joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0332.2
ιγ . Ἐπεὶ δὲ πολλοὶ τῶν πατέρων , ἕκαστος ἔγχειται τὸν υἱὸν ἐπιθυμῶν ἐν λόγοις ζῶντα ὁρᾶν , ὡς ἀκριβῶς · εἰδὼς ὅτι πρὸς τὸ τέλος πάντως ἥξει τῶν λόγων , ὅπερ τούτου μὲν μὴ φιλοεικώμεν , μηδὲ ὅτι διαμαρτησέται · λέγωμεν , ἀλλὰ δώμεν τῷ λόγῳ καὶ περιεῖσθαι πάντως αὐτὸν τῆς σπουδῆς , καὶ πρὸς ἄχρον ἀρξέσθαι . Ἔστω δὲ ἀξεῖς ἡμῖν προκειμένη διπλῆ , καὶ εἰς διδασκαλεία μὲν φροτῶν , ὑπὲρ τῆς μαθήσεως ἐχέτω τὸν ἄγῶνα , εἰς δὲ ἐρημίας ὑπὲρ τῆς ψυχῆς · ποῦ βέλτιον , εἴπε μοι , κρατεῖν ; Ἄν μὲν γὰρ ἐκατέρωθεν συμβαίνῃ , χαγὼν βούλομαι · ἂν δὲ ὁ ἕτερος λείφῃται , βέλτιον ἐλεύθαι τὸν κρατεῖσον . Ναί , φησίν , αὐτὸ δὲ τούτο πᾶσιν ἡμῖν ἔσται δῆλον , ὅτι στήσεται καὶ μείνει , καὶ οὐ μεταστασέται · πολλοὶ γὰρ οἱ πεσόντες . Πῶς δὴλον ὅτι οὐ στήσεται , οὐδὲ μενεῖ ; πολλοὶ γὰρ οἱ στάντες , καὶ τῶν πεπτωκότων πλείους · ὥστε διὰ τούτους μᾶλλον θαρρεῖν χρή , ἢ δι’ ἐκείνους φοβεῖσθαι . Τίνος δὲ ἐνεκεν καὶ ἐπὶ τῶν λόγων αὐτὸ τοῦτο οὐ δέδοικας , ἐνθὰ μάλιστα δεδιόται ἐχρήν ; Περὶ μὲν γὰρ τοὺς μοναχοὺς ἐκ πολλῶν ὀλίγοι διήμαρτον · ἐν δὲ ταῖς τῶν λόγων διατριβαῖς ἀπὸ πολλῶν ὀλίγοι κατεώρθησαν . Καὶ οὐκ ἀπὸ τούτων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀφ’ ἑτέρων πλειόνων εἰκότως · ἂν τις ἔχειν μᾶλλον φοβοῖτο . Καὶ γὰρ παιδὸς ἀφύια , καὶ διδασκάλων ἀμαθία , καὶ παιδαγωγῶν ῥέθυμα , καὶ πατρὸς ἀχολία , καὶ δακανῶν καὶ μεσῶν ἑλλειψις , καὶ τρόπων διαφορά , καὶ συμφορῶν κακία καὶ φόβος καὶ βασκανία , [ 100 ] καὶ πολλὰ ἕτερα τῷ τέλει λυμαίνεται . Καὶ οὐ ταῦτα μόνον , ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸ τέλος τούτων ἕτερα πλείονα · ὅταν γὰρ ἅπαντα ὑπερβᾶς πρὸς αὐτὸ τῆς παιδείας · τὸ ἄχρον ἀφ’ ἑαυτῆς , μηδενὶ τούτων ὑποκλισθῆναι , ἕτερα πάλιν κέται ἐνδρα ἐκί . Καὶ γὰρ ἀρχοντὸν δυσμένεια , καὶ φόβος τῶν ὁμοτέχνων , καὶ καιρῶν δυσκολία , καὶ φίλων ἐρημία , καὶ πενία πολλάκις τοῦ τέλους ἐξέχρουσεν . Ἄλλ’ οὐχ ἐπὶ τῶν μοναχῶν οὕτως , ἀλλ’ ἐνὸς δεῖ μόνου , προθυμίας γενναίας καὶ ἀγαθῆς · χὰν τοῦτο προσῆ , οὐδὲν τὸ χωλύον πρὸς τὸ τέλος ἐλθεῖν τῆς ἀρετῆς .
Lemmas: ιγʹ . ἐπεί δέ πολύς ὁ πατήρ , ἕκαστος ἐγχέω ὁ υἱός ἐπιθυμέω ἐν λόγος ζῶ ὁράω , ὡς ἀκριβῶς · εἰδοί ὅτι πρός ὁ τέλος πάντως ἥκω ὁ λόγος , ὅσπερ οὗτος μέν μή φιλοιημι , μηδέ ὅτι διαμαρτάνω · λέγω , ἀλλά δήω ὁ λόγος καί περίειμι πάντως αὐτός ὁ σπουδή , καί πρός ἄχροος ἄρχω . ἔστω δέ Ἀξεῖς ἐγώ πρόκειμαι διπλόος , καί εἰς διδασκαλείο μέν φροος , ὑπέρ ὁ μάθησις ἔχω ὁ ἀγών , εἰς δέ ἐρημία ὑπέρ ὁ Ψυχή · ποῦ ἀγαθός , εἶπον ἐγώ , κρατέω ; ἄν μέν γάρ ἑκατέρωθεν συμβαίνω , χαγὼν βούλομαι · εἄν δέ ὁ ἕτερος λείπω , ἀγαθός ἐλεύθω ὁ κρατέω . Ναίς , φημί , αὐτός δέ οὗτος πᾶς ἐγώ εἰμί δῆλος , ὅτι ἵστημι καί μένω , καί οὖον μεθίστημι · πολύς γάρ ὁ πίπτω . Πῶς δῆλος ὅτι οὖον ἵστημι , οὐδέ μένω ; πολύς γάρ ὁ ἵστημι , καί ὁ πίπτω πλείων · ὥστε διά οὗτος μᾶλλον θαρσέω χρή , ἢ διά ἐκεῖνος φοβέω . τίς δέ ἕνεκα καί ἐπί ὁ λόγος αὐτός οὗτος οὖον δείδω , ἔνθα μάλιστα δείδω χρή ; περι μέν γάρ ὁ μοναχός ἐκ πολύς ὀλίγος διαμαρτάνω · ἐν δέ ὁ ὁ λόγος διατριβή ἀπό πολύς ὀλίγος κατεώρθησαν . καί οὐ ἀπό οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἀπό ἕτερος πλείων εἰκότως · εἄν τις ἔχω μᾶλλον φοβέω . καί γάρ παῖς ἀφυΐα , καί διδάσκαλος ἀμαθία , καί παιδαγωγός ῥέθυμα , καί πατήρ ἀχολία , καί δάχανος καί μέσος ἔλλειψις , καί τρόπος διαφορά , καί συμφορά κακία καί φόβος καί βασκανία , [ 100 ] καί πολύς ἕτερος ὁ τέλος λυμαίνομαι . καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί μετά ὁ τέλος οὗτος ἕτερος πλείων · ὅταν γάρ ἅπας ὑπερβαίνω πρός αὐτός ὁ παιδεία · ὁ ἄχροος ἀπό ἑαυτοῦ , μηδείς οὗτος ὑποκλίνω , ἕτερος πάλιν κέτα ἐνδρα ἐπίτεξ . καί γάρ ἄρχων δυσμένεια , καί φόβος ὁ ὁμότεχνος , καί καιρός δυσκολία , καί Φίλων ἐρημία , καί πενία πολλάκις ὁ τέλος εξεχρουω . ἄλλος οὐ ἐπί ὁ μοναχός οὕτως , ἀλλά εἷς δεῖ μόνος , προθυμία γενναῖος καί ἀγαθός · χήν οὗτος πρόσειμι , οὐδείς ὁ χωλεύω πρός ὁ τέλος ἔρχομαι ὁ ἀρετή .