joannes-chrysostomus.ad-theodorum-lapsum-lib-1 pg047_0244.1
σκηνην ἀνατραπεῖσαν ἰδών , χαλεπώτερα τῶν προτέρων ἐπεδείξατο . Ἄ γὰρ οἱ σοφοὶ μάγοι Γαζαρηνοὺν διασάφους οὐκ ἔσχον , ἀλλ’ ὡμολόγουν μείζονα ἢ κατὰ ἀνθρωπίνην φύσιν εἶναι , ταῦτα παιδίων αἰχμάλωτον ἐπιλάσασθαι ποιήσας αὐτή , οὕτως αὐτὸν ἐπηγάγετο ἔχειν τὸ θαῦματι , ὡς μὴ μόνον αὐτὸν πιστεύσαι , ἀλλὰ καὶ τῇ οἰκουμένῃ πάσῃ τοῦ δόγματος τούτου γενέσθαι κήρυκα καὶ διδάσκαλον σαφή . Ἄστε εἰ καὶ πρὶν σημεῖον τοιούτον λαδεῖν ἀσῆγνωστος ἦν ἄγνωτον τὸν Θεόν , πολλῷ μᾶλλον μετ’ ἐκεῖνο τὸ θαῦμα , καὶ τὴν ὁμολογίαν αὐτοῦ , καὶ τὴν διδασκαλίαν τὴν εἰς ἑτέρους γεγενημένην α . Οὔτε γὰρ ἂν μὴ πιστεύσας καλῶς , ὅτι μόνος ἐστίν ὁ Θεὸς ἀληθής , τοσαύτην εἰς τὸν ἐκεῖνον θεράποντα τιμὴν ἐπεδείξατο , καὶ τοσαῦτα τοῖς ἄλλοις ἐνομοθέτησεν . Ἄλλ’ ὅμως μετὰ τὴν τοιαύτην ὁμολογίαν εἰς εἰδωλολατρείαν πάλιν ἐξέπεσε , καὶ ὁ πεσὼν ἐπὶ πρόσωπον , καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ προσκυνήσασ δοῦλον , οὕτως εἰς τοσούτων ἐδεδάχησθαι μανίας , ὡστε τοὺς τοῦ Θεοῦ δοῦλους τῇ προσκυνήσει αὐτὸν εἰς κάρνον ἐμβαλεῖν . Τί οὖν ; μετήλθεν ὁ Θεὸς τὸν ἀποστάτην , ὡς μετεῖλην ἐδεῖ ; Μείζονα μὲν οὖν αὐτῷ τεχνηρίας τῆς οἰκείας ; παρέσχε δυνάμεως , μετὰ τὴν τοσαύτην ἀπόνοιαν ἔλκων ἐπὶ τὰ πρότερα β πάλιν αὐτόν · καὶ τὸ δὴ θαυμαστότερον · ἵνα γὰρ μὴ ἀπίστῃται πάλιν διὰ τὴν ὑπερβολὴν θαυμάτων τὰ γνωρίσασιν , οὐκ ἐν ἀλλῷ τινὶ τὸ σημεῖον ἐποίησεν , ἀλλ’ ἐπὶ τῆς καμίνου , ἣν [ 7 ] ἀνῆψεν αὐτὸς ἐπὶ τῶν παιδίων , οὓς ἔδῃσε καὶ ἐνέβαλεν . Ἡν μὲν οὖν καὶ τὸ σθεῖσαι τὴν φύλα θαυμαστὸν καὶ παράδοξον · ὁ δὲ φιλάνθρωπος ὑπὲρ τοῦ μείζονα ἐνθέναι φόβον , καὶ πλείονα ποιήσαι τὴν ἐκπλήξιν , καὶ πείσαν αὐτοῦ λύσαι τὴν πώρωσιν , τοῦ τοῦτο μείζον ἐποίησε καὶ παραδόξτερον . Ἀρεῖ ; γὰρ αὐτὴν ἐκκαυθῆναι τοσούτον , ὅσον ἠθέλησεν ἐκεῖνος , οὕτω τὴν οἰκείαν ἐνδείκνυται δύναμιν , οὐ χαλῶν τὰ μηχανήματα τῶν ἐχθρῶν , ἀλλ’ ἐστώτα ἀκρω ποιών . Ἰνα δὲ μὴ τις αὐτὸς ἴδῃν πρὸς γεγενημένας τῆς φλογός , φάντασμα εἶναι νομίση , συνεχύρῃσε καυθῆναι τοῦ ἐμβαλόντος · αὐτὸς , δεῖκνὺς ὅτι πῦρ μὲν ἦν ἀληθῶς τὸ ὁρωμένον · οὐ γὰρ ἂν ψάφῃσαν καὶ στύπτοντος καὶ κληματίδας καὶ τοσαῦτα κατέφαγε σώματα · τῆς δὲ αὐτοῦ προσταγῆς ἰσχυρότερον οὐδὲν ἄλλ’ ἐπεὶ τῶν δυντῶν ἀπάντων ἢ φύσις τῶ ἐκ τοῦ μὴ δυτος αὐτῇ εἰς τὸ εἶναι παραγόντι · ὅπερ οὖν καὶ τότε ἐδείκνυτο · σώματα γὰρ ἢ φλὼς ἀπολαθοῦσα φθαρὰ , καθάπερ ἀρθρῶτων ἀπέσχετο , καὶ σῶσαι τὴν παρακαταθήκην ἐπέσθῃ , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς λαμπρότητος . Ὡςπερ γὰρ ἐκ βασιλείων τινῶν βασιλείας , οὕτως ἀπὸ τῆς καμίνου προῆλθον οἱ παῖδες ἐκεῖνοι , οὐδενὸς εἰς τὸν βασιλέα ἀνεγόμενον λυτὸν ὄρῃν , ἀλλὰ πάντων τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀπ’ ἐκείνου μεταβέντων δ ἐπὶ τὴν παράδοξον θεωρίαν , καὶ οὔτε τὸ δῆδημα , οὔτε ἢ ἀλουρίως , οὔτε ἄλλο τῆς φαντασίας τῆς βασιλικῆς , οὐδὲ τοὺς ὄχλους τῶν ἀπίστων ἐπὶ στέρεσιν , ὡς ἢ θέα τῶν πιστῶν ἐκείνων , ἐγχορονίσαντων μὲν τῷ πυρί , οὕτω δὲ ἐξελθόντων ἐκεῖθεν , ὡς τοὺς ἐν ὑμεῖρον τοῦτο παθόντας εἰκὸς ἦν . Καὶ γὰρ δ πάντων εὐθαρσώτατερὸν ἐστι τῶν ἐν ἡμῖν , ἢ τῶν τριχῶν φύσις , ἀδάμαντος τότε ἰσχυρότερον ἐκράτει τῆς παμφάγου φλογός . Καὶ οὐ τοῦτο μόνον ἦν τὸ θαυμαστόν , ὅτι εἰς μέσον ὁ ἀπορρίφεντας ἐπάθον οὐδὲν , ἀλλ’ ὅτι καὶ φθεγγομένοι ἦσαν διαπαντός · ἴσασιν δὲ πάντες ὅσοι τοῖς καυμοῖσι παραγεγόνασιν , ὡς εἰκὸς μὲν ἂν ἔχοι μεμιγῶσθαι ἐκεῖνοι τὰ χείλη , κἂν βραχὺ γούν ἀντέχοιτο πρὸς τὸν ἐμπροσθύν · εἰ δὲ συμβαίη
Lemmas: σκηνή ἀνατρέπω ὁράω , χαλεπός ὁ πρότερος ἐπιδείκνυμι . ὅς γάρ ὁ σοφός μάγος Γαζαρηνός διασαφης οὐ ἔχω , ἀλλά ὁμολογέω μείζων ἢ κατά ἀνθρώπινος φύσις εἰμί , οὗτος παιδίον αἰχμάλωτος ἐπιλανθάνομαι ποιέω αὐτός , οὕτως αὐτός ἐπάγω ἔχω ὁ θαῦμα , ὡς μή μόνος αὐτός πιστεύω , ἀλλά καί ὁ οἰκέω πᾶς ὁ δόγμα οὗτος γίγνομαι κῆρυξ καί διδάσκαλος σαφής . Ἄστυ εἰμί καί πρίν σημεῖον τοιοῦτος λάδομαι ἀσῆγνωστος εἰμί ἄγνωτος ὁ Θεός , πολύς μᾶλλον μετά ἐκεῖνος ὁ θαῦμα , καί ὁ ὁμολογία αὐτός , καί ὁ διδασκαλία ὁ εἰς ἕτερος γίγνομαι ὅς . οὔτε γάρ εἄν μή πιστεύω καλῶς , ὅτι μόνος εἰμί ὁ θεός ἀληθής , τοσοῦτος εἰς ὁ ἐκεῖνος θεράπων τιμή ἐπιδείκνυμι , καί τοσοῦτος ὁ ἄλλος νομοθετέω . ἄλλος ὅμως μετά ὁ τοιοῦτος ὁμολογία εἰς εἰδωλολατρεία πάλιν ἐκπίπτω , καί ὁ πίπτω ἐπί πρόσωπον , καί ὁ ὁ Θεός προσκυνέω δοῦλος , οὕτως εἰς τοσοῦτος δάκνω μανία , ὡστε ὁ ὁ Θεός δοῦλος ὁ προσκυνέω αὐτός εἰς κάρνον ἐμβάλλω . τις οὖν ; μετέρχομαι ὁ θεός ὁ ἀποστάτης , ὡς μέτειμι ἐσθίω ; μείζων μέν οὖν αὐτός τεχνηρίας ὁ οἰκεῖος ; παρέχω δύναμις , μετά ὁ τοσοῦτος ἀπόνοια ἕλκω ἐπί ὁ πρότερος Β πάλιν αὐτός · καί ὁ δή θαυμαστός · ἵνα γάρ μή ἀπιστέω πάλιν διά ὁ ὑπερβολή θαῦμα ὁ γνωρίζω , οὐ ἐν ἀναλάω τις ὁ σημεῖον ποιέω , ἀλλά ἐπί ὁ κάμινος , ὅς [ 7 ] ἀνάπτω αὐτός ἐπί ὁ παιδίον , ὅς δήω καί ἐμβάλλω . ἐάν μέν οὖν καί ὁ ἵημι ὁ φῦλον θαυμαστός καί παράδοξος · ὁ δέ φιλάνθρωπος ὑπέρ ὁ μείζων ἐντίθημι φόβος , καί πλείων ποιέω ὁ ἔκπληξις , καί πείθω αὐτός λύω ὁ πώρωσις , ὁ οὗτος μείζων ποιέω καί παραδόξτερον . Ἀρεύς ; γάρ αὐτός ἐκκαίω τοσοῦτος , ὅσος ἐθέλω ἐκεῖνος , οὗτος ὁ οἰκεῖος ἐνδείκνυμι δύναμις , οὖον χαλάω ὁ μηχάνημα ὁ ἐχθρός , ἀλλά ἵστημι ἄκρος ποιέω . ἵνα δέ μή τις αὐτός ἴδη πρός γίγνομαι ὁ φλόξ , φάντασμα εἰμί νομίζω , συνεχυρησος καίω ὁ ἐμβάλλω · αὐτός , δείκνυμι ὅτι πῦρ μέν εἰμί ἀληθής ὁ ὁράω · οὖον γάρ εἄν ψάφῃσαν καί στύπτω καί κληματίς καί τοσοῦτος κατεσθίω σῶμα · ὁ δέ αὐτός προσταγή ἰσχυρός οὐδείς ἄλλος ἐπεί ὁ δύο ἀπαντάω ἢ φύσις ὁ ἐκ ὁ μή δυτος αὐτός εἰς ὁ εἰμί παράγω · ὅσπερ οὖν καί τότε δείκνυμι · σῶμα γάρ ἢ φλάω ἀπολανθάνω φθείρ , καθάπερ αρθρωτός ἀπέχω , καί σῴζω ὁ παρακαταθήκη ἐπέσθω , καί μετά πολύς ὁ λαμπρότης . ὡς γάρ ἐκ βασίλειος τις βασίλεια , οὕτως ἀπό ὁ κάμινος προέρχομαι ὁ παῖς ἐκεῖνος , οὐδείς εἰς ὁ βασιλεύς ἀνίημι λυτός ὄρνη , ἀλλά πᾶς ὁ ὀφθαλμός ἀπό ἐκεῖνος μεταβαίνω δ ἐπί ὁ παράδοξος θεωρία , καί οὔτε ὁ δῆδημα , οὔτε ἢ ἀλουρίως , οὔτε ἄλλος ὁ φαντασία ὁ βασιλικός , οὐδέ ὁ ὄχλος ὁ ἄπιστος ἐπί στέρεσις , ὡς ἢ θέα ὁ πιστός ἐκεῖνος , ἐγχρονίζω μέν ὁ πῦρ , οὗτος δέ ἐξέρχομαι ἐκεῖθεν , ὡς ὁ ἐν ὑμεῖρον οὗτος πάθος εἰκός εἰμί . καί γάρ δ πᾶς εὔθαρσος εἰμί ὁ ἐν ἐγώ , ἢ ὁ θρίξ φύσις , ἀδάμας τότε ἰσχυρός κρατέω ὁ παμφάγος φλόξ . καί οὖον οὗτος μόνος εἰμί ὁ θαυμαστός , ὅτι εἰς μέσος ὁ ἀπορρίπτω πάσχω οὐδείς , ἀλλά ὅτι καί φθέγγομαι εἰμί διαπαντός · οἶδα δέ πᾶς ὅσος ὁ καυμός παραγίγνομαι , ὡς εἰκός μέν εἄν ἔχω μίγνυμι ἐκεῖνος ὁ χεῖλος , κἀν βραχύς γοῦν ἀντέχω πρός ὁ ἐμπίμπρημι · εἰμί δέ συμβαίνω