joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0089.1
Διὰ τί γὰρ ζηλωτὸν ὁ πλοῦτος , εἴπέ μοι ; Καὶ γὰρ ἀπᾶχαιον ἐντεῦθεν προοικειώσασθαι , ἐπειδὴ ὑγείας καὶ ζωῆς καὶ τῆς παρὰ τῶν πολλῶν εὐφημίας , καὶ χρηστῆς ὑπολήψεως , καὶ πατρίδος , καὶ οἰκείων , καὶ φίλων , καὶ συγγενῶν , καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων τῶν τῷ χαλεπῶν τοῦτο νόσημα νενοσηκότων τιμιώτερον τοῖς πολλοῖς ἐδοξεν εἶναι . Καὶ πρὸς αὐτὰς ἀνέβη λοιπὸν τὰς νεφέλας ἡ πυρά · καὶ γὰν καὶ θάλατταν ἡ κάμινος αὕτη κατέδαξε . Καὶ ὁ μὲν σδεννύων τὴν φλόγᾳ ταύτην οὐδεὶς · οἱ δὲ ἀκαταίωτος , ἀπαντες , αὐτοὶ τε οἱ ἀλόντες ἤδη , ὥστε μηδὲν ἀλόντες , ἵνα ἀλῶσι . Καὶ ἕκαστον ἴδοι τις ἂν , καὶ ἄνδρα καὶ γυναῖκα , καὶ οἰκέτην καὶ ἐλεύθερον , καὶ πλούσιον καὶ πέντητα , κατὰ δύναμιν τῇ ἐαυτοῦ φροτί βασιζόντα , τὰ τῇ φλογὶ ταύτῃ δι᾽ ἡμέρας τε καὶ νυκτὸς πολλὴν παρέχοντα τὴν τροφήν · φορτία οὐ ζῴων , οὐδὲ ζργάνων ( οὐ γὰρ τοιαύτη ἡ φλὴξ ) , ἀλλὰ ψυχῶν καὶ σωμάτων , ἀδικίας καὶ παρανομίας . Ἀπὸ γὰρ τούτων ἀνάπτεσθαι πέφυκεν αὕτη τῆς φλογὸς ἡ φύσις . Οἱ τε γὰρ πλουτοῦντες οὐδαμοῦ τῆς ἀτόπου ταύτης ἵστανται ἐπιθυμίας , ἄν δάπαν περιβάλωται τὴν οἰκουμένην · καὶ οἱ τε πένντες ἐπειγόνται φθᾶσαι ἐκείνους , καὶ λύσσα τις ἀνίατος καὶ μανία ἀκάθεκτος , καὶ νόσος ἀδιόρθωτος τὰς πάντων κατέχει ψυχάς . Καὶ πάντα ἔρωτα οὕτως νικᾶσας ὁ ἔρως καὶ παρωσάμενος ἐξέβαλε τῆς ψυχῆς . Καὶ οὐτε οἰκίας λόγος , οὔτε συγγενείας a · καὶ τί λέγω φιλίας καὶ συγγενείας ; οὐ γυναικὶς καὶ παιδὶν , οὐ τί γένοντ᾽ ἂν ἀνδρᾶν ποθεινότερον ; ἀλλὰ πάντα γαμᾶι ἕρπεται καὶ καταπεπάτηται , τῆς ὧμης ταύτης καὶ ἀπανθρώπου ἰσχύος τῶν ἀλόντων τὰς ἀπάντων καταλαβούσης ψυχάς . Καὶ γὰρ ὡς δεσποῖνα τούτων ἀπάνθρωπος , καὶ ὡς ξύφανος ἀπηγής , καὶ ὡς βάρβαρος ὧμη , καὶ ὡς πόρνη πᾶνθουσα καὶ πολυτελής , κατᾶσχύνει καὶ κατατείνει , καὶ μυρίοις χολάζει χινδύνοις τε καὶ τιμωρίαις τοὺς ἑωμένους δουλεύειν αὐτῇ · καὶ τεφωρὰ τις οὖσα καὶ ἀμελιχτος , ἀγρία τε καὶ ἀπηγής , καὶ προσώπων ἔχουσα βεβραμίν , μᾶλλον δὲ θηριώδης , καὶ λύκου καὶ λέοντος ἀτριμμερόν , προσηγής τις εἶναι δοκεῖ , καὶ ποθεινὴ καὶ μέλιτος γλυκύτερα τοῖς αἰχμαλωτισθεῖσιν ὑπ᾽ αὐτῆς . Καὶ ξίφ καὶ ὅπλα καθ᾽ ἐκάστην κατ᾽ αὐτῶν χαλκεῖουσα τὴν ἡμέραν , καὶ βάρβαρα ἀνορύττουσα , καὶ ἐπὶ κρήνους [ 452 ] ἄγουσα καὶ σκοπέλους , καὶ μυρία αὐτοῖς πλέκουσα κολάσεως δίχτυα , ζηλωτοὺς αὐτοὺς νομίζεται ποιεῖν τοὺς τε ἐαλῶσιν αὐτοῖς , τοὺς τε ἐπιθυμοῦσιν ἀλῶναι . Καὶ καθάπερ ἡς ἐν ἀμάρα καὶ βορβόρῳ ἐγκαλινδωμένη ἴζεται καὶ τρυφᾷ , καὶ κἀνθάρου χώρον συνεχῶς ἀναλιτόντες · οὕτω δὴ καὶ οἱ τῇ φιλαργυρίᾳ ἀλόντες τῶν ζῴων τούτων εἰσὶν ἀθλιώτεροι . Καὶ γὰρ μεῖζων ἡ ἐνταῦθα βολανγμία , καὶ ὁ βόρβορος δυσωδέστερος · ἐνδιατρίβοντες γὰρ τῇ πλάτει , πολλὴν νομίζουσι τὴν ἡδονὴν ἐντεῦθεν καρποῦσθαι · ὅπερ οὐ τῆς φύσεως τοῦ πράγματος ἐστιν , ἀλλὰ τῆς τῆν τοιαύτην ἀλογίαν νοσούσης διανοίας . Τοῦτο δὲ τῆς ἀλογίας ἐκεῖνιν χείρον . Ὥσπερ οὖν ἐπὶ τοῦ βορβόρου καὶ τῆς κόπρου , οὐ τοῦ βορβόρου καὶ τῆς κόπρου τὸ αἴτιον , ἀλλὰ τῆς ἀλογίας τῶν ἐμπεππωκότων μόνον · οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων λογίζου . Σ . Καὶ ἄν ἂν ἰσαλαμθα τοὺς οὕτω διακειμένους ; Εἰ βουληθεῖσαν ἡμῖν ἀνοίσει τὰς ἀκούς , καὶ ἀπλύσει τὴν ἀνίαν , καὶ δέξασθαι τὰ λεγόμενα . Τὰ μὲν γὰρ ἀλογα
Lemmas: Ζεύς τίς γάρ ζηλωτός ὁ πλοῦτος , εἶπον ἐγώ ; καί γάρ ἀπάγω ἐντεῦθεν προοικειόομαι , ἐπεί ὑγεία καί ζωή καί ὁ παρά ὁ πολύς Εὐφημία , καί χρηστός ὑπόληψις , καί πατρίς , καί οἰκέω , καί Φίλων , καί συγγενής , καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁ ὁ χαλεπός οὗτος νόσημα νοσέω τίμιος ὁ πολύς δοκέω εἰμί . καί πρός αὐτός ἀναβαίνω λοιπός ὁ νεφέλη ὁ πυρά · καί γαίνω καί θάλασσα ὁ κάμινος οὗτος καταδάκνω . καί ὁ μέν σδεννύων ὁ φλόξ οὗτος οὐδείς · ὁ δέ ἀκαταίωτος , ἅπας , αὐτός τε ὁ ἀλέω ἤδη , ὥστε μηδείς ἀλέω , ἵνα ἀλέω . καί ἕκαστος ὁράω τις εἄν , καί ἀνήρ καί γυνή , καί οἰκέτης καί ἐλεύθερος , καί πλούσιος καί πέντη , κατά δύναμις ὁ ἑαυτοῦ φροτί βασίζω , ὁ ὁ φλόξ οὗτος διά ἡμέρα τε καί νύξ πολύς παρέχω ὁ τροφή · φορτίον οὖον ζῷον , οὐδέ ζργάνων ( οὖον γάρ τοιοῦτος ὁ φλάσσω ) , ἀλλά Ψυχή καί σῶμα , ἀδικία καί παρανομία . ἀπό γάρ οὗτος ἀνάπτω φύω οὗτος ὁ φλόξ ὁ φύσις . ὁ τε γάρ πλουτέω οὐδαμοῦ ὁ ἄτοπος οὗτος ἵστημι ἐπιθυμία , ἄν δάπας περιβάλλω ὁ οἰκέω · καί ὁ τε πέντα ἐπείγω φθάνω ἐκεῖνος , καί λύσσα τις ἀνίατος καί μανία ἀκάθεκτος , καί νόσος ἀδιόρθωτος ὁ πᾶς κατέχω Ψυχή . καί πᾶς Ἔρως οὕτως νικάω ὁ Ἔρως καί παρόω ἐκβάλλω ὁ Ψυχή . καί οὐ οἰκίον λόγος , οὔτε συγγένεια a · καί τίς λέγω φίλιος καί συγγένεια ; οὖον γυναικὶς καί παῖς , οὖον τίς γίγνομαι εἄν ἄνδρας ποθεινός ; ἀλλά πᾶς γαμή ἕρπω καί καταπατέω , ὁ ὠμός οὗτος καί ἀπάνθρωπος ἰσχύς ὁ ἁλίσκομαι ὁ ἀπαντάω καταλαμβάνω Ψυχή . καί γάρ ὡς δέσποινα οὗτος ἀπάνθρωπος , καί ὡς ξύφανος ἀπάγω , καί ὡς βάρβαρος ὠμός , καί ὡς πόρνη πάσχω καί πολυτελής , κατέχω καί κατατείνω , καί μυρίος χολαζομαι χινδυνοος τε καί τιμωρία ὁ ἵημι δουλεύω αὐτός · καί τεφωρὰ τις εἰμί καί ἀμελιχτος , ἄγριος τε καί ἀπάγω , καί πρόσωπον ἔχω βεβραμίν , μᾶλλον δέ θηριώδης , καί λύκος καί λέων ἀτριμμερόν , προσηγής τις εἰμί δοκέω , καί ποθεινός καί μέλι γλυκύς ὁ αἰχμαλωτίζω ὑπό αὐτός . καί ἴξ καί ὅπλον κατά ἕκαστος κατά αὐτός χαλκεῖον ὁ ἡμέρα , καί βάρβαρος ἀνορύσσω , καί ἐπί κρῆνος [ 452 ] ἄγω καί σκόπελος , καί μυρίος αὐτός πλέκω κόλασις δίχτυ , ζηλωτός αὐτός νομίζω ποιέω ὁ τε ἀλέω αὐτός , ὁ τε ἐπιθυμέω ἁλίσκομαι . καί καθάπερ εἰμί ἐν ἀμάρα καί βόρβορος ἐγκαλινδωμένη ἵζω καί τρυφάω , καί κάνθαρος χῶρος συνεχῶς ἀναλίσκω · οὗτος δή καί ὁ ὁ φιλαργυρία ἀλέω ὁ ζῷον οὗτος εἰμί ἄθλιος . καί γάρ μείζων ὁ ἐνταῦθα βολανγμία , καί ὁ βόρβορος δυσώδης · ἐνδιατρίβω γάρ ὁ πλάτος , πολύς νομίζω ὁ ἡδονά ἐντεῦθεν καρπόω · ὅσπερ οὖον ὁ φύσις ὁ πρᾶγμα εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ τοιοῦτος ἀλογία νοσέω διάνοια . οὗτος δέ ὁ ἀλογία ἐκεῖνος χείρων . ὥσπερ οὖν ἐπί ὁ βόρβορος καί ὁ κόπρος , οὖον ὁ βόρβορος καί ὁ κόπρος ὁ αἴτιος , ἀλλά ὁ ἀλογία ὁ ἐμπίπτω μόνος · οὗτος καί ἐπί ὁ ἄνθρωπος λογίζομαι . Σ . καί ἄν εἄν ἰσαλαμθα ὁ οὗτος διάκειμαι ; εἰμί βούλομαι ἐγώ ἄνοισις ὁ Ἀκοῦς , καί ἀπολύω ὁ ἀνία , καί δέχομαι ὁ λέγω . ὁ μέν γάρ ἄλογος