joannes-chrysostomus.ad-theodorum-lapsum-lib-2-epistula-ad-theodorum pg047_0272.1
πίπτει ταχέως , οὐτω καὶ θάττον ἀνίσταται . Καὶ γὰρ ὁ μακάριος ἐκεῖνος ἀνήρ , ὃν Δαὐὶδ λέγω , τὸν ἐκλεκτὸν βασιλέα καὶ προφήτην , ἡνίκα πολλὰ κατώρθωσεν , οὐκ ἔλαβεν ἀνθρώπου ὄνον , ἀλλ’ ἠράσθη ποτὲ γυναικὸς ἀλλοτρίας , καὶ οὐκ ἔστη μέχρι τούτου , ἀλλ’ ἐργάσατο μὲν μοιχείαν διὰ τὴν ἐπιθυμίαν , ἐργάσατο δὲ καὶ φόνον διὰ τὴν μοιχείαν · ἀλλ’ οὐκ ἐπειδὴ τῆλαχᾶς ἔλαβεν δύο πληγάς , ἥδη καὶ τρίτην ἑαυτῷ δόξαν ἐπεχείρησεν , ἀλλ’ εὐθέως πρὸς τὸν ἱατρὸν ἔτρεχε , καὶ τὰ φάρμακα ἐπατίθει , νηστεῖα , δάκρυα , θρήνους , εὐχὰς συνεχεῖς , τὴν ἁμαρτίαν [ 37 ] πολλάκις ἀναγγέλλειν · καὶ οὕτω διὰ τούτων Ἰησοῦ κατέστησεν τὸν Θεόν , ὡς ἐπὶ τὴν προτέραν ἐπανελθεῖν ἀξίαν , ὡς b μετὰ μοιχείαν καὶ φόνον πάλλιν ἐπανικεῖσθαι δυναθῆναι τὸν τοῦ παιδὸς · εἰδωλολατρείαν τὴν τοῦ πατρὸς μνήμην . Ὁ γὰρ τούτου υἱὸς Σολομὼν ἦν ὅμοια αὐτῷ , διὰ τῆς αὐτῆς ἐάλω παγίδος , ἥττητο καὶ δ πατήρ , καὶ γυναῖκα χαριζόμενος ἀπέστη τοῦ πατριώου Θεοῦ . Ὅρας πόσον κακὸν τὸ μὴ κρατεῖν ἁδονής , ἀλλὰ τὴν τῆς φύσεως ἀνατρέπεν ἀρχήν , καὶ ἄνδρα ὄντα γυναῖκιν εἶναι δοῦλον . Αὐτὸν δὴ οὖν τούτον τὸν Σολομῶντα , δικαῖον πρῶτον ὄντα καὶ σοφόν , δι’ ἁμαρτίαν πᾶσαν ἀφαιρεῖσθαι τὴν βασιλείαν κινδυνεύοντα , διὰ τὴν τοῦ πατρὸς εὐδοκίησιν τοῦ τῆς ἀρχῆς ἑκτον μέρος ἀφήκεν ἔχειν ὁ Θεός . Εἰ μὲν οὖν ἡ σπουδὴ σου περὶ τούς ἑξωθεν λόγους ἦν , εἶτα ἀπερδάμηνσας , δικαστηρίων καὶ βήματος καὶ τῶν ἐκείθεν στεφάνων καὶ παρθσίας ἀναμνησθῶν , παρεκάλεσα ἂν ἐπανελθεῖν εἰς τοὺς ὑπὲρ ἐκείνων πόνους · ἐπειδὴ δὲ ὑπὲρ τῶν ἐν οὐρανοῖς τρέχουμε , καὶ τῶν ἐπὶ τῆς γῆς λόγῳ μὲν οὐδείς , ἐπεροῦ σε ἀναμνησθῶ δικαστηρίῳ , καὶ βήματος φοβεροῦ καὶ φρικώδους · Πάντας γὰρ ἡμᾶς φανερωθῆναι δεῖ ἑμπροσθεν τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ d . Κριθῆσι δὲ κἀάθεται τότε ὁ νῦν ἀθετουμένος ὑπὸ σοῦ . Τί οὖν ἐροῦμεν , εἴπέ μοι , τότε ; τί δὲ ἀπολογήσόμεθα , ἐὰν ἐπιμείνωμεν ἀθετοῦντες ; Τί οὖν ἐροῦμεν ; πραγμάτων φροντίδας σκηψόμεθα ; Ἀλλὰ προλαβὼν εἶπε · Τί ὠφελήσει ἄνθρωπος , ἐὰν τὸν κόσμον δλον κερδήσῃ , τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ ; Ἀλλὰ τὸ ὅφ’ ἐτέρων ἡπατήσθαι ; Ἀλλ’ οὐδὲ τὸν Ἀδάμ πρὸς ἀπολογίαν ὕψισεν τὸ προβαλεῖσθαι τὴν γυναῖκα , καὶ εἰπεῖν · Ἡ γυνή , ἥν ἔδωκας μετ’ ἐμοῦ , αὐτὴ με ἠπάτησεν · ὥσπερ οὐδὲ τὴν γυναῖκα ὁ δρῖς . Φοβέρου , ὦ φίλε Θεόδωρε e , τὸ δικαστηρίον ἐκεῖνο , οὐ κατηγόρων δεδεμένον , οὐ μάρτυρας περιμένον · πάντα γὰρ γυμνὰ καὶ τετραγλησμένα ἐστὶ τῷ δικάζοντι , καὶ οὐ πράξεων μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐννοιῶν εὐθύναις ὑπέχειν δεῖ · κριτικὴς γὰρ ἐστιν ἐνθυμήσεως καὶ ἐννοιῶν καρδίας ὁ δικαστὴς ἐκεῖνος . Ἀλλ’ Ἰσὺς ἀσθένεσαι οὐσίαν ἐρεῖς , καὶ τὴν μὴ δυναμένην ἐνεγκεῖν τὸν ζυγόν . Καὶ ποία αὕτη ἀπολογία , ζυγὸν μὴ ἰσχύσαι τὸν χρηστὸν ἐνεγκεῖν , φορτίον f μὴ δυναθῆναι βαστάσαι τὸ ἐλαφρόν ; βαρύ πράγμα , καὶ φορτικόν ἢ τῶν κόπων ἀνάγκησις ; Ἐπὶ ταῦτα γὰρ πάντα καλεῖ ὁ Χριστὸς λέγων · Δεῦτε πρὸς μέ , πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι ,
Lemmas: πίπτω ταχέως , οὕτως καί ταχύς ἀνίστημι . καί γάρ ὁ μακάριος ἐκεῖνος ἀνήρ , ὅς Δαυίδ λέγω , ὁ ἐκλεκτός βασιλεύς καί προφήτης , ἡνίκα πολύς κατορθόω , οὐ λαμβάνω ἄνθρωπος ὄνος , ἀλλά ἐράω ποτέ γυνή ἀλλότριος , καί οὐ ἵστημι μέχρι οὗτος , ἀλλά ἐργάζομαι μέν μοιχεία διά ὁ ἐπιθυμία , ἐργάζομαι δέ καί φόνος διά ὁ μοιχεία · ἀλλά οὐ ἐπεί τῆλαχᾶς λαμβάνω δύο πληγή , ἦδος καί τρίτος ἑαυτοῦ δόξα ἐπιχειρέω , ἀλλά εὐθύς πρός ὁ ἰατρός τρέχω , καί ὁ φάρμακον επατιθεω , νηστεία , δάκρυον , θρῆνος , εὐχή συνεχής , ὁ ἁμαρτία [ 37 ] πολλάκις ἀναγγέλλω · καί οὕτως διά οὗτος Ἰησοῦς καθίστημι ὁ θεός , ὡς ἐπί ὁ πρότερος ἐπανέρχομαι ἄξιος , ὡς b μετά μοιχεία καί φόνος πάλλις επανικειμαι δύναμαι ὁ ὁ παῖς · εἰδωλολατρία ὁ ὁ πατήρ μνήμη . ὁ γάρ οὗτος γιός Σολομώντας εἰμί ὅμοιος αὐτός , διά ὁ αὐτηες͂ς ἀλίσκομαι παγίς , ἡσσάομαι καί δ πατήρ , καί γυνή χαρίζω ἀφίστημι ὁ πατριωον θεός . Όρας πόσος κακός ὁ μή κρατέω Αδόνης , ἀλλά ὁ ὁ φύσις ἀνατρέπω ἀρχή , καί ἀνήρ εἰμί γυνή ἔρχομαι δοῦλος . αὐτός δή οὖν τούτος ὁ Σολομών , δίκαιος πρῶτος εἰμί καί σοφός , διά ἁμαρτία πᾶς ἀφαιρέω ὁ βασίλειος κινδυνεύω , διά ὁ ὁ πατήρ εὐδοκία ὁ ὁ ἀρχή ἕκτος μέρος ἀφίημι ἔχω ὁ θεός . εἰμί μέν οὖν ὁ σπουδή σύ περί ὁ ἔξωθεν λόγος εἰμί , εἶτα ἀπερδάμηνσας , δικαστήριον καί βῆμα καί ὁ ἐκεῖθεν στέφανος καί παρθσίας ἀναμιμνήσκω , παρακαλέω ἄν ἐπανέρχομαι εἰς ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος πόνος · ἐπεί δέ ὑπέρ ὁ ἐν οὐρανός τρέχω , καί ὁ ἐπί ὁ γῆ λόγος μέν οὐδείς , ἐπέρομαι σύ ἀναμιμνήσκω δικαστήριον , καί βῆμα φοβερός καί φρικώδης · Πᾶς γάρ ἐγώ φανερόω δέω ἔμπροσθεν ὁ βῆμα ὁ Χριστός d . κριθή δέ κἀάθεται τότε ὁ νῦν ἀθετέω ὑπό σύ . τις οὖν λέγω , λέγω ἐγώ , τότε ; τίς δέ ἀπολογέομαι , ἐάν ἐπιμένω ἀθετέω ; τις οὖν λέγω ; πρᾶγμα φροντίς σκήπτω ; ἀλλά προλαμβάνω λέγω · Τι ὠφελέω ἄνθρωπος , ἐάν ὁ κόσμος δλον κερδαίνω , ὁ δέ ψυχή αὐτός ζημιόω ; ἀλλά ὁ ὑπό ἕτερος ἀπατάω ; ἀλλά οὐδέ ὁ Ἀδάμ πρός ἀπολογία ὑψίζω ὁ προβάλλω ὁ γυνή , καί λέγω · ὁ γυνή , ὅς δίδωμι μετά ἐγώ , αὐτός ἐγώ ἀπατάω · ὥσπερ οὐδέ ὁ γυνή ὁ δρίς . Φοβερός , ὦ φίλος Θεόδωρος e , ὁ δικαστήριον ἐκεῖνος , οὐ κατήγορος δέω , οὐ μάρτυς περιμένω · πᾶς γάρ γυμνός καί τετραγλησμένα εἰμί ὁ δικάζω , καί οὐ πρᾶξις μόνος , ἀλλά καί ἔννοια εὔθυνα ὑπέχω δέω · κριτικός γάρ εἰμί ἐνθύμησις καί ἔννοια καρδία ὁ δικαστής ἐκεῖνος . ἀλλά Ἰσὺς ἀσθενέω οὐσία λέγω , καί ὁ μή δύναμαι φέρω ὁ ζυγός . καί ποῖος οὗτος ἀπολογία , ζυγόν μή ἰσχύω ὁ χρηστός φέρω , φορτίον f μή δύναμαι βαστάζω ὁ ἐλαφρός ; βαρύς πρᾶγμα , καί φορτικός ἢ ὁ κόπος ἀνάγκησις ; ἐπί οὗτος γάρ πᾶς καλέω ὁ Χριστός λέγω · δεῦτε πρός ἐγώ , πᾶς ὁ κοπιάω καί φορτίζω ,