joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0312.1
Μονογενῆ ; διεδάσα βουλόμενος , ὡς ἀναγκαῖον τοῦτό ἐστι τὸ δρῆγμα , καὶ τοὺς μὴ βουλομένους αὐτὸ καταθεῖναι μεγάλα ἐκδίδεται κακὰ , ἔλεγεν · Ὅς ἂν σκυνδαλίση ἕνα τῶν μικρῶν τούτων , συμφέρει αὐτῷ ἵνα κρεμασθῇ μῶλος ὄνυχες περὶ τῇ τραχήλῃ αὐτοῦ , καὶ κατακοπτισθῇ ἐν τῷ ἀδάρεϊ τῆς Ὁλαύσης . Καὶ ὁ τὸ τάλαντον δὲ προσενεγκών , οὐχ ὅτι τῶν οἰκείων τι παρεῖδει , ἀλλ’ ὅτι τῆς τῶν πλῆσων σωτηρίας ἠμέλησεν , ἐκείνη τῇ τιμωρίᾳ κολάζεται . Ὅστε πᾶν ἀπαντα ἡμῖν καλῶς ἢ διηκριβωμένα τὰ κατὰ τὸν ἡμέτερον βίον , οὐδὲν ἄτελος ἡμῖν , ταύτης τῆς ἁμαρτίας ἱκανῆς ὄσης ἡμᾶς εἰς τὸ τῆς γεέννης καταπνεῦσαι πέλαγος . Εἰ γὰρ τοὺς ἐν τοῖς σωματικοῖς μὴ βουληθέντας βοηθεῖν τῷ πλησίον οὐδὲς ἐξαιρήσεται λόγος , ἀλλὰ κἂν παρθενίαν [ 78 ] ἠσκηκότες ὦσιν , ἔξω πον βιήψονται τοῦ νυμφῶνος , ὁ δὲ πολλῷ μείζων ἐκλειποῦσι ( πολλῷ γὰρ μείζων ἢ τῆς ψυχῆς προστασία * ) πῶς οὐκ εἰκὸς ἀπαντα πείσεσθαι τὰ δεινά ; Τὴν γὰρ ἀνθρώπων οὐχ ἑαυτῷ μόνον αὐταρκεῖν κατεσκεύασεν ὁ θεός , ἀλλὰ καὶ ἐτέρους πολλούς . Διὰ τοῦτο καὶ σωτήρας ὁ Παῦλος καλεῖ τοὺς πιστοὺς , ἐνδεικνύμενος ὅτι καὶ ἐτέροις χρησίμους εἶναι δεῖ αὐτούς · ὁ γὰρ σωτήρ , ἔως ἐν ἑαυτῷν ζωῇζῃ μόνον , οὐχ ἂν εἴη σωτήρ . Διὰ τοῦτο , καὶ Ἑλλήνων εἶναι χειρῶν φησὶ τοὺς τῶν πλῆσων ἀμωλούντας , οὕτωσι λέγων · Εἰ δὲ τις τῶν ἰδίων , καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖ , τὴν πίστιν ἠρνήται , καὶ ἑστιν ἀπίστου χειρῶν . Τί γὰρ βούλει τὴν πρόνοιαν ἐνταῦθα δηλοῦσαι ; ἄρα τὴν τῶν ἀναγκαίων χορήγιαν ; Ἐγὼ μὲν γὰρ αὐτὸν οἶμαι τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν λέγειν . Εἰ δὲ φιλονειχοῦσι , καὶ οὕτω τὸ ἐμὸν στήσεται μᾶλλον . Εἰ γὰρ περὶ σώματος ταῦτά φησι , καὶ τὸν μὴ παρέχοντα τὴν ἐφήμερον ταύτην τροφὴν τοσαύτῃ κολάζει παραδῶκε , καὶ τῶν Ἑλλήνων ἔφησεν εἶναι χειρῶ , πῶ ἄν ἔσται ὁ τὸ μείζον καὶ ἀναγκαιότερον παροργῶν ; γ’ . Φέρε οὖν συλλογισώμεθα λοιπὸν τῆς ἁμαρτίας ἡμῶν τὸ μέγεθος , καὶ κατὰ μικρὸν ἀναβαίνοντες , δεῖξωμεν ἵτε πάντων ἐπίκειναι τῶν ἁμαρτημάτων ἐστὶν ἢ περὶ τοὺς παῖδας ὀλιγωρία , καὶ πρὸς αὐτὴν ἦκει τῆς πονηρίας τὴν χορυφήν . Ἔστι τοίνυν πρῶτος κακίας καὶ πονηρίας βαθμὸς καὶ ὠμότητος τὸ τοὺς φίλους περιορᾶν · μᾶλλον δὲ κατωτέρω τὸν λόγον ἀγάγωμεν · τοῦτο γὰρ οὐχ οἷδ ὅπως μικροῦ δεῖν με παρέληψιν , ὅτι ὁ πρότερος νόμος , ὁ τῶν Ἰουδαίων δοθεὶς , οὐδὲ τὰ ὑποζύγια τῶν ἐχθρῶν ἀφίησι παρορᾶν , οὔτε πεπτωκότα , οὔτε πλανώμενα , ἀλλὰ τὰ μὲν ὀπήγναι , τὰ δὲ συνδιαναστῆσαι κελεύει . Ἔστιν οὖν πρῶτος μὲν κάτωθεν ἀναβαίνων κακίας καὶ ὠμότητος βαθμός , τὸ τὰ τῶν ἐχθρῶν κτήνη καὶ ὑρῆματα κακῶς πάσχοντα παρατρέχειν · δεύτερος δὲ μετ’ ἐκείνου ἀνώτερος , τὸ τῶν ἐχθρῶν ἀμελεῖν · ὅσω γὰρ ἀνθρώπου ἀλόγου τιμιώτερος , τοσοῦτω μείζων ἐκείνης αὕτη ἢ ἁμαρτία · τρίτος δὲ μετὰ τούτων , τὸ τῶν ἀδελφῶν καταφρονεῖν , κἂν ἀνθρώπους ὄντες τυγχάνωσι · τέταρτος , τὸ τοὺς οἰκείους περιορᾶν πέπτωσι , ὅταν μὴ σώματος αὐτοῖς μόνον , ἀλλὰ καὶ τῆς ψυχῆς ἀπολλυμένης καταφρονῶμεν · ἕκτο , ὅταν μὴ τῶν οἰκείων , ἀλλὰ καὶ τῶν παίδων ἡμῶν διαφθερομένων ὀλιγωρῶμεν · ἕβδομος , ὅταν μηδὲ ἑτέρους τοὺς ἐπιμελομένους ζητῶμεν · ὀγδοος , ὅταν καὶ ἀπ’ ἑαντῶν τοῦτο βουλομένους ποιεῖν κωλύσωμεν καὶ ἀπεἴργωμεν · ἕνατος , ὅταν μὴ ψυλώμεν μόνον , ἀλλὰ καὶ πολεμῶμεν . Ὅστε εἰ τῷ πρώτῳ καὶ τῷ δευτέρῳ καὶ τῇ τρίτῳ τῆς κακίας ταύτης βαθμῷ τοσαύτη κολάσις ἐπεταί , τῷ πάντας ἀναδιασχοῦσι τοῦτον , τοῦτο δὲ τῷ ὑμετέρῳ , πόσον ἕξεταί πῦρ ἐνάντιον ἀ μετ’ ἐκείνου τυγχάνοντι ; μᾶλλον δὲ οὐχ ἕνατον μόνον , οὐδὲ δέκατον , ἀλλὰ καὶ ἐνδέκατον οὐχ ἂν τις ἀμάρτοι τούτων προσειπών . [ 79 ] Τί δὴποτε ; Ὅτι οὐ τῇ φύσει πολλῷ μείζων τὸ ἀμάρτημα τῶν προηριθμημένων ἐστὶ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τοῦ χρόνου χαλεπώτερον ε . Τί δὲ τοῦτο ἐστι τὸ ἀπὸ τοῦ χρόνου ; Ὅτι τὰ αὐτὰ ἀμαρτάνοντες ἡμεῖν νῦν τοὺς ἐν τῷ νόμῳ οὐ τὰ αὐτὰ ἄσκειται βασανιστήρια , ἀλλὰ πολλῷ χαλεπώτερα , ὅσω καὶ μείζους ἀπηλαύσαμεν δωρεᾶς , καὶ τελειοτέρας διδασκαλίας μετέσχον , καὶ πλείονι πετιμήθωσα τιμή . Ὅταν οὖν καὶ τῇ φύσει , καὶ τῷ χρόνῳ σφοδρὸν οὕτω τὸ ἀμάρτημα γίνηται τοῦτο , ἐννόησον ὅσην οἴσει τὴν φλόγα ἐπὶ τὴν τῶν τολμῶντων αὐτὸ κεφαλὴν . Καὶ εἰ οὐχ ἄπλως ταῦτα ἵ συλλογίζομαι , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πράγματος ἐπιδείξω τοῦτο συμβαῖν , ἵν’ εἴδητε ὅτι , κἂν τὰ ἡμέτερα ἡμῖν ἀπαντα ἢ διωχημένα , τῆς γοῦν τῶν παίδων ἀμελόντες σωτηρίας , τὴν ἐσχάτην τιμωμεν δίχην . Ἐρω δὲ ὑμῖν τινα λόγον οὐχ ἐμὸν , ἀλλ’ ἐν ταῖς θείαις κείμενον Γραφαῖς · Ἰσραὺς τις ἦν παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις , μέτριος ἄνθρωπος καὶ ἐπιεικής , Ἠλὲὶ τοῦτο ὄνομα ἦν . Οὕτος ὁ Ἠλὲὶ γίνεται δύο παίδων πατήρ · καὶ ὁρῶν αὐτοὺς ἐπὶ κακίαν βαδίζοντας οὐ κατεῖχεν οὐδὲ ἐκώλυσε · μᾶλλον δὲ κατέχει μὲν καὶ ἐκώλυσε , οὐ μετὰ πάσης δὲ τοῦτο ἐποίησε σπουδῆς . Τὰ ἔγχειλματα δὲ τῶν παίδων τούτων τὴν πορνείαν τε καὶ γαστριμαργίαν . Ἡσθιον γὰρ , φησὶ , πρὸ τοῦ καὶ ἡγιασθῆναι τὰ χρεῖά ἱερὰ καὶ τὴν ὁυσίαν ἀνενεχθῆναι τῷ Θεῷ . Ταῦτα δὲ ἀκούων ὁ πατήρ , τιμωρίαν μὲν οὐχ ἐπέθηκε , λόγῳ δὲ καὶ παραίνήσει ἐπεῖρξε τῆς πονηρίας · ταύτης ἀπάγειν αὐτούς , καὶ τοιαῦτα συνεχῶς πρὸς αὐτοὺς ἔλεγε ῥήματα · Μὴ τέκνα , μὴ ποιεῖτε οὕτως , ὅτι οὐχ ἀγαθὴ ἢ ὁδός , ἣν ἐγὼ ἀκούω περὶ ὑμῶν τοῦ ποιεῖν τὸν λαὸν μὴ λατρεύειν τῷ Κυρίῳ . Ἐὰν ἁμάρτῃ ἁμάρτη ἀνὴρ εἰς ἄνδρα , προσευξονται περὶ αὐτοῦ πρὸς Κύριον · ἄν δὲ τῷ Κυρίῳ ἁμάρτῃ ἄνθρωπος , τις προσευξεται περὶ αὐτοῦ ; Καὶτοι πολλὴ ἢ τῶν ὑπομάτων βαρύτης , καὶ ἢ ἐντροπή , καὶ τὸν νοῦν ἔχοντα ἱκανὴ ἀνακτῆσαι · τότε γὰρ ἁμάρτημα ἐπῆρε , καὶ φοβερὸν ἔδειξε , τὴν τε ἐπικειμένην δίχην ἀφόρητον ἀπέπην καὶ φρικτὴν · ἀλλ’ ὅμως ἐπεῖτ’ ἢ πᾶν ὅσον ἐχρὴν ἐπεδείξατο , καὶ αὐτὸς μετ’ ἐκείνων ἀπώλετο . Καὶ γὰρ ἀπεῖλεν προσθεῖναι ἔχρην , καὶ ἐξ ὕψους ποιήσαι τῆς ἑαυτοῦ , καὶ μάστιγας ἐπιθεῖναι , καὶ βαρύτερον πολλῷ γενέσθαι καὶ χαλεπώτερον . Ἐπειδὴ οὖν τούτων οὐδὲν ἐποίησεν , ἑαυτῷ τε χείλειος ἐξεπολέμησε τὸν Θεόν , καὶ φεισάμενος αὐτοῦ τῶν παίδων ἀχάλριος , μετὰ τῶν παίδων καὶ τὴν ἑαυτοῦ προσανάψαλε σωτηρίαν . Ἄκουσον γοῦν τί φησι πρὸς αὐτὸν ὁ Θεός , μᾶλλον δὲ πρὸς αὐτὸν μὲν οὐχἐτι · οὐδὲ γὰρ ἀποκρίσεως αὐτὸν δέξιν ἐκρίνεν εἶναι λοιπόν , ἀλλ’ ὥσπερ τινὶ οὐκ ἔχρην τὰ μέγιστα προσκεχωρωτα , δι’ ἑτέρου ποιεῖ μαθεῖν τὰ καταληφόμενα αὐτὸν κακά · τοσαύτη ἦν ἢ τοῦ θεοῦ τότε ὀργή . Ἄκουσον γοῦν τί φησι πρὸς τὸν ἐκείνου μαθητὴν περὶ τοῦ διδασκάλου · καὶ γὰρ καὶ τῷ μαθητῇ , καὶ ἑτέρῳ προσήρτη , καὶ πᾶσι · ὑπὲρ τῶν ἐκείνου μᾶλλον διελέγετο κακῶν , ἢ ἐκείνῳ · οὕτως αὐτὸν εἰς τέλος ἀπέστραπτο . Τί δὴ οὖν φησι τῷ Σαμουὴλ ; Ἐγὼ ὅτι κακολογοῦντες Θεὸν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ , καὶ οὐχ ἐνουθέτει αὐτούς · καὶ οὐχ οὕτως , καὶ μὴν ἐνουθέτησεν ε , ἀλλ’ οὐδὲ
Lemmas: Μονογενεύς ; διαδέω βούλομαι , ὡς ἀναγκαῖος οὗτος εἰμί ὁ δρῆγμα , καί ὁ μή βούλομαι αὐτός κατατίθημι μέγας εκδίδω κακός , λέγω · ὅς εἄν σκυνδαλίση εἷς ὁ μικρός οὗτος , συμφέρω αὐτός ἵνα κρεμάννυμι μῶλος ὄνυξ περί ὁ Τραχήλη αὐτός , καί κατακόπτω ἐν ὁ ἀδάρεϊ ὁ ολαυσος . καί ὁ ὁ τάλαντον δέ προσφέρω , οὐ ὅτι ὁ οἰκέω τίς παροράω , ἀλλά ὅτι ὁ ὁ πίμπλημι σωτηρία ἀμελέω , ἐκεῖνος ὁ τιμωρία κολάζω . ὅστε πᾶς ἅπας ἐγώ καλῶς ἢ διακριβόω ὁ κατά ὁ ἡμέτερος βίος , οὐδείς ἀτελής ἐγώ , οὗτος ὁ ἁμαρτία ἱκανός ὅσος ἐγώ εἰς ὁ ὁ γέεννα καταπνέω πέλαγος . εἰμί γάρ ὁ ἐν ὁ σωματικός μή βούλομαι βοηθέω ὁ πλησίος οὐδή ἐξαιρέω λόγος , ἀλλά κἀν παρθενίας [ 78 ] ἀσκέω εἰμί , ἔξω πως βιηψοντ ὁ νύμφη , ὁ δέ πολύς μείζων ἐκλείπω ( πολύς γάρ μείζων ἢ ὁ Ψυχή προστασία * ) πῶς οὐ εἰκός ἅπας πείθω ὁ δεινός ; ὁ γάρ ἄνθρωπος οὐ ἑαυτοῦ μόνος αὐταρκέω κατασκευάζω ὁ θεός , ἀλλά καί ἕτερος πολύς . Ζεύς οὗτος καί σωτήρ ὁ Παῦλος καλέω ὁ πιστός , ἐνδείκνυμι ὅτι καί ἕτερος χρήσιμος εἰμί δεῖ αὐτός · ὁ γάρ σωτήρ , ἔως ἐν ἑαυτοῦ ζωόω μόνος , οὐ εἄν εἰμί σωτήρ . Ζεύς οὗτος , καί Ἕλλην εἰμί χείρ φημί ὁ ὁ πίμπλημι ἀμωλούντας , οὕτως λέγω · εἰμί δέ τις ὁ ἴδιος , καί μάλιστα ὁ οἰκέω οὖον προνοέω , ὁ πίστις ἀρνέομαι , καί εἱμί ἄπιστος χείρ . τις γάρ βούλομαι ὁ πρόνοια ἐνταῦθα δηλόω ; ἄρα ὁ ὁ ἀναγκαῖος χορηγία ; ἐγώ μέν γάρ αὐτός οἴομαι ὁ ὁ Ψυχή ἐπιμέλεια λέγω . εἰμί δέ φιλονειχοω , καί οὗτος ὁ ἐμός ἵστημι μᾶλλον . εἰμί γάρ περί σῶμα οὗτος φημί , καί ὁ μή παρέχω ὁ ἐφήμερος οὗτος τροφή τοσοῦτος κολάζω παραδίδωμι , καί ὁ Ἕλλην φημί εἰμί χειρόω , πῶ ἄν εἰμί ὁ ὁ μείζων καί ἀναγκαῖος παροργῶν ; γε . φέρω οὖν συλλογίζομαι λοιπός ὁ ἁμαρτία ἐγώ ὁ μέγεθος , καί κατά μικρός ἀναβαίνω , δείκνυμι ἄθεμ-ις πᾶς ἐπίκειμαι ὁ ἁμάρτημα εἰμί ἢ περί ὁ παῖς ὀλιγωρία , καί πρός αὐτός ἥκω ὁ πονηρία ὁ χορυφημι . εἰμί τοίνυν πρῶτος κακία καί πονηρία βαθμός καί ὠμότης ὁ ὁ φίλος περιοράω · μᾶλλον δέ κατωτέρω ὁ λόγος ἄγω · οὗτος γάρ οὐ ὅδε ὅπως μικρός δήω ἐγώ παραλαμβάνω , ὅτι ὁ πρότερος νόμος , ὁ ὁ Ἰουδαῖος δίδωμι , οὐδέ ὁ ὑποζύγιον ὁ ἐχθρός ἀφίημι παροράω , οὔτε πίπτω , οὔτε πλανάω , ἀλλά ὁ μέν ὀπάζω , ὁ δέ συνδιανίστημι κελεύω . ἔρτις οὖν πρῶτος μέν κάτωθεν ἀναβαίνω κακία καί ὠμότης βαθμός , ὁ ὁ ὁ ἐχθρός κτῆνος καί ὑρῆματα κακῶς πάσχω παρατρέχω · δύο δέ μετά ἐκεῖνος ἀνώτερος , ὁ ὁ ἐχθρός ἀμελέω · ὅσος γάρ ἄνθρωπος ἄλογος τίμιος , τοσοῦτος μείζων ἐκεῖνος οὗτος ἢ ἁμαρτία · τρίτος δέ μετά οὗτος , ὁ ὁ ἀδελφός καταφρονέω , κἀν ἄνθρωπος εἰμί τυγχάνω · τέταρτος , ὁ ὁ οἰκεῖος περιοράω πέσσω , ὅταν μή σῶμα αὐτός μόνος , ἀλλά καί ὁ Ψυχή ἀπόλλυμι καταφρονέω · έκτος , ὅταν μή ὁ οἰκέω , ἀλλά καί ὁ παῖς ἐγώ διαφθείρω ὀλιγωρέω · ἕβδομος , ὅταν μηδέ ἕτερος ὁ ἐπιμελέομαι ζητέω · ὄγδοος , ὅταν καί ἀπό ἀντάω οὗτος βούλομαι ποιέω κωλύω καί ἀπείργω · ἔνατος , ὅταν μή ψυλαω μόνος , ἀλλά καί πολεμέω . ὅστε εἰμί ὁ πρῶτος καί ὁ δύο καί ὁ τρίτος ὁ κακία οὗτος βαθμός τοσοῦτος κόλασις ἕπω , ὁ πᾶς ἀναδιδάσκω οὗτος , οὗτος δέ ὁ ὑμέτερος , πόσος ἔχω πῦρ ἐναντάω ὅς μετά ἐκεῖνος τυγχάνω ; μᾶλλον δέ οὐ ἔνατος μόνος , οὐδέ δέκατος , ἀλλά καί ἑνδέκατος οὐ εἄν τις ἁμαρτάνω οὗτος προσεῖπον . [ 79 ] τις δήποτε ; ὅτι2 οὖον ὁ φύσις πολύς μείζων ὁ ἁμάρτημα ὁ προαριθμέω εἰμί μόνος , ἀλλά καί ἀπό ὁ χρόνος χαλεπός ε . τις δέ οὗτος εἰμί ὁ ἀπό ὁ χρόνος ; ὅτι2 ὁ αὐτός ἁμαρτάνω ἐγεί νῦν ὁ ἐν ὁ νόμος οὖον ὁ αὐτός ἀσκέω βασανιστήριον , ἀλλά πολύς χαλεπός , ὅσος καί μείζων ἀπελαύνω δωρεά , καί τέλειος διδασκαλία μετέχω , καί πλείων πετιμήθωσα τιμή . ὅταν οὖν καί ὁ φύσις , καί ὁ χρόνος σφοδρός οὗτος ὁ ἁμάρτημα γίγνομαι οὗτος , ἐννοέω ὅσος φέρω ὁ φλόξ ἐπί ὁ ὁ τολμάω αὐτός κεφαλή . καί εἰμί οὐ ἁπλόος οὗτος ἵ συλλογίζομαι , καί ἀπό αὐτός ὁ πρᾶγμα ἐπιδείκνυμι οὗτος συμβαίνω , ἵνα οἶδα ὅτι , κἀν ὁ ἡμέτερος ἐγώ ἅπας ἢ διώκω , ὁ γοῦν ὁ παῖς ἀμελέω σωτηρία , ὁ ἔσχατος τιμάω διχάω . εἴρω δέ σύ τις λόγος οὐ ἐμός , ἀλλά ἐν ὁ θεῖος κεῖμαι γραφή · Ἰσραὺς τις εἰμί παρά ὁ Ἰουδαῖος , μέτριος ἄνθρωπος καί ἐπιεικής , ἥλω οὗτος ὄνομα εἰμί . οὗτος ὁ ἥλω γίγνομαι δύο παῖς πατήρ · καί ὁράω αὐτός ἐπί κακία βαδίζω οὖον κατέχω οὐδέ κωλύω · μᾶλλον δέ κατέχω μέν καί κωλύω , οὖον μετά πᾶς δέ οὗτος ποιέω σπουδή . ὁ ἔγχειλματα δέ ὁ παῖς οὗτος ὁ πορνεία τε καί γαστριμαργία . ἐσθίω γάρ , φημί , πρό ὁ καί ἁγίζω ὁ χρεία ἱερόv καί ὁ οὐσία ἀναφέρω ὁ Θεός . οὗτος δέ ἀκούω ὁ πατήρ , τιμωρία μέν οὐ ἐπιτίθημι , λόγος δέ καί παραινέω ἐπείργω ὁ πονηρία · οὗτος ἀπάγω αὐτός , καί τοιοῦτος συνεχῶς πρός αὐτός λέγω ῥῆμα · μή τέκνον , μή ποιέω οὕτως , ὅτι οὐ ἀγαθός ἢ ὁδός , ὅς ἐγώ ἀκούω περί σύ ὁ ποιέω ὁ λαός μή λατρεύω ὁ κύριος . ἐάν ἁμαρτάνω ἁμαρτάνω ἀνήρ εἰς ἀνήρ , προσεύχομαι περί αὐτός πρός κύριος · ἄν δέ ὁ κύριος ἁμαρτάνω ἄνθρωπος , τις προσεύχομαι περί αὐτός ; καίτοι πολύς ἢ ὁ υποματη βαρύτης , καί ἢ ἐντροπή , καί ὁ νόος ἔχω ἱκανός ἀνακτάομαι · τότε γάρ ἁμάρτημα ἐπαίρω , καί φοβερός δείκνυμι , ὁ τε ἐπίκειμαι διχάω ἀφόρητος ἀποπίνω καί φρικτός · ἀλλά ὅμως ἔπειτα ἢ πᾶς ὅσος χρή ἐπιδείκνυμι , καί αὐτός μετά ἐκεῖνος ἀπόλλυμι . καί γάρ ἀπολύω προστίθημι χρή , καί ἐκ ὕψος ποιέω ὁ ἑαυτοῦ , καί μάστιξ ἐπιτίθημι , καί βαρύς πολύς γίγνομαι καί χαλεπός . ἐπεί οὖν οὗτος οὐδείς ποιέω , ἑαυτοῦ τε χείλειος ἐκπολεμέω ὁ Θεός , καί φείδομαι αὐτός ὁ παῖς ἀχάλριος , μετά ὁ παῖς καί ὁ ἑαυτοῦ προσανάψαλε σωτηρία . ἀκούω γοῦν τίς φημί πρός αὐτός ὁ Θεός , μᾶλλον δέ πρός αὐτός μέν οὐχἐτι · οὐδέ γάρ ἀπόκρισις αὐτός δέξις κρίνω εἰμί λοιπός , ἀλλά ὥσπερ τις οὐ χρή ὁ μέγας προσκεχωρωτα , διά ἕτερος ποιέω μανθάνω ὁ καταλαμβάνω αὐτός κακός · τοσοῦτος εἰμί ἢ ὁ θεός τότε ὀργή . ἀκούω γοῦν τίς φημί πρός ὁ ἐκεῖνος μαθητής περί ὁ διδάσκαλος · καί γάρ καί ὁ μαθητής , καί ἕτερος προσαρτάω , καί πᾶς · ὑπέρ ὁ ἐκεῖνος μᾶλλον διαλέγω κακός , ἢ ἐκεῖνος · οὕτως αὐτός εἰς τέλος ἀποστρέφω . τις δή οὖν φημί ὁ Σαμουήλ ; ἐγώ ὅτι κακολογέω θεός ὁ υἱός αὐτός , καί οὐ νουθετέω αὐτός · καί οὐ οὕτως , καί μήv νουθετέω ε , ἀλλά οὐδέ