joannes-chrysostomus.adversus-ebriosos-et-de-resurrectione-domini-nostri-jesu-christi pg050_0054.1
γ . Καὶ ἵνα μάθῃτε , ὅτι τῆς καταλλαγῆς τοῦ Θεοῦ δώρῳν ἐστι τὸ δοθῆναι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον , ἀπὸ τῶν Γραφῶν ὑμᾶς πεισάσθαι πειράσομαι , πρῶτον ἀπὸ τοῦ ἐναντίου φανερὸν ποιῶν τὸν λόγον , καὶ δεῖξας ὅτι ἀναστέλλει τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν , ἐπειδὰν ἡμῖν ὀργίζηται · ἵνα ὅταν πεισθῆτε , ὅτι τῆς ὀργῆς αὐτοῦ τεκμήριον τὸ μὴ εἶναι Πνεῦμα ἅγιον , καὶ ἴδης πάλιν Πνεῦμα καταπεπτόμενον , μάθῃς ὅτι εἰ μὴ κατηγλάγη , οὐκ ἂν ἐπεμψεν Πνεῦμα ἅγιον . Πόθεν οὖν εἰὁμένα τοῦτο ; Ὁ Ἥλι πρεσβύτης ἄνθρωπος ἦν , τὰ μὲν ἄλλα ἐπεικὴς καὶ σώφρων , παίδων δὲ πονηρίαν οὐκ εἴδως διορθώσασθαι , ἀλλὰ πέρα τοῦ μέτρου φιλῶν τὰ ἔχοντα . Ἀκούετε ὅσοι παῖδας ἔχετε , ὥστε μεμετρημένην ποιεῖσθαι τὴν φιλίαν καὶ τὴν αἰδῶ . Ὁ γὰρ Ἥλι ἐντεῦθεν παροξυνθεὶς τὸν Θεόν , εἰς ὀργὴν αὐτὸν ἔφρυνε τοσαύτην , ὡς ἅπαν αὐτὸν ἀποστραφῆναι τὸ ἔθνος . Δεῖξαι δὲ τοῦν οἱ ταῦτα γράφει , ὅτι σφόδρα αὐτοὺς ἀπέστησαν τοῦ Θεοῦ , Ἐγε · Ῥῆμα τίμιον ἦν , καὶ οὐκ ἦν ὁραστὶς διαστέλλουσα , τίμιον ἐνταῦθα τὸ σπάνιον λέγω · διὰ γὰρ τούτων ἐδήλωσεν , ὅτι τὰ τῆς προφητείας ἐσπάνιζε τότε . Πάλιν ὁρῶν ἄλλος καὶ ἀποδυρόμενος ἐπὶ τῇ ὀργῇ τοῦ Θεοῦ ἔλεγεν · Οὐκ ἔστιν ἄρχων , οὐδὲ προφήτης ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ · καὶ πάλιν οἱ εὐαγγελιστὲς φησιν · Οὐδὲν γὰρ ἦν Πνεῦμα ἅγιον , ὅτι Ἰησοῦς οὐδὲν ἐδοξάσθη . Ἐπειδὴ γὰρ οὐδὲν ἐσταυρώθη , φησιν , οὐκ ἦν Πνεῦμα ἅγιον ἐν τοῖς ἀνθρώποις δοθὲν · τὸ γὰρ , ἐσταυρώθη , ἐστὶν Ἐδοξάσθη . Εἰ γὰρ καὶ φύσει τὸ πράγμα ἐπονείδιστον , ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπὲρ τῶν φιλουμένων ἐγένετο , δόξαν αὐτὸ καλεῖ ὁ Χριστός . Καὶ εἷς ἐνεκεν , εἶπέ μοι , πρὸ τοῦ σταυροῦ οὐκ ἐδόθη τὸ Πνεῦμα ; Ὅτι ἐν ἁμαρτίαις ἦν ἡ οἰκουμένη , ἢν προσκρούοι , καὶ ἔχθρα , καὶ ἀτιμία · οὐδὲν τοῦ ἁμῶν προσενεχθέντος τῇ ἁμαρτίαν αἰχρόνους τοῦ κάθους . Ἐπεὶ οὖν οὐδὲν [ 462 ] ἦν ὁ Χριστὸς σταυρωθείς , οὐδὲν τὴν καταλλαγὴν γενομένην · τῆς δὲ καταλλαγῆς μηδὲν γενομένης , εἰκὸς οὐδὲ τὸ Πνεῦμα ἐπέμπετο , ὡς τῆς καταλλαγῆς τεκμήριον τὸ Πνεῦμα ἀποσταλῆναι . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς φησιν · Συμφέρει ὑμῖν , ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω · ἐὰν γὰρ ἐγὼ μὴ ἀπέλθω , ἐκεῖνος οὐ μὴ ἔλθῃ · ἐὰν μὴ ἀπέλθω , καὶ καταλάβω τὸν Πατέρα , φησιν , οὐ πέμψω ὑμῖν τὸν παράκλητον . Εἴδετε διὰ πόσων ἀπεδείξαμεν ὑμῖν , ὅτι τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ σημεῖόν ἐστι τὸ μὴ εἶναι Πνεῦμα ἅγιον ἐν ἀνθρώποις ; Ῥῆμα τίμιον ἦν , καὶ οὐκ ἦν ὁραστὶς διαστέλλουσα . Οὐκ ἔστι γὰρ ἄρχων οὐδὲ προφήτης ἐν τῷ καιρῷ τούτῳ · Οὐδὲν γὰρ ἦν Πνεῦμα ἅγιον , ὅτι Ἰησοῦς οὐδὲν ἐδοξάσθη . Συμφέρει ὑμῖν , ἵνα ἐγὼ ἀπέλθω · ἐὰν γὰρ ἐγὼ μὴ ἀπέλθω , ἐκεῖνος οὐ μὴ ἔλθῃ . Οὐκ οὖν σημεῖόν ἐστι τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ τὸ μὴ εἶναι Πνεῦμα ἅγιον . Ὅταν ἔλθῃ Πνεῦμα ἅγιον καταπεπτόμενον δαψιλῶς , μηδὲν λοιπὸν ἀμφιβάλλει περὶ τῆς καταλλαγῆς . Καὶ πῶ , φησιν , ἐστι Πνεῦμα ἅγιον νῦν ; Τότε μὲν γὰρ καλῶς λέγει , ὅτε σημεῖα ἐγίνετο , καὶ νεκροὶ ἤγειροντο , καὶ λεπροὶ πάντες ἐκαθαίροντο · νῦν δὲ πῶν δεῖξομεν , ὅτι πάρεισι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἡμῖν ; Μὴ θαύσετε · ἀποδείξωμεν γὰρ , ὅτι καὶ νῦν Πνεῦμα ἅγιόν ἐστιν ἐν ἡμῖν . Πῶς καὶ τίνι τρόπῳ ; Καὶ γὰρ εἰ μὴ Πνεῦμα ἅγιόν ἐστιν ἐν ἡμῖν , πῶς ἂν οὗτοι οἱ κατὰ τὴν Ἱερὰν νύκτα ταύτην φωτισθέντες τῶν ἁμαρτιῶν ἀπηλλάγησαν ; οὐδὲ γὰρ ἐστιν ἁμαρτημάτων
Lemmas: γ . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ καταλλαγή ὁ Θεός δῶρον εἰμί ὁ δίδωμι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος , ἀπό ὁ Γραφής σύ πείθω πειράζω , πρῶτος ἀπό ὁ ἐναντίος φανερός ποιέω ὁ λόγος , καί δείκνυμι ὅτι ἀναστέλλω ὁ πνεῦμα ὁ χάρις , ἐπειδάν ἐγώ ὀργίζω · ἵνα ὅταν πείθω , ὅτι ὁ ὀργή αὐτός τεκμήριον ὁ μή εἰμί πνεῦμα ἅγιος , καί ἴδη πάλιν πνεῦμα καταπέπτω , μανθάνω ὅτι εἰμί μή καταγελάω , οὐ εἄν πέμπω πνεῦμα ἅγιος . πόθεν οὖν ὁράω οὗτος ; ὁ Ἦλις πρεσβύτης ἄνθρωπος εἰμί , ὁ μέν ἄλλος ἐπεικής καί σώφρων , παῖς δέ πονηρία οὐ οἶδα διορθόω , ἀλλά πέρα ὁ μέτρον φίλος ὁ ἔχω . ἀκούω ὅσος παῖς ἔχω , ὥστε μετρέω ποιέω ὁ φίλιος καί ὁ αἰδώς . ὁ γάρ Ἦλις ἐντεῦθεν παροξύνω ὁ Θεός , εἰς ὀργή αὐτός φρύνος τοσοῦτος , ὡς ἅπας αὐτός ἀποστρέφω ὁ ἔθνος . δείκνυμι δέ τοῦν ὁ οὗτος γράφω , ὅτι σφόδρα αὐτός ἀφίστημι ὁ Θεός , ἐγώ · ῥῆμα τίμιος εἰμί , καί οὐ εἰμί ὁραστὶς διαστέλλω , τίμιος ἐνταῦθα ὁ σπάνις λέγω · διά γάρ οὗτος δηλόω , ὅτι ὁ ὁ προφητεία σπανίζω τότε . πάλιν ὁράω ἄλλος καί ἀποδύρομαι ἐπί ὁ ὀργή ὁ Θεός λέγω · οὐ εἰμί ἄρχω , οὐδέ προφήτης ἐν ὁ καιρός οὗτος · καί πάλιν ὁ ευαγγελιστής φημί · οὐδείς γάρ εἰμί πνεῦμα ἅγιος , ὅτι Ἰησοῦς οὐδείς δοξάζω . ἐπεί γάρ οὐδείς σταυρόω , φημί , οὐ εἰμί πνεῦμα ἅγιος ἐν ὁ ἄνθρωπος δίδωμι · ὁ γάρ , σταυρόω , εἰμί δοξάζω . εἰμί γάρ καί φύσις ὁ πράγμα ἐπονείδιστος , ἀλλά ἐπεί ὑπέρ ὁ φιλέω γίγνομαι , δόξα αὐτός καλέω ὁ Χριστός . καί εἷς ἕνεκα , εἶπον ἐγώ , πρό ὁ σταυρός οὐ δίδωμι ὁ πνεῦμα ; ὅτι2 ἐν ἁμαρτία εἰμί ὁ οἰκέω , εἄν προσκρούω , καί ἔχθρα , καί ἀτιμία · οὐδείς ὁ ἡμεῖς προσφέρω ὁ ἁμαρτία αιχρονος ὁ κάθω . ἐπεί οὖν οὐδείς [ 462 ] εἰμί ὁ Χριστός σταυρόω , οὐδείς ὁ καταλλαγή γίγνομαι · ὁ δέ καταλλαγή μηδείς γίγνομαι , εἰκός οὐδέ ὁ πνεῦμα πέμπω , ὡς ὁ καταλλαγή τεκμήριον ὁ πνεῦμα ἀποστέλλω . Ζεύς οὗτος καί ὁ Χριστός φημί · συμφέρω σύ , ἵνα ἐγώ ἀπέρχομαι · ἐάν γάρ ἐγώ μή ἀπέρχομαι , ἐκεῖνος οὖον μή ἔρχομαι · ἐάν μή ἀπέρχομαι , καί καταλαμβάνω ὁ πατήρ , φημί , οὖον πέμπω σύ ὁ παράκλητος . ὁράω διά πόσος ἀποδείκνυμι σύ , ὅτι ὁ ὀργή ὁ Θεός σημεῖον εἰμί ὁ μή εἰμί πνεῦμα ἅγιος ἐν ἄνθρωπος ; ῥῆμα τίμιος εἰμί , καί οὐ εἰμί ὁραστὶς διαστέλλω . οὐ εἰμί γάρ ἄρχω οὐδέ προφήτης ἐν ὁ καιρός οὗτος · οὐδείς γάρ εἰμί πνεῦμα ἅγιος , ὅτι Ἰησοῦς οὐδείς δοξάζω . συμφέρω σύ , ἵνα ἐγώ ἀπέρχομαι · ἐάν γάρ ἐγώ μή ἀπέρχομαι , ἐκεῖνος οὖον μή ἔρχομαι . οὐ οὖν σημεῖον εἰμί ὁ ὀργή ὁ Θεός ὁ μή εἰμί πνεῦμα ἅγιος . ὅταν ἔρχομαι πνεῦμα ἅγιος καταπέπτω δαψιλής , μηδείς λοιπός ἀμφιβάλλω περί ὁ καταλλαγή . καί πῶ , φημί , εἰμί πνεῦμα ἅγιος νῦν ; τότε μέν γάρ καλῶς λέγω , ὅτε σημεῖον γίγνομαι , καί νεκρός ἐγείρω , καί λεπρός πᾶς καθαίρω · νῦν δέ ποῦ δείκνυμι , ὅτι πάρειμι ὁ πνεῦμα ὁ ἅγιος ἐγώ ; μή θαυσετω · ἀποδείκνυμι γάρ , ὅτι καί νῦν πνεῦμα ἅγιος εἰμί ἐν ἐγώ . Πῶς καί τίς τρόπος ; καί γάρ εἰμί μή πνεῦμα ἅγιος εἰμί ἐν ἐγώ , πῶς εἄν οὗτος ὁ κατά ὁ ἱερά νύξ οὗτος φωτίζω ὁ ἁμαρτία ἀπαλλάσσω ; οὐδέ γάρ εἰμί ἁμάρτημα