joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0317.2
Γ' . Ὅταν οὖν ἐξ ἀρχῆς αὐτοῖς ταῦτα ἐπιδόθῃ , οὐδὲν ἕτερον ἄλλ' ἢ τὴν ὑπόθεσιν αὐτοῦ ; πάντων διδάσκατε τῶν κακῶν , διὸ τοὺς τυραννικωτάτους ἐντιθεῖσθε ἔρωτας , τὸν τῶν χρημάτων λέγω , καὶ τὸν τοῦτο παρανομοῦντα , τὸν τῆς δόξης τῆς κενῆς καὶ ματαίας . Τοῦτον δὲ ἕκαστος ὁ καὶ καθ' ἑαυτὸν μὲν πάντα ἀνταρίσειν ἱκανός , ὅταν δὲ καὶ ὁμοῦ συναθρόντες εἰς τὴν [ Ν ] τοῦ νέου ψυχὴν ἀπαλὴν οὖσαν ἐμπέσωσι , καθάπερ τινὲς χειμάρροι συνεφθοντες , ἅπαντα διαφθείρουσι τὰ καλά , τοσαύτας ἀκάθαρ , τοσαύτην ἄμμον , τοσοῦτον ἐπισυνάγοντες τὸν φορυνθὸν , ὡς ἀκαρπὸν τε καὶ ἄγονον τῶν ἀγαθῶν πάντων ἐκεῖνον ἐργάσασθαι τὴν ψυχήν . Καὶ μαρτυροῦσιν ἄν ἡμῖν ὑπὲρ τούτων καὶ οἱ τῶν ἐξωθεν λόγων · τοῦτον γὰρ τῶν παθῶν ἱάτερον , οὐχὶ συνημμένον , ἀλλὰ καὶ καθ' ἑαυτὸ , ὁ μὲν ἀκαρόπολιν , ὁ δὲ κεφαλὴν προτίθησι τῶν κακῶν . Εἰ δὲ κεχωρισμένον ἀκροπόλις ἐστι καὶ κεφαλή , ὅταν τὸ χαλεπώτερον πολλῷ προσλάβῃ καὶ δυνατωτέρον , τὴν δηρομανίαν λέγω , καὶ μετ' ἐκείνου φερόμενον ἐμπέσῃ καὶ βιῶσῃ καὶ προκαταλάβῃ τὴν σου νέου ψυχήν , τὶς λοιπὸν ταύτην ἀναμοχλεύσει τὴν νόσον δυνήσεταί , καὶ μάλιστα ὅταν καὶ οἱ πατέρες μὴ μόνον ὅπως διδασκαλεῦθῃ , ἀλλ' ὅπως καὶ πάγχα γέννηται τὰ ποιητὰ ταῦτα φυτά , καὶ ποιῶσι πάντα καὶ λέγῃ ; Τὶς οὖν οὕτως ἀνόητος , ὡς μὴ ἀπογνῶναι τῆς σωτηρίας τοῦ τὰ τοιαῦτα παιδευομένου παιδός ; Ἀγαπητὸν γὰρ τῶν ἐναντίων ἀπολαύουσαν ψυχὴν διαφυγεῖν πονηρίαν · ὅταν δὲ πανταχοῦ χρήματα τὰ ἐπαύλα ἦ , καὶ ἄνδρες ἐναγες εἰς ζῆλον προκείμενοι , ποία σωτηρίας ἐλπίς ; Τοὺς γὰρ χρημάτων ἐρώτας καὶ βασιλικὸν καὶ κακοήθειας καὶ πολυόρκους καὶ ἐπιόρκους καὶ θρασεῖς καὶ λοιδοροὺς καὶ χλιέπτας καὶ ἀναισχύντους καὶ ἱταμοὺς καὶ ἀγνώμονας καὶ πάντα ἀνάγκη εἶναι τὰ κακά . Καὶ μάρτυς τούτων ἀξιόπιστος ὁ μακάριος Παῦλος , βίζαν τῶν ἐν τῷ βίῳ κακῶν τὴν φιλαργυρίαν εἰπὼν καὶ πρὸ τούτου δὲ ὁ Χριστὸς αὐτὸ τοῦτο ἐδήλωσεν , ἀποφαινόμενος μὴ εἶναι δυνατὸν τῷ Θεῷ δουλεύειν τὸν ἐκεῖνον τῷ πλάθει δουλεύοντα . Ὅταν οὖν ἐξ ἀρχῆς ὁ νέος ἐπὶ ταύτην ἀγῇται τὴν δουλείαν , πότε δυνήσεταὶ γενέσθαι ἐλεύθερος , πότε ἀναστῆναι τοὺς χλωδωμένους , πάντων ὁθουμένων , πάντων καταδυνάτων , καὶ εἰς πολλὴν τοῦ καταβαπτίζεσθαι καθιστῶντων ἀνάγκην αὐτόν ; Εἰ γὰρ μηδὲν ἐνοχλούντος , εἰ πολλῶν ὁργιζόντων χειρὰ ἀναστῆναι δυνήσῃ καὶ διαβλέψαι καὶ τὴν ἄλμην ἀπονημάσθαι τῆς κακίας , οὐχ ἀγαπητὸν ; εἰ γὰρ πολλῷ τῷ χρόνῳ ταῖς θείαις ψάσις ἐπιδοῦναι ; ἰχθύσι τὴν προπεσόντα ἀπελάσαι νοσήματα , οὐχ ἐπαίνει αὐτὸν δεῖ καὶ στεφάνων ἰθουμένωι μωρίαις ; Δεινὸν γὰρ συνήθεια , δεινὸν κρατεῖν καὶ ἐλεῖν ψυχήν , καὶ μάλιστα ὅταν αὐτὴ μὲν ἡδονὴν ἔχῃ συμπράττουσαν , ἐκεῖνη δὲ πρὸ ; ἢν ἐπειγόμεθα καὶ μεθορμησάμενοι σπεύδωμεν , πολλοῖς ἀπονήχῃ τοὺς πόρους ἡμῶν . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Θεὸς τῶν Ἑβραίων τοὺς παῖδας , ἐπειδὴ ἔδει τὴν παλαιὰν τῶν κακῶν ἀποθέσθαι συνήθειαν , τὴν ἐν Αἰγύπτῳ λόγῳ , λυθὼν καταμόνας αὐτοὺς ἐπὶ τῆς ἐρήμου , καὶ τῶν διαφθερόντων ἀποστησας ὡς πορθημάτων , καθάπερ ἐπὶ μοναστηρίου τινὸς , τῆς ἐρήμου , διέπλαττεν αὐτῶν τὰς ψυχάς , πᾶσαν ὁδὸν ἰατρίας κινοῦν καὶ τραχυτέραν καὶ προσνηστεύσας , καὶ οὐδὲν ὅλως παραλιμπάνων τῶν ὀφειλόντων εἰς τὴν θεραπείαν κατασκευασθῆναι τὴν ἐκείνων . Καὶ οὕτως οὕτως ; διέφυγον τὴν κακίαν , ἀλλὰ μεταξὺ τοῦ μάννα κρῆμματος καὶ σκόροδα καὶ τὴν Αἰγύπτῳ πάντα ἐζήτουν κακά . Τοσοῦτον ἐστὶ συνήθεια κακόν . Εἰτα Ἰουδαῖοι μὲν τεσσαρες [ 86 ] ἀπολαύοντες ἐπιμελείας τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ , καὶ δημαγωγὸν ἔχοντες οὕτως δριστεὸν καὶ γενναῖον , καὶ φόβου καὶ ἀπειλῆς καὶ εὐεργεσίᾳ καὶ κολάσει καὶ παντὶ τρόπῳ παιδαγωγούμενοι , καὶ τοσαῦτα ἀρρώντες θαύματα , οὐχ εἰγόντο βελτιοῦσθαι ; σὺ δὲ τὸν υἱὸν τὸν σὸν νέον δυνά ἐν Αἰγύπτῳ μέση , μᾶλλον δὲ ἐν μέσῃ τῇ παρατάξει τοῦ διαβόλου στρεφόμενον , οὐδενὸς τι χρησίμου συμβουλεύοντος ἀκούοντα , πάντας ἐπὶ τάναντία αὐτὸν ἄγοντας , ὁρῶντα , καὶ πάντων μᾶλλον τοὺς γεννησαμένους καὶ θρεψάμενους , οὐκ δυνήσεσθαι διαδύναι τὰς τοῦ διαβόλου παγίδας ; Πότεν ; ἀφ' οὗ σὺ παρανεῖναι ; Ἀλλ' ἐπὶ τάναντία παρακαλεῖς , φιλοπράγους μὲν οὔτε δὴν ἐμπεπλάσθαι συγχωρῶν , ἄνω δὲ καὶ κάτω τὸν παρόντα βίον καὶ τὰ τοῦτο στρέφων , μειδίων ; χλωδιωθῆναι παρασκευάζεις . Ἀλλ' οἴοδεν , καὶ παρ' ἑαυτοῦ ; Μάλιστα μὲν οὐχ ἱκανὸς ἐαυτῷ ὁ νέος πρὸς τὴν τῆς ἀρετῆς κατορθώσιν · εἰ δ' ἄρα τι καὶ τέκνοι γενναῖον , τὰς τῶν λόγων ἐπιμολίας τῶν παρὰ σοῦ πρὶν ἢ βλαστήσαι ταχέως ἀποπρηγήσεται . Ἄστερ γὰρ σῶμα ὑγιεινὸν μὲν οὐχ ἀπολαύον σιτίων , τοῖς δὲ νοσεδέσιν ἐντρεφόμενον , οὐχ ἐνὶ πρὸς μικρὸν γοῦν ἀρκεῖσαι χρόνον , οὕτως οὐδὲ ψυχή , τοιαῦτα
Lemmas: Γε . ὅταν οὖν ἐκ ἀρχή αὐτός οὗτος ἐπιδίδωμι , οὐδείς ἕτερος ἄλλος ἢ ὁ ὑπόθεσις αὐτός ; πᾶς διδάσκω ὁ κακός , διό ὁ τυραννικός ἐντίθημι Ἔρως , ὁ ὁ χρῆμα λέγω , καί ὁ οὗτος παρανομέω , ὁ ὁ δόξα ὁ κενός καί μάταιος . οὗτος δέ ἕκαστος ὁ καί κατά ἑαυτοῦ μέν πᾶς ἀνταίρω ἱκανός , ὅταν δέ καί ὁμοῦ συναθρόντες εἰς ὁ [ Ν ] ὁ νέος ψυχή ἁπαλός εἰμί ἐμπίπτω , καθάπερ τις χειμάρρους συνεφθοντες , ἅπας διαφθείρω ὁ καλός , τοσοῦτος ἀκάθαρος , τοσοῦτος ἄμμος , τοσοῦτος ἐπισυνάγω ὁ φορύνω , ὡς ἄκαρπος τε καί ἄγονος ὁ ἀγαθός πᾶς ἐκεῖνος ἐργάζομαι ὁ Ψυχή . καί μαρτυρέω ἄν ἐγώ ὑπέρ οὗτος καί ὁ ὁ ἐξωθεν λόγος · οὗτος γάρ ὁ πάθος ἱάτερον , οὐ συνάπτω , ἀλλά καί κατά ἑαυτοῦ , ὁ μέν ακαροπολις , ὁ δέ κεφαλή προτίθημι ὁ κακός . εἰμί δέ χωρίζω ἀκρόπολις εἰμί καί κεφαλή , ὅταν ὁ χαλεπός πολύς προσλαμβάνω καί δυνατός , ὁ δηρομανια λέγω , καί μετά ἐκεῖνος φέρω ἐμπίπτω καί βιόω καί προκαταλαμβάνω ὁ σύ νέος Ψυχή , τις λοιπός οὗτος αναμοχλεύω ὁ νόσος δύναμαι , καί μάλιστα ὅταν καί ὁ πατήρ μή μόνος ὅπως διδασκαλεύω , ἀλλά ὅπως καί πάγχα γεννητής ὁ ποιητός οὗτος φυτός , καί ποιέω πᾶς καί λέγω ; τις οὖν οὕτως ἀνόητος , ὡς μή ἀπογιγνώσκω ὁ σωτηρία ὁ ὁ τοιοῦτος παιδεύω παῖς ; Ἀγαπητός γάρ ὁ ἐναντίος ἀπολαύω ψυχή διαφεύγω πονηρία · ὅταν δέ πανταχοῦ χρῆμα ὁ ἔπαυλα εἰμί , καί ἀνήρ εναγής εἰς ζῆλος πρόκειμαι , ποῖος σωτηρία ἐλπίς ; ὁ γάρ χρῆμα Ἔρως καί βασιλικός καί κακοήθεια καί πολύορκος καί ἐπίορκος καί θρασύς καί λοίδορος καί χλιέπτας καί ἀναίσχυντος καί ἰταμός καί ἀγνώμων καί πᾶς ἀνάγκη εἰμί ὁ κακός . καί μάρτυς οὗτος ἀξιόπιστος ὁ μακάριος Παῦλος , βίζα ὁ ἐν ὁ βίος κακός ὁ φιλαργυρία εἶπον καί πρό οὗτος δέ ὁ Χριστός αὐτός οὗτος δηλόω , ἀποφαίνω μή εἰμί δυνατός ὁ Θεός δουλεύω ὁ ἐκεῖνος ὁ πλάθω δουλεύω . ὅταν οὖν ἐκ ἀρχή ὁ νέος ἐπί οὗτος ἄγαμαι ὁ δουλεία , πότε δύναμαι γίγνομαι ἐλεύθερος , πότε ἀνίστημι ὁ χλωδωμένους , πᾶς ὁράω , πᾶς καταδύω , καί εἰς πολύς ὁ καταβαπτίζω καθίστημι ἀνάγκη αὐτός ; εἰμί γάρ μηδείς ἐνοχλέω , εἰμί πολύς ὀργίζω χείρ ἀνίστημι δύναμαι καί διαβλέπω καί ὁ ἅλμη ἀπονέμω ὁ κακία , οὐ ἀγαπητός ; εἰμί γάρ πολύς ὁ χρόνος ὁ θεῖος Ψᾶσις ἐπιδίδωμι ; ἰχθύς ὁ προπίπτω ἀπελαύνω νόσημα , οὐ ἐπαινέω αὐτός δεῖ καί στέφανος ἰθουμένωι μωρία ; δεινός γάρ συνήθεια , δεινός κρατέω καί αἱρέω Ψυχή , καί μάλιστα ὅταν αὐτός μέν ἡδονά ἔχω συμπράσσω , ἐκεῖνος δέ πρό ; εἄν ἐπείγω καί μεθορμάω σπεύδω , πολύς ἀπονήχομαι ὁ πόρος ἐγώ . Ζεύς οὗτος καί ὁ θεός ὁ Ἑβραῖος ὁ παῖς , ἐπεί ἐσθίω ὁ παλαιός ὁ κακός ἀποτίθημι συνήθεια , ὁ ἐν Αἴγυπτος λόγος , λύω καταμόνας αὐτός ἐπί ὁ ἐρῆμος , καί ὁ διαφθείρω ἀφίστημι ὡς πόρθημα , καθάπερ ἐπί μοναστήριον τις , ὁ ἐρῆμος , διαπλήσσω αὐτός ὁ Ψυχή , πᾶς ὁδός ἰάτρια κινέω καί τραχύς καί προσνηστευσος , καί οὐδείς ὅλως παραλιμπάνω ὁ ὀφείλω εἰς ὁ θεραπεία κατασκευάζω ὁ ἐκεῖνος . καί οὕτως οὕτως ; διαφεύγω ὁ κακία , ἀλλά μεταξύ ὁ μάννα κρῆμματος καί σκόροδον καί ὁ Αἴγυπτος πᾶς ζητέω κακός . τοσοῦτος εἰμί συνήθεια κακός . εἶτα Ἰουδαῖος μέν τέσσαρες [ 86 ] ἀπολαύω ἐπιμέλεια ὁ παρά ὁ Θεός , καί δημαγωγός ἔχω οὕτως δριστεὸν καί γενναῖος , καί φόβος καί ἀπειλή καί εὐεργεσία καί κολάζω καί πᾶς τρόπος παιδαγωγέω , καί τοσοῦτος ἀρρώντες θαῦμα , οὐ ἔργω βελτιόω ; σύ δέ ὁ υἱός ὁ σός νέος δυάς ἐν Αἴγυπτος μέσος , μᾶλλον δέ ἐν μέσος ὁ παράταξις ὁ διάβολος στρέφω , οὐδείς τίς χρήσιμος συμβουλεύω ἀκούω , πᾶς ἐπί τἀναντία αὐτός ἄγω , ὁράω , καί πᾶς μᾶλλον ὁ γεννάω καί θρέφω , οὐ δύναμαι διαδύνω ὁ ὁ διάβολος παγίς ; πότος ; ἀπό ὅς σύ παρανίημι ; ἀλλά ἐπί τἀναντία παρακαλέω , φιλοπράγους μέν οὔτε δήν ἐμπλάσσω συγχωρέω , ἄνω δέ καί κάτω ὁ πάρειμι βίος καί ὁ οὗτος στρέφω , Μειδίων ; χλωδιωθῆναι παρασκευάζω . ἀλλά οἶδος , καί παρά ἑαυτοῦ ; μάλιστα μέν οὐ ἱκανός αὐτός ὁ νέος πρός ὁ ὁ ἀρετή κατόρθωσις · εἰμί δέ ἄρα τίς καί τεκνόω γενναῖος , ὁ ὁ λόγος ἐπιμολίας ὁ παρά σύ πρίν ἢ βλαστάνω ταχέως ἀποπράσσω . Ἀστήρ γάρ σῶμα ὑγιεινός μέν οὐ ἀπολαύω σιτίον , ὁ δέ νοσεδέσιν ἐντρέφω , οὐ ἐν πρός μικρός γοῦν αρκούμαι χρόνος , οὕτως οὐδέ ψυχή , τοιοῦτος