joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0090.2
η' . Εἰ δὲ ἀπίστευές μου τῷ λόγῳ , κατάμαθε τὰ ἑκατέρων σώματα , καὶ τὴν ἑκάστου ψυχήν . Οὐχὶ τὰ μὲν τῶν οὕτω διαιτουμένων συμμέτρως ( μὴ γὰρ μοι τὸ σπανιάχεις συμβαίνον εἴπης , καὶ εἰ τινες ἀσθενεῖς εἰεν ἐκ περιστάσεως ἑτέρας τινός , ἀλλ' ἀπὸ τῶν ἀεὶ καὶ συνεχῶς συμβαινόντων τὰς ψήφους λάμβανε ) , οὐχὶ τῶν μὲν συμμέτρως ἐστιωμένων εὐρωστὰ τὰ σώματα , καὶ τετραγμέναι αἱ αἰσθήσεις , τὴν οἰκείαν χρείαν πληροῦσαι μετὰ πολλῆς τῆς εὐκολίας · ἐκείνων δὲ πλάδαρά καὶ πανδηκηροὶ μαλακώτερες , καὶ ἐμαθὲ νοσημάτων πολιορκούμενα ; Καὶ γὰρ καὶ ποδαπάραι ταχεῖς , αὐτοῖς ἐρρίπτονται , καὶ τρόμος ἀκαιρος , καὶ γῆρας ἄωρον , καὶ κεφαλαλγίαι , καὶ διατάσεις , καὶ στομαχῶν πηρώσεις , καὶ ὀρέξεως ἀναίρεσις , καὶ δινεχῶν δέονται ἰατρῶν , καὶ συνεχῶν τῶν φαρμάκων , καὶ καθημερινῆς τῆς θεραπείας . Ταῦτα οὖν ἡδονῆς ; εἴπέ μοι . Καὶ τίς ἂν ἐποιοι τὸν εἰδότων ὅ τι ποτὲ ἐστιν ἡδονή ; Ἦδονὴ γὰρ γίνεται τότε , ὅταν ἐπιθυμίας ἡγουμένης ἀπόλαυσις ἐπῇται α · ἂν δὲ ἀπόλαυσις μὲν ἦ , ἐπιθυμία δὲ μηδαμοῦ φαίνηται , τὰ τῆς ἡδονῆς οἴχεται καὶ ἡράνισται . Διὰ τοῦτο καὶ οἱ νοσοῦντες καὶτοὶ σιτίων περισπουδάζοντες αὐτοῖς προκειμένων , ναυτιῶσιν , καὶ ἐνοχλεῖσθαι δοκοῦντες , οὕτως αὐτῶν ἀπογεύονται · ἐπειδὴ ἐπιθυμία οὐχ ἔστιν , ἡ τὴν ἀπόλαυσιν ἡδίστην ποιοῦσα . Οὐτε γὰρ ἡ τῶν σιτίων φύσις , οὔτε ἡ τῶν ποτῶν , ἀλλ' ἡ τῶν ἐστιωμένων ὀρεξις τὴν ἐπιθυμίαν τίκτειν εἴωθε , καὶ τὴν ἡδονὴν ἐργάζεσθαι πέρους . Διὰ τοῦτο καὶ τις σοφὸς ἀνήρ , τὰ περὶ τῆς ἡδονῆς ἀκριβῶς εἰδὼς , καὶ φιλοσοφεῖν περὶ τούτων ἐπιστάμενος b , ἔλεγε · Ψυχὴ ἐμπακελησμένη [ 481 ] κηροῖς ἐμπαίζει · δεῖνυξὶ ὅτι οὐχ ἐν τῇ φύσει τῆς τραπέζης , ἀλλ' ἐν τῇ διαθέσει τῶν ἐστιωμένων τὰ τῆς ἡδονῆς ἔστηκε . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ προφητης τὰ ἐν Αἰγύπτου ὀάσματα καὶ τὰ ἐν τῇ ἑρήμῳ καταλέγων , μετὰ τῶν ἄλλων καὶ τοῦτο ἔρρηκε , ὅτι Ἐκ πέτρας μέλι ἐξήγαγσεν αὐτούς . Καίτοι γε οὐδαμοῦ μέλι φαίνεται πέτρα αὐτοῖς · ἀναβλύσασα τὸ οὖν ἐστὶ τοῦ εἰρημένου ; Ἐπειδὴ πολλῷ κατειργασμένοι τῷ καμάτῳ καὶ τῇ ὀδιπορίᾳ , καὶ σφοδρῶ κατεχόμενοι τῷ διψεὶ ψυχροῖς τοῖς νάμασι προσέπιπτον , ἀντὶ ἡδύσματος μεγάλου τὸ διψὴν ἔχοντες , τὴν ἡδονὴν τῶν ναμάτων ἐκείνων παραστήσαι βουλομένων , μέλι τὸ ὕδωρ ἠλέξαν , οὐχ ὡς τῆς χύσεως εἰς μέλι μεταβληθείσης , ἀλλ' ὡς τῆς ἡδονῆς τοῦ ὕδατος ἀμιλλωμένης ἐκείνη τῇ γλυκύτητι , διὰ τὸ διψῶντας τότε προστεσεῖν τοὺς ἀπολελαυκότας αὐτοῦ . Ὅταν τοίνυν ταῦτα τούτων ἔχῃ τὸν τρόπον , καὶ μηδεὶς ὀντελέγειν δύναται , κἂν σφόδρα ἀναίσθητος ἦ · οὐχ εὐδὴλον ὅτι παρὰ ταῖς τῶν πενήτων τραπέζαις ἡ καθαρά καὶ εἰλικρινὴς καὶ ἀφόρδᾳ ἡδονή ; ἐν δὲ ταῖς τῶν πλουσίων ἀδρία , καὶ βδελυγμία , καὶ μολυσμός ; καὶ καθῶς εἶπεν ὁ σοφὸς ἐκεῖνος ἀνήρ , Καὶ τὰ ἡδέα πυρμενοχλεῖν δοκεῖ .
Lemmas: ἤ . εἰμί δέ ἀπιστέω ἐγώ ὁ λόγος , καταμανθάνω ὁ ἑκάτερος σῶμα , καί ὁ ἕκαστος Ψυχή . οὐ ὁ μέν ὁ οὗτος διαιτέω σύμμετρος ( μή γάρ ἐγώ ὁ σπανιηχεω συμβαίνω εἶπον , καί εἰμί τις ἀσθενής ἄγω ἐκ περίστασις ἕτερος τις , ἀλλά ἀπό ὁ ἀεί καί συνεχῶς συμβαίνω ὁ ψῆφος λαμβάνω ) , οὐ ὁ μέν σύμμετρος ἑστιάω εύρωστα ὁ σῶμα , καί τρώγω ὁ αἴσθησις , ὁ οἰκεῖος χρεία πληρόω μετά πολύς ὁ εὐκολία · ἐκεῖνος δέ πλαδαρός καί πανδηκηροὶ μαλακός , καί μανθάνω νόσημα πολιορκέω ; καί γάρ καί ποδαπάραι ταχύς , αὐτός ῥίπτω , καί τρόμος άκαιρος , καί γῆρας ἄωρος , καί κεφαλαλγία , καί διάτασις , καί στόμαχος πήρωσις , καί ὄρεξις ἀναίρεσις , καί δινεχῶν δήω ἰατρός , καί συνεχής ὁ φάρμακον , καί καθημερινός ὁ θεραπεία . οὗτος οὖν ἡδονή ; εἶπον ἐγώ . καί τίς εἄν ποιέω ὁ οἶδα ὅς τίς ποτέ εἰμί ἡδονή ; Ἡδονή γάρ γίγνομαι τότε , ὅταν ἐπιθυμία ἡγέομαι ἀπόλαυσις ἕπω ὅς · εἄν δέ ἀπόλαυσις μέν εἰμί , ἐπιθυμία δέ μηδαμοῦ φαίνω , ὁ ὁ ἡδονή οἴχομαι καί ἐρανιστής . Ζεύς οὗτος καί ὁ νοσέω καίτοι σιτίον περισπουδάζω αὐτός πρόκειμαι , ναυτιάω , καί ἐνοχλέω δοκέω , οὕτως αὐτός ἀπογεύω · ἐπεί ἐπιθυμία οὐ εἰμί , ὁ ὁ ἀπόλαυσις ἡδύς ποιέω . οὐ γάρ ὁ ὁ σιτίον φύσις , οὔτε ὁ ὁ ποτός , ἀλλά ὁ ὁ ἑστιάω ὄρεξις ὁ ἐπιθυμία τίκτω εἴωθα , καί ὁ ἡδονά ἐργάζομαι πέρος . Ζεύς οὗτος καί τις σοφός ἀνήρ , ὁ περί ὁ ἡδονή ἀκριβῶς εἰδοί , καί φιλοσοφέω περί οὗτος ἐπίσταμαι b , λέγω · Ψυχή ἐμπακελησμένη [ 481 ] κῆρ ἐμπαίζω · δείκνυμι ὅτι οὐ ἐν ὁ φύσις ὁ τράπεζα , ἀλλά ἐν ὁ διάθεσις ὁ ἑστιάω ὁ ὁ ἡδονή ἵστημι . Ζεύς οὗτος καί ὁ προφήτης ὁ ἐν Αἴγυπτος ὀάσματα καί ὁ ἐν ὁ ἐρῆμος καταλέγω , μετά ὁ ἄλλος καί οὗτος ῥήγνυμι , ὅτι ἐκ πέτρα μέλι ἐξάγω αὐτός . καίτοι γε οὐδαμοῦ μέλι φαίνω πέτρα αὐτός · ἀναβλύζω ὁ οὖν εἰμί ὁ εἴρω ; ἐπεί πολύς κατεργάζομαι ὁ κάματος καί ὁ οδιποριον , καί σφοδρός κατέχω ὁ διψάω ψυχρός ὁ νᾶμα προσπίπτω , ἀντί ἥδυσμα μέγας ὁ διψάω ἔχω , ὁ ἡδονά ὁ νᾶμα ἐκεῖνος παρίστημι βούλομαι , μέλι ὁ ὕδωρ ἀλέξω , οὐ ὡς ὁ χύσις εἰς μέλι μεταβάλλω , ἀλλά ὡς ὁ ἡδονή ὁ ὕδωρ ἀμιλλωμένης ἐκεῖνος ὁ γλυκύτης , διά ὁ διψάω τότε προστίθημι ὁ ἀπολαύω αὐτός . ὅταν τοίνυν οὗτος οὗτος ἔχω ὁ τρόπος , καί μηδείς ὀντελέγειν δύναμαι , κἀν σφόδρα ἀναίσθητος εἰμί · οὐ ευδηλος ὅτι παρά ὁ ὁ πένης τράπεζα ὁ καθαρός καί εἰλικρινής καί ἀφόρδᾳ ἡδονή ; ἐν δέ ὁ ὁ πλούσιος Ἀδρίας , καί βδελυγμία , καί μολυσμός ; καί καθώς εἶπον ὁ σοφός ἐκεῖνος ἀνήρ , καί ὁ ἡδύς πυρμενοχλεω δοκέω .