joannes-chrysostomus.ascetam-facetiis-uti-non-debere-sp pg048_0536.2
Πανδάμει αἱ παραπενέσεις τοῦ μακαρίου Παύλου , μετὰ φόβου · κέλευσάαι τὴν ἐαυτὸν αὐτὴν κατεργάσθαι . Ὁ γὰρ μὴ μετὰ φόβου καὶ πολλῆς ἐπιμελείας τὴν ἀσκησιν τῆς ἀρετῆς ἐργαζόμενος , πολλάχιστάται τὰς εἰς τὸ κακὸν ἐκτροπὰς , καὶ ὥσπερ ἐξ εὐθείας καὶ βασιλικῆς ὁδοῦ πλανώμενος εἰς τὰς δι’ ἀκανθῶν καὶ σκολιῶν · πλῆγας καὶ ἀνοδίας · διὸ καὶ πρὸς τὸν Θεὸν εὐχὰς ἀδιάλειπτοι ὀδηγοὶ εἰς τὸ ἀγαθὸν γίνονται , Ὀδηγήσῃ με , λέγόντων , διὰ τὴν ἀλήθειάν σου · καὶ , Κατέτισον τὰ διαβήματά μου ἐν ταῖς τρίβοις σου . Ἀγαθὸν οὖν ἡ χρηστότης , καὶ ἡ ἀγάπη κεφαλαιὸν ἐστὶ τῶν ἀγαθῶν · τούτους δὲ ἀκολουθεῖ φαιδρότης πολλή , καὶ γέλως ὑπερβάλλων τὸ μέτρον , καὶ ἡ τὴν σεμνότητα ταπεινῶσα εὐτραπελία . Δεινὸν δὲ τὸ διαχῦθηναι τῇ εὐτραπελίᾳ . Ὁ γὰρ γέλως χαυνοῖ τὸν δεσμὸν τῆς σωφροσύνης , γέλως ἀπωλεῖ τὴν σεμνότητα , γέλως οὐ μνημονεύεται φόβου Θεοῦ , γέλως οὐ φοβεῖται ἀπειλὴν γενέων , γέλως πορνείας ὀδηγός , εὐτραπελία ἐλεγχός ἐστι τοῦ ἀκολάστου ἀνθρώπου , γελωτοποιία εἰς ῥαθυμίαν κατανεχθῆναι ποιεῖ , γελωτοποιία καταφρονήσεως πρόφασις . Διὰ τοῦτο δὲ μακάριος Ἀπόστολος ἀπαγορεύει λέγων · Μωρολογία ἢ εὐτραπελία , τὰ οὐκ ἀνήκοντα , ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν μὴ ἐκπορευέσθω , ἀλλὰ μᾶλλον εὐχαριστία · τοῦτο λέγων , ὅτι τὴν εὐθυμίαν μὴ προφασιν κτήσῃσθε ῥαθυμίας , ἀλλὰ εὐχαριστίας ὑπόθεσιν πρὸς τὸν δεδωκότα . Διὰ τοῦτο μαρτυρεῖ μὲν Ἰὼβ ὑπὲρ ἑαυτοῦ λέγων · Εἰ δὲ καὶ ἡμὴρ πεπορευμένος μετὰ γελωσιώνων . Ἐπιπληττεῖ δὲ τῇ φιλοτέλῳ τρόπῳ Σολομὼν · Ἀγαθὸν , φησὶ , θυμὸς ὑπὲρ γέλωτα , ὅτι ἐν πικρίᾳ προσώπου ἀγαθυνθήσεται καρδία . Καρδία σοφῶν ἐν οἴκῳ πένθους , καρδία δὲ ἀφρόνων ἐν οἴκῳ εὐφροσύνης . Ἀπαθὸν τὸ ἀκούσαι ἐπιτιμήσιν σοφῶν ὑπὲρ ἄνδρα ἀκούοντος ὄσμα ἀφρόνων . Τὸ δὲ ἀπρεπὲς καὶ ἀπὶ τινι εἰς γέλωτα ἐγκειμένον ἐλέγχων , φησὶ · Φωνὴ ἀκανθῶν ὑπὸ τὸ λέβητα , οὕτως ὁ γέλως εἰς ἀφρόνων . Πρὸς τὶ δὲ προσήκει τὸ πᾶν φαιδρὸν καὶ ἱλαρὸν εἰς τὸ σοφὸν ἡσύχων καὶ σεμνὸν αἰσθῆθαι . Καὶ διὰ φόβου ἄ καὶ μερίμνης τοῦ ὀρθῆναι Θεῷ πειραμεν τὸ ἄγαν ἱλαρὸν . Οἱ γὰρ φαιδρότατοι ἀμέτριοι καὶ γελωλοῖς διαγεόμενοι · ἐοίκασι ἀγνοεῖν τὰ καθ’ ἑαυτούς , λλὴ τινὶ βεβηκότι τὴν ψυχήν , καὶ μηδὲ τοῦ Δεσπότου τὴν παρουσίαν προσδοκῶντες . Οὕτω τοῦ Δεσπότου τὴν εὐμενείαν , ὡ ἀνθρώπε , οὕτω τῶν κακῶν βεβαίως ἔχεις τὴν ἀπαλλαγὴν · οὐ γινώσκεις τὸ μικρὸν ὕστρον ἐσόμενον , ὅ τι μὲν αὐτὸς δοῇ , τί δὲ σοι συμβήσεται · εἶτα γελᾷς ἀφροντίστως , καὶ εὐτραπελίζεις , καὶ ἄγεις σεαυτὸν ἀφόβως , ὅσον ἐγχεισθαὶ ταῖς πρὸς Θεὸν ἱκεσίαις , ἀγωνιῶν δὲ ὑπὲρ τῶν μελλόντων , καὶ τρέμειν μὲν ὑπὲρ αὐτοῦ μὴ ποτε τῆς ἀρετῆς ἐκτραπῆς , φρονεῖν δὲ καὶ δεδοικέναι περὶ τῶν ἀπαντησομένων σοι χαλεπώτερα καὶ μείζω τῆς σῆς δυναμείως ἐπελθόν , τοσούτων καὶ τῆλικούτων ἐν μέσῳ πολέμων ἀπειλημένων ; Ἄγινα ἐχέτω ἡ ψυχή σου · πολέμουσιν δαφόνας δαίμονες , πολεμοῦσι προφανῶς ἄνθρωποι , πολεμεῖ καὶ τῆς ψυχῆς ἔνδον πάθη , αἱ διὰ σώματος ἐγείρονται ἡδοναί , καὶ αἱ περὶ τὸ σῶμα ἐξεών συμφοραί . Τοῖς γὰρ πλησίον οὐ συναλιγεῖς , οὐχ ἀσθενεῖς μετὰ τῶν ἀσθενούντων , οὐ κλαίεις μετὰ τῶν κλαίοντων , οὐ δεδοίκας περὶ τῶν μὴ βεβαίως περὶ τὴν πίστιν διακειμένων , μὴ μετακινήσῃ καὶ πέσωσιν · οὐ θρηνεῖς τοὺς πεπτωκότας , οὐ χεῖρα ὀρέγεις
Lemmas: Πανδάμει ὁ παραπενέσεις ὁ μακάριος Παῦλος , μετά φόβος · κελεύω ὁ ἑαυτοῦ αὐτός κατεργάζομαι . ὁ γάρ μή μετά φόβος καί πολύς ἐπιμέλεια ὁ ἄσκησις ὁ ἀρετή ἐργάζομαι , πολλαχιστατος ὁ εἰς ὁ κακός ἐκτροπή , καί ὥσπερ ἐκ εὐθύς καί βασιλικός ὁδός πλανάω εἰς ὁ διά Ἄκανθος καί σκολιός · πλήξ καί ἀνοδία · διό καί πρός ὁ θεός εὐχή ἀδιάλειπτος ὁδηγός εἰς ὁ ἀγαθός γίγνομαι , ὁδηγέω ἐγώ , λέγω , διά ὁ ἀλήθεια σύ · καί , κατετισος ὁ διάβημα ἐγώ ἐν ὁ τρίβος σύ . Ἀγαθός οὖν ὁ χρηστότης , καί ὁ ἀγάπη κεφάλαιος εἰμί ὁ ἀγαθός · οὗτος δέ ἀκολουθέω φαιδρότης πολύς , καί γέλως ὑπερβάλλω ὁ μέτρον , καί ὁ ὁ σεμνότης ταπεινώνω εὐτραπελία . δεινός δέ ὁ διαχέω ὁ εὐτραπελία . ὁ γάρ γέλως χαυνόω ὁ δεσμός ὁ σωφροσύνη , γέλως ἀπόλλυμι ὁ σεμνότης , γέλως οὐ μνημονεύω φόβος θεός , γέλως οὐ φοβέω ἀπειλή γένος , γέλως πορνεία ὁδηγός , εὐτραπελία ἔλεγχος εἰμί ὁ ἀκόλαστος ἄνθρωπος , γελωτοποιία εἰς ῥᾳθυμία καταφέρω ποιέω , γελωτοποιία καταφρόνησις πρόφασις . Ζεύς οὗτος δέ μακάριος ἀπόστολος ἀπαγορεύω λέγω · μωρολογία ἢ εὐτραπελία , ὁ οὐ ἀνήκω , ἐκ ὁ στόμα σύ μή ἐκπορεύω , ἀλλά μᾶλλον εὐχαριστία · οὗτος λέγω , ὅτι ὁ εὐθυμία μή πρόφασις κτάομαι ῥᾳθυμία , ἀλλά εὐχαριστία ὑπόθεσις πρός ὁ δίδωμι . Ζεύς οὗτος μαρτυρέω μέν Ἰώβ ὑπέρ ἑαυτοῦ λέγω · εἰμί δέ καί ἡμὴρ πορεύω μετά γελωσιωνος . επιπλήττω δέ ὁ φίλος τρόπος Σολομώντας · ἀγαθός , φημί , θυμός ὑπέρ γέλως , ὅτι ἐν πικρία πρόσωπον ἀγαθύνω Καρδίη . Καρδία σοφός ἐν οἶκος πένθος , Καρδίη δέ ἄφρων ἐν οἶκος εὐφροσύνη . Ἀπαθὸν ὁ ἀκούω ἐπιτίμησις σοφός ὑπέρ ἀνήρ ἀκούω ὀσμή ἄφρων . Τέ δέ ἀπρεπής καί ἀπύ τις εἰς γέλως ἔγκειμαι ἐλέγχω , φημί · φωνή Ἄκανθος ὑπό ὁ λέβης , οὕτως ὁ γέλως εἰς ἄφρων . πρός τίς δέ προσήκω ὁ πᾶς φαιδρός καί ἱλαρός εἰς ὁ σοφός ἥσυχος καί σεμνός αἰσθάνομαι . καί διά φόβος Λητογενής καί μέριμνα ὁ ὄρνυμι θεός πείρω ὁ ἄγαν ἱλαρός . ὁ γάρ φαιδρός ἀμέτριος καί γελωλοῖς διαγίγνομαι · ἔοικα ἀγνοέω ὁ κατά ἑαυτοῦ , λός τις βαίνω ὁ ψυχή , καί μηδέ ὁ Δεσπότου ὁ παρουσία προσδοκάω . οὕτως ὁ Δεσπότου ὁ εὐμένεια , ὅς ἄνθρωπος , οὕτως ὁ κακός βέβαιος ἔχω ὁ ἀπαλλαγή · οὐ γιγνώσκω ὁ μικρός ὕστρος εἰμί , ὁ τίς μέν αὐτός δίδωμι , τίς δέ σύ συμβαίνω · εἶτα γελάω ἀφρόντιστος , καί εὐτραπελίζω , καί ἄγω σεαυτοῦ ἄφοβος , ὅσον ἐγχέω ὁ πρός θεός ἱκεσία , ἀγωνιάω δέ ὑπέρ ὁ μέλλω , καί τρέμω μέν ὑπέρ αὐτός μή ποτέ ὁ ἀρετή ἐκτρέπω , φρονέω δέ καί δείδω περί ὁ ἀπαντάω σύ χαλεπός καί μέγας ὁ σός δυναμείως ἐπέρχομαι , τοσοῦτος καί τηλικόσδε ἐν μέσος πόλεμος απειλημένος ; Ἄγινα ἔχω ὁ Ψυχή σύ · πολεμέω δαφοναω δαίμων , πολεμέω προφανής ἄνθρωπος , πολεμέω καί ὁ ψυχή ἔνδον πάθος , ὁ διά σῶμα ἐγείρω ἡδονή , καί ὁ περί ὁ σῶμα ἕξις συμφορά . ὁ γάρ πλησίος οὐ συναλίζω , οὐ ἀσθενής μετά ὁ ἀσθενέω , οὐ κλαίω μετά ὁ καλέω , οὐ δείδω περί ὁ μή βέβαιος περί ὁ πίστις διάκειμαι , μή μετακινέω καί πίπτω · οὐ θρηνέω ὁ πίπτω , οὐ χείρ ὀρέγω