joannes-chrysostomus.contra-judaeos-gentiles-et-haereticos-et-in-illud-vocatus-est-jesus pg048_0557.1
τῷ Θεῷ , καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην , καὶ φίλος Θεοῦ ἐκλήθη . Μὴ τι ἐνεπόδιζεν αὐτῷ ὁ πλοῦτος καὶ ἡ γυνή , ἢ τὰ τέκνα ; Μὴ ἔχεις ἀπολογίαν ; Ἰδοὺ ἄπερ προεφασίζῃ τρία οὗτος ἔχει , καὶ γυναῖκα καὶ τέκνα καὶ πλοῦτον . Ἄλλὰ τί εἰ ; δοῦλος ; Καὶ Ὀνησίμος καὶ γράφων Παῦλος Φιλήμονι ἔλεγεν Ὀνησίμον τὸν ποτε ἀχρηστον , νῦν δὲ κάμωι καὶ σοὺ εὐχρηστον . Ἄλλὰ τί εἰ ; βασιλεύς ; Καὶ Δαυὶδ καὶ εἰσῆλθε πρὸς αὐτὸν Νάθαν ὁ προφήτης , καὶ ἠλεγεν αὐτὸν περὶ τῆς ἁμαρτίας ἧσπερ ἐποίησεν . Μὴ τι ἐτράννησεν ὁ βασιλεύς ; μὴτι ἀπεφρίγητο κατὰ τοῦ προφήτου ; οὐχὶ καὶ ἐν τῇ βασιλείῃ τὴν δουλείαν ὡμολόγει , καὶ ἔφην , Ἱμάρτησα τῷ Κυρίῳ , Καὶ ὁ προφήτης ἰδὼν τὴν μετάνοιαν αὐτοῦ , λέγει αὐτῷ Ὁ Κύριος ἀφεῖλε τὸ ἁμάρτημά σου . Ὀξεῖα ἡ μετάνοια , ὀξεύτερα ἡ συγχώρησις . Μὴτι προσέχεν [ 822 ] ἐαυτῷ ὁ βασιλεύς , καὶ ἔφην , δτι Βασιλεὺς εἰμι , πορφύραν περιέβλημαι , καὶ διάδημα περιέχειμαι , καὶ ἔχω τόξα καὶ βέλη καὶ ἀσπίδας , καὶ χρανεὰ καὶ στρατιώτας ὑπέρασ · ποτὰς καὶ τοῦτον τὸν πέντηα φοβοῦμαι , καὶ οὐ φονεύω αὐτόν , ἀλλὰ ἀνέγνωμαι αὐτῷ ; Ἄλλ' οὐδὲν τούτων εἶπεν · ἀλλ' εἰ καὶ βασιλεύς ἦν , ἤδει τὴν ἁμαρταν , καὶ διὰ τοῦτο μετενόησεν , ἐπειδὴ ἤδει ὅτι χαλεπὸν ἁμάρτημα ἐποίησεν . Μὴτι ἐνεπόδιζεν αὐτῷ ἡ βασιλεία ; Ἄλλὰ τί εἰ ; παῖς ; Καὶ ὁ Δανιήλ , καὶ λέοντας ἐφήμωσεν , καὶ δράκοντα διεῤῥήξεν , τὸν βὴλ κατέστρεψε , καὶ τοὺς πρεσβυτέρους κατέκρινεν , τὴν δὲ Σωσάνναν ἔσωσε , καὶ τὸ ἀτελὲς τῆς νεότητος οὐδὲν ἐνεπόδιζεν τῇ τοσαύτῃ ἀρετῇ . Ἄλλὰ τί εἰ ; φιλόδεξος ; Καὶ Ἰωσήφ · χείρων γε πᾶσαν φιλοσοφίαν ἐπεδείξατο καὶ σωφροσύνην ἐπὶ τῆς Αἰγυπτίας ; Ἰὼν γιτῶνα αὐτοῦ ἔσχιασε , τὴν δὲ πίστιν αὐτοῦ οὐ διεῤῥήξεν τὴν ἀναίσχυντιαν αὐτῆς ἐνίκησε , τὴν δὲ ἐπιθυμίαν αὐτῆς οὐκ ἐπλήρωσεν . Ἄλλὰ τί εἰ ; [ χώρα ; Καὶ ἡ Σιδωνία , ἥτις Ἡλίαν τὸν προφήτην ὑπεδέξατο , καὶ ἔθρεψεν ἄρτω καὶ ὕδατι καὶ τὸν αἴτιον τοῦ λειμοῦ λιβὸν οὐ κατέτρεψεν . Ἄλλὰ τί εἰ ; πόρνη ; Καὶ ἡ Ῥαββ , ἥτι ; ἔκρυψε τοὺς κατασκόπους , καὶ μετὰ τὸ παραλαβεῖν τοὺς υἱοὺς Ἰωσαὴλ τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας , ἐσώθη καὶ αὐτὴ καὶ ὁ οἶκος αὐτῆς καὶ τὸ γένος αὐτῆς . Ἄλλὰ τί εἰ ; πένης ; Καὶ ὁ Λάζαρος , καὶ ἐν τῇ πενίᾳ πᾶσαν φιλοσοφίαν ἐπεδείξατο καὶ ὑπομονήν , καὶ οὐκ ἐδυσπέτησεν ἐν τοσαύτῃ ἀνάγκῃ ὤν Ἄλλὰ τί εἰ ; φιλογύναικο ; Καὶ Σαμψὼν εἰ γὰρ καὶ προεἰδὼν ὑπὸ γυναικός , ἀλλὰ τὴν ἐνδικίαν παρέσχεν αὐτῇ ὁ Θεός , καὶ ἐξεδικήθη ὑπὸ τῶν ἀλλοφύλων . Ἄλλὰ τί εἰ ; φιλότευχος ; Καὶ Ἰακὼβ . Ὅρῶς πᾶσοι ἐαυτῶν ; Ἔχεις πίστιν ; πάντα ἔχεις ; οὐκ ἔχεις πίστιν , βασιλεὺς δὲ εἰ ; οὐδὲν σε συμφέρει ἡ βασιλεία . Ἄλλ' ἂν ὑποστέχῃς ; οὐκ ἐπιλέλησμαι . Ἐκλήθη οὖν ὁ Ἰησοῦς εἰς γάμον . Παραγενομένου δὲ αὐτοῦ , οὐχ ἔχον οἶνον λέγει αὐτῷ ἡ μήτηρ αὐτοῦ Ὦθρον οὐκ ἔχουσι . Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς Γύναι , γύναι οὔπω γάρ ἥκει ἡ ὥρα μου . Καὶ ταῦτα εἰπὼν ὁ Ἰησοῦς λέγει Γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος . Καὶ ἐγέμισαν τὰς ὑδρίας ὕδατος , καὶ ἐποίησε τὴ ὕδωρ οἶνον . Διὰ τί δὲ εἶπε , Γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος ; ἄρα διὰ λόγῳ τὸν οὐράνιον ποιήσας , καὶ τὴν γῆν δεσμεύσας , καὶ πάντα τὰ ἐν αὐτῇ , οὐ τὸ βλέμμα ἔχραιναι ἀδύσους , δν φρίσσει ; καὶ τρέμει πᾶσα ἡ κτίσις ἐπουρανίων τε καὶ ἐπιγείων καὶ καταγείων , οὐκ ἐδύνατο τὰς ὑδρίας λόγῳ γεμίσαι ; Ἄλλὰ λέγει Ἀντλήσατε ὕδωρ . Διὰ τί ; Ἔγω λέγω , ἵνα , ἐὰν ἀντλήσωσι , καὶ χεῖρες αὐτῶν αἱ ἀντλήσασαι , καὶ οἱ ὦμοι αὐτῶν οἱ βαστάσαντες τὸ ὕδωρ , ἐλέγχωνται αὐτοῖς ἐπεὶ καὶ ἐπὶ τοῦ Λαζάρου τὸ αὐτὸ ἐποίησεν . Πρὸ τοῦ παραγενέσθαι ἐπὶ τὸν τόπον , λέγει τοῖς μαθηταῖς Λάζαρος σφίος ἡμῶν κεκοιμήται · ἔπειτα ὡς ἤθλον αὶ ἀδύλφαὶ τοῦ Λαζάρου , καὶ λέγουσιν αὐτῷ , ὅτι Λάζαρος ἀπέθανε , λέγει αὐταῖς Οὐ τεθνήκατε αὐτόν ; Αἱ δὲ φασιν Ἔλθὼ καὶ ἴδε . Ὦ καινὸν καὶ παράδοξον πραγμάτων ! Πρὸ μικροῦ ἔλεγεν τοῖς μαθηταῖς , ὅτι Λάζαρος ἀπέθανε , καὶ νῦν λέγει , Ποῦ τεθνήκατε αὐτόν ; Τὸν θάνατον προδηλοῖ τοῖς μαθηταῖς σου , καὶ τὸν τόπον οὐκ οἶδας ; Ἰδεῖ , ἀλλὰ διὰ τοὺς Ἰουδαίους ἔλεγεν , ἐπειδὴ ἀγνόμονες ἦσαν ὥστε τὸ εἰπεῖν , Ποῦ τεθνήκατε αὐτόν ; οὐκ ἄγνοιας ἦν ἐπεὶ καὶ ἐν τῇ παραδοτῇ ἐλεγε τῷ Ἀδάμ Ἀδὰμ , ποῦ εἰ ; Ἄρα οὐν οὐκ ἤδει ποῦ ἦν ; Ἄλλ' ἐπειδὴ ἔλεγεν αὐτοῖς ὁ διάβολος ,
Lemmas: ὁ θεός , καί λογίζομαι αὐτός εἰς δικαιοσύνη , καί φίλος θεός καλέω . μή τίς ἐμποδίζω αὐτός ὁ πλοῦτος καί ὁ γυνή , ἢ ὁ τέκνον ; μή ἔχω ἀπολογία ; ἰδέ ὅς προφασίζομαι τρεῖς οὗτος ἔχω , καί γυνή καί τέκνον καί πλοῦτος . ἀλλά τίς εἰμί ; δοῦλος ; καί Ὀνήσιμος καί γράφω Παῦλος Φιλήμων λέγω Ὀνήσιμος ὁ ποτέ ἄχρηστος , νῦν δέ κάμνω καί σύ εὔχρηστος . ἀλλά τίς εἰμί ; βασιλεύς ; καί Δαυίδ καί εἰσέρχομαι πρός αὐτός Νάθαν ὁ προφήτης , καί λέγω αὐτός περί ὁ ἁμαρτία ὅς ποιέω . μή τίς ἐτράννησεν ὁ βασιλεύς ; μῆτις ἀπεφρίγητο κατά ὁ προφήτης ; οὐ καί ἐν ὁ βασίλειος ὁ δουλεία ὁμολογέω , καί φημί , Ἱμάρτησα ὁ κύριος , καί ὁ προφήτης ὁράω ὁ μετάνοια αὐτός , λέγω αὐτός ὁ κύριος ἀφαιρέω ὁ ἁμάρτημα σύ . ὀξέα ὁ μετάνοια , ὀξύς ὁ συγχώρησις . Μῆτις προσέχω [ 822 ] αὐτός ὁ βασιλεύς , καί φημί , δ Βασιλεύς εἰμί , πορφύρα περιβάλλω , καί διάδημα περιέχω , καί ἔχω τόξον καί βέλος καί ἀσπίς , καί κράνος καί στρατιώτης ὑπέρα · ποτής καί οὗτος ὁ πέντη φοβέω , καί οὐ φονεύω αὐτός , ἀλλά ἀναγιγνώσκω αὐτός ; ἄλλος οὐδείς οὗτος λέγω · ἀλλά εἰμί καί βασιλεύς εἰμί , οἶδα ὁ ἁμαρτάνω , καί διά οὗτος μετανοέω , ἐπεί οἶδα ὅτι χαλεπός ἁμάρτημα ποιέω . Μῆτις ἐμποδίζω αὐτός ὁ βασίλειος ; ἀλλά τίς εἰμί ; παῖς ; καί ὁ Δανιήλ , καί λέων ἐφήμωσεν , καί δράκων διαρρηγνύω , ὁ Βάαλ καταστρέφω , καί ὁ πρεσβύτερος κατακρίνω , ὁ δέ Σωσάννα σῴζω , καί ὁ ἀτελής ὁ νεότης οὐδείς ἐμποδίζω ὁ τοσοῦτος ἀρετή . ἀλλά τίς εἰμί ; φιλόδεξος ; καί Ἰωσήφ · χείρων γε πᾶς φιλοσοφία ἐπιδείκνυμι καί σωφροσύνη ἐπί ὁ Αἰγύπτιος ; Ἴων γιτῶνα αὐτός σχίζω , ὁ δέ πίστις αὐτός οὐ διαρρηγνύω ὁ ἀναισχυντία αὐτηες͂ς νικάω , ὁ δέ ἐπιθυμία αὐτηες͂ς οὐ πληρόω . ἀλλά τίς εἰμί ; [ χώρα ; καί ὁ Σιδωνία , ὅστις Ἡλίας ὁ προφήτης ὑποδέχομαι , καί τρέφω ἄρτος καί ὕδωρ καί ὁ αἴτιος ὁ λιμός λίβος οὐ κατατρέπω . ἀλλά τίς εἰμί ; πόρνη ; καί ὁ Ῥαββί , ἠμί ; κρύπτω ὁ κατάσκοπος , καί μετά ὁ παραλαμβάνω ὁ υἱός Ἰωσαὴλ ὁ γῆ ὁ ἐπαγγελία , σῴζω καί αὐτός καί ὁ οἶκος αὐτηες͂ς καί ὁ γένος αὐτηες͂ς . ἀλλά τίς εἰμί ; πένης ; καί ὁ Λάζαρος , καί ἐν ὁ πενία πᾶς φιλοσοφία ἐπιδείκνυμι καί ὑπομονή , καί οὐ δυσπετέω ἐν τοσοῦτος ἀνάγκη εἰμί ἀλλά τίς εἰμί ; φιλογύνης ; καί Σαμψών εἰμί γάρ καί προειδώ ὑπό γυνή , ἀλλά ὁ ἐνδικία παρέχω αὐτός ὁ θεός , καί ἐκδικέω ὑπό ὁ ἀλλόφυλος . ἀλλά τίς εἰμί ; φιλότευχος ; καί Ἰακώβ . Ὅρως πᾶσοεῖς ἑαυτοῦ ; ἔχω πίστις ; πᾶς ἔχω ; οὐ ἔχω πίστις , βασιλεύς δέ εἰμί ; οὐδείς σύ συμφέρω ὁ βασίλειος . ἄλλος εἄν ὑποστέγω ; οὐ ἐπιλανθάνω . καλέω οὖν ὁ Ἰησοῦς εἰς γάμος . παραγίγνομαι δέ αὐτός , οὐ ἔχω οἶνος λέγω αὐτός ὁ μήτηρ αὐτός Ὦθρον οὐ ἔχω . λέγος αὐτός ὁ Ἰησοῦς γυνή , γυνή οὔπω γάρ ἥκω ὁ ὥρα ἐγώ . καί οὗτος λέγω ὁ Ἰησοῦς λέγω γεμίζω ὁ ὑδρία ὕδωρ . καί γεμίζω ὁ ὑδρία ὕδωρ , καί ποιέω ὁ ὕδωρ οἶνος . Ζεύς τίς δέ λέγω , γεμίζω ὁ ὑδρία ὕδωρ ; ἄρα διά λόγος ὁ οὐράνιος ποιέω , καί ὁ γῆ δεσμεύω , καί πᾶς ὁ ἐν αὐτός , οὐ ὁ βλέμμα χραίνω αδυσος , δν φρίσσω ; καί τρέμω πᾶς ὁ κτίσις ἐπουράνιος τε καί ἐπίγειος καί κατάγειος , οὐ δύναμαι ὁ ὑδρία λόγος γεμίζω ; ἀλλά λέγω ἀντλέω ὕδωρ . Ζεύς τίς ; ἐγώ λέγω , ἵνα , ἐάν ἀντλέω , καί χείρ αὐτός ὁ ἀντλέω , καί ὁ ὦμος αὐτός ὁ βαστάζω ὁ ὕδωρ , ἐλέγχω αὐτός ἐπεί καί ἐπί ὁ Λάζαρος ὁ αὐτός ποιέω . πρό ὁ παραγίγνομαι ἐπί ὁ τόπος , λέγω ὁ μαθητής Λάζαρος σφίος ἐγώ κοιμάω · ἔπειτα ὡς ἆθλος εἰ ἀδύλφαὶ ὁ Λάζαρος , καί λέγω αὐτός , ὅτι Λάζαρος ἀποθνῄσκω , Λέγος αὐτός Οὐ θνῄσκω αὐτός ; ὁ δέ φημί ἔρχομαι καί εἶδον . ὦ καινός καί παράδοξος πρᾶγμα ! πρό μικρός λέγω ὁ μαθητής , ὅτι Λάζαρος ἀποθνῄσκω , καί νῦν λέγω , Που θνῄσκω αὐτός ; Τώς θάνατος προδηλόω ὁ μαθητής σύ , καί ὁ τόπος οὐ οἶδα ; ἰδέω , ἀλλά διά ὁ Ἰουδαῖος λέγω , ἐπεί αγνομονος ἥδω ὥστε ὁ λέγω , ποῦ θνῄσκω αὐτός ; οὐ άγνοια εἰμί ἐπεί καί ἐν ὁ παραδότης λέγω ὁ Ἀδάμ Ἀδάμ , ποῦ εἰμί ; Ἀρά οὖν οὐ οἶδα ποῦ εἰμί ; ἄλλος ἐπεί λέγω αὐτός ὁ διάβολος ,