joannes-chrysostomus.adversus-judaeos-orationes-1-8 pg048_0388.4
μὲν τιμωρίας ἦτε δέοιο καὶ χολάσεως · ἀλλ’ ἵνα μὴ τις λέγῃ , ὅτι ἀσθενὼν ὁ Θεός , καὶ μὴ δυνάμενος σώσει , ἀφήκε τοὺς Ἰουδαίους ταῖς τῶν πολεμίων χεισιν , ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ προστατεῖν . Ἵστε ἢ παράνομος ἦν ὁ Χριστός , ὑμεῖς δὲ αὐτὸν ἐταπείνασατε , καὶ εἰ μυρία ἦτε ἁμαρτηκότες , καὶ πολλῷ τῶν προτέρων χαλεπώτερα , πάντως ἂν ὑμᾶς ὁ Θεὸς διὰ τοῦτο διέσωσεν , ἵνα μὴ τὸ ὄνομα αὐτοῦ βεβηληθῇ , ἵνα μὴ μέγας τις ἐκείνος νομίζεται , μηδὲ εἴπῃ τις , ὅτι δι’ ἐκεῖνον ταῦτα ἐπάθετε . Εἰ γὰρ φαίνεται διὰ τὴν ἑαυτοῦ δόξαν τὰ ἁμαρτήματα ὑμῶν παρορῶν , πολλῷ μᾶλλον ἂν τοῦτο ἐποίησε νῦν , καὶ τὴν σφαγὴν ἀπεδέξατο ταύτην , καὶ τὰ πολλά [ 55 ] ὑμῖν ἐξῆλειψεν ἁμαρτήματα . Ὅταν δὲ φαίνεται εἰς φάειν ὑμᾶς ἀποστρεφόμενος , εὐδῆλον ὅτι διὰ τῆς ὀργῆς ταύτης , καὶ τῆς εἰς τέλος ἐγκαταλείψεως , δείκνυσι καὶ τοῖς σφόδρα ἀναίσχυντοῦσιν , ὅτι οὐχὶ παράνομός τις ἦν ὁ σφαγεὶς , ἀλλ’ αὐτὸς ὁ νομοθέτης , καὶ τῶν μυρίων ἀγαθῶν αἴτιος ὁ παραγεγόνως . Διὰ τοῦτο οὐ μὲν εἰς αὐτὸν ἀσεβήσατε ὑμεῖς , ἐν ὑβρεὶ καὶ ἀτιμίᾳ , οἱ δὲ προσκυνοῦντες αὐτὸν ἡμεῖς , ἀτιμώτεροι πάντων ὑμῶν ἐμπροσθεν ὄντες , διὰ τὴν τοῦ [ 554 ] Θεοῦ χάριν καὶ σεμνότεροι πάντων ὑμῶν ἐσμεν νῦν , καὶ ἐν μειζόνι τιμῇ καθεστηκάμεν . Καὶ πάλιν δῆλον ὅτι ἀπεστράφη , φησίν , ἡμᾶς ὁ Θεός · Λόγου γὰρ ἐπὶ χρεία καὶ ἀποδείξεως ; εἴπέ μοι . Τῶν πραγμάτων αὐτῶν βούλομαι , καὶ σάλπιγγος λαμπροτέραν ἀφέντων φωνήν , διὰ τῆς κατασκαφῆς τῆς κατὰ τὴν πόλιν , διὰ τῆς ἐρήμωσεως τοῦ ναοῦ , καὶ διὰ τῶν ἄλλων ἀπάντων τῶν εἰς ὑμᾶς συμβεβηκότων , ἐτι διὰ λόγων ἀποδείξειν ἐπιζητεῖτε ; Ἄλλ’ ἄνθρωποι , φησὶ , ταῦτα ἡμῖν ἐπήγαγον , οὐχ ὁ Θεός . Μάλιστα μὲν οὖν ὁ Θεὸς ταῦτα εἰργάσατο . Εἰ δὲ ἄνθρώποις ταῦτα λογίζῃ , σκόπτονσον πάλιν ἐκεῖνο , ὅτι καὶ ἄνθρωποι , εἰ μὴ τῷ Θεῷ δοκοῦν ἦν τοῦτο , εἰ καὶ ἐτόλμων , οὐχ ἂν ἰσχύσαν εἰς πέρας αὐτὰ ἀγαγεῖν . Ὅτε γοῦν τὴν Περσίδα πᾶσαν ἄγων ἐπῆλθεν ὁ Βάρβαρος , καὶ ἐξ ἐπιδορμῆς ἅπαντας λήψεσθαι προσεδύκῃ , καὶ καθάπερ ἐν σαγήνῃ τινὶ καὶ δικτύοις εἰς τὴν πόλιν ἅπαντας εἴχε συγκελεισμένους · οὐχὶ τότε δή , τότε , ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ἦν , χωρὶς πολέμου καὶ μάχης καὶ συμβολῆς ἐκατὸν ὀδοῦχοντα πέντε χιλιάδας στρατιωτῶν νεκροὺς ἄγεις παρ’ ὑμῖν , οὕτως ἔφυγεν , ἀγαπῶν , εἰ διασωθείη μόνος ; Καὶ ἄλλους δὲ μυρίους πολέμους οὕτως ἔκρινεν ὁ Θεὸς πολλάκις . Ἵστε καὶ νῦν , εἰ μὴ αὐτὸς ἦν ὁ καθάπαξ ὑμᾶς ἀφεὶς , οὐχ ἂν ἰσχύσαν οἱ τὴν πόλιν ὑμῶν καθελόντες , καὶ τὴν ναὸν ἐρημώσαντες , οὐχ ἂν μέχρι τοσούτου τὰ τῆς ἐρήμιας ἐμεῖνον · οὐχ ἂν , πολλάκις ὑμῶν ἐπιχειρησάντων , ἀνόντητος ἡ ἐπιχείρησις γέγονεν .
Lemmas: μέν τιμωρία εἰμί δήω καί κόλασις · ἀλλά ἵνα μή τις λέγω , ὅτι ἀσθενής ὁ Θεός , καί μή δύναμαι σῴζω , ἀφίημι ὁ Ἰουδαῖος ὁ ὁ πολέμιος χέω , ἀντιλαμβάνω καί προστατέω . οἶδα ἢ παράνομος εἰμί ὁ Χριστός , σύ δέ αὐτός ἐταπείνασατε , καί εἰμί μυρίος εἰμί ἁμαρτάνω , καί πολύς ὁ πρότερος χαλεπός , πάντως εἄν σύ ὁ θεός διά οὗτος διασῴζω , ἵνα μή ὁ ὄνομα αὐτός βάλλω , ἵνα μή μέγας τις ἐκείνος νομίζω , μηδέ εἶπον τις , ὅτι διά ἐκεῖνος οὗτος πάσχω . εἰμί γάρ φαίνω διά ὁ ἑαυτοῦ δόξα ὁ ἁμάρτημα σύ παροράω , πολύς μᾶλλον εἄν οὗτος ποιέω νῦν , καί ὁ σφαγή ἀποδείκνυμι οὗτος , καί ὁ πολύς [ 55 ] σύ ἐξαλείφω ἁμάρτημα . ὅταν δέ φαίνω εἰς φάω σύ ἀποστρέφω , ευδηλος ὅτι διά ὁ ὀργή οὗτος , καί ὁ εἰς τέλος ἐγκατάλειψις , δείκνυμι καί ὁ σφόδρα ἀναισχυντέω , ὅτι οὐ παράνομος τις εἰμί ὁ σφάζω , ἀλλά αὐτός ὁ νομοθέτης , καί ὁ μυρίος ἀγαθός αἴτιος ὁ παράγω . Ζεύς οὗτος οὖον μέν εἰς αὐτός ασεβώ σύ , ἐν ὕβρις καί ἀτιμία , ὁ δέ προσκυνέω αὐτός ἐγώ , ἄτιμος πᾶς σύ ἔμπροσθεν εἰμί , διά ὁ ὁ [ 554 ] Θεός χάρις καί σεμνός πᾶς σύ εἰμί νῦν , καί ἐν μείζων τιμή καθίστημι . καί πάλιν δῆλος ὅτι ἀποστρέφω , φημί , ἐγώ ὁ Θεός · Λόγος γάρ ἐπί χρεία καί ἀπόδειξις ; εἶπον ἐγώ . ὁ πρᾶγμα αὐτός βούλομαι , καί σάλπιγξ λαμπρός ἀφίημι φωνή , διά ὁ κατασκαφή ὁ κατά ὁ πόλις , διά ὁ ἐρήμωσις ὁ ναός , καί διά ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁ εἰς σύ συμβεβηκός , ἔτι διά λόγος ἀποδείκνυμι ἐπιζητέω ; ἄλλος ἄνθρωπος , φημί , οὗτος ἐγώ ἐπάγω , οὐ ὁ Θεός . μάλιστα μέν οὖν ὁ θεός οὗτος ἐργάζομαι . εἰμί δέ ἄνθρωπος οὗτος λογίζομαι , σκόπτονσον πάλιν ἐκεῖνος , ὅτι καί ἄνθρωπος , εἰμί μή ὁ Θεός δοκέω εἰμί οὗτος , εἰμί καί τολμάω , οὐ εἄν ἰσχύω εἰς πέρας αὐτός ἄγω . ὅτε γοῦν ὁ Περσίς πᾶς ἄγω ἐπέρχομαι ὁ Βάρβαρος , καί ἐκ ἐπιδορμῆς ἅπας λαμβάνω προσδύνω , καί καθάπερ ἐν σαγήνη τις καί δίκτυον εἰς ὁ πόλις ἅπας ἔχω συγκλείω · οὐ τότε δή , τότε , ἐπεί ὁ θεός εἰμί , Χωρὶς πόλεμος καί μάχη καί συμβολή ἑκατόν οδουχω πέντε χιλιάς στρατιώτης νεκρός ἄγω παρά σύ , οὕτως φεύγω , ἀγάπη , εἰμί διασῴζω μόνος ; καί ἄλλος δέ μυρίος πόλεμος οὕτως κρίνω ὁ θεός πολλάκις . οἶδα καί νῦν , εἰμί μή αὐτός εἰμί ὁ καθάπαξ σύ ἀφίημι , οὐ εἄν ἰσχύω ὁ ὁ πόλις σύ καθαιρέω , καί ὁ ναός ἐρημόω , οὐ εἄν μέχρι τοσοῦτος ὁ ὁ ἐρημία μένω · οὐ εἄν , πολλάκις σύ ἐπιχειρέω , ἄνων ὁ ἐπιχείρησις γίγνομαι .