joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0306.1
τὴν ψυχὴν ἐπιδοῦναι τὴν ἑαυτοῦ . καὶ ὑπὲρ τῆς ἐκείνων ὠφελείας εἰς μέσους πηδήσαι τοὺς πολεμίους , μηδὲν μηδεὸς παρ’ αὐτῶν ἐν παρόντι ; Ἄρα οὐκ ἔδει αὐτὸν μετὰ ταῦτα δεσπότην ἐπιγράφεσθαι , καὶ σωτῆρα κοινὸν τῆς πόλεως ἀναγορεύειν , τὸν καὶ τὸ σχῆμα τῆς βασιλείας , καὶ τὸν πόλεμον ἐδαφρος , καὶ τὴν ἀπάντων ζωὴν μετὰ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν διατηρήσαντα ; Ποία γὰρ ταύτης εὐεργεσίας μειζὼν ἑτέρα ἦν ; Οὐ γὰρ εἰς χρήματα , οὔδ’ εἰς δόξαν καὶ δυναστείαν , ἀλλ’ εἰς αὐτὴν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν τὴν εὐεργεσίαν κατέθετο , καὶ ἐξ αὐτῶν αὐτὸν ἀνεκάλεισατο α τῶν τοῦ θανάτου πυλῶν , καὶ τὸ γε εἰς ἀνθρώπων ἦκον , δι’ ἑκείνου ἐξῆ λοιπὸν ὁ βασιλεύς , καὶ ἀπέλαυε τῆς ἀρχῆς . Τίνιν οὖν αὐτὸν μετὰ ταῦτα ἠμείψατο ; Εἰ μὲν γὰρ αὐτὸ τῶν κατορθωμάτων ἰδοὺ τὸ μέγεθος , οὐδ’ εἰ τὸν στέφανον ἀπὸ τῆς αὐτοῦ λιβῶν κεφαλῆς ἐπὶ τὴν τοῦ Δαυὶδ ἔθηκεν , οὐδὲπω τὴν ἀξίαν ἂν ἀποδιδωκώς , ἀλλὰ τὸ πλεῖον ὀφείλων . Ἐκεῖνος μὲν γὰρ καὶ ζωὴν καὶ βασιλείαν αὐτῷ ἐχαρίσατο · οὗτος δὲ βασιλείας αὐτῷ παραχωρῶν ἑμελλε μόνης . Πλὴν ἀλλ’ ἰδωμεν αὐτοῦ τὰς ἀμοιβὰς . Τινες οὖν ἦσαν αὗται ; Δι’ ὑποψίας εἶχεν αὐτὸν λοιπὸν , καὶ ὑπεσλέπετο ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης . Τινος ἕνεκεν , καὶ διὰ τί ; Ἀναγκαῖον γὰρ καὶ [ 751 ] τῆς ὑποψίας τὴν αἰτίαν εἰπεῖν . Οὐδὲν μὲν γὰρ , ὅπερ ἂν εἴπῃ τις , ἐστὶ δίκαιον . Πρὸς γὰρ τὸν τὴν ψυχὴν χαρισάμενον , καὶ τὴν ζωὴν δωρησάμενον , ποία δικαίας ὑποψίας πρόσφασις ἦν ; Πλὴν ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν αἰτίαν τῆς ἔχθρας ἰδωμεν , ἵνα μάθητε , ὅτι καὶ τῆς νίκης οὐκ ἔλαττον καὶ διὰ ταῦτα τιμᾶσθαι δίκαιος ἦν , δι’ ὃπερ ὑπολέλοιπε καὶ ἐπεβουλεύετο μετὰ ταῦτα . Τίς οὖν ἡ αἰτία τῆς ὑποψίας ἦν ; Ἐπειδὴ τοῦ βαρβάρου τὴν κεφαλὴν ἔλαβε , καὶ τὰ λάφυρα ἔχων ἐπανῆλθεν , Ἐξῆλθον αἱ χορεύουσαι , φησιν , ὁδοῦσαι καὶ λέγουσαι · Ἐπάταξε Σαοὺλ ἐν χιλιάσιν αὐτοῦ , καὶ Δαυὶδ ἐν μυριάσιν αὐτοῦ . Καὶ ὠργίσθη Σαοὺλ , καὶ ἡν ὑποσλεπόμενος τὸν Δαυὶδ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπέκεινα . Τινος ἕνεκεν , εἴπέ μοι ; Μάλιστα μὲν γὰρ , εἰ καὶ ἀδίκως · ταῦτα ἐλέγετο , οὐδὲ οὕτως πρὸς αὐτὸν ἀπεχθῶς διατεθῆναι ἔδει , ἀλλ’ ἀπὸ τῶν γεγενημένων τὴν εὐνοιαν αὐτοῦ μαθόντα , καὶ ὅτι μηδὲνς ἀναγκάζοντος , μηδὲ βιαζομένου , ἐξ οἰκείας εὐνοίας τοσοῦτον ὀπείμεινε κίνδυνον , μηδὲν μηκέτι λοιπὸν ὑποπτεύειν περὶ αὐτοῦ πονηρόν . Νυνὶ δὲ καὶ τὸ δίκαιον εἴησαν αἱ εὐφημίαι · καὶ εἰ χρὴ τι θαυμαστὸν εἰπεῖν , τῷ Σαοὺλ ἐχαρίσαντο μᾶλλον , ἢ τῷ Δαυὶδ ταῦτα λέγουσαι · καὶ ἀγαπῶν αὐτὸν ἐχρῆν , ὅτι τὰς χιλιάδας γοῦν ἔδωκαν αὐτῷ . Τί οὖν ἀγανάκτει , ὅτι ἔδωκαν τὰς μυριάδας ; ἐκεῖνο ; Εἰ μὲν γὰρ ἦν τι συντελέτας εἰς τὸν πόλεμον , καὶ μικρὰν γοῦν τινα μοίραν εἰσενέχων , καλῶς ταῦτα ἐλέγετο , ὅτι Σαοὺλ ἐν χιλιάσιν , καὶ Δαυὶδ ἐν μυριάσιν . Εἰ δὲ αὐτὸς μὲν διδοὺς καὶ τρέμων ἕνδον ἐκάθιστο , καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἀποθνῄσκειν προσδοκῶν , οὕτος δὲ τὸ πᾶν εἵργαστο , πῶς οὐκ ἄτοπον ἦν , τὸν μηδὲν εἰς τοὺς κινδύνους ἐκείνους συμβαλλόμενον ἀγανακτεῖν , ὅτι μὴ τὸ πλεῖον τῆς εὐφημίας ἔλαβεν ; Εἰ γὰρ ἀγανακτεῖν ἐχρῆν , τὸν Δαυὶδ ἀγανακτεῖν ἔδει , ὅτι τὸ πᾶν αὐτὸς κατορθώσας , μερίστην ἑτέρων ἔχει τῆς εὐφημίας .
Lemmas: ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι ὁ ἑαυτοῦ . καί ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος ὠφέλεια εἰς μέσος πηδάω ὁ πολέμιος , μηδείς Μήδεος παρά αὐτός ἐν πάρειμι ; ἄρας οὐ ἐσθίω αὐτός μετά οὗτος δεσπότης ἐπιγράφω , καί σωτήρ κοινός ὁ πόλις ἀναγορεύω , ὁ καί ὁ σχῆμα ὁ βασίλεια , καί ὁ πόλεμος ἐδαφρος , καί ὁ ἀπαντάω ζωή μετά ὁ ὁ Θεός χάρις διατηρέω ; Ποία γάρ οὗτος εὐεργεσία μείζων ἕτερος εἰμί ; οὖον γάρ εἰς χρῆμα , οὐδέ εἰς δόξα καί δυναστεία , ἀλλά εἰς αὐτός αὐτός ὁ ψυχή ὁ εὐεργεσία κατατίθημι , καί ἐκ αὐτός αὐτός ἀνακαλέω ὅς ὁ ὁ θάνατος πύλη , καί ὁ γε εἰς ἄνθρωπος ἔκω , διά ἑκεῖνος ἔξεστι λοιπός ὁ βασιλεύς , καί ἀπολαύω ὁ ἀρχή . τίς οὖν αὐτός μετά οὗτος ἀμείβω ; εἰμί μέν γάρ αὐτός ὁ κατόρθωμα ἰδού ὁ μέγεθος , οὐδέ εἰμί ὁ στέφανος ἀπό ὁ αὐτός λίψ κεφαλή ἐπί ὁ ὁ Δαυίδ τίθημι , οὐδέπω ὁ ἄξιος εἄν ἀποδίδωμι , ἀλλά ὁ πλείων ὀφείλω . ἐκεῖνος μέν γάρ καί ζωή καί βασίλειος αὐτός χαρίζομαι · οὗτος δέ βασίλεια αὐτός παραχωρέω μέλλω μόνος . πλήν ἀλλά ὁράω αὐτός ὁ ἀμοιβή . τις οὖν εἰμί οὗτος ; διά ὑποψία ἔχω αὐτός λοιπός , καί ὑπεσλέπετο ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος . τις ἕνεκα , καί διά τίς ; ἀναγκαῖος γάρ καί [ 751 ] ὁ ὑποψία ὁ αἴτιος εἶπον . οὐδείς μέν γάρ , ὅσπερ εἄν εἶπον τις , εἰμί Δίκαιος . πρός γάρ ὁ ὁ ψυχή χαρίζομαι , καί ὁ ζωή δωρέω , ποῖος Δίκαιος ὑποψία πρόσφασις εἰμί ; πλήν ἀλλά καί αὐτός ὁ αἴτιος ὁ ἔχθρα ὁράω , ἵνα μανθάνω , ὅτι καί ὁ Νίκη οὐ μικρός καί διά οὗτος τιμάω δίκαιος εἰμί , διά ὅσπερ ὑπολείπω καί ἐπιβουλεύω μετά οὗτος . Τῖς οὖν ὁ αἰτία ὁ ὑποψία εἰμί ; ἐπεί ὁ βάρβαρος ὁ κεφαλή λαμβάνω , καί ὁ λάφυρα ἔχω ἐπανέρχομαι , ἐξέρχομαι ὁ χορεύω , φημί , ὁδέω καί λέγω · πατάσσω Σαῦλος ἐν χιλιάς αὐτός , καί Δαυίδ ἐν μυριάς αὐτός . καί ὀργίζω Σαῦλος , καί ἐάν ὑποσλεπόμενος ὁ Δαυίδ ἀπό ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος καί ἐπέκεινα . τις ἕνεκα , εἶπον ἐγώ ; μάλιστα μέν γάρ , εἰμί καί ἄδικος · οὗτος λέγω , οὐδέ οὕτως πρός αὐτός ἀπεχθῶς διατίθημι ἐσθίω , ἀλλά ἀπό ὁ γίγνομαι ὁ εὔνοια αὐτός μανθάνω , καί ὅτι μηδὲνς ἀναγκάζω , μηδέ βιάζομαι , ἐκ οἰκεῖος εὔνοια τοσοῦτος οπειμενω κίνδυνος , μηδείς μηκέτι λοιπός ὑποπτεύω περί αὐτός πονηρός . νυνί δέ καί ὁ Δίκαιος εἰμί ὁ εὐφημία · καί εἰμί χρή τίς θαυμαστός εἶπον , ὁ Σαῦλος χαρίζομαι μᾶλλον , ἢ ὁ Δαυίδ οὗτος λέγω · καί ἀγάπη αὐτός χρή , ὅτι ὁ χιλιάς γοῦν δίδωμι αὐτός . τις οὖν ἀγανακτέω , ὅτι δίδωμι ὁ μυριάς ; ἐκεῖνος ; εἰμί μέν γάρ εἰμί τίς συντελέτας εἰς ὁ πόλεμος , καί μικρός γοῦν τις μοῖρα εἰσφέρω , καλῶς οὗτος λέγω , ὅτι Σαῦλος ἐν χιλιάς , καί Δαυίδ ἐν μυριάς . εἰμί δέ αὐτός μέν δίδωμι καί τρέμω ἔνδον καθιστός , κατά ἕκαστος ἡμέρα ἀποθνῄσκω προσδοκάω , οὗτος δέ ὁ πᾶς ἔργω , πῶς οὐ ἄτοπος εἰμί , ὁ μηδείς εἰς ὁ κίνδυνος ἐκεῖνος συμβάλλω ἀγανακτέω , ὅτι μή ὁ πλείων ὁ Εὐφημία λαμβάνω ; εἰμί γάρ ἀγανακτέω χρή , ὁ Δαυίδ ἀγανακτέω ἐσθίω , ὅτι ὁ πᾶς αὐτός κατορθόω , μεριστός ἕτερος ἔχω ὁ Εὐφημία .