joannes-chrysostomus.adversus-ebriosos-et-de-resurrectione-domini-nostri-jesu-christi pg050_0045.1
καταβᾶναι ἡν κατώτερον , ὃς κατέβη ὁ ἄνθρωπος , οὐτε ἀναβᾶναι ἄνω·τερον , ὃς ἀνῆγεν αὐτὸν πάλιν . Καὶ ταῦτα δηλῶν ὁ Παῦλος ἔλεγεν · Ὁ καταβὰς αὐτὸς ὅστι καὶ ὁ ἀναβὰς . Καὶ ποῦ κατέβη ; Εἰς τὰ κατώτερα μέρη τῆς γῆς , καὶ ἀνέβη ὑπεράνω πάντων τῶν οὐρανῶν . Μᾶθὲ τίς ἀνέβη , ἢ ποία φύσις , ἢ πῶς πρὸ τούτου διακειμένη · ἵδὼς γὰρ ἐνδιατρίβω τῇ εὐελείᾳ τοῦ γένους τοῦ ἡμετέρου , ἵνα μεθ᾽ ὑπερβολῆς μάθω τὴν τιμὴν τὴν ἀπὸ τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Δεσπότου . Γῆ καὶ σποδὸς ἦμεν ἡμεῖς · ἀλλ᾽ οὕτω τοῦτο ἐγχλήμα · τῆς φύσεως γὰρ ἦν ἡ ἀσθένεια . Ἀλόγων διεκλείψα ἀνωτέρους · Παρασυνεβλήθη γὰρ ὁ ἄνθρωπος τοῖς κτηνοῖς τοῖς ἀνοήτοις , καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς . [ 452 ] Τοῦτο δὲ ἐστιν , ἀλόγων χειρώνα , γενέσθαι ὁμοιον τοῖς ἀλόγοις . Τὸ μὲν γὰρ εἶναι ἄλογον φύσει , καὶ μένειν ἐπὶ τῆς ἀλογίας , τῆς φύσεως ἐστίν · τὸ δὲ λόγῳ τιμῶντες πρὸς ἐκείνην τὴν ὁμοίαν καταπεσεῖν , τῆς προαιρέσεώς ἐστιν ἐγκλημα . Ὡστε ὅταν ἀκούσῃς , ὅτι ὡμοιώθη τοῖς ἀλόγοις , μὴ νομίσῃς , ὅτι τῶν ἀλόγων Ἰσοὺς δεῖξαι τοὺς ἀνθρώπους , ἀλλ᾽ ὅτι χαιλίνων χειρός ἀποφῆναι βουλόμενος , τοῦτο εἴρηκε . Καὶ γὰρ τῶν ἀλόγων ἐγενόμθα χειροὺς καὶ ἀναισθητότεροι , οὐχ ὅτι ἄνθρωποι ὄντες ἔχει κατεπέσομεν , ἀλλ᾽ ὅτι καὶ πρὸς μειζόνα ἡλάσαμεν ἀγνοησύνην . Καὶ τοῦτο δηλῶν Ἠσαΐας ἔλεγεν · Ἐγὼ βοῦς τὸν κτησθόμνον , καὶ ὁρος τὴν ράτνην τοῦ κυρίου αὐτοῦ Ἰσραὴλ δὲ με οὐκ ἔγνω . Ἀλλὰ μὴ αἰσχυνοῦμεθα ἐπὶ τοῖς προτέροις · Ὡς γὰρ ἐκλειάσατεν ἡ ἁμαρτία , ὑπερεκπερίσσευσεν ἡ χάρις . Εἶδες πῶς τῶν κτηνῶν ὀλιγώτεροι ἦμεν · βούλει καὶ τῶν πτενῶν ἀλογωτέρους ἡμᾶς ἰδεῖν ; Τρυγὼν καὶ χελιδὼν , στρουθία ἀγροῦ ἐγνωμεν καιρὸς εἰσόδων αὐτῶν · ὁ δὲ λαὸς μου οὐκ ἔγνωσαν τὰ κρίματά μου . Ἰδοὺ καὶ τῶν ὄνων καὶ τῶν βοῶν , ἰδοὺ καὶ τῶν πτενῶν , τῆς τρυγόνος καὶ τῆς χελιδόνος ἡμεῖς ἀλογώτεροι . Βούλει μαθεῖν ἄλλην ἀναίσθησίαν ἡμῶν ; Τῶν μυρμήκων ἡμᾶς ποιεῖ μαθητάς · οὕτως ἀπώλεσατεν τὰς κατὰ φύσιν φρένας · Πορεύεσθε γὰρ , φησὶ , πρὸς τὸν μύρμηκα , καὶ ζηλώσατε τὰς ὁδοὺς αὐτοῦ . Μυρμήκων ἐγενόμθα μαθηταί , οἱ κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ γενόμενοι . Ἀλλ᾽ οὐχ ὁ ποιήσας αὐτοὺς , ἀλλ᾽ ἡμεῖς μὴ μείναντες ἐπὶ τῆς εἰκόνος . Καὶ τί λέγω μυρμήκων ; λῖθων ἐγενόμθα ἀναίσθητότεροι . Βούλει καὶ τούτων παράγω τὴν μαρτυρίαν ; Ἀκούσατε,φράρεες καὶ τὰ θεμέλια τῆς γῆς , ὅτι χροὶς τῷ Κυρίῳ πρὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ . Πρὸς ἀνθρώπους δικάζει , καὶ τὰ θεμέλια τῆς γῆς καλεῖ ; Ναί , φησὶ · τῶν γὰρ θεμελίων τῆς γῆς ἀναισθητότεροι εἰσιν οἱ ἄνθρωποι . Ποῖαν οὖν ἐτι ζητεῖς ὑπερβολὴν κακίας , ὅταν καὶ δυνων ἀναίσθητότεροι , καὶ βοῶν ἀλογώτεροι , καὶ χελιδόνος καὶ τρυγόνος ἀγνοησύτεροι , καὶ μυρμήκων ἀσυνετώτεροι , καὶ λῖθων ἀναίσθητότεροι , καὶ δρεων ἴσοι φαίνωμεθα ; Θυμὸς γὰρ αὐτοῖς , φησὶ , κατὰ τὴν ὁμοίωσιν τοῦ θηρός · ἰὼς σπιλῶν διὰ τὰ χείλη αὐτῶν . Καὶ τί χρὴ λέγειν τῶν ἀλόγων τὴν ἀναίσθησίαν , ὅταν καὶ αὐτοὺ τοῦ διαβόλου φαινόμεθα τέκνα καλούμενοι ; Ἡμεῖς γὰρ , φησιν , υἱοὶ τοῦ διαβόλου ἐστέ .
Lemmas: καταβαίνω ἐάν κατώτερος , ὅς καταβαίνω ὁ ἄνθρωπος , οὐ ἀναβαίνω ἀνώτερος , ὅς ἀνάγω αὐτός πάλιν . καί οὗτος δηλόω ὁ Παῦλος λέγω · ὁ καταβαίνω αὐτός ὅστις καί ὁ ἀναβαίνω . καί ποῦ καταβαίνω ; εἰς ὁ κατώτερος μέρος ὁ γῆ , καί ἀναβαίνω ὑπεράνω πᾶς ὁ οὐρανός . μανθάνω τίς ἀναβαίνω , ἢ ποῖος φύσις , ἢ πῶς πρό οὗτος διάκειμαι · Ἴδως γάρ ἐνδιατρίβω ὁ εὐελείᾳ ὁ γένος ὁ ἡμέτερος , ἵνα μετά ὑπερβολή μανθάνω ὁ τιμή ὁ ἀπό ὁ φιλανθρωπία ὁ δεσπότης . Γῆ καί σποδός εἰμί ἐγώ · ἀλλά οὗτος οὗτος ἐγχλήμα · ὁ φύσις γάρ εἰμί ὁ ἀσθένεια . ἄλογος διεκλείψα ἀνώτερος · παρασυμβάλλω γάρ ὁ ἄνθρωπος ὁ κτῆνον ὁ ἀνόητος , καί ὁμοιόω αὐτός . [ 452 ] οὗτος δέ εἰμί , ἄλογος χείρων , γίγνομαι ὅμοιος ὁ ἄλογος . ὁ μέν γάρ εἰμί ἄλογος φύσις , καί μένω ἐπί ὁ ἀλογία , ὁ φύσις εἰμί · ὁ δέ λόγος τιμή πρός ἐκεῖνος ὁ ὅμοιος καταπίπτω , ὁ προαίρεσις εἰμί ἔγκλημα . ὡστε ὅταν ἀκούω , ὅτι ὁμοιόω ὁ ἄλογος , μή νομίζω , ὅτι ὁ ἄλογος Ἰσοῦς δείκνυμι ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά ὅτι χαιλινον χείρ ἀποφαίνω βούλομαι , οὗτος εἴρω . καί γάρ ὁ ἄλογος γίγνομαι χείρων καί ἀναίσθητος , οὐ ὅτι ἄνθρωπος εἰμί ἔχω καταπίπτω , ἀλλά ὅτι καί πρός μείζων ἐλαύνω ἀγνοέω . καί οὗτος δηλόω Ἠσαΐας λέγω · ἐγώ βοῦς ὁ κτάομαι , καί ὄρος ὁ ράτνην ὁ κύριος αὐτός Ἰσραήλ δέ ἐγώ οὐ γιγνώσκω . ἀλλά μή αἰσχύνω ἐπί ὁ πρότερος · ὡς γάρ ἐκλειάσατεν ὁ ἁμαρτία , ὑπερεκπερισσεύω ὁ χάρις . εἶδον πῶς ὁ κτῆνος ὀλίγος εἰμί · βούλομαι καί ὁ πτενός ἄλογος ἐγώ ὁράω ; Τρυγών καί χελιδών , στρουθίας ἀγρός γιγνώσκω καιρός εἴσοδος αὐτός · ὁ δέ λαός ἐγώ οὐ γιγνώσκω ὁ κρίμα ἐγώ . ἰδέ καί ὁ ὄνος καί ὁ βοῦς , ἰδού καί ὁ πτενός , ὁ τρυγών καί ὁ χελιδών ἐγώ ἄλογος . βούλομαι μανθάνω ἄλλος ἀναισθησία ἐγώ ; ὁ μύρμηξ ἐγώ ποιέω μαθητής · οὕτως ἀπόλλυμι ὁ κατά φύσις φρήν · πορεύω γάρ , φημί , πρός ὁ μύρμηξ , καί ζηλόω ὁ ὁδός αὐτός . Μύρμηξ γίγνομαι μαθητής , ὁ κατά εἰκών Θεός γίγνομαι . ἀλλά οὐ ὁ ποιέω αὐτός , ἀλλά ἐγώ μή μένω ἐπί ὁ εἰκών . καί τίς λέγω μύρμηξ ; λίθος γίγνομαι ἀναίσθητος . βούλομαι καί οὗτος παράγω ὁ μαρτυρία ; Ἀκούσατε,φράρεες καί ὁ θεμέλιος ὁ γῆ , ὅτι χρῷ ὁ κύριος πρός ὁ λαός αὐτός . πρός ἄνθρωπος δικάζω , καί ὁ θεμέλιος ὁ γῆ καλέω ; Ναίς , φημί · ὁ γάρ θεμέλιος ὁ γῆ ἀναίσθητος εἰμί ὁ ἄνθρωπος . Ποίας οὖν ἔτι ζητέω ὑπερβολή κακία , ὅταν καί δύο ἀναίσθητος , καί βοῦς ἄλογος , καί χελιδών καί τρυγών αγνοησυτερεω , καί μύρμηξ ἀσύνετος , καί λίθος ἀναίσθητος , καί δρεων ἴσος φαίνω ; Θυμός γάρ αὐτός , φημί , κατά ὁ ὁμοίωσις ὁ θήρ · ἰός σπίλος διά ὁ χεῖλος αὐτός . καί τίς χρή λέγω ὁ ἄλογος ὁ ἀναισθησία , ὅταν καί αὐτου ὁ διάβολος φαίνω τέκνον καλέω ; ἐγώ γάρ , φημί , υἱός ὁ διάβολος εἰμί .