joannes-chrysostomus.contra-anomoeos-homilia-11 pg048_0277.1
ἀναλίσκεται · ἅλλη καὶ χειμῶν καὶ κλυδωνίων πειρέεσθῃκε τὴν ἱερὰν ταύτην ναὸν διηνεκῶς , καὶ οἱ ἐμπλέοντες οὐ καταποντίζονται · φλογὸς αἱρετικῆς ἐπὶπρεια πάντοθεν κυκλούσα a , καὶ οἱ ἐν μέσῳ τῆς καμίνου δράσων πνευματικῆς ἀπολαύουσιν . Ὁμοίως ἐστὶ παράδοξον ἐν τῷ μέρει b τῆς πόλεως ταύτης τὴν Ἐκκλησίαν ταύτην πεφυτευμένην ἰδεῖν , ὥσπερ ἂν εἰ τις ἐν μέσῃ καμίνῃ βάλλουσαν ἐλαΐαν , καὶ τοὺς φύλλους κομίσαν , καὶ τῷ καρπῷ βρισμένην θεοῦ . Ἐπεὶ οὖν οὕτως εὐγνώμονες ὑμεῖς καὶ μυρίων ἀγαθῶν δέοι , φέρε τὴν ὑπόσχεσιν μετὰ πάσης χάριτος καταβάλλωμεν , ἣν πρῆψιν ὑμῖν ὑπεσχόμεθα , ἵν᾿κα περὶ τῶν τοῦ Δαβὶδ καὶ τοῦ Γολιάθ c ὀπλῶν ἐξηλυσούμεν παρ' ὑμῖν , δείκνυσις τῷ λόγῳ , ὡς ὁ μὲν παντευχία τινὶ πολλῇ καὶ μεγάλῃ πανταχόθεν ἐπεράχθῃ , ὁ δὲ γυμνὸς τῶν ὀπλῶν ἐκεῖνον τῇ πίστει τετετέληκε · καὶ ὁ μὲν ἀπὸ τοῦ θώρακος καὶ τῆς ἀσπίδος ἐξώθη , ὁ δὲ ἐσώθη ἀπὸ τοῦ πνεύματος καὶ τῆς χάριτος ἐστίλδε . Διὰ τοῦτο γοῦν ὁ παὶς τὸν νεανίσκον κατηγνώσατο , ὁ γυμνὸς τοῦ ὠπλισμένου ἐνάρχησεν , ὁ ποιμὴν τὸν στρατιώτην κατέβαλε · λίθου φύσεως ποιμενικοῦ χαλκοῦ φύσει πολεμικοῦ συνέτριψ καὶ διέφθειρεν . Οὕτω καὶ ἡμεῖς τὸν λίθον ἐκεῖνον μεταχειρισάμεθα , τὸν ἀχρογυμναίων λέγω , τὸν νοητόν . Εἰ γὰρ τῷ Παύλῳ φιλοσοφεῖν ἐξεστι περὶ τῆς κατὰ τὴν ἔρψιον πέτρας , πάντως οὐδὲ ἡμῖν νεμεστέσι τις τὸν λίθον τοῦτον κατὰ τὸν αὐτὸν ἐκλαμβάνουσι τρόπον . Καθόπερ γὰρ ἐπὶ [ 542 ] τῶν Ἰουδαίων οὐχ ἡ φύσις τῆς ὁρωμένης πέτρας , ἀλλ' ἡ δύναμις τῆς νοουμένης τοὺς ποταμοὺς ἡρίει τῶν ὑδάτων ἐκεῖνον · οὕτω δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ Δαυὶδ οὐχ ὁ αἰσθητός , ἀλλ' ὁ νοητὸς λίθος τὴν βαρβαρικὴν ἐκεῖνην κατέηνγε κεφαλήν · οὕτως ὑμῖν καὶ τότε ὑπεσχόμεθα μηδὲν ἀπὸ λογισμῶν ἔρειν . Τὰ γὰρ ὅπλα ἡμῶν οὐ σαρκικά , ἀλλὰ πνευματικά , λογισμοὺς καθαιροῦντα καὶ πᾶν δόγμα ὑπερῳμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ . Καθαίρειν τοίνυν αὐτούς , οὐχ ἐπαίρειν κελευόμεθα · καταλῦειν , οὐχ ὁπλίζεσθαι τοιούτοις προτετάχῃμεν · Λογισμοὶ γὰρ Ὁνητῶν δειλοῖ , φησὶ . Τί ἐστι δειλοῖ ; Ὁ δειλὸς χἂν ἐπ' ἀσφαλεῖς βαίνῃ χωρίον , οὐδέπω ὀαβρίζει , ἀλλὰ δέδοικε καὶ τρέμει · οὕτω καὶ τὸ λογισμὸς ἀποδειχθέν , χἂν ἀληθὲς ἦ , οὐδὲπω πληροφορίαν τῇ ψυχῇ παρέχει καὶ πίστιν ἰκανήν . Ἐπεὶ οὖν τοσαύτη τῶν λογισμῶν ἡ ἀσθένεια , φέρε ἀπὸ τῶν Γραφῶν τῆς πρὸς τοὺς ἐναντίους ἀφώμεθα μάχης .
Lemmas: ἀναλίσκω · ἄλλος καί χειμῶν καί κλυδώνιον πειράω ὁ ἱερός οὗτος ναός διηνεκής , καί ὁ ἐμπλέω οὐ καταποντίζω · φλόξ αἱρετικός ἐπὶπρεια πάντοθεν κυκλέω a , καί ὁ ἐν μέσος ὁ κάμινος δράω πνευματικός ἀπολαύω . Ὅμοιος εἰμί παράδοξος ἐν ὁ μέρος b ὁ πόλις οὗτος ὁ ἐκκλησία οὗτος φυτεύω ὁράω , ὥσπερ ἄν εἰμί τις ἐν μέσος καμίνη βάλλω ἐλαία , καί ὁ φύλλος κομίζω , καί ὁ καρπός βρίζω θεός . Ἐπεί οὖν οὕτως εὐγνώμων σύ καί μυρίος ἀγαθός δέω , φέρω ὁ ὑπόσχεσις μετά πᾶς χάρις καταβάλλω , ὅς πρῆψιν σύ ὑπισχνέομαι , ἵν᾿κα περί ὁ ὁ Δαυίδ καί ὁ Γολιάθ c ὁπλή ἐξαλύω παρά σύ , δεικνυτις ὁ λόγος , ὡς ὁ μέν παντευχία τις πολύς καί μέγας πανταχόθεν ἐπέρχομαι , ὁ δέ γυμνός ὁ ὁπλή ἐκεῖνος ὁ πίστις τελέω · καί ὁ μέν ἀπό ὁ θώραξ καί ὁ ἀσπίς ἐξωθέω , ὁ δέ σῴζω ἀπό ὁ πνεῦμα καί ὁ χάρις ἐστίλδε . Ζεύς οὗτος γοῦν ὁ παῖς ὁ νεανίσκος καταγιγνώσκω , ὁ γυμνός ὁ οπλισμένος ναρκάω , ὁ ποιμήν ὁ στρατιώτης καταβάλλω · λίθος φύσις ποιμενικός χαλκός φύσις πολεμικός συντρίβω καί διαφθείρω . οὕτως καί ἐγώ ὁ λίθος ἐκεῖνος μεταχειρίζω , ὁ ἀχρογυμναίων λέγω , ὁ νοητός . εἰμί γάρ ὁ Παῦλος φιλοσοφέω ἔξεστι περί ὁ κατά ὁ ἔρπω πέτρα , πάντως οὐδέ ἐγώ νεμεστέσι τις ὁ λίθος οὗτος κατά ὁ αὐτός ἐκλαμβάνω τρόπος . καθόπερ γάρ ἐπί [ 542 ] ὁ Ἰουδαῖος οὐ ὁ φύσις ὁ ὁράω πέτρα , ἀλλά ὁ δύναμις ὁ νοέω ὁ ποταμός ἠριεύς ὁ ὕδωρ ἐκεῖνος · οὕτως δή καί ἐπί ὁ Δαυίδ οὐ ὁ αἰσθητός , ἀλλά ὁ νοητός λίθος ὁ βαρβαρικός ἐκεῖνος καταφέρω κεφαλή · οὕτως σύ καί τότε ὑπισχνέομαι μηδείς ἀπό λογισμός εἴρω . Τά γάρ ὅπλον ἐγώ οὐ σαρκικός , ἀλλά πνευματικός , λογισμός καθαιρέω καί πᾶς δόγμα ὑπερῷον κατά ὁ γνῶσις ὁ θεός . καθαίρω τοίνυν αὐτός , οὐ ἐπαίρω κελεύω · καταλύω , οὐ ὁπλίζω τοιοῦτος προτάσσω · Λογισμός γάρ Ὁνήτης δειλός , φημί . Τι εἰμί δειλός ; ὁ δειλός εἷς ἐπί ἀσφαλής βαίνω χωρίον , οὐδέπω οαβριζεω , ἀλλά δείδω καί τρέμω · οὕτως καί ὁ λογισμός ἀποδείκνυμι , εἷς ἀληθής ἠμί , οὐδέπω πληροφορία ὁ ψυχή παρέχω καί πίστις ἱκανός . ἐπεί οὖν τοσοῦτος ὁ λογισμός ὁ ἀσθένεια , φέρω ἀπό ὁ Γραφής ὁ πρός ὁ ἐναντίος ἀφίημι μάχη .