ὑπέδυ τὴν τοῦ δούλου μορφήν ; Ἄρα οὐκ εὐθελον ὅτι ἐπειδὴ καταδεέστερος ἦν ; Καὶ μὴν , εἰ διὰ τοῦτο τὴν ἡμετέραν ὑπέδυ φύσιν , ὁ Πνεῦμα , ὁ φασιν αὐτοὶ τοῦ Υἱοῦ ἐλαττον εἶναι ( οὐ γὰρ ἂν ἡμεῖς εἴποιμεν ) , ἐκεῖνο σαρκωθῆναι ἔδει . Εἰ γὰρ διὰ τοῦτο μεῖζων τοῦ Υἱοῦ ὁ Πατήρ , ἐπειδὴ ὁ μὲν ἐσαρκώθη , ὁ δὲ οὐκ ἐσαρκώθη , ἔσται καὶ τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ διὰ τὴν αὐτὴν αἰτίαν μεῖζον · οὐδὲ γὰρ αὐτὸ σάρκα ἀνέλαβεν .
Lemmas: 5 . μανθάνω τοίνυν διά πᾶς αὐτός ὁ ἐξουσία , εἄν ὁράω ἑτέρωθι ταπεινός τίς ποιέω καί λέγω , διά τε ὁ αἰτία ὅς ἀριθμέω προτείνω , καί διά [ 537 ] ὁ βούλομαι ὁ ἀκούω εἰς ταπεινοφροσύνη ἐνάγω , μή διά οὗτος αὐτός εἰς εὐτέλεια οὐσία διαβάλλω . καί γάρ αὐτός ὁ ἄρχω ἀναλαμβάνω ἀπό ταπεινοφροσύνη ὑπομένω , οὐ διά ὁ καταδεής ἔρχομαι ὁ Πατρός . καί πίνω οὗτος δῆλος ; καί γάρ καί οὗτος περιφέρω ὁ ὁ ἀλήθεια ἐχθρός , λέγω , ὅτι εἰμί ἴσος εἰμί ὁ γεννάω , τίς ἕνεκα ὁ Πατήρ οὐ ἀναλαμβάνω σάρκα , ἀλλά ὁ υἱός ὑποδύω ὁ ὁ δοῦλος μορφή ; Ἀρά οὐ ευεθελω ὅτι ἐπεί καταδεής εἰμί ; καί μήν , εἰμί διά οὗτος ὁ ἡμέτερος ὑποδύω φύσις , ὁ πνεῦμα , ὁ φημί αὐτός ὁ υἱός μικρός ἔρχομαι ( οὐ γάρ ἄν ἐγώ λέγω ) , ἐκεῖνος σαρκόω δέω . εἰμί γάρ διά οὗτος μείζων ὁ υἱός ὁ Πατήρ , ἐπεί ὁ μέν σαρκόω , ὁ δέ οὐ σαρκόω , εἰμί καί ὁ πνεῦμα αὐτός διά ὁ αὐτός αἰτία μέγας · οὐδέ γάρ αὐτός σάρκα ἀναλαμβάνω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.1
δὲ ἀναφαίρετον ἔχων ἀγαθὸν , κἂν ἀποκρύπτῃ τοῦτο οὐ δέδιονεν .
Lemmas: δέ ἀναφαίρετος ἔχω ἀγαθός , κἀν ἀποκρύπτω οὗτος οὐ δείδω .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.2
Οἷον , ἵνα καὶ ἐπὶ ὑποδείγματος ποιήσω τὸν λόγον φανερὸν , ἔστω τις τοῦ αὐτοῦ , ὁ μὲν οἰκέτης , ὁ δὲ υἱός · ἐὰν οὖν ὁ οἰκέτης ἐλευθερίαν ἀναθῶσι μηδαμὸς αὐτῷ προσήκουσαν , [ 538 ] καὶ ἀντικαταστῇ τῷ δεσπότῃ , οὐχ ὑπομένει τι ποιήσαι δουλικὸν , οὐδὲ ἐπιταττόμενος ὑπακούει , δεδοικὼς μὴ τοῦτο αὐτῷ τῇ ἐλευθερίᾳ λυμηνῆται , καὶ πρόσχομμα αὐτῷ τὸ ἐπι-ταγμὰ ἐργάσηται · ἤττασε γὰρ τὴν τιμὴν , καὶ παρὰ ἀξίαν ἔχει . Ὁ δὲ υἱὸς οὐ παραίτησεται ἐπιτελέσαι πᾶν ἔργον δουλικόν , εἰδὼς ὅτι κἂν ἅπαντα διακονή-σηται τὰ τῶν δούλων , οὐδὲν αὐτῷ τῆς ἐλευθερίας παρασβέδεται , ἀλλ’ ἀκίνητα μένει , τῆς ψυχῆς εὐγενείας ἀναμειβναι μὴ δυναμένης ἀπὸ τῶν δουλι-κῶν ἔργων · ἐπειδὴ περ οὐκ ἐξ ἀρπαγῆς αὐτὴν ἔχει , καθάπερ ὁ οἰκέτης , ἀλλ’ ἤνυθεν καὶ ἐκ πρώτης αὐτὴ συλληφθεῖσαν ἡμέρας . Τοῦτο οὖν καὶ ὁ Μαῦλος ἀηλὸν περὶ τοῦ Χριστοῦ φησίν , ὅτι ἐπειδὴ φύσει ἐλεύθερος ἦν καὶ γνησίος υἱός , οὐχ ὡς ἀρπα-γὴν λαβὼν τὴν ἰσότητα , ἐδέησεν αὐτὴν ἀποκρύψαι , ἀλλὰ θαρρῶν ἀνέλαβε τὴν δουλοῦ μορφὴν . Ἦδει γὰρ , ἤδει σαφῶς , ὅτι ἡ συγκατάβασις οὐδὲν αὐτῷ τὴν δόξαν ἐλαττώσαι δυνήσεται · οὐ γὰρ ἐπείσαστος ἦν , οὐδὲ κατὰ ἀρπαγὴν δοθεῖσα , οὐδὲ ἄλλοτρία καὶ μὴ προσήκουσα , ἀλλὰ φυσικὴ καὶ γνησία . Διὰ τοῦτο δου-λοῦ μορφὴν ἔλαβεν , εἰδὼς σαφῶς καὶ πεπεισμένος , ὅτι οὐδὲν αὐτὸν τοῦτο παραβλάψει δυνήσεται . Οὐχ-οῦν οὐδὲ παρέβλαψεν , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ τοῦ δούλου μορφῇ τὴν αὐτὴν ἔμειν δόξαν ἔχων . Ὅρᾳ ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα ἀναλαβεῖν σημειοῖ ὅτι τοῦ τὸν Υἱὸν ἴσον εἶναι τῷ γεγεννηκóτι , καὶ τοῦ τὴν ἰσότητα ταύ-την οὐκ ἐπείσαστον εἶναι , οὐδὲ ἐπιγνομένην καὶ ἀπο-κρυφέντην , ἀλλ’ ἀκίνητον καὶ βεβαίαν , καὶ οἷαν εἴκως ἔχειν υἱὸν πρὸς πατέρα ;
Lemmas: οἷος , ἵνα καί ἐπί ὑπόδειγμα ποιέω ὁ λόγος φανερός , εἰμί τις ὁ αὐτός , ὁ μέν οἰκέτης , ὁ δέ γιός · ἐάν οὖν ὁ οἰκέτης ἐλευθερία ἀνατίθημι μηδαμός αὐτός προσήκω , [ 538 ] καί ἀντικαθίστημι ὁ δεσπότης , οὐ ὑπομένω τίς ποιέω δουλικός , οὐδέ ἐπιτάσσω ὑπακούω , δείδω μή οὗτος αὐτός ὁ ἐλευθερία λυμαίνομαι , καί πρόσχομμα αὐτός ὁ ἐπί-ταγμα ἐργάζομαι · ηττώμαι γάρ ὁ τιμή , καί παρά ἄξιος ἔχω . ὁ δέ γιός οὐ παραιτέομαι ἐπιτελέω πᾶς ἔργον δουλικός , οἶδα ὅτι κἀν ἅπας διακονέω Τά ὁ δοῦλος , οὐδείς αὐτός ὁ ἐλευθερία παρασβέδεται , ἀλλά ἀκίνητος μένω , ὁ ψυχή εὐγένεια ἀναμειβναι μή δύναμαι ἀπό ὁ δουλικός ἔργον · ἐπεί περ οὐ ἐκ ἁρπαγή αὐτός ἔχω , καθά ὁ οἰκέτης , ἀλλά ἀνύω καί ἐκ πρῶτος αὐτός συλλαμβάνω ἡμέρα . οὗτος οὖν καί ὁ Μαῦλος ἀηλὸν περί ὁ Χριστός φημί , ὅτι ἐπεί φύσις ἐλεύθερος εἰμί καί γνήσιος γιός , οὐ ὡς ἁρπάγη λαμβάνω ὁ ἰσότης , δέω αὐτός ἀποκρύπτω , ἀλλά θαρσέω ἀναλαμβάνω ὁ δουλόω μορφή . οἶδα γάρ , ἦδος σαφής , ὅτι ὁ συγκατάβασις οὐδείς αὐτός ὁ δόξα ἐλασσόω δύναμαι · οὐ γάρ ἐπείσαστος εἰμί , οὐδέ κατά ἁρπάγη δίδωμι , οὐδέ ἀλλότριος καί μή προσήκω , ἀλλά φυσικός καί Γνησία . Ζεύς οὗτος δουλόω μορφή λαμβάνω , οἶδα σαφής καί πείθω , ὅτι οὐδείς αὐτός οὗτος παραβλάπτω δύναμαι . Οὐχ-οῦν οὐδέ παραβλάπτω , ἀλλά καί ἐν ὁ ὁ δοῦλος μορφή ὁ αὐτός μένω δόξα ἔχω . Όρα ὅτι καί αὐτός ὁ σῶμα ἀναλαμβάνω σημειόω ὅτι ὁ ὁ υἱός ἴσος ἔρχομαι ὁ γεννάω , καί ὁ ὁ ἰσότης ταῦτα οὐ πείθω ἔρχομαι , οὐδέ ἐπιγιγνώσκω καί ἀποκρύπτω , ἀλλά ἀκίνητος καί βέβαιος , καί οἷος ἵημι ἔχω υἱός πρός πατέρας ;
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.3
§ . Ταῦτ’ οὖν ἅπαντα πρὸς ἐκείνους λέγωμεν , καὶ σπουδάσωμεν , τὸ γε εἰς ἡμᾶς ἦκον , ἀπάγειν αὐτοὺς τῆς πονηρᾶς ἐκείνης αἱρέσεως , καὶ πρὸς τὴν ἀλή-θειαν ἐπανάγειν . Καὶ μὴ τις δὲ αὐτοῖ μὴ τὴν πίστιν μόνην ἀρχεῖν ἡμῖν πρὸς σωτηρίαν νομίζομεν , ἀλλὰ καὶ ποιήσεις ἐπιμελοῦμεθα , καὶ βίον ἀρίστον ἐπιδει-ξώμεθα , ἵν’ ἐκατέρωθεν ἡμῖν ἀπηρτισμένα ἦ τὰ τῆς ὑφελέας . Καὶ ὁ παρεκάλεσα πρῶην , τοῦτο καὶ νῦν , ὡςπερ κατορθώσαι , παρακαλῶ · καὶ πρὸς ἀλλή-λους ἐχθρὸς καταλύσωμεν , καὶ μιᾶς ἡμέρας μηδὲς πλέον ἔστω τοῦ πλησίον ἐχθρός , ἀλλὰ πρὸ τῆς νυκτὸς καταλυθὲν τὴν ὀργήν , ἵνα μὴ καὶ’ αὐτὸν γενόμε-νος , καὶ τὰ γεγεννημένα καὶ τὰ εἰρημένα παρὰ τῆς ἐχθρᾶς συλλέγων μετὰ ἀκριβείας , χαλεπώτερον τὸ τέλος ἐργάσηται , καὶ δυσκολώτεραν ποιήσῃ τὴν κατ-αλλαγὴν . Καθάπερ γὰρ τὰ τοῦ σώματος ἡμῶν ὅσά ἐξολισθήσαντα τῆς οἰκείας ἕδρας , ἂν μὲν εὐθὺς ἐπ-ανᾶγῃται , οὐ μετὰ πολλοῦ πόνου τὴν οἰκείαν ἀπολαμ-βάνει χώραν · ἂν δὲ πολὺν ἔξω τῆς οἰκείας ἕδρας μεῖ-νη χρόνον , δυσχολῶς ἐπανέρχεται πάλιν καὶ πρὸς τὴν οἰκείαν ἐπάνεισι χώραν , καὶ ἐπαναχθέντα δὲ πολλὸν δεῖται τῶν ἡμερῶν , ὥστε ἀρμοσθῆναι μετὰ ἀκριβείας καὶ ἑδρασθῆναι καὶ μέναι · οὕτω δὴ καὶ ἡμεῖς , ἂν μὲν εὐθὺς τοῖς ἐχθροῖς καταλλαγώμεν , εὐθέως τε τοῦτο ποιούμεν , καὶ οὐ πολλῆς δεόμεθα σπουδῆς , ὥστε εἰς τὴν ἀρχαίαν φιλίαν ἐπανελθεῖν · ἐὰν δὲ πο-λὺς μεταξὺ γένηται χρόνος , ὡςπερ τυφλωθέντες ἀπὸ τῆς ἐχθρᾶς , ἐρυθριώμεν , αἰσχυνόμεθα , ἐτέρων δεόμεθα ,
Lemmas: § . ταῦτα οὖν ἅπας πρός ἐκεῖνος λέγω , καί σπουδάζω , ὁ γε εἰς ἐγώ ἔκω , ἀπάγω αὐτός ὁ πονηρός ἐκεῖνος αἵρεσις , καί πρός ὁ ἀλήθεια ἐπανάγω . καί μή τις δέ αὐτός μή ὁ πίστις μόνος ἄρχω ἐγώ πρός σωτηρία νομίζω , ἀλλά καί ποίησις ἐπιμελέομαι , καί βίος ἄρος ἐπιδείκνυμι , ἵνα ἑκατέρωθεν ἐγώ ἀπαρτίζω ἠμί ὁ ὁ ὑφαιρέω . καί ὁ παρακαλέω πρώην , οὗτος καί νῦν , ὡς κατορθόω , παρακαλέω · καί πρός ἀλλήλων ἐχθρός καταλύω , καί εἷς ἡμέρα μηδὲς πλείων εἰμί ὁ πλησίος ἐχθρός , ἀλλά πρό ὁ νύξ καταλύω ὁ ὀργή , ἵνα μή καὶι αὐτός γίγνομαι , καί ὁ γεννάω καί ὁ λέγω παρά ὁ ἐχθρός συλλέγω μετά ἀκρίβεια , χαλεπός ὁ τέλος ἐργάζομαι , καί δυσκόλος ποιέω ὁ καταλλαγή . καθά γάρ ὁ ὁ σῶμα ἐγώ ὅσος ἐξολισθάνω ὁ οἰκεῖος ἕδρα , εἄν μέν εὐθύς ἐπαναγιγνώσκω , οὐ μετά πολύς πόνος ὁ οἰκεῖος ἀπολαμβάνω χώρα · εἄν δέ πολύς ἔξω ὁ οἰκεῖος ἕδρα μένω χρόνος , δύσκολος ἐπανέρχομαι πάλιν καί πρός ὁ οἰκεῖος ἐπάνειμι χώρα , καί ἐπανάγω δέ πολύς δέω ὁ ἡμέρα , ὥστε ἁρμόζω μετά ἀκρίβεια καί ἑδράζω καί μέναι · οὕτως δή καί ἐγώ , εἄν μέν εὐθύς ὁ ἐχθρός καταλλάσσω , εὐθύς τε οὗτος ποιέω , καί οὐ πολύς δέομαι σπουδή , ὥστε εἰς ὁ ἀρχαῖος φίλιος ἐπανέρχομαι · ἐάν δέ πολύς μεταξύ γίγνομαι χρόνος , ὡς τυφλόω ἀπό ὁ ἐχθρός , ἐρυθριάω , αἰσχύνω , ἕτερος δέομαι ,
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.4
οὐ τῶν συναγόντων δὲ μόνον , [ 539 ] ἀλλὰ καὶ τῶν μετὰ τὴν ἐπάνοδον κατεχόντων ἡμᾶς μετὰ ἀκρι-βείας , ἕως ἂν τὴν προτέραν ἀναλάβωμεν παρρησίαν . Καὶ οὕτω λέγω τὸν γέλων καὶ τὴν αἰσχύνην . Πό-σος γὰρ καταγνώσεως δεῖον οὐχ ἂν εἴη , ἐτέρων δεῖ-σθαι τῶν συναγόντων ἡμᾶς πρὸς τὰ ἡμέτερα μέλη ; Οὐ τοῦτο δὲ μόνον γίνεται τὸ δεινὸν τῇ μελλήσει καὶ τῇ ἀναβολῇ , ἀλλ’ ὅτι καὶ τὰ οὐκ ὄντα ἁμαρτήματα , ἁμαρτήματα εἶναι δοκεῖ λοιπόν · κἂν οἷοῦν ὁ ἐχθρὸς φθεγξήται , πάντα μεθ’ ὑποψίας δεχόμεθα , καὶ σχή-ματα , καὶ βλέμματα , καὶ φωνήν , καὶ βάδιον · καὶ γὰρ ὁρώμενος ἀναφλέγει τὴν πειρωμένην ψυχήν , καὶ οὐχ ὁρώμενος ὁμοίως πάλιν λυπεῖ . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἡ ὄψις τῶν ἠδικηκότων , ἀλλὰ καὶ ἡ μνήμη διηνε-κῶς ἡμᾶς ὀδυνὴν εἴωθε , κἂν ἕτερόν τι περὶ αὐτοῦ λέγοντος ἀκούσωμεν , ὁμοίως φθεγγομένα πάλιν , καὶ πάντα ἀπλῶς τοῦ βίου ἐν ἀθυμίᾳ καὶ ὀδύνῃ δι-άγωμεν , μεῖζονα ἑαυτοῖς ἢ ἐκείνοις ἐργαζόμενοι τὸ κακόν , καὶ διηνεκῆ πόλεμον φυλάττοντες ἐπὶ τῆς ψυχῆς .
Lemmas: οὐ ὁ συνάγω δέ μόνος , [ 539 ] ἀλλά καί ὁ μετά ὁ ἐπάνοδος κατέχω ἐγώ μετά ἀκρίβεια , ἠώς ἄν ὁ πρότερος ἀναλαμβάνω παρρησία . καί οὕτως λέγω ὁ γέλως καί ὁ αἰσχύνη . Πόσος γάρ κατάγνωσις δέω οὐ ἄν εἰμί , ἕτερος δέω ὁ συνάγω ἐγώ πρός ὁ ἡμέτερος μέλος ; οὐ οὗτος δέ μόνος γίγνομαι ὁ δεινός ὁ μέλλω καί ὁ ἀναβολεύς , ἀλλά ὅτι καί ὁ οὐ εἰμί ἁμάρτημα , ἁμάρτημα ἔρχομαι δοκέω λοιπός · κἀν οἰόω ὁ ἐχθρός φθέγγομαι , πᾶς μετά ὑποψία δέχομαι , καί σχῆμα , καί βλέμμα , καί φωνή , καί βάδιον · καί γάρ ὁράω ἀναφλέγω ὁ πειράω ψυχή , καί οὐ ὁράω ὅμοιος πάλιν λυπέω . οὐ γάρ δή μόνος ὁ ὄψις ὁ ἀδικέω , ἀλλά καί ὁ μνήμη διηνεκής ἐγώ ὀδύνη εἴωθα , κἀν ἕτερος τίς περί αὐτός λέγω ἀκούω , ὅμοιος φθέγγομαι πάλιν , καί πᾶς ἀπλόος ὁ βίος ἐν ἀθυμία καί ὀδύνη διάγω , μέγας ἑαυτοῦ ἢ ἐκεῖνος ἐργάζομαι ὁ κακός , καί διηνεκής πόλεμος φυλάσσω ἐπί ὁ ψυχή .
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.5
Ταῦτ’ οὖν ἅπαντα εἰδότες , ἀγαπητοί , μάλιστα μὲν σπουδάσωμεν πρὸς μηδένα ἀπεχθῶς ἔχειν · εἰ δὲ καὶ γένηται τις ἀπέχθεια , ἐν αὐτῇ καταλλάττωμεθα τῇ ἡμέρᾳ . Ἄν γὰρ ἐπιλάθεται δευτέρας καὶ τρίτης , γίνεται ταχέως ἡ τρίτη τετάρτη , κάκεινη πέμπτη , καὶ αὕτη πολλῷ πλείους τέτταται πάλιν ἡμέρας ἀπ-εχθείας ἡμῖν · ὅσῳ γὰρ ἀναβαλλόμεθα , τοσοῦτῳ μᾶλλον ἐρυθριώμεν . Ἄλλ’ αἰσχύνῃ προσελθεῖν , καὶ καταφι-λήσαι τὸν ἠδικηκότα ;
Lemmas: ταῦτα οὖν ἅπας οἶδα , ἀγαπητός , μάλιστα μέν σπουδάζω πρός μηδείς ἀπεχθῶς ἔχω · εἰμί δέ καί γίγνομαι τις ἀπέχθεια , ἐν αὐτός καταλλάσσω ὁ ἡμέρα . ἄν γάρ ἐπιλήθω δεύτερος καί τρίτος , γίγνομαι ταχέως ὁ τρίτος τέταρτος , ἐκεῖνος πέμπτος , καί οὗτος πολύς πολύς τείνω πάλιν ἡμέρα ἀπέχω ἐγώ · ὅσος γάρ ἀναβάλλω , τοσοῦτος μᾶλλον ἐρυθριάω . ἄλλος αἰσχύνη προσέρχομαι , καί καταφιλέω ὁ ἀδικέω ;
joannes-chrysostomus.de-christi-precibus-contra-anomoeos-homilia-10 pg048_0273.6
Τοῦτο μὲν οὖν ἔπαινος , τοῦτο στέφανος , τοῦτο ἐγκώμιον , τοῦτο χέρος καὶ θησαυρὸς μυρία ἔχων ἀγαθά · καὶ αὐτὸς σε ὁ ἐχθρὸς ἀποδέξεται , καὶ οἱ παρ-όντες ἅπαντες ἐπαινέσονται , κἂν ἄνθρωποι δὲ ἔχχα-λέσωσιν , ὁ Θεὸς στεφανώσει πάντας . Ἄν δὲ ἐκείνον πρότερον ἀναμείνης ἐλθεῖν καὶ συγγνώμην αἰτήσαι , οὐ τοσοῦτον ἔξεις τὸ χέρος · ἐκεῖνος γὰρ προλαβὼν τὸ βραδεῖον ἤρπασε , καὶ τὴν εὐλογίαν εἰς ἑαυτὸν μετέστησεν ἅπασαν · ἂν δὲ αὐτὸς προδρῶμεν , οὐχ ἡλαττώσης , ἀλλ’ ἐνίχσας τὸν θυμὸν , περιγενόμεν τοῦ πάθους , φιλοσοφίαν ἐπιδείξω πολλὴν ὑπακούσας τῷ Θεῷ , ποιεῖντόμεν τὸν μετὰ ταῦτα κατέστησας βίον , πραγμάτων ἀπηλλαγὴς καὶ ταραχῆς . Οὐ παρὰ Θεῷ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ κατὰ ἀνθρώπων σφαλερὸν καὶ ἐπικίνδυνον ἐχθροὺς ἔχειν πολλούς . Καὶ τί λέγω πολλούς ; Ἓνα καὶ μόνον ἔχειν ἐχθρὸν ἐπικίνδυνον , ὡςπερ οὐν ἀσφαλες καὶ σωτήριον τὸ πάντα κακῆ-σθαι φίλους . Οὐχ οὕτω χρημάτων πρόσδος , οὐχ οὕτως ὅπλα καὶ τεῖχη καὶ τάφροι καὶ μυρία ἕτερα μηχανήματα ἡμᾶς ἀσφαλίζεσθαι πέφυκεν , ὡς φίλα γνησία . Τοῦτο τεῖχος , τοῦτο ἀσφάλεια , τοῦτο περιου-σία , τοῦτο τροφή , τοῦτο καὶ τὸν παρόντα βίον ἡμᾶς μετ’ εὐθυμίας παρασκευάσει διαγιγνεσθαι , καὶ τὴν μέλλουσαν χαριεῖται ζωήν . Ἄπερ οὖν ἅπαντα ἕνο-ούντες , καὶ τὸ χέρος ὅσον ἀπὸ τοῦ πράγματος λογι-ζόμενοι , πάντα ποιῶμεν καὶ κατασκευάζωμεν , ὥστε καὶ τοὺς ὄντας ἐχθροὺς ἡμῖν καταλλάττειν , καὶ τοὺς μέλλοντας γίνεσθαι κωλύειν , καὶ τῶν φίλων τοὺς
Lemmas: Τοῦτης μέν οὖν ἔπαινος , οὗτος στέφανος , οὗτος ἐγκώμιον , οὗτος χείρ καί θησαυρός μύριοι ἔχω ἀγαθός · καί αὐτός σύ ὁ ἐχθρός ἀποδείκνυμι , καί ὁ παροράω ἅπας ἐπαινέω , κἀν ἄνθρωπος δέ χαλάω , ὁ θεός στεφανόω πᾶς . ἄν δέ ἐκεῖνος πρότερος ἀναμένω ἔρχομαι καί συγγνώμη αἰτέω , οὐ τοσοῦτος ἔχω ὁ χείρ · ἐκεῖνος γάρ προλαμβάνω ὁ βραδύς ἁρπάζω , καί ὁ εὐλογία εἰς ἑαυτοῦ μεθίστημι ἅπας · εἄν δέ αὐτός προδράω , οὐ ελάττωση , ἀλλά φέρω ὁ θυμός , περιγίγνομαι ὁ πάθος , φιλοσοφία ἐπιδείκνυμι πολύς ὑπακούω ὁ θεός , ποιέω ὁ μετά οὗτος καθίστημι βίος , πρᾶγμα ἀπαλλάσσω καί ταραχή . οὐ παρά θεός δέ μόνος , ἀλλά καί κατά ἄνθρωπος σφαλερός καί ἐπικίνδυνος ἐχθρός ἔχω πολύς . καί τίς λέγω πολύς ; Ἔνα καί μόνος ἔχω ἐχθρός ἐπικίνδυνος , ὡς οὖν ἀσφαλής καί σωτήριος ὁ πᾶς κακόω φίλος . οὐχ οὕτως χρῆμα προσδίδωμι , οὐ οὕτως ὅπλον καί τεῖχος καί τάφρος καί μύριοι ἕτερος μηχάνημα ἐγώ ἀσφαλίζω φύω , ὡς φίλος γνήσιος . Τοῦτης τεῖχος , οὗτος ἀσφάλεια , οὗτος περιουσία , οὗτος τροφή , οὗτος καί ὁ πάρειμι βίος ἐγώ μετά εὐθυμία παρασκευάζω διαγίγνομαι , καί ὁ μέλλω χαρίζω ζωή . Ἄπερ οὖν ἅπας ἕνος , καί ὁ χείρ ὅσον ἀπό ὁ πρᾶγμα λογίζομαι , πᾶς ποιέω καί κατασκευάζω , ὥστε καί ὁ είμαι ἐχθρός ἐγώ καταλλάσσω , καί ὁ μέλλω γίγνομαι κωλύω , καί ὁ φίλος ὁ