joannes-chrysostomus.de-babyla-contra-julianum-et-gentiles pg050_0161.2
ἔχρην καὶ ἐκδοῦναι τὸν δράσαντα , ἢ καὶ καταμηνύσαι μόνον , εἰ γε ἐκδοῦναι οὐκ ἴσχυε ·· νῦν δὲ περιορᾷ μὲν ὁ ἀχάριστος καὶ ἀγνώμων τὸν αὐτοῦ θεραπευτὴν καταξανόμενον ἀλύπως , περιορᾷ δὲ τὸν βασιλέα μετὰ τοσαύτας θυσίας καταγελάμενον . Καὶ γὰρ ὡς μαίνόμενον καὶ παραπαίοντα πάντες ἐγέλω αὐτόν , ὅτι εἰς τὸν ἄθλιον ἐκείνον ἦρξεν τὴν ὁρμήν . Πῶς δὲ οὐ τοῦ βασιλέως τὴν παρουσίαν ἐπὶ μαχρὰν ἄντος προλέγων ( καὶ γὰρ καὶ τοῦτο ἀνωτέρω . τούτων ἐθρήγει ) , τὸν πλησίον ἐστώτα καὶ κατακαίοντα αὐτὸν οὐκ εἶδε ; Καίτοι γε καὶ μαντεῖνδν αὐτὸν εἶναι φατε , καὶ ἄλλοις ἄλλας διαμένοντες τέχνας καθάπερ ἀνθρώποις . τοῖς ὑμετέροις θεοῖς , τοῦτο τὴν μαντικήν ἀνεθήκατε , καὶ οὐδὲ καταδοῦναι αὐτὸν σοὶ τὴν τέχνην ἀξιοῖς . Πῶς οὖν τὰς οἰκείας οὐκ ἔγνω συμφόρας ; καίτοι τοῦτο οὐδ' ἂν . ἄνδρα διέλαθεν . Ἀλλ' ἄρα μὴ ἐκάθευδεν ἀπτομένου . τοῦ πυρός ; Ἀλλ' οὐδὲ οὕτως ἀναίσθητός τις ἐστιν , [ 570 ] ὡς αὐτὴν τὴς φωτὸς προσφορεμένης μὴ διανιστῆναι εὐθέως , καὶ τὸν προσάγοντα κατασχεῖν . Ἀληθὲς Ἕλληνες δεὶ παῖδες , τέχνη δὲ Ἕλλην οὐδεὶς . Αἰῶν γὰρ τὴν οἰκείαν ἄνοιαν ὁρνηνεί , δεὶ τῶν πραγματῶν βοῶντων τὴν τῶν δαιμόνων ἀπάτην , οὐδὲ οὕτως ἀρίσασθε , ἀλλ' ἐκδόντες ἑαυτοὺς εἰς ἀπωλείαν , καὶ τὴν ὑμετέραν ἀποδοῦναι σωτηρίαν , ἄγασθε δίχην θρεμματίων , ἥπερ ἂν κελεύοσιν ἐπεσθαι , οἱ κάθισθε ἑοδάων πενθόντες ἀπωλείαν . Σὺ δὲ καὶ τοῦτα ἀπατεῖς , οὐδὲν ἐκείνου τοῦ ταῦτα ἐν τῇ τραγωδία λέγοντος διεστηκώς . Πῶς γὰρ οὐ μανία πρόθηλος καὶ σαφὴς προσδοχὴν τι τοῖς ὅπλοις ταύτοις ἀνίει , ἃ τὸν κεκτημένον οὐδὲν ὠνησεν ; Εἰ μὲν γὰρ αὐτὸς μείζονα ἢν τὴν τέχνην καὶ τὴν ἐμπειρίαν τοῦ δαίμονος ἔχειν φῃς , οὐκ ἔχρην αὐτὸν τιμὴν ἀμαθεστέρον τε ἄντα καὶ ἀσθενέστερον , ἐν οἷς αὐτὸν φατε πάντων κρατεῖν . Εἰ δὲ τῶν προτεθέντων ἐκείνῳ παραχωρεῖς , ἂν τε τοξεύειν , ἂν τα μαντεύεσθαι δέη , πῶς ἐν τῷ μέρει τῆς τέχνης ταῦτα προσεδόκησας δράσειν , ἃπερ οὐ τὴν δλὴν ἔχων οὐκ ἴσχυες ; κ' . Σῶλος ταῦτα καὶ λήρος . Οὐτε γὰρ εἶχέ τὴ μαντικήν , οὔτε κἂν εἶχεν ἠνενεν . Οὐ γὰρ ἐστιν , ὅσον ἐστιν τὰ ταῦτα ἐργασάμενος ἄνθρω , ἀλλὰ δεῖα τις δύναμις . Καὶ τὴν αἰτίαν δὲ μετὰ ταῦτα ἐροῦ · τῶς δὲ ἄξιον μαθεῖν ὑπὲρ ὧν ἀγνωμοσύνην ἐγκαλεῖ τῷ Ἥφαιστῳ , οὕτω ; πως λέγων · Ἥφαιστος δέ , πυρὸς ταμίας , οὐχ ἠπειλῆψε τῷ πυρί λυμαίνομένῳ , τὴν χάριν ὀφείλω τῷ θεῷ μηνύματος ἀρχαίου . Ποίαν χάριν ; ποίου μηνύματος ἀρχαίου , εἰπέ ; διὰ τί κρύπτεις σου τὰ σκευὰ τῶν θεῶν καταρρώματα ; Εἰ γὰρ καὶ τὴν χάριν εἶπες ἑ αὐτήν , μᾶλλον ἂν ἀγνώμονα τὸν Ἥφαιστον ἐδείκνυ . Ἀλλ' αἰσχύνῃ καὶ ἐρυθρῖας οὐκ οἶον ἡμῖς μετὰ παρρήσιας ἐροῦμεν τὰ σά . Τίς οὖν ἡ χάρις ; Ἐρασθέντα ποτὲ τὸν Ἄρην τῆς Ἀφροδίτης , καὶ τὸν Ἥφαιστον ( ἄνδρα γὰρ αὐτὴς εἶναι ) δεδοικότα , τὴν ἀπουσίαν ἐπιτηρήσαντα τὴν ἐκεῖνου , πρὸς αὐτὴν εἰσελθεῖν φασι . Τὸν δὲ Ἀπόλλω θεασάμενον μινυμένους αὐτούς , ἀπαλθόντα πρὸς τὸν Ἥφαιστον τὴν μοιχείαν κατεῖπεῖν · ἐλθόντα δὲ ἐκεῖνον καὶ ἀφορτορέους ἐπὶ τῆς κλίνης εὑρόντα , δεσμὰ αὐτοῖς οὕτως ὡς εἶχον περιβαλόντα , καλέσαι τε τοὺς θεοὺς ἐπὶ τὴν ἀσχέμονα θεωρίαν , καὶ ταύτην τῆς μοιχείας εἰςπράξασθαι δίχην αὐτοῖς . Ταύτης οὖν τῆς χάριτος ὀφειλέτην ὄντα τὸν Ἥφαιστον , καιροῦ καλοῦντος , ἀγνώμονήσαι περὶ τὴν ἀντίδοσιν φησι . Τί οὖν καὶ ὁ Ζεὺς , ὦ βέλτιστε ; καὶ γὰρ καὶ τούτῳ πάλιν ἀπήνειαν ἐγκαλεῖς , Ἀλλ' οὐδὲ ὁ Ζεὺς , λέγων , ὁμβρῶν ἡγίας ἔχων , ὕδωρ
Lemmas: χρή καί ἐκδίδωμι ὁ δράω , ἢ καί καταμηνύω μόνος , εἰμί γε ἐκδίδωμι οὐ ἰσχύω ·· νῦν δέ περιοράω μέν ὁ ἀχάριστος καί ἀγνώμων ὁ αὐτός θεραπευτής καταξαίνω ἄλυπος , περιοράω δέ ὁ βασιλεύς μετά τοσοῦτος θυσία καταγελάω . καί γάρ ὡς μαίνομαι καί παραπαίω πᾶς γελάω αὐτός , ὅτι εἰς ὁ ἄθλιος ἐκεῖνος ἄρχω ὁ ὁρμή . Πῶς δέ οὖον ὁ βασιλεύς ὁ παρουσία ἐπί Μαχράν Ἄντος προλέγω1 ( καί γάρ καί οὗτος ἀνωτέρω . οὗτος ἐθρήγει ) , ὁ πλησίος ἵστημι καί κατακαίω αὐτός οὐ ὁράω ; καίτοι γε καί μαντεῖνδν αὐτός εἰμί φημί , καί ἄλλος ἄλλος διαμένω τέχνη καθάπερ ἄνθρωπος . ὁ ὑμέτερος θεός , οὗτος ὁ μαντικός ἀνατίθημι , καί οὐδέ καταδίδωμι αὐτός σύ ὁ τέχνη ἀξιόω . Πῶς οὖν ὁ οἰκεῖος οὐ γιγνώσκω συμφορά ; καίτοι οὗτος οὐδέ εἄν . ἀνήρ διαλανθάνω . ἀλλά ἄρα μή καθεύδω ά̓πτω . ὁ πῦρ ; ἀλλά οὐδέ οὕτως ἀναίσθητος τις εἰμί , [ 570 ] ὡς αὐτός σής φάος προσφορέω μή διανίστημι εὐθύς , καί ὁ προσάγω κατέχω . ἀληθής Ἕλλην δεῖ παῖς , τέχνη δέ Ἕλλην οὐδείς . Αἰῶν γάρ ὁ οἰκεῖος ἄνοια ὁρνηνεί , δεῖ ὁ πραγματᾶς βοῦς ὁ ὁ δαίμων ἀπάτη , οὐδέ οὕτως αρισαω , ἀλλά ἐκδίδωμι ἑαυτοῦ εἰς ἀπώλεια , καί ὁ ὑμέτερος ἀποδίδωμι σωτηρία , ἄγαμαι διχάω θρεμμάτιον , ὅσπερ εἄν κελεύω ἕπω , ὁ καθίζω ὁδάω πενθέω ἀπώλεια . σύ δέ καί τοῦτα ἀπατάω , οὐδείς ἐκεῖνος ὁ οὗτος ἐν ὁ τραγωδία λέγω διΐστημι . Πῶς γάρ οὖον μανία πρόθηλος καί σαφής προσδοχή τίς ὁ ὅπλον ταῦτα ἀνίημι , ὁ ὁ κτάομαι οὐδείς ὀνίνημι ; εἰμί μέν γάρ αὐτός μείζων εἄν ὁ τέχνη καί ὁ ἐμπειρία ὁ δαίμων ἔχω φημί , οὐ χρή αὐτός τιμή ἀμαθής τε ἄντα καί ἀσθενής , ἐν ὅς αὐτός φημί πᾶς κρατέω . εἰμί δέ ὁ προτίθημι ἐκεῖνος παραχωρέω , εἄν τε τοξεύω , εἄν ὁ μαντεύομαι δήω , πῶς ἐν ὁ μέρος ὁ τέχνη οὗτος προσδοκάω δράω , ὅσπερ οὖον ὁ δή ἔχω οὐ ἰσχύω ; καί . Σῶλος οὗτος καί λήρος . οὐ γάρ ἔχω ὅς μαντικός , οὔτε κἀν ἔχω ἀναφέρω . οὖον γάρ εἰμί , ὅσος εἰμί ὁ οὗτος ἐργάζομαι ἄνθρω , ἀλλά δεία τις δύναμις . καί ὁ αἴτιος δέ μετά οὗτος ἔρομαι · Τῶς δέ ἄξιος μανθάνω ὑπέρ ὅς ἀγνωμοσύνη ἐγκαλέω ὁ Ἥφαιστος , οὗτος ; πως λέγω · Ἥφαιστος δέ , πυρός τάμιας , οὐ ἐπιλαμβάνω ὁ πῦρ λυμαίνω , ὁ χάρις ὀφείλω ὁ θεός μήνυμα ἀρχαῖος . Ποίας χάρις ; ποῖος μήνυμα ἀρχαῖος , εἶπον ; διά τίς κρύπτω σύ ὁ σκευή ὁ θεός καταρρώματα ; εἰμί γάρ καί ὁ χάρις εἶπον ὅς αὐτός , μᾶλλον εἄν ἀγνώμων ὁ Ἥφαιστος δείκνυμι . ἀλλά αἰσχύνη καί ἐρυθρίας οὐ οἶος ἡμεῖς μετά παρρησία εἴρω ὁ σός . Τῖς οὖν ὁ χάρις ; ἔραμαι ποτέ ὁ Ἄρης ὁ Ἀφροδίτη , καί ὁ Ἥφαιστος ( ἀνήρ γάρ αὐτός εἰμί ) δείδω , ὁ ἀπουσία ἐπιτηρέω ὁ ἐκεῖνος , πρός αὐτός εἰσέρχομαι φημί . ὁ δέ Ἀπόλλων θεάομαι μινυμενος αὐτός , ἀπέρχομαι πρός ὁ Ἥφαιστος ὁ μοιχεία κατερέω · ἔρχομαι δέ ἐκεῖνος καί αφορτορεος ἐπί ὁ κλίνη εὑρίσκω , δεσμός αὐτός οὕτως ὡς ἔχω περιβάλλω , καλέω τε ὁ θεός ἐπί ὁ ἀσχέμονα θεωρία , καί οὗτος ὁ μοιχεία εἶπον διχάω αὐτός . Ταύτη οὖν ὁ χάρις ὀφειλέτης εἰμί ὁ Ἥφαιστος , καιρός καλέω , ἀγνωμονέω περί ὁ ἀντίδοσις φημί . τις οὖν καί ὁ Ζεύς , εἰμί ἀγαθός ; καί γάρ καί οὗτος πάλιν ἀπήνεια ἐγκαλέω , ἀλλά οὐδέ ὁ Ζεύς , λέγω , ὄμβρος Ἡγίας ἔχω , ὕδωρ