joannes-chrysostomus.adversus-judaeos-orationes-1-8 pg048_0361.3
Ὅταν τῶν ἀδελφῶν δὴ διορθῶσαι , κἂν τὴν ψυχὴν ἐπιδοῦναι δέῃ , μὴ παραιτῆσθαι , μίμησαί σου τὸν Δεσπότην · κἂν οἰκέτην ἔχῃς , κἂν γυναῖκα , κάτεχε ἐπὶ τὰς οἰκίας μετὰ πολλῆς τῆς ἀφορδότητος . Εἰ γὰρ εἰς θεάτρον οὐκ ἐπιτρέπεις ἀπελθεῖν , πολλῷ μᾶλλον ἐπὶ συναγωγὴν τοῦτο χρὴ ποιεῖν · μεῖζων γὰρ ἡ παρανομία ἐκείνης αὐτῆς · ἔχει ἁμαρτία τὸ γινόμενον , ἐνταῦθα δὲ ἀσέβεια . Ταῦτα δὲ λέγωμεν , οὐχ ἵνα εἰς θέατρον ἀφήτε ἀναβαίνειν , κακὸν γὰρ κάκεινο , ἀλλ' ἵνα καὶ τοῦτο πολλῷ σ πλέον καλύψετε . Τί τρέχεις εἰδὲ ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν θεομάχων Ἰουδαίων d , εἰπὶ μοι , σαλπίζοντας ἀνθρώπους ; δέον σε οἴκοι καθήμενον στενάζειν ὑπὲρ ἐκείνων καὶ δακρύειν , ὅτι τῷ προστάγματι τοῦ Θεοῦ μάχονται , δτι τὸν διδάσκον ἔχουσι μεθ' ἑαυτῶν γορευόντα . Ὅπερ γὰρ ἔφησεν εἰπών , τὸ παρὰ γνώμην τοῦ Θεοῦ γινόμενον , εἰ καὶ ποτὲ συγκεχωρημένον ἦν , ὑστερον παρανομία τὶς ἐστι , καὶ μυρίων τιμωριῶν ὑπόδειξις . Ἐσαλπίζον οἱ Ἰουδαῖοι ποτε , ὅτε τὰς θυσίας εἶχον , νῦν δὲ αὐτοῖς οὐκ ἀφίεται ο τοῦτο ποιεῖν . Ἀκούσον γοῦν , καὶ διὰ τί τὰς σάλπιγγας ἐλαδον · Ποίησον σεαυτῷ , φησί , σάλπιγγας ἐλαίας ἀργυρᾶς . Εἶτα λέγων αὐτῶν τὴν χρείαν , ἐπήγαγε · Καὶ σαλπείετε ἐν αὐταῖς ἐπὶ τῶν ὁλοκαυτωμάτων ὑμῶν , καὶ ταῖς θυσίαις τῶν σωτηρίων ὑμῶν . Ποῦ τοίνυν ἐστὶν ὁ βωμός ; ποῦ δὲ ἡ κιβωτὸς ; ποῦ δὲ ἡ σκηνὴ καὶ τὰ ἅγια τῶν ἁγίων ; ποῦ δὲ ὁ ἱερεὺς ; ποῦ δὲ τὰ χερουβὶμ τῆς δόξης ; ποῦ δὲ τὸ χρυσοῦν θυμιατήριον ; ποῦ δὲ τὸ ἱλαστήριον ; ποῦ ἡ φιάλη ; ποῦ τὰ σπονδεῖα ; ποῦ τὸ πῦρ τὸ ἀνωθεν κατενεχθέν ; Πάντα ἀρῆκας , καὶ τὰς σάλπιγγας κατἔχεις μόνον ; Ὅρᾶς δτι παίζουσι μόνον , ἢ λατρεύουσιν ; Ἄλλ' ὅσπερ ἐκεῖνοις ἐγκαλοῦμεν ὅτι παρανομοῦσιν , οὕτω καὶ πολλῷ μᾶλλον ὑμῖν , ὅτι τοῖς παρανομοῖς συνέγχεσθε , καὶ οὐχὶ τοῖς συντρέχουσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς κυρίοις οὐσι κυλλᾶσαι , καὶ μὴ βουλομένοις . Μὴ μοι λέγε · Τί γὰρ ἔχω κοινὸν πρὸς ἐκεῖνον ; ἀλλοτρίως ἐστι καὶ ἀγνωστος . Ἐως ἂν ἡ πίστις , καὶ τῶν αὐτῶν καὶ μετέχων μυστηρίων , καὶ εἰς τὴν αὐτὴν Ἐκκλησίαν ἀπαντῆ , καὶ ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν καὶ ἐπιτιθεμένων καὶ πάντων ἐστὶν οἰκειότερος . Ὅσπερ οὖν οὐχ ὁ κλέπτουσις μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ κὐριοι μέν ὄντες κυλλᾶσαι , μὴ κυλλόντες δέ ἢ , τὴν αὐτὴν ἐκείνοις διδόασιν δίκην · οὕτως οὐχ ὁ ἀσεβοῦντες μόνον , ἀλλὰ καὶ οἱ δυναμένοι μὲν ἀπαγγελεῖν τῆς ἀσεβείας , μὴ βουλομένοι δὲ ἢ δι' ὀκνον ἢ διὰ νωθρίαν , ὁμοίως κολάζονται . Ἐπεὶ καὶ ὁ τὸ τάλαντον ἐκεῖνο κατορύξας , ὁλόκληρον ἀπέδωκε τῷ ἰδίῳ δεσπότῃ · ἀλλ' ὅμως ἐπειδὴ μὴ ἐπλεόνασεν αὐτὸ ἐκολάζετο . Καὶ σὺ τοίνυν , αὐτὸς τὸν καθαρὸς διαμεῖναι καὶ ἀκέρανος , μὴ πλεονάζειν δὲ σου τὸ τάλαντον , μηδὲ ἕτερον ἀδελφὸν ἀπολλύμενον ἐπαναγάγης εἰς σωτηρίαν , καὶ αὐτὴ ἐκείνῃ πείσῃ . Τί μέγα αὐτῷ παρ' ὑμῶν , ἀγαπητοί ; Ἐκαστὸς ὑμῶν εἰς μοι τῶν ἀδελφῶν ἀνασώσεται , περιεργασάσθω , πολυπραγμονησάτω , ἵνα εἰς τὴν ἐπιούσαν συνάγῃ μετὰ πολλῆς παρρησίας ἀπαντήσαιμεν , δῶρα τῷ Θεῷ κομίζοντες , δῶρα πάντων τιμιώτερα , τὰς ψυχὰς τῶν πεπλανημένων ἐπαναγεγόντας · κἂν ὑβρισθῆναι δέῃ , κἂν πληγὰς λαβεῖν , [ 827 ] κἂν ὁτιοῦν ἕτερον ὑπομεῖναι , πάντα ποιήσωμεν , ὥστε τοὺτοὺς ἀνακτήσασθαι . Καὶ γὰρ λακτιζόντων τῶν νοσοῦντων καὶ ὑβριζόντων καὶ λοιδορούντων ἀνεχόμεθα , οὐ δακνύμεθα ταῖς ὑβρεσιν , ἀλλ' ἐν μόνον ἐπιθυ-μοῦμεν ἰδεῖν , τοῦ τὰ τοιαῦτα ἀσχημονούντος τὴν ὑγίειαν . Καὶ ἰατροὶ πολλάκις ἐσθῆτα διερέχθην ὁ κάμνων · ἀλλ' οὐ διὰ τοῦτο ἀπέστη ἐκείνος τῆς θεραπείας . Πῶς οὖν οὐχ ἄτοπον , τοὺς μὲν τῶν σωμάτων προνοοῦντας τοσαύτην ποιεῖσθαι τὴν ἐπιμέλειαν , ψυχῶν δὲ τοσούτων ἀπολλυμένων , ῥαθυμεῖν , καὶ μηδὲν ἠγεῖσθαι πάσχειν δεῖν , τῶν μελῶν ἡμῶν σπυομένων ; Ἄλλ' οὐχ ὁ Παῦλος οὕτως · ἀλλὰ πῶς ; Τίς , φησιν , ἀσθενεῖ , καὶ οὐχ ἀσθενῶ ; τίς σκανδαλίζεται , καὶ οὐχ ἐγὼ σπυροῦμαι ; Τοῦτο καὶ σὺ δεῖξά · τὸ πῦρ · κἂν ἴδῃς ἀδελφὸν ἀπολλύμενον , κἂν λοιδορῆ , κἂν ὑβρίσῃ , κἂν τύπτῃ , κἂν ἀπειλῇ ἐχθρὸς γενέσθαι , κἂν ὁτιοῦν ἕτερον ἐπανατείνγῃται , πάντα φέρε γενναιῶς , ὅπως αὐτοῦ κερδάνῃς τὴν σωτηρίαν . Ἐὰν σὺ τοις ἐχθρὸς σου γένῃται , ὁ Θεὸς ἔσται · σου ἕ φίλος , καὶ μεγάλως σε κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἀμείψεται τοῖς ἀγαθοῖς . Γένοιτο δὲ εὐχάρις τῶν ἁγίων τοὺς τε πεπλανημένους ἀνασῴηναι , ὑμᾶς τε τῆς ἄγρας περιγενέσθαι , αὐτοὺς δὲ τοῖς βλαστημοῖς ἐκείνοις τῆς ἀσεβείας ἀπαλλαγέντας , ἐπιγνῶναι τὸν ὑπὲρ αὐτῶν σταυρωθῆναι Χριστόν , ἵνα πάντες ὁμοθυμαδὸν ἐν ἐνὶ στόματι δοξάζωμεν τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , ψ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς [ σὺμπαντας ] αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: ὅταν ὁ ἀδελφός δή διορθόω , κἀν ὁ ψυχή ἐπιδίδωμι δήω , μή παραιτέομαι , μιμέομαι σύ ὁ δεσπότης · κἀν οἰκέτης ἔχω , κἀν γυνή , κατέχω ἐπί ὁ οἰκίον μετά πολύς ὁ αφορδοτητη . εἰμί γάρ εἰς θέατρον οὐ ἐπιτρέπω ἀπέρχομαι , πολύς μᾶλλον ἐπί συναγωγή οὗτος χρή ποιέω · μείζων γάρ ὁ παρανομία ἐκεῖνος αὐτός · ἔχω ἁμαρτία ὁ γίγνομαι , ἐνταῦθα δέ ἀσέβεια . οὗτος δέ λέγω , οὐ ἵνα εἰς θέατρον ἀφίημι ἀναβαίνω , κακός γάρ ἐκεῖνος , ἀλλά ἵνα καί οὗτος πολύς Σ πλέω καλύπτω . τις τρέχω ἀνάκλεις ἐν ὁ συναγωγή ὁ θεομάχος Ἰουδαῖος d , ἶψ ἐγώ , σαλπίζω ἄνθρωπος ; δήω σύ οἴκοι κάθημαι στενάζω ὑπέρ ἐκεῖνος καί δάκρυ , ὅτι ὁ πρόσταγμα ὁ Θεός μάχομαι , δ ὁ διδάσκω ἔχω μετά ἑαυτοῦ γορευειμι . ὅπερ γάρ φημί εἶπον , ὁ παρά γνώμη ὁ Θεός γίγνομαι , εἰμί καί ποτέ συγχωρέω εἰμί , ὕστερος παρανομία τις εἰμί , καί μυρίος τιμωρία ὑπόδειξις . σαλπίζω ὁ Ἰουδαῖος ποτός , ὅτε ὁ θυσία ἔχω , νῦν δέ αὐτός οὐ ἀφίημι ὁ οὗτος ποιέω . ἀκούω γοῦν , καί διά τίς ὁ σάλπιγξ ἐλαδάς · Ποίησος σεαυτοῦ , φημί , σάλπιγξ ἐλαία ἀργύρεος . εἶτα λέγω αὐτός ὁ χρεία , ἐπάγω · καί σαλπειιημι ἐν αὐτός ἐπί ὁ ὁλοκαύτωμα σύ , καί ὁ θυσία ὁ Σωτηρίων σύ . πός τοίνυν εἰμί ὁ βωμός ; ποῦ δέ ὁ κιβωτός ; ποῦ δέ ὁ σκηνή καί ὁ ἅγιος ὁ ἅγιος ; ποῦ δέ ὁ ἱερεύς ; ποῦ δέ ὁ χερουβίν ὁ δόξα ; ποῦ δέ ὁ χρύσεος θυμιατήριον ; ποῦ δέ ὁ ἱλαστήριος ; ποῦ ὁ φιάλη ; ποῦ ὁ σπονδεῖος ; ποῦ ὁ πῦρ ὁ ἄνωθεν καταφέρω ; Πάν ἀρῆκας , καί ὁ σάλπιγξ καταχέω μόνος ; ὁράω δ παίζω μόνος , ἢ λατρεύω ; ἄλλος ὅσπερ ἐκεῖνος ἐγκαλέω ὅτι παρανομέω , οὗτος καί πολύς μᾶλλον σύ , ὅτι ὁ παράνομος συγχέω , καί οὐ ὁ συντρέχω μόνος , ἀλλά καί ὁ κύριος οὐ κυλάω , καί μή βούλομαι . μή ἐγώ λέγω · τις γάρ ἔχω κοινός πρός ἐκεῖνος ; ἀλλότριος εἰμί καί ἄγνωστος . ἠώς εἄν ὁ πίστις , καί ὁ αὐτός καί μετέχω μυστήριον , καί εἰς ὁ αὐτός ἐκκλησία ἀπαντή , καί ἀδελφός καί συγγενής καί ἐπιτίθημι καί πᾶς εἰμί οἰκεῖος . ὅσπερ οὖν οὐ ὁ κλέπτω μόνος , ἀλλά καί ὁ κύριος μέν εἰμί κυλάω , μή κυλλόω δέ ἢ , ὁ αὐτός ἐκεῖνος δίδωμι δίκη · οὕτως οὐ ὁ ἀσεβέω μόνος , ἀλλά καί ὁ δύναμαι μέν ἀπαγγέλλω ὁ ἀσέβεια , μή βούλομαι δέ ἢ διά ὄκνος ἢ διά νωθριάω , ὁμοίως κολάζω . ἐπεί καί ὁ ὁ τάλαντον ἐκεῖνος κατορύσσω , ὁλόκληρος ἀποδίδωμι ὁ ἴδιος δεσπότης · ἀλλά ὅμως ἐπεί μή πλεονάζω αὐτός κολάζω . καί σύ τοίνυν , αὐτός ὁ καθαρός διαμένω καί ἀκέρανος , μή πλεονάζω δέ σύ ὁ τάλαντον , μηδέ ἕτερος ἀδελφός ἀπόλλυμι ἐπανάγω εἰς σωτηρία , καί αὐτός ἐκεῖνος πείθω . τις μέγας αὐτός παρά σύ , ἀγαπητός ; ἕκαστος σύ εἰς ἐγώ ὁ ἀδελφός ἀνασῴζω , περιεργάζομαι , πολυπραγμονέω , ἵνα εἰς ὁ ἔπειμι συνάγω μετά πολύς παρρησία ἀπαντάω , Δῶρα ὁ Θεός κομίζω , Δῶρα πᾶς τίμιος , ὁ ψυχή ὁ πλανάω ἐπανάγω · κἀν ὑβρίζω δήω , κἀν πληγάς λαμβάνω , [ 827 ] κἀν ὁστισοῦν ἕτερος ὑπομένω , πᾶς ποιέω , ὥστε οὗτος ἀνακτάομαι . καί γάρ λακτίζω ὁ νοσέω καί ὑβρίζω καί λοιδορέω ἀνέχω , οὖον δακνυμεθη ὁ ὕβρις , ἀλλά ἐν μόνος ἐπιθυμέω ὁράω , ὁ ὁ τοιοῦτος ἀσχημονέω ὁ ὑγίεια . καί ἰατρός πολλάκις ἐσθής διέρχομαι ὁ κάμνω · ἀλλά οὖον διά οὗτος ἀφίστημι ἐκείνος ὁ θεραπεία . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , ὁ μέν ὁ σῶμα προνοέω τοσοῦτος ποιέω ὁ ἐπιμέλεια , Ψυχή δέ τοσοῦτος ἀπόλλυμι , ῥαθυμέω , καί μηδείς ἡγέομαι πάσχω δήω , ὁ μέλος ἐγώ σπυομένων ; ἄλλος οὐ ὁ Παῦλος οὕτως · ἀλλά πῶς ; Τῖς , φημί , ἀσθενής , καί οὐ ἀσθενέω ; τίς σκανδαλίζω , καί οὐ ἐγώ σπυρεω ; οὗτος καί σύ δείκνυμι · ὁ πῦρ · κἀν ὁράω ἀδελφός ἀπόλλυμι , κἀν λοιδορέω , κἀν ὑβρίζω , κἀν τύπτω , κἀν ἀπειλέω ἐχθρός γίγνομαι , κἀν ὁστισοῦν ἕτερος ἐπανατείνω , πᾶς φέρω γενναῖος , ὅπως αὐτός κερδαίνω ὁ σωτηρία . ἐάν σύ ὁ ἐχθρός σύ γίγνομαι , ὁ θεός εἰμί · σύ ὅς φίλος , καί μέγας σύ κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος ἀμείβω ὁ ἀγαθός . γίγνομαι δέ εὔχαρις ὁ ἅγιος ὁ τε πλανάω ἀνασῴζω , σύ τε ὁ ἄγρα περιγίγνομαι , αὐτός δέ ὁ βλαστημός ἐκεῖνος ὁ ἀσέβεια ἀπαλλάσσω , ἐπιγιγνώσκω ὁ ὑπέρ αὐτός σταυρόω Χριστός , ἵνα πᾶς ὁμοθυμαδόν ἐν ἐν στόμα δοξάζω ὁ θεός καί πατήρ ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , ψ ὁ δόξα καί ὁ κράτος σύν ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ [ σύμπας ] αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .