joannes-chrysostomus.contra-judaeos-gentiles-et-haereticos-et-in-illud-vocatus-est-jesus pg048_0564.1
δάνει τὴν προσηγολίαν τῶν ἰδίων ἔργων · οὕτως αὐτὴ ἡ φύσις χρᾶζει , ὅτι τὸ φαῦλον ἀλλοτρίων τοῦ ἔργου τοῦ Θεοῦ . Καὶ δ ἐποίησεν ὁ Θεὸς καλὸν , καὶ καλὸν λίαν , καὶ οὐὐ καλὸν , ὅτι καὶ τοῖς κακοῖς ἐμφύρεται , καὶ τὴν κακίαν αἰσχύνεται . Εἴπ · πῶ σωφρων · Σωφρον · καὶ ὡ τῷ ἔργῳ ἵδεται , οὐδὲ τὴν προσηγολίαν αἰσχύνεται . Κάλεσον τὸν δίκαιον , δίκαιον · καὶ τῷ ἔργῳ στεφανοῦται , καὶ τῇ προσηγολίᾳ σεμνύνεται · κἂν γὰρ οὐ · εὐλάβειαν παρατίθησι τῷ δυναμα , ἀλλὰ ἐν τῇ ψυχῇ δέχεται τὴν εὐφημίαν . Ἐννόησον δση κακία ἐν κόσμῳ πολιτεύεται , καὶ πρόσωπον οὐκ ἔχει . Καὶ πῶς οὐκ ἔχει πρόσωπον ; Ἐάνλευτομερὸς ἐρευνήσης , οὐδὲμίαν εὑρήσεις · κακίαν ἐξ οἰκείου προσώπου φαινομένην · ἀλλ’ ἐὰν μὴ δανείσηται · πρόσωπον ἀρετῆς , οὐ φαίνεται · καὶ ὅπως , ἄκουε · Ὁ ψευδόμενος , οὐχ ὁμολογῶν τὸ ψεῦδος ψεύδεται , ἀλλ’ ἀληθείᾳ ὑποκρινόμενος ἀπατά · ὁ ἀδίκων οὐ κηρύττει ὅ ἐστιν , ἀλλὰ σχηματίζεται ὅ μὴ ἐστι , καὶ τότε τὴν ἀδικίαν ἐργάζεται . Ὁμοίως ὁ δόλιος οὐ δείκνυσι τὸν δόλον , ἀλλὰ σχηματίζεται τὴν φιλίαν , καὶ πραγματεύεται τὴν πονηρίαν · ὁ μοιχὸς οὐχ ὁμολογεῖται τὴν ἀθεσίαν μοιχείαν , ἐπιτιθδὶ τῷ οἴκῳ , ἀλλὰ πλάσμα σωφροσύνης ἐνδυόμενος εἰς τὸ στόμα ἐνυβρίζει τὰ θεῖα . Ὁρᾷς ὅτι οἰκείου οὐκ ἔχει προσώπου ἡ κακία ; Ὁμοίως καὶ ὁ συκοφάντης , ὅταν ἐλαλῇ τῆς δικαιοσύνης , οὐ τοῦτο ὁμολόγησας , ὅπερ ἐστιν , εἰσέρχεται , ἀλλὰ μάρτυρα ἀληθείας προστιθᾶμενος τῷ σχήματι , διὰ τοῦ ψεύδους τὸν μάρτυρα τῆς κακίας ἐνδείκνυται . Οὕτως κακία πρόσωπον ἰδίου οὐκ ἔχει , ἐὰν μὴ δανείσηται προσώπον ἀρετῆς . Διὰ τοῦτο ὁ Σωτὴρ ἔλεγε · Ἐλεῦντοται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων , ἐσωθεν δὲ εἰσι λύκοι ἀρπαγταί . Ἄλλ’ εἰς τὸ προκείμενον ἐπανελθῶμεν . Β’ . Θέλεις ἰδεῖν , ἀδελφέ , ὅσον δύναται ἐμφυτος νόμος ; Καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα , κἂν ἐν κακίαις ἐμφύρται , τὸ δνομα τὸ ἀγαθὸν ἀσπάζεται . Πολλοὶ πολλάκις δυνάσται πλεονεξίαν πνέοντες , καὶ μηδὲν ἕτερον ἐννοιοῦντες , [ 828 ] ἢ ἀρπαγὴν καὶ ἀδίκαιαν , δυσωποῦνται παρὰ τινων ἡ ἀνείαι τῇ πέντει τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην , ἢ συγχωρήσαι τι τοῦ χρόνου , ἢ μὴ ἀμύναισι τοὺς λυπησάντας ἢ λυπεῖν νομισθέντας . Καὶ ὁ ἐλλίων καλῶς πρεσδεῦσαι παρὰ ἀνδρὶ δυναστῇ οὐ πονηρῷ , οὐκ εὐθέως ἀπὸ τῆς ἀληθείας ἄρχεται · οὐ λέγει αὐτῷ , ὅ ἐστιν , ἀλλὰ προστίθησιν αὐτῷ ὀνομα ἀρετῆς . [ Ἡ οὐχ οἷδας πῶς οἱ σχηματίζονται οἱ καλῶς πρεσδεύοντες ; ] Ἄνθρ εἰ , φησίν , ἀγαθὸς · διαβεβόθαι σου τὸ δνομα , πάντες σου τὰς εὐπραγίας ἤθουσι · καὶ πολλὰ τοιαῦτα συνάπτεσι τῇ παρακλήσει , ἵνα χαρμῆ τῇ εὐφημίᾳ , καὶ φύγῃ τὴν πονηρίαν . Ὁρα πῶς ἡ κακία νικάται · ταῖς εὐφημίαις τῆς ἀρετῆς . Οὐδὲς κακός , κακὸς ἀκούειν βούλεται · ἡ γὰρ φύσις τὸ ἰδίον ἀσπάζεται , εἰ καὶ ἡ προαίρεσις τὸ ἐναντίον αἱρεῖται . Ἐννόησον οὖν , ἀγαπητοί , ἐλαία κατάκαρπος , καὶ ἔργους καὶ καρποῖς καὶ φύλλοις · χωμέντες . Φυλλαλήμων οἱ λόγοι , καρποὶ ἡ πολιτεία . Γενεσθω σου καὶ ὁ λόγος σεμνός , καὶ ἡ πολιτεία ἔγκαρπος · παρὰ γὰρ τῷ εὐσεβεῖ οὐδὲ τὸ φυλλὸν ἀποθλίπον . Τὸ γὰρ φύλλιον αὐτοῦ , φησίν ὁ Δαυὶδ , οὐκ ἀπορρυησεται , καὶ πάντα , ὅσα ἂν ποιῇ κατευοδοησεται . Ἄλλ’ ὅ τοῦ θαύματος ! ἐνενόησα πῶς ὁ Ἄδαμ · γυμνὸς ἐξῆλθε τοῦ παραδείσου , καὶ πῶς Δαυὶδ κομψ ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ . Ὁ μὲν ἐξἤλθε γυμνὸς διὰ τὴν παράβασιν , ὁ δὲ ἐνδυτάρανος ἀρετάς , βοᾷ · Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος . Οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἀποδύει , ὡς ἀκαρπία · καὶ οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἐνδύει , ὡς καρποφορία ἐν ἔργων χρηστών . Ὁ Ἄδαμ · ἐπλάσθη · δεῖ γὰρ καὶ νῦν ἐπαναλαβεῖν τὰ εἰρημένα , ἐπειδὴ περ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπαναλήψις σεβασιοῖ ταῖς ψυχαῖς τὴν διδασκαλίαν . Ὦσπερ γὰρ τὰ βαπτίμενα ἔρια συνεχῶς ταῖς βαφαῖς ἐμβάλλεται , ἵνα εἰς βάθος διαδὺ τὴν οἰκείαν ἐνεργείαν ἡ βαφή · οὕτω δεῖ καὶ τὰς ἡμετέρας ψυχὰς συνεχῶς τοῖς θείοις λόγοις ἐμβάλλεσθαι , ἵνα ἀποκλυνθῇ μὴν τὸ ἀρχαῖον ἐνδεῖος , ἐνδυθῶμεθα δὲ τὸ νέον κάλλος . Καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἔρια , ἐπὰν δέξηται τὴν βαφήν , ἀποτίθεται τὴς φύσεως τὸ δνομα , καὶ δέχεται τῆς βαφῆς τὴν προσηγολίαν · καὶ οὐχ ἔτι καλεῖς ἔρεάν , ἀλλὰ πορφυρὰν ἢ κόκκινον ἢ πράσινον ἢ τι τοιούτων , οἷον ἡ βαφὴ παρέσχη τῷ βαφέντι τὸ κάλλος . Εἰ οὖν ἡ βαφὴ μεταβάλλει ὕφασιν · δνομα , Θεοῦ φύσις οὐ μεταβάλλει τὸν ἄνθρωπον , ὥστε τὸν αὐτὸν πρὸ μὲν τῆς βαφῆς εἶναι · εἰκόνα χοϊκήν ,
Lemmas: δάνος ὁ προσηγολίαν ὁ ἴδιος ἔργον · οὕτως αὐτός ὁ φύσις χρῄζω , ὅτι ὁ φαῦλος ἀλλότριος ὁ έργο ὁ θεός . καί δ ποιέω ὁ θεός καλός , καί καλός λίαν , καί οὐ καλός , ὅτι καί ὁ κακός ἐμφύρω , καί ὁ κακία αἰσχύνω . εἶπον · πῶ σώφρων · Σώφρων · καί ὅς ὁ ἔργον ὁράω , οὐδέ ὁ προσηγολίαν αἰσχύνω . καλέω ὁ δίκαιος , δίκαιος · καί ὁ ἔργον στεφανόω , καί ὁ προσηγολίᾳ σεμνύνω · κἀν γάρ οὐ · εὐλάβεια παρατίθημι ὁ δυναμα , ἀλλά ἐν ὁ ψυχή δέχομαι ὁ εὐφημία . ἐννοέω δέω κακία ἐν κόσμος πολιτεύω , καί πρόσωπον οὐ ἔχω . καί πῶς οὐ ἔχω πρόσωπον ; Ἐάνλευτομερὸς ἐρευνάω , οὐδείς εὑρίσκω · κακία ἐκ οἰκεῖος πρόσωπον φαίνω · ἀλλά ἐάν μή δανείζω · πρόσωπον ἀρετή , οὐ φαίνω · καί ὅπως , ἀκούω · ὁ ψεύδω , οὐ ὁμολογέω ὁ ψεῦδος ψεύδω , ἀλλά ἀλήθεια ὑποκρίνω ἀπάτη · ὁ ἄδικος οὐ κηρύσσω ὁ εἰμί , ἀλλά σχηματίζω ὁ μή εἰμί , καί τότε ὁ ἀδικία ἐργάζομαι . Ὅμοιος ὁ δόλιος οὐ δείκνυμι ὁ δόλος , ἀλλά σχηματίζω ὁ φίλιος , καί πραγματεύομαι ὁ πονηρία · ὁ μοιχός οὐ ὁμολογέω ὁ ἀθεσία μοιχεία , ἐπιτιθδὶ ὁ οἶκος , ἀλλά πλάσμα σωφροσύνη ἐνδύω εἰς ὁ στόμα ἐνυβρίζω ὁ θεῖος . Όρας ὅτι οἰκεῖος οὐ ἔχω πρόσωπον ὁ κακία ; Ὅμοιος καί ὁ συκοφάντης , ὅταν λαλέω ὁ δικαιοσύνη , οὐ οὗτος ὁμολογέω , ὅς εἰμί , εἰσέρχομαι , ἀλλά μάρτυς ἀλήθεια προστίθημι ὁ σχῆμα , διά ὁ ψεῦδος ὁ μάρτυς ὁ κακία ἐνδείκνυμι . οὕτως κακία πρόσωπον ἴδιος οὐ ἔχω , ἐάν μή δανείζω πρόσωπον ἀρετή . Ζεύς οὗτος ὁ Σωτήρ λέγω · ελευντοος πρός σύ ἐν ἔνδυμα πρόβατον , ἔσωθεν δέ εἰμί λύκος ἀρπαγταί . ἄλλος εἰς ὁ πρόκειμαι ἐπανέρχομαι . βέ . ἐθέλω ὁράω , ἀδελφός , ὅσον δύναμαι ἔμφυτος νόμος ; καί ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος , κἀν ἐν κακία ἐμφύρω , ὁ δνομα ὁ ἀγαθός ἀσπάζομαι . πολλός πολλάκις δυνάστης πλεονεξία πνέω , καί μηδείς ἕτερος ἐννοέω , [ 828 ] ἢ ἁρπάγη καί ἀδίκη , δυσωπέω παρά τις ὁ ἀνίημι ὁ πέντος ὁ ἐπίκειμαι ἀνάγκη , ἢ συγχωρέω τίς ὁ χρόνος , ἢ μή ἀμύνη ὁ λυπέω ἢ λυπέω νομίζω . καί ὁ ελιά καλός πρεσδευσος παρά ἀνήρ δυνάστης οὐ πονηρός , οὐ εὐθύς ἀπό ὁ ἀλήθεια ἄρχω · οὐ λέγω αὐτός , ὁ εἰμί , ἀλλά προστίθημι αὐτός ὄνομα ἀρετή . [ ὁ οὐ οἶδα πῶς ὁ σχηματίζω ὁ καλός πρεσδευειμι ; ] Ἄνθρ εἰμί , φημί , ἀγαθός · διαβοάω σύ ὁ δνομα , πᾶς σύ ὁ εὐπραγία ἠθέω · καί πολύς τοιοῦτος συνάπτω ὁ παράκλησις , ἵνα χάρμη ὁ εὐφημία , καί φεύγω ὁ πονηρία . Όρα πῶς ὁ κακία νικάω · ὁ εὐφημία ὁ ἀρετή . Οὐδή κακός , κακός ἀκούω βούλομαι · ὁ γάρ φύσις ὁ ἴδιος ἀσπάζομαι , εἰμί καί ὁ προαίρεσις ὁ ἐναντίος αἱρέω . ἐννοέω οὖν , ἀγαπητός , ἐλαία κατάκαρπος , καί ἔργω καί καρπός καί φύλλον · χωμέντες . Φυλλαλήμων ὁ λόγος , καρπός ὁ πολιτεία . γίγνομαι σύ καί ὁ λόγος σεμνός , καί ὁ πολιτεία ἔγκαρπος · παρά γάρ ὁ εὐσεβής οὐδέ ὁ φύλλον ἀποθλίβω . Τέ γάρ φύλλιον αὐτός , φημί ὁ Δαυίδ , οὐ ἀπορρέω , καί πᾶς , ὅσος ἄν ποιέω κατευοδοιημι . ἄλλος ὁ ὁ θαῦμα ! ἐννοέω πῶς ὁ Άδαμ · γυμνός ἐξέρχομαι ὁ παράδεισος , καί πῶς Δαυίδ κομψός ἐν ὁ οἶκος ὁ θεός . ὁ μέν ἐξέρχομαι γυμνός διά ὁ παράβασις , ὁ δέ ἐνδυτάρανος ἀρετή , βοάω · ἐγώ δέ ὡσεί ἐλαία κατάκαρπος . οὐδείς ἐγώ οὕτως ἀποδύω , ὡς ἀκαρπία · καί οὐδείς ἐγώ οὕτως ἐνδύω , ὡς καρποφορία ἐν ἔργον χρηστός . ὁ Άδαμ · πλάσσω · δέω γάρ καί νῦν ἐπαναλαμβάνω ὁ λέγω , ἐπεί περ ὁ ὁ ἀγαθός ἐπανάληψις σεβάζω ὁ ψυχή ὁ διδασκαλία . ὥσπερ γάρ ὁ βάπτω ἔριον συνεχής ὁ βαφή ἐμβάλλω , ἵνα εἰς βάθος διαδύω ὁ οἰκεῖος ἐνέργεια ὁ βαφή · οὕτως δέω καί ὁ ἡμέτερος ψυχή συνεχής ὁ θεῖος λόγος ἐμβάλλω , ἵνα ἀποκλίνω μήν ὁ ἀρχαῖος ἐνδέω , ἐνδύω δέ ὁ νέος κάλλος . καί γάρ ἐκεῖνος ὁ ἔριον , ἐπάν δέχομαι ὁ βαφή , ἀποτίθημι σής φύσις ὁ δνομα , καί δέχομαι ὁ βαφεύς ὁ προσηγολίαν · καί οὐ ἔτι καλέω ἐρέα , ἀλλά πορφύρα ἢ κόκκινος ἢ πράσινος ἢ τίς τοιοῦτος , οἷος ὁ βαφή παρέχω ὁ βάφω ὁ κάλλος . εἰμί οὖν ὁ βαφή μεταβάλλω ὕφασις · δνομα , θεός φύσις οὐ μεταβάλλω ὁ ἄνθρωπος , ὥστε ὁ αὐτός πρό μέν ὁ βαφεύς ἔρχομαι · εἰκών χοϊκός ,