joannes-chrysostomus.adversus-judaeos-orationes-1-8 pg048_0364.4
παιδεύσαι μειζόνως τὰ οἰκεῖα δόγματα · φέρε ἐκ περισυσίας καὶ τοῦτο ἀποδείξωμεν πάλιν , ὅτι οὐτε ἀναστήσεται λοιπὸν ὁ ναός , οὐδὲ εἰς τὴν προτέραν ἐπανήσουσι πολιτείαν . Οὕτω γὰρ ὑμεῖς τε ἀκριβέστερον εἰσθε τὰ ἀποστολικὰ δόγματα , ἐκεῖνοι τε μειζόνως ἀσεβοῦντες ἀλώσονται . Παρεξόμεν δὲ μάρτυρα τοῦτῶν οὐχ ἄγγελον , οὐχ ἀρχάγγελον , ἀλλ' αὐτὸν τὸν τῆς οἰκουμένης ἀπάσης Δεσπότην , τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν . Εἰσελθὼν γὰρ εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα , καὶ τὸν ναὸν ἰδών , ἔλεγεν , ὅτι " Κοῦται Ἱεροσολύμω πατουμένη ὑπὸ ἐθνῶν πολλῶν , ἕως οὐ πληρωθῶσι καιροὶ ἐθνῶν πολλῶν , τὸν μέχρι συντελείας λέγων χρόνον . Καὶ πάλιν περὶ τοῦ ναοῦ ταῦτα ἠπεύλησε , τοῖς μαθηταῖς , εἰπών · Οὐ μὴ μείνῃ λίθος ἐπὶ λίθον ὧν τῷ τόπῳ τούτῳ , ἕως οὐ καταλυθῇ , τὸν ἀρανισμὸν τὸν παντελῆ καὶ τὴν ἐρήμωσιν προαναφωνῶν τῇ εἰς τέλος . Ἄλλ' ὁ Ἰουδαῖος παραγόμενος τὴν μαρτυρίαν πάντως , καὶ οὐκ ἀνέχεται τῶν εἰρημένων . Ἐχθρὸς γὰρ , φησίν , ἐστίν ἐμὸς τὰ ταῦτα λέγων · ἐγὼ αὐτὸν ἐσταύρωσα , καὶ πῶς αὐτοῦ παραδέξομαι τὴν μαρτυρίαν ; Τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ θαυμαστόν , ὦ Ἰουδαῖε , ὅτι ἂν ἐσταύρωσας , μετὰ τὸ σταυρωθῆναι τότε σοὺ τὴν πόλιν κατέλιπε , τότε σοὺ τὸν δῆμον διεσκόρπισε , τότε τὸ [ 629 ] ἔθνος πανταχῶ διέσπειρε · διδάσκων ὅτι ἀνέστη καὶ ζῇ , καὶ νῦν ἐστίν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ἐπεὶδὴ γὰρ διὰ τῶν εὐεργεσιῶν οὐκ ἠθέλησας αὐτοῦ γνῶναι τὴν δύναμιν , διὰ τῶν κολάσεων καὶ τῶν τιμωριῶν ἐπαίδευσε σε τὴν δόμαχον αὐτοῦ καὶ ἀκαταγνώνιστον ἰσχύ . Ἄλλ' οὐδὲ οὕτω πιστεύεις , οὐδὲ νομίζεις αὐτὸν εἶναι Θεόν , καὶ τῆς οἰκουμένης ἀπάσης Δεσπότην , ἀλλ' ἄνθρωπον ἐνὰ τῶν πολλῶν . Φέρε οὖν , ὡς ἐπ' ἀνθρώπῳ ποιούμεθα τὴν ἐξέτασιν . Πῶς δὲ ἐπ' ἀνθρώπων ποιοῦμεθα τὴν ἐξέτασιν ; Ὅταν ἰδῶμεν τινὰς ἀνθρώπους ἐν ἀπαντὶ ἀληθεύοντας , καὶ μηδὲν μηδαμοῦ ψευδομένους , κἂν ἐχθροὶ τυγχάνοντες · ὡς , καὶ νῦν ἔχωμεν , δεχόμεθα τὰ ὑπ' αὐτῶν λεγόμενα · ὥσπερ οὖν ὅταν ἰδῶμεν ψευδομένους , κἂν ἀληθεύωσιν ἐν τισιν , οὐδὲ ἐκεῖνα ῥάδιως παραδεχόμεθα . β' . Φέρε οὖν , ἰδῶμεν ὁποῖον τὸ ἦθος τοῦ Χριστοῦ , καὶ ποῖος ὁ τρόπος . Οὐδὲ γὰρ τοῦτο μόνον προεῖπεν καὶ προεσυνήγγειλεν , ἀλλὰ καὶ ἄλλα πολλὰ μελλόντων ἐκθῆσθαι μετὰ μακρὸν ὑστερον χρόνον προσηγγέλρευσε τότε . Ἀγάγωμεν τοίνυν ἐκεῖνας τὰς προφητείας εἰς μέσον , κἂν ἴδῃς ἐν ἐκείναις ψευδομένον , μηδὲ ταύτην κατέδεξῃ , μηδὲ νομίσῃς εἶναι πιστὴν τὸν δὲ ἦθος ἐν ἀπαντὶ ἀληθεύοντα , καὶ ταύτην τέλος εἰληφυιαν τὴν προφητείαν , καὶ τὸν ἅπαντος μαρτυροῦντα χρόνον τῇ τῶν προειρημένων ἀληθείᾳ , μὴ ἀναλαγχόντες περαιτέρω , μηδὲ φιλονεικεῖ τοῖς ἡλίου φανερώτεροι πράγμασι . Τί οὖν καὶ ἄλλο προεῖπεν , ἰδῶμεν . Προἦλθεν αὐτὴ γυνή , ἀλδάστρον μύρου ἔχουσα πολυτίμου , καὶ κατέχεε τὸ ἔλαιον . Ἐπετίμησαν οἱ μαθηταὶ τῇ γενόμενῃ , λέγοντες · Διατί μὴ ἐπράθη τοῦτο
Lemmas: παιδεύω μέγας ὁ οἰκεῖος δόγμα · φέρω ἐκ περισυσίας καί οὗτος ἀποδείκνυμι πάλιν , ὅτι οὐ ἀνίστημι λοιπός ὁ ναός , οὐδέ εἰς ὁ πρότερος ἐπανίημι πολιτεία . οὕτως γάρ σύ τε ἀκριβής ἵημι ὁ ἀποστολικός δόγμα , ἐκεῖνος τε μέγας ἀσεβέω ἁλίσκομαι . παρέχω δέ μάρτυς οὗτος οὐ ἄγγελος , οὐ ἀρχάγγελος , ἀλλά αὐτός ὁ ὁ οἰκέω ἀπασάω δεσπότης , ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός . εἰσέρχομαι γάρ εἰς ὁ Ἱερουσαλήμ , καί ὁ ναός ὁράω , λέγω , ὅτι " Κοῦτα ιεροσολυμος πατέω ὑπό ἔθνος πολύς , ἠώς οὖον πληρόω καιρός ἔθνος πολύς , ὁ μέχρι συντέλεια λέγω χρόνος . καί πάλιν περί ὁ ναός οὗτος ἀπολύω , ὁ μαθητής , εἶπον · οὖον μή μένω λίθος ἐπί λίθος ὅς ὁ τόπος οὗτος , ἠώς οὖον καταλύω , ὁ ἀρανισμὸν ὁ παντελής καί ὁ ἐρήμωσις προαναφωνέω ὁ εἰς τέλος . ἄλλος ὁ Ἰουδαῖος παράγω ὁ μαρτυρία πάντως , καί οὐ ἀνέχω ὁ εἴρω . ἐχθρός γάρ , φημί , εἰμί ἐμός ὁ οὗτος λέγω · ἐγώ αὐτός σταυρώνω , καί πῶς αὐτός παραδέχομαι ὁ μαρτυρία ; οὗτος γάρ εἰμί ὁ θαυμαστός , εἰμί Ἰουδαῖος , ὅτι εἄν σταυρόω , μετά ὁ σταυρόω τότε σύ ὁ πόλις καταλείπω , τότε σύ ὁ δῆμος διασκορπίζω , τότε ὁ [ 629 ] ἔθνος πανταχῶ διασπείρω · διδάσκω ὅτι ἀνίστημι καί ζῶ , καί νῦν εἰμί ἐν ὁ οὐρανός . ἐπειδή γάρ διά ὁ εὐεργεσία οὐ ἐθέλω αὐτός γιγνώσκω ὁ δύναμις , διά ὁ κόλασις καί ὁ τιμωρία παιδεύω σύ ὁ δομαχος αὐτός καί ἀκαταγνώνιστον ἰσχύς . ἄλλος οὐδέ οὗτος πιστεύω , οὐδέ νομίζω αὐτός εἰμί Θεός , καί ὁ οἰκέω ἀπασάω δεσπότης , ἀλλά ἄνθρωπος ἀδήν ὁ πολύς . φέρω οὖν , ὡς ἐπί ἄνθρωπος ποιέω ὁ ἐξέτασις . Πῶς δέ ἐπί ἄνθρωπος ποιέω ὁ ἐξέτασις ; ὅταν ὁράω τις ἄνθρωπος ἐν ἅπας ἀληθεύω , καί μηδείς μηδαμοῦ ψεύδω , κἀν ἐχθρός τυγχάνω · ὡς , καί νῦν ἔχω , δέχομαι ὁ ὑπό αὐτός λέγω · ὥσπερ οὖν ὅταν ὁράω ψεύδω , κἀν ἀληθεύω ἐν τις , οὐδέ ἐκεῖνος ῥᾳδίως παραδέχομαι . βε . φέρω οὖν , ὁράω ὁποῖος ὁ ἦθος ὁ Χριστός , καί ποῖος ὁ τρόπος . οὐδέ γάρ οὗτος μόνος προεῖπον καί προεσυνήγγειλεν , ἀλλά καί ἄλλος πολύς μέλλω ἐκτίθημι μετά μακρός ὕστερος χρόνος προσαγγέλλω τότε . ἄγω τοίνυν ἐκεῖνος ὁ προφητεία εἰς μέσος , κἀν ὁράω ἐν ἐκεῖνος ψεύδω , μηδέ οὗτος καταδέχομαι , μηδέ νομίζω εἰμί πιστός ὁ δέ ἦθος ἐν ἅπας ἀληθεύω , καί οὗτος τέλος λαμβάνω ὁ προφητεία , καί ὁ ἅπας μαρτυρέω χρόνος ὁ ὁ προερέω ἀλήθεια , μή ἀναλαγχάνω περαιτέρω , μηδέ φιλονεικέω ὁ ἥλιος φανερός πρᾶγμα . τις οὖν καί ἄλλος προεῖπον , ὁράω . προέρχομαι αὐτός γυνή , ἀλδάστρον μύρον ἔχω πολύτιμος , καί καταχέω ὁ ἔλαιον . ἐπιτιμάω ὁ μαθητής ὁ γίνομαι , λέγω · διατί μή πέρνημι οὗτος