joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0094.3
ἐστρεφον , οὐ κλίδανον ὠχοδόμων , οὐ ξύλα καὶ πῦρ εἰς τὴν οἰκίαν εἰσήγον , οὐχ ἀρτοποιητικὴς ἐδέδοντο τέχνης , οὐ μάχαιλαν μετεχειρίζοντο , οὐ δρεπανὴν ἡρώντο , οὐχ ἄλλην τινὸς ἐδέδοντο τέχνην , ὠφαντικὴν λέγω καὶ οἰκοδομικὴς , καὶ τῆς τὰ ὑποδήματα παρεχούσης · ἀλλὰ πάντα ἐν αὐτοῖς ὁ τοῦ Θεοῦ λόγος . Καὶ ἑχαδιασμένην εἶχον τράπεζαν , καὶ ἰδρύωνται καὶ πᾶνων ἀπηλλαγμένην . Τοιαύτη γὰρ ἡ τοῦ μάννα φύσις · νεαρὰ τε καὶ πρόσφατος , καὶ οὐδαμοῦ παρέχουσα αὐτοῖς · πράγματα , οὐδὲ κατατείνουσα πόνων . Καὶ τὰ ἰάματα δὲ αὐτοῖς , καὶ τὰ ὑποδήματα , καὶ αὐτὴ ἡ τοῦ σώματος , φύσις τῆς οἰκείας ἐπελανθάνετο ἀσθενείας · ἐν γὰρ χρόνῳ οὕτω μακρῷ οὔτε ἐκείναι ἐτρίβετο , οὔτε οἱ πόδες αὐτῶν καὶτοι τοσαύται [ 459 ] βαδίζοντων ἐτυλίζοντο . ᾿Ιατρῶν αὐτοῖς , καὶ φαρμάκων , καὶ τῆς ἄλλης τῆς περὶ τοιαύτην τέχνην σπουδῆς , οὐδὲ μνήμην τὴν ἦν ἐν αὐτοῖς · οὕτω πᾶσα ἐκποδὸν ἀρρώστια ἦν . Ἐξήγαγε γὰρ αὐτοὺς ἐξ ἀργυρίου καὶ χρυσίου , φησί · καὶ οὐκ ἦν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ὁ ἀσθενοῦν . ᾿Αλλ’ ὡσπερ τὸν κόσμον τοῦτον ἀνῴρετε , καὶ πρὸς ἕτεραν βελτίονα μετοικοιούσεντες οἰκουμένην , οὕτως ἡσθίον , οὕτως ἕπινον , καὶ οὔτε ἡ ἀκτὶς ὑερότερα γινομένη τὰς κεφαλὰς ἐπίλυτε τὰς ἐκείνων · διετελῆχε γὰρ τὴν φλόγα νεφελὴ πάντοθεν αἰωρουμένην θ , καὶ περιφορητὴ γινομένη στέγῃ τοῖς δήμοις ἅπασιν ἐκείνοις . ᾿Αλλ’ οὔτε ἐν νυκτὶ λαμπάδος ἐδέδοντο τῆς διαιρούσης τὸ σκότος , ἀλλ’ ἦν αὐτοῖς ὁ σῦλος τοῦ πυρός , πηγὴ φωτὸς ἀράτου , δύο χρείας παρέχων , τὴν τε ἀπὸ τοῦ φαίνειν , τὴν τε ἀπὸ τοῦ κατευθύνειν αὐτοῖς τὴν ἀποδήμιαν . Οὐ γὰρ φωτισθεῖς μόνον ἦν , ἀλλὰ καὶ ὁδηγοῦ παντὸς ἀχριέστερον ἐχειραγώγει κατὰ τὴν ἕρημον καὶ ἐκείνην τὸν ἀπειρον δήμον ἐκείνων . Ἔδιδίδον δὲ , οὐχ ἐπὶ γῆς μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς θαλάσσης ὡς ἐπὶ γῆς · καὶ τῶν ὀρῶν τῆς φύσεως κατεσθλίων , τὸ χαλεπὸν ἐκεῖνο πεζεύοντες πέλᾶος , ὡς διὰ πέτρας στερᾶς καὶ ἀντειτύπου τινὸς ὁδοιποροῦντες · καὶ ὅτε μὲν αὐτοὺς ὑπεστρέψον , γῆν ἐμμεῖτο στερέαν τὸ στοιχεῖον , καὶ παιδία ὑπὶτα , καὶ ἀρούρας · ὅτε δὲ τοὺς ἑθροὺς ἐπὶλαθε , τὴ θαλάσσης κατειργάζετο · καὶ αὐτοῖς μὲν ἐγένετο δγχήμα , τοῖς δὲ πολεμίοις αὐτοῦς τάφος · τοὺς μὲν μετ’ εὐχολίας παραπέμπουσα , τοὺς δὲ μετὰ πολλῆς τῆς σοφρότητος καταποντιζούσα . Καὶ ἡ ἀκτακτος τῶν ὑδάτων ῥύμη , ἀνδρῶν λογικῶν καὶ συνετωτάτων καὶ εὐταξίαν καὶ ὑπακοὴν ἐπεδείκνυτο , νῦν μὲν φύλακος , νῦν δὲ δημίον ταξιν ἐπέχουσα , καὶ ἐν ἡμέρᾳ μιᾷ τὰ ἐναντία ἀθρόον ἐπὶ δεῖκνυσα . Τί ἄν τις εἴποι τὰς πέτρας , αἱ πνταμοῖ ἡρέσαν ὑδάτων ; τί δὲ τὰ νέφη τῶν ὀρνίθων , οἱ τῷ πλῆθει τῶν σωμάτων τὴν γῆν ἀπέκρυψαν ἅπασαν ; τί τὰ ἐν Αἰγύπτῳ θαύματα ; τί τὰ ἐν ἑρήμῳ παραδόξα ; τί τὰ τρόπαια καὶ τὰς νίκας τὰς ἀναμμετὰ γινομένας ; Ὡς γὰρ χορεύοντες , οὐχ ὡς πολεμοῦντες τοὺς ἀντειπίπτοντας ἐχειροῦντο . Καὶ τῶν μὲν οἰκείων δεσποτῶν χωρὶς ὀπλῶν ἐχράτησαν · τῶν δὲ μετὰ τὴν Αἰγυπτον μαχομένων αὐτοῖς , σάλπιγγες καὶ ψάλλοντες , οὕτω περιεμένοντο · καὶ ἡ χορεία μᾶλλον ἢ πόλεμος τὰ γινόμενα , μυσταγωγία μᾶλλον ἢ μάχη . Καὶ γὰρ πάντα τὰ τεράστια ταῦτα οὐ διὰ τοῦτο ἐγένετο μόνον , ἵνα τὴν χρείαν αὐτοῖς , πληρωθῇ , ἀλλ’ ἵνα καὶ τὴν διδασκαλίαν , ἢν ἐνέθηκεν αὐτοῖς ὁ Μωϋσῆς , τῆς θεογνωσίας ἀχριέστερον διατηρήσῃ · καὶ φωναὶ πανταχόθεν ἐφέροντο τὸ Δεσπότην ἀνακηρύττουσαι . Καὶ γὰρ ἡ θάλασσα ταῦτα ἔδιδε , νῦν
Lemmas: στρέφω , οὖον κλίδανον ωχοδομος , οὖον ξύλον καί πῦρ εἰς ὁ οἰκίον εἰσάγω , οὐ αρτοποιητικός δίδωμι τέχνη , οὖον μαχαιλαω μεταχειρίζω , οὖον δρεπάνη ἀράομαι , οὐ ἄλλος τις δίδωμι τέχνη , ὠφαντικὴν λέγω καί οικοδομικός , καί ὁ ὁ ὑπόδημα παρέχω · ἀλλά πᾶς ἐν αὐτός ὁ ὁ Θεός λόγος . καί εχαδιασμενος ἔχω τράπεζα , καί ἱδρύω καί Πάνων ἀπαλλάσσω . τοιοῦτος γάρ ὁ ὁ μάννα φύσις · νεαρός τε καί πρόσφατος , καί οὐδαμοῦ παρέχω αὐτός · πρᾶγμα , οὐδέ κατατείνω πόνος . καί ὁ ἴαμα δέ αὐτός , καί ὁ ὑπόδημα , καί αὐτός ὁ ὁ σῶμα , φύσις ὁ οἰκεῖος ἐπιλανθάνομαι ἀσθένεια · ἐν γάρ χρόνος οὗτος μακρός οὔτε ἐκεῖνος τρίβω , οὔτε ὁ πούς αὐτός καίτοι τοσοῦτος [ 459 ] βαδίζω ἐτυλίζοντο . Ἰατρός αὐτός , καί φάρμακον , καί ὁ ἄλλος ὁ περί τοιοῦτος τέχνη σπουδή , οὐδέ μνήμη ὁ εἰμί ἐν αὐτός · οὗτος πᾶς ἐκποδός αρρώστια εἰμί . ἐξάγω γάρ αὐτός ἐκ ἀργύριον καί χρυσίον , φημί · καί οὐ εἰμί ἐν ὁ Φυλή αὐτός ὁ ἀσθενέω . Ἀλλᾶς ὡς ὁ κόσμος οὗτος ἀναιρέω , καί πρός ἕτερος ἀγαθός μετοικοιούσεντες οἰκέω , οὕτως ἐσθίω , οὕτως πίνω , καί οὔτε ὁ ἀκτίς υεροτερας γίγνομαι ὁ κεφαλή ἐπίλυτος ὁ ἐκεῖνος · διετελῆχε γάρ ὁ φλόξ νεφέλη πάντοθεν αἰωρέω θ , καί περιφορητός γίγνομαι στέγω ὁ δῆμος ἅπας ἐκεῖνος . Ἀλλᾶς οὔτε ἐν νύξ λαμπάς δίδωμι ὁ διαιρέω ὁ σκότος , ἀλλά εἰμί αὐτός ὁ Σῦλος ὁ πῦρ , πηγή φάος Ἄρατος , δύο χρεία παρέχω , ὁ τε ἀπό ὁ φαίνω , ὁ τε ἀπό ὁ κατευθύνω αὐτός ὁ ἀποδημία . οὖον γάρ φωτίζω μόνος εἰμί , ἀλλά καί ὁδηγός πᾶς ἀχριέστερον χειραγωγέω κατά ὁ ἐρῆμος καί ἐκεῖνος ὁ ἤπειρος δῆμος ἐκεῖνος . εδιδιδωμι δέ , οὐ ἐπί γῆ μόνος , ἀλλά καί ἐπί ὁ θάλασσα ὡς ἐπί γῆ · καί ὁ ὄρος ὁ φύσις κατεσθλίων , ὁ χαλεπός ἐκεῖνος πεζεύω Πελάος , ὡς διά πέτρα στερρός καί ἀντιτυπόω τις ὁδοιπορέω · καί ὅτε μέν αὐτός ὑποστρέφω , γῆ ἐμέω στερεός ὁ στοιχεῖον , καί παιδίον ὑπὶτα , καί ἄρουρα · ὅτε δέ ὁ θρόος ἐπιλανθάνομαι , ὅς θάλασσα κατεργάζομαι · καί αὐτός μέν γίγνομαι δγχήμα , ὁ δέ πολέμιος αὔτεος τάφος · ὁ μέν μετά εὐκολία παραπέμπω , ὁ δέ μετά πολύς ὁ σοφροτητη καταποντίζω . καί ὁ ἀκτακτος ὁ ὕδωρ ῥύμη , ἀνήρ λογικός καί συνετός καί εὐταξία καί ὑπακοή ἐπιδείκνυμι , νῦν μέν φύλαξ , νῦν δέ δήμιος τάξις ἐπέχω , καί ἐν ἡμέρα εἷς ὁ ἐναντίος ἀθρόος ἐπί δείκνυμι . τις ἄν τις εἶπον ὁ πέτρα , ὁ πνταμοῖ ἀρέσκω ὕδωρ ; τίς δέ ὁ νέφος ὁ ὄρνις , ὁ ὁ πλῆθος ὁ σῶμα ὁ γῆ ἀποκρύπτω ἅπας ; τίς ὁ ἐν Αἴγυπτος θαῦμα ; τίς ὁ ἐν ἐρῆμος παράδοξος ; τίς ὁ τρόπαιον καί ὁ Νίκη ὁ ἀναμμετὰ γίγνομαι ; ὡς γάρ χορεύω , οὐ ὡς πολεμέω ὁ αντειπιπτω χειρόομαι . καί ὁ μέν οἰκέω δεσπότης Χωρὶς ὁπλή χράω · ὁ δέ μετά ὁ Αἴγυπτος μάχομαι αὐτός , σάλπιγξ καί ψάλλω , οὗτος περιμένω · καί ὁ χορεία μᾶλλον ἢ πόλεμος ὁ γίγνομαι , μυσταγωγία μᾶλλον ἢ μάχη . καί γάρ πᾶς ὁ τεράστιος οὗτος οὖον διά οὗτος γίγνομαι μόνος , ἵνα ὁ χρεία αὐτός , πληρόω , ἀλλά ἵνα καί ὁ διδασκαλία , εἄν ἐντίθημι αὐτός ὁ Μωϋσῆς , ὁ θεογνωσία ἀχριέστερον διατήρηση · καί φωνή πανταχόθεν φέρω ὁ δεσπότης ἀνακηρύσσω . καί γάρ ὁ θάλασσα οὗτος δίδωμι , νῦν