joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0262.1
μέγεθος , ἀντ’ ἐκείνου προσκυνήσωσι τὰ ὁρώμενα , τῆς ἐν αὐτοῖς ἀσθενείας δυνάμεως τὴν τοιαύτην διορθῶσαι [ 702 ] πλάνην . Καὶ πῶς φθαρτὴ ποτὰ ἐστιν ἡ κτίσις , καὶ πρὸς τὸ βέλτιον μεταστήσεται σῆμα , καὶ πλείονος ἀπολαύσεται δόξης , καὶ πότε , καὶ διὰ τί , καὶ τίνος ἔνεκεν φθαρτὴ γέγονεν , καὶ ταῦτα ἅπαντα πρὸς ὑμᾶς ἐφιλοσοφοῦμεν τότε , καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν δύναμιν κάταντεύειν ἐδεικνύμεν , ὅτι ἐν φθαρτοῖς σώμασι τοσούτων παρελθόντων τοσούτων , οὐδὲν ἔπαθον , οἷον τὰ ἡμέτερα σώματα , οὐδὲ τῷ γῆρᾳ ἀσθενέστερα γέγονεν , οὐδὲ νόσῳ καὶ ἀρρώστῃ τινὶ κατεμαλακίσθη a , ἀλλὰ τὴν οἰκείαν ἀκμὴν καὶ τὸ κάλλος , ὅπερ , ὡς ἔφησιν εἰπὼν , ἐξ ἀρχῆς αὐτοῖς συνεκλήρωσεν ὁ Θεός , μένει διατηρούμενα , καὶ οὔτε τὸ ἡλιακὸν ἐξετρίβη φῶς , οὔτε τὸ τῶν ἀστρῶν ἄνθος ἀμαυρότερον γέγονεν , οὔχ ἡ τοῦ οὐρανοῦ φαιδρότης ἐξερρύη , οὔχ οἱ τῆς θαλάττῆς ἐκινήθησαν ὄροι , οὔχ ἡ τῆς γῆς ἐσβέσθη δύναμιν ἡ περὶ τοὺς τάκους τῶν ἐτῶν καρπῶν . Καὶ δτι μὲν φθαρτὰ ταῦτά ἐστι , καὶ ἀπὸ λογισμῶν , καὶ ἀπὸ τῶν δεῖν Γραφῶν ἀπεδείξαμεν · δτι δὲ καλὰ , καὶ φαιδρά , καὶ τὸ ἄνθος ἀκμάζον διαλύεται ἡ καθημερινὴ μαρτυρεῖ τῶν ὁρωμένων ὥρις . ὁ δὲ μάλιστα ἐστὶ θαυμάσαι τοῦ ποιήσαντος οὕτως αὐτὰ ἐξ ἀρχῆς Θεοῦ . Ἐπειδὴ δὲ ταῦτα λεγόντων ἡμῶν τὸτε τινὲς ἀντέτεινον , λέγοντες · Ὑπόκων πάντων τῶν ὁρωμένων ἀτιμότερον ὁ ἄνθρωπος , ἐγὼ οὐρανοῦ μὲν σῶμα , καὶ γῆς , καὶ ἡλίου , καὶ τὸ τῶν ἀστρῶν ἀπάντων πρὸς τοσούτον διήρκεσε χρόνον , οὕτω · δὲ μετὰ ἐβδομήκοντα ἐτῶν διαλύεται , καὶ ἀπόλλυται · πρῶτον μὲν ἐκεῖνο ἂν ἐποιμεν , ὅτι οὐχ ὁλόκληρον διαλύεται τὸ ζῷον , ἀλλὰ τὸ κυριώτερον αὐτοῦ καὶ ἀναγκαϊότερον , ἡ ψυχή , μένει διηνεκῶς ἀθάνατος , οὐδενὶ τούτων εἰκόσα τῶν παθῶν , καὶ ἡ φόβᾳ περὶ τὸ ἕλαττον γίνεται · δεῦτερον δτι καὶ τούτῳ αὐτῷ τιμώμεθα μειζόνως . Οὐδὲ γὰρ ἀπλῶς , οὐδὲ ἄνευ αἰτίας τινὸς , ἀλλὰ καὶ δικαίως , καὶ ἐπὶ χρησίμῳ , καὶ γῆρας καὶ νόσους ὑπομείνομεν · δικαίως μὲν , ὅτι πρὸς ἁμαρτίαν κατεπεύδομεν · χρησίμως δὲ , ἵνα τὴν ἐκ τῆς ῥαθυμίας ἐγγυνομένην ἡμῖν ὀπνίαν διὰ τῆς ἐνδείας ταύτης καὶ τῶν παθῶν διορθώσωμεν . Οὐ τοίνυν ἀτιμάζων ἡμᾶς ὁ Θεὸς τοῦτο γενέσθαι εἴασεν . Εἰ γὰρ ἠτίμασεν , οὐχ ἂν τὴν ψυχὴν ἡμῖν ἀφήκεν ἀθάνατον εἶναι . Ἄλλ’ οὐδὲ ἀσθενῶν , τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον ἐποίησε τοιούτον . Εἰ γὰρ ἠθέλει , οὐχ ἂν τὸν οὐρανόν , καὶ τοὺς ἀστέρας , καὶ τὸ σῶμα τῆς γῆς ἴσχυσε τοσούτον διακρατῆσαι χρόνον · ἀλλ’ ὑπὲρ τοῦ βελτίου ποιήσαι καὶ σωφρονεστέρους , καὶ αὐτῷ μᾶλλον καταπειθεῖς , ὅπερ ἀπάσης ἐστὶ σωτηρίας ὑπόθεσις . Διὰ ταῦτα οὐρανὸν μὲν οὐχ ἐποίησεν οὔτε γῆρᾳ ἀλίσκεσθαι τέως , οὔτε ἄλλαις τισὶ τοιαύταις ἀρρωστίαις . Ὁ γὰρ προαιρέσεως καὶ ψυχῆς ἀπεστρημὲνο · οὔτε ἁμαρτεῖν , οὔτε κατροφύειν δύνατε · ἄν · ὅθεν οὐδὲ διορθώσεως αὐτῷ χρεία τοιαύτης . Ἡμῖν [ 703 ] δὲ τοῖς λόγ · καὶ ψυχῇ τετιμημένοις ἀναγκαῖος γέγονεν ἡ διὰ τῶν παθῶν τούτων ἐγγυνομένη σωφροσῦνη , καὶ ταπεινοφροσύνη , ἐπειδὴ καὶ παρὰ τὴν ἀρχὴν πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων εἰς ἀπὸνῶν ἀπεσκήρτισεν ὁ πρῶτος γενόμενος ἄνθρωπος . Ἄλλως δὲ , εἰ καθάπαρ τὰ ἡμέτερα σώματα , οὕτω καὶ ὁ οὐρανὸς ἐμελλε κατασκευάζεσθαι καὶ γηρᾶν , πολλὴν ἂν πολλοὶ τοῦ a Colb . unns et Reg . τινὶ κατεμαλαχθη . b Colbertini duo et Reg . ὁ οὐράνος · ὁ μὲν ἠμελεν γηρᾶν , ὁ δὲ κατασκευάζεσθαι , πολλήν .
Lemmas: μέγεθος , ἀντί ἐκεῖνος προσκυνέω ὁ ὁράω , ὁ ἐν αὐτός ἀσθένεια δύναμις ὁ τοιοῦτος διορθόω [ 702 ] πλάνη . καί πῶς φθαρτός ποτόν εἰμί ὁ κτίσις , καί πρός ὁ ἀγαθός μεθίστημι σῆμα , καί πλείων ἀπολαύω δόξα , καί πότε , καί διά τίς , καί τίς ἐνέλκω φθαρτός γίγνομαι , καί οὗτος ἅπας πρός σύ φιλοσοφέω τότε , καί ὁ Θεός ὁ δύναμις καταντευεν δείκνυμι , ὅτι ἐν φθαρτός σῶμα τοσοῦτος παρέρχομαι τοσοῦτος , οὐδείς πάσχω , οἷος ὁ ἡμέτερος σῶμα , οὐδέ ὁ γῆρας ἀσθενής γίγνομαι , οὐδέ νόσος καί ἀρρωστέω τις καταμαλακίζω a , ἀλλά ὁ οἰκεῖος ἀκμή καί ὁ κάλλος , ὅσπερ , ὡς ἐφίημι εἶπον , ἐκ ἀρχή αὐτός συγκληρόω ὁ Θεός , μένω διατηρέω , καί οὔτε ὁ ἡλιακός ἐκτρίβω φάος , οὔτε ὁ ὁ ἄστρον ἄνθος ἀμαυρός γίγνομαι , οὐ ὁ ὁ οὐρανός φαιδρότης ἐκρέω , οὐ ὁ ὁ θάλασσα κινέω ὄρνυμι , οὐ ὁ ὁ γῆ σβέννυμι δύναμις ὁ περί ὁ τάκος ὁ ἔτος καρπός . καί δ μέν φθαρτός οὗτος εἰμί , καί ἀπό λογισμός , καί ἀπό ὁ δήω Γραφής ἀποδείκνυμι · δ δέ καλός , καί φαιδρός , καί ὁ ἄνθος ἀκμάζω διαλύω ὁ καθημέριος μαρτυρέω ὁ ὁράω Ὡρῖς . ὁ δέ μάλιστα εἰμί θαυμάζω ὁ ποιέω οὕτως αὐτός ἐκ ἀρχή Θεός . ἐπεί δέ οὗτος λέγω ἐγώ τότε τις ἀντιτείνω , λέγω · υποκως πᾶς ὁ ὁράω ἄτιμος ὁ ἄνθρωπος , ἐγώ οὐρανός μέν σῶμα , καί γῆ , καί ἥλιος , καί ὁ ὁ ἄστρον ἀπαντάω πρός τοσοῦτος διαρκέω χρόνος , οὗτος · δέ μετά ἐβδομήκοντα ἔτος διαλύω , καί ἀπόλλυμι · πρῶτος μέν ἐκεῖνος εἄν ἔπω , ὅτι οὐ ὁλόκληρος διαλύω ὁ ζῷον , ἀλλά ὁ κύριος αὐτός καί ἀναγκαῖος , ὁ ψυχή , μένω διηνεκής ἀθάνατος , οὐδείς οὗτος ἔοικα ὁ πάθος , καί ὁ φόβη περί ὁ μικρός γίγνομαι · δύο δ καί οὗτος αὐτός τιμάω μέγας . οὐδέ γάρ ἀπλόος , οὐδέ ἄνευ αἴτιος τις , ἀλλά καί δικαίως , καί ἐπί χρήσιμος , καί γῆρας καί νόσος ὑπομένω · δικαίως μέν , ὅτι πρός ἁμαρτία κατεπευδιδωμι · χρήσιμος δέ , ἵνα ὁ ἐκ ὁ ῥᾳθυμία ἐγγίγνομαι ἐγώ ὀπνίαν διά ὁ ἔνδεια οὗτος καί ὁ πάθος διορθόω . οὖον τοίνυν ἀτιμάζω ἐγώ ὁ θεός οὗτος γίγνομαι ἐάω . εἰμί γάρ ἀτιμάζω , οὐ εἄν ὁ ψυχή ἐγώ ἀφίημι ἀθάνατος εἰμί . ἄλλος οὐδέ ἀσθενής , ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος ποιέω τοιοῦτος . εἰμί γάρ ἐθέλω , οὐ εἄν ὁ οὐρανός , καί ὁ ἀστήρ , καί ὁ σῶμα ὁ γῆ ἰσχύω τοσοῦτος διακρατέω χρόνος · ἀλλά ὑπέρ ὁ βελτιόω ποιέω καί σώφρων , καί αὐτός μᾶλλον καταπειθής , ὅσπερ ἀπασάω εἰμί σωτηρία ὑπόθεσις . Ζεύς οὗτος οὐρανός μέν οὐ ποιέω οὔτε γῆρας ἁλίσκομαι τέως , οὔτε ἄλλος τις τοιοῦτος ἀρρωστία . ὁ γάρ προαίρεσις καί Ψυχή ἀποστρέφω · οὔτε ἁμαρτάνω , οὔτε κατροφυω δύο · ἄν · ὅθεν οὐδέ διόρθωσις αὐτός χρεία τοιοῦτος . ἡμῖν [ 703 ] δέ ὁ λόγ · καί Ψυχή τιμάω ἀναγκαῖος γίγνομαι ὁ διά ὁ πάθος οὗτος ἐγγίγνομαι σωφροσύνη , καί ταπεινοφροσύνη , ἐπεί καί παρά ὁ ἀρχή πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω εἰς ἄπονος ἀπεσκήρτισεν ὁ πρῶτος γίγνομαι ἄνθρωπος . ἄλλος δέ , εἰμί καθάπαρ ὁ ἡμέτερος σῶμα , οὗτος καί ὁ οὐρανός μέλλω κατασκευάζω καί γηράσκω , πολύς εἄν πολύς ὁ a Colb . unns et Reg . τις καταμαλάσσω . b Colbertini duo et Reg . ὁ οὐρανός · ὁ μέν μέλω γηράσκω , ὁ δέ κατασκευάζω , πολύς .