joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0328.2
Δ' , ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι , κεκαλλιεπήμενους γε λόγους , ὥσπερ οἱ τούτων . ῥήμασι τε καὶ ὁνόασι,ν , οὐδὲ κεκοσμημένους , ἀλλ' ἀκούσετε δπλῶς καὶ εἰκῇ λεγόμενα τοῖς ἐπιτυχούσιν ἑνόμασι . Πιστεῖω γὰρ δίκαια εἶναι ἀ λέγω , καὶ μηδεὶς ὑμῶν προουδοκησάτω ἄλλως . Οὐδὲ γὰρ ἂν διπὸν πρέποι τῇ ἡλικίᾳ τῆδε , ὥσπερ μειρακίῳ πλαττόντι λόγους , εἰς ὑμᾶς εἰσιέναι . Ταῦτα δὲ ἔλεγε δεινῶς , ὅτι οὐ διὰ ῥαθυμίαν τινά , ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ μέγα τὸ πρᾶγμα ἠγεῖσθαι , οὕτε ἔμαθεν , οὐτὲ ἐχρήσατο . Οὐκ οὖν φιλοσόφων μὲν ἡ εὐγλωττία ἂ , καὶ ἀνδρῶν δὲ ἀπλῶς , μειρακίων δὲ παιδόντων ἡ φιλοτιμία , ὡς καὶ αὐτοῖς τοῖς φιλοσόφοις δοκεῖ , οὐ τοῖς ἄλλοις μόνον , ἀλλὰ καὶ τῷ πάντων μάλιστα ἐν τούτῳ κεκρατηκότῳ · τὴν γὰρ διδάσκαλον οὐκ ἀφήνει κοσμεῖσθαι τῷ πράγματι , αἰσχρὸν τῷ φιλοσόφῳ τὸ κόσμον τούτον εἰναι νομίζων . Ἄλλὰ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς ἀπιστον δικαίως ἂν τις εἴποι , μᾶλλον δὲ καὶ πρὸς πιστόν . Πῶς γὰρ οὐκ ἄτοπον , ὅταν οἱ μὲν τῃ παρὰ τῶν πολλῶν δόξαν θρυμμενοι , καὶ οὐδὲ ἄλλοθεν φανήναι δυνάμενοι , ἀλλ' ἡ ἀπὸ τῆς ἐξωθεν σοφίας , μηδὲν αὐτὴν εἶναι νομίζωσι , ἡμεῖς δὲ οὕτω θαυμάζωμεν καὶ ἐκπληττώμεθα , ὡς καὶ τῶν ἀναγκαιοτάτων διὰ ταύτην καταφρονεῖν ; 16 Πρὸς μὲν οὖν τὸν ἀπιστον ταῦτα ἀρκεῖ , πρὸς δὲ τὸν πιστὸν καὶ ταῦτα καὶ τὰ παρ' ἡμῖν ὑποδείγματα ἀναγκαῖον παράγειν . Ποῖα δὲ ταῦτα ; Τοὺς μεγάλους ἄνδρας καὶ ἁγίους ἐκείνους , τοὺς πρώτους , ὅτε γράμματα οὐκ ἦν , τοὺς μετ' ἐκείνους , ὅτε γράμματα μὲν ἦν , ἐμπειρία δὲ λόγων οὐδὲπω τοὺς μετὰ τούτους , ὅτε καὶ γράμματα ἦν καὶ ἐμπειρία λόγων . Ἀμφοτέρων δὲ ἦσαν τότε ἀπειροὶ ἐκεῖνοι · οὐ μόνον γὰρ τῆς τῶν λόγων παιδεύσεως , ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς τῶν γραμμάτων ἐμπειρίας ἐκτὸς ἦσαν · ἀλλ' ὅμως ἐν αὐτοῖς τούτοις , οἵς μάλιστα ἡ τῶν λόγων ἰσχὺς ἀναγκαία εἶναι δοκεῖ , μετὰ τοσαύτης περιουσίας τοὺς ἐν αὐτῇ κρατοῦντας παρήλασαν , ὡς παίδων ἀνοήτων αὐτοὺς φανήναι χειροὺς . Ὅταν γὰρ τὸ πεῖθειν ἐν τοῖς λόγοις ἦ , καὶ οἱ μὲν φιλόσοφοι μηδὲ ἑνὸς περιγίνονται τυράννου , οἱ δὲ ἄγραμματοι καὶ ἰδιώται τῃν οἰκουμένην ἐπιστρέφουσιν ἅπασαν , εἰδηλον ὅτι παρὰ τούτοις τὰ νικητήρια τῆς σοφίας ἐστι , τοῖς ἄγραμμάτοις καὶ ἰδιώταις , οὐ παρ' ἐκείνοις τοῖς τὰ ἐκάτερα διχρησιδικῶσι . Οὕτως ἡ ὄντως σοφία καὶ ἡ ὄντως παιδεύσις οὐδὲν ἐξερόν ἐστιν , ἀλλ' ἡ τοῦ Θεοῦ φόβος . Καὶ μὴ με τις νομίζεσθαι νομοθετεῖν ἀμαθεῖς τοὺς παῖδας γίνεσθαι · ἀλλ' εἰ τις ὑπὲρ τῶν ἀναγκαίων παρέχει θάρσεν , οὐκ ἂν ἐλοίμην κωλύσαι καὶ τοῦτο ἐκ περιουσίας γενέσθαι . Ὡσπερ γὰρ , τῶν θεμελίων σαλευομένων , καὶ πάσης τῆς οἰκίας καὶ τῆς οἰκοδομῆς κινδυνεύουσῃ καταπεσεῖν , ἑαχάτης ἀνωίας καὶ παραπληξίας ἐστὶ πρὸς τοὺς κοινῶντας , ἀλλὰ μὴ πρὸς τοὺς οἰκοδομοῦντας τρέχειν · οὕτω πάλιν ἀκαίρου φιλονεικίας , τῶν τοιγουν ἐστίων ἀσφαλῶς καὶ βεβαίως , κωλύειν τὸν βουλόμενον κοινᾶν . 97 Καὶ ὅτι ταῦτα ἀπὸ ψυχῆς λέγω , ὅπερ ἐπεὶ τῶν ἔργων ἐπεδείξαμην , ταῦτα ὑμῖν διηγήσομαι καὶ πάλιν . Νέος τις κομιδῇ πλούσιος ὢν ἐπεδήμησέ ποτε τῇ πόλει τῇ ἡμετέρᾳ κατὰ λόγων παιδευσιν ἐκατέραν , τὴν τε Ἰταλῶν τὴν τε Ἑλλήνων . Οὕτος ὁ νέος εἶχεν ἀκολουθοῦντα παιδαγωγὸν , ἐν ἔργον ἔχοντα μένον
Lemmas: δέ , εἰμί ἀνήρ Ἀθηναῖος , κεκαλλιεπήμενους γε λόγος , ὥσπερ ὁ οὗτος . ῥῆμα τε καί ὅνος , οὐδέ κοσμέω , ἀλλά ἀκούω δπλῶς καί εἰκῇ λέγω ὁ ἐπιτυγχάνω Νομάς . Πιστεῖω γάρ Δίκαιος εἰμί ὅς λέγω , καί μηδείς σύ προουδοκεω ἄλλως . οὐδέ γάρ εἄν διπὸν πρέπω ὁ ἡλικία τῆδε , ὥσπερ μειράκιον πλάσσω λόγος , εἰς σύ εἴσειμι . οὗτος δέ λέγω δεινῶς , ὅτι οὖον διά ῥᾳθυμία τις , ἀλλά διά ὁ μή μέγας ὁ πρᾶγμα ἡγέομαι , ἵημι μανθάνω , οὔτε χράω . οὐ οὖν φιλόσοφος μέν ὁ εὐγλωττία ὅς , καί ἀνήρ δέ ἀπλόος , μειράκιον δέ παίω ὁ φιλοτιμία , ὡς καί αὐτός ὁ φιλόσοφος δοκέω , οὖον ὁ ἄλλος μόνος , ἀλλά καί ὁ πᾶς μάλιστα ἐν οὗτος κρατέω · ὁ γάρ διδάσκαλος οὐ αφήνω κοσμέω ὁ πρᾶγμα , αἰσχρός ὁ φιλόσοφος ὁ κόσμος οὗτος εἰναι νομίζω . ἀλλά οὗτος μέν ὡς πρός ἄπιστος δικαίως εἄν τις εἶπον , μᾶλλον δέ καί πρός πιστός . Πῶς γάρ οὐ ἄτοπος , ὅταν ὁ μέν πῃ παρά ὁ πολύς δόξα θρύπτω , καί οὐδέ ἄλλοθεν φαίνω δύναμαι , ἀλλά ὁ ἀπό ὁ ἐξωθεν σοφία , μηδείς αὐτός εἰμί νομίζω , ἐγώ δέ οὗτος θαυμάζω καί ἐκπλήσσω , ὡς καί ὁ ἀναγκαῖος διά οὗτος καταφρονέω ; 16 πρός μέν οὖν ὁ ἄπιστος οὗτος ἀρκέω , πρός δέ ὁ πιστόν καί οὗτος καί ὁ παρά ἐγώ ὑπόδειγμα ἀναγκαῖος παράγω . Ποίας δέ οὗτος ; ὁ μέγας ἀνήρ καί ἅγιος ἐκεῖνος , ὁ πρῶτος , ὅτε γράμμα οὐ εἰμί , ὁ μετά ἐκεῖνος , ὅτε γράμμα μέν εἰμί , ἐμπειρία δέ λόγος οὐδέπω ὁ μετά οὗτος , ὅτε καί γράμμα εἰμί καί ἐμπειρία λόγος . Ἀμφότερος δέ εἰμί τότε ἤπειρος ἐκεῖνος · οὖον μόνος γάρ ὁ ὁ λόγος παίδευσις , ἀλλά καί αὐτός ὁ ὁ γράμμα ἐμπειρία ἐκτός εἰμί · ἀλλά ὅμως ἐν αὐτός οὗτος , οἶς μάλιστα ὁ ὁ λόγος ἰσχύς ἀναγκαῖος εἰμί δοκέω , μετά τοσοῦτος περιουσία ὁ ἐν αὐτός κράτος παρελαύνω , ὡς παῖς ἀνόητος αὐτός φαίνω χείρων . ὅταν γάρ ὁ πείθω ἐν ὁ λόγος εἰμί , καί ὁ μέν φιλόσοφος μηδέ εἷς περιγίγνομαι τύραννος , ὁ δέ ἀγράμματος καί ἰδιώτης ὁ οἰκέω ἐπιστρέφω ἅπας , ειδηλος ὅτι παρά οὗτος ὁ νικητήριος ὁ σοφία εἰμί , ὁ ἀγράμματος καί ἰδιώτης , οὖον παρά ἐκεῖνος ὁ ὁ ἑκάτερος διχρησιδικειν . οὕτως ὁ εἰμί σοφία καί ὁ εἰμί παίδευσις οὐδείς ἐξερῶ εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ Θεός φόβος . καί μή ἐγώ τις νομίζω νομοθετέω ἀμαθής ὁ παῖς γίγνομαι · ἀλλά εἰμί τις ὑπέρ ὁ ἀναγκαῖος παρέχω θαρσέω , οὐ εἄν αἱρέω κωλύω καί οὗτος ἐκ περιουσία γίγνομαι . ὡς γάρ , ὁ θεμέλιος σαλεύω , καί πᾶς ὁ οἰκίον καί ὁ οἰκοδομεύς κινδυνεύω καταπίπτω , ἑαχάτης ἄνοια καί παραπληξία εἰμί πρός ὁ κοινόω , ἀλλά μή πρός ὁ οἰκοδομέω τρέχω · οὗτος πάλιν ἄκαιρος φιλονεικία , ὁ τοιγουν ἑστία ἀσφαλῶς καί βεβαίως , κωλύω ὁ βούλομαι κοινάν . 97 καί ὅτι οὗτος ἀπό Ψυχή λέγω , ὅσπερ ἐπεί ὁ ἔργον ἐπιδείκνυμι , οὗτος σύ διηγέομαι καί πάλιν . Νέος τις κομιδή πλούσιος εἰμί ἐπιδημέω ποτός ὁ πόλις ὁ ἡμέτερος κατά λόγος παίδευσις ἑκάτερος , ὁ τε Ἰταλός ὁ τε Ἕλλην . οὗτος ὁ νέος ἔχω ἀκολουθέω παιδαγωγός , ἐν ἔργον ἔχω μένω