joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0082.2
β’ . “ Ἵνα δὲ σαφέστερος ὁ λόγος γένηται , φέρε πρῶτον ἐξετάσωμεν τί ἐστιν ἀδικία , καὶ περὶ ποίων πραγμάτων ὧν συνίστασθαι πέφυκε · καὶ τί ποτὲ ἐστιν ἀνθρωπίνη ἀρετή , καὶ τί τὸ λυμαίνον αὐτήν , καὶ τί ποτε δοκεῖ μὲν λυμαίνεσθαι , οὐ λυμαίνεται δέ . Οἷον ( δεῖ γὰρ ἐκ παραδειγμάτων ἐντελῆ ποιῆσαι τὸν λόγον ) , ἕκαστον τῶν πραγμάτων ἐν ᾧ ἔχει τὸ λυμαίνον · ὁ σίδηρος τὸν ἰόν , τὸν σῆτα τὸ ἕριον , προβάτων ἀγέλας τοὺς λύκους . Καὶ οἷον μὲν ἀρετὴς βάδι τὸ παρατραπῆναι καὶ εἰς δέξινην καταπεσεῖν · μέλιτος δέ , τὸ τὴν σύμφυτον ἀπολέσαι γλυκύτητα , καὶ εἰς πικρὸν κατενεχθῆναι χυμόν . Λυμαίνεται δὲ καὶ λητὸν κόμαις ἐρωσὶν καὶ αὐχμῷ , καὶ ἀμέλειν καρπῷ , καὶ φύλλοις , καὶ κλήμασι τὸ πονηρὸν τῶν ἀκρίδων στρατόπεδον , καὶ ἑτέροις ἀνδρείοις τῇ κάμπη , καὶ σώμασι δὲ ἀλλοῖς ποικίλα νοσήματα · καὶ ἵνα μὴ πάντα ἐπεξιώντες μακρὸν ποιήσωμεν τὸν λόγον , καὶ τῇ σαρκὶ τῇ ἡμετέρᾳ καὶ πυρετοῖ , καὶ παρέρσει , καὶ ἑτέρων νοσημάτων ἐμῶς . “ Ὅπερ οὖν τούτων ἕκαστον ἔχει τὸ [ 446 ] λυμαίνον αὐτοῦ τῇ ἀρετῇ , φέρε σκοπήσωμεν τί καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων παραπλάττει γένος , καὶ τί ποτὲ ἐστι τὸ λυμαίνον ἀνθρώπου ἀρετήν . Οἱ μὲν οὖν πολλοὶ ἕτερα τινὰ ἀλλὰ νομίζουσι . Δεῖ γὰρ καὶ τὰς πεπλανημένας δόξας εἰπεῖν , καὶ ἀνελῶν αὐτάς , οὕτω τὴν δυντως λυμαίνον ἡμῶν ταῖς ἀρεταῖς εἰς μέσον ἀγαγεῖν , καὶ δεῖξαι σαφῶς , ὅτι ταύτῃ ἡμᾶς οὐδεὶς δύναται ἐν ἀδικίᾳ τὴν ἀδίκων , οὐδὲ λυμανάσθαι τὴν λῆμην , εἰ μὴ αὐτοὶ ἑαυτοὺς προδοίμεν . Οἱ μὲν οὖν πολλοὶ πεπλανημένας ἔχοντες δόξας , ἕτερα νομίζουσι εἶναι τὰ λυμαίνοντα ἡμῶν τῇ ἀρετῇ d , οἱ μὲν πενίαν , οἱ δὲ νόσον σώματος , οἱ δὲ τὴν ἐν χρήμασι ζημίαν , ἕτεροι συκοφαντίαν , ἄλλοι θάνατον , καὶ ταῦτα ἀποδυρόμενοι καὶ θρηνούσες διατελοῦσι · καὶ τοὺς πάσχοντας ἐλεοῦντες , καὶ δακρύοντες , καὶ ἐκπληττόμενοι πρὸς ἀλλήλους λέγουσιν · Οἷα πέπονθεν ὁ δεῖνα · ἀθροὸν ἀφῃρέθη τὴν οὐσίαν ἅπασαν . Ἔτερος περὶ ἑτέρου πάλιν · ὁ δεῖνα δὲ ἀρρώστια χαλεπῇ περιπεσὼν ἀπέγνωται παρὰ τῶν πρὸς αὐτὸν ἐσιόντων ἰατρῶν . Καὶ ὁ μὲν τοὺς τὸ δεσμωτήριον οἰκοῦντας , ὁ δὲ τοὺς τῆς πατρίδος ἐκπεσόντας , καὶ πρὸς τὴν ὑπερορίαν μεταναστάντας e , ἄλλος τοὺς ἐλευθερίας ἐκπεπτωκότας , ἕτερος τοὺς ὑπὸ πολέμιων ἀρπαγέντας , καὶ γενομένους αἰχμαλώτους , ἕτερος τὸν καταποντισθέντα , ἢ καέντα , ἄλλος τὸν ὑπὸ οἰκίας καταχωσθέντα θρηνεῖ , καὶ ὀλοφύρεται , τοὺς δὲ ἐν πονηρίᾳ ζῶντας οὐδεὶς f . Ἄλλ’ , ὁ πάντων ἐστὶ χαλεπώτερον , πολλάκις αὐτοὺς καὶ μακαρίζουσι , καὶ πάντων αἰτίων ἐστι τῶν κακῶν . Φέρε οὖν ( ἀλλ’ ὅπερ ἐξ ἀρχῆς παρακέλασα , μὴ θορυβεῖτε ) , δεῖξωμεν , ὡς οὐδὲν τῶν εἰρημένων ἀδίκη τὸν νήφοντα ἄνθρωπον , οὐδὲ τὴν ἀρετὴν αὐτοῦ λυμαίνεσθαι δύναται g . Τί γὰρ , εἴπε μοι , τὸν τὰ αὐτοῦ πάντα ἀπολωλεκότα , ἢ παρὰ συκοφαντῶν , ἢ παρὰ ληστῶν , ἢ καὶ οἰκείων κακοῦργων ἀφαιρεθέντα τὰ ὄντα , ἐδλῆψεν αὐτὴ ἡ ζημία εἰς ἀρετὴν τοῦ ἀνθρώπου ; Μᾶλλον δέ , εἰ δοκεῖ , πρῶτον ὑπογράψωμεν i , τί ποτὲ ἐστιν ἀνθρώπου ἀρετή , ἐν ἑτέrais οὐσίαις πρότερον τὸν λόγον γυμνάσαντες , ὥστε εὐμαθέστερον αὐτὸν ποιῆσαι καὶ σαφέστερον τοῖς πολλοῖς .
Lemmas: βε . “ ἵνα δέ σαφής ὁ λόγος γίγνομαι , φέρω πρῶτος ἐξετάζω τίς εἰμί ἀδικία , καί περί ποῖος πρᾶγμα ὅς συνίστημι φύω · καί τίς ποτέ εἰμί ἀνθρώπινος ἀρετή , καί τίς ὁ λυμαίνω αὐτός , καί τίς ποτός δοκέω μέν λυμαίνομαι , οὖον λυμαίνομαι δέ . Οἷος ( δεῖ γάρ ἐκ παράδειγμα ἐντελής ποιέω ὁ λόγος ) , ἕκαστος ὁ πρᾶγμα ἐν ὅς ἔχω ὁ λυμαίνω · ὁ σίδηρος ὁ εἶμι , ὁ σός ὁ ἔριον , πρόβατον ἀγέλη ὁ λύκος . καί οἷος μέν ἀρετή βάδιον ὁ παρατρέπω καί εἰς δεξινη καταπίπτω · μέλι δέ , ὁ ὁ συμφύω ἀπόλλυμι γλυκύτης , καί εἰς πικρός καταφέρω χυμός . λυμαίνομαι δέ καί λητὸν κόμη Ἔρως καί αὐχμός , καί ἀμελέω καρπός , καί φύλλον , καί κλῆμα ὁ πονηρός ὁ ἀκρίς στρατόπεδον , καί ἕτερος ἀνδρεῖος ὁ κάμπος , καί σῶμα δέ ἄλλος ποικίλος νόσημα · καί ἵνα μή πᾶς ἐπεξιώντες μακρός ποιέω ὁ λόγος , καί ὁ σάρξ ὁ ἡμέτερος καί πυρετός , καί παρέρσει , καί ἕτερος νόσημα μου . “ ὅπερ οὖν οὗτος ἕκαστος ἔχω ὁ [ 446 ] λυμαίνω αὐτός ὁ ἀρετή , φέρω σκοπέω τίς καί ὁ ὁ ἄνθρωπος παραπλάσσω γένος , καί τίς ποτέ εἰμί ὁ λυμαίνω ἄνθρωπος ἀρετή . ὁ μέν οὖν πολύς ἕτερος τις ἀλλά νομίζω . Δεύς γάρ καί ὁ πλανάω δόξα εἶπον , καί ἀναιρέω αὐτός , οὗτος ὁ δύντος λυμαίνω ἐγώ ὁ ἀρετή εἰς μέσος ἄγω , καί δείκνυμι σαφῶς , ὅτι οὗτος ἐγώ οὐδείς δύναμαι ἐν ἀδικία ὁ ἄδικος , οὐδέ λυμαίνω ὁ λήμη , εἰμί μή αὐτός ἑαυτοῦ προδίδωμι . ὁ μέν οὖν πολύς πλανάω ἔχω δόξα , ἕτερος νομίζω εἰμί ὁ λυμαίνω ἐγώ ὁ ἀρετή d , ὁ μέν πενία , ὁ δέ νόσος σῶμα , ὁ δέ ὁ ἐν χρῆμα ζημία , ἕτερος συκοφαντία , ἄλλος θάνατος , καί οὗτος ἀποδύρομαι καί θρηνώ διατελέω · καί ὁ πάσχω ἐλεέω , καί δάκρυ , καί ἐκπλήσσω πρός ἀλλήλων λέγω · οἷος πάσχω ὁ Δεῖνα · ἀθρόος ἀφαιρέω ὁ οὐσία ἅπας . ἕτερος περί ἕτερος πάλιν · ὁ Δεῖνα δέ αρρώστια χαλεπός περιπίπτω ἀπογιγνώσκω παρά ὁ πρός αὐτός εἰσέρχομαι ἰατρός . καί ὁ μέν ὁ ὁ δεσμωτήριον οἰκέω , ὁ δέ ὁ ὁ πατρίς ἐκπίτνω , καί πρός ὁ ὑπερορία μετανίστημι e , ἄλλος ὁ ἐλευθερία ἐκπίπτω , ἕτερος ὁ ὑπό πολέμιος ἀρπάζω , καί γίγνομαι αἰχμάλωτος , ἕτερος ὁ καταποντίζω , ἢ καίω , ἄλλος ὁ ὑπό οἰκίον καταχώννυμι θρηνέω , καί ὀλοφύρομαι , ὁ δέ ἐν πονηρία ζῶ οὐδείς f . ἄλλος , ὁ πᾶς εἰμί χαλεπός , πολλάκις αὐτός καί μακαρίζω , καί πᾶς αἴτιος εἰμί ὁ κακός . φέρω οὖν ( ἀλλά ὅσπερ ἐκ ἀρχή παρακαλέω , μή θορυβέω ) , δείκνυμι , ὡς οὐδείς ὁ εἴρω ἀδίκη ὁ νήφω ἄνθρωπος , οὐδέ ὁ ἀρετή αὐτός λυμαίνομαι δύναμαι g . τις γάρ , εἶπον ἐγώ , ὁ ὁ αὐτός πᾶς ἀπόλλυμι , ἢ παρά συκοφάντης , ἢ παρά λῃστής , ἢ καί οἰκέω κακοῦργος ἀφαιρέω ὁ εἰμί , ἐδλῆψεν αὐτός ὁ ζημία εἰς ἀρετή ὁ ἄνθρωπος ; μᾶλλος δέ , εἰμί δοκέω , πρῶτος ὑπογράφω i , τίς ποτέ εἰμί ἄνθρωπος ἀρετή , ἐν ὅς οὐσία πρότερος ὁ λόγος γυμνάζω , ὥστε εὐμαθής αὐτός ποιέω καί σαφής ὁ πολύς .