joannes-chrysostomus.adversus-oppugnatores-vitae-monasticae-lib-1-3 pg047_0345.2
ἐστιν ; 'Αδυνατοῦντας , φησίν , εἰδότες πρὸς τὸ τέλος ἐλθεῖν , ἐκωλύσατε διὰ τοῦτο . Εἰ γὰρ καὶ προφθεῖς τοῦτο σαφῶς , καὶ μὴ στοχαζόμεν τὸ πρᾶγμα ἦν · πολλῷ γὰρ καὶ τῶν πεσεῖσθαι προσδοκηθέντων ἐσπῆσαν · πλὴν ἀλλ' εἰ καὶ σφόδρα προφθεῖς , οὐδὲ οὕτως αὐτὸν καθέλκειν ἔχρην . Οὐδὲ γάρ , εἰ τινὰς πίπτειν μέλλοντας λαβόντες ἂν ὑποκλείσαιμεν , ἀρκεῖ τοῦτο πρὸς ἀπολογίαν ἡμῖν , ἀλλ' αὐτὸ δὴ τοῦτο καὶ μάλιστα ἔστι τὸ καταδικάζον ἡμᾶς . Διὰ τί γὰρ μὴ συνεχωρήσατε τῆς ἐκείνου ῥιθυμίας γενέ-σθαι τὸ πτῶμα , ἀλλὰ προλαβόν ἡρπασας τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὸ πᾶν ἦγαγες ἐπὶ τὴν σὴν κεφαλήν ; Μᾶλλον δὲ οὐδὲ συγχωρήσαι ἔχρην · διὰ τί γὰρ μὴ πάντα ἔπραξας ὑπὲρ τοῦ μὴ πεσεῖν τὸν υἱόν ; " Ὡστε , ἐπεὶδὴ μάλιστα ἴδειε ὅτι πεσεῖται , διὰ τοῦτο μάλιστα τιμωρίας ἂν ἦς ἄξιος . Τὸν γὰρ τοῦτο προειδὼτα οὐχὶ καταβάλλει , ἀλλὰ χειρὰ ὁρέ-γειν χρή , καὶ μεῖζονα ἐνδείξυσθαι τὴν σπουδὴν ὑπὲρ τοῦ τὸν μέλλοντα πίπτειν στήναι γενναῖως , εἰτ' ἐμελὲς στήσεσθαι , εἰτε μή . Τὰ γὰρ ἡμῶν ἀπαντα πληροῦσθαι δεῖ , κἂν ἕτεροι μηδὲν μέλλοιεν καρποῦσθαι παρ' ἡμῶν . Τίνος ἐνεκεν , καὶ διὰ τί ; 'Ἵνα μηκέτι πρὸς ἡμᾶς , ἀλλὰ πρὸς ἐκεῖνον ὁ λόγος ἦ τοῦ Θεοῦ . " Ὡπερ καὶ αὐτὸς Ἐλε-γαν ἐγχαλῶν τῷ μηδὲν εἰς τὸ τάλαντον ἐργασμένω . " Εδει γάρ σε , φησὶ , καταβαλεῖν τὸ ἀργύριόν μου τοῖς τραπεζίταις f · κἀγὼ ἐλθὼν μετὰ τόκου ἂν ἀπ-ήρησα αὐτό . Πειθώμεθα τοίνυν τὰ ταῦτα παραυνοῦντι , ἵνα καὶ τὴν τιμωρίαν ἐκφύγωμεν . Οὐ γὰρ δὴ καὶ τὸν Θεὸν μετὰ τῶν ἀνθρώπων παραλογίζεσθαι δυνάμεθα , τὸν ἐρευνῶντα τὰς καρδίας καὶ πάντα εἰς μέσον ἄγοντα , καὶ πανταχοῦ τῆς τῶν παίδων ὑπευθύνους ποιούντα σω-τηρίας ἡμᾶς . Εἰ γὰρ ὁ μὴ καταβαλὼν τὸ ἀργύριον το-σαύτην ἔδωκεν δίκην , ὁ καὶ τοὺς καταβαλεῖν βουλομένους κωλῶν τί παύεται ; Οὐδὲ γὰρ ἐκταχυλιθέντων τῶν παίδων εἰς τὰ τοῦ βίου πράγματα ἐκ τῆς ἡμετέρας συμ-βουλίας , ἀλλὰ καὶ γενναίως ἐνεγκάντων τὴν προσβολήν , καὶ τὰ δρῆ καταλαβόντων πάλιν , ἡ αὕτη κεῖσεται κόλασις τοῖς διακωλύσαι βουληθεῖσιν αὐτούς . " Ὡσπερ γὰρ ὁ πρὸς φιλοσοφίαν ἄγων , ἂν τε πείσῃ , ἂν τε μὴ πείσῃ , ἀπὸρ-τισμόνιον ἔχει τὸν μισθόν ( τὸ γὰρ αὐτοῦ πᾶν ἐποίησεν ) · οὕτω καὶ ὁ διαφθείραι βουληθεὶς , ἂν τε ἐλῃ , ἂν τε μὴ ἐλῃ , τὴν αὐτὴν ὑποστήσεται δίκην · τὸ γὰρ αὐτοῦ πᾶν καὶ οὕτως ἐπλήρωσεν . " Ὡστε κἂν μηδὲν ἰσχύσῃ πρὸς τὸ ὑποσκελίζειν καὶ καθελθεῖν τὰ γενναῖα τῶν παίδων φρο-νήματα , τῆς γοῦν ἐπιχειρήσεως μόνης τοσαύτην δώσει δίκην , ὅσην οἱ καθελόντες ἐκείθεν αὐτούς . Ταῦτ' οὖν ἐννοῦντες ἀπαντα , καὶ τὰς σκῆψεις ἀρέντες πάσας , σπουδάσωμεν γενναίων παίδων γενέσθαι πατέρες , χρι-σοφόρων οἰκοδόμοι γενέσθαι ναῶν , ἀθλητῶν ἐπουρανίων ἐπιμεληταὶ ἀλείφοντες , ὀρθοῦντες , πάντοθεν ἐργάζεσθαι τὴν ὑφέλειαν αὐτῶν , ἵνα καὶ τῶν στεφανῶν αὐτοὺς ἀξίει κοινωνήσωμεν . " Ἄν δὲ φιλονεικήτε , οἱ παῖδες μὲν , ἐν ὧσι γενναῖοι , καὶ ἀκόντων ὑμῶν ἐπὶ ταύτην ἕξουσιν τὴν φιλοσοφίαν , καὶ πάντων ἀπολαύσονται τῶν ἀγαθῶν , ὑμῖν δὲ περιέσται τὸ μυρίαν κόλασιν ἑαυτοῖς συναγαγεῖν , καὶ τότε ἐπαινέσαι τὰ παρ' ἡμῶν εἰρημένα , ὅτε τῶν ἐπαί-νων ὠφελος ὑμῖν οὐδέν .
Lemmas: εἰμί ; Ἀδυνατέω , φημί , οἶδα πρός ὁ τέλος ἔρχομαι , κωλύω διά οὗτος . εἰμί γάρ καί προφθάνω οὗτος σαφῶς , καί μή στοχάζω ὁ πρᾶγμα εἰμί · πολύς γάρ καί ὁ πίπτω προσδοκέω σπάω · πλήν ἀλλά εἰμί καί σφόδρα προφθάνω , οὐδέ οὕτως αὐτός καθέλκω χρή . οὐδέ γάρ , εἰμί τις πίπτω μέλλω λαμβάνω εἄν ὑποκλείω , ἀρκέω οὗτος πρός ἀπολογία ἐγώ , ἀλλά αὐτός δή οὗτος καί μάλιστα εἰμί ὁ καταδικάζω ἐγώ . Ζεύς τίς γάρ μή συγχωρέω ὁ ἐκεῖνος ριθυμιαω γίγνομαι ὁ πτῶμα , ἀλλά προλαμβάνω ἁρπάζω ὁ ἁμαρτία καί ὁ πᾶς ἄγω ἐπί ὁ σός κεφαλή ; μᾶλλος δέ οὐδέ συγχωρέω χρή · διά τίς γάρ μή πᾶς πράσσω ὑπέρ ὁ μή πίπτω ὁ υἱός ; " ὡστε , ἐπειδή μάλιστα ὁράω ὅτι πίπτω , διά οὗτος μάλιστα τιμωρία εἄν εἰμί ἄξιος . ὁ γάρ οὗτος προλέγω οὐ καταβάλλω , ἀλλά χείρ ὁράω χρή , καί μείζων ἐνδείκνυμι ὁ σπουδή ὑπέρ ὁ ὁ μέλλω πίπτω ἵστημι γενναῖος , εἶτα μέλω ἵστημι , εἴτε μή . ὁ γάρ ἐγώ ἅπας πληρόω δεῖ , κἀν ἕτερος μηδείς μέλλω καρπόω παρά ἐγώ . τίς ἕνεκα , καί διά τίς ; Ἵνα μηκέτι πρός ἐγώ , ἀλλά πρός ἐκεῖνος ὁ λόγος εἰμί ὁ Θεός . " ὅσπερ καί αὐτός λέω ἐγχαλάω ὁ μηδείς εἰς ὁ τάλαντον ἐργάζομαι . " ἐσθίω γάρ σύ , φημί , καταβάλλω ὁ ἀργύριον ἐγώ ὁ τραπεζίτης f · ἐγώ ἔρχομαι μετά τόκος εἄν ἀπεῖπον αὐτός . πείθω τοίνυν ὁ οὗτος παρανέω , ἵνα καί ὁ τιμωρία ἐκφεύγω . οὖον γάρ δή καί ὁ θεός μετά ὁ ἄνθρωπος παραλογίζομαι δύναμαι , ὁ ἐρευνάω ὁ Καρδία καί πᾶς εἰς μέσος ἄγω , καί πανταχοῦ ὁ ὁ παῖς ὑπεύθυνος ποιέω σωτηρία ἐγώ . εἰμί γάρ ὁ μή καταβάλλω ὁ ἀργύριον τοσαῦτος δίδωμι δίκη , ὁ καί ὁ καταβάλλω βούλομαι κῶλον τίς παύω ; οὐδέ γάρ εκταχυλιτιθημι ὁ παῖς εἰς ὁ ὁ βίος πρᾶγμα ἐκ ὁ ἡμέτερος συμβουλία , ἀλλά καί γενναῖος φέρω ὁ προσβολή , καί ὁ δράω καταλαμβάνω πάλιν , ὁ οὗτος κεῖμαι κόλασις ὁ διακωλύω βούλομαι αὐτός . " ὡς γάρ ὁ πρός φιλοσοφία ἄγω , εἄν τε πείθω , εἄν τε μή πείθω , ἀπὸρ-τισμόνιον ἔχω ὁ μισθός ( ὁ γάρ αὐτός πᾶς ποιέω ) · οὗτος καί ὁ διαφθείρω βούλομαι , εἄν τε αἱρέω , εἄν τε μή αἱρέω , ὁ αὐτός ὑφίστημι δίκη · ὁ γάρ αὐτός πᾶς καί οὕτως πληρόω . " ὡστε κἀν μηδείς ἰσχύω πρός ὁ ὑποσκελίζω καί καθαιρέω ὁ γενναῖος ὁ παῖς φρόνημα , ὁ γοῦν ἐπιχείρησις μόνος τοσοῦτος δίδωμι δίκη , ὅσος ὁ καθαιρέω ἐκεῖθεν αὐτός . ταῦτα οὖν ἐννέω ἅπας , καί ὁ σκήπτω ἀείρω πᾶς , σπουδάζω γενναῖος παῖς γίγνομαι πατήρ , χρισόφορος οἰκοδόμος γίγνομαι ναός , ἀθλητής ἐπουράνιος ἐπιμελητής ἀλείφω , ὀρθόω , πάντοθεν ἐργάζομαι ὁ ὑφαιρέω αὐτός , ἵνα καί ὁ στεφανόω αὐτός ἀξιόω κοινωνέω . " ἄν δέ φιλονεικέω , ὁ παῖς μέν , ἐν ἵημι γενναῖος , καί ἄκων σύ ἐπί οὗτος ἔχω ὁ φιλοσοφία , καί πᾶς ἀπολαύω ὁ ἀγαθός , σύ δέ περίειμι ὁ μυρίος κόλασις ἑαυτοῦ συνάγω , καί τότε ἐπαινέω ὁ παρά ἐγώ εἴρω , ὅτε ὁ ἔπαινος ὠφελής σύ οὐδείς .