joannes-chrysostomus.adversus-ebriosos-et-de-resurrectione-domini-nostri-jesu-christi pg050_0050.4
α' . Πάλιν ἑορτή , καὶ πάλιν πανήγυρις , καὶ πάλιν ἡ Ἐκκλησία τῷ πλήθει τῶν τέκνων κομῆ , ἡ πολυτέκνος αὕτη καὶ φιλότεκνος . Ἄλλὰ τί τῆς φιλοτεκνίας ; ὁ δρελος , ὅταν ἑορτάς μόνον , ἀλλὰ μὴ διηνεκῶς βλέπῃ τὰ ποδούμενα πρόσωπα τῶν παίδων , ὡςπερ ἂν εἰ τις ἱμάτιον ἔχων καλὸν μὴ συγχωροῖτο αὐτῷ χρήσθαι διηνεκῶς ; Ἱμάτιον γὰρ τῆς Ἐκκλησίας τῶν παραγινωμένων τὸ πλήθος ἐστι , καθάπερ καὶ ὁ προφήτης φησὶν ἀνῴθεν πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν λέγων · Πλέντας αὐτοῦς περιθήσεις ὡς κόσμον γυμρίου , καὶ ὡς στολὴν γύμρης . Καθάπερ οὖν γυνὴ τις σώφρων καὶ ἐλευθέρα κατεσταλμένη μέχρι τῶν σφυρῶν ἔχουσα τὸν χιτῶνἰσκαον εὐπρεπεστέρα φαίνεται καὶ βελτίων · οὕτω καὶ ἡ Ἐκκλησία φαιδρότερα σήμερον δείκνυται τὰ πλήθη τῶν ὑμετέρων σωμάτων περιβαλλομένη , καὶ κατεσταλμένην ἔχουσα τὸ ἱμάτιον . Οὐδὲν γὰρ αὐτῆς σήμερον μέρος γυμνὸν ἐστιν ἰδεῖν , καθάπερ ἐν ταῖς ἐμπροσθεν ἡμέραις · ἀλλὰ τῆς γυμνώσεως ἀκτίνης αἴτιοι οἱ παραγενόμενοι σήμερον μόνον , οἱ μὴ ἀεὶ τὴν μητέρα περιστέλλοντες . Ὅτι δὲ οὐ μικρὸς κίνδυνος [ 458 ] γυμνὴν τὴν μητέρα περιορᾶν , ἀναμνησθῶμεν παλαίδας ἱστορίας · ἀναμνησθῶμεν τοῦ γυμνοῦ ἰδόντος τὸν πατέρα , καὶ δόντος κόλασιν τῆς ὀψεως ἐκείνης . Καίτοι γε ἐκεῖνος οὐκ ἐποίησε γυμνὸν τὸν πατέρα · ἀλλ' εἰδε μόνον γυμνὸν ὄντα τὸν πατέρα · καὶ οὐδὲ οὕτως ἀπηλλάγη τιμωρίας , ἐπειδὴ εἰδε μόνον · οἱ δὲ σήμερον παραγενόμενοι , καὶ πρὸ τούτου μὴ παραγενόμενοι , οὐχ ὁρῶσι γυμνὴν τὴν μητέρα , ἀλλὰ γυμνὴν ποιοῦσιν αὐτήν . Εἰ δὲ ὁ γυμνώσιν ἰδὼν οὐκ ἐξέφυγε τιμωρίαν , οἱ γυμνώσιν ποιοῦντες ποίας ἂν εἴεν συγγνώμης ἄξιοι ; Ταῦτα οὐχὶ πλήθει βουλόμενος λέγω , ἀλλ' ἵνα φύγωμεν τὴν τιμωρίαν , ἵνα φύγωμεν τὴν κατάραν τοῦ Χάμ , ἵνα μὴτηπώμεθα τὴν εὐλογίαν τοῦ Σὴμ καὶ τοῦ Ἰάφετ , καὶ περιστέλλωμεν καὶ ἡμεῖς ἀεὶ τὴν μητέρα τὴν ἡμετέραν . Ἰουδαϊκοῦ φρονήματος ἐστι τρὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ φαίνεσθαι μόνον τῷ Θεῷ · πρὸς ἐκείνους ἔφηται , Τρὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ ὀφθήσῃ Κυρίῳ τῷ Θεῷ σου · ἡμᾶς δὲ διαπαντὸς βούλεται ὁ Θεὸς φαίνεσθαι αὐτῷ . Καὶ ἐκείνοις δὲ τῶν τόπων τὰ διαστήματα τοσαύτας ἐποίησε μόνας γίνεσθαι τὰς συνόδους · εἰς γὰρ τόπον ἕνα συνεχέλειστο ἡ λατρεία αὐτῶ · διὰ τοῦτο καὶ τῆς συλλογῆς καὶ τῆς παρουσίας αὐτῶν εὐαριθμητοὶ ἦσαν οἱ καιροί · εἰς γὰρ τὰ Ἱεροσόλυμα ἀνάγκη προσκυνεῖν ἦν , ἀλλοχοῦ δὲ οὐδαμοῦ . Διὰ τοῦτο ἐκλέυσε τρὶς τοῦ ἐνιαυτοῦ φαίνεσθαι τῷ Θεῷ · καὶ ἀπελείπετο ὑπὲρ αὐτῶν τῆς ὁδοῦ τὸ διάστημα · ὑπὲρ δὲ ἡμῶν οὐδὲς ἀπολογησεται τρόπος . Καὶ ἐκεῖνοι μὲν πανταχοῦ τῆς γῆς διεσπαρμένοι ἦσαν . Ὅσαν γάρ , φησίν , ἐν Ἱεροσολύμοις κατοικοῦντες Ἰουδαῖοι ἄνδρες εὐλαβεῖς ἀπὸ παντὸς ἔθνους τοῦ ὑπὸ τὸν οὐρανόν · ἡμεῖς δὲ μίαν πόλιν οἰκοῦμεν ἀπαντες , ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς τεῖχεσι καθημένοι , καὶ πολλάκις οὐδὲ ἐν στενωπῷ διειργόμεθα τῆς ἐκκλησίας , καὶ καθάπερ οἱ μακροὶς παλῆγες διεστῶτες , οὕτως ὀλιγάκις πρὸς τὴν ἱερὰν παύτην ἀπαντῶμεν σύνονοι . Καὶ ἐκεῖνος μὲν τρεῖς μόνους ἐκλέυσε καιροὺς ἑορτάζειν , ὑμᾶς δὲ δεὶ τοῦτο ποιεῖν ἐκλέυσαι · δεὶ γὰρ ἡμῖν ἐστιν ἑορτή . Καὶ ἵνα μάθητε ὅτι τὰ ἑορτή , λέγω τῶν ἑορτῶν τὰς ὑποθέσεις , καὶ εἰσάγετε , καὶ καθ' ἑκάστην ἡμέραν ἑορτὴ ἐστι . Τοίνυν παρ' ἡμῖν ἑορτὴ πρώτη τὰ ἐπιφάνια . Τίς οὖν ἡ ὑπόθεσις τῆς ἑορτῆς ; Ἐπειδὴ Θεὸς ἐπὶ τῆς γῆς ὤφθη , καὶ τοῖς ἀνθρώποις συνανεστράφη · ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ὁ μονογενὴς τοῦ Θεοῦ παὶς μεθ' ἡμῶν ἐγίνετο · ἀλλὰ τοῦτο οὐχ ἑστιν . Ὡσθ' γάρ , φησὶ , μεθ' ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος · διὸ πάσας τὰς ἡμέρας · τὰ ἐπιφάνια δυνατὸν τελεῖν . Τοῦ Πάσχα ἡ ἑορτὴ τί βούλεται ; τίς ἡ ὑπόθεσις αὐτῆς ; Τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλομεν τότε · καὶ τοῦτο ἐστι τὸ Πάσχα · ἀλλ' οὐδὲ τοῦτο καιρὸς ὡρισμένος ποιοῦμεν . Βουλόμενος γὰρ ἡμᾶς ἀπαλλάξει ὁ Παῦλος τῆς τῶν καιρῶν ἀνάγκης , καὶ δεῖκνυς ὅτι δυνατὸν δεὶ Πάσχα ἐπιτελεῖν , Ὡσθὶς γὰρ ἂν ἑορτήσε , φησὶ , τοῦτον τὸν ἄρτον , καὶ τὸ ποτήριον τοῦτο πίνετε , τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλετε . Ἐπεὶ οὖν δεὶ δυνάμεθα τὸν θάνατον τοῦ Κυρίου καταγγέλλειν , δεὶ Πάσχα δυνάμεθα ἐπιτελεῖν . Βούλεσθε μαθεῖν , ὅτι καὶ αὕτη ἡ σήμερον ἑορτὴ δύναται καθ' ἑκάστην πληροῦσθαι , μᾶλλον δὲ καθ' ἑκάστην ἐστιν ; Ἴδωμεν πῶς ἡ ὑπόθεσις τῆς παρούσης ἑορτῆς , καὶ [ 459 ] τίνας ἔνιχεν αὐτὴν ἄγομεν . Ὅτι τὸ Πνεῦμα πρὸς ἡμᾶς ἦλθε · καθάπερ γὰρ ὁ μονογενὴς Υἱὸς τοῦ Θεοῦ μετὰ τῶν ἀνθρώπων ἐστὶ τῶν πιστῶν · οὕτω καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ . Πόθεν δῆλον ; Ὁ Ἀπαστῶν με , φησὶ , τὰς ἐντολὰς μου τηρήσει , καὶ ἐγὼ ἐρωτήσω τὸν Πατέρα μου , καὶ ἄλλον παράκλητον δώσει ὑμῖν , ἵνα μένῃ μεθ' ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα , τὸ Πνεῦμα τῆς ἀληθείας . Ὡσπερ οὖν ὁ Χριστὸς εἶπε περὶ ἑαυτοῦ , ὅτι Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ' ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος , καὶ δυνάμεθα δεὶ τὰ ἐπιφάνια ἐπιτελεῖν · οὕτω καὶ περὶ τοῦ Πνεῦμος εἶπεν , ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα μεθ' ὑμῶν ἐστι , καὶ δυνάμεθα δεὶ παντεχοῦντι ἐπιτελεῖν .
Lemmas: ὅς . πάλιν ἑορτή , καί πάλιν πανήγυρις , καί πάλιν ὁ ἐκκλησία ὁ πλῆθος ὁ τέκνον κομέω , ὁ πολύτεκνος οὗτος καί φιλότεκνος . ἀλλά τίς ὁ φιλοτεκνία ; ὁ δρελος , ὅταν ἑορτή μόνος , ἀλλά μή διηνεκής βλέπω ὁ ποδουμην πρόσωπον ὁ παῖς , ὡς εἄν εἰμί τις ἱμάτιον ἔχω καλός μή συγχωρέω αὐτός χράω διηνεκής ; ἱμάτιον γάρ ὁ ἐκκλησία ὁ παραγινωμένος ὁ πλήθος εἰμί , καθάπερ καί ὁ προφήτης φημί ἄνωθεν πρός ὁ ἐκκλησία λέγω · Πλεντᾶς αὔτεος περιτίθημι ὡς κόσμος γυμρίου , καί ὡς στολή γύμρης . καθά οὖν γυνή τις σώφρων καί ἐλεύθερος καταστέλλω μέχρι ὁ σφυρόν ἔχω ὁ χιτῶνἰσκαον εὐπρεπής φαίνω καί ἀγαθός · οὗτος καί ὁ ἐκκλησία φαιδρός σήμερον δείκνυμι ὁ πλῆθος ὁ ὑμέτερος σῶμα περιβάλλω , καί καταστέλλω ἔχω ὁ ἱμάτιον . οὐδείς γάρ αὐτός σήμερον μέρος γυμνός εἰμί ὁράω , καθάπερ ἐν ὁ ἔμπροσθεν ἡμέρα · ἀλλά ὁ γύμνωσις ἄκτινος αἴτιος ὁ παραγίγνομαι σήμερον μόνος , ὁ μή ἀεί ὁ μήτηρ περιστέλλω . ὅτι2 δέ οὖον μικρός κίνδυνος [ 458 ] γυμνός ὁ μήτηρ περιοράω , ἀναμιμνήσκω παλαιδαις ἱστορία · ἀναμιμνήσκω ὁ γυμνός ὁράω ὁ πατήρ , καί δίδωμι κόλασις ὁ ὄψις ἐκεῖνος . καίτοι γε ἐκεῖνος οὐ ποιέω γυμνός ὁ πατήρ · ἀλλά ὁράω μόνος γυμνός εἰμί ὁ πατήρ · καί οὐδέ οὕτως ἀπαλλάσσω τιμωρία , ἐπεί ὁράω μόνος · ὁ δέ σήμερον παραγίγνομαι , καί πρό οὗτος μή παραγίγνομαι , οὐ ὁράω γυμνός ὁ μήτηρ , ἀλλά γυμνός ποιέω αὐτός . εἰμί δέ ὁ γυμνόω εἶδον οὐ ἐκφεύγω τιμωρία , ὁ γυμνόω ποιέω Ποίας εἄν ἄγω συγγνώμη ἄξιος ; οὗτος οὐ πλῆθος βούλομαι λέγω , ἀλλά ἵνα φεύγω ὁ τιμωρία , ἵνα φεύγω ὁ καταίρω ὁ Χάμ , ἵνα μεταπίνω ὁ εὐλογία ὁ Σήμ καί ὁ Ἰάφετ , καί περιστέλλω καί ἐγώ ἀεί ὁ μήτηρ ὁ ἡμέτερος . Ἰουδαϊκός φρόνημα εἰμί τρίς ὁ ἐνιαυτός φαίνω μόνος ὁ Θεός · πρός ἐκεῖνος φημί , τρίς ὁ ἐνιαυτός ὁράω κύριος ὁ Θεός σύ · ἐγώ δέ διαπαντός βούλομαι ὁ θεός φαίνω αὐτός . καί ἐκεῖνος δέ ὁ τόπος ὁ διάστημα τοσοῦτος ποιέω μόνος γίγνομαι ὁ σύνοδος · εἰς γάρ τόπος εἷς συνεχέλειστο ὁ λατρεία αὐτός · διά οὗτος καί ὁ συλλογή καί ὁ παρουσία αὐτός ευαριθμητος εἰμί ὁ καιρός · εἰς γάρ ὁ Ἱερουσαλήμ ἀνάγκη προσκυνέω εἰμί , αλλοχοω δέ οὐδαμοῦ . Ζεύς οὗτος ἐκλύω τρίς ὁ ἐνιαυτός φαίνω ὁ Θεός · καί ἀπολείπω ὑπέρ αὐτός ὁ ὁδός ὁ διάστημα · ὑπέρ δέ ἐγώ οὐδή ἀπολογέομαι τρόπος . καί ἐκεῖνος μέν πανταχοῦ ὁ γῆ διασπείρω εἰμί . Ὅσαν γάρ , φημί , ἐν Ἱερουσαλήμ κατοικέω Ἰουδαῖος ἀνήρ εὐλαβής ἀπό πᾶς ἔθνος ὁ ὑπό ὁ οὐρανός · ἐγώ δέ εἷς πόλις οἰκέω ἅπας , ὑπό ὁ αὐτός τεῖχος κάθημαι , καί πολλάκις οὐδέ ἐν στενωπός διείργω ὁ ἐκκλησία , καί καθάπερ ὁ μακρός παλῆγες διΐστημι , οὕτως ὀλιγάκις πρός ὁ ἱερά παυος ἀπαντάω συνονος . καί ἐκεῖνος μέν τρεῖς μόνος ἐκλύω καιρός ἑορτάζω , σύ δέ δεῖ οὗτος ποιέω ἐκλύω · δεῖ γάρ ἐγώ εἰμί ἑορτή . καί ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ ἑορτή , λέγω ὁ ἑορτή ὁ ὑπόθεσις , καί εἰσάγω , καί κατά ἕκαστος ἡμέρα ἑορτή εἰμί . τοίνυν παρά ἐγώ ἑορτή πρῶτος ὁ Επιφάνια . Τῖς οὖν ὁ ὑπόθεσις ὁ ἑορτή ; ἐπεί θεός ἐπί ὁ γῆ ὁράω , καί ὁ ἄνθρωπος συναναστρέφω · ἐπεί ὁ θεός ὁ μονογενής ὁ Θεός παῖς μετά ἐγώ γίγνομαι · ἀλλά οὗτος οὐ εἱμί . ὡστε γάρ , φημί , μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών · διό πᾶς ὁ ἡμέρα · ὁ Επιφάνια δυνατός τελέω . ὁ Πάσχα ὁ ἑορτή τίς βούλομαι ; τίς ὁ ὑπόθεσις αὐτός ; ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω τότε · καί οὗτος εἰμί ὁ Πάσχα · ἀλλά οὐδέ οὗτος καιρός ὁρίζω ποιέω . βούλομαι γάρ ἐγώ ἀπαλλάσσω ὁ Παῦλος ὁ ὁ καιρός ἀνάγκη , καί δείκνυμι ὅτι δυνατός δεῖ Πάσχα ἐπιτελέω , Ὡσθὶς γάρ εἄν ἑορτήσε , φημί , οὗτος ὁ ἄρτος , καί ὁ ποτήριον οὗτος πίνω , ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω . ἐπεί οὖν δεῖ δύναμαι ὁ θάνατος ὁ κύριος καταγγέλλω , δεῖ Πάσχα δύναμαι ἐπιτελέω . βούλομαι μανθάνω , ὅτι καί οὗτος ὁ σήμερον ἑορτή δύναμαι κατά ἕκαστος πληρόω , μᾶλλον δέ κατά ἕκαστος εἰμί ; εἶδον πῶς ὁ ὑπόθεσις ὁ πάρειμι ἑορτή , καί [ 459 ] τίς φέρω αὐτός ἄγω . ὅτι2 ὁ πνεῦμα πρός ἐγώ ἔρχομαι · καθάπερ γάρ ὁ μονογενής υἱός ὁ Θεός μετά ὁ ἄνθρωπος εἰμί ὁ πιστός · οὗτος καί ὁ πνεῦμα ὁ Θεός . πόθεν δῆλος ; ὁ ἄπαστον ἐγώ , φημί , ὁ ἐντολή ἐγώ τηρέω , καί ἐγώ ἐρωτάω ὁ πατήρ ἐγώ , καί ἄλλος παράκλητος δίδωμι σύ , ἵνα μένω μετά σύ εἰς ὁ αἰών , ὁ πνεῦμα ὁ ἀλήθεια . ὡς οὖν ὁ Χριστός εἶπον περί ἑαυτοῦ , ὅτι ἰδέ ἐγώ μετά σύ εἰμί πᾶς ὁ ἡμέρα ἠώς ὁ συντέλεια ὁ αἰών , καί δύναμαι δεῖ ὁ Επιφάνια ἐπιτελέω · οὗτος καί περί ὁ Πνεῦμος εἶπον , ὅτι εἰς ὁ αἰών μετά σύ εἰμί , καί δύναμαι δεῖ παντέχω ἐπιτελέω .