joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0296.1
Π]θεν οὖν ἀρξόμεθα τοῦ λόγου τοῦ πρὸς αὐτόν ; Ἄπὸ τοῦ πλοῦτου καὶ τῶν χρημάτων , ἐπεὶδὴ καὶ αὐτὸς τοῦτο μάλιστα πάντων ὁρᾶται , καὶ πᾶσι τοῦτο αὐτὸ εἶναι δοκεῖ τὸ δεινότατον , εἰ πλουτοῦντες παῖδες ἐπὶ τοῦτον ἔλκονται [ 61 ] τὸν βίον . Εἴπῃ οὖν μοι , τίνα μακαριώτατον ἀπαντες , καὶ ζηλωτὸν εἶναι φάμεν , τὸν ἐν διψῇ καθεστῶτα ἀεὶ , καὶ πρὶν ἢ τῆς προτέρας ἐκρορηθῆναι κύλικος , δεδῆμενον πάλιν ἑτέρας , καὶ ἐν τούτῳ δυντα διαπαντῶ , ἢ τὸν ἀνωτέρω καθεστῶτα τῆς ἀνάγκης ἐκείνης , καὶ ἀδύνον δελ μένοντα , καὶ οὐδέποτε εἰς τὴν τοῦ πόματος τούτου καθελκόμενον χρείαν ; οὐχ ὁ μὲν πυρετόντι προσέοικε , καὶ χαλεπωτάτῃ ἀνάγκῃ ἔχοντα , κἂν ἐκ πηγῶν ἀρύεσθαι ἔχῃ τὰ νάματα , ὁ δὲ ἐλεύθερος ἔστω τῆν δυτικὴν ἐλευθερίαν , καὶ ὑγιαίνει τὴν δυτικὴν ὑγίειαν , καὶ μειζὼν ἢ κατὰ ἀνθρωπίνην γένους φύσιν ; Τί δαί , εἰ τὴς γυναικός ἐρωὺν συγγύνοιν μέν αὐτῇ διηνεκῶς , μειζόνως δὲ μετὰ τὴν συνοῦσιαν φλέγοιτο ταύτην , ἑτερος δὲ ταύτης ἐκτὸς τῆς μανίας ἐστίχοι , καὶ μὴδὲ δναρ ἀλίσκοιτο τῷ κακῷ , τὶς πάλιν ἡμῖν ὁ ζηλωτὸς καὶ μακάριος ; οὐχ οὗτος ; τὶς δὲ ἀθλιος καὶ ταλαιπώρος ; οὐχ ὁ νοσῶν τὸν κενὸν ἢ κενοῦν ἐρωτα , καὶ μηδαμοῦ σθεσθῆναι δυνάμενον , ἀλλὰ τοὺς ἐπινενοημένους φαρμάκους ἐπιτιρβόμενος μᾶλλον ; Εἰ δὲ πρὸς τοῦς εἰρημένους μακαριζοὶ μὲν ἐαυτὸν ἐπὶ τῇ νόσῳ , καὶ μὴτε αὐτὸς ἐκείνης τῆς ἀνάγκης ἀπαλλάττεσθαι βούλοιτο , τοὺς δὲ ἀπηλλαγμένους τοῦ πάθους ἀποδύροιτο , ὥσπερ οὗτος νῦν , οὐχὶ ταύτῃ πάλιν ἐλεεινότερος ἔσται καὶ ἀθλιώτερος , μὴ μόνον νοσῶν , ἀλλὰ μὴδὲ αὐτὸ τοῦτο εἰδὼς ὅτι νοσεῖ , καὶ διὰ τοῦτο μὴτε ἀπαλλαγῆναι βουλόμενος , καὶ τοὺς ἀπηλλαγμένους θρηγῶν ; Ἀγῶνμεν δὴ τὸν λόγον τούτων καὶ ἐπὶ τὴν τῶν χρημάτων κτῆσιν , καὶ ὁρῶμεθα τὶς ὁ ἀθλιος καὶ ταλαιπώρος · ἐκείνων μὲν γὰρ τῶν ἐρώτων σφοδρότερος οὗτός ἐστι καὶ μανικώτερος · οὐχὼν καὶ πλείον δυνησαὶ δύναται ἂν , οὐ τοῦτο μόνον ὅτι τὴν λαμπάδα δριμυτέραν ἔχει , ἀλλ’ ὅτι καὶ πρὸς τὴν ἐπινενοημένην παραμυθίαν ἀνένδοτός ἐστι καὶ σκληρότερος πλὲον ἐκείνων . Μᾶλλον γὰρ οἱ ποποὺ καὶ σωμάτων ἐρώμενοι μετὰ τὴν ἀπόλαυσιν λήγονται χόρον , ἢ οἱ περὶ πλοῦτον μανιδμενοι . Ὦθεν ἐκείνους μὲν καὶ τῷ λόγῳ συμπλάσαι ἠγαχάσθμεν , διὰ τὸ μὴ ταχέως ἐπὶ τῆς πέρως ὄρξιν αὐτὸ φαίνόμενον · τούτου δὲ τοῦ νοσήματος ἀπὸ τῶν πραγμάτων πολλὰ ἔχομεν παρασχεῖν τὰ ὑποδείγματα . Διὰ ταῦτα οὖν 1 , εἴπῃ μοι , θρηνεῖς τὸν υἱὸν , ὅτι μανίας καὶ τοσαύτης ἀρχηγίας ἀπηλλάκται , ὅτι ἐρωτα ἀνίατον οὐχ ἔχῃ , ὅτι τοῦ πολέμου καὶ τῆς μάχης ταύτης ἐσπην ἐκτός ; Ἄλλ’ οὐχ ἂν ἔπαθε τοῦτο , φησίν , οὐδ’ ἂν ἡράσθη τοῦ πλείονος , ἀλλ’ ἀπέχρησεν ἂν αὐτῷ τῶν παρόντων ἢ ἀπόλαυσις . Μάλιστα μὲν πράγμα λέγεις ἐναντίον , ὡς εἴπειν , τῇ φύσει · πλὴν ἀλλὰ καὶ τοῦτο ἔστω , καὶ συγκεχωρησθῶ τῷ λόγῳ , μὴ ἂν αὐτὸν ἐδελήσαι προσθεῖναι τοῖς οὖσι , μὴδὲ ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας ἀλῶναι ἐκείνης · ἐγὼ γὰρ αὐτὸν καὶ οὕτως ἐπίδειξω ἂν μειζόνων νῦν δυντα ἀνέσει καὶ ἡδονῇ . Τί γὰρ κουφότερον , ὑπὲρ τοσούτων φροντίζειν , καὶ τοιαύτῃ προσδεδεσθαι φυλακῇ καὶ δουλείᾳ , καὶ δεσποῦναι μὴ παραπολῆται τι τῶν ὄντων , ἢ καὶ τούτων ἀπαλλάγχει τῶν δεσμῶν ; [ 62 ] Κεῖσθω γάρ , αὐτὸν μὴ ἐπιθυμεῖν φορτίων ἑτέρων , ἀλλὰ πολλῷ βέλτιον καὶ τῶν ἐπιτεθέντων ἤδη καταπρονοεῖν . Εἰ γὰρ τὸ μὴ δεῖσθαι πλείονων συνυπολογηταὶ μέγιστον ἂν ἀγαθόν , τὸ καὶ τῆς τῶν ὄντων χρείας ἐλάττερον εἶναι , μειζόνως εὐπραγίας
Lemmas: Π]θεν οὖν ἄρχω ὁ λόγος ὁ πρός αὐτός ; ἀπό ὁ πλοῦτος καί ὁ χρῆμα , ἐπειδή καί αὐτός οὗτος μάλιστα πᾶς ὁράω , καί πᾶς οὗτος αὐτός εἰμί δοκέω ὁ δεινός , εἰμί πλουτέω παῖς ἐπί οὗτος ἕλκω [ 61 ] ὁ βίος . εἶπον οὖν ἐγώ , τίς μακάριος ἅπας , καί ζηλωτός εἰμί φημί , ὁ ἐν διψάω καθίστημι ἀεί , καί πρίν ἢ ὁ πρότερος εκροειρω κύλιξ , ἐσθίω πάλιν ἕτερος , καί ἐν οὗτος δυντα διαπαντάω , ἢ ὁ ἀνωτέρω καθίστημι ὁ ἀνάγκη ἐκεῖνος , καί ἡδύνω δελ Μένων , καί οὐδέποτε εἰς ὁ ὁ πόμα οὗτος καθέλκω χρεία ; οὐ ὁ μέν πυρέσσω προσέοικα , καί χαλεπός ἀνάγκη ἔχω , κἀν ἐκ πηγή ἀρύω ἔχω ὁ νᾶμα , ὁ δέ ἐλεύθερος ἵστημι ὁ δυτικός ἐλευθερία , καί ὑγιαίνω ὁ δυτικός ὑγίεια , καί μείζων ἢ κατά ἀνθρώπινος γένος φύσις ; τις δή , εἰμί σής γυνή ἐρωὺν συγγυνοος μέν αὐτός διηνεκής , μέγας δέ μετά ὁ συνουσία φλέγω οὗτος , ἕτερος δέ οὗτος ἐκτός ὁ μανία στίχος , καί μηδέ δν ἁλίσκομαι ὁ κακός , τις πάλιν ἐγώ ὁ ζηλωτός καί μακάριος ; οὐ οὗτος ; τις δέ ἄθλιος καί ταλαίπωρος ; οὐ ὁ νοσέω ὁ κενός ἢ κενόω Ἔρως , καί μηδαμοῦ σθεσθῆναι δύναμαι , ἀλλά ὁ ἐπινοέω φαρμακός ἐπιτρίβω μᾶλλον ; εἰμί δέ πρός ὁ εἴρω μακαρίζω μέν ἑαυτοῦ ἐπί ὁ νόσος , καί μήτε αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἀνάγκη ἀπαλλάσσω βούλομαι , ὁ δέ ἀπαλλάσσω ὁ πάθος ἀποδύρομαι , ὥσπερ οὗτος νῦν , οὐ οὗτος πάλιν ἐλεεινός εἰμί καί ἄθλιος , μή μόνος νοσέω , ἀλλά μηδέ αὐτός οὗτος εἰδοί ὅτι νοσέω , καί διά οὗτος μήτε ἀπαλλάσσω βούλομαι , καί ὁ ἀπαλλάσσω θρηγῶν ; Ἀγών δή ὁ λόγος οὗτος καί ἐπί ὁ ὁ χρῆμα κτῆσις , καί ὁράω τις ὁ ἄθλιος καί ταλαίπωρος · ἐκεῖνος μέν γάρ ὁ Ἔρως σφοδρός οὗτος εἰμί καί μανικός · οὐχὼν καί πλείων δύναμαι δύναμαι εἄν , οὖον οὗτος μόνος ὅτι ὁ λαμπάς δριμύς ἔχω , ἀλλά ὅτι καί πρός ὁ ἐπινοέω παραμυθία ανένδοτος εἰμί καί σκληρός πλέω ἐκεῖνος . μᾶλλος γάρ ὁ ποπός καί σῶμα ἐράω μετά ὁ ἀπόλαυσις λήγω χόρος , ἢ ὁ περί πλοῦτος μανιδμενοι . ὤθω ἐκεῖνος μέν καί ὁ λόγος συμπλάσσω ἄγω , διά ὁ μή ταχέως ἐπί ὁ περάω ὄρχις αὐτός φαίνω · οὗτος δέ ὁ νόσημα ἀπό ὁ πρᾶγμα πολύς ἔχω παρέχω ὁ ὑπόδειγμα . Ζεύς οὗτος οὖν 1 , εἶπον ἐγώ , θρηνέω ὁ υἱός , ὅτι μανία καί τοσοῦτος αρχηγία ἀπαλλάσσω , ὅτι Ἔρως ἀνίατος οὐ ἔχω , ὅτι ὁ πόλεμος καί ὁ μάχη οὗτος σπάω ἐκτός ; ἄλλος οὐ εἄν πάσχω οὗτος , φημί , οὐδέ εἄν ἔραμαι ὁ πλείων , ἀλλά ἀποχράω εἄν αὐτός ὁ πάρειμι ἢ ἀπόλαυσις . μάλιστα μέν πράγμα λέγω ἐναντίος , ὡς εἶπον , ὁ φύσις · πλήν ἀλλά καί οὗτος ἵστημι , καί συγχωρέω ὁ λόγος , μή εἄν αὐτός ἐδελήσαι προστίθημι ὁ εἰμί , μηδέ ὑπό ὁ ἐπιθυμία ἁλίσκομαι ἐκεῖνος · ἐγώ γάρ αὐτός καί οὕτως ἐπιδείκνυμι εἄν μείζων νῦν δυντα ἄνεσις καί ἡδονή . τις γάρ κοῦφος , ὑπέρ τοσοῦτος φροντίζω , καί τοιοῦτος προσδέω φυλακή καί δουλεία , καί δεσπουνη μή παραπολητη τίς ὁ εἰμί , ἢ καί οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ δεσμός ; [ 62 ] Κεῖμαι γάρ , αὐτός μή ἐπιθυμέω φορτίον ἕτερος , ἀλλά πολύς ἀγαθός καί ὁ ἐπιτίθημι ἤδη καταπρονοεω . εἰμί γάρ ὁ μή δήω π́λυος συνυπολογεω μέγας εἄν ἀγαθός , ὁ καί ὁ ὁ εἰμί χρεία ἐλάττερον εἰμί , μέγας εὐπραγία