joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0303.1
ἡμέρας περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως διαλεχθέντες ὑμῖν , τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ὀργῆς ἐργασώμεθα , καὶ συνεχῆ περὶ αὐτῆς ποιησώμεθα συμβουλήν κατὰ δύναμιν τὴν ἡμετέραν . Καὶ γὰρ οὗτος ἀρίστος διδασκαλίας εἶναι μοι δοκεῖ τρόπος , τὸ μὴ πρότερον ἀφίστασθαι συμβουλεύοντας ὑπὲρ ὧντινοῦ , ἕως ἂν εἰς ἕργον τὴν συμβουλήν ἐξελθοῦσαν ἴδωμεν . Ὁ γὰρ σήμερον μὲν περὶ ἐλεημοσύνης , αὔριον δὲ περὶ εὐχῆς , μετ’ ἐκείνην δὲ περὶ ἐπιεικείας , εἶτα πάλιν περὶ ταπεινοφροσύνης διαλεγόμενος , οὐδὲτερον τούτων ἐν τοῖς ἀπροστάσις κατορθώσει δυνήσεται , ἀπὸ τούτου πρὸς ἐκεῖνο , καὶ πάλιν ἀπ’ ἐκείνου πρὸς ἕτερον συνεχῶς μεταπηδῶν · ἀλλὰ χρὴ τὸν μέλλοντα κατορθοῦν ἐν τοῖς ἀκούουσι τὰ λεγόμενα , μὴ πρότερον ἀφίστασθαι περὶ τῶν αὐτῶν παραίνουίντα καὶ συμβουλεύοντα , μηδὲ ἐφ’ ἕτερόν τι μεταπηδῆν , ἕως ἂν ἴδῃ τὴν προτέραν παραίνεσιν καλῶς ἐν αὐτοῖς · βιώθησιν . Τοῦτο καὶ οἱ διδάσκαλοι ποιοῦσιν · οὐ πρότερον ἐπὶ τὰς συλλαβὰς τοὺς παῖδας ἄγουσιν , ἕως ἂν τῶν στοιχείων τὴν γνῶσιν ἐν αὐτοῖς κατορθωθεῖσαν ἴδωσι . Πρώην μὲν οὖν ὑμῖν τὴν παραβολὴν ἀναγνῶντες τῶν ἐκατὸν δηναρίων , καὶ τῶν μυρίων ταλάντων , ἐδείξαμεν ὅσον ἦν κακὸν τὸ μνησικακεῖν . “ Ὦν γὰρ οὐκ ἀπώλεσε τὰ μυρία τάλαντα , τούτων ἐκατὸν δηναρία κατεπώντισε a , καὶ τὴν δοθεῖσαν συγγνώμην ἀνεκαλέσατο , καὶ τὴν δωρεὰν ἀπεκρούσατο , καὶ ἀπαλλαγέντα τῶν εὐθυνῶν εἰς τὸ δικαστήριον πάλιν εἰσήγαγε , κάκισθεν εἰς τὸ δεσμωτήριον ἐνέβαλε , καὶ σῶμα ἀδανάτῳ αὐτὸν παρέδωκε τιμωρίᾳ . Σήμερον δὲ ἐφ’ ἕτεραν ὑπόθεσιν τὸν λόγον χειραγωγήσομεν . Ἔδει μὲν γὰρ , εἴπερ δίκαιον ἐγίνετο , τὸν λέγοντα περὶ ἐπιεικείας τε καὶ πραότητος , οἴκοθεν καὶ παρ’ ἑαυτοῦ τὰ παραδείγματα παρέχειν [ 749 ] τῆς καλῆς ταύτης φιλοσοφίας , ὥστε καὶ διὰ τῶν λόγων διδάσκειν , καὶ διὰ τῶν ἔργων παιδεύειν . Ἐπειδὴ δὲ πολὺ καὶ τῆς ἀποδόσεως τῆς ἀρετῆς ἡμεῖς , ἕνα τινὰ τῶν ἀγίων ἐλκύσαντες εἰς μέσον , καὶ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν στήσαντες τῶν ὑμετέρων , ἐναργῆ τινα καὶ δυνατὴν ὑμῖν ποιησόμεθα τὴν παράκλησιν , ὥσπερ ἀρχιτυπὸν τινα εἰκόνα , τὴν ἀρετὴν τοῦ δικαίου μιμεῖσθαι παρακελευσόμενοι καὶ ὑμῖν καὶ ἡμῖν αὐτοῖς . Τίνα οὖν εἰς μέσον ἄγαγεῖν χρή περὶ ἐπιεικείας διαλεγόμενον ; Τίνα δὲ ἄλλον , ἀλλ’ ἢ τὸν μαρτυρίαν ἀνωθεν δεξάμενον καὶ ἐπὶ τούτῳ μάλιστα θαυμασθέντα ; Εἴρω γάρ , φησί , Δαυὶδ τὸν τοῦ Ἰεσσαΐ , ἄνδρα κατὰ τὴν καρδίαν μου . Ὅταν δὲ ὁ Θεὸς ἀπολαίνηται , οὐδὲμία τοῖς ἀντιλέγουσιν ὑπολείπεται πρόφασις . Ἀδίκαστος γὰρ ἡ ψῆφος ἐκείνη , οὔτε πρὸς χάριν , οὔτε πρὸς ἀπέχθειαν τοῦ Θεοῦ κρινοῦτος , ἀλλὰ τῇ τῆς ψυχῆς ἀρετῇ γυμνῇ ψηφιομένου . Οὐ διὰ τοῦτο δὲ μόνον αὐτὸν εἰς μέσον ἄγομεν , ὅτι παρὰ τοῦ Θεοῦ τὴν ψῆφον ἐδέξατο , ἀλλ’ ὅτι καὶ τῶν ἐν τῇ Παλαιᾷ τραγέντων ἐστὶ . Τὸ μὲν γὰρ ἐπὶ τῆς χάριτος ρανθῆναι τινα καθαρὸν ὀργῆς , καὶ τοῖς ἕθροῖσι φάειντα τὰ ἁμαρτήματα , καὶ τῶν λελυπηκότων γεωθόμενον , θαυμαστὸν οὐδὲν μετὰ τὸν τοῦ Χριστοῦ θάνατον , μετὰ τὴν b τοσαύτην τῶν ἁμαρτημάτων ἄρεσιν , μετὰ τὰ φιλοσοφίας γέμοντα ἐπιτάγματα · τὸ δὲ ἐπὶ τῆς Παλαιᾶς , ἧνικα ὁ νόμος συνεχώρει ὀφθαλμὸν ἐξορύττειν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ , καὶ ὀδόντα ἀντὶ ὀδόντος , καὶ τοῖς ἰσαῖς ἀμύνεσθαι τὸν ἀδίκῃσιν , ρανθῆναι τινα ὑπερ -
Lemmas: ἡμέρα περί ὁ αὐτός ὑπόθεσις διαλέγω σύ , οὗτος καί ἐπί ὁ ὀργή ἐργάζομαι , καί συνεχής περί αὐτός ποιέω συμβουλή κατά δύναμις ὁ ἡμέτερος . καί γάρ οὗτος Αρίστος διδασκαλία εἰμί ἐγώ δοκέω τρόπος , ὁ μή πρότερος ἀφίστημι συμβουλεύω ὑπέρ ὅς , ἠώς εἄν εἰς ἔργον ὁ συμβουλή ἐξέρχομαι ὁράω . ὁ γάρ σήμερον μέν περί ἐλεημοσύνη , αὔριον δέ περί εὐχή , μετά ἐκεῖνος δέ περί ἐπιείκεια , εἶτα πάλιν περί ταπεινοφροσύνη διαλέγω , οὐδέτερος οὗτος ἐν ὁ ἀπροστάσις κατόρθωσις δύναμαι , ἀπό οὗτος πρός ἐκεῖνος , καί πάλιν ἀπό ἐκεῖνος πρός ἕτερος συνεχῶς μεταπηδάω · ἀλλά χρή ὁ μέλλω κατορθόω ἐν ὁ ἀκούω ὁ λέγω , μή πρότερος ἀφίστημι περί ὁ αὐτός παραινέω καί συμβουλεύω , μηδέ ἐπί ἕτερος τίς μεταπηδάω , ἠώς εἄν ὁράω ὁ πρότερος παραίνεσις καλῶς ἐν αὐτός · βιόω . οὗτος καί ὁ διδάσκαλος ποιέω · οὖον πρότερος ἐπί ὁ συλλαβή ὁ παῖς ἄγω , ἠώς εἄν ὁ στοιχεῖον ὁ γνῶσις ἐν αὐτός κατορθόω ὁράω . πρώην μέν οὖν σύ ὁ παραβολή ἀναγιγνώσκω ὁ ἑκατόν δηνάριον , καί ὁ μυρίος τάλαντον , δείκνυμι ὅσος εἰμί κακός ὁ μνησικακέω . “ ὦς γάρ οὐ ἀπόλλυμι ὁ μυρίος τάλαντον , οὗτος ἑκατόν δηνάριον κατεπώντισε a , καί ὁ δίδωμι συγγνώμη ἀνακαλέω , καί ὁ δωρεά ἀποκρούω , καί ἀπαλλάσσω ὁ εὔθυνα εἰς ὁ δικαστήριον πάλιν εἰσάγω , κακίζω εἰς ὁ δεσμωτήριον ἐμβάλλω , καί σῶμα ἄδανος αὐτός παραδίδωμι τιμωρία . σήμερον δέ ἐπί ἕτερος ὑπόθεσις ὁ λόγος χειραγωγέω . δέω μέν γάρ , εἴπερ Δίκαιος γίγνομαι , ὁ λέγω περί ἐπιείκεια τε καί πραότης , οἴκοθεν καί παρά ἑαυτοῦ ὁ παράδειγμα παρέχω [ 749 ] ὁ καλός οὗτος φιλοσοφία , ὥστε καί διά ὁ λόγος διδάσκω , καί διά ὁ ἔργον παιδεύω . ἐπεί δέ πολύς καί ὁ ἀπόδοσις ὁ ἀρετή ἐγώ , εἷς τις ὁ Ἀγίων ἔλκω εἰς μέσος , καί πρό ὁ ὀφθαλμός ἵστημι ὁ ὑμέτερος , ἐναργής τις καί δυνατός σύ ποιέω ὁ παράκλησις , ὥσπερ αρχιτυπος τις εἰκών , ὁ ἀρετή ὁ Δίκαιος μιμέομαι παρακελεύω καί σύ καί ἐγώ αὐτός . τίς οὖν εἰς μέσος ἄγω χρή περί ἐπιείκεια διαλέγω ; τίς δέ ἄλλος , ἀλλά ἢ ὁ μαρτυρία ἄνωθεν δέχομαι καί ἐπί οὗτος μάλιστα θαυμάζω ; εἴρω γάρ , φημί , Δαυίδ ὁ ὁ Ἰεσσαί , ἀνήρ κατά ὁ Καρδία ἐγώ . ὅταν δέ ὁ θεός ἀπόλλυμι , οὐδείς ὁ ἀντιλέγω ὑπολείπω πρόφασις . ἀδίκαστος γάρ ὁ ψῆφος ἐκεῖνος , οὔτε πρός χάρις , οὔτε πρός ἀπέχθεια ὁ Θεός κρίνω , ἀλλά ὁ ὁ Ψυχή ἀρετή γυμνός ψηφίζω . οὖον διά οὗτος δέ μόνος αὐτός εἰς μέσος ἄγω , ὅτι παρά ὁ Θεός ὁ ψῆφος δέχομαι , ἀλλά ὅτι καί ὁ ἐν ὁ Παλαιή τρώγω εἰμί . ὁ μέν γάρ ἐπί ὁ χάρις ῥαίνω τις καθαρός ὀργή , καί ὁ εθροις φάω ὁ ἁμάρτημα , καί ὁ λυπέω γίγνομαι , θαυμαστός οὐδείς μετά ὁ ὁ Χριστός θάνατος , μετά ὁ b τοσοῦτος ὁ ἁμάρτημα ἄρεσις , μετά ὁ φιλοσοφία γέμω ἐπίταγμα · ὁ δέ ἐπί ὁ Παλαιή , φέρω ὁ νόμος συγχωρέω ὀφθαλμός ἐξορύσσω ἀντί ὀφθαλμός , καί ὀδούς ἀντί ὀδούς , καί ὁ ἴσος ἀμύνω ὁ ἀδίκη , ῥαίνω τις ὑπερ -