joannes-chrysostomus.ascetam-facetiis-uti-non-debere-sp pg048_0541.1
γῆρ τὸ διάφορον τῶν προσώπων , ἀλλ' ἡ χρεῖς τῆς συμβουλῆς ποιεῖ με δέχεσθαι τὰ λεγόμενα . Εἰ γὰρ Μωϋσῆς ἔκεινος , ὁ τλῃχοῦτος , ὁ τῷ Θεῷ ὁμιλήσας , τὰς τοῦ χρηστού αὐτοῦ συμβουλίας οὐκ ἀπεστράφη , καὶ τοῦτο βαρδρόν ὄντος , ἀλλὰ κάκεινος κατεδέξατο , καὶ ὁ Θεὸς ἐδεδώκεισ · πῶς μᾶλλον ἡμεῖς ; Οὐ λέγω σοι , ἀκτήμων γενού , ἀλλὰ τὸ περισσὸν εἰς τοὺς πέντας ἀνάκυσον , ἵνα ἡ πειρεσία σου ὑπὸ τῆς σωτηρίας σοι γένηται . Οὐχ ὁρᾷς πολλοὺς κατὰ τὴν ὁδὸν πέντας , πῶς μένουσι νοσοῦντες καὶ γυμντευομένοι ; καὶ ὁ μὲν νεύτερος , ὁ δὲ πρεσβύτερος , καὶ ἄλλος ὑπ' ἑτέρου στριφεῖται , καὶ πολλὴ ἡ τούτων τραγωδία . Δις οὖν τῷ συνδούλῳ , ἵνα ἔχῃς τὸν Δεσπότην χρυσωτέλετην , τὸν ἡδὼς χρυσω-συντα , τὸν διδόντα τὸ κεφάλαιον μετὰ τοῦ τόκου · ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἔξω ἐγκλημα ὁ τόκος , ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ ἔπαγος . Οὐ διδὼς τῷ πέντῃ ; πρόσχε τῷ δι' αὐτοῦ αἰτοῦντι , καὶ αἰδεσθῇ τὸ ἀξίωμα τοῦ λαμβάνοντος · ὁ πένης λαμβάνει , καὶ ὁ Θεὸς δανείζεται . Ἐννέσθον ποὺ καθεῖδε ὁ Δεσπότης σου δι' ἑκεῖνο , ἵνα σε ἐπικαλῇ μὴ ἐν ἀνθρώπῳ καὶ ἀπάνθρωπον . Πεινῶντα μὲν γὰρ , φησίν , εἰδετέ με , καὶ οὐκ εὐρέσατε · δίψοντα , καὶ οὐκ ἐποτίσατε · ξένον , καὶ οὐ συνηγάγετε · γυμνόν , καὶ οὐ περιεβάλετε , καὶ τὰ ἕξης . Οὐ διδὼς οὖν πεινῶντι τῷ Χριστῷ ; Σὺ καὶ ὁ πένης τὸ σῶμα αὐτοῦ κοινῶς ἐκ τῆς τραπέζης μεταλαμβάνετε , τοῦ ποτηρίου αὐτοῦ ὁμοίως μετέχετε · ἐν τοῖς μεγάλοις σοι καὶ τῷ τοῖς κοινῶσι , καὶ τῶν μικρῶν αὐτῷ οὐ μεταδίδοις ; Μὴ γὰρ τὰ σὰ αὐτῷ παρέχεις ; Κἂν γὰρ παρὰ τῶν γονέων ἐδέξω , κἂν παρὰ τῶν προγόνων , τοῦ Θεοῦ εἰσι . Τί καταγωννύεις αὐτὰ εἰς τὴν γῆν ; Δις τῷ πέντῃ , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἀσφαλείας φυλάττεται σοι αὐτὸ ὁ Δεσπότης . Οὐχ ὁρᾷ ; τοὺς γηποῦντὶ ποιοῦσιν ; ὅτι πολλάκις ὑπὸ πεινίας μὴ ἔχον σπόρον , τίθησιν αὐτοῦ τὸ ἱμάτιον , καὶ λαμβάνει ὁ βουλεται , καὶ τῇ γῇ καταπτιέται ; καίτοι πολλάκις ἤλθε κλῖρων ἀνωμαλία , καὶ ἀπέπλει μὴν δερίας , καὶ δῶμα πιστεύει τῇ γῇ διὰ τὴν ἐλπίδα . [ 807 ] Ὦπερ οὖν ἡ γῆ ποιεῖ , τοῦτο ὁ Δεσπότης οὐ δυναται ποιήσαι ; Μίμησαι ἐκεῖνον τὴν ἐν τῇ Παλαιᾷ χήραν , τὴν ἔχουσαν δράχμα ἀλεύρου ἐν τῇ ὑδρίᾳ , καὶ ὀλίγον ἐλαίου ἐν τῷ καυμάχῃ , ὅτι ἐξ αὐτῶν τὸν προφήτην ἐξενοδήλησεν · ἡ ταύτην τὴν ἐν τῷ Εὐαγγελίῳ , ἥτις δύο ὀβολοὺς βαλοῦσα πάντας ὑπερῆντισεν · ὅλον γὰρ τὸν πλοῦτον ἑαυτῆς ἔβαλεν . Ἀλλὰ τί λέγεις ; Πένης εἰμι , καὶ οὐκ ἔχω χρήματα . Δύο ὀβολοὺς οὐκ ἔχεις ; Εἰ δὲ καὶ οὐκ ἔχεις , γνώμην ἄγαθὴν · περιούσιαν ζητεῖ ὁ Θεός . Διὰ τοῦτο ἔλεγεν , Ὦστις ἂν διὰ ποτήριον ψυχροῦ ὕδατος , οὐ μὴ ἀπολέσει τὸν μισθὸν αὐτου . Βλέπε , τί λέγει · ψυχροῦ ὕδατος , οὐ θερμοῦ , ἵνα μὴ διὰ τὴν δαπάνην τῶν ξύλων στέρηθῃ τοῦ μισθοῦ . Καὶ βασιλεὺς μὲν ὅσον ἐὰν ἐπιβάλῃ σοι χρυσίον , χρυμώμενος , σχοινιζόμενος , διδω , ὅπερ βούλεται · κἂν πένῃς ἦς , οὐ προσέχει τῇ δυνάμει τῶν προσώπων , ἀλλὰ τῷ ἰδίῳ χέρδει . Ὁ δὲ Θεὸς οὐχ οὕτως , ἀλλὰ κατὰ τὴν ἑκάστου δύναμιν ἀπαιτεῖ . Διὰ τί γὰρ εἰσι πέντες ; μὴ γὰρ οὐκ ἤδυνατο ὁ Θεὸς ὁμόρον χρυσίου κατενεγκεῖν ; ἀλλ' ἵνα σοι τὴν ἐκεῖνον πενία παραμυθία τῶν ἀμαρτημάτων σου γένηται . Μέγα ἀνθρώπος , καὶ τῖμιον ἀντὴρ ἐλεημόν · βλέπε πῶσαν ἐστὶν ἡ ἐλεημοσύνη . Ἐαντὶ παραβάλοις ὁ Θεὸς τὸν ἐλεημόνον , φησίν , οὐκ ἐτρέψομεν , ὡς καὶ ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος οἰκτιρμῶν ἐστιν . Ἐὰν ἐλθὼ ὁ θάνατος , ὧδε μένει τὰ χρήματα · δ.α.τὶ οὐ οὐ προσποσθάλεις σεαυτῇ ἔχει , ἵνα ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ παραστώσῃ σοι πέντες , ὅπου βρῆτον οὐκ ἐστιν , οὐδὲ συνἄγορος ; Ἐπιδείκνυνται γὰρ οἱ πέντες τὰ ἱμάτια , καὶ τὰ στρόφια , καὶ ἀρπάζουσι σε τοῦ πυρός . Οὐχ οὕτως ἦλίο ; εἰς πάγος ἐλθὼν λύει αὐτό , ὡς ἐλεημοσὴν ἐμπέσοῦσα εἰς πλήθος ἀμαρτιῶν ἀφανίζει αὐτὰς . Ἴνα δὲ μάθῃς τῆς ἐλεημοσύνης τὸ ὕψος , τί τῆς παρθενίας ἐπιπονώτερον ; Οὐδὲν · πολλὰί εἰσι αἱ ἀρισταί , αἱ μὲν μεγάλαί , αἱ δὲ μείζους , αἱ δὲ ἐλάττονες , τῆς δὲ παρθενίας οὐδὲν ἐπιπονώτερον · πρὸς τὴν φύσιν πταλεῖ · ὁ πόλεμος οὐτος ἀνοχὴν οὐκ ἔχει · μάχη ἐστὶν εἰρήνην μηδέποτε ἔχουσα , εἰ μὴ διὰ τοῦ ἐλέους τοῦ Χριστοῦ . Ἐστηκεν ἡ παρθένος τῇ κάμνονι πρὸς ἑαυτὴν συνάγουσα , καὶ μὴ κλινομένη · παρ -
Lemmas: γῆρος ὁ διάφορος ὁ πρόσωπον , ἀλλά ὁ χρῷ ὁ συμβουλή ποιέω ἐγώ δέχομαι ὁ λέγω . εἰμί γάρ Μωϋσῆς ἐκεῖνος , ὁ τληχουος , ὁ ὁ θεός ὁμιλέω , ὁ ὁ χρηστός αὐτός συμβουλία οὐ ἀποστρέφω , καί οὗτος βαρδρόν εἰμί , ἀλλά κενός καταδέχομαι , καί ὁ θεός δίδωμι · πῶς μᾶλλον ἐγώ ; οὐ λέγω σύ , ἀκτήμων γίγνομαι , ἀλλά ὁ περισσός εἰς ὁ πεντάδα ανακυσος , ἵνα ὁ πειρεσία σύ ὑπό ὁ σωτηρία σύ γίγνομαι . οὐ ορώ πολύς κατά ὁ ὁδός πεντάδα , πῶς μένω νοσέω καί γυμντευομενω ; καί ὁ μέν νεύτερος , ὁ δέ πρέσβυς , καί ἄλλος ὑπό ἕτερος στρίβω , καί πολύς ὁ οὗτος τραγῳδία . Ζεύς οὖν ὁ σύνδουλος , ἵνα χέω ὁ δεσπότης χρυσωτέλετην , ὁ ἡδύς χρυσόω , ὁ δίδωμι ὁ κεφάλαιος μετά ὁ τόκος · ἐπί μέν γάρ ὁ ἔξω ἔγκλημα ὁ τόκος , ἐπί δέ ὁ θεός ἐπάγω . οὐ δίδωμι ὁ Πέντη ; προέχω ὁ διά αὐτός αἰτέω , καί αἰδέομαι ὁ ἀξίωμα ὁ λαμβάνω · ὁ πένης λαμβάνω , καί ὁ θεός δανείζω . ἐνῶ πού κάθημι ὁ Δεσπότη σύ διά ἐκεῖνος , ἵνα σύ ἐπικαλέω μή ἐν ἄνθρωπος καί ἀπάνθρωπος . πεινάω μέν γάρ , φημί , ὁράω ἐγώ , καί οὐ εὑρίσκω · διψών , καί οὐ ποτίζω · ξένος , καί οὐ συνάγω · γυμνός , καί οὐ περιβάλλω , καί ὁ έξη . οὐ δίδωμι οὖν πεινάω ὁ Χριστός ; σύ καί ὁ πένης ὁ σῶμα αὐτός κοινός ἐκ ὁ τράπεζα μεταλαμβάνω , ὁ ποτήριον αὐτός ὅμοιος μετέχω · ἐν ὁ μέγας σύ καί ὁ ὁ κοινός , καί ὁ μικρός αὐτός οὐ μεταδίδω ; μή γάρ ὁ σός αὐτός παρέχω ; κἀν γάρ παρά ὁ γονεύς δέχομαι , κἀν παρά ὁ πρόγονος , ὁ θεός εἰμί . Τι καταγιγνώσκω αὐτός εἰς ὁ γῆ ; Ζεύς ὁ Πέντη , καί μετά πολύς ὁ ἀσφάλεια φυλάσσω σύ αὐτός ὁ Δεσπότη . οὐ ορά ; ὁ γηποῦντὶ ποιέω ; ὅτι πολλάκις ὑπό πηνιάω μή ἔχω σπόρος , τίθημι αὐτός ὁ ἱμάτιον , καί λαμβάνω ὁ βούλομαι , καί ὁ γῆ καταπτιετης ; καίτοι πολλάκις ἔρχομαι κλιροος ἀνωμαλία , καί ἀποπλέω μήν δέρις , καί δῶμα πιστεύω ὁ γῆ διά ὁ ἐλπίς . [ 807 ] ὅς οὖν ὁ γῆ ποιέω , οὗτος ὁ Δεσπότη οὐ δυνατός ποιέω ; μιμέομαι ἐκεῖνος ὁ ἐν ὁ Παλαιή χήρα , ὁ ἔχω δραχμή ἄλευρον ἐν ὁ ὑδρία , καί ὀλίγος ἔλαιον ἐν ὁ καυμάχῃ , ὅτι ἐκ αὐτός ὁ προφήτης ἐξενοδήλησεν · ὁ οὗτος ὁ ἐν ὁ Εὐαγγέλιος , ὅστις δύο ὀβολός βάλλω πᾶς ὑπερῆντισεν · ὅλος γάρ ὁ πλοῦτος ἑαυτοῦ βάλλω . ἀλλά τίς λέγω ; Πένης εἰμί , καί οὐ ἔχω χρῆμα . δύο ὀβολός οὐ ἔχω ; εἰμί δέ καί οὐ ἔχω , γνώμη ἀγαθός · περιούσιος ζητέω ὁ Θεός . Ζεύς οὗτος λέγω , ὅστις ἄν διά ποτήριον ψυχρός ὕδωρ , οὐ μή ἀπόλλυμι ὁ μισθός αὐτός . βλέπω , τίς λέγω · ψυχρός ὕδωρ , οὐ θερμός , ἵνα μή διά ὁ δαπάνη ὁ ξυλών στερέω ὁ μισθός . καί βασιλεύς μέν ὅσον ἐάν ἐπιβάλλω σύ χρυσίον , χρυμαω , σχοινίζω , δίνω , ὅς βούλομαι · κἀν πένης εἰμί , οὐ προσέχω ὁ δύναμις ὁ πρόσωπον , ἀλλά ὁ ἴδιος κέρδος . ὁ δέ θεός οὐ οὕτως , ἀλλά κατά ὁ ἕκαστος δύναμις ἀπαιτέω . Ζεύς τίς γάρ εἰμί Πέντες ; μή γάρ οὐ δύναμαι ὁ θεός ὅμορος χρυσίον καταφέρω ; ἀλλά ἵνα σύ ὁ ἐκεῖνος πενία παραμυθία ὁ ἁμάρτημα σύ γίγνομαι . Μέγα ἄνθρωπος , καί τίμιος ἀντὴρ ἐλεήμων · βλέπω πίπτω εἰμί ὁ ἐλεημοσύνη . Ἐαντὶ παραβάλλω ὁ θεός ὁ ελεήμων , φημί , οὐ τρέπω , ὡς καί ὁ Πατήρ σύ ὁ οὐράνιος οἰκτιρμός εἰμί . ἐάν ἔρχομαι ὁ θάνατος , ὧδε μένω ὁ χρῆμα · ὅδε οὐ οὐ προσποσθάλεις σεαυτοῦ ἔχω , ἵνα ἐν ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα παρίστημι σύ Πέντες , ὅπου βρῆτον οὐ εἰμί , οὐδέ συνάγορος ; ἐπιδείκνυμι γάρ ὁ Πέντες ὁ ἱμάτιον , καί ὁ στρόφιον , καί ἁρπάζω σύ ὁ πῦρ . οὐ οὕτως ήλιος ; εἰς πάγος ἔρχομαι λύω αὐτός , ὡς ελεημοσος ἐμπίπτω εἰς πλήθος ἁμαρτία ἀφανίζω αὐτός . ἵνα δέ μανθάνω ὁ ἐλεημοσύνη ὁ ὕψος , τίς ὁ παρθενία ἐπίπονος ; οὐδείς · πολύς εἰμί ὁ ἀγαθός , ὁ μέν μέγας , ὁ δέ μέγας , ὁ δέ μικρός , ὁ δέ παρθενία οὐδείς ἐπίπονος · πρός ὁ φύσις πταλεῖ · ὁ πόλεμος ους ἀνοχή οὐ ἔχω · μάχη εἰμί εἰρήνη μηδέποτε ἔχω , εἰμί μή διά ὁ ἔλεος ὁ Χριστός . ἵστημι ὁ παρθένος ὁ κάμνονι πρός ἑαυτοῦ συνάγω , καί μή κλίνω · παρά -