joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0316.1
διὰ πάντων εἰς θεογνωσίαν κελεύσιν ἄγειν αὐτούς . Καὶ αὐτοὶ δὲ τοῖς παιδίοις πολλὰ περὶ τῶν γεγενηκότων αὐτοὺς διατάττεται , τοὺς μὲν εὐνοϊκῶς διαχειμεῖνους τιμῶν , κολάζων δὲ τοὺς ἀγνοίους , καὶ ταύτη πάλιν αὐτοὺς ποθεινοτέρους τοῖς φυτευσαμένοις ποιῶν . Ὅταν γὰρ τινὸς ποιήση τις ἡμᾶς κυρίους , μεγίστην ἡμῖν ἀνάγκην τῇ ὑπὲρ αὐτοῦ προνοίᾳ ἐπιτίθησι τὴν τιμὴν , καὶ γὰρ εἰ μηδὲν ἕτερον , τοῦτο γοῦν ἡμᾶς δυσωπήσει · ἴκανόν , τὰ πάντα τὰ ἐκείνου ἐν ταῖς ἡμετέραις κεῖσθαι χερσίν , καὶ οὐχ ἂν ἀνασχοίμεθα προδοῦναι ταχέως τὸν οὕτως ἐμπιστευθέντα ἡμῖν · ὅταν δὲ μετὰ τοῦτο καὶ συνοργίζεται , καὶ ἀγανακτή πλεῖον τῶν ὑβρισμένων αὐτῶν , καὶ χαλεπὸς γίνηται τιμωρὸς , καὶ ταύτη πολὺ πλέον ἐφέλκεται · ὅπερ οὖν ἐποίησε καὶ ὁ Θεός . Πρὸς τοῦτο , καὶ τὸν ἀπὸ τῆς φύσεως τρίτον ἐπήγαγε δεσμόν , εἰ δὲ βούλει , πρῶτον . Καὶ ἵνα μὲν τῶν προσταγμάτων αὐτοῦ μὴ καταφρονῶσιν οἱ πατέρες , κελευόμενοι τρέφειν τοὺς παῖδας , τὸν ἀπὸ τῆς φύσεως ἐπέθηκεν ἀναγκαστήν . Ἵνα δὲ μὴ ποτε ταῖς τῶν παῖδων ὑβρεσιν ἀσθενεστέρα γενομένη αὕτη διαβρήγνυται , τὴν τε παρ’ αὐτοῦ καὶ τὴν παρ’ αὐτῶν τῶν γενησαμένων ἐπατείγισε τιμωρίαν , καὶ τοὺς τοῦτο μετὰ ἀχρειότητος ὑποτάσων πολλῆς , κάκεινον ταύτῃ διεγείρων τὸν πόθον . Οὐ ταύτῃ δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέρῳ τετάρτῳ τρόπῳ σφοδρῶς ἡμᾶς , καὶ μετὰ ἀχρειότητος αὐτοῖς συνῆψεν . Οὐ γὰρ τοὺς παῖδας μόνον κάκους μὲν δυνὰς περὶ τοὺς γεγεννηκότας κολάζει , γινομένων δὲ ἀγαθῶς ἀποδέχεται , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν πατέρων τὸ αὐτὸ δι’ τοῦτο ποιεῖ , κολάζων μὲν πικρῶς τοὺς ἀμελοῦντας αὐτῶν , τιμῶν δὲ καὶ ἐπαίνων τοὺς ἐπιμελομένους . Καὶ γὰρ τὸν πρεσβύτην τοῦτον , καίτοι τὰλλα ὄντα λαμπρόν , ἀπὸ ταύτης τῆς ὀλιγωρίας ἐτιμωρήσατο μὲν , καὶ τὸν πτριάρχον δὲ τῶν ἄλλων οὐχ ἧττον ἀπὸ ταύτης ἐτίμησε τῆς προνοίας · λέγων γὰρ ὅτι πολλὰς καὶ μεγάλας δωρεὰς ἐκείνας , ἃς ὑπέσχετο δώσειν αὐτῷ , καὶ τὴν αἰτίαν τίθελε , ταύτην εἶπει · Ἦδεεν γάρ , φησίν , ὅτι συντάξει · Ἀδράμῃ τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ , καὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ μετ’ αὐτόν , καὶ φυλάξουσι τὰς ὁδοὺς Κυρίου τοῦ Θεοῦ , ποιεῖν δικαιοσύνην καὶ κρίσιν . Ταῦτα δὲ μοι εἴρηται νῦν , ἵνα μάθωμεν ὅτι οὐχ οἷσει πρᾶως ὁ Θεὸς ἀμελοῦντων τῶν οὕτω περισπουδάστων αὐτῷ . Οὐδὲ γὰρ ἐστι τοῦ αὐτοῦ τοσαῦτα μὲν ὑπὲρ τῆς τούτων πραγματεύεσθαι σωτηρίας , καταφρονεῖν δὲ αὐτῶν τούτων παρορᾶν . Οὐ τούτων περιφέρεται , ἀλλὰ καὶ ἀγανακτᾷ , καὶ ὀργίζεται σφοδρῶς , καθάπερ ἀποδίδειν διὰ τῶν πραγμάτων αὐτῶν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ μακάριος Παῦλος παραίνει συνεχῶς λέγων · Οἱ πατέρες , ἐκτρέφετε τὰ τέκνα ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου . Εἰ γὰρ ἡμεῖς ἀγρυπνεῖν ὑπὲρ τῶν ψυχῶν αὐτῶν κελευόμεθα ὡς λόγον ἀποδώμεν , πολλῷ μᾶλλον ὁ πατὴρ ὁ γεγεννημένος , ὁ θρεψάμενος , ὁ συνοικίσας ἡμῶν διαπανάς . Ὦπερ [ 85 ] γὰρ ἐπὶ τῶν οἰκείων ἀμαρτημάτων οὐχ ἔχει καταφυγεῖν εἰς ἀπολογίαν καὶ συγγνώμην , οὕτως οὐδὲ ὑπὲρ τῶν τοῖς παισὶν ἀμαρτανομένων . Καὶ τοῦτο πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος κατέσχε φανερῶν . Νομιζομένων γὰρ ὁποῖους τινὰς εἶναι χρὴ τοὺς ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐρχομένους ἀρχήν , μετὰ τῶν ἄλλων ἀπάντων τῶν ἀναγκαίων αὐτοὺς ὁφειλόντων προσειλαί , καὶ τὴν τῶν παίδων ἐπιμέλειαν ἀπαίτει , ὡς οὐχ οὕσης ἡμῖν συγγνώμης διαστραφέντων ἐκείνων καὶ μᾶλα εἰκότως . Εἰ μὲν γὰρ ἐκ φύσεως ἡ κακία τοῖς ἀνθρώποις προσῆν , εἰκῶς ἂν τις πρὸς ἀπολογίαν κατεφυγεῖν · ἐπειδὴ δὲ ἐκ προαιρέσεως καὶ φαύλου γινόμεθα
Lemmas: διά πᾶς εἰς θεογνωσία κέλευσις ἄγω αὐτός . καί αὐτός δέ ὁ παιδίον πολύς περί ὁ γίγνομαι αὐτός διατάσσω , ὁ μέν εὐνοικός διαχειμεινοος τιμή , κολάζω δέ ὁ ἄγνοια , καί οὗτος πάλιν αὐτός ποθεινός ὁ φυτεύω ποιέω . ὅταν γάρ τις ποιέω τις ἐγώ κύριος , μέγας ἐγώ ἀνάγκη ὁ ὑπέρ αὐτός πρόνοια ἐπιτίθημι ὁ τιμή , καί γάρ εἰμί μηδείς ἕτερος , οὗτος γοῦν ἐγώ δυσωπέω · ἱκανός , ὁ πᾶς ὁ ἐκεῖνος ἐν ὁ ἡμέτερος κεῖμαι χείρ , καί οὐ εἄν ἀνέχω προδίδωμι ταχέως ὁ οὕτως ἐμπιστεύω ἐγώ · ὅταν δέ μετά οὗτος καί συνοργίζομαι , καί ἀγανακτέω πλείων ὁ ὑβρίζω αὐτός , καί χαλεπός γίγνομαι τιμωρός , καί οὗτος πολύς πλέω ἐφέλκω · ὅσπερ οὖν ποιέω καί ὁ Θεός . πρός οὗτος , καί ὁ ἀπό ὁ φύσις τρίτος ἐπάγω δεσμός , εἰμί δέ βούλομαι , πρῶτος . καί ἵνα μέν ὁ πρόσταγμα αὐτός μή καταφρονέω ὁ πατήρ , κελεύω τρέφω ὁ παῖς , ὁ ἀπό ὁ φύσις ἐπιτίθημι ἀναγκαστός . ἵνα δέ μή ποτός ὁ ὁ παῖς ὕβρις ἀσθενής γίγνομαι οὗτος διαβρηγνυος , ὁ τε παρά αὐτός καί ὁ παρά αὐτός ὁ γίγνομαι ἐπατείγισε τιμωρία , καί ὁ οὗτος μετά ἀχρειότης ὑποτάσσω πολύς , ἐκεῖνος οὗτος διεγείρω ὁ πόθος . οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος τέταρτος τρόπος σφοδρός ἐγώ , καί μετά ἀχρειότης αὐτός συνάπτω . οὖον γάρ ὁ παῖς μόνος κακόω μέν δύο περί ὁ γεννάω κολάζω , γίγνομαι δέ ἀγαθός ἀποδέχομαι , ἀλλά καί ἐπί ὁ πατήρ ὁ αὐτός διά οὗτος ποιέω , κολάζω μέν πικρός ὁ ἀμελέω αὐτός , τιμή δέ καί ἔπαινος ὁ ἐπιμελέομαι . καί γάρ ὁ πρεσβύτης οὗτος , καίτοι ὅς εἰμί λαμπρός , ἀπό οὗτος ὁ ὀλιγωρία τιμωρέω μέν , καί ὁ πτριαρχω δέ ὁ ἄλλος οὐ κακός ἀπό οὗτος τιμάω ὁ πρόνοια · λέγω γάρ ὅτι πολύς καί μέγας δωρεά ἐκεῖνος , ὅς ὑπισχνέομαι δίδωμι αὐτός , καί ὁ αἴτιος τίθημι , οὗτος εἶπον · οἶδα γάρ , φημί , ὅτι συντάσσω · Αδράμη ὁ υἱός αὐτός , καί ὁ οἶκος αὐτός μετά αὐτός , καί φυλάσσω ὁ ὁδός κύριος ὁ Θεός , ποιέω δικαιοσύνη καί κρίσις . οὗτος δέ ἐγώ εἴρω νῦν , ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ φέρω πρᾶος ὁ θεός ἀμελέω ὁ οὗτος περισπούδαστος αὐτός . οὐδέ γάρ εἰμί ὁ αὐτός τοσοῦτος μέν ὑπέρ ὁ οὗτος πραγματεύομαι σωτηρία , καταφρονέω δέ αὐτός οὗτος παροράω . οὖον οὗτος περιφέρω , ἀλλά καί ἀγανακτέω , καί ὀργίζω σφοδρός , καθάπερ ἀποδίδω διά ὁ πρᾶγμα αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ μακάριος Παῦλος παραινέω συνεχῶς λέγω · ὁ πατήρ , ἐκτρέφω ὁ τέκνον ἐν παιδεία καί νουθεσία κύριος . εἰμί γάρ ἐγώ ἀγρυπνέω ὑπέρ ὁ Ψυχή αὐτός κελεύω ὡς λόγος ἀποδίδωμι , πολύς μᾶλλον ὁ πατήρ ὁ γεννάω , ὁ τρέφω , ὁ συνοικίζω ἐγώ διαφαίνω . ὅσπερ [ 85 ] γάρ ἐπί ὁ οἰκέω ἁμάρτημα οὐ ἔχω καταφεύγω εἰς ἀπολογία καί συγγνώμη , οὕτως οὐδέ ὑπέρ ὁ ὁ παῖς ἁμαρτάνω . καί οὗτος πάλιν ὁ μακάριος Παῦλος κατέχω φανερός . νομίζω γάρ ὁποῖος τις εἰμί χρή ὁ ἐπί ὁ ἄλλος ἐρχόμενος ἀρχή , μετά ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁ ἀναγκαῖος αὐτός ὀφείλω προσειλέω , καί ὁ ὁ παῖς ἐπιμέλεια ἀπαιτέω , ὡς οὐ ὗσις ἐγώ συγγνώμη διαστρέφω ἐκεῖνος καί μῆλον εἰκότως . εἰμί μέν γάρ ἐκ φύσις ὁ κακία ὁ ἄνθρωπος πρόσειμι , ἵημι εἄν τις πρός ἀπολογία καταφεύγω · ἐπεί δέ ἐκ προαίρεσις καί φαῦλος γίγνομαι