joannes-chrysostomus.ad-viduam-juniorem pg048_0080.2
αʹ Ὅτι μὲν χαλεπὴν ἔλαβες τὴν πληγὴν , καὶ ἐν καιρίῳ τὸ πεμφθὲν καὶ ἄνωθεν ἐδέξω τὸ βέλος , ἅπαντες ἄν σοι συνομολογήσειεν , καὶ οὐδὲ τῶν σφόδρα φιλοσοφούντων οὐδεὶς ἀντερεῖ · ἐπεὶ δὲ τοὺς πληττομένους οὐκ εἰς πένθος καὶ δάκρυα τὸν ἅπαντα χρόνον ἀναλίσκειν δεῖ , ἀλλὰ καὶ τῆς θεραπείας τῶν τραυμάτων πολλὴν ποιεῖσθαι τὴν πρόνοιαν , ὥστε μὴ παροφθέντα μείζονα τοῖς δάκρυσι παρασχεῖν τὴν πληγὴν , καὶ τῆς ὀδύνης σφοδροτέραν τὴν φλόγα ἐργάσασθαι , καλὸν καὶ τῆς διὰ τῶν λόγων ἀνασχέσθαι παρακλήσεως , καὶ τοὺς κρουνοὺς μικρὸν ἀνασχοῦσαν τῶν δακρύων χρόνον γοῦν βραχὺν καὶ τοῖς παραμυθεῖσθαί σε ἐπιχειροῦσι παρασχεῖν σεαυτήν . Διὰ γάρ τοι τοῦτο καὶ ἡμεῖς οὐ παρ’ αὐτὴν τοῦ πένθους τὴν ἀκμὴν , οὐδ’ ἅμα τῷ κατενεχθῆναι τὸν σκηπτὸν ἠνωχλήσαμεν · ἀλλ’ ἀναμείναντες τὸν ἐν μέσῳ τουτονὶ χρόνον , καὶ συγχωρήσαντες ἐμπλησθῆναί σε τῶν ὀδυρμῶν , ὅτε λοιπὸν καὶ διαβλέψαι μικρὸν ἀπὸ τῆς ἀχλύος ἐκείνης , καὶ τὰς ἀκοὰς παρανοῖξαι δεδύνησαι τοῖς σε παρακαλεῖν πειρωμένοις , τότε καὶ αὐτοὶ μετὰ τοὺς τῶν θεραπαινίδων λόγους καὶ τὰ παρ’ ἑαυτῶν προστεθείκαμεν . Ἔτι μὲν γὰρ τοῦ χειμῶνος ὄντος σφοδροῦ , καὶ πολλοῦ τοῦ πένθους πνέοντος , ὁ παρακαλῶν ἀποσχέσθαι τῆς λύπης πλέον ἂν παρώξυνε πρὸς τὰς οἰμωγάς , καὶ τὸ μισηθῆναι κερδάνας μόνον ὕλην ἂν πολλὴν τοῖς τοιούτοις λόγοις παρέσχε τῷ πυρὶ μετὰ τοῦ καὶ ἐχθροῦ καὶ ἀνοήτου δόξαν λαβεῖν · ἐπειδὴ δὲ λοιπὸν ἤρξατο λήγειν ἡ ζάλη , καὶ τὸ τῶν κυμάτων ἄγριον κατεστόρεσεν ὁ Θεὸς , εὐκόλως τοῦ λόγου τὰ ἱστία ἀναπετάσομεν . Ἐν συμμέτρῳ μὲν γὰρ χειμῶνι δυνήσεται ἴσως ἡ τέχνη ποιῆσαι τὸ ἑαυτῆς · ὅταν δὲ ἄμαχος ᾖ τῶν πνευμάτων ἡ προσβολὴ , τῆς ἐμπειρίας ὄρελος οὐδέν . Διὰ ταῦτα πάντα τὴν ἔμπροσθεν χρόνον σιγήσαντες , μόλις καὶ νῦν ἐπεχειρήσαμεν ῥῆξαι φωνὴν , ἐπειδὴ παρὰ τοῦ θείου ἠκούσαμεν τοῦ σοῦ , ὅτι λοιπὸν χρὴ θαῤῥεῖν · καὶ γὰρ καὶ τῶν θεραπαινίδων τὰς ἐν τιμῇ κατατολμᾷν ὑπὲρ τούτων μακροὺς ἀποτείνειν λόγους , τάς τε ἔξωθεν γυναῖκας , καὶ τὰς γένει προσηκούσας , καὶ τὰς ἄλλως πως ἐπιτηδείως ἐχούσας . Ὅτι δὲ τοὺς παρ’ ἐκείνων δεχομένη λόγους οὐκ ἀτιμάσεις τοὺς παρ’ ἡμῶν , ἀλλὰ καὶ ἡσυχίαν καὶ ἀταραξίαν παρέξεις αὐτοῖς κατὰ δύναμιν , σφόδρα θαῤῥοῦμεν καὶ πεπιστεύκαμεν . Καὶ ἄλλως μὲν οὖν τὸ γυναικεῖον γένος ἐπιβλεπέστερόν πώς ἐστι πρὸς συμπάθειαν · ὅταν δὲ καὶ νεότης προσῇ , καὶ χηρεία ἄωρος , καὶ πραγμάτων ἀπειρία , καὶ φροντίδων ὄχλος πολὺς , καὶ τὸ ἐν τρυφῇ καὶ εὐθυμίᾳ καὶ πλούτῳ τὸν ἔμπροσθεν ἅπαντα τετράφθαι χρόνον , πολλαπλάσιον γίνεται τὸ δεινὸν , κἂν ἡ τούτου παθοῦσα μὴ τῆς ἄνωθεν τύχῃ βοήθης , καὶ ὁ τυχὼν αὐτὴν λογισμὸς καταλῦσαι δυνήσεται , ὅπερ πρῶτον καὶ μέγιστον τῆς πολλῆς περὶ σὲ τοῦ θεοῦ κηδεμονίας τίθεμαι εἶναι τεκμήριον . Τὸ γὰρ τοσούτων συνδραμόντων ἐξαίφνης κακῶν μὴ ἀποπνιγῆναι τῇ λύπῃ , μηδὲ τῶν κατὰ φύσιν ἐκστῆναι φρενῶν , οὐκ ἀνθρωπίνης τινὸς βοηθείας ἦν , ἀλλὰ τῆς τὰ πάντα δυναμένης χειρὸς , τῆς συνέσεως , ἧς οὐκ ἔστιν ἀριθμὸς , τῆς φρονήσεως , ἧς οὐκ ἔστιν ἐξεύρεσις , τοῦ Πατρὸς τῶν οἰκτιρμῶν καὶ θεοῦ πάσης παρακλήσεως . Αὐτὸς γὰρ πέπαικεν ἡμᾶς , φησὶ , καὶ ἰάσεται ἡμᾶς · κατάξει , καὶ μοτώσει ἡμᾶς καὶ ὑγιάσει ἡμᾶς .
Lemmas: ὅς Ὅτι μέν χαλεπός λαμβάνω ὁ πληγή , καί ἐν καίριος ὁ πέμπω καί ἄνωθεν δέχομαι ὁ βέλος , ἅπας ἄν σύ συνομολογέω , καί οὐδέ ὁ σφόδρα φιλοσοφέω οὐδείς ἀντιλέγω · ἐπεί δέ ὁ πλήσσω οὐ εἰς πένθος καί δάκρυον ὁ ἅπας χρόνος ἀναλίσκω δέω , ἀλλά καί ὁ θεραπεία ὁ τραῦμα πολύς ποιέω ὁ πρόνοια , ὥστε μή παροράω μέγας ὁ δάκρυον παρέχω ὁ πληγή , καί ὁ ὀδύνη σφοδρός ὁ φλόγα ἐργάζομαι , καλός καί ὁ διά ὁ λόγος ἀνέχω παράκλησις , καί ὁ κρουνός μικρός ἀνέχω ὁ δάκρυον χρόνος γοῦν βραχύς καί ὁ παραμυθέομαι σύ ἐπιχειρέω παρέχω σεαυτοῦ . Ζεύς γάρ τοι οὗτος καί ἐγώ οὐ παρά αὐτός ὁ πένθος ὁ ἀκμή , οὐδέ ἅμα ὁ καταφέρω ὁ σκηπτός ἐνοχλέω · ἀλλά ἀναμένω ὁ ἐν μέσος οὗτος χρόνος , καί συγχωρέω ἐμπίμπλημι σύ ὁ ὀδυρμός , ὅτε λοιπός καί διαβλέπω μικρός ἀπό ὁ ἀχλύς ἐκεῖνος , καί ὁ ἀκοή παρανοίγνυμι δύναμαι ὁ σύ παρακαλέω πειράω , τότε καί αὐτός μετά ὁ ὁ θεραπαινίς λόγος καί ὁ παρά ἑαυτοῦ προστίθημι . ἔτι μέν γάρ ὁ χειμών εἰμί σφοδρός , καί πολύς ὁ πένθος πνέω , ὁ παρακαλέω ἀπέχω ὁ λύπη πλείων ἄν παροξύνω πρός ὁ οἰμωγή , καί ὁ μισέω κερδαίνω μόνος ὕλη ἄν πολύς ὁ τοιοῦτος λόγος παρέχω ὁ πῦρ μετά ὁ καί ἐχθρός καί ἀνόητος δόξα λαμβάνω · ἐπεί δέ λοιπός ἄρχω λήγω ὁ ζάλη , καί ὁ ὁ κῦμα ἄγριος καταστόρεννυμι ὁ θεός , εὔκολος ὁ λόγος ὁ ἱστίον ἀναπετάννυμι . ἐν σύμμετρος μέν γάρ χειμών δύναμαι ἴσως ὁ τέχνη ποιέω ὁ ἑαυτοῦ · ὅταν δέ ἄμαχος εἰμί ὁ πνεῦμα ὁ προσβολή , ὁ ἐμπειρία ὄρελος οὐδείς . Ζεύς οὗτος πᾶς ὁ ἔμπροσθεν χρόνος σιγάω , μόλις καί νῦν ἐπιχειρέω ῥήγνυμι φωνή , ἐπεί παρά ὁ θεῖος ἀκούω ὁ σύ , ὅτι λοιπός χράω θαρσέω · καί γάρ καί ὁ θεραπαινίς ὁ ἐν τιμή κατατολμάω ὑπέρ οὗτος μακρός ἀποτείνω λόγος , ὁ τε ἔξωθεν γυνή , καί ὁ γένος προσήκω , καί ὁ ἄλλως πως ἐπιτήδειος ἔχω . ὅτι δέ ὁ παρά ἐκεῖνος δέχομαι λόγος οὐ ἀτιμάζω ὁ παρά ἐγώ , ἀλλά καί ἡσυχία καί ἀταραξία παρέχω αὐτός κατά δύναμις , σφόδρα θαρσέω καί πιστεύω . καί ἄλλως μέν οὖν ὁ γυναικεῖος γένος ἐπιβλέπω πῶς εἰμί πρός συμπάθεια · ὅταν δέ καί νεότης προσέρχομαι , καί χηρεία ἄωρος , καί πρᾶγμα ἀπειρία , καί φροντίς ὄχλος πολύς , καί ὁ ἐν τρυφή καί εὐθυμία καί πλοῦτος ὁ ἔμπροσθεν ἅπας τρέπω χρόνος , πολλαπλάσιος γίγνομαι ὁ δεινός , κἀν ὁ οὗτος πάσχω μή ὁ ἄνωθεν τυγχάνω βοηθέω , καί ὁ τυγχάνω αὐτός λογισμός καταλύω δύναμαι , ὅς πρῶτος καί μέγας ὁ πολύς περί σύ ὁ θεός κηδεμονία τίθημι ἔρχομαι τεκμήριον . Τέ γάρ τοσοῦτος συντρέχω ἐξαίφνης κακός μή ἀποπνίγω ὁ λύπη , μηδέ ὁ κατά φύσις ἐξίστημι φρήν , οὐ ἀνθρώπινος τις βοήθεια εἰμί , ἀλλά ὁ ὁ πᾶς δύναμαι χείρ , ὁ σύνεσις , ὅς οὐ εἰμί ἀριθμός , ὁ φρόνησις , ὅς οὐ εἰμί ἐξεύρεσις , ὁ Πατρός ὁ οἰκτιρμός καί θεός πᾶς παράκλησις . αὐτός γάρ παίω ἐγώ , φημί , καί ἰάζω ἐγώ · κατάγω , καί μοτόω ἐγώ καί ὑγιάζω ἐγώ .