joannes-chrysostomus.contra-eos-qui-subintroductas-habent-virgines pg047_0462.1
τοῦ προστήκοντος . Ὅτε μὲν γὰρ περὶ τῆς τῶν ἰδιασμάτων διελύσεως φύσεως , καὶ ἑδὲξιν καθαρὴν αὐτὴν οὖσαν , καὶ τῆς ᾿Ιουδαϊκῆς ἀπήλλακτε παραρηῥήσεως , εἰσελθόντος τοῦ Πέτρου καὶ εἰπόντος , ὅτι Ἐσκανδαλίζεσθαι , Ἄρξες αὐτοὺς , φησί · καὶ οὐ μόνον κατεσφράγισεν αὐτῶν , ἀλλὰ καὶ [ 272 ] κατηγόρησεν εἰπών , Πᾶσα γὰρ φυτεία , ἣν οὐχ ἐφύτευσεν ὁ Πατὴρ μου ὁ οὐράνιος , ἐκρριφήσεται · οὕτω τὸν νόμον ἡκρώμεν τὸν περὶ βρωμάτων . Ἐπειδὴ δὲ οἱ τὰ δίδραχμα ἀπαιτοῦντες , τῷ Πέτρῳ προσελθόντες ἔλεγον , Ὁ διδάσκαλός σου οὐ τελεῖ τὰ δίδραχμα , οὐκέτι τὸ αὐτὸ πεποιήκεν , ὅπερ ἐπ’ ἐκείνων , ἀλλὰ φρονεῖ · τοῦ σκανδάλου καὶ φησιν · Ἴνα δὲ μὴ σκανδαλίσωμεν αὐτούς , πορευθὲς εἰς τὴν θάλασσαν βάλε ἀγκίστρον , καὶ τὸν ἀναβάντα πρῶτον ἄγχιον ἄρον , καὶ εὑρήσεις ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ στατῖρα · τοῦτον λαβὼν δὸς ἀντὶ ἐμοῦ καὶ σοῦ . Ὀρᾷς καὶ φρονεῖ·ζοντα καὶ μὴ φρονεῖ·ζοντα ; Ἐνταῦθα μὲν γὰρ οὐχ ἧν κατεπεῖγον ἐκκαλυφθῆναι τοῦ Μονογενοῦς τὴν δόξαν · πῶς γὰρ , ὅπου καὶ ἐπεστέδευεν αὐτὴν συσκιάζειν , καὶ ἐκλέυσε πολλοὺς μὴ λέγειν , ὅτι αὐτὸς ἐστὶν ὁ Χριστός ; Καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ μὲν τοῦ καταθεῖναι τὰ δίδραχμα ἄ οὐδὲν ἦν βλάβος , ἀπὸ δὲ τοῦ μὴ καταθεῖναι μεγάλη ἐτίθετο κακὰ · ὡς γὰρ τύραννον , καὶ ἀνταίροντα , καὶ τῆς πόλεως ἀπάσης ἐχθρόν , καὶ εἰς τοὺς ἰσχυτάτους ἐμβάλλοντα κινδύνους , οὕτως ἂν ἀπεστράφησαν . Διὰ δὴ τοῦτο καὶ βουλομένων αὐτοῦς ἀρπάσαι τε αὐτὸν καὶ βασιλεία ποιήσαι ἀπέφυγε πόρρωθεν , ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ταύτην ἀποκρουόμενος τὴν ὑπόληψιν . Ἐκεῖ δὲ ἀναγκαῖον τὸ κατορθούμενον ἦν · διὸ χρησίμως τε καὶ εὐκαιρῶς καὶ ἐπὶ κατορθώματι μειζόνι κατεφρόνησε τοῦ σκανδάλου . Καὶ γὰρ εὐκαιρον ἦν λοιπὸν τοὺς μέλλοντας ἐπὶ τὴν ἀκρατσίαν ἀναβαλεῖν φιλοσοφίαν , μὴ κυλιεῖν διὰ τὴν εἰς τοὺς ᾿Ιουδαίους φειδόν , ἀλλ’ ἀφεῖναι λοιπὸν τοῦ καιροῦ καλοῦντος ἐπὶ τῇ τῆς ψυχῆς καθαρότητι , καὶ μὴ κατέχειν ἐν τῇ σωματικῇ παρατηρήσει , ἀλλὰ συγχωρεῖν τῆς ταπεινότητος ἀπαλλάττεσθαι ἐκείνης . Οὕτω καὶ Παῦλος καὶ καταφρονεῖ τῶν σκανδαλιζομένων , καὶ οὐ καταφρονεῖ , ἀκολουθῶν τῷ διδασκάλῳ , καὶ φησι · Πάντα πᾶσιν ἀρέσκω , μὴ ζητῶν τὸ ἑμαυτοῦ συμφέρον , ἀλλὰ τὸ τῶν πολλῶν , ἵνα σωθῶσιν . Εἰ δὲ Παῦλος τὸ οἰκεῖον παρὸρ σὐμφέρον , ἵνα τὸ τῶν ἄλλων εὐργ , πόσῃς οὐχ ἂν ἐτὴμεν ἀξιοὶ κολάσεως , μηδὲ οἰκείας ἀποστήναι βλάβης ἀνεχόμενοι ὑπὲρ τοῦ τῶν ἑτέρων συμφερον εὐρεῖν , ἀλλ’ ἡθέμεν μεθ’ ἑαυτῶν καὶ ἑτέρους προσπαλλύντες , παρὸν καὶ ἑαυτοὺς καὶ ἑτέρους διασῶσαι ; Διὰ δὴ τοῦτο , ὅταν μὲν ἴδῃ πολὺ τὸ κέρδος , καὶ τῆς τοῦ σκανδάλου βλάβης μειζόν , καταφρονεῖ τῶν σκανδαλιζομένων · ὅταν δὲ κέρδος ἢ μηδέν , τοῦτο δὲ μόνον τὸ σκανδαλίζεσθαι ἐσθῆναι , πάντα καὶ ποιεῖν καὶ πᾶσιν ἀρκεῖται , ὥστε μὴ τοῦτο γενέσθαι . Καλοῦ φιλοσοφεῖ τοιαῦτα , οἷα ἡμεῖς ἄ , οὐδὲ λέγει , Διὰ τί γὰρ εἰσὶν ἀσθενεῖς ; διὰ τί γὰρ ἀλόγως ταῦτα πάσχουσιν ; ἀλλὰ δι’ αὐτὸ μὲν οὐν τοῦτο μάλιστα αὐτῶν φειδεῖται , ἐπειδὴ ἀλόγως τοῦτο πάσχουσιν , ἐπειδὴ ἀσθενεῖς εἰσιν .
Lemmas: ὁ προΐστημι . ὅτε μέν γάρ περί ὁ ὁ ιδιασμα διελύσεως φύσις , καί δέξις καθαρός αὐτός εἰμί , καί ὁ Ιουδαϊκός ἀπαλλάσσω παραρηῥήσεως , εἰσέρχομαι ὁ Πέτρος καί λέγω , ὅτι σκανδαλίζω , Ἄρξες αὐτός , φημί · καί οὐ μόνος κατασφραγίζω αὐτός , ἀλλά καί [ 272 ] κατηγορέω λέγω , πᾶσα γάρ φυτεία , ὅς οὐ φυτεύω ὁ Πατήρ ἐγώ ὁ οὐράνιος , ἐκρίπτω · οὕτως ὁ νόμος ἐκρέω ὁ περί βρῶμα . Ἐπειδή δέ ὁ ὁ δίδραχμον ἀπαιτέω , ὁ Πέτρος προσέρχομαι λέγω , ὁ διδάσκαλος σύ οὐ τελέω ὁ δίδραχμον , οὐκέτι ὁ αὐτός ποιέω , ὅς ἐπί ἐκεῖνος , ἀλλά φρονέω · ὁ σκάνδαλο καί φημί · ἵνα δέ μή σκανδαλίζω αὐτός , πορεύω εἰς ὁ θάλασσα βάλλω ἄγκιστρον , καί ὁ ἀναβαίνω πρῶτος ἄγχι ἀείρω , καί εὑρίσκω ἐν ὁ στόμα αὐτός στατῖρα · οὗτος λαμβάνω δίδωμι ἀντί ἐγώ καί σύ . ορώ καί φρονει·ζοειντα καί μή φρονει·ζοειντα ; ἐνταῦθα μέν γάρ οὐ ἧμαι κατεπείγω ἐκκαλύπτω ὁ Μονογενώ ὁ δόξα · πῶς γάρ , ὅπου καί ἐπεστέδευεν αὐτός συσκιάζω , καί ἐκλύω πολύς μή λέγω , ὅτι αὐτός εἰμί ὁ Χριστός ; καί διά οὗτος ἀπό μέν ὁ κατατίθημι ὁ δίδραχμον ὅς οὐδείς εἰμί βλάβος , ἀπό δέ ὁ μή κατατίθημι μέγας τίθημι κακός · ὡς γάρ τύραννος , καί ἀνταίρω , καί ὁ πόλις ἀπασάω ἐχθρός , καί εἰς ὁ ἰσχύς ἐμβάλλω κίνδυνος , οὕτως ἄν ἀποστρέφω . Ζεύς δή οὗτος καί βούλομαι αὔτεος ἁρπάζω τε αὐτός καί βασίλειος ποιέω ἀποφεύγω πρόσωθεν , ἐκ πολύς ὁ περίειμι οὗτος ἀποκρούω ὁ ὑπόληψις . ἐκεῖ δέ ἀναγκαῖος ὁ κατορθόω εἰμί · διό χρήσιμος τε καί ευκαίρως καί ἐπί κατόρθωμα μείζων καταφρονέω ὁ σκάνδαλο . καί γάρ εὔκαιρος εἰμί λοιπός ὁ μέλλω ἐπί ὁ ἀκρατσίαν ἀναβάλλω φιλοσοφία , μή κυλίω διά ὁ εἰς ὁ Ἰουδαῖος φειδός , ἀλλά ἀφίημι λοιπός ὁ καιρός καλέω ἐπί ὁ ὁ ψυχή καθαρότης , καί μή κατέχω ἐν ὁ σωματικός παρατήρησις , ἀλλά συγχωρέω ὁ ταπεινότης ἀπαλλάσσω ἐκεῖνος . οὕτως καί Παῦλος καί καταφρονέω ὁ σκανδαλίζω , καί οὐ καταφρονέω , ἀκολουθέω ὁ διδάσκαλος , καί φημί · Πάν πᾶς ἀρέσκω , μή ζητέω ὁ ἐμαυτοῦ συμφέρω , ἀλλά ὁ ὁ πολύς , ἵνα σῴζω . εἰμί δέ Παῦλος ὁ οἰκεῖος παρὸρ συμφέρω , ἵνα ὁ ὁ ἄλλος εὐργ , πόσος οὐ ἄν τέμνω ἀξιόω κόλασις , μηδέ οἰκεῖος ἀφίστημι βλάβη ἀνέχω ὑπέρ ὁ ὁ ἕτερος συμφέρω εὑρίσκω , ἀλλά τίθημι μετά ἑαυτοῦ καί ἕτερος προσπαλλύντες , πάρειμι καί ἑαυτοῦ καί ἕτερος διασῴζω ; Ζεύς δή οὗτος , ὅταν μέν εἶδον πολύς ὁ κέρδος , καί ὁ ὁ σκάνδαλο βλάβη μείζων , καταφρονέω ὁ σκανδαλίζω · ὅταν δέ κέρδος ἢ μηδείς , οὗτος δέ μόνος ὁ σκανδαλίζω ἐσθίω , πᾶς καί ποιέω καί πᾶς ἀρκέω , ὥστε μή οὗτος γίγνομαι . Καλός φιλοσοφέω τοιοῦτος , οἷος ἐγώ Λητογενής , οὐδέ λέγω , Ζεύς τίς γάρ εἰμί ἀσθενής ; διά τίς γάρ ἄλογος οὗτος πάσχω ; ἀλλά διά αὐτός μέν οὖν οὗτος μάλιστα αὐτός φείδομαι , ἐπεί ἄλογος οὗτος πάσχω , ἐπεί ἀσθενής εἰμί .