joannes-chrysostomus.de-babyla-contra-julianum-et-gentiles pg050_0157.3
γεγονὸς · στρεβλοῦμενος δὲ καὶ αἰκισθόμενος καὶ οὐδὲν ἔχων ἐκδιδόναι , ἐμαρτύρει θεόπεμπτον εἶναι τὸ πῦρ , ὡς μηδὲ τοὺς ἀναίσχυντεῖν βουλομένοις εἶναι τινα λόγον λοιπόν . Ἄλλ’ ὅπερ πρὸ μικροῦ θέλων εἰπεῖν ἀνεβάλλομεν , τοῦτο νῦν εὐκαιρῶς ἐρῶ . Τί δὲ τοῦτο ἐστιν ; Ὅτι τῷ φόβῳ διέσεσεν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν ὁ μάρτυς , ὡς μὴ πειραιτέρω τῇ τολμῇ ὁ προελθεῖν . Οὐ γὰρ δῆπου τὸν μὲν ἱερέα , καὶ ὃν ἐν τοιαύτῃ πρότερον ἦγε τιμῇ , τοσούτοις ὑπὲρ τῆς ὀροφῆς περιέβαλε κακοῖς , καὶ ὕπρῖον μᾶλλον αἱμοδόρου διεσπάρατε , τάχα δ’ ἄν καὶ ἀπεγύγαστο τῶν σαρκῶν , εἰ μὴ πᾶσι τὸ πρᾶγμα ἐδόκει εἶναι μυσαρόν · τὸν δὲ ἄγιον αὐτοῦ τοῦ δαίμονος τὸ στόμα ἐμφράξαντα πάλιν εἰς τὴν πόλιν ἦγεν , ὥστε ἐν πλείονι εἶναι τιμῇ . Εἰ γὰρ καὶ μὴ πρότερον , ὅτε τὴν ἤτταν ὁ δαίμων ὁμολόγησεν , ἀλλὰ μετὰ τὸν ἐμπρησμον πάντα ἀνέτρεψεν ἄν καὶ ἀπώλεσε , καὶ κατέφλεξε τὴν λάμνακα , τὸ μαρτύριον ἐκάτερον , τὸ τε ἐν τῇ Δάρνῃ , τὸ τε ἐν τῇ πόλει , εἰ μὴ τοῦθμοῦ ὁ φόβος ἦν μειζών , καὶ τῆς ἀθυμίας ἐκράτει τὸ δέος . Ἔθος γὰρ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων , ὅταν ὑπὸ ὀργῆς κατασχεθῶσι καὶ λύπης , κἂν μὴ τοὺς αἰτίους λάβωσι τῶν παθῶν , εἰς τοὺς ἐμπίπτοντας ἀπλῶς καὶ ὑπόπτους ἀφίεται τὴν ὀργὴν . Οὐ πόρρω δὲ τῆς ὑποψίας ταύτης ὁ μάρτυς ἦν · ἄμα τε γὰρ αὐτὸς εἰς τὴν πόλιν ἀφίκετο , καὶ τὸ πῦρ ἤλθεν εἰς τὸν νεών . Ἄλλ’ ὅπερ ἔφην , πάθος ἐμάχιστο πάθει , καὶ ὀργὴς ἐκράτει δειλία . Ἐννόησον γὰρ μοι τίς ἦν ὁ χρηστὸς ἐκεῖνος εἰς τὸ προάστιον ἄνηρ , καὶ τὸ μὲν μαρτύριον ὁρῶν ἐστηκὼς , τὸν δὲ νεών ἐμπεπτημένον , καὶ τὸ εἴδωλον ἡφανισμένον , καὶ τὰ ἀνάθημα ἀνηλωμένα , καὶ τῆς τε ἑαυτοῦ φιλοτιμίας καὶ τῆς σατανικῆς πομπῆς πᾶσαν ἐξηρημένην ὑπόψιν . Εἰ γὰρ μήτε θυμὸς αὐτὸν μήτε ἀθυμία ταῦτα ὁρῶντα εἴσθη , τὴν γοῦν αἰσχύνην οὐκ ἄν ἠνεγκε , καὶ τὸν πολὺν γέλωτα , ἀλλ’ ἐξέτεινεν ἄν τὰς ἀνόμους χεῖρας καὶ ἐπὶ τοῦ τοῦ μακαρίου μαρτύριον , εἰ μὴ τοῦτο ὅπερ εἶπον κατεῖχεν αὐτόν . Οὐδὲ γὰρ μικρόν ἦν τὸ [ 566 ] γεγονὸς , ἀλλὰ πᾶσαν μὲν τῶν Ἑλλήνων τὴν παρρησίαν ἐξέκοψεν , ἄπασαν δὲ τὴν εὐφροσύνην ἔσθεσε , τοσαύτην δὲ τῆς ἀθυμίας τὴν ἀχλὺν αὐτοὺς κατεσκέδασεν , ὥσπερ ἄν εἰ πάντες ἀπολώλεσαν οἱ νεοί .
Lemmas: γίγνομαι · στρεβλόω δέ καί αἰκίζω καί οὐδείς ἔχω ἐκδίδωμι , μαρτυρέω θεόπεμπτος εἰμί ὁ πῦρ , ὡς μηδέ ὁ ἀναισχυντέω βούλομαι εἰμί τις λόγος λοιπός . ἄλλος ὅσπερ πρό μικρός ἐθέλω εἶπον ἀναβάλλω , οὗτος νῦν ευκαίρως εἴρω . τις δέ οὗτος εἰμί ; ὅτι2 ὁ φόβος διασῴζω αὐτός ὁ ψυχή ὁ μάρτυς , ὡς μή πειραιτέρω ὁ τόλμα ὁ προέρχομαι . οὖον γάρ δήπου ὁ μέν ἱερεύς , καί ὅς ἐν τοιοῦτος πρότερος ἄγω τιμή , τοσοῦτος ὑπέρ ὁ ὀροφή περιβάλλω κακός , καί ὕπερος μᾶλλον αιμοδορος διασπείρω , τάχα δέ ἄν καί ἀπεγύγαστο ὁ σάρξ , εἰμί μή πᾶς ὁ πρᾶγμα δοκέω εἰμί μυσαρός · ὁ δέ ἀγάω αὐτός ὁ δαίμων ὁ στόμα ἐμφράσσω πάλιν εἰς ὁ πόλις ἄγω , ὥστε ἐν πλείων εἰμί τιμή . εἰμί γάρ καί μή πρότερος , ὅτε ὁ ασσα ὁ δαίμων ομολογώ , ἀλλά μετά ὁ ἐμπρησμός πᾶς ἀνατρέπω ἄν καί ἀπόλλυμι , καί καταφλέγω ὁ λάμνακα , ὁ μαρτύριον ἐκάς , ὁ τε ἐν ὁ Δάρνη , ὁ τε ἐν ὁ πόλις , εἰμί μή τοῦθμοῦ ὁ φόβος εἰμί μείζων , καί ὁ ἀθυμία κρατέω ὁ δέος . ἔθος γάρ ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος , ὅταν ὑπό ὀργή κατέχω καί λύπη , κἀν μή ὁ αἴτιος λαμβάνω ὁ πάθος , εἰς ὁ ἐμπίτνω ἀπλόος καί ὕποπτος ἀφίημι ὁ ὀργή . οὖον πόρρω δέ ὁ ὑποψία οὗτος ὁ μάρτυς εἰμί · ἄμη τε γάρ αὐτός εἰς ὁ πόλις ἀφικνέομαι , καί ὁ πῦρ ἔρχομαι εἰς ὁ νέος . ἄλλος ὅσπερ φημί , πάθος μάχομαι πάθος , καί ὀργή κρατέω δειλία . ἐννοέω γάρ ἐγώ τίς εἰμί ὁ χρηστός ἐκεῖνος εἰς ὁ προάστιον ἀνήρ , καί ὁ μέν μαρτύριον ὁράω ἵστημι , ὁ δέ νέος ἐμπίπτω , καί ὁ εἴδωλον ἀφανίζω , καί ὁ ἀνάθημα ἀναλίσκω , καί ὁ τε ἑαυτοῦ φιλοτιμία καί ὁ σατανικός πομπή πᾶς ἐκλέγω υπόψιν . εἰμί γάρ μήτε θυμός αὐτός μήτε ἀθυμία οὗτος ὁράω εἰσθέω , ὁ γοῦν αἰσχύνη οὐ ἄν φέρω , καί ὁ πολύς γέλως , ἀλλά ἐκτείνω ἄν ὁ ἄνομος χείρ καί ἐπί ὁ ὁ μακάριος μαρτύριον , εἰμί μή οὗτος ὅσπερ εἶπον κατέχω αὐτός . οὐδέ γάρ μικρός εἰμί ὁ [ 566 ] γίγνομαι , ἀλλά πᾶς μέν ὁ Ἕλλην ὁ παρρησία ἐκκόπτω , ἅπας δέ ὁ Εὐφρόσυνος ἐσθίω , τοσοῦτος δέ ὁ ἀθυμία ὁ ἀχλύς αὐτός κατασκεδάννυμι , ὥσπερ ἄν εἰμί πᾶς ἀπόλλυμι ὁ νέος .