joannes-chrysostomus.de-chananaea-dub pg052_0086.2
ε' . Ὅταν οὖν μήτε ζημία χρημάτων , μήτε συκοφανσίαι καὶ λύσεις , μήτε τὸ πρὸς τὴν ὑπερορίαν μεταστίφαι , μήτε νόσοι καὶ βάσανοι , μήτε αὐτὸ ὁ πάντων δοκεῖ φοθερώτερον εἶναι , ὁ θάνατος , βλάπτει τοὺς πάσχοντας , ἀλλὰ καὶ ὠφελῆ μειζόνως , ποθὲν ἔχει μοι δεῖξαι τινὰ ἀδικοῦμενον , ὅταν ἐντεύθῃν μηδὲν ἀδικήται ; Ἐγὼ γὰρ τουναντίον ἀποδείξαι πειράσομαι , ὅτι οἱ μάλιστα ἀδικοῦμενοι καὶ ἐπηρεαζόμενοι , καὶ τὰ ἀνθέκιστα πάσχουτες , καὶ ταῦτα ποιούντες εἰσι . Τί γὰρ ἀδλῶτερον γένοιτ' ἄν τοῦ Καὶν , τοῦ τοιαῦτα τὸν ἀδελφὸν διαλέντος ; τί δὲ τῆς Φιλίππου γυναικὸς ἐλεεινότερον , τῆς τὸν Ἰωάννην ἀποτεμεῖσης ; τί δὲ τῶν ἀδελφῶν τοῦ Ἰωσὴφ , τῶν ἀπεμπηλασάντων αὐτόν , καὶ πρὸς τὴν ὑπερορίαν μεταστησάντων ; τί δὲ τοῦ διαβόλου τοῦ τὸν Ἰὼβ τοσούτους καταξάναντος κακοὺς ; Οὐ γὰρ δὴ μόνον τῶν ἄλλων , ἀλλὰ καὶ οὕτως οὐ τὴν τυχοῦσαν δώσει δίκην τῆς ἐπιβουλῆς . Εἶδες πῶς κάναυθὰ πλεῖω τῆς ὑποσχέσεως ὁ λόγος ἀπέδειξεν ; οὐ μόνον οὐδεμίαν λύμην ἀπὸ τῶν ἐπιβουλῶν τούτων ὑπομένοντας , τοὺς ἐπηρεαζομένους , ἀλλὰ καὶ τὸ πᾶν εἰς τὴν τῶν ἐπιβουλευόντων περιτρεπόμενον κεφαλήν ; Ἐπειδὴ γὰρ οὔτε πλούτος , οὔτε τὸ ἐλεύθερον εἶναι , οὔτε τὸ πατρίδα οἰκεῖν , οὔτε τὰ ἄλλα , ἃπερ εἴπον , ἀνθρώπῳ εἰσὶν ἀρεταί , ἀλλὰ τῆς ψυχῆς τὰ κατορθώματα · εἰκότως , ὅταν εἰς ταῦτα ἡ βλάβη γίνηται , οὐδὲν ἡ ἀνθρωπίνη παραβάλλεται ἀρετή . Τί οὖν , ἂν εἰς αὐτήν τις παραβλαβὴ τῆς ψυχῆς τὴν φιλοσοφίαν ; Οὐδ' ἐνταῦθα , ἂν βλαβῇ , παρ' ἑτέρου βλάπτεται , ἀλλ' οἴκοθεν καὶ παρ' ἑαυτοῦ . Πῶς οἴκοθεν καὶ παρ' ἑαυτοῦ , φησίν ; Ὅταν μαστιγθῇς παρ' ὁτουοῦν , ἢ τὰ ὄντα ἀφαιρεθῇς , ἢ χαλεπὴν τινὰ ἑτέραν ὑπομείνας ἐπηρεσίαν , βλάσφημόν τι ῥῆμα ἐξεῖνῃχῃ , ἐδλᾶθι μὲν ἐνταῦθα , καὶ βλάβην μεγίστην , οὐ μὴν παρὰ τοῦ ἐπιρεασάντος , ἀλλὰ παρὰ τῆς οἰκείας μικροψυχίας . Ὀπερ γὰρ ἐμπροσθεν εἴπον , καὶ νῦν ἐρῶ , οὐδεὶς ἀνθρώπων χἂν μυριάκις ἢ πονηρός , τοῦ ἀλάστορος ἐκείνου δαιμόνος καὶ ἀκαταλλάκτως πρὸς ἡμᾶς ἔχοντος , τοῦ διαβόλου , πονηρότερον ἄν τινι προσθάλοι , οὐδὲ πικρότερον · ἀλλ' ὅμως ὁ χαλεπός , οὕτως δαίμων οὐκ ἴσχυσε τὸν πρὸ τοῦ νόμου , τὸν πρὸ τῆς χάριτος , τοσαῦτα κατ' αὐτοῦ βεῖλαι καὶ οὕτως πικρὰ πανταχόθεν ἀφεῖς , ὑποσκελίσαι καὶ καταβαλεῖν . Τοσαύτη τῆς ψυχῆς ἐστὶν ἡ εὐγένεια . Τί δὲ ὁ Παῦλος ; Οὐ τοσαῦτα ἔπαθε δεῖνὰ , ἃ μηδὲ καταλέξαι δύνω ; Δεσμοτήρια [ 450 ] οἴκων , ἀλύσεις περιελιμένος , ἀγόμενος καὶ περιηγόμενος , μαστιγούμενος παρὰ Ἰουδαίων , λιθαζόμενος , οὐχ ἰμάτι μόνως , ἀλλὰ καὶ ῥάβδοις τὰ νῶτα ξαιόμενος , καταποντιζόμενος , λησταῖς πολλάκις περιπίπτων , ἐμφύλιον ὑπηνέμων πόλεμον , παρὰ τῶν ἑχθρῶν , παρὰ τῶν γνωρίμων βαλλόμενος διηνεκῶς , μυρίας ἐπιβουλευόμενος
Lemmas: εἰ . ὅταν οὖν μήτε ζημία χρῆμα , μήτε συκοφανσίαι καί λύω , μήτε ὁ πρός ὁ ὑπερορία μεταστίφαι , μήτε νόσος καί βάσανος , μήτε αὐτός ὁ πᾶς δοκέω φοθερώτερον εἰμί , ὁ θάνατος , βλάπτω ὁ πάσχω , ἀλλά καί ὠφελέω μέγας , ποθεν ἔχω ἐγώ δείκνυμι τις ἀδικέω , ὅταν ἐντεύθῃν μηδείς ἀδικέω ; ἐγώ γάρ τουναντίον ἀποδείκνυμι πειράζω , ὅτι ὁ μάλιστα ἀδικέω καί ἐπηρεάζω , καί ὁ ἀνθέκιστα πάσχω , καί οὗτος ποιέω εἰμί . τις γάρ ἀδλῶτερον γίγνομαι ἄν ὁ Καινίς , ὁ τοιοῦτος ὁ ἀδελφός διαλέγω ; τίς δέ ὁ Φίλιππος γυνή ἐλεεινός , ὁ ὁ Ἰωάννης ἀποτέμνω ; τίς δέ ὁ ἀδελφός ὁ Ἰωσήφ , ὁ ἀπεμπηλασάντων αὐτός , καί πρός ὁ ὑπερορία μεθίστημι ; τίς δέ ὁ διάβολος ὁ ὁ Ἰώβ τοσοῦτος καταξαίνω κακός ; οὖον γάρ δή μόνος ὁ ἄλλος , ἀλλά καί οὕτως οὖον ὁ τυγχάνω δίδωμι δίκη ὁ ἐπιβουλή . εἶδον πῶς κάναυθὰ πλείων ὁ ὑπόσχεσις ὁ λόγος ἀποδείκνυμι ; οὖον μόνος οὐδείς λύω ἀπό ὁ ἐπιβουλή οὗτος ὑπομένω , ὁ ἐπηρεάζω , ἀλλά καί ὁ πᾶς εἰς ὁ ὁ ἐπιβουλεύω περιτρέπω κεφαλή ; ἐπεί γάρ οὔτε πλούτος , οὔτε ὁ ἐλεύθερος εἰμί , οὔτε ὁ πατρίς οἰκέω , οὔτε ὁ ἄλλος , ὅσπερ εἶπον , ἄνθρωπος εἰμί ἀρετή , ἀλλά ὁ Ψυχή ὁ κατόρθωμα · εἰκότως , ὅταν εἰς οὗτος ὁ βλάβη γίγνομαι , οὐδείς ὁ ἀνθρώπινος παραβάλλω ἀρετή . τις οὖν , εἄν εἰς αὐτός τις παραβλαβὴ ὁ Ψυχή ὁ φιλοσοφία ; οὐ ἐνταῦθα , εἄν βλάπτω , παρά ἕτερος βλάπτω , ἀλλά οἴκοθεν καί παρά ἑαυτοῦ . Πῶς οἴκοθεν καί παρά ἑαυτοῦ , φημί ; ὅταν μαστίζω παρά ὅστις , ἢ ὁ εἰμί ἀφαιρέω , ἢ χαλεπός τις ἕτερος ὑπομένω ἐπηρεσίαν , βλάσφημος τίς ῥῆμα ἐκφέρω , ἐδλᾶθι μέν ἐνταῦθα , καί βλάβη μέγας , οὖον μήv παρά ὁ ἐπιρεασάντος , ἀλλά παρά ὁ οἰκεῖος μικροψυχία . ὅσπερ γάρ ἔμπροσθεν εἶπον , καί νῦν εἴρω , οὐδείς ἄνθρωπος εἷς μυριάκις ἢ πονηρός , ὁ ἀλάστωρ ἐκεῖνος δαίμων καί ἀκατάλλακτος πρός ἐγώ ἔχω , ὁ διάβολος , πονηρός ἄν τις προσθάλοι , οὐδέ πικρός · ἀλλά ὅμως ὁ χαλεπός , οὕτως δαίμων οὐ ἰσχύω ὁ πρό ὁ νόμος , ὁ πρό ὁ χάρις , τοσοῦτος κατά αὐτός βάλλω καί οὕτως πικρός πανταχόθεν ἀφίημι , ὑποσκελίζω καί καταβάλλω . τοσοῦτος ὁ Ψυχή εἰμί ὁ Εὐγένεια . τις δέ ὁ Παῦλος ; οὖον τοσοῦτος πάσχω δεῖνα , ὁ μηδέ καταλέγω δύο ; δεσμωτήριον [ 450 ] οἶκος , ἄλυσις περιελιμένος , ἄγω καί περιάγω , μαστιγόω παρά Ἰουδαῖος , λιθάζω , οὐ ἰμάτι μόνος , ἀλλά καί ῥάβδος ὁ νῶτον ξαίνω , καταποντίζω , λῃστής πολλάκις περιπίπτω , ἐμφύλιος υπήνεμος πόλεμος , παρά ὁ ἐχθρός , παρά ὁ γνώριμος βάλλω διηνεκής , μυρίος ἐπιβουλεύω