joannes-chrysostomus.contra-anomoeos-homilia-11 pg048_0280.1
αὐτοῦ ἐγένετο ; Οὗτος μὲν οὖν τὸ ἀνενδὲξ αὐτῷ παρέστησεν , ὁ δὲ Ἡσαΐας πάλιν περὶ τοῦ Μονογενοῦς τοῦ Θεοῦ λέγων οὕτως φησι · Καὶ θελήσουσιν , εἰ ἐγενήθησαν πυρίκαυστοι , ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν , υἱὸς καὶ δόθη ἡμῖν , καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἀγγελος , θαυμαστὸς σύμβουλος . Καὶ εἰ θαυμαστὸς σύμβουλος , πῶς ὁ Παῦλος φησι · Τίς γὰρ ἔγνω τοῦν Κυρίου ἢ τις σύμβουλος αὐτοῦ ἐγένετο ; Ὅτι ε μὲν Παῦλος , καθὼς ἔφη ἐπιών , τὸ ἀνενδὲξ τοῦ Πατρὸς παραστήσαι βούλεται , ὁ δὲ προφήτης τὸ ὁμότιμον τοῦ Μονογενοῦς . Διὰ τοῦτο καὶ ἐνταῦθα οὐχ εἶπε , Ποίησον , ἀλλὰ , Ποίησωμεν · τὸ γὰρ , Ποίησον , ἐπιταγὴς ἐστι πρὸς δοῦλον γινομένης , καὶ δήλων ἐντεῦθεν . Προσῆλθε ποτε ἑκατοντάρχης τῷ Ἰησοῦ , καὶ φησι · Κύριε , ὁ παὶς μου βεβλήται ἐν τῇ οἰκίᾳ παραλυτικὸς δεινῶς βασανιζόμενος . Τί οὖν ὁ Χριστός ; Ἐγὼ ἐλθὼν θεραπεύσω αὐτόν . Ὁ μὲν οὖν ἑκατοντάρχης οὐκ ἐτόλμησεν καθῆναι τὸν λατρὸν εἰς τὴν οἰκίαν , ὁ δὲ χρησμὸς καὶ φιλάνθρωπος αὐτεπάγγελτος ὑπέσχετο βαδίσαι καὶ ἰάσασθαι , ἵνα ἀφορμὴν δῷ καὶ πρόσφορον ἐκεῖνος τὴν ἀρετὴν ἡμῖν ἐπιδείξαι τὴν ἑαυτοῦ . Εἰδὼς γὰρ ὅπερ ἐμελλεν ἐκεῖνος εἰπεῖν , ὑπέχετο παραγενέσθαι , ἵνα μάθῃ τὴν εὐλάβειαν [ 544 ] τοῦ ἀνδρὸς . Τί γὰρ φησιν ὁ ἑκατοντάρχης ; Κύριε , οὐχ ἐγὼ ἱκανός , ἵνα μου ὑπὸ τὴν στέγην εἰσέλθῃς . Οὐδὲ τῆς νόσου καὶ τῆς ἀρρώστιας ἀνάγκη τῇ οἰκείᾳ αὐτοῦ ἐπεῖσεν ἐπιλαθεῖν εὐλαβείας , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ συμφορᾷ τὴν ὑπεροχὴν ἐπεγίνωσκε τοῦ Δεσπότου . Διὸ φησιν , Εἰπὲ λόγῳ , καὶ ἰαθήσεται ὁ παὶς μου . Καὶ γὰρ ἀνὴρ ἀνθρώποις εἰμὶ ἔχων ὑπ’ ἐμαυτὸν στρατιώτας , καὶ λέγω τούτῳ , Πορεύου , καὶ πορεύεται , καὶ τῷ ἄλλῳ , Ἔρχου , καὶ ἔρχεται , καὶ τῷ δούλῳ μου , Ποίησον τοῦτο , καὶ ποιεῖ . Ὅρᾷς , ὅτι τὸ , Ποίησον , δεσπότου πρὸς δοῦλον ἐστι διαλεγόμενου ; Οὐκοῦν τὸ , Ποίησωμεν , ὁμοτιμου τινός . Ὅταν οὖν δεσπότης δούλῳ λέγῃ , Ποίησον λέγει · ὅταν δὲ Πατὴρ Υἱῷ διαλέγεται , Ποιήσωμεν . Τί οὖν , φησιν , εἰ ὁ μὲν ἑκατοντάρχης οὕτως ὑπέσχετο , τὸ δὲ πρᾶγμα οὐχ οὕτως εἶχε ; μὴ γὰρ ἀπόστολός ἐστιν ὁ ἑκατοντάρχης ; μὴ γὰρ μαθητὴς ἐστιν , ἵνα αὐτοῦ δέξωμαι τὰ ῥήματα ; Εἰκὸς αὐτὸν ἐσφαλμένως , φησίν . Καλῶς · τί οὖν ; Ἱδωμεν οὖν τὸ ἐξῆς . Ἄρα διώρθωσεν αὐτὸν ὁ Χριστός ; Ἄρα ἐπετίμησεν ὡς σφαλόμενον καὶ διεφθαρμένα εἰσάγοντι δόγματα ; Ἄρα εἶπε πρὸς αὐτόν · Τί τοῦτο ποιεῖς , ἄνθρωπε ; μείζονα περὶ ἐμοῦ δόξαν ἔχεις , ἢ προσῆκε · πλείονά μοι χαρίζῃ τῶν ὀφειλομένων ἐμοί · ἐξ αὐθεντίας με νομίζεις ; ἐπιτάττειν οὐκ ἔχοντα αὐθεντίαν . Ἄρα εἶπὲ τι τοιοῦτον ; Οὐδαμῶς · ἀλλὰ καὶ ἐκύρωσεν αὐτοῦ τὴν γνώμην , καὶ πρὸς τοὺς ἀκολουθοῦντας εἶπε , Ἀμὴν λέγω ὑμῖν , οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον . Ὁ τοίνυν ἐταῖνος τοῦ Δεσπότου κύριως γίνεται τῶν ῥημάτων τοῦ ἑκατοντάρχου . Οὐχ ἔτι γὰρ τοῦ ἑκατοντάρχου ἐστὶ τὰ ῥήματα τὰ εἰρημένα , ἀλλ’ ἀπόφαισίς ἐστι δεσποτική · ὅταν γὰρ αὐτὸς ἐπαινῇ τὰ λεχθέντα , καὶ ψηφίζεται αὐτοῖς ὡς καλῶς εἰρημένοις , ὡς θεῖον αὐτὰ δέχομαι χρησμόν . Τὸ γὰρ κύρος ἀνωθεν ἔλαβεν ἐκ τῆς τοῦ Χριστοῦ ἀποκρίσεως a . γ’ . Ὅρᾷς πῶς σύμφωνος ἡ Καινὴ τῇ Παλαιᾷ ; πῶς ἑκατέρα τὴν αὐθεντίαν ἐπιδείκνυται τοῦ Χριστοῦ ; Τί οὖν , εἰ ἐποιεῖ μὲν τὸν ἄνθρωπον , ὡς ὑπουργὸς δὲ
Lemmas: αὐτός γίνομαι ; οὗτος μέν οὖν ὁ ἀνενδὲξ αὐτός παρίστημι , ὁ δέ Ἠσαΐας πάλιν περί ὁ Μονογενώ ὁ θεός λέγω οὕτως φημί · καί ἐθέλω , εἰμί γίγνομαι πυρίκαυστος , ὅτι παιδίον γεννάω ἐγώ , γιός καί δίδωμι ἐγώ , καί καλέω ὁ ὄνομα αὐτός μέγας βουλή ἄγγελος , θαυμαστός σύμβουλος . καί εἰμί θαυμαστός σύμβουλος , πῶς ὁ Παῦλος φημί · Τῖς γάρ γινώσκω τοῦν κύριος ἢ τις σύμβουλος αὐτός γίνομαι ; ὅτι ε μέν Παῦλος , καθώς φημί ἐπέρχομαι , ὁ ἀνενδὲξ ὁ Πατρός παρίστημι βούλομαι , ὁ δέ προφήτης ὁ ὁμότιμος ὁ Μονογενώ . Ζεύς οὗτος καί ἐνταῦθα οὐ λέγω , Ποίησος , ἀλλά , ποιέω · ὁ γάρ , ποιέω , ἐπιταγή εἰμί πρός δοῦλος γίγνομαι , καί δῆλος ἐντεῦθεν . προσέρχομαι ποτέ ἑκατοντάρχης ὁ Ἰησοῦς , καί φημί · κύριος , ὁ παῖς ἐγώ βάλλω ἐν ὁ οἰκία παραλυτικός δεινός βασανίζω . Τι οὖν ὁ Χριστός ; ἐγώ ἔρχομαι θεραπεύω αὐτός . ὁ μέν οὖν ἑκατοντάρχης οὐ τολμάω καθίημι ὁ λάτρον εἰς ὁ οἰκία , ὁ δέ χρησμός καί φιλάνθρωπος αὐτεπάγγελτος ὑπισχνέομαι βαδίζω καί ἰάομαι , ἵνα ἀφορμή δίδωμι καί πρόσφορος ἐκεῖνος ὁ ἀρετή ἐγώ ἐπιδείκνυμι ὁ ἑαυτοῦ . εἰδώς γάρ ὅς μέλλω ἐκεῖνος λέγω , ὑπέχω παραγίγνομαι , ἵνα μανθάνω ὁ εὐλάβεια [ 544 ] ὁ ἀνήρ . Τι γάρ φημί ὁ ἑκατοντάρχης ; κύριος , οὐ ἐγώ ἱκανός , ἵνα ἐγώ ὑπό ὁ στέγη εἰσέρχομαι . οὐδέ ὁ νόσος καί ὁ αρρώστια ἀνάγκη ὁ οἰκεῖος αὐτός πείθω ἐπιλανθάνω εὐλάβεια , ἀλλά καί ἐν ὁ συμφορά ὁ ὑπεροχή ἐπιγιγνώσκω ὁ Δεσπότου . Διὸ φημί , λέγω λόγος , καί ἰάομαι ὁ παῖς ἐγώ . καί γάρ ἀνήρ ἄνθρωπος εἰμί ἔχω ὑπό ἐμαυτοῦ στρατιώτης , καί λέγω οὗτος , Πόρευος , καί πορεύω , καί ὁ ἄλλος , ἔρχομαι , καί ἔρχομαι , καί ὁ δοῦλος ἐγώ , Ποίησος οὗτος , καί ποιέω . Όρας , ὅτι ὁ , Ποίησος , δεσπότης πρός δοῦλος εἰμί διαλέγω ; Οὐκοῦν ὁ , ποιέω , ομότιμος τις . ὅταν οὖν δεσπότης δοῦλος λέγω , Ποίησος λέγω · ὅταν δέ Πατήρ υἱός διαλέγω , ποιέω . Τι οὖν , φημί , εἰμί ὁ μέν ἑκατοντάρχης οὕτως ὑπισχνέομαι , ὁ δέ πρᾶγμα οὐ οὕτως ἔχω ; μή γάρ ἀπόστολος εἰμί ὁ ἑκατοντάρχης ; μή γάρ μαθητής εἰμί , ἵνα αὐτός δείκνυμι ὁ ῥῆμα ; ἔοικα αὐτός ἐσφαλμένως , φημί . καλῶς · τίς οὖν ; ὁράω οὖν ὁ ἑξῆς . Ἀρά διορθόω αὐτός ὁ Χριστός ; Ἀρά ἐπιτιμάω ὡς σφάλλω καί διαφθείρω εἰσάγω δόγμα ; Ἀρά λέγω πρός αὐτός · τις οὗτος ποιέω , ἄνθρωπος ; μέγας περί ἐγώ δόξα ἔχω , ἢ προσήκω · πολύς ἐγώ χαρίζω ὁ ὀφείλω ἐγώ · ἐκ αὐθεντία ἐγώ νομίζω ; ἐπιτάσσω οὐ ἔχω αὐθεντία . Ἀρά λέγω τίς τοιοῦτος ; Οὐδαμῶς · ἀλλά καί κυρόω αὐτός ὁ γνώμη , καί πρός ὁ ἀκολουθέω λέγω , ἀμήν λέγω σύ , οὐδέ ἐν ὁ Ἰσραήλ τοσοῦτος πίστις εὑρίσκω . ὁ τοίνυν ἐταῖνος ὁ Δεσπότου κύριος γίγνομαι ὁ ῥῆμα ὁ ἑκατοντάρχης . οὐχ ἔτι γάρ ὁ ἑκατοντάρχης εἰμί ὁ ῥῆμα ὁ λέγω , ἀλλά αποφαιτις εἰμί δεσποτικός · ὅταν γάρ αὐτός ἐπαινέω ὁ λέγω , καί ψηφίζω αὐτός ὡς καλός λέγω , ὡς θεῖος αὐτός δέχομαι χρησμός . Τέ γάρ κύρος ἄνωθεν λαμβάνω ἐκ ὁ ὁ Χριστός ἀπόκρισις a . γε . Όρας πῶς σύμφωνος ὁ Καινός ὁ Παλαιή ; πῶς ἑκάτερος ὁ αὐθεντία ἐπιδείκνυμι ὁ Χριστός ; τις οὖν , εἰμί ποιέω μέν ὁ ἄνθρωπος , ὡς ὑπουργός δέ