joannes-chrysostomus.ad-theodorum-lapsum-lib-1 pg047_0268.1
πειν · Τὸ μὲν γὰρ σφόδρα καταδικάζειν ἐαυτὸς καὶ ἁμαρτωλὸς καλεῖν , κοινόν , ὡς εἰπεῖν , καὶ τοῖς ἀπίστοις ἐστί . Πολλοὶ γοῦν καὶ τῶν ἀπὸ τῆς σκηνῆς καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες , οἱ μάλιστα ἀνασχυντῖαν μελετῶντες , ταλανίζουσιν ἐαυτούς , ἀλλ’ οὐ μετὰ σκοποῦ τοῦ προσήκοντος . Διόπερ οὐδ’ ἐν εἰπομὶ τοῦτο ἐξομολογήσιν ἐγώ · οὐ γὰρ μετὰ τοῦ κατανύξαι τὴν ψυχήν , οὐδὲ μετὰ τοῦ δακρύσαι πικρῶν , οὐδὲ μετὰ τοῦ μεταβαλεῖσθαι , τὰς ἁμαρτίας οὕτως ἐξαγγέλλουσι τὰς αὐτῶν , ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο οἱ μὲν δόξαν παρὰ τῶν ἀκουόντων ἐπὶ τῇ τῶν λόγων εὐγνομοσύνη θηρώμενοι . Οὐδὲ γὰρ ὁμοίως φαίνεται τὰ ἁμαρτήματα χαλεπά , ὅταν ἑτέρους τις αὐτὰ ἀπαγγέλλῃ , καὶ ὅταν αὐτὸς ὁ τετολμηκώς . Οἱ δὲ ὑπὸ τῆς σφοδρᾶς ἀπογνώσεως εἰς ἀναλγησίαν ἐκπεσόντες , καὶ τῆς τῶν ἀνθρώπων δόξης καταπραυνθέντες , μετὰ πολλῆς τῆς ἀδείας λοιπὸν ὡσπερ ἀλλοτρία τὰ οἰκεῖα ἀπασιν ἐξαγορεύουσι χαρά . [ 35 ] Ἄλλὰ σε τούτων οὐδὲν εἶναι βούλομαι , οὐδὲ ἐξ ἀπογνώσεως ἐπὶ τὴν ἐξομολογήσιν ἐρχεσθαι , ἀλλὰ μετὰ προσδοκίας ἀγαθῆς , καὶ τῆς ἀπογνώσεως τὴν ρίζαν ἐκκόψαντα πᾶσαν , τὴν ἐναντίαν ἐπιδείξυνασθαι σπουδῇ . Τίς δὲ ἡ ταύτης ρίζα καὶ μήτηρ ἐστί ; ἡ ῥαθυμία · μᾶλλον δὲ οὐκ ἂν τις ρίζαν καλέσειεν αὐτήν μὲνον , ἀλλὰ καὶ τροφὴν καὶ μήτερα . Καθάπερ γὰρ ἐπὶ τῶν ἐρίων τίκτει μὲν τοὺς σήτας ἡ φθορά , αὐξεται δὲ πάλιν ὑπ’ αὐτῶν · οὕτω καὶ ἐνταῦθα τίκτει μὲν ἡ ῥαθυμία τὴν ἀπογνώσιν , τρέφεται δὲ πάλιν ὑπὸ τῆς ἀπογνώσεως αὐτή , καὶ ἀλλήλαις τὴν ἐπάρατον ταύτην παρέχουσαι ἀντίδοσιν δύναμιν οὐ μικρὰν προσλαμβάνουσι . Ἄν οὖν τὴν ἐτέραν τῶς ἀποτρίψῃ καὶ διακόψῃ , δυνησεται καὶ τῆς λειπουμένης περιγενέσθαι εὐχώς . Οὐτε γὰρ ὁ μὴ ῥαθυμῶν εἰς ἀπόγνωσιν ἀν ἐμπεσῇ · ποτὲ οὐδὲ ὁ τρεφόμενος ἐλπὶς χρησται , καὶ μὴ ἀπογνώσασιν ἐαυτοῦ , εἰς ῥαθυμίαν δυνησεται ἐμπεσεῖν . Ταύτην οὖν μοι τὴν εὐνορίδα διόσπασον , καὶ τὸν ζυγὸν σύγχλασον , τὸν λογισμὸν λέγω τὸν ποικιλὸν καὶ βαρύν · οὐ γὰρ μονοεῖδές τοῦτο συνέχων ἐστιν , ἀλλὰ πολειδεὲς καὶ παντοδαπός . Τίς δὲ οὗτός ἐστι ; Συμβαίνει τινὰ μεταγιγνόντα κατορθῶσαι πολλὰ καὶ μεγάλα , μεταβῆ δὲ καὶ ἁμαρτεῖν πάλιν τῶν κατορθωμάτων ἐκείνων ἁμαρτῖαν ἀντίτροπον · καὶ τοῦτο μάλιστα ἰκανόν ἐστι ἀπογνώσιν ἐμβαλεῖν , ὡς τῶν οἰκοδομηθέντων καθαιρεθέντων , καὶ πάντων ἐκείνων μάτην καὶ εἰς κενόν · πονηθέντων αὐτῷ . Δεῖ δὲ ἐκεῖνο λογίζεσθαι , καὶ τοῦτον ἐκπροεῖν τὸν λογισμόν , ὅτι , εἰ μὴ φύσαντες κατορθωμάτων μέτρον ἀντί - - ροπὸν τοῖς μετὰ ταῦτα γενομένοις ἁμαρτήμασι ἀπεθέμεθα , οὐδὲν ἂν ἡμᾶς σφόδρα καὶ ὀλοηρῶς καταδύσαι ἐκώλυσε . Νυνὶ δὲ ἡ καθάπερ τις ὕδωρ ἐς ἰσχὺς βέλος οὐδὲ καὶ πικρὸν οὐκ ἀφήκεν ἐργάσασθαι τὸ ἐαυτοῦ , ἀλλ’ αὐτὸς διατηρηθεὶς τὸν πολὺν ἡμῖν τῷ σώματι κίνδυνον . Ὁ μὲν γὰρ μετὰ πολλῶν ἔργων καὶ ἀγαθῶν καὶ πονηρῶν ἀπερχόμενος ἐκεῖ , ἕξει τινὰ παραμιθίαν ἐπὶ τῇ κόλασι · καὶ τοὺς βασανιστηρίους ἐκείνους · ὁ δὲ τούτων μενθερμένος , ἐκεῖνα δὲ μόνον ἐπάγων , οὐδὲ ἐνεστὶν εἰπεῖν ὅσα πελάτεται πρὸς τὸν ἀθάνατον παραπεμπόμενος κόλασιν . Καὶ γὰρ ἀντίστασις ἔσται ἔχει καὶ τῶν πονηρῶν πράξεων , καὶ τῶν οὐ τοιούτων · κἂν μὲν αὐτὰς καθελκύσῃ τὸν ζυγόν , ἕσωσαν οὐ μικρῶς τὸν ἐργάτην τῶν ἐαυτῶν , καὶ οὐ τοσοῦτον ἰσχύμεν ἡ τῆς τῶν πονηρῶν πράξεων ἐργασίας βλάβη , ὅσον καταστάσει τῆς πρώτης χώρας αὐτὸν ἂν δὲ ἐκείναις παριγενόμεναι , εἰς τὸ τῆς γεέννης ἀπάγους πυρ , διὰ τὸ μὴ τοσοῦτον εἶναι τὸ πλῆθος τῶν κατορθωμάτων , ὡς καὶ
Lemmas: Πέιν · ὁ μέν γάρ σφόδρα καταδικάζω ἐαυτός καί ἁμαρτωλός καλέω , κοινός , ὡς εἶπον , καί ὁ ἄπιστος εἰμί . πολλός γοῦν καί ὁ ἀπό ὁ σκηνή καί ἀνήρ καί γυνή , ὁ μάλιστα ἀνασχυντῖαν μελέτη , ταλανίζω ἑαυτοῦ , ἀλλά οὖον μετά σκοπός ὁ προσήκω . διόπερ οὐδέ ἐν εἶπον οὗτος ἐξομολόγησις ἐγώ · οὖον γάρ μετά ὁ κατανύσσω ὁ Ψυχή , οὐδέ μετά ὁ δάκρυ πικρός , οὐδέ μετά ὁ μεταβάλλω , ὁ ἁμαρτία οὕτως ἐξαγγέλλω ὁ αὐτός , ἀλλά αὐτός οὗτος ὁ μέν δόξα παρά ὁ ἀκούω ἐπί ὁ ὁ λόγος εὐγνομοσύνη θηράω . οὐδέ γάρ ὁμοίως φαίνω ὁ ἁμάρτημα χαλεπός , ὅταν ἕτερος τις αὐτός ἀπαγγέλλω , καί ὅταν αὐτός ὁ τολμάω . ὁ δέ ὑπό ὁ σφοδρός ἀπόγνωσις εἰς ἀναλγησία ἐκπίτνω , καί ὁ ὁ ἄνθρωπος δόξα καταπραυνθέντες , μετά πολύς ὁ ἄδεια λοιπός ὡς ἀλλότριος ὁ οἰκεῖος ἅπας ἐξαγορεύω χαρά . [ 35 ] ἀλλά σύ οὗτος οὐδείς εἰμί βούλομαι , οὐδέ ἐκ ἀπόγνωσις ἐπί ὁ ἐξομολόγησις ἔρχομαι , ἀλλά μετά προσδοκία ἀγαθός , καί ὁ ἀπόγνωσις ὁ ῥίζα ἐκκόπτω πᾶς , ὁ ἐναντίος ἐπιδείκνυμι σπουδή . Τῖς δέ ὁ οὗτος ρίζα καί μήτηρ εἰμί ; ὁ ῥᾳθυμία · μᾶλλον δέ οὐ εἄν τις ῥίζα καλέω αὐτός μένω , ἀλλά καί τροφή καί μήτηρ . καθά γάρ ἐπί ὁ ἔριον τίκτω μέν ὁ σός ὁ φθορά , αὐξάνω δέ πάλιν ὑπό αὐτός · οὗτος καί ἐνταῦθα τίκτω μέν ὁ ῥᾳθυμία ὁ ἀπόγνωσις , τρέφω δέ πάλιν ὑπό ὁ ἀπόγνωσις αὐτός , καί ἀλλήλων ὁ ἐπαίρω οὗτος παρέχω ἀντίδοσις δύναμις οὖον μικρός προσλαμβάνω . ἄν οὖν ὁ ἕτερος Τῶς ἀποτρίβω καί διακόπτω , δύναμαι καί ὁ λείπω περιγίγνομαι εὔχομαι . οὐ γάρ ὁ μή ῥαθυμῶ εἰς ἀπόγνωσις εἰς ἐμπίπτω · ποτέ οὐδέ ὁ τρέφω Ἐλπὶς χρηστός , καί μή ἀπογιγνώσκω ἑαυτοῦ , εἰς ῥᾳθυμία δύναμαι ἐμπίπτω . οὗτος οὖν ἐγώ ὁ εὐνορίδα διασπάω , καί ὁ ζυγόν σύγχλασον , ὁ λογισμός λέγω ὁ ποικίλος καί βαρύς · οὖον γάρ μονοειδής οὗτος συνέχω εἰμί , ἀλλά πολειδης καί παντοδαπός . Τῖς δέ οὗτος εἰμί ; συμβαίνω τις μεταγίγνομαι κατορθόω πολύς καί μέγας , μεταβαίνω δέ καί ἁμαρτάνω πάλιν ὁ κατόρθωμα ἐκεῖνος ἁμαρτία αντιτροπος · καί οὗτος μάλιστα ἱκανός εἰμί ἀπόγνωσις ἐμβάλλω , ὡς ὁ οἰκοδομέω καθαιρέω , καί πᾶς ἐκεῖνος μάτην καί εἰς κενός · πονέω αὐτός . Δεύς δέ ἐκεῖνος λογίζομαι , καί οὗτος ἐκπέρθω ὁ λογισμός , ὅτι , εἰμί μή φύς κατόρθωμα μέτρον ἀντί - - ροπὸν ὁ μετά οὗτος γίγνομαι ἁμάρτημα ἀποτίθημι , οὐδείς εἄν ἐγώ σφόδρα καί ὄλλυμι καταδύω κωλύω . νυνί δέ ὁ καθάπερ τις ὕδωρ εἰς ἰσχύς βέλος οὐδέ καί πικρός οὐ ἀφίημι ἐργάζομαι ὁ ἑαυτοῦ , ἀλλά αὐτός διατηρώ ὁ πολύς ἐγώ ὁ σῶμα κίνδυνος . ὁ μέν γάρ μετά πολύς ἔργον καί ἀγαθός καί πονηρός ἀπέρχομαι ἐκεῖ , ἔχω τις παραμυθία ἐπί ὁ κόλασις · καί ὁ βασανιστήριος ἐκεῖνος · ὁ δέ οὗτος μενθερμένος , ἐκεῖνος δέ μόνος ἐπάγω , οὐδέ ἔνειμι εἶπον ὅσος πελάζω πρός ὁ ἀθάνατος παραπέμπω κόλασις . καί γάρ Ἀντίστασις εἰμί ἔχω καί ὁ πονηρός πρᾶξις , καί ὁ οὖον τοιοῦτος · κἀν μέν αὐτός καθέλκω ὁ ζυγόν , σῴζω οὖον μικρός ὁ ἐργάτης ὁ ἑαυτοῦ , καί οὖον τοσοῦτος ἰσχύω ὁ ὁ ὁ πονηρός πρᾶξις ἐργασία βλάβη , ὅσος κατάστασις ὁ πρῶτος χώρα αὐτός εἄν δέ ἐκεῖνος παριγιγνομαι , εἰς ὁ ὁ γέεννα απαγής πυρ , διά ὁ μή τοσοῦτος εἰμί ὁ πλῆθος ὁ κατόρθωμα , ὡς καί