joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0301.2
πάντων καταγελῶντι τούτων , περὶ ἃ κόπτονται ἕτεροι καὶ σπουδάζουσιν ; τίς δὲ ὀργιεῖται μηδὲν ἠδικημένος ; τίς δὲ φοβηθήσεται , μηδὲν ὑποπτεύσων ; Οὐκοῦν , ὅτι μὲν οὐ βουλήσονται τινες ἀδικεῖν , ἐκ τούτου ὁδηλον · ὅτι δὲ οὐδ’ ἂν ἀδελῶσι δυνήσονται , καὶ τοῦτο ὁμοίως ἐκείνῳ ὁδηλον . Οὐ γὰρ ἔχει τὰς ἀφορμὰς , οὐδὲ τὰς λαβὰς , ὅθεν ἂν τις αὐτὸν καταλύσῃ · ἀλλ’ ὡσπερ ἀκτὸς ὑψηλὰ πεπόμενος παιδίῳ στρωθῶν οὐκ ἂν ἀλῷη ποτέ , οὕτω καὶ οὗτος . Πόθεν γὰρ αὐτὸν τις βλάψει δυνήσεται ; Χρήματα οὐκ ἔστι παρ’ αὐτῷ , ἵνα ἀπειλήσῃ ζημίαν · πατρίδα οὐκ ἔχει , ἵνα τὴν ὑπερορίαν ἐπανατείνεινται · δόξης οὐκ ἐφίεται , ἵνα εἰς ἀτιμίαν ἀγάγῃ · ἐν ἑστὶ τὸ λειπόμενον , θάνατος · ἀλλ’ ἐνταῦθα μάλιστα οὐ δυνήσεται αὐτὸν λυπησάι ποτε , ἀλλὰ καὶ ὠφελήσει τὰ μέγιστα . Πρὸς γὰρ ἐτέραν αὐτὸν πέμψει ζωήν , τὴν ποθουμένην αὐτῷ , καὶ δι’ ἣν ἅπαντα πράττει καὶ πραγματεύεται · ὥστε τοῦτο ἀπαλλαγὴ πόνων ἐστὶ , καὶ οὐ τιμωρία , ἀλλ’ ἰδρώτων λύσις καὶ ἀνάπαυλα . Βούλει καὶ ἕτερον τρόπον τῆς δυνάμεως αὐτοῦ μαθεῖν , πολλῷ τούτου φιλοσοφώτερον ; Κἄν γὰρ μυρία τις αὐτὸν ἐργάσεται δεινὰ , χἄν μαστίξῃ , χἄν δήσῃ , τὸ μὲν σῶμα πρήττεται διὰ τὴν φύσιν , ἡ δὲ ψυχὴ ἀπλήκτος διὰ τὴν φιλοσοφίαν μένει . Οὐδὲ γὰρ ἀλίσκεται θυμῷ , οὐ χειροῦται μίσει , οὐκ ἀπεχθεῖς καταγουγίζεται . Καὶ οὕτω τοῦτο μέγα , ἀλλὰ τὸ πολλῷ τοῦτου θαυμαστότερον · καθάπερ γὰρ εὐεργέτας καὶ προστάτας , οὕτω φιλεῖ τοὺς τὰ τοιαῦτα ἐργασαμένους , οὕτως εὐχεται πάντα αὐτοὺς γενέσθαι τὰ ἀγαθά . Καίτοι τί τοσούτων ἔδωκας ἐν αὐτῷ , ἢ μυριάκις αὐτὸν βασιλέα τῆς οἰκουμένης ἐποίησας , καὶ ἐπὶ μυρίους ἔτεσι τὴν [ 69 ] βασιλείαν ἐξέτεινας ; πόσης ἀξιοῦγίδος τοῦτο τὸ κτῆμα , πόσης ἀρχῆς , πόσης δόξης οὐ τιμιωτέρον ; τί οὐκ ἂν προφήκαιο , ὥστε ψυχὴν τοιαύτην λαβεῖν ; Ἐμοὶ δοκεῖ καὶ τοὺς σοφὸς φιλοσοφώτους ἐλεῖν ἂν ταύτης τῆς ζωῆς τὴν ἐπιθυμοῦν . ο . Βούλει καὶ ἐτέρωθεν τὴν δύναμιν ἰδεῖν τοῦ ἀνδρὸς θαυμασιωτέραν καὶ ἱδίστην , ἀπὸ μέρους ταπεινοτέρου μὲν , σοὶ δὲ μάλιστα ἱδίστου ; Τὰ μὲν γὰρ εἰρημένα δείκνυσιν αὐτὸν ἀχείρωτον δυντα καὶ ἀνάλωτον · δτι δὲ καὶ ἕτερων προστάστησι , καὶ ἐν ἀφραλεῖς καταστήσει πολλῇ , τοῦτο ἴσως ζητεῖς μαθεῖν . Τοῦτο μὲν οὖν πρώτη ἐστὶ προστασία , τὸ καὶ ἕτεροὺς εἰς τὸν αὐτὸν ζῆν ἀγαγεῖν , καὶ οὕτω ποιῆσαι ἰσχυρούς · εἰ δὲ μὴ θέλοιεν , ἀλλὰ τὴν ἀνθρωπιωτέραν ταύτην καὶ γηῖνην μετέρχοντο ζωήν , καὶ ἐν ταύτῃ πάλιν ὁψεῖ δύναμιν αὐτὸν ἔχοντα τοῦ πλουτοῦντος σοῦ μείζονα τὸν μηδὲν ἔχοντα δι’ αὐτὸ τοῦτο μάλιστα τὸ μηδὲν ἔχειν . Τίς γὰρ μετὰ πλείονος ἐξουσίας διαλέξεται βασιλεὺς καὶ ἐπικιμήσει ; σὺ δὲ τοσαῦτα κεκτημένος , καὶ ὑπεύθυνος ὑπ’ διὰ ταῦτα καὶ τοῖς ἐκείνου δούλοις , καὶ ὑπὲρ ἀπάντων τρέμων , καὶ μυρίας αὐτῷ παρέχων λαβὰς , εἰ βουλοῖτο σε ἀδικεῖν ὀργισθείς ἢ , ἢ οὕτως ὁ τῶν ἐκείνου χειρῶν ἀνὴτερων ὤν ; Βασιλεύει μὲν γὰρ οὕτω μάλιστα διελέχθησαν μετ’ ἐξουσίας πολλῆς , ὅσοι πάντων ἐγένοντο τῶν βιωτικῶν ἐκτός . Τίνι δὲ μᾶλλον εἴσει καὶ ἐπακούσεται δὲ ἐν δυνάμει ὤν , καὶ ἐν τοῖς βασιλείοις στρεφόμενος , τῷ πλουτοῦντί σοι , καὶ ἂν ὑποπτεύει ἐνεκα χρημάτων πολλά πολλάκις ποιεῖν , τῷ τῇ μίαν ἔχοντι τῶν ἐπιταγμάτων ὑπόθεσιν , τὴν εἰς τοὺς ἄλλους φιλανθρωπίαν ; Τίνα τιμήσει καὶ θαυμάσεται , περὶ οὐ μηδὲν ταπεινὸν ὑποπτεύσει δύναι’ ἂν , ἢ τὸν καὶ τῶν οἰκείων ταπεινότε -
Lemmas: πᾶς καταγελάω οὗτος , περί ὁ κόπτω ἕτερος καί σπουδάζω ; τίς δέ ὀργίζω μηδείς ἀδικέω ; τίς δέ φοβέω , μηδείς ὑποπτεύω ; οὐκοῦν , ὅτι μέν οὖον βούλομαι τις ἀδικέω , ἐκ οὗτος ὁδηλον · ὅτι δέ οὐδέ εἄν ἀδελῶσι δύναμαι , καί οὗτος ὁμοίως ἐκεῖνος ὁδηλον . οὖον γάρ ἔχω ὁ ἀφορμή , οὐδέ ὁ λαβή , ὅθεν εἄν τις αὐτός καταλύω · ἀλλά ὡς ἀγάλαξ ὑψηλός πίνω παιδίον στόρνυμι οὐ εἄν ἁλίσκομαι ποτός , οὗτος καί οὗτος . πόθεν γάρ αὐτός τις βλάπτω δύναμαι ; χρῆμα οὐ εἰμί παρά αὐτός , ἵνα ἀπειλέω ζημία · πατρίς οὐ ἔχω , ἵνα ὁ ὑπερορία ἐπανατείνω · δόξα οὐ ἐφίημι , ἵνα εἰς ἀτιμία ἄγω · ἐν εἰμί ὁ λείπω , θάνατος · ἀλλά ἐνταῦθα μάλιστα οὖον δύναμαι αὐτός λυπέω ποτός , ἀλλά καί ὠφελέω ὁ μέγας . πρός γάρ ἕτερος αὐτός πέμπω ζωή , ὁ ποθέω αὐτός , καί διά ὅς ἅπας πράσσω καί πραγματεύομαι · ὥστε οὗτος ἀπαλλαγή πόνος εἰμί , καί οὖον τιμωρία , ἀλλά ἰδρῶτος λύσις καί ἀνάπαυλα . βούλομαι καί ἕτερος τρόπος ὁ δύναμις αὐτός μανθάνω , πολύς οὗτος φιλόσοφος ; κἀν γάρ μυρίος τις αὐτός ἐργάζομαι δεινός , χἄν μαστίζω , χἄν δήω , ὁ μέν σῶμα πράσσω διά ὁ φύσις , ὁ δέ ψυχή ἀπλήκτος διά ὁ φιλοσοφία μένω . οὐδέ γάρ ἁλίσκομαι θυμός , οὖον χειρόομαι μισέω , οὐ ἀπεχθής καταγουγιζω . καί οὗτος οὗτος μέγας , ἀλλά ὁ πολύς οὗτος θαυμαστός · καθάπερ γάρ εὐεργέτης καί προστάτης , οὗτος φιλέω ὁ ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι , οὕτως εὔχομαι πᾶς αὐτός γίγνομαι ὁ ἀγαθός . καίτοι τίς τοσοῦτος δίδωμι ἐν αὐτός , ἢ μυριάκις αὐτός βασιλεύς ὁ οἰκέω ποιέω , καί ἐπί μυρίος ἔτος ὁ [ 69 ] βασίλειος ἐκτείνω ; πόσος ἀξιοῦγίδος οὗτος ὁ κτῆμα , πόσος ἀρχή , πόσος δόξα οὖον τίμιος ; τίς οὐ εἄν προφήκαιο , ὥστε ψυχή τοιοῦτος λαμβάνω ; ἐμός δοκέω καί ὁ σοφός φιλόσοφος αἱρέω εἄν οὗτος ὁ ζωή ὁ ἐπιθυμέω . ὁ . βούλομαι καί ἑτέρωθεν ὁ δύναμις ὁράω ὁ ἀνήρ θαυμάσιος καί ιδιιστημι , ἀπό μέρος ταπεινός μέν , σύ δέ μάλιστα ἱδίστου ; ὁ μέν γάρ εἴρω δείκνυμι αὐτός ἀχείρωτος δυντα καί ἀνάλωτος · δ δέ καί έτερος προστάσσω , καί ἐν ἀφραλεῖς καθίστημι πολύς , οὗτος ἴσως ζητέω μανθάνω . οὗτος μέν οὖν πρῶτος εἰμί προστασία , ὁ καί ἕτερος εἰς ὁ αὐτός ζῶ ἄγω , καί οὗτος ποιέω ἰσχυρός · εἰμί δέ μή ἐθέλω , ἀλλά ὁ ἀνθρωπιωτέραν οὗτος καί γήινος μετέρχομαι ζωή , καί ἐν οὗτος πάλιν ὁράω δύναμις αὐτός ἔχω ὁ πλουτέω σύ μείζων ὁ μηδείς ἔχω διά αὐτός οὗτος μάλιστα ὁ μηδείς ἔχω . Τῖς γάρ μετά πλείων ἐξουσία διαλέγω βασιλεύς καί επικιμηδομαι ; σύ δέ τοσοῦτος κτάομαι , καί ὑπεύθυνος ὑπό διά οὗτος καί ὁ ἐκεῖνος δοῦλος , καί ὑπέρ ἀπαντάω τρέμω , καί μυρίος αὐτός παρέχω λαβή , εἰμί βούλομαι σύ ἀδικέω ὀργίζω ἢ , ἢ οὕτως ὁ ὁ ἐκεῖνος χείρ ἀνὴτερων εἰμί ; βασιλεύω μέν γάρ οὗτος μάλιστα διαλέγω μετά ἐξουσία πολύς , ὅσος πᾶς γίγνομαι ὁ βιωτικός ἐκτός . τίς δέ μᾶλλον οἶδα καί ἐπακούω δέ ἐν δύναμις εἰμί , καί ἐν ὁ βασίλειος στρέφω , ὁ πλουτέω σύ , καί εἄν ὑποπτεύω ἕνεκα χρῆμα πολύς πολλάκις ποιέω , ὁ ὁ εἷς ἔχω ὁ ἐπίταγμα ὑπόθεσις , ὁ εἰς ὁ ἄλλος φιλανθρωπία ; τίς τιμάω καί θαυμάζω , περί οὖον μηδείς ταπεινός ὑποπτεύω δύναμαι εἄν , ἢ ὁ καί ὁ οἰκέω ταπεινόω -