joannes-chrysostomus.de-anna-sermones-1-5 pg054_0275.2
ἀπολογήσασθαι καὶ ἀπαλλαγῆναι , ἐξάπτωμεν τὸ πῦρ , καὶ καθάπερ θηρία τοῖς ὑβριζούσιν ἐπιπηδῶμεν , ἀγχόντες , ἕλκοντες , εὐθὺς δὲ ἀπαιτοῦντες τῶν εἰρημένων , καὶ τούτοις αὐτοῖς , οἷς ποιοῦμεν , τὴν καθ' ἡμῶν βεβαιούμενὺς ὑπόνοιαν . Εἰ γὰρ βούλει δείξαι τοῖς ὑβριζούσιν , ὡς οὐ μεθεῖς , δεῖξον διὰ πραότητος καὶ ἐπαικείας , μὴ δι' ὀδρεως , μηδὲ διὰ λοιδορίας . Ἄν μὲν γὰρ τυπτήσῃς τὸν ὑβριστά , μέθην σου καταγνώσονται πάντες · ἄν δὲ γενναίως ἐνέχῃς , ἀπακρούσῃ διὰ τῶν ἔργων τὴν πονηρὰν ὑπόψιν · ὅπερ οὖν καὶ ἡ γυνὴ τότε ἐποίησε , καὶ εἰπούσα , Οὐχί , κύριε , δι' αὐτῶν τῶν πραγμάτων ἐδείκνυ , ὅτι ψευδὴς ἦν ἡ ὑποψία . Πόθεν δὲ ὅμως καὶ ὑπέπνευσεν ὁ ἱερεὺς τοῦτο ; μὴ γὰρ γελοῖως εἶδε ; μὴ γὰρ χορεύουσαν ; μὴ γὰρ περιφερομένην καὶ καταπιπτούσαν ; μὴ γὰρ αἰσχρὸν τι καὶ ἀνελειδὲρον φθεγγομένην ῥήμα ; Πόθεν οὖν ταύτην ἔσχε τὴν ὑπόνοιαν ; Οὐχ ἀπλῶς , οὐδὲ ὡς ἐτυχεν ἐκτίσως , ἀλλ' ἀπὸ τοῦ καιροῦ τῆς ἡμέρας · καὶ γὰρ ἦν τὸ μεσημβρινόν , ὅτε τὴν εὐχὴν ἐποίησετο . Πόθεν τοῦτο δῆλον ; Ἀπ' αὐτῶν τῶν ἀνωθεν εἰρημένων . Ἄρεστέη γάρ , φησίν , Ἄννα μετὰ τὸ φαγεῖν αὐτοὺς [ 719 ] ἐν Σηλῶμ , καὶ μετὰ τὸ πιεῖν , καὶ κατέστη ἐνώπιον Κυρίου . Ὦρᾷ ; Ὦν ἀνδρὸς καιρὸν ποιούσιν ἀπαντες , τοῦτον εὐχῆς ἐποιεῖτο αὐτὴ καιρόν , καὶ μετὰ τράπεζαν πρὸς ἐκπτηρίαν ἀνέτρεχε , καὶ πηγὰς ἡμέας δακρύων , καὶ διάνοιαν παρεῖχε σωφρονούσαν καὶ νήφουσαν , καὶ μετὰ τράπεζαν οὕτως παρεσκευάσθη , ὡς δῶρον ὑπὲρ φύσιν λαβεῖν , καὶ λύσαι στεῖρωσιν , καὶ φύσιν ἀσθενήσασαν διορθῶσαι . Ταῦτα τοίνυν ἀπὸ τῆς γυναικὸς ἐπεφάνταμεν , ὥστε εἰδεῖναι μετ' εὐλογίαν εὐχεσθαι . Ὦ γὰρ πρὸς τοῦτο παρεσκευασαμένους , οὐδέποτε εἰς μέθην καὶ παροινίαν ἐκπασεῖται , οὐδέποτε ὑπὸ ἀδονησίας διαρραγήσεται , ἀλλὰ τὴν προσδοκίαν τῆς εὐχῆς ἀντὶ χαλινού τοῖς λογισμοῖς ἐπικειμένην ἔχων , μετὰ τοῦ προσήκοντος μέτρου τῶν παρακειμένων ἕξετα πάντων , καὶ πολλῆς μὲν τὴν ψυχὴν , πολλῆς δὲ τὸ σῶμα ἐμπλήσει τῆς εὐλογίας . Τράπεζα γὰρ ἀπὸ εὐχῆς ἀρχομένη , καὶ εἰς εὐχὴν καταλήγουσα , οὐδέποτε ὑστερηθήσεται , ἀλλὰ πηγὴς βαφλέστερον ἀπαντα ἡμῖν οἷσι τὰ ἀγαθά . Μὴ δὲ τοσοῦτον παρορώμεν χέρδος . Καὶ γὰρ ἀποπον τοὺς μὲν οἰκέτας τοὺς ἡμετέρους , εἰ ποτὲ τι τῶν παρεκειμένων λάβοιεν παρ' ἡμῶν μέρος , εὐχαριστεῖν τε ἡμῖν καὶ μετ' εὐφημίας ἀναγιγνῆν · ἡμᾶς δὲ τοσοῦτον ἀπολαύνοντας ἀγαθῶν μηδὲ τοσαύτην ἀποδιδόναι τῷ Θεῷ τὴν τιμήν , καὶ ταῦτα , μέλλοντας πολλῆς ἀπολαύσεσθαι τῆς ἀσφαλείας . Ὅπου γὰρ εὐχὴ καὶ εὐχαριστία , ἀγίου Πνεύματος παραγίνεται χάρις , καὶ φυγαδεύονται δαίμονες , καὶ πᾶσα ἀντικειμένη δύναμις δραπετεύει καὶ ἀφἰσταται . Ὦ μέλλων εἰς εὐχὴν τρέπεσθαι , οὐδὲν ἀποπον τοιμὰ φθέγξασθαι , οὐδὲ ἐν μέσῃ τραπέζῃ · κἂν φθέγξῃται , μεταγνώσκει ταχέως . Διὸ χρὴ καὶ ἀρχομένους καὶ λήγοντας εὐχαριστεῖν τῷ Θεῷ · μάλιστα μὲν γὰρ οὐδὲ εἰς μέθην ἐμπεσούμεθα βαδίως , καθάπερ ἐφθην εἰπών , εἰ καταστήσαιμεν εἰς ταύτην ἑαυτοὺς τὴν συνήθειαν . Ὦστε κἂν κραταιλῶν κἂν μεθίων ποτὲ ἀναστής , μηδὲ οὕτω καταλύσῃς τὸ ἦθος , ἀλλὰ κἂν καρπβαρώμεν , κἂν περιφερώμεθα καὶ καταπί -
Lemmas: ἀπολογέομαι καί ἀπαλλάσσω , ἐξάπτω ὁ πῦρ , καί καθάπερ θηρίον ὁ ὑβρίζω ἐπιπηδάω , ἄγχω , ἕλκω , εὐθύς δέ ἀπαιτέω ὁ εἴρω , καί οὗτος αὐτός , ὅς ποιέω , ὁ κατά ἐγώ βεβαιόω ὑπόνοια . εἰμί γάρ βούλομαι δείκνυμι ὁ ὑβρίζω , ὡς οὖον μεθίημι , δείκνυμι διά πραότης καί επαικαιω , μή διά ὀδρεως , μηδέ διά λοιδορία . ἄν μέν γάρ τύπτω ὁ ὑβριστής , μέθη σύ καταγνοέω πᾶς · ἄν δέ γενναῖος ἐνέχω , απακρουω διά ὁ ἔργον ὁ πονηρός υπόψιν · ὅσπερ οὖν καί ὁ γυνή τότε ποιέω , καί εἶπον , οὐ , κύριος , διά αὐτός ὁ πρᾶγμα δείκνυμι , ὅτι ψευδής εἰμί ὁ ὑποψία . πόθεν δέ ὅμως καί ὑποπνέω ὁ ἱερεύς οὗτος ; μή γάρ γελοῖος ὁράω ; μή γάρ χορεύω ; μή γάρ περιφέρω καί καταπίπτω ; μή γάρ αἰσχρός τίς καί ανελειδερω φθέγγομαι ῥῆμα ; πόθεν οὖν οὗτος ἔχω ὁ ὑπόνοια ; οὐχ ἀπλόος , οὐδέ ὡς τυγχάνω ἔκτισις , ἀλλά ἀπό ὁ καιρός ὁ ἡμέρα · καί γάρ εἰμί ὁ μεσημβρινός , ὅτε ὁ εὐχή ποιέω . πόθεν οὗτος δῆλος ; ἀπό αὐτός ὁ ἄνωθεν εἴρω . ἀρεστέω γάρ , φημί , Ἄννα μετά ὁ ἐσθίω αὐτός [ 719 ] ἐν Σηλῶμ , καί μετά ὁ πίνω , καί καθίστημι ἐνώπιος κύριος . ὤρα ; ὦς ἀνήρ καιρός ποιέω ἅπας , οὗτος εὐχή ποιέω αὐτός καιρός , καί μετά τράπεζα πρός ἐκπτηρίαν ἀνατρέχω , καί πηγή ἡμεῖς δάκρυ , καί διάνοια παρέχω σωφρονέω καί νήφω , καί μετά τράπεζα οὕτως παρασκευάζω , ὡς δῶρον ὑπέρ φύσις λαμβάνω , καί λύω στείρωσις , καί φύσις ἀσθενέω διορθόω . οὗτος τοίνυν ἀπό ὁ γυνή φαίνω , ὥστε οἶδα μετά εὐλογία εὔχομαι . ὦ γάρ πρός οὗτος παρασκευάζω , οὐδέποτε εἰς μέθη καί παροινία ἐκπαίω , οὐδέποτε ὑπό ἀδονησίας διαράσσω , ἀλλά ὁ προσδοκία ὁ εὐχή ἀντί χαλινός ὁ λογισμός ἐπίκειμαι ἔχω , μετά ὁ προσήκω μέτρον ὁ παράκειμαι ἐξετάζω πᾶς , καί πολύς μέν ὁ ψυχή , πολύς δέ ὁ σῶμα ἐμπίμπλημι ὁ εὐλογία . Τράπεζα γάρ ἀπό εὐχή ἄρχω , καί εἰς εὐχή καταλήγω , οὐδέποτε ὑστερέω , ἀλλά πηγή βαφλέστερον ἅπας ἐγώ ὅς ὁ ἀγαθός . μή δέ τοσοῦτος παροράω χέρδα . καί γάρ ἀποπονέω ὁ μέν οἰκέτης ὁ ἡμέτερος , εἰμί ποτέ τίς ὁ παρακείμενος λαμβάνω παρά ἐγώ μέρος , εὐχαριστέω τε ἐγώ καί μετά Εὐφημία ἀναγιγνώσκω · ἐγώ δέ τοσοῦτος ἀπολαύω ἀγαθός μηδέ τοσοῦτος ἀποδίδωμι ὁ Θεός ὁ τιμή , καί οὗτος , μέλλω πολύς ἀπολαύω ὁ ἀσφάλεια . ὅπου γάρ εὐχή καί εὐχαριστία , ἅγιος πνεῦμα παραγίγνομαι χάρις , καί φυγαδεύω δαίμων , καί πᾶς ἀντίκειμαι δύναμις δραπετεύω καί ἀφίστημι . ὦ μέλλω εἰς εὐχή τρέπω , οὐδείς ἀποπονέω τοιμὰ φθέγγομαι , οὐδέ ἐν μέσος τράπεζα · κἀν φθέγγομαι , μεταγιγνώσκω ταχέως . Διὸ χρή καί ἄρχω καί λήγω εὐχαριστέω ὁ Θεός · μάλιστα μέν γάρ οὐδέ εἰς μέθη ἐμπίπτω βάδιος , καθάπερ φθάνω εἶπον , εἰμί καθίστημι εἰς οὗτος ἑαυτοῦ ὁ συνήθεια . ὥστε κἀν κραταιλαω κἀν μέθιον ποτέ ἀνίστημι , μηδέ οὗτος καταλύω ὁ ἦθος , ἀλλά κἀν καρπβαρώμεν , κἀν περιφέρω καί καταπί -