joannes-chrysostomus.ascetam-facetiis-uti-non-debere-sp pg048_0541.2
θέσος ἐπὶ τῶν ἀνθρώπων ἐστιώσα οὐ κατακαίεται · ἐν τῇ καυμῶν οὐσία οὐ φλέγεται , δρόσον ἔχουσα καθάπερ οἱ τρεῖς παῖδες · πρὸς τὰς ἀοράτους δυνάμεις ἀμιλλωμένη , τὸν Μιχαὴλ μιμεῖται , καὶ πρὸς τὸν Ἀβριλὴ ἀμιλλάται . Ἐν τῷ παραδείσῳ ἦν ἡ παρθένια , καὶ ὑπὸ τοῦ δράκοντος κατεφάγη . Διὰ τοῦτο ἐν τοῖς μέσοις χρόνοις οὐκ ἐφάνετο · ὅτε δὲ ἤλθεν ὁ ἐκ παρθένου γεννηθεὶς Ἰησοῦς Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ , τότε ἐφάνη πάλιν . Θέλεῖς δὲ γνῶναι τῆς παρθενίας τὸ μέγθος ; Μωϋσῆς τὴν θάλασσαν ἐσχισε , τὸν ἄρα μετἔβαλε , μάννα κατέχυσεν , καὶ κατελάλησεν αὐτῷ περὶ τῆς ἰδίας γυναικός , τῆς Αἰθιοπίσσης , ὅτι γυναικὰ εἶχε · καὶ Ἀβραὰμ δὲ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακώβ , ἀλλὰ καὶ Ἰωσὴφ , εἰ καὶ σωφρονῶν , ἀλλ' ὅμως μετὰ ταῦτα γυναικὰ ἔχει . Βούλει μαθεῖν , ὅσον ἐστὶν ἡ παρθένια ; Ὁ Χριστὸς ἐλθὼν οὐ κατέσχεσεν αὐτὴν ἀνάγκῃ · ὅμοι γὰρ τὰς ἄλλας ἐπιτείνας ἀρετάς , ταύτην οὐκ ἐπέτεινεν , ἵνα , ἐὰν ἐκούσιως κατορθώσῃ , στεφανωθῇ . Οἱ ἐγχαρτάται ἀσκούντες , καὶ τὴν ἀκτημοσύνην πρῶτον αὐτὴν μεταχειρίζονται . Εἰσὶ γὰρ εὐνούχοι , οἵτινες ἐγεννήθησαν οὕτω · καὶ εἰσὶν εὐνούχοι , οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων · καὶ εἰσὶν εὐνούχοι , οἵτινες εὐνούχισαν ἑαυτοὺς διὰ τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν , οὐ τὰ μόρια κόψαντες , ἀλλὰ τὴν ἀκολάστων ἐπιθυμίαν ἀποκοψάμενοι . Ὁ δυνάμενος χωρεῖν , χωρείτω . Καὶ ὁ Ἀπόστολος τὰς ἀρετὰς ἐπελθὼν πάσας , εἰδὼς αὐτὴς τὸ πέλγος , λέγει · Περὶ δὲ τῶν παρθένων ἐπιταγὴν Κυρίου οὐκ ἔχω . Εἰδὼς πῶς μεγάλη ἡ παρθένια , καὶ ὅμως χωρὶς ἐπιταγέως οὐκ ἔσωσεν · ἐλεημοσύνα δὲ χωρὶς παρθενίας ἔσωσεν . Αἱ πέντε παρθένοι αἱ μωραὶ , ἐπειδὴ ἔλαιον οὐκ εἶχον , ἀλλὰ μόνην τὴν παρθενίαν , οὐκ ἐσῆλθον εἰς τὸν νυμφῶνα · λέγουσι γὰρ ταις · φρονιμοις · Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν . Δικαίως , καὶ ἐκλήθησαν μωραὶ , ὅτι τὸ ἐπιπονώτερον κατορθώσασαι , τὸ χωρὶς πόνου οὐκ ἐποίησαν · τὸν μέγαν ἀναγωνιστὴν κατηνέγκαμεν , καὶ ὑπὸ τοῦ ἐλάττονος ἠττήθησαν . Καὶ ἐλθόντος τοῦ νυμφίου , εἰσήλθον αἱ φρόνιμοι εἰς τὸν νυμφῶνα , καὶ ἤλθον καὶ αὐτὴν χρυσούσαι · καὶ λέγει αὐταῖς · Οὐκ οἶδα ὑμᾶς . Διὰ τί ; [ 808 ] Ὦστι πεινῶντάς με εἰδετέ , καὶ οὐκ ἐθρεψάτε . Ἡμῶς δὲ μὴ γένοιτο ἀκούσαι φωνῆς ποιητῆς · τοῖς δὲ τὴν ἐλεημοσύνην κατορθοῦσιν λέγει · Δεῦτε , οἱ εὐλογημένοι τοῦ Πατρός μου , κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου . Διὰ τί ; ὅτι παρενέβησαν ἐτήρησαν ; Οὐδαμῶς · ἀλλ' ὅτι · Ἐπεινάσα , καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν · ἐδίψησα , καὶ ἐποτίσατέ με · ξένος ἤμην , καὶ συνηγάγετέ με · γυμνός , καὶ περιεβάλετέ με · ἀσθενὴς καὶ ἐν φυλακῇ , καὶ ἐπεσκέψασθέ με . Ἴνα δὲ μάθῃς πῶσον ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη , βούλομαι πάλιν ὑμᾶς ὑπομνήσαι τῆς ἱστορίας ταύτης . Δέκα παρθένοι ἦσαν , αἱ πέντε φρόνιμοι , καὶ αἱ πέντε μωραὶ · καὶ φωνὴ ἐγένετο κατὰ τὸ μεσονύκτιον . Ἀνάστατε , ὁ νυμφίος ἔρχεται . Τὸ μεσονύκτιον ἡ ἀνάστασις ἐστιν , ὅτε οἱ ἄγγελοι πάντα · ἡμᾶς ἐπεξεράσονται . Ἀναστᾶσαι δὲ αἱ παρθένοι ἐκόρυσαν τὰς λαμπάδας ἑαυτῶν . Ἡ δὲ λαμπὰς ἡ παρθένια ἐστὶ , τὸ καθαρόν , τὸ ὀξύ , τὸ φωτεινόν . Λέγουσιν αἱ μωραὶ ταῖς φρόνιμοις · Δότε ἡμῖν ἐκ τοῦ ἐλαίου ὑμῶν . Λέγουσιν αὐταῖς οἱ φρόνιμοι · Φοβοῦσθε μὴ ποτὲ οὐκ ἀρκεσῇ ἡμῖν καὶ ὑμῖν ( ἀλλ' οὐχὶ βατχαλίνουσαι οὐκ ἔδωκαν · ἔχει γὰρ τὴν χρεία χρυσίου λοιπόν · οὐ γὰρ ἐστιν ἔχει πλούσιος καὶ πένης ) , ἀλλ' ἀπελθούσαι ἀγοράσατε . Καὶ τινες οἱ παλούντες ; Πέντες · σὺ γὰρ μᾶλλον λαμβάνεις ἢ διδω · διδὼς αὐτῷ τὰ γήνια , καὶ λαμβάνεις ἐπικράνια . Ὡς οὐκ ἀπηλθον ἀγοράσαι , ἤλθον ὁ νυμφίος · καὶ εἰσῆλθον εἰς τὸν νυμφῶνα αἱ ἑτοιμοι , καὶ ἐκλεισθησαν αἱ θύραι . Ἐλθούσαι δὲ ἐκεῖναι ἐκρούσαν , καὶ λέγει αὐταῖς · Οὐκ οἶδα ὑμᾶς . Ὀρᾷς , ἐπειδὴ ἐλεημοσύνην οὐκ εἶχον , καὶ τοῦ πόνου τῆς παρθενίας ἀπέτυχε , καὶ ἔξω τοῦ νυμφῶνος ἔμειναν . Μαθόντες οὖν τῆς ἐλεημοσύνης τὸ κέδος , ἀδελφοί , ποιήσωμεν ἐλεημοσύνην , ἵνα καὶ τοῦ νυμφῶνος ἐπιτύχωμεν , καὶ τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν ἀπολαύσωμεν , χάριτι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ τὴ δόξα ἐν τῷ ἁγίῳ καὶ ἀγαθῷ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: τίθημι ἐπί ὁ ἄνθρωπος ἑστιάω οὐ κατακαίω · ἐν ὁ καυμός οὐσία οὐ φλέγω , δρόσος ἔχω καθά ὁ τρεῖς παῖς · πρός ὁ ἀόρατος δύναμις ἁμιλλάω , ὁ Μιχαήλ μιμέομαι , καί πρός ὁ Ἀβριλὴ ἁμιλλάω . ἐν ὁ παράδεισος εἰμί ὁ παρθένιον , καί ὑπό ὁ δράκων κατεσθίω . Ζεύς οὗτος ἐν ὁ μέσος χρόνος οὐ φαίνω · ὅτε δέ ἔρχομαι ὁ ἐκ παρθένος γεννάω Ἰησοῦς Χριστός ὁ υἱός ὁ θεός , τότε φαίνω πάλιν . ἐθέλω δέ γιγνώσκω ὁ παρθενία ὁ μέγαθος ; Μωϋσῆς ὁ θάλασσα σχίζω , ὁ ἄρα μεταβάλλω , μάννα καταχέω , καί καταλαλέω αὐτός περί ὁ ἴδιος γυνή , ὁ Αί̓θιοπισσα , ὅτι γυναικάς ἔχω · καί Ἀβραάμ δέ καί Ἰσαάκ καί Ἰακώβ , ἀλλά καί Ἰωσήφ , εἰμί καί σωφρονέω , ἀλλά ὅμως μετά οὗτος γυναικάς ἔχω . βούλομαι μανθάνω , ὅσον εἰμί ὁ παρθένιον ; ὁ Χριστός ἔρχομαι οὐ κατάσχω αὐτός ἀνάγκη · ὅμοιος γάρ ὁ ἄλλος ἐπιτείνω ἀρετή , οὗτος οὐ ἐπιτείνω , ἵνα , ἐάν ἑκούσιος κατορθόω , στεφανόω . ὁ ἐγχαρτάται ἀσκέω , καί ὁ ἀκτημοσύνη πρῶτος αὐτός μεταχειρίζω . Εἰσί γάρ εὐνοῦχος , ὅστις γεννάω οὕτως · καί εἰμί εὐνοῦχος , ὅστις εὐνουχίζω ὑπό ὁ ἄνθρωπος · καί εἰμί εὐνοῦχος , ὅστις εὐνουχίζω ἑαυτοῦ διά ὁ βασίλειος ὁ οὐρανός , οὐ ὁ μόριον κόπτω , ἀλλά ὁ ἀκόλαστος ἐπιθυμία ἀποκόπτω . ὁ δύναμαι χωρέω , χωρέω . καί ὁ ἀπόστολος ὁ ἀρετή ἐπέρχομαι πᾶς , οἶδα αὐτός ὁ πέλγος , λέγω · περι δέ ὁ παρθένος ἐπιταγή κύριος οὐ ἔχω . εἰδώς πῶς μέγας ὁ παρθένιον , καί ὅμως Χωρὶς ἐπιταγέως οὐ σῴζω · ἐλεημοσύνη δέ Χωρὶς παρθενία σῴζω . ὁ πέντε παρθένος ὁ μωρός , ἐπεί ἔλαιον οὐ ἔχω , ἀλλά μόνος ὁ παρθενίας , οὐ εἰσέρχομαι εἰς ὁ νύμφη · λέγω γάρ ὅς · φρόνιμος · δίδωμι ἐγώ ἐκ ὁ ἔλαιον σύ . δίκαιος , καί καλέω μωρός , ὅτι ὁ ἐπίπονος κατορθόω , ὁ Χωρὶς πόνος οὐ ποιέω · ὁ μέγας αναγωνιιστημι καταφέρω , καί ὑπό ὁ μικρός ἀτάω . καί ἔρχομαι ὁ νυμφίος , εἰσέρχομαι ὁ φρόνιμος εἰς ὁ νύμφη , καί ἔρχομαι καί αὐτός χρυσόω · καί λέγω αὐτός · οὐ οἶδα σύ . Ζεύς τίς ; [ 808 ] Ὦστι πεινάω ἐγώ ὁράω , καί οὐ τρέφω . μου δέ μή γίγνομαι ἀκούω φωνή ποιητός · ὁ δέ ὁ ἐλεημοσύνη κατορθόω λέγω · δεῦτε , ὁ εὐλογέω ὁ Πατρός ἐγώ , κληρονομέω ὁ ἑτοιμάζω σύ βασίλειος ἀπό καταβολή κόσμος . Ζεύς τίς ; ὅτι παρεμβαίνω τηρέω ; Οὐδαμῶς · ἀλλά ὅτι · πεινάω , καί δίδωμι ἐγώ ἐσθίω · διψάω , καί ποτίζω ἐγώ · ξένος ἀείδω , καί συνάγω ἐγώ · γυμνός , καί περιβάλλω ἐγώ · ἀσθενής καί ἐν φυλακή , καί ἐπισκέπτομαι ἐγώ . ἵνα δέ μανθάνω πίπτω εἰμί ὁ ἐλεημοσύνη , βούλομαι πάλιν σύ ὑπομιμνῄσκω ὁ ἱστορία οὗτος . δέκα παρθένος ἥδω , ὁ πέντε φρόνιμος , καί ὁ πέντε μωρός · καί φωνή γίνομαι κατά ὁ μεσονύκτιον . ανάστατος , ὁ νυμφίος ἔρχομαι . Τέ μεσονύκτιον ὁ ἀνάστασις εἰμί , ὅτε ὁ ἄγγελος πᾶς · ἐγώ ἐπεξέρχομαι . ἀνίστημι δέ ὁ παρθένος κορύσσω ὁ λαμπάς ἑαυτοῦ . ὁ δέ λαμπάς ὁ παρθένιος εἰμί , ὁ καθαρός , ὁ ὀξύς , ὁ φωτεινός . λέγω ὁ μωρός ὁ φρόνιμος · δίδωμι ἐγώ ἐκ ὁ ἔλαιον σύ . λέγω αὐτός ὁ φρόνιμος · φοβόω μή ποτέ οὐ ἀρκέω ἐγώ καί σύ ( ἀλλά οὐ βατχαλινουω οὐ δίδωμι · ἔχω γάρ ὁ χρεῖος χρυσίον λοιπός · οὐ γάρ εἰμί ἔχω πλούσιος καί πένης ) , ἀλλά ἀπέρχομαι ἀγοράζω . καί τις ὁ παλέω ; Πέντες · σύ γάρ μᾶλλον λαμβάνω ἢ δίνω · δίδωμι αὐτός ὁ γήνια , καί λαμβάνω ἐπικράνιος . ὡς οὐ ἀπέρχομαι ἀγοράζω , ἔρχομαι ὁ νυμφίος · καί εἰσέρχομαι εἰς ὁ νύμφη ὁ ἑτοῖμος , καί καλέω ὁ θύρα . ἔρχομαι δέ ἐκεῖνος κρούω , καί λέγω αὐτός · οὐ οἶδα σύ . Όρας , ἐπεί ἐλεημοσύνη οὐ ἔχω , καί ὁ πόνος ὁ παρθενία ἀποτυγχάνω , καί ἔξω ὁ νύμφη μένω . μανθάνω οὖν ὁ ἐλεημοσύνη ὁ κέδος , ἀδελφός , ποιέω ἐλεημοσύνη , ἵνα καί ὁ νύμφη ἐπιτυγχάνω , καί ὁ αἰώνιος ἀγαθός ἀπολαύω , χάρις ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα ἐν ὁ ἅγιος καί ἀγαθός καί ζωοποιός πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .