joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0303.2
δύνατα τὰ μέτρα τῶν προσταγμάτων , καὶ πρὸς τὴν ἀποστολικὴν φθάσαντα φιλοσοφίαν , τίνα μὲν οὐκ ἂν ἐκπολιτεύειν τῶν ἀκουόντων ; τίνα δὲ οὐκ ἂν μὴ ζηλοῦντων πᾶσης ἀποστερήσει συγγνώμης τε καὶ ἀπολογίας ; Ἵνα δὲ ἀκριβέστερον αὐτοῦ καταμάθωμεν τὴν ἀρετὴν , ὥστε μοι μικρὸν ἀνωτέρω τὸν λόγον ἀγαγεῖν , καὶ τὰς εὐεργεσίας εἰπεῖν , ἅς εἰς τὸν Σαοὺλ κατέθετο ὁ μακάριος οὗτος ἀνήρ . Τὸ μὲν γὰρ ἀπλῶς ἐχθρὸν λυπησάντα μὴ ἀμύνεσθαι , θαυμαστὸν οὐδὲν · τὸ δὲ ἀνθρώπων εὐεργετηθέντα πολλάς καὶ μεγάλας εὐεργεσίας , εἶτα ἀντὶ τῶν εὐεργεσιῶν ἐκείνων καὶ ἅπαξ καὶ δις καὶ πολλάκις ἀνελεῖν ἐπιχειρήσαντα τὸν εὐεργέτην , λαβόντα εἰς χεῖρας , καὶ κύριον γενόμενον ἀνελεῖν , καὶ αὐτὸν ἀφεῖναι , καὶ τῆς ἕτέρων ἐπιβουλῆς ἐξαρπάσαι , καὶ ταῦτα πάλιν τοῖς αὐτοῖς ἐπιθίσσεσθαι μέλλουσι , τίνα ἂν καταλίποι λοιπὸν φιλοσοφίας ὑπεροχὴν ; Β’ . Τίνας οὖν εὐηργέτησεν ὁ Δαυὶδ εὐεργεσίας τὸν Σαοὺλ , καὶ πότε καὶ πῶς , ἀνάγεσθε διὰ βραχέων διηγούμενον . Πολέμου γὰρ ποτε τοὺς Ἰουδαίους καταλαβόντος χαλεπωτάτου , καὶ πάντων κατεπιπτόντων καὶ δεδιδομένων , καὶ οὐδενὸς προκῦφαι τολμῶντος , ἀλλ’ ἐν ἕσχάτοις τῆς πόλεως οὕσης ἀπάσης , καὶ τὸν θάνατον πρὸ ὀφθαλμῶν ἕκαστοῦ βλέποντος , καὶ καθ’ ἕκαστην ἀποθανεῖσθαι τὴν ἡμέραν προσιδοῦντων ἀπάντων , καὶ τῶν ἐπὶ τὸ βάραθρον ἀγομένων ἀθλιώτερον ζῴντων τὸν βίον , εἰσελθὼν οὗτος ἀπὸ τῶν προβάτων [ 750 ] ἐπὶ τὴν παρατάξιν , καὶ τῆς ἡλικίας καὶ τῆς τέχνης ἀτέλειαν παρεχοῦσης αὐτῷ τὸν πολεμικὸν πόδων , τὸν ἀπάντων αὐτὸς ἀνεδέξατο πόλεμον , καὶ κατωρθώσεν ἐλπίδος ἀπάσης κρείττονα κατορθώματα . Καίτοι εἰ καὶ μηδὲν ἦν κατωρθωμένῳ , τῆς προθυμίας αὐτὸν καὶ τῆς προθέσεως ἕνεκεν στεφανοῦν ἕδει μόνον . Τὸ μὲν γὰρ στρατιώτην τινὰ τῶν ἐν ἡλικίᾳ ποῦσαι τοῦτο , θαυμαστὸν οὐδὲν · ὁ γὰρ τῆς στρατείας νόμος τοῦτο ἀπῄτει . Οὗτος δὲ οὐδεμίαν ὁρῶν ἀνάγκην ἐπικειμένην , ἀλλὰ καὶ πολλοὺς τοὺς κυλινομένους ἕχων ( καὶ γὰρ καὶ ὁ ἀδελφὸς ἐπετίμησε , καὶ ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸ τῆς ἡλικίας ἅμαρτον καὶ τὸ τῶν κινδύνων ἀφόρητον βλέπων , κατέχειν καὶ μένειν ἐκέλευε λέγων · Οὐ δυνήσῃ πορευεσθαι , ὅτι σὺ παιδίσιος εἶ , αὐτὸς δὲ ἀνὴρ πολεμιστὴς ἐκ νεότητος αὐτοῦ ) , ἀλλ’ ὅμως οὐδεμιᾶς αὐτὸν ἐλκοῦσης προφάσεως , οἴκοθεν καὶ παρ’ ἑαυτοῦ διαθερμανθεὶς θεῖῳ ζῆλῳ καὶ τῇ τῆς πατρίδος ἕρωτι , ὥσπερ πρὸς βрата μᾶλλον ἢ ἀνθρώπους ὁρῶν , καὶ ὡς κύνας μᾶλλον ἢ στρατόπεδον ἀνθρώπων τοιούτων μελῶν ἐλαύνειν , οὕτω μετὰ ἀδείας ἐπὶ τοὺς βαρβάρους ἐπεχείρει καὶ τοσαύτη περὶ τὸν βασιλέα χρησμονίᾳ ἐπεδείξατο τότε , ὡς καὶ πρὸ τοῦ πολέμου καὶ τῆς νίκης ἐπ’ ἕδων αὐτὸν κείμενον ἀναστῆσαι . Οὐ γὰρ δὴ μόνον αὐτὸν τοῖς ἕργοις μετὰ ταῦτα ὑφῆλθε , ἀλλὰ καὶ πρὸ τούτου τοῖς ῥήμασι παρεκάλει καὶ θαρρεῖν ἐπεῖδε , καὶ χρηστὰς περὶ τοῦ μέλλοντος ἐλπίδας ἕχεν , οὕτω λέγων · Μὴ συμπεσεῖτω ἡ καρδία τοῦ κυρίου μου ἐπ’ αὐτόν , ὅτι ὁ δοῦλός σου πορεύσεται , καὶ πολεμήσει μετὰ τοῦ ἀλλοφύλου τούτου . Ἄρα μικρὸν τοῦτο , εἰπὲ μοι , τὸν μηδενὶμ c ἀνάγκην ἕχοντα ,
Lemmas: δυνατός ὁ μέτρον ὁ πρόσταγμα , καί πρός ὁ ἀποστολικός φθάνω φιλοσοφία , τίς μέν οὐ εἄν ἐκπολιτεύω ὁ ἀκούω ; τίς δέ οὐ εἄν μή ζηλόω πᾶς ἀποστερέω συγγνώμη τε καί ἀπολογία ; ἵνα δέ ἀκριβής αὐτός καταμανθάνω ὁ ἀρετή , ὥστε ἐγώ μικρός ἀνωτέρω ὁ λόγος ἄγω , καί ὁ εὐεργεσία εἶπον , ὅς εἰς ὁ Σαῦλος κατατίθημι ὁ μακάριος οὗτος ἀνήρ . ὁ μέν γάρ ἀπλόος ἐχθρός λυπέω μή ἀμύνω , θαυμαστός οὐδείς · ὁ δέ ἄνθρωπος εὐεργετέω πολύς καί μέγας εὐεργεσία , εἶτα ἀντί ὁ εὐεργεσία ἐκεῖνος καί ἅπαξ καί δις καί πολλάκις ἀναιρέω ἐπιχειρέω ὁ εὐεργέτης , λαμβάνω εἰς χείρ , καί κύριος γίγνομαι ἀναιρέω , καί αὐτός ἀφίημι , καί ὁ ἕτερος ἐπιβουλή ἐξαρπάζω , καί οὗτος πάλιν ὁ αὐτός ἐπιτίθημι μέλλω , τίς εἄν καταλείπω λοιπός φιλοσοφία ὑπεροχή ; βέ . τίς οὖν εὐεργετέω ὁ Δαυίδ εὐεργεσία ὁ Σαῦλος , καί πότε καί πῶς , ἀνάγω διά βραχύς διηγέομαι . Πόλεμος γάρ ποτός ὁ Ἰουδαῖος καταλαμβάνω χαλεπός , καί πᾶς καταπίπτω καί δίδωμι , καί οὐδείς προκύπτω τολμάω , ἀλλά ἐν ἔσχατος ὁ πόλις ὗσις ἀπασάω , καί ὁ θάνατος πρό ὀφθαλμός ἕκαστος βλέπω , καί κατά ἕκαστος ἀποθνῄσκω ὁ ἡμέρα προσδίδωμι ἀπαντάω , καί ὁ ἐπί ὁ βάραθρον ἄγω ἄθλιος ζῶ ὁ βίος , εἰσέρχομαι οὗτος ἀπό ὁ πρόβατον [ 750 ] ἐπί ὁ παράταξις , καί ὁ ἡλικία καί ὁ τέχνη ἀτέλεια παρέχω αὐτός ὁ πολεμικός Πόδων , ὁ ἀπαντάω αὐτός ἀναδέχομαι πόλεμος , καί κατορθόω ἐλπίς ἀπασάω ἀγαθός κατόρθωμα . καίτοι εἰμί καί μηδείς εἰμί κατορθόω , ὁ προθυμία αὐτός καί ὁ πρόθεσις ἕνεκα στεφανόω ἕδος μόνος . ὁ μέν γάρ στρατιώτης τις ὁ ἐν ἡλικία ποῦσα οὗτος , θαυμαστός οὐδείς · ὁ γάρ ὁ στρατεία νόμος οὗτος ἀπαιτέω . οὗτος δέ οὐδείς ὁράω ἀνάγκη ἐπίκειμαι , ἀλλά καί πολύς ὁ κυλίνδω ἔχω ( καί γάρ καί ὁ ἀδελφός ἐπιτιμάω , καί ὁ βασιλεύς πρός ὁ ὁ ἡλικία ἁμαρτάνω καί ὁ ὁ κίνδυνος ἀφόρητος βλέπω , καταχέω καί μένω κελεύω λέγω · οὖον δύναμαι πορεύω , ὅτι σύ παιδιθεος εἰμί , αὐτός δέ ἀνήρ πολεμιστής ἐκ νεότης αὐτός ) , ἀλλά ὅμως οὐδείς αὐτός ἕλκω πρόφασις , οἴκοθεν καί παρά ἑαυτοῦ διαθερμαίνω θεῖον ζῆλος καί ὁ ὁ πατρίς Ἔρως , ὥσπερ πρός βрата μᾶλλον ἢ ἄνθρωπος ὁράω , καί ὡς κύω μᾶλλον ἢ στρατόπεδον ἄνθρωπος τοιοῦτος μέλος ἐλαύνω , οὗτος μετά ἄδεια ἐπί ὁ βάρβαρος ἐπιχειρέω καί τοσοῦτος περί ὁ βασιλεύς χρησμονίᾳ ἐπιδείκνυμι τότε , ὡς καί πρό ὁ πόλεμος καί ὁ Νίκη ἐπί ἐσθίω αὐτός κεῖμαι ἀνίστημι . οὖον γάρ δή μόνος αὐτός ὁ ἔργον μετά οὗτος ὑφαιρέω , ἀλλά καί πρό οὗτος ὁ ῥῆμα παρακαλέω καί θαρσέω ἐφοράω , καί χρηστός περί ὁ μέλλω ἐλπίς ἔχω , οὗτος λέγω · μή συμπίπτω ὁ καρδία ὁ κύριος ἐγώ ἐπί αὐτός , ὅτι ὁ δοῦλος σύ πορεύω , καί πολεμέω μετά ὁ ἀλλόφυλος οὗτος . ἄρας μικρός οὗτος , εἶπον ἐγώ , ὁ μηδενὶμ c ἀνάγκη ἔχω ,