joannes-chrysostomus.adversus-judaeos-orationes-1-8 pg048_0409.4
[ 676 ] αὐτοῦ ἄρξεις . Ὁ δὲ λέγει τοιούτων ἐστι · μένε ἐπὶ τῆς τιμῆς τῆς τοῦ πρωτοτόκου , καὶ γενοῦ τῷ ἀδελφῷ καταφυγὴ καὶ σκέπη καὶ προστασία , καὶ κράτει καὶ κυρίευε αὐτοῦ · μόνον μὴ πρὸς φόνον ἐκπτήθης , μηδὲ εἰς τὴν παράνομον ἐκείνην ἐξέληθες σφαγήν . Ἄλλ' ὅμως οὐδὲ οὕτως ἤκουσεν , οὐδὲ ἠσύχασεν , ἀλλ' ἐργάσατο τὴν μαιαφόνην ἐκείνην , καὶ τὴν δεξιὰν εἰς τὸν λαιμὸν ἐδάπτισε τὸν ἀδελφικόν . Τί οὖν ; ἄρα εἶπεν ὁ Θεός , Ἀφῶμεν αὐτὸν λοιπόν ; τί πλέον τὸ ὀφελος ; ἐργάσατο τὸν φόνον , ἀπέκτεινε τὸν ἀδελφόν , κατεφρόνησέ μου τῆς παραίνεσεως , ἀνίατόν τινα καὶ ἀσύγγνωστον σφαγὴν ἐτόλμησε , τοσαύτης καὶ τοιαύτης ἀπολαύσας προνοίας καὶ διδασκαλίας καὶ συμβουλῆς · πάντα ἐξέβαλεν ἐκεῖνα ἀπὸ τῆς διανοίας , καὶ πρὸς οὐδὲν ἐπεστράφη . Ἀφεῖσθω τοίνυν καὶ ἐρρίθω λοιπόν , καὶ μηδὲ λόγου τινὸς ἀξιώσθω παρ' ἐμοῦ . Οὐδὲν τοιούτων ὁ Θεὸς οὐκ εἶπεν , οὐκ ἐπράξεν · ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὸν ἔρχεται πάλιν , καὶ διορθοῦσι τὸν ἄνθρωπον , καὶ φησί · Ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου ; Καὶ οὐδὲ ἀρνούμενον ἀφῆσιν , ἀλλ' ἐνάγει καὶ ἄκοντα εἰς τὴν τῆς ἐργασίας ὁμολογίαν · καὶ εἰπόντος , Οὐκ οἶδα , Φωνή , φησίν , αἱματός τοῦ ἀδελφοῦ σου βοᾷ πρὸς με · αὐτὸ τὸ πρᾶγμα , φησί , κηρύττει τὸν μαιαφόνην . Τί οὖν οὕτως ; Μεῖζον ἡ αἰτία μου τοῦ ἀσεβήσαι με · καὶ εἰ ἐκβάλλεις με ὑπὸ τῆς γῆς , καὶ ἀπὸ τοῦ προσώπου σου κρυθήσομαι . Ὁ δὲ λέγει τοιούτων ἐστι · Μεῖζονα μὲν ἡμαρτον συγγνώμης καὶ ἀπολογίας καὶ τοῦ ἀφεθῆναι , πλὴν καὶ ἡ βουλόμεθα ἐπεξεληθεῖν τῷ γεγενημένῳ , πᾶσι προκεισόμε , ἕρμηνος τῆς παρὰ σοῦ συμμαχίας γενόμενος . Τί οὖν ὁ Θεός ; Οὐχ οὕτως , πᾶς ὁ ἀποκτείνας Κῦν , ἐπανά ἐκδικούμενα παραλύσει . Μὴ φοβοῦ τοῦτο , φησί · βιώσῃ βίον μακρόν , χῶν ἀνέλῃ σὲ τις , πολλαῖς ἔσται τιμωρίαις ὑπεύθυνος , ὁ γὰρ ἐπτά ἀριθμὸς παρὰ τῇ Γραφῇ ἀδιόριστον πλήθους ἐστὶ σημαντικός . Ἐπεὶ οὖν ὁ Καὶν πολλαῖς ὑπἐδέθητο τιμωρίαις , ἀγωνία , καὶ τρόμος , καὶ στεναγμὸς , καὶ ἀθυμία , καὶ παραλύσει σώματος , Ὀσενελών σε , φησί , καὶ τούτων ἀπαλλάξας τῶν κολάσεων , αὐτὸς ἐγὼ ἐαυτὸν ἐπισπάσεται σὴν τιμωρίαν . Καὶ δοκεῖ μὲν εἶναι βαρὺ καὶ φορτικὸν τὸ λεγόμενον , πολλῆς δὲ ταῦτά ἐστι χρησιμονίας ὑπόδειξις . Καὶ γὰρ τοὺς μετὰ ταῦτα σωφρονίᾳ βουλομένους , τοιούτων ἐπενόησε κολλάσεως τρόπου , ὅς ἀπαλλάξαι αὐτὸν τῆς ἁμαρτίας ἐδύνατο . Εἰ μὲν γὰρ εὐθέως αὐτὸν ἀνείλεν , ἀπήλθεν ἂν ἔχων τὴν ἁμαρτίαν ἐγκεκαλυμμένην , καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα οὐκ ἂν ἐγένετο γνώριμος . Νυνὶ δὲ ἀρσεῖς πολὺν χρόνον ζῆσαι ἐν ἐκείνῳ τῷ τρόμῳ , διδάσκαλος τοῖς ἀπαντῶσιν ἐγένετο πᾶσι , διὰ τῆς ὕψεως καὶ τοῦ ὄλγου τῆς σαρξὸς πταιμάτων ἀπασιν ἢν ποτε τοιαῦτα τολμᾶν , ἵνα μὴ τοιαῦτα πάθωσι , αὐτὸς τε βελτίων ἐγένετο πάλιν . Ὁ γὰρ τρόμος καὶ φόβος , καὶ ὁ ἀγωνία συζήν , καὶ ἡ τοῦ σώματος πάρεσις , καθάπερ ἐν δεσμῷ τινι κατέχειν αὐτόν , καὶ οὐκ ἤφειλε οὐτὲ εἰς ἕτερον ἐκπηδήσαι τοιούτω τόλμημα πάλιν , καὶ τοῦ προτέρου συνεχῶς ἀνεμίζεσκε , καὶ ἐν τούτοις αὐτοῦ τὴν ψυχὴν σωφρονεστέραν εἰργάζετο .
Lemmas: [ 676 ] αὐτός ἄρχω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · μένω ἐπί ὁ τιμή ὁ ὁ πρωτοτόκος , καί γίγνομαι ὁ ἀδελφός καταφυγή καί σκέπη καί προστασία , καί κράτος καί κυριεύω αὐτός · μόνος μή πρός φόνος ἐκπτήσσω , μηδέ εἰς ὁ παράνομος ἐκεῖνος ἐξέρχομαι σφαγή . ἄλλος ὅμως οὐδέ οὕτως ἀκούω , οὐδέ ἀσυχάζω , ἀλλά ἐργάζομαι ὁ μαιαφονη ἐκεῖνος , καί ὁ δεξιά εἰς ὁ λαιμός δάπτω ὁ ἀδελφικόν . τις οὖν ; ἄρα εἶπον ὁ Θεός , ἀφίημι αὐτός λοιπός ; τίς πλέω ὁ ὄφελος ; ἐργάζομαι ὁ φόνος , ἀποκτείνω ὁ ἀδελφός , καταφρονέω ἐγώ ὁ παραίνεσις , ἀνίατος τις καί ἀσύγγνωστος σφαγή τολμάω , τοσοῦτος καί τοιοῦτος ἀπολαύω πρόνοια καί διδασκαλία καί συμβουλή · πᾶς ἐκβάλλω ἐκεῖνος ἀπό ὁ διάνοια , καί πρός οὐδείς ἐπιστρέφω . ἀφίημι τοίνυν καί ἔριθος λοιπός , καί μηδέ λόγος τις ἀξιόω παρά ἐγώ . οὐδείς τοιοῦτος ὁ θεός οὐ εἶπον , οὐ πράσσω · ἀλλά καί πρός αὐτός ἔρχομαι πάλιν , καί διορθόω ὁ ἄνθρωπος , καί φημί · πός Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ ; καί οὐδέ ἀρνέομαι ἀφίημι , ἀλλά ἐνάγω καί ἄκων εἰς ὁ ὁ ἐργασία ὁμολογία · καί εἶπον , οὐ οἶδα , φωνή , φημί , αἷμα ὁ ἀδελφός σύ βοάω πρός ἐγώ · αὐτός ὁ πρᾶγμα , φημί , κηρύσσω ὁ μαιαφονη . τις οὖν οὕτως ; Μέγας ὁ αἰτία ἐγώ ὁ ἀσεβέω ἐγώ · καί εἰμί ἐκβάλλω ἐγώ ὑπό ὁ γῆ , καί ἀπό ὁ πρόσωπον σύ κρύπτω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · μείζων μέν ἁμαρτάνω συγγνώμη καί ἀπολογία καί ὁ ἀφίημι , πλήν καί ὁ βούλομαι ἐπεξέρχομαι ὁ γίγνομαι , πᾶς προκεισομος , Ἑρμῆνος ὁ παρά σύ συμμαχία γίγνομαι . τις οὖν ὁ Θεός ; οὐχ οὕτως , πᾶς ὁ ἀποκτείνω Κύων , ἐπανά ἐκδικέω παραλύω . μή φοβέω οὗτος , φημί · βιόω βίος μακρός , χόω ἀναιρέω σύ τις , πολύς εἰμί τιμωρία ὑπεύθυνος , ὁ γάρ ἑπτά ἀριθμός παρά ὁ γραφή ἀδιόριστος πλῆθος εἰμί σημαντικός . ἐπεί οὖν ὁ Καινίς πολύς ὑποδέω τιμωρία , ἀγωνία , καί τρόμος , καί στεναγμός , καί ἀθυμία , καί παραλύω σῶμα , Ὀσενελών σύ , φημί , καί οὗτος ἀπαλλάσσω ὁ κόλασις , αὐτός ἐγώ ἑαυτοῦ ἐπισπάω σός τιμωρία . καί δοκέω μέν εἰμί βαρύς καί φορτικός ὁ λέγω , πολύς δέ οὗτος εἰμί χρησιμονια ὑπόδειξις . καί γάρ ὁ μετά οὗτος Σωφρονία βούλομαι , τοιοῦτος ἐπινοέω κόλασις τρόπος , ὅς ἀπαλλάσσω αὐτός ὁ ἁμαρτία δύναμαι . εἰμί μέν γάρ εὐθύς αὐτός ἀναιρέω , ἀπέρχομαι εἄν ἔχω ὁ ἁμαρτία ἐγκαλύπτω , καί ὁ μετά οὗτος οὐ εἄν γίγνομαι γνώριμος . νυνί δέ ἄρσις πολύς χρόνος ζῶ ἐν ἐκεῖνος ὁ τρόμος , διδάσκαλος ὁ ἀπαντάω γίγνομαι πᾶς , διά ὁ ὕψος καί ὁ ὄλγου ὁ σαρξὸς πταιματη ἅπας εἄν ποτός τοιοῦτος τολμάω , ἵνα μή τοιοῦτος πάσχω , αὐτός τε ἀγαθός γίγνομαι πάλιν . ὁ γάρ τρόμος καί φόβος , καί ὁ ἀγωνία σύζω , καί ὁ ὁ σῶμα πάρεσις , καθάπερ ἐν δεσμός τις καταχέω αὐτός , καί οὐ ἀφαιρέω οὔτε εἰς ἕτερος ἐκπηδάω τοιοῦτος τόλμημα πάλιν , καί ὁ πρότερος συνεχῶς ἀνεμίζεσκε , καί ἐν οὗτος αὐτός ὁ ψυχή σώφρων ἐργάζομαι .