joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0093.1
παρασκευάζει δυσχεραίνειν , καὶ πολλάκις καὶ βλάσ-φημα ῥήματα ἐκβάλλειν καὶ ἀνελεύθερα πράγματα ὑπομένειν . Οὐχ ἡ πενία , ἀλλ’ ἡ μικροψυχία · ἐπεὶ καὶ ὁ Λάζαρος πένης ἦν , καὶ σφόδρα γε πένης · καὶ τῇ πενίᾳ προσῆν καὶ ἀρρώστια πενίας ἀπάσης πικροτέρα , ἡ καὶ τὴν πενίαν ταύτην χαλεπωτέραν ποιοῦσα · καὶ τῇ ἀρρώ-στῃ ἐρημία τῶν προστησομένων , καὶ ἀπορία τῶν θερα-ποντῶν , ἥτις καὶ τὴν πενίαν καὶ τὴν ἀρρώστιαν πι-κροτέραν ἐργάζετο . Τοῦτον γὰρ ἕκαστον καὶ καθ’ ἑαυτὸ μὲν ὀδυνηρόν , ὅταν δὲ μὴδε οἱ θεραπεύοντες ὦσι , μείζον γίνεται τὸ δεῖνον , χαλεπωτέρα ἡ φλόξ , πικροτέρα ἡ ὀδύνη , ἀγριωτέρας ὁ χειμῶν , σφοδρότερον τὸ κλύδων , φλογωδέστερα ἡ κάμινος . Εἰ δὲ τις ἀκριβῶς ἐξετάσειε , καὶ ἕτερον τούτοις τέταρτον προσῆν , τὸ πλουτούντων ἐκ γειτόνων οἴκων εἶναι ἀδεια καὶ τρυφή . Εἰ δὲ βούλει τι καὶ τέμπτων ἄλλο εὑρεῖν , ὑπέχκαυμα τῆς φλογός , καὶ τοῦτο ἴδει σαφῶς αὐτῷ περιχειμένον . Οὐ γὰρ δὴ μόνον ἐτρυφᾶ ὁ πλούσιος ἐκεῖνος , ἀλλὰ καὶ δεύτερον καὶ τρί-τον , μᾶλλον δὲ καὶ πλειονάκις τῆς ἡμέρας αὐτὸν ὁρῶν · παρὰ γὰρ τὴν εἴσοδον ἐξέριπτο , θέατρον χαλεπὸν ἐλσεῖνης τραγωδίας ὤν ἄ , καὶ τῇ ὄψει μόνον καὶ λιλύην ἰκανὸς κατακαῖσαι ψυχὴν · καὶ δμως οὐδὲ τοῦτο ἐπεσπάσατο τὸν ἀπάνθρωπον ἐκεῖνον εἰς τὴν τῆς πενίας ἐκείνης ἀντί-ληψιν · ἀλλ’ ὁ μὲν συδαριτικὴν παρετίθετο τράπεζαν , καὶ κρατήρας εἶχεν ἐσπιμενίχους , καὶ ἀκρατον ἀπλῶς ἐχεόμενον , καὶ στρατόπεδα μαγείρων λαμπρά , καὶ παρασίτους καὶ κόλακας ἄμα [ 456 ] πρωί , καὶ χοροὺς φθόνων , οἰνοχοούτων , γελατοποιούντων · καὶ πᾶν εἶδος ἐπιούσιων ἀσπαίτας , καὶ μεθυστῶν καὶ κραταιάλων , καὶ στολῆ καὶ τράπεζῃ , καὶ ἕτεροῖς πλεῖοι τρυφῶν ἀπαντα διετέλει τὸν χρόνον . Τοῦτον δὲ λιμὼ χαλεπὼ καὶ ἀρρώστῃ πι-κροτάτῃ , καὶ πολιορκία τοσούτων ἐλκῶν , ὅσα ἐρήμια , καὶ τοῖς ἐκ τούτων κακοῖς ὁρῶν καθ’ ἕκαστην κατατει-νόμενον τὴν ἡμέραν , οὐδὲ εἰς νοῦν ποτε ἐλάλει · ἀλλ’ οἱ μὲν παράδειτοι , καὶ οἱ κόλακες καὶ ὑπὲρ τὴν ῥεῖαν διεφρύγνυντο · ὁ δὲ πένης , καὶ οὐτὸ πένης , καὶ ἐν τοσού-τοις κεῖμενος τοῖς κακοῖς , οὐδὲ ψυχὴν ἐκ τῆς τραπέ-ζης ἀπῆλαυν ἐκείνης , καὶ ταῦτα σφόδρα ἐπιθυμῶν · καὶ δμως οὐδὲν τούτων τοῦτον παρεβάλεν , οὐ ῥῆμα πικρὸν ἐξέβαλεν β , οὐ βλάσφημον ἐφθέγξατο λόγον · ἀλλ’ ὡςπερ χρυσίον τῇ σφοδροτέρας πυρώσει μειζόνως καθαρόμενον λαμπρύνεται , οὕτω δὴ καὶ ἐκεῖνος ὑπὸ τῶν παθημάτων τούτων ἐνοχλούμενος , πάντων ὑψηλότερος ἦν καὶ τῶν παθῶν , καὶ αὐτῶν τῶν ἐντεῦθεν πολλοῖς τικτομένων θορύβων . Εἰ γὰρ ἀπλῶς πέντητες πλουσίους ὁρῶντες ἤχοντο τῷ φθόνῳ , καὶ κατατείνονται τῇ βασκανίᾳ , καὶ τὸν βίον ἀδίωτον νομίζουσιν εἶναι , ὅσα ταῦτα τῆς ἀναγ-καίας εὐτορύντες τροφῆς , καὶ θεραπεύοντας ἔχοντας · ὁ πένης οὕτως ὡς οὐδὲς ἕτερος πένης ὤν , καὶ οὐχὶ πένης μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀσθενής , καὶ μηδὲνα ἔχων τῶν προστη-σομένων καὶ παρακαλεσόντων , ἀλλ’ ἐν μέσῃ τῇ πόλει καθάπερ ἐν ἐρήμῃ κεῖμενος ἐρημίζ , καὶ λιμὼ τηκόμε-νος πικροτάτῳ , καὶ πάντα ὁρῶν ἐκεῖνον καθάπερ ἐκ πη-γῶν ἐπῤῥέοντα , καὶ ἀνθρώπων μὲν οὐδεμιᾶς ἀπολαύων παραμυθίας , ταῖς δὲ τῶν κυνῶν γλώσσαις προκειμένος τράπεζα διηνεκῆς ( οὕτω γὰρ ἦν τὸ σῶμα παρεμύσιον καὶ διαλελυμένον , ὡς μηδὲ ἐκείνους ἀποσβεῖν δύνασθαι ) , τί οὐχ ἂν ἔπαθεν , εἰ μὴ σφόδρα γενναῖος καὶ φιλόσοφος ἦν ; Ὡς δὲ οἱ ἑαυτὸν μὴ ἀδικίῳ , κἂν παρὰ πάντων
Lemmas: παρασκευάζω δυσχεραίνω , καί πολλάκις καί βλάσφημος ῥῆμα ἐκβάλλω καί ἀνελεύθερος πρᾶγμα ὑπομένω . οὐχ ὁ πενία , ἀλλά ὁ μικροψυχία · ἐπεί καί ὁ Λάζαρος πένης εἰμί , καί σφόδρα γε πένης · καί ὁ πενία πρόσειμι καί αρρώστια πενία ἀπασάω πικρός , ὁ καί ὁ πενία οὗτος χαλεπός ποιέω · καί ὁ ἄρρωστος ἐρημία ὁ προίστημι , καί ἀπορία ὁ θεράπων , ὅστις καί ὁ πενία καί ὁ ἀρρωστία πικρός ἐργάζομαι . οὗτος γάρ ἕκαστος καί κατά ἑαυτοῦ μέν ὀδυνηρός , ὅταν δέ Μῆδος ὁ θεραπεύω εἰμί , μείζων γίγνομαι ὁ δεῖνος , χαλεπός ὁ φλόξ , πικρός ὁ ὀδύνη , ἄγριος ὁ χειμῶν , σφοδρός ὁ κλύδων , φλογώδης ὁ κάμινος . εἰμί δέ τις ἀκριβῶς ἐξετάζω , καί ἕτερος οὗτος τέταρτος πρόσειμι , ὁ πλουτέω ἐκ γείτων οἶκος εἰμί ἄδεια καί τρυφή . εἰμί δέ βούλομαι τίς καί τέμπτω ἄλλος εὑρίσκω , ὑπέχκαυμα ὁ φλόξ , καί οὗτος ἶδος σαφῶς αὐτός περιχέω . οὖον γάρ δή μόνος τρυφή ὁ πλούσιος ἐκεῖνος , ἀλλά καί δύο καί τρίζω , μᾶλλον δέ καί πλειονάκις ὁ ἡμέρα αὐτός ὁράω · παρά γάρ ὁ εἴσοδος ἐκρίπτω , θέατρον χαλεπός εἴλω τραγῳδία εἰμί ὅς , καί ὁ ὁράω μόνος καί λιλυη ἰκανός κατακαίω ψυχή · καί δμώς οὐδέ οὗτος ἐπισπάω ὁ ἀπάνθρωπος ἐκεῖνος εἰς ὁ ὁ πενία ἐκεῖνος ἀντί-ληψις · ἀλλά ὁ μέν συδαριτικὴν παρατίθημι τράπεζα , καί κρατήρ ἔχω ἐσπιμενίχους , καί ἄκρατος ἀπλόος χέω , καί στρατόπεδον μάγειρος λαμπρός , καί παράσιτος καί κόλαξ ἄμη [ 456 ] πρωί , καί χορός φθόνος , οἰνοχοέω , γελατοποιεω · καί πᾶς εἶδος ἐπιούσιος ασπαιος , καί μέθυσος καί κραταιαλς , καί στολή καί τράπεζα , καί ἕτερος πλεῖος τρυφάω ἅπας διατελέω ὁ χρόνος . οὗτος δέ λιμός χαλεπός καί ἀρρωστέω πικρός , καί πολιορκία τοσοῦτος ἐλκή , ὅσος ἐρημία , καί ὁ ἐκ οὗτος κακός ὁράω κατά ἕκαστος κατατείνω ὁ ἡμέρα , οὐδέ εἰς νόος ποτός λαλέω · ἀλλά ὁ μέν παραδειος , καί ὁ κόλαξ καί ὑπέρ ὁ ῥέω διαφρύγω · ὁ δέ πένης , καί Ούτο πένης , καί ἐν τοσοῦτος κεῖμαι ὁ κακός , οὐδέ ψυχή ἐκ ὁ τράπεζα ἀπελαύνω ἐκεῖνος , καί οὗτος σφόδρα ἐπιθυμέω · καί δμώς οὐδείς οὗτος οὗτος παραβάλλω , οὖον ῥῆμα πικρός ἐκβάλλω Β , οὖον βλάσφημος φθέγγομαι λόγος · ἀλλά ὡς χρυσίον ὁ σφοδρός πυρόω μέγας καθαίρω λαμπρύνω , οὗτος δή καί ἐκεῖνος ὑπό ὁ πάθημα οὗτος ἐνοχλέω , πᾶς ὑψηλός εἰμί καί ὁ πάθος , καί αὐτός ὁ ἐντεῦθεν πολύς τίκτω θόρυβος . εἰμί γάρ ἀπλόος πέντητες πλούσιος ὁράω ἔχω ὁ φθόνος , καί κατατείνω ὁ βασκανία , καί ὁ βίος αδιωτος νομίζω εἰμί , ὅσος οὗτος ὁ ἀναγκαῖος εὐτορύντες τροφή , καί θεραπεύω ἔχω · ὁ πένης οὕτως ὡς οὐδή ἕτερος πένης εἰμί , καί οὐ πένης μόνος , ἀλλά καί ἀσθενής , καί μηδείς ἔχω ὁ προίστημι καί παρακαλέω , ἀλλά ἐν μέσος ὁ πόλις καθάπερ ἐν ἐρῆμος κεῖμαι ἐρημίζω , καί λιμός τήκω πικρός , καί πᾶς ὁράω ἐκεῖνος καθάπερ ἐκ πηγός ἐπιλέγω , καί ἄνθρωπος μέν οὐδείς ἀπολαύω παραμυθία , ὁ δέ ὁ κύω γλῶσσα πρόκειμαι τράπεζα διηνεκής ( οὗτος γάρ εἰμί ὁ σῶμα παρεμύσιον καί διαλύω , ὡς μηδέ ἐκεῖνος ἀποσβέννυμι δύναμαι ) , τίς οὐ εἄν πάσχω , εἰμί μή σφόδρα γενναῖος καί φιλόσοφος εἰμί ; ὡς δέ ὁ ἑαυτοῦ μή ἀδικέω , κἀν παρά πᾶς