joannes-chrysostomus.de-babyla-contra-julianum-et-gentiles pg050_0170.1
Ἐγένετο τις βασιλεὺς ἐπὶ τῆς γενεᾶς τῆς ἡμετέρας , ἀσθελεῖς νικῆσαι τοὺς ἐμπροσθεν ἀπαντας , περὶ οὗ καὶ πρῶν διαλέχθω ὑμῖν ὁὗτος ὁ βασιλεὺς ὁρῶν λαμπρὰ τὰ ἡμέτερα ἀπὸ τοῦτου γινόμενα , πῶ τῶν μαρτύρων θινάτου λέγω , καὶ οὐκ ἄνδρας μόνον , ἀλλὰ καὶ παῖδας ἀπαλοὺς , καὶ παρθένους ἀπειρογάμους , καὶ πᾶσαν ἡλικίαν ἀπλῶς καὶ φύσιν ἐκατέραν πηδῶσαν ἐπὶ τὰς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας σφαγὰς . ἰδάνκετο καὶ ὀδυνάτο , καὶ φανερὸς καλπίσαι τὸν πόλεμον οὐχ ὀδούλειο . Πάντες γάρ , φησίν , ὡς ἐπὶ κηρίον μελίζεται ἤκουσιν ἐπὶ τὸ μαρτύριον πεπόμενοι · καὶ ταῦτα οὐχ ἕξ ἐτέρου , ἀλλὰ παρὰ τῶν προγόνων ἐμάθανε τῶν ἑαυτοῦ . Καὶ γὰρ καὶ τῶραννοι τὴν Ἐκκλησίαν ἐπολέμησαν , καὶ δῆμοι διηνεκῶς ἐπανέστησαν α , ὅτι ἐτι βραχὺς ἦν ὁ τῆς εὐσεβείας σπινθήρ · ἀλλ᾽ ὅμως οὐκ ἐσβέσαν , οὐ κατέλυσαν , ἀλλ᾽ αὐτοὶ μὲν κατελύοντο · ὁ δὲ σπινθὴρ ἐκεῖνος αὐξόμενος πρὸς ὕψος ἤρετο , καὶ τὴν οἰκουμένην κατέκαυσε ἁπασαν , σφατομένων , καιομένων , χρημνιζομένων , καταποντιζομένων , θηρίοις παραδιδομένων τῶν πιστῶν ἀνάντων . Καὶ γὰρ τοὺς ἀνδρακὰς ὡς πηλὸν κατεπάτησε , καὶ τὰ πελάγη καὶ τὰ κύματα καθάπερ λειμῶνας ἐώρων , καὶ ἐπὶ τὸ ἔρρος ὡς ἐπὶ διάδημα καὶ στέφανον ἤρεχον , καὶ πᾶν εἶδος τιμωρίας ἤρεχεν οὐ τῷ γενναίως φέρειν μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ μεθ᾽ ἡδονῆς καὶ προθυμίας πειλῶν . Καθὰπερ γὰρ τὰ φυτὰ ἀρδευόμενα αὐξέσθαι πείρυνε · οὕτω καὶ ἡ πίστις ἡ ἡμετέρα πολεμουμένη μᾶλλον ἀνθεί , καὶ ἐνχυλούμενη πλεονάζει , καὶ οὐχ οὕτως τοὺς κήπους εὐθαλεῖς ἡ τῶν ὑδάτων ἀρδεῖα ποιεῖν εἰώθε , ὡς τὰς Ἐκκλησίας τῶν μαρτύρων τὸ αἷμα ποτίζειν πέφυκε . Ταύτ᾽ οὖν ἀπαντα καὶ πλείονα τοῦτον εἰδὼς ἐκεῖνος ἐθεοδεῖ φανερῶς τὸν πρὸς ἡμᾶς κινῆσαι πόλεμον · μὴ τρόπαια , φησίν , ἀλλεπάλληλα στήσαι , καὶ νίκας ἐργάσαθαι συνεχεῖς , καὶ στεφάνους ἀναδήσασθαι παρασκευάσωμεν . Καὶ τί ποιεῖ ; Σκοπεῖτε τὴν κακουργίαν · Ἱατροὺς , καὶ στρατιώτας , καὶ σοφιστάς , καὶ ῥήτορας ἀπαντας ἀφίστασθαι τῶν [ 580 ] ἐπιτηδευμάτων , ἢ τὴν πίστιν ἐξομνοῦσαι ἐκέλευσεν · οὕτω πρὸς ἡμᾶς τὸν πόλεμον ἀπροβολίζομενος , ἵνα ἂν μὴ εἰπῶσι , κατατέλαστος ἡ ἡστὰ γέννηται , ὅτι χρημάτων τὴν εὐσέβειαν οὐ προετίμησαν · ἂν δὲ στίσω γενναίως καὶ περιγίνωνται , μὴ πᾶν λαμπρὰ ἡ νίκη , μηδὲ περιφανὲς τὸ τρόπαιον γέννηται · οὐδὲν γὰρ μέγα τέχνης καὶ ἐπιτηδευματος ὑπὲρ εὐσεβείας καταφρονήσει . Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα ἴσταται μόνον · ἀλλὰ καὶ εἰ τις ἦν τοῖς ἐμπροσθεν χρόνοις , ἣνίκα βασιλεὺς ἦσαν εὐσεβεῖς , ἢ βωμοὺς καταλύσας , ἢ ναοὺς κατασκάψας , ἢ ἀναθήματα λαβών , ἢ ἀλλ᾽ οἷον τοιούτων ἐργασάμενος , εἰς δικαστήριον εἵλκετο , καὶ ἐτράζετο , οὐχ ὁ ποποιχῶς τι τοιούτου μόνον , ἀλλὰ καὶ ὁ κατηγορηθεὶς ἀπλῶς . Καὶ ἑτέρας δὲ μυρίας καὶ πολυτρόπους προφάσεις ἐπλατεν , ὥστε κατακλῆσαι τοὺς ἐν εὐσεβεία ζῶντας ἀπαντας . Καὶ ταῦτα ἐποίει πάντα , τὸν τοῦ μαρτυρίου στέφανον ἀμαυρῶσαι βουλόμενος · ἵνα ὁ μὲν φόνος αὐτῷ προχωρῇ , καὶ σφαγαὶ γίνωνται , μὴ φαλῆται δὲ λαμπρὰ τὰ τῶν μαρτύρων βραδεῖα . Ἀλλ᾽ οὐδὲν αὐτῷ πλεῖον ἐγίνετο . Οὐ γὰρ ἀπὸ τῆς ἐκείνου ψήφου , οὐδὲ ἀπὸ τῆς κακουργίας πάντως οἱ ταῦτα παθόντες , ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς ἀδεκάστου κρίσεως , τῆς ἀνωθεν λέγω , τὸν στέφανον δέχεσθαι μελλούσης .
Lemmas: γίγνομαι τις βασιλεύς ἐπί ὁ γενεά ὁ ἡμέτερος , ἀσθελεῖς νικάω ὁ ἔμπροσθεν ἅπας , περί ὅς καί πρῶν διαλέγω σύ οὗτος ὁ βασιλεύς ὁράω λαμπρός ὁ ἡμέτερος ἀπό οὗτος γίγνομαι , πῶ ὁ μάρτυς θινάτου λέγω , καί οὐ ἀνήρ μόνος , ἀλλά καί παῖς ἁπαλός , καί παρθένος απειρόγαμος , καί πᾶς ἡλικία ἀπλόος καί φύσις ἑκάτερος πηδάω ἐπί ὁ ὑπέρ ὁ εὐσέβεια σφαγή . ἰδάνκετο καί ὀδυνάω , καί φανερός καλπισος ὁ πόλεμος οὐ οδουλειος . πάνετες γάρ , φημί , ὡς ἐπί κηρίον μελίζω ἥκω ἐπί ὁ μαρτύριον πάσχω · καί οὗτος οὐ ἕξ ἔτερον , ἀλλά παρά ὁ πρόγονος μαθαίνω ὁ ἑαυτοῦ . καί γάρ καί τῶραννοι ὁ ἐκκλησία πολεμέω , καί δῆμος διηνεκής ἐπανίστημι ὅς , ὅτι ἔτι βραχύς εἰμί ὁ ὁ εὐσέβεια σπινθήρ · ἀλλά ὅμως οὐ σβέννυμι , οὖον καταλύω , ἀλλά αὐτός μέν καταλύω · ὁ δέ σπινθήρ ἐκεῖνος αὐξάνω πρός ὕψος ἔρομαι , καί ὁ οἰκέω κατακαίω ἅπας , σφάζω , καίω , χρημνιζομένων , καταποντίζω , θηρίον παραδίδωμι ὁ πιστός ἄναντος . καί γάρ ὁ ἀνδρακάς ὡς πηλός καταπατέω , καί ὁ πέλαγος καί ὁ κῦμα καθάπερ λειμών ὁράω , καί ἐπί ὁ ἔρρος ὡς ἐπί διάδημα καί στέφανος ἔργω , καί πᾶς εἶδος τιμωρία ἄρχω οὖον ὁ γενναῖος φέρω μόνος , ἀλλά καί ὁ μετά ἡδονή καί προθυμία πειλός . καθά γάρ ὁ φυτόν ἀρδεύω αὐξάνω πείρω · οὗτος καί ὁ πίστις ὁ ἡμέτερος πολεμόω μᾶλλον ἀνθέω , καί ενχυλουμενω πλεονάζω , καί οὐ οὕτως ὁ κῆπος εὐθαλής ὁ ὁ ὕδωρ ἀρδεία ποιέω εἴωθα , ὡς ὁ ἐκκλησία ὁ μάρτυς ὁ αἷμα ποτίζω φύω . αὐτός οὖν ἅπας καί πλείων οὗτος εἰδοί ἐκεῖνος ἐθεοδεῖ φανερῶς ὁ πρός ἐγώ κινέω πόλεμος · μή τρόπαιον , φημί , ἀλλεπάλληλος ἵστημι , καί Νίκη ἐργάζομαι συνεχής , καί στέφανος ἀναδέω παρασκευάζω . καί τίς ποιέω ; σκοπάω ὁ κακουργία · Ἰατρός , καί στρατιώτης , καί σοφιστής , καί ῥήτωρ ἅπας ἀφίστημι ὁ [ 580 ] ἐπιτήδευμα , ἢ ὁ πίστις ἐξόμνυμι κελεύω · οὗτος πρός ἐγώ ὁ πόλεμος απροβολιζω , ἵνα εἄν μή εἶπον , κατατέλαστος ὁ εἶμαι γεννητής , ὅτι χρῆμα ὁ εὐσέβεια οὖον προτιμάω · εἄν δέ στίζω γενναῖος καί περιγίγνομαι , μή πᾶς λαμπρός ὁ νίκη , μηδέ περιφανής ὁ τρόπαιον γεννητής · οὐδείς γάρ μέγας τέχνη καί ἐπιτήδευμα ὑπέρ εὐσέβεια καταφρονέω . καί οὐδέ ἐνταῦθα ἴστημι μόνος · ἀλλά καί εἰμί τις εἰμί ὁ ἔμπροσθεν χρόνος , ἡνίκα βασιλεύς εἰμί εὐσεβής , ἢ βωμός καταλύω , ἢ ναός κατασκάπτω , ἢ ἀνάθημα λαμβάνω , ἢ ἀλλά οἷος τοιοῦτος ἐργάζομαι , εἰς δικαστήριον ἕλκω , καί ἐτράζετο , οὐ ὁ ποποιχῶς τίς τοιοῦτος μόνος , ἀλλά καί ὁ κατηγορέω ἀπλόος . καί ἕτερος δέ μυρίος καί πολύτροπος πρόφασις πλάσσω , ὥστε κατακλάω ὁ ἐν εὐσέβεια ζῶ ἅπας . καί οὗτος ποιέω πᾶς , ὁ ὁ μαρτύριον στέφανος ἀμαυρόω βούλομαι · ἵνα ὁ μέν φόνος αὐτός προχωρέω , καί σφαγή γίγνομαι , μή πάλλω δέ λαμπρός ὁ ὁ μάρτυς βραδύς . ἀλλά οὐδείς αὐτός πλείων γίγνομαι . οὖον γάρ ἀπό ὁ ἐκεῖνος ψῆφος , οὐδέ ἀπό ὁ κακουργία πάντως ὁ οὗτος πάθος , ἀλλά ἀπό ὁ ἀδέκαστος κρίσις , ὁ ἄνωθεν λέγω , ὁ στέφανος δέχομαι μέλλω .