joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0291.1
δεσποσίαν , ἀλλὰ τὸν οἰκεῖον ἔρωτα ἐνδεικνυμένη τε καὶ παραμυθούμενη . Τοιούτων γὰρ τῶν φιλούντων τὸ ἴσον · οὐκ ἀνέχονται μετὰ πολλῶν φιλεῖν , ἀλλ’ ἐξαιρέτως καὶ ἰδιαζόντως βούλονται αὐτὸν ἐνδείκνυσθαι τὸ φίλτρον . Οὕτω καὶ ὁ Δαυὶδ ποιεῖ λέγων · Ὁ Θεός , ὁ Θεὸς μου , πρὸς σὲ ἐφρόντισα . Εἴπω γὰρ τὴν κοινὴν αὐτοῦ δεσποσίαν , εἴπε καὶ τὴν ἰδιαζούσαν τὴν ἐπὶ τῶν ἁγίων . Καὶ πάλιν , Ὁ Θεός , ὁ Θεὸς μου , πρόσχες μοι · ἵνα τί ἐγκατέλιπές με ; Καὶ πάλιν · Ἐρῶ τῷ Θεῷ · Ἀντιλήπτορ μου · εἰ · ψυχῆς γὰρ ζεούσης καὶ θερμῆς καὶ διακαυομένης ὑπὸ τοῦ πόθου ταῦτα τὰ ῥήματα . Οὕτω καὶ ἡ γυνὴ αὕτη ἐποίησεν . Ἄλλὰ τὸ μὲν ἀνθρώπους τοῦτο ποιεῖν , θαυμαστὸν οὐδὲν · ὅταν δὲ ἴδῃς τὸν Θεὸν τοῦτο ποιῶντα , τὸτα ἐκπλήτθῃ . Καθὰπερ γὰρ οὕτω οἱ κοινῇ μετὰ τῶν πολλῶν αὐτὸν καλοῦσιν , ἀλλὰ καὶ ἰδιαζόντως ἐαυτῶν αὐτὸν βούλονται εἶναι Θεόν · οὕτω καὶ αὐτὸς , οἱ κοινῇ μετὰ τῶν ἄλλων φησιν αὐτὸν εἶναι Θεὸν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἰδιαζόμενος αὐτῶν . Διὰ τοῦτο λέγει , Ἐγώ εἰμι ὁ Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ , οὐ συστέλλων αὐτοῦ τὴν δεσποτείαν , ἀλλ’ ἐκτείνων μᾶλλον · οὐ γὰρ οὕτω τὸ πλήθος τῶν ἀρχομένων , ὡς ἡ ἀρετὴ τῶν βασιλευομένων δείκνυσιν αὐτοῦ τὴν ἀρχήν · οὐδ’ οὕτω χαίρει καλούμενος Θεὸς οὐρανοῦ καὶ γῆς , καὶ θαλάσσης , καὶ τῶν ἐν τούτοις , ὡς χαίρει καλούμενος Θεὸς Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ . Καὶ ὅπερ ἐπ’ ἀνθρώπων οὐ γίνεται , τοῦτο ἐπὶ τοῦ Θεοῦ συμβαῖνον ἔστιν ἰδεῖν . Οὐδὲν γὰρ λέγω · ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τῶν δεσποτῶν οἱ δοῦλοι καλοῦνται , καὶ οὕτως ἔθος ἅπασί · λέγεται , Ὁδεῖνα ἐπίτροπος τοῦ δεῖνος , ὁ δεῖνα οἰκονόμος τοῦ δεῖνος , στρατηγὸς καὶ ὑπάρχου · οὐδεὶς δὲ φησιν , Ὁδεῖνα ὁ ὑπάρχος τοῦδε τοῦ ἐπιτρόπου , ἀλλὰ τοὺς ἐλάττους ἀπὸ τῶν μειζόνων ἀεὶ καλεῖν εἰώθαμεν . Ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ τοὐναντίον γέγονεν · οὐ γὰρ μόνον Ἀβραὰμ τοῦ Θεοῦ λέγεται , ἀλλὰ καὶ ὁ Θεὸς τοῦ Ἀβραὰμ , καὶ ὁ Δεσπότης ἀπὸ τοῦ δούλου καλεῖται . Τοῦτο γοῦν αὐτὸ καὶ ὁ Παῦλος ἐκπληττόμενος ἔλεγε · Δι’ τὴν αἰτίαν οὐκ ἐπασχύνηται ὁ Θεός , Θεὸς καλεῖσθαι αὐτῶν . Οὐκ ἐπασχύνηται , φησίν , ὁ Δεσπότης ἀπὸ τῶν δούλων καλεῖσθαι . Διὰ τί οὐκ ἐπασχύνηται ; · ἐπὶ τὴν αἰτίαν . Ἵνα μιμησώμεθα καὶ ἡμεῖς . Ἄλλ’ ἐκεῖνοι ξένοι καὶ περιεσπίδημοι ἦσαν , φησίν b . Καὶ μὴν καὶ διὰ τοῦτο ἐπαιγχύνεσθαι δεῖ · ὁ γὰρ ξένος εὐτελὴς καὶ εὐκαταφρόνητος εἶναι δοκεῖ . Ἄλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ἅγιοι οὐ τοῦτον ἦσαν ξέναι τὸν τρόπον , ὃν ἡμεῖς νομίζομεν , ἀλλ’ ἑτέρων [ 756 ] τινὰ καὶ παράδοξον . Ἡμεῖς μὲν γὰρ ξένους ἐκείνους καλοῦμεν τοὺς τὴν αὐτῶν πατρίδα ἀφέντας , καὶ εἰς ἑτέραν γῆν ἐλθόντας · ἐκεῖνοι δὲ οὐχ οὕτως ἦσαν ξένοι , ἀλλὰ τῆς εἰκομένης ἁπάσης ὑπεριδόντες , καὶ μικρὰν εἶναι νομίσαντες τὴν γῆν , πρὸς τὴν ἐν τοῖς οὐρανοῖς πόλιν ἐβλέπον , οὐ δι’ ἀλαζονείαν , ἀλλὰ διὰ μεγαλοψυχίαν , οὐ δι’ ἀπόνοιαν , ἀλλὰ διὰ φιλοσοφίαν . Ἐπεὶδὴ γὰρ ἐπέφαντο τὰ ἐπὶ γῆς ἅπαντα , καὶ εἰδὸν ὅτι ρεῖ καὶ ἀπόλλυται , καὶ οὐδὲν ἐνταῦθα βέβαιον καὶ ἀκίνητον , οὐ πλοῦτος , οὐ δυναστεία , οὐ δόξα , οὐχ αὕτη ἡ ζωὴ , ἀλλ’ ἕκαστον ἔχει τέλος , καὶ πρὸς τὸ οἰκεῖον ἐπεῖργεται πέρας , τὰ δὲ ἐν τοῖς οὐρανοῖς οὐ τοιαῦτα , ἀλλὰ ἀτελεύτητα καὶ ἀθάνατα , εἴδοτο ξένοι τῶν ρέοντων καὶ παρατρεχόντων γενέσθαι , ἐν ἐκείνοις τῶν μενόντων ἐπιλάθεσθαι . Σένοι τοίνυν ἦσαν , οὐ τῷ μὴ ἔχειν πατρίδα , ἀλλὰ τῇ πατρίδι ἐφίσθαι τῆς ἀεὶ μενούσης . Ὅπερ οὖν καὶ αὐτὸς
Lemmas: δεσπόσιος , ἀλλά ὁ οἰκέω Ἔρως ἐνδείκνυμι τε καί παραμυθέω . τοιοῦτος γάρ ὁ φιλέω ὁ ἴσος · οὐ ἀνέχω μετά πολύς φιλέω , ἀλλά ἐξαίρετος καί ἰδιαζόντως βούλομαι αὐτός ἐνδείκνυμι ὁ φίλτρον . οὕτως καί ὁ Δαυίδ ποιέω λέγω · ὁ Θεός , ὁ θεός ἐγώ , πρός σύ φροντίζω . εἶπον γάρ ὁ κοινός αὐτός δεσπόσιος , εἶπον καί ὁ ἰδιάζω ὁ ἐπί ὁ ἅγιος . καί πάλιν , ὁ Θεός , ὁ θεός ἐγώ , προέχω ἐγώ · ἵνα τίς ἐγκαταλείπω ἐγώ ; καί πάλιν · εἴρω ὁ Θεός · αντιλήπτορας ἐγώ · εἰμί · Ψυχή γάρ ζέω καί θερμός καί διακαίω ὑπό ὁ πόθος οὗτος ὁ ῥῆμα . οὕτως καί ὁ γυνή οὗτος ποιέω . ἀλλά ὁ μέν ἄνθρωπος οὗτος ποιέω , θαυμαστός οὐδείς · ὅταν δέ ὁράω ὁ θεός οὗτος ποιέω , τότα ἐκπλήσσω . καθά γάρ οὗτος ὁ κοινός μετά ὁ πολύς αὐτός καλέω , ἀλλά καί ἰδιαζόντως ἑαυτοῦ αὐτός βούλομαι εἰμί Θεός · οὗτος καί αὐτός , ὁ κοινός μετά ὁ ἄλλος φημί αὐτός εἰμί θεός μόνος , ἀλλά καί ἰδιάζω αὐτός . Ζεύς οὗτος λέγω , ἐγώ εἰμί ὁ θεός Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , οὖον συστέλλω αὐτός ὁ δεσποτεία , ἀλλά ἐκτείνω μᾶλλον · οὖον γάρ οὗτος ὁ πλήθος ὁ ἄρχω , ὡς ὁ ἀρετή ὁ βασιλεύω δείκνυμι αὐτός ὁ ἀρχή · οὐδέ οὗτος χαίρω καλέω θεός οὐρανός καί γῆ , καί θάλασσα , καί ὁ ἐν οὗτος , ὡς χαίρω καλέω θεός Ἀβραάμ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ . καί ὅσπερ ἐπί ἄνθρωπος οὖον γίγνομαι , οὗτος ἐπί ὁ Θεός συμβαίνω εἰμί ὁράω . οὐδείς γάρ λέγω · ἐπί ὁ ἄνθρωπος ἀπό ὁ δεσπότης ὁ δοῦλος καλέω , καί οὕτως ἔθος ἅπας · λέγω , ὁδεῖνα ἐπίτροπος ὁ Δεῖνος , ὁ Δεῖνα οἰκονόμος ὁ Δεῖνος , στρατηγός καί ὑπάρχω · οὐδείς δέ φημί , ὁδεῖνα ὁ ὕπαρχος ὅδε ὁ ἐπίτροπος , ἀλλά ὁ μικρός ἀπό ὁ μείζων ἀεί καλέω εἴωθα . ἐπί δέ ὁ Θεός ἐναντίος γίγνομαι · οὖον γάρ μόνος Ἀβραάμ ὁ Θεός λέγω , ἀλλά καί ὁ θεός ὁ Ἀβραάμ , καί ὁ Δεσπότης ἀπό ὁ δοῦλος καλέω . οὗτος γοῦν αὐτός καί ὁ Παῦλος ἐκπλήσσω λέγω · διά ὁ αἴτιος οὐ ἐπαισχύνω ὁ Θεός , θεός καλέω αὐτός . οὐ ἐπαισχύνω , φημί , ὁ Δεσπότης ἀπό ὁ δοῦλος καλέω . Ζεύς τίς οὐ ἐπαισχύνω ; · ἐπί ὁ αἴτιος . ἵνα μιμέομαι καί ἐγώ . ἄλλος ἐκεῖνος ξένος καί περιεσπιδημος εἰμί , φημί b . καί μήv καί διά οὗτος επαιγχυνω δεῖ · ὁ γάρ ξένος εὐτελής καί εὐκαταφρόνητος εἰμί δοκέω . ἄλλος ἐκεῖνος ὁ ἅγιος οὖον οὗτος εἰμί ξένος ὁ τρόπος , ὅς ἐγώ νομίζω , ἀλλά ἕτερος [ 756 ] τις καί παράδοξος . ἐγώ μέν γάρ ξένος ἐκεῖνος καλέω ὁ ὁ αὐτός πατρίς ἀφίημι , καί εἰς ἕτερος γῆ ἔρχομαι · ἐκεῖνος δέ οὐ οὕτως εἰμί ξένος , ἀλλά ὁ εἴκω ἅπας ὑπεροράω , καί μικρός εἰμί νομίζω ὁ γῆ , πρός ὁ ἐν ὁ οὐρανός πόλις βλέπω , οὖον διά ἀλαζονεία , ἀλλά διά μεγαλοψυχία , οὖον διά ἀπόνοια , ἀλλά διά φιλοσοφία . ἐπειδή γάρ φαίνω ὁ ἐπί γῆ ἅπας , καί εἶδον ὅτι ρέω καί ἀπόλλυμι , καί οὐδείς ἐνταῦθα βέβαιος καί ἀκίνητος , οὖον πλοῦτος , οὖον δυναστεία , οὖον δόξα , οὐ οὗτος ὁ ζωή , ἀλλά ἕκαστος ἔχω τέλος , καί πρός ὁ οἰκέω ἐπείργω πέρας , ὁ δέ ἐν ὁ οὐρανός οὖον τοιοῦτος , ἀλλά ἀτελεύτητος καί ἀθάνατος , δίδωμι ξένος ὁ ῥέω καί παρατρέχω γίγνομαι , ἐν ἐκεῖνος ὁ μένω ἐπιλανθάνομαι . Σένος τοίνυν εἰμί , οὖον ὁ μή ἔχω πατρίς , ἀλλά ὁ πατρίς ἐφίημι ὁ ἀεί Μένων . ὅπερ οὖν καί αὐτός