joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0259.1
μεγάλα καὶ κατὰ τὸν παρόντα καιρὸν κερδανοῦμεν . Ταῦτα δὲ λέγω οὐκ ἀναγκάζων νηστεύειν , ἀλλὰ πειθῶν μὴ τρυφᾶν , μηδὲ κατὰ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀνθρώπων διακείσθαι , εἰγε ἀνθρώπους τοὺς οὕτω μικροφρόνους διακειμένους χρὴ καλεῖν α , οἱ καθάπερ ἐκ δεσμῶν ἀφεθέντες , καὶ δεσμοφυλίου τινὸς ἀπαλλαγέντες χαλεποῦ , πρὸς ἀλλήλους λέγουσι · Μόλις · [ 710 ] ποτὲ τὸ χαλεπὸν τῆς νηστείας ἡμῖν ἐνέπεσε πῆλος · ἄλλοι δὲ τούτων ἀσθενέστερον διακείμενοι , καὶ ὑπὲρ τῆς μελλούσης δεδοίκασιν Τεσσαρακοστῆς . Τοῦτο δὲ γίνεται ἐκ τοῦ τὸν ἄλλον ἅπαντα καιρὸν τρυφῆ , καὶ ἀσωτία , καὶ μέθῃ πάσῃ μεθ’ ὑπερβολῆς ἑαυτοὺς ἐκδιδόναι . Ὦς εἴγε μεμελετήκειμεν τὰς ἄλλας ἡμέρας σεμνῶς καὶ ἐπισκιῶς ζῆν , καὶ ἀπελθοῦσαν ἂν ἐποθήσαμεν τὴν νηστείαν , καὶ παραγίνεσθαι μέλλουσαν μετὰ πολλῆς ἂν ὑπεδεξάμεθα τῆς ἡδονῆς . Τί γὰρ οὐκ ἀγαθὸν ἡμῖν ἀπὸ νηστείας ; Πάντα γαλήνης γέμει · καὶ καθαρὰς εὐδίας . Οὐχὶ καὶ οἰκίαι θορύβου καὶ δρόμου καὶ πάσης εἰσὶν ἡλευθερωμέναι ταραχῆς ; Καὶ πρὸ τῶν οἰκιῶν δὲ ἡ τῶν νηστευόντων διάνοια ταύτης ἀπολαύει τῆς ἡσυχίας · πῶς δὲ ἄπασα τὴν ἐν τῇ διανοίᾳ καὶ τὴν ἐν ταῖς οἰκίαις εὐταξίαν μιμεῖται . Οὐτε γὰρ ἐν ἐσπερᾷ φθόγγον ἐστιν ἀκούσαι , οὔτε ἐν ἡμέρᾳ θορυβούντων καὶ μεθύντων , οὐ κραζόντων , οὐ μαχομένων , ἀλλὰ πολλὴν πανταχοῦ τὴν ἡσυχίαν ἐστιν ὁρᾶν . Ἄλλ’ οὐχὶ νῦν οὕτως , ἀλλ’ εὐθὺς ὑπὸ τὴν ἐν κραυγαῖ , καὶ θορύβῳ , καὶ μαγγείραις δρόμοι , καὶ πολλοὶ μὲν ἐν ταῖς οἰκίαις , πολλοὶ δὲ ἐν τοῖς λογισμοῖς ὁ καπνὸς , τῶν παθῶν ἡμῖν ἔνδον ὑποκαυιόμενος , καὶ τὴς φλογὸς διεγερωμένης τῆς ἐν ταῖς ἀτόποις ἐπιθυμίαις ὑπὸ τῆς τρυφῆς . Διὰ ταῦτα ζητῶμεν καὶ ἀπελθοῦσαν τὴν νηστείαν · ἐκείνη γὰρ ταῦτα πάντα κατέσβελλε . Κἄν τὸν πόνον αὐτῆς ἀπεδέξαμεθα , ἀλλὰ τὸν πόνον αὐτῆς μὴ καταλιπόμεν , μηδὲ τὴν μνήμην σβέσωμεν · ἀλλ’ ὅταν ἀριστήσῃς καὶ καθευδήσῃς εἰς τὴν ἀγορὰν ἐμβάλῃς b , καὶ τὴν ἡμέραν πρὸς ἐσπέραν ἤδη ἐπιοιγμένην ἴδῃς , εἰσελθὼν εἰς τὴν ἐκκλησίαν ταύτην , καὶ παρὰ τὸ βῆμα τοῦτο ἐλθὼν , ἀναμνήθησκου τοῦ καιροῦ τῆς νηστείας , καθ’ ὃν μεστὴ μὲν ἡ ἐκκλησία τοῦ πλήθους ἡμῖν ἦν , σφοδρὰ δὲ ἡ τῆς ἀπροάσεως προθυμία , πολλὴ δὲ ἡδονή , καὶ διεγερωμένη πάντων ἡ διάνοια · καὶ πάντα ταῦτα συλλέγων , ἀναμνήσθου τῶν ποθεινῶν ἡμερῶν ἐκείνων . Κἄν μέλλης παρατιθεῖσθαι τράπεζαν , μετὰ τῆς μνήμης ταύτης ἄππου τῶν ἐδεσμάτων , καὶ οὐδὲποτε εἰς μέθην ἐβολιοθῆσαι δυνήση · ἀλλ’ ὥσπερ οἱ γυναῖκα σεμνὴν καὶ σώφρονα καὶ ἐλευθέραν ἔχοντες , καὶ σφόδρα αὐτῆς περιχαρήμενοι , οὐδὲ ἀποῦσης αὐτῆς , πόρην γε καὶ διεφφαρμένης ἐρασθείεν ἄν , τοῦ ποθου τοῦ περὶ ἐκείνην προκατέχοντος τὴν διάνοιαν , καὶ ἕτερον ἐπεισαλδεῖν ἔρωτα οὐκ ἐόντος · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τῆς νηστείας καὶ τῆς μέθης γίνεται . Ἄν τοίνυν ἐκείνης τῆς ἐλευθέρας καὶ σώφρονος μνημονεύωμεν , τὴν πάνδημον πόρνην ταύτην , καὶ πάσης ἀσχημοσύνης μητέρα , τὴν μέθην λέγω , μετὰ πολλῆς διακρουσώμεθα τῆς εὐκολίας , τοῦ πόθου τῆς νηστείας , πάσης χειρὸς σφοδρότ·ρον , ἀπωθοῦντος τὴν ταύτης ἀναισχυντίαν . Διὰ
Lemmas: μέγας καί κατά ὁ πάρειμι καιρός κερδαίνω . οὗτος δέ λέγω οὐ ἀναγκάζω νηστεύω , ἀλλά πειθώ μή τρυφάω , μηδέ κατά ὁ πολύς ὁ ἄνθρωπος διάκειμαι , εἰ ἄνθρωπος ὁ οὗτος μικρόφρων διάκειμαι χρή καλέω ὅς , ὁ καθάπερ ἐκ δεσμός ἀφίημι , καί δεσμοφυλίου τις ἀπαλλάσσω χαλεπός , πρός ἀλλήλων λέγω · Μόλις · [ 710 ] ποτέ ὁ χαλεπός ὁ νηστεία ἐγώ ἐμπίπτω Πήλος · ἄλλος δέ οὗτος ἀσθενής διάκειμαι , καί ὑπέρ ὁ μέλλω δείδω τεσσαρακοστός . οὗτος δέ γίγνομαι ἐκ ὁ ὁ ἄλλος ἅπας καιρός τρυφή , καί ἀσωτία , καί μέθη πᾶς μετά ὑπερβολή ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι . οὖς εἰ μελετάω ὁ ἄλλος ἡμέρα σεμνός καί ἐπισκιάω ζῶ , καί ἀπέρχομαι εἄν ποθέω ὁ νηστεία , καί παραγίγνομαι μέλλω μετά πολύς εἄν ὑποδείκνυμι ὁ ἡδονή . τις γάρ οὐ ἀγαθός ἐγώ ἀπό νηστεία ; Πάν γαλήνη γέμω · καί καθαρός εὐδία . οὐ καί οἰκίον θόρυβος καί δρόμος καί πᾶς εἰμί ἡλευθερωμέναι ταραχή ; καί πρό ὁ οἰκίον δέ ὁ ὁ νηστεύω διάνοια οὗτος ἀπολαύω ὁ ἡσυχία · πῶς δέ ἅπας ὁ ἐν ὁ διάνοια καί ὁ ἐν ὁ οἰκίον εὐταξία μιμέομαι . οὐ γάρ ἐν ἑσπέρα φθόγγος εἰμί ἀκούω , οὔτε ἐν ἡμέρα θορυβέω καί μεθύντων , οὖον κράζω , οὖον μάχομαι , ἀλλά πολύς πανταχοῦ ὁ ἡσυχία εἰμί ὁράω . ἄλλος οὐ νῦν οὕτως , ἀλλά εὐθύς ὑπό ὁ ἐν κραυγή , καί θόρυβος , καί μαγγείρη δρόμος , καί πολύς μέν ἐν ὁ οἰκίον , πολύς δέ ἐν ὁ λογισμός ὁ καπνός , ὁ πάθος ἐγώ ἔνδον ὑποκαίω , καί σής φλόξ διεγείρω ὁ ἐν ὁ ἄτοπος ἐπιθυμία ὑπό ὁ τρυφή . Ζεύς οὗτος ζητέω καί ἀπέρχομαι ὁ νηστεία · ἐκεῖνος γάρ οὗτος πᾶς κατέσβελλε . κἀν ὁ πόνος αὐτός ἀποδείκνυμι , ἀλλά ὁ πόνος αὐτός μή καταλείπω , μηδέ ὁ μνήμη σβέννυμι · ἀλλά ὅταν ἀριστάω καί καθεύδω εἰς ὁ ἀγορά ἐμβάλλω b , καί ὁ ἡμέρα πρός εἰσπεράω ἤδη ἐπέοικα ὁράω , εἰσέρχομαι εἰς ὁ ἐκκλησία οὗτος , καί παρά ὁ βῆμα οὗτος ἔρχομαι , ἀναμιμνήσκω ὁ καιρός ὁ νηστεία , κατά ὅς μεστός μέν ὁ ἐκκλησία ὁ πλῆθος ἐγώ εἰμί , σφοδρός δέ ὁ ὁ απροασις προθυμία , πολύς δέ ἡδονή , καί διεγείρω πᾶς ὁ διάνοια · καί πᾶς οὗτος συλλέγω , ἀναμιμνήσκω ὁ ποθητός ἡμέρα ἐκεῖνος . κἀν μέλλω παρατίθημι τράπεζα , μετά ὁ μνήμη οὗτος ἄππας ὁ ἔδεσμα , καί οὐδέποτε εἰς μέθη βολίζω δύναμαι · ἀλλά ὥσπερ ὁ γυνή σεμνός καί σώφρων καί ἐλεύθερος ἔχω , καί σφόδρα αὐτός περιχαίρω , οὐδέ ἄπειμι αὐτός , πόρνη γε καί διαφέρω ἔραμαι ἄν , ὁ πόθος ὁ περί ἐκεῖνος προκατέχω ὁ διάνοια , καί ἕτερος ἐπεισαλδεῖν Ἔρως οὐ εἰμί · οὗτος δή καί ἐπί ὁ νηστεία καί ὁ μέθη γίγνομαι . ἄν τοίνυν ἐκεῖνος ὁ ἐλεύθερος καί σώφρων μνημονεύω , ὁ πάνδημος πόρνη οὗτος , καί πᾶς ἀσχημοσύνη μήτηρ , ὁ μέθη λέγω , μετά πολύς διακρούω ὁ εὐκολία , ὁ πόθος ὁ νηστεία , πᾶς χείρ σφοδρότ·ρον , ἀπωθέω ὁ οὗτος ἀναισχυντία . Ζεύς