joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0299.4
διὰ τοῦ βίου παντὸς ἀδεῶς ἀπολαύει τῶν ναμάτων τούτων , ὡς ἐπὶ πηγὰς μέλιτος . [ 745 ] οὕτως ἐπὶ τὰς τῶν ὑδάτων τρέχων πηγὰς , καὶ εἰλικρινῇ καὶ καθαρᾶν ἐκείθεν καρποῦμενος τὴν ἡδονήν . Τί δὲ ἡ τοῦ πυρός φύσις ; οὐχὶ μυρίων ἀναγκαϊοτέρα θησαυρῶν καὶ πλούτου παντὸς ἀνθρωπίνου ; Καὶ οὗτος πάλιν ἐξ ἰσῆς πλουσίῳ καὶ πένητι πρόκειται τῇς χρείας ὁ θησαυρός . Ἡ δὲ παρὰ τοῦ ἀέρος γινομένη τοῖς σώμασιν ἡμῶν ὠφέλεια , καὶ τὸ φῶς τῆς ἀκτῖνος , ἄρα τοῖς μὲν εὐπόροις πλεόν , τοῖς δὲ πένησιν ἐλαττον παραγίνεται , κάκεινοι μὲν τέττασιν , οὗτοι δὲ δύο μόνοις καθορῶσιν αὐτὸ ὀφθαλμοῖς ; Ἄλλ᾽ οὐδὲ τοῦτο ἐν ἑχοι τις εἰπεῖν · καὶ γὰρ καὶ πλουσίοις καὶ πένησιν ἑσον τῆς ἀπολαύσεως ὡρισται μέτρον , μᾶλλον δὲ καὶ ἐνταῦθα τοῖς πένησιν τῶν πλουτοῦντων πλεονεκτοῦσιν ἑσοι τις ἂν , ὅσω καὶ τρανωτέρας τὰς αἰσθήσεις , καὶ ὀξύτερον τὸ ὄμμα , καὶ ἀκριβεστέρας ἑχουσι τὰς ἀντιλήψεις ἀπάσας . Διὸ καὶ γηγωστέρεναι καρποῦνται τὴν ἡδονήν , καὶ μᾶλλον ἐντρυφoῦσι καὶ ἀπολαύoνσι τῇ θεωρίᾳ τῆς κτίσεως . Οὐχ ἐπὶ τῶν στοιχείων δὲ μόνοι τούτων , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων τῶν παρὰ τῆς φύσεως εἰσενεχθέντων ἡμῖν , πολλῇν ἴδει τὴν ἰσότητα , μᾶλλον δὲ τὴν πλεονεξίαν παρὰ τοῖς πένησιν οὖσαν . Καὶ γὰρ ὑπνος , ὁ πάσης τρυφῆς ἡδίων καὶ ἀναγκαϊοτερος , καὶ τροφῆς ἀπάσης χρησιμώτερος , εὐκολώτερος τοῖς πένησιν , ἢ τοῖς πλουσίοις ἐστίν · οὐχ εὐκολώτερος δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ εἰλικρινεστέρος . Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἡ πολλῇ τρυφῇ , καὶ τὸ μὴτε πεινῶντας ἐσθίειν , μὴτε διψῶντας πίνειν , μὴτε καθεύδειν νυστάζοντας , τὴν ἐν ἀπασιν ἡδονὴν ἐκλύειν εἰώθασιν · οὐ γὰρ οὕτως ἡ τῶν πραγμάτων φύσις , ὡς ἐκ τῆς χρείας ἀναγχὴν ἑκαστον ἡμῶν τοῦτο · ἡθὸν καθίστησιν . Οὐχ οὕτω γοῦν τὸ πίνειν οἶνον ἡθεῖν καὶ ἀνθοσμίαν , ὡς τὸ διψῶντας πίνειν ὕδωρ εὐτράφειν εἰωθεν · οὐχ οὕτω τὸ πλακοῦντας β ἐσθίειν , ὡς τὸ πεινῶντας ἐσθίειν · οὐχ οὕτω τὸ καθεύδειν ἐπὶ στρωμνῆς ἀπαλῆς , ὡς τὸ νυστάζοντας καθεύδειν · ἄπερ ἅπαντα παρὰ τοῖς πένησι μᾶλλον ἐστιν , ἢ παρὰ τοῖς πλουτοῦσι . Τὰ δὲ τῆς ὑγιείας τοῦ σώματος καὶ τῆς ἄλλης εὐεξίας ἀπάσης οὐ κοινὰ καὶ πλουσίοις καὶ πένησι πρόκειται · Μὴ δύναταί τις εἰπεῖν τὴ δεῖξαι , ὅτι πέντης πρὸ ἀρρωστοῦσι μόνον , πλούσιοι δὲ διὰ παντὸς ἐν καθαρᾷ διαμένουσιν ὑγιείᾳ ; Τοῦναντίον μὲν οὖν ἐστιν ἰδεῖν , πέντητας μὲν οὐ ραδίως ἀλισκομένους τοῖς ἀνιάτοις νοσήμασι , πανταχοῦ δὲ ἐν τοῖς τῶν πλουτοῦντων σώμασι ταῦτα βλαστάνοντα . Ποδάλγίαι γοῦν , καὶ καρπβαρίαι , καὶ παρέσεις , καὶ νεύρων ἄνηκστοι διαστροφαι , καὶ πονηρὰ καὶ διεφθαρμένα ρεύματα παντοδαπά , κάκεινοις μάλιστα ἐνοχλεῖν εἰωθε τοῖς τρυφῶσι , τοῖς μύρων δχοῦσιν , οὐ τοῖς πονοῦσι καὶ ταλαιπωρουμένοις , καὶ ἐκ τῆς καθ᾽ ἑκάστην ἡμέραν ἐργασίας τὴν ἀναγκαίαν τροφήν πορίζουσι .
Lemmas: διά ὁ βίος πᾶς ἀδεῶς ἀπολαύω ὁ νᾶμα οὗτος , ὡς ἐπί πηγή μέλι . [ 745 ] οὕτως ἐπί ὁ ὁ ὕδωρ τρέχω πηγή , καί εἰλικρινής καί καθαρός ἐκεῖθεν καρπόω ὁ ἡδονή . τις δέ ὁ ὁ πῦρ φύσις ; οὐ μυρίος ἀναγκαῖος θησαυρός καί πλοῦτος πᾶς ἀνθρώπινος ; καί οὗτος πάλιν ἐκ ἴσος πλούσιος καί πένης πρόκειμαι ὅς χρεία ὁ θησαυρός . ὁ δέ παρά ὁ ἀήρ γίγνομαι ὁ σῶμα ἐγώ ὠφέλεια , καί ὁ φάος ὁ ἀκτίς , ἄρα ὁ μέν εὔπορος πλέω , ὁ δέ πένης μικρός παραγίγνομαι , ἐκεῖνος μέν τείνω , οὗτος δέ δύο μόνος καθοράω αὐτός ὀφθαλμός ; ἄλλος οὐδέ οὗτος ἐν ἔχω τις εἶπον · καί γάρ καί πλούσιος καί πένης ἕννυμι ὁ ἀπόλαυσις ὁρίζω μέτρον , μᾶλλον δέ καί ἐνταῦθα ὁ πένης ὁ πλουτέω πλεονεκτέω ἕννυμι τις εἄν , ὅσος καί τρανός ὁ αἴσθησις , καί ὀξύς2 ὁ ὄμμα , καί ἀκριβής ἔχω ὁ ἀντίληψις ἅπας . Διὸ καί γηγωστέρεναι καρπέω ὁ ἡδονή , καί μᾶλλον ἐντρυφής καί ἀπολαύω ὁ θεωρία ὁ κτίσις . οὐχ ἐπί ὁ στοιχεῖον δέ μόνος οὗτος , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος ὁ παρά ὁ φύσις εἰσφέρω ἐγώ , πολύς ἶδος ὁ ἰσότης , μᾶλλον δέ ὁ πλεονεξία παρά ὁ πένης εἰμί . καί γάρ ὕπνος , ὁ πᾶς τρυφή ἡδύς καί ἀναγκαῖος , καί τροφή ἀπασάω χρήσιμος , εὔκολος ὁ πένης , ἢ ὁ πλούσιος εἰμί · οὐ εὔκολος δέ μόνος , ἀλλά καί εἰλικρινής . ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ πολύς τρυφή , καί ὁ μήτε πεινάω ἐσθίω , μήτε διψάω πίνω , μήτε καθεύδω νυστάζω , ὁ ἐν ἅπας ἡδονά ἐκλύω εἴωθα · οὖον γάρ οὕτως ὁ ὁ πρᾶγμα φύσις , ὡς ἐκ ὁ χρεία ἀνάγκη ἕκαστος ἐγώ οὗτος · αἴθω καθίστημι . οὐχ οὗτος γοῦν ὁ πίνω οἶνος ἠθέω καί ἀνθοσμίας , ὡς ὁ διψάω πίνω ὕδωρ εὐτραφέω εἴωθα · οὐ οὗτος ὁ πλακοῦς Β ἐσθίω , ὡς ὁ πεινάω ἐσθίω · οὐ οὗτος ὁ καθεύδω ἐπί στρωμνή ἁπαλός , ὡς ὁ νυστάζω καθεύδω · Ἄπερ ἅπας παρά ὁ πένης μᾶλλον εἰμί , ἢ παρά ὁ πλουτέω . ὁ δέ ὁ ὑγίεια ὁ σῶμα καί ὁ ἄλλος εὐεξία ἀπασάω οὖον κοινός καί πλούσιος καί πένης πρόκειμαι · μή δύναμαι τις εἶπον ὅς δείκνυμι , ὅτι πέντη πρό ἀρρωστέω μόνος , πλούσιος δέ διά πᾶς ἐν καθαρός διαμένω ὑγίεια ; τουναντίον μέν οὖν εἰμί ὁράω , πεντίτης μέν οὖον ῥᾳδίως ἁλίσκομαι ὁ ἀνίατος νόσημα , πανταχοῦ δέ ἐν ὁ ὁ πλουτέω σῶμα οὗτος βλαστάνω . ποδαλγία γοῦν , καί καρπβαρίαι , καί πάρεσις , καί νεῦρον ἄνηκστοι διαστροφή , καί πονηρός καί διαφθείρω ῥεῦμα παντοδαπός , ἐκεῖνος μάλιστα ἐνοχλέω εἴωθα ὁ τρυφάω , ὁ Μύρων δέχομαι , οὖον ὁ πονέω καί ταλαιπωρέω , καί ἐκ ὁ κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐργασία ὁ ἀναγκαῖος τροφή πορίζω .