joannes-chrysostomus.adversus-judaeos-orationes-1-8 pg048_0360.4
ἀρνίων καὶ αἷμα ταύρων καὶ τράγων οὐ βεβλήμην · οὐδὲ ἐὰν ἐρχομὴν ἀφθῆναι μοι . Τίς γὰρ ἐξεῖπεν σε ταῦτα πάντα ἐκ τῶν χειρῶν ὑμῶν ; Ἤκουσας σα-φεστάτης φωνῆς λεγούσης , ὅτι οὐχ ἐξεῖπεν ταῦτα παρ’ ὑμῶν παρὰ τὴν ἀρχήν ; Εἰ γὰρ ταῦτα ἐπεχέθει , καὶ τοὺς παλαιούς πάντας τοὺς πρὸ αὐτῶν λάμψαν-τας ἂ πρώτους ἂν εἰς ταύτην εἰσήγαγε τὴν πολιτείαν . Πῶς οὖν ἄρτι , φησίν , ἐπῆρσε ; Τῇ ἀσθενείᾳ τῆ ὑμε-τέρης συγκαταβαίνων . Καὶ καθάπερ ἰατρός , πυρέτ-τοντα ὁρῶν ἄνθρωπον , δυσάρεστον τινὰ καὶ ἀχαρτέ-ρητον , ἐπιθυμοῦντα ψυχροποσίας , καὶ ἀπειλοῦντα , εἰ μὴ λάβοι , βρόχον ἀναλῦειν , ἢ κατὰ χρησμῶν ἑαυτὸν ἀφήσειν , τὸ μεῖζον βουλόμενος κωλύσαι κακὴν , τὸ ἔλαττον δίδωσι , βουλόμενος βιαίου τελευτῆς αὐτὸν ἀπαγαγεῖν ἱ · οὕτω δὴ καὶ ὁ Θεός ἐποίησεν . Ἐπειδὴ γὰρ εἶδεν μαινομένους , ἀγχομένους , ἐπιθυμοῦντας θυσίων , παρεσκευασμένους , εἰ μὴ λάβοιεν , πρὸς τὰ εἴδωλα αὐτολῆψαι , μᾶλλον δὲ οὐ παρεσκευασμένους μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτομαχῆσαι τὴν θυσίαν , ἐπέτρεψε τὰς θυσίας . Καὶ ὅτι αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία , καὶ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ χρόνου γένοιτ’ ἂν καταφανὲς τὸ λεγόμενον . Μετὰ γὰρ τὴν ἑορτήν , ἣν ἐπετέλεσαν τοῖς πονηροῖς δαιμοσιν , τότε τὰς θυσίας ἐπέτρεψε , μονογυλὶ λέγων · Μαίνε-σθε καὶ βουλεύθε θύειν · οὐκοῦν ἄν ἐμοὶ θύετε . Ἀλλ’ ὅμως καὶ τοῦτο ἐπιτρέψας οὐ μέχρι τέλους ἄφηκεν , ἀλλὰ διὰ τῆς σοφωτάτης μεθόδου πάλιν ἀπήγαγεν . Καὶ καθάπερ ὁ ἰατρὸς ἐκεῖνος ( οὐδὲν γὰρ κωλύει τῷ αὐτῷ παραδειγματι [ 625 ] χρῆσθαι πάλιν ) , χαρι-σάμενος τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ κάμνοντος , γιάλην οἴκο-θεν χωμίας ἐκέλευσεν ἐν ταύτῃ μόνη τῆς ψυχρο-ποσίας ἀπολαῦσαι , καὶ τοῦ κάμνοντος πεισθέντος , λάθρα τοῖς ἐπιδιδούσι προστέταξε συντρίβειν τὴν φιά-λην αὐτήν , ἵνα ἀνυπόπτως καὶ λαθραῖως αὐτὸν ἀπ-αγάγῃ τῆς ἐπιθυμίας ἐκείνης · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ἐποίη-σε . Θύειν ἐπιτρέψας , ἐν οὐδενὶ [ ἐτέρῳ ] τόπῳ τῆς οἰκουμένης εἶπας τοῦτο γίνεσθαι , ἀλλ’ ἐν τοῖς Ἱερο-σολύμοις μόνον . Εἶτα πλειστὸν χρόνον θύσαν βραχύν , καθεῖλε τὴν πόλιν , ἣν ὡσπερ ὁ ἰατρὸς διὰ τῆς τοῦ σκεύους συντριβῆς , οὕτω καὶ ὁ Θεὸς διὰ τῆς κατασκα-φῆς τῆς κατὰ τὴν πόλιν καὶ ἀνοίας αὐτῶν ἀπαγάγη τοῦ πράγματος . Εἰ γὰρ φανερώς εἴπεν ἱ · ἀπόστατε , οὐχ ἂν ἠγίσχοντο ῥαδίως τῆς κατὰ τὴν θυσίαν μα-νίας ἀποστατεῖν · νυνὶ δὲ διὰ τῆς κατὰ τὸν τόπον ἀνάγκης λανθάνόντως αὐτοὺς ἀπήγαγε τῆς περὶ τὸ πρᾶγμα μανίας . Ἔστιν τοίνυν ὁ μὲν ἰατρὸς ὁ Θεός , ἡ φιάλη δὲ ἡ πόλις , ὁ δὲ νοσῶν ὁ δυσάρεστος τῶν Ἰου-δαίων ὁ ἥμος , ἡ δὲ ψυχροποσία ἡ τῶν θυσιῶν ἐπιτρο-πὴ καὶ ἐξουσία . Ὡσπερ οὖν ὁ ἰατρὸς ἰσπὶ τῆς ἀκαί-ρου ταύτης αἰτήσεως τῶν ἀρρώστων τὸ σκεῦος ἀφα-νίσας · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς τῶν θυσιῶν ἀπήγαγε , τὴν πόλιν αὐτὴν καθελὼν , καὶ ποιήσας αὐτὴν ἄδατον πᾶ-σιν . Εἰ γὰρ μὴ τοῦτο κατασκευάσαι ἐβούλετο , τίνος ἕνεκεν εἰς τόπον ἕνα συνέλεξε τὴν τοιαύτην ἁγι-οτείαν , ὁ πανταχοῦ παρὼν καὶ τὰ πάντα πληρῶν ; Τίνος δὲ ἕνεκεν τὴν μὲν λατρείαν εἰς θυσίας , τὰς δὲ θυσίας εἰς τόπον , τὸν δὲ τόπον εἰς καιρόν , τὸν δὲ και-ρὸν εἰς μίαν πόλιν συναγαγὼν , αὐτὴν πάλιν ἐκεῖνην τὴν πόλιν κατέσκαψε ; Καὶ τὴ δὴ σαυμαστὸν καὶ πα-ράδοξον , ἣ μέν οἰκουμένη πᾶσα ἀνεῖσται τοῖς Ἰουδαιος ,
Lemmas: ἀρνίον καί αἷμα ταῦρος καί τράγος οὖον βάλλω · οὐδέ ἐάν ἐρχομός ἅπτω ἐγώ . Τῖς γάρ ἐξεῖπον σύ οὗτος πᾶς ἐκ ὁ χείρ σύ ; ἀκούω σαφής φωνή λέγω , ὅτι οὐ ἐξεῖπον οὗτος παρά σύ παρά ὁ ἀρχή ; εἰμί γάρ οὗτος ἐπιχέω , καί ὁ παλαιός πᾶς ὁ πρό αὐτός λάμπω ὅς πρῶτος εἄν εἰς οὗτος εἰσάγω ὁ πολιτεία . Πῶς οὖν ἄρτι , φημί , ἐπαραρίσκω ; ὁ ἀσθένεια τῆ ὑμέτερος συγκαταβαίνω . καί καθάπερ ἰατρός , πυρέσσω ὁράω ἄνθρωπος , δυσάρεστος τις καί ἀχαρτέ-ρητον , ἐπιθυμέω ψυχροποσία , καί ἀπειλέω , εἰμί μή λαμβάνω , βρόχος ἀναλύω , ἢ κατά χρησμός ἑαυτοῦ ἀφίημι , ὁ μείζων βούλομαι κωλύω κακός , ὁ μικρός δίδωμι , βούλομαι βίαιος τελευτή αὐτός ἀπάγω Ι · οὗτος δή καί ὁ Θεός ποιέω . ἐπεί γάρ ὁράω μαίνομαι , ἄγχω , ἐπιθυμέω θυσία , παρασκευάζω , εἰμί μή λαμβάνω , πρός ὁ εἴδωλον αὐτολῆψαι , μᾶλλον δέ οὖον παρασκευάζω μόνος , ἀλλά καί αὐτομαχέω ὁ θυσία , ἐπιτρέπω ὁ θυσία . καί ὅτι οὗτος εἰμί ὁ αἰτία , καί ἀπό αὐτός ὁ χρόνος γίγνομαι εἄν καταφανής ὁ λέγω . μετά γάρ ὁ ἑορτή , ὅς ἐπιτελέω ὁ πονηρός δαίμων , τότε ὁ θυσία ἐπιτρέπω , μονογυλὶ λέγω · μαίνομαι καί βουλεύω θύω · οὐκοῦν ἄν ἐγώ θύω . ἀλλά ὅμως καί οὗτος ἐπιτρέπω οὖον μέχρι τέλος ἀφίημι , ἀλλά διά ὁ σοφός μέθοδος πάλιν ἀπάγω . καί καθάπερ ὁ ἰατρός ἐκεῖνος ( οὐδείς γάρ κωλύω ὁ αὐτός παράδειγμα [ 625 ] χράω πάλιν ) , χαρίζομαι ὁ ἐπιθυμία ὁ κάμνω , γιάλη οἰκέω χωμίας κελεύω ἐν οὗτος μόνος ὁ ψυχρο-ποσία ἀπολαύω , καί ὁ κάμνω πείθω , λάθρῃ ὁ ἐπιδιδέω προστάσσω συντρίβω ὁ φιάλη αὐτός , ἵνα ἀνύποπτος καί λαθραῖος αὐτός ἀπάγω ὁ ἐπιθυμία ἐκεῖνος · οὗτος καί ὁ θεός ποιέω . θύω ἐπιτρέπω , ἐν οὐδείς [ ἔς ] τόπος ὁ οἰκέω εἶπον οὗτος γίγνομαι , ἀλλά ἐν ὁ Ἱερουσαλήμ μόνος . εἶτα Πλειστός χρόνος θύω βραχύς , καθαιρέω ὁ πόλις , ὅς ὡς ὁ ἰατρός διά ὁ ὁ σκεῦος συντριβή , οὗτος καί ὁ θεός διά ὁ κατασκαφή ὁ κατά ὁ πόλις καί ἄνοια αὐτός ἀπάγω ὁ πρᾶγμα . εἰμί γάρ φανερῶς εἶπον Ι · ἀποστατός , οὐ εἄν ἀγχίζω ῥᾳδίως ὁ κατά ὁ θυσία μανία ἀποστατέω · νυνί δέ διά ὁ κατά ὁ τόπος ἀνάγκη λανθάνω αὐτός ἀπάγω ὁ περί ὁ πρᾶγμα μανία . ἔρτις τοίνυν ὁ μέν ἰατρός ὁ Θεός , ὁ φιάλη δέ ὁ πόλις , ὁ δέ νοσέω ὁ δυσάρεστος ὁ Ἰουδαῖος ὁ ἦμος , ὁ δέ ψυχροποσία ὁ ὁ θυσία ἐπιτροπή καί ἐξουσία . ὡς οὖν ὁ ἰατρός ἰσπὶ ὁ ἄκαιρος οὗτος αἴτησις ὁ ἄρρωστος ὁ σκεῦος ἀφανίζω · οὗτος καί ὁ θεός ὁ θυσία ἀπάγω , ὁ πόλις αὐτός καθαιρέω , καί ποιέω αὐτός ἀείδω πᾶσις . εἰμί γάρ μή οὗτος κατασκευάζω βούλομαι , τίς ἕνεκα εἰς τόπος εἷς συλλέγω ὁ τοιοῦτος ἁγίζω , ὁ πανταχοῦ πάρειμι καί ὁ πᾶς πληρόω ; τίς δέ ἕνεκα ὁ μέν λατρεία εἰς θυσία , ὁ δέ θυσία εἰς τόπος , ὁ δέ τόπος εἰς καιρός , ὁ δέ καιρός εἰς εἷς πόλις συνάγω , αὐτός πάλιν ἐκεῖνος ὁ πόλις κατασκάπτω ; καί ὅς δή σαυμαστος καί παροράω , ὅς μέν οἰκέω πᾶς ἀνίστημι ὁ Ἰουδαῖος ,