joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0301.1
ἐξετάσωμεν α τοῦτον . Τί γὰρ δυνάμεως τῆς μεγίστης τεκμηρίον εἶνι φῃς ; οὐ τὸ δύνασθαι μὲν ἀμύνεσθαι τοὺς λυπουμένας , δύνασθαι δὲ τοὺς εὐεργετοῦντας ἀμείβεσθαι . Καίτοι γε ταύτην ἄπασαν οὐδὲ παρὰ τῷ βασιλεύοντι ἴσοι τις ἄν · καὶ γὰρ πολλοὺς ἔχει τοὺς λυπουμένας , οὓς οὐκ ἂν ἐνίαντο λυπεῖν , καὶ πολλοὺς τοὺς ἐδ ποιούντας , οὓς οὐκ ἂν εὐκόλως ἀμείψαιτο . Καὶ γὰρ ἐν πολέμοις πολλάκις λυπήσαντας πολεμίους , καὶ μυρία αὐτῶν εἰργασμένους κακὰ , ἀμύνεσθαι ἐπεθύμησε μὲν , οὐκ ἔσχισε δὲ καὶ φίλους δὲ μεγάλα ἐπίδειξαμένους ἔχει κατορθώματα , οὐκ ἔσχε τοὺς ἴσους ἀμείψασθαι , προαναπτασθέντας τῆς ἀντιδόσεως , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ πολέμῳ πεσόντας . Τί οὖν , ἐν ταύτῃ τῇ δυνάμει , ἥς οὐδὲ βασιλεὺς ἀπολαύουσιν , ὡς ὁ λόγος ἀποδείξειεν , ἐτέραν πολλῷ μείζονα καὶ τὸν υἱὸν ἔχοντα ἀποδείξωμεν τὸν σόν ; Καὶ μηδεὶς ἴσως τὰ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀγαθὰ ὑπολάβοι λεγόντων ἡμῶν , οἷς ἀπίστει · οὐχ οὕτως ἐπιλελήσμεθα τῶν ὑποσχέσεων · ἀλλ’ ἀπὸ τῶν ἐνταῦθα γινομένων παρεξέθεμε τὴν ἀπόδειξιν . Εἰ γὰρ δύναμις · αὕτη μεγίστη , τὸ λυποῦντας δύνασθαι ἀμύνεσθαι , πολλῷ μείζων ταύτης · τὸ τοιαύτην εὑρεῖν τοῦ βίου κατάστασιν , ἐν ᾗ μὲν οὐδ’ ἂν β ἐθέλῃ τις λυπηθῆναι δυνήσεται · ὅτι γὰρ ἐκείνου τοῦτο μείζον , ἂν ἐφ’ ἑτέρων παραδείγμασι τὸν λόγον ἀγάγωμεν , ὁδηλον ἡμῖν ἔσται καὶ φανερὸν . Εἴπε γὰρ μοι , τί βέλτιον , οὕτως ἐμπεσεῖν εἰς τὰ πολεμικά , ὡς μηδένα τῶν τιρωσκότων ἡμᾶς ἀπρωτον διαφυγεῖν , ἢ σῶμα κεκτηθῆναι τοιούτον , ὡς μηδένα , χἄν μυρία ποιή , δύνασθαι πλήξαι τὸ σῶμα ; Παντὶ πού ὁδηλον , ὅτι τοῦτο ἐκείνου καὶ δυνατωτέρον καὶ διειτέρον · καὶ οὐ τοῦτο μόνον , ἀλλὰ καὶ δ πολλῷ ε τοῦτο ἀνωτέρον . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Τὸ φάρμακα εἰδέναι , δι’ ὧν [ 68 ] ἀχανισθήσετα τὰ τραύματα πάντα . Τριῶν τοίνυν τρόπων ὄντων , ἑνὸς μὲν τοῦ δύνασθαι τοὺς ἀδικοῦντας ἀμύνεσθαι , ἐτέρου δὲ ἀνωτέρου τοῦ καὶ τὰ οἰκεῖα τραύματα θεραπεύειν · οὐ γὰρ ἔπειτα τοῦτο πάντως ἐκεῖνον · τρίτου δὲ τοῦ μηδενὶ τῶν ὄντων ἀνθρώπων εὐχερωτον εἶναι , ὅ δὴ καὶ μείζων φύσεως ἀνθρωπίνης ἐστὶ , τοῦτο τὸν υἱὸν σὸν ἔχοντα ἀποδείξωμεν . ζ . Καὶ ὅτι οὐ φόρος ταῦτα τὰ ῥήματα , καὶ ταύτης τῆς μεγάλης δυνάμεως ἐτέραν πάλιν μείζονα μεταξὺ ζητοῦντες εὕρηκαμεν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον οὐ δυναμένους , ἀλλ’ οὐδὲ βουλομένους ἔχειν τας βλάβας τινὰς δύσεται τις · ὅστε διπλὰ τὰ τῆς ἀσφαλείας αὐτῷ . Τί οὖν θεῖοτέρον γένοιτ’ ἂν ταύτης τῆς ζωῆς , ἐν ᾗ μηδεὶς μήτε ἐθέλῃ , μήτε , ἂν ἐθέλῃ , δυνήσεται ποιῆσαι κακῶς ; καὶ μάλιστα , ὅταν τὸ μὴ θέλειν οὐκ ἂν σοὶ μὴ δυνασθαί γῃνται , καθάπερ ἐπὶ πολλῶν , ἀλλ’ ἐκ τοῦ μηδεμίαν αἰτίαν εὑρεῖν . Ἔπει , εἰ γε τοῦτο ἤν καθ’ ἑαυτὸ τὸ μὴ δύνασθαι λέγω , οὐδὲν τοσούτον ἤν · μῖσος γὰρ ἂν ἐτέχθη πολὺ τοὺς θελοῦσι μὲν , οὐ δυναμένους δὲ ἀδίκειν · οὐ μικρὸς δὲ καὶ οὕτος μαχαριότητος τρόπος . Αὐτὸ δὴ οὖν τοῦτο ἐξετάσωμεν , εἰ δοκεῖ , πρώτων . Τίς οὖν , εἴπε μοι , τὸν οὐδὲν κοινὸν ἔχοντα πρὸς ἀνθρώπους , οὐ συμβολαίων ἐνεκεν , οὐ γῆς , οὐ χρημάτων , οὐ πραγμάτων , οὐκ ἄλλου οὐδενὸς , ἐθέλησε βλάψαι ποτέ ; ὑπὲρ ποίας χώρας φιλονεικήσει πρὸς αὐτόν ; ὑπὲρ τίνων ἀνδραπόδων ; ὑπὲρ ποίας δόξης ; τί δεδοικώς ; ὑπὸ τίνος δακνόμενος ; Ἡ γὰρ φθόνῳ , ἢ δέει , ἢ ὀργῇ κινουμέθα πρὸς τὸ βλάπτειν ἑτέρους . Ἄλλ’ οὕτος ὁ βασιλικώτατος πάντων ἐστιν ἀνώτερος δ . Τίς γὰρ φθονήσει τῷ
Lemmas: ἐξετάζω ὅς οὗτος . τις γάρ δύναμις ὁ μέγας τεκμήριον εἶν φημί ; οὖον ὁ δύναμαι μέν ἀμύνω ὁ λυπέω , δύναμαι δέ ὁ εὐεργετέω ἀμείβω . καίτοι γε οὗτος ἅπας οὐδέ παρά ὁ βασιλεύω ἴσος τις ἄν · καί γάρ πολύς ἔχω ὁ λυπέω , ὅς οὐ εἄν φέρω λυπέω , καί πολύς ὁ ΕΔ ποιέω , ὅς οὐ εἄν εὐκόλως ἀμείβω . καί γάρ ἐν πόλεμος πολλάκις λυπέω πολέμιος , καί μυρίος αὐτός ἐργάζομαι κακός , ἀμύνω ἐπιθυμέω μέν , οὐ σχίζω δέ καί φίλος δέ μέγας ἐπιδείκνυμι ἔχω κατόρθωμα , οὐ ἔχω ὁ ἴσος ἀμείβω , προαναπτασθέντας ὁ ἀντίδοσις , καί ἐν αὐτός ὁ πόλεμος πίπτω . τις οὖν , ἐν οὗτος ὁ δύναμις , ἥς οὐδέ βασιλεύς ἀπολαύω , ὡς ὁ λόγος ἀποδείκνυμι , ἕτερος πολύς μείζων καί ὁ υἱός ἔχω ἀποδείκνυμι ὁ σός ; καί μηδείς ἴσως ὁ ἐν ὁ οὐρανός ἀγαθός ὑπολαμβάνω λέγω ἐγώ , ὅς ἀπιστέω · οὐ οὕτως ἐπιλανθάνομαι ὁ ὑπόσχεσις · ἀλλά ἀπό ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι παρέχω ὁ ἀπόδειξις . εἰμί γάρ δύναμις · οὗτος μέγας , ὁ λυπέω δύναμαι ἀμύνω , πολύς μείζων οὗτος · ὁ τοιοῦτος εὑρίσκω ὁ βίος κατάστασις , ἐν ὅς μέν οὐδέ εἄν Β ἐθέλω τις λυπέω δύναμαι · ὅτι γάρ ἐκεῖνος οὗτος μείζων , εἄν ἐπί ἕτερος παράδειγμα ὁ λόγος ἄγω , ὁδηλον ἐγώ εἰμί καί φανερός . εἶπον γάρ ἐγώ , τίς ἀγαθός , οὕτως ἐμπίπτω εἰς ὁ πολεμικός , ὡς μηδείς ὁ τιτρώσκω ἐγώ ἀπρωτον διαφεύγω , ἢ σῶμα κτάομαι τοιοῦτος , ὡς μηδείς , χἄν μυρίος ποιέω , δύναμαι πλήσσω ὁ σῶμα ; Πᾶς πού ὁδηλον , ὅτι οὗτος ἐκεῖνος καί δυνατός καί διειτερος · καί οὖον οὗτος μόνος , ἀλλά καί δ πολύς ε οὗτος ἀνώτερος . Ποῖον δέ οὗτος ; ὁ φάρμακον οἶδα , διά ὅς [ 68 ] ἀχανισθήσετα ὁ τραῦμα πᾶς . τρεῖς τοίνυν τρόπος εἰμί , εἷς μέν ὁ δύναμαι ὁ ἀδικέω ἀμύνω , ἔτερον δέ ἀνώτερος ὁ καί ὁ οἰκεῖος τραῦμα θεραπεύω · οὖον γάρ ἔπειτα οὗτος πάντως ἐκεῖνος · τρίτος δέ ὁ μηδείς ὁ εἰμί ἄνθρωπος εὐχερωτον εἰμί , ὅς δή καί μείζων φύσις ἀνθρώπινος εἰμί , οὗτος ὁ υἱός σός ἔχω ἀποδείκνυμι . ζ . καί ὅτι οὖον φόρος οὗτος ὁ ῥῆμα , καί οὗτος ὁ μέγας δύναμις ἕτερος πάλιν μείζων μεταξύ ζητέω εὑρίσκω . οὖον γάρ δή μόνος οὖον δύναμαι , ἀλλά οὐδέ βούλομαι ἔχω ὅς βλάβη τις δύο τις · ὅστε διπλός ὁ ὁ ἀσφάλεια αὐτός . τις οὖν θεῖος γίγνομαι εἄν οὗτος ὁ ζωή , ἐν ὅς μηδείς μήτε ἐθέλω , μήτε , εἄν ἐθέλω , δύναμαι ποιέω κακῶς ; καί μάλιστα , ὅταν ὁ μή ἐθέλω οὐ εἄν σύ μή δύναμαι γῃνται , καθάπερ ἐπί πολύς , ἀλλά ἐκ ὁ μηδείς αἴτιος εὑρίσκω . ἔπος , εἰμί γε οὗτος ἐάν κατά ἑαυτοῦ ὁ μή δύναμαι λέγω , οὐδείς τοσοῦτος ἐάν · μῖσος γάρ εἄν τίκτω πολύς ὁ ἐθέλω μέν , οὖον δύναμαι δέ ἀδικέω · οὖον μικρός δέ καί οὗτος μαχαριοτητη τρόπος . αὐτός δή οὖν οὗτος ἐξετάζω , εἰμί δοκέω , πρῶτος . Τῖς οὖν , εἶπον ἐγώ , ὁ οὐδείς κοινός ἔχω πρός ἄνθρωπος , οὖον συμβόλαιος ἕνεκα , οὖον γῆ , οὖον χρῆμα , οὖον πρᾶγμα , οὐ ἄλλος οὐδείς , ἐθέλω βλάπτω ποτός ; ὑπέρ Ποίας χώρα φιλονεικέω πρός αὐτός ; ὑπέρ τίνω ἀνδράποδον ; ὑπέρ Ποίας δόξα ; τίς δείδω ; ὑπό τίς δάκνω ; ὁ γάρ φθόνος , ἢ δήω , ἢ ὀργή κινέω πρός ὁ βλάπτω ἕτερος . ἄλλος οὗτος ὁ βασιλικός πᾶς εἰμί ἀνώτερος δ . Τῖς γάρ φθονέω ὁ