joannes-chrysostomus.ad-theodorum-lapsum-lib-1 pg047_0268.2
δυνήσιναι στήναι πρὸς τὸν βίαιον ἐκείνον ὀδυσμόν . Καὶ ταῦτα οὐχ ὁ ἡμέτερος μόνον ὑποβάλλει λογισμός , ἀλλὰ καὶ τὰ δεῖα λόγια · αὐτὸς γὰρ φησιν · Ἄποδοῦναι ἐκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ . Καὶ οὐχ ἐν τῇ γεέννῃ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ βασιλείᾳ πολλὰς ἀν ἐντροπὰς τὰς διαφοράς · Μοναὶ γάρ , φησὶ , πολλαὶ εἰσὶ παρὰ τῷ Πατρὶ μου · καὶ , Ἄλλη δόξα ἡ ἄλλου . [ 34 ] καὶ ἄλλη δόξα σελήνης . Καὶ τί θαυμάζουσι , εἰ μέχρι τοσούτων χρησιολογεῖσθαι , ὅπου γε καὶ τὸν ἀστέρος πρὸς ἀστέρα διαφορά εἶναι φησιν ἐκεῖ ; Ταῦτα οὖν ἀπαντα εἰδότες , μηδέποτε τῆς τῶν ἀγαθῶν ἐργασίας ἀποστῶμεν , μηδὲ ἀποκαλύψωμεν , μηδὲ , ἐπεὶδὴν εἰς τὴν τοῦ ἡλίου τάξιν ἢ τῆς σελήνης ἐλθεῖν μὴ δυνήσωμεν , καὶ τῆς τῶν ἀστέρων καταφρονήσωμεν . Ὡς γὰρ ἐν τοσαύτῃ γοῦν ἀρετῇ ἐπιδειχθῶμεθα , δυνήσομεθα ἰ εἶναι ἐν τῷ οὐρανῷ . Κἂν χρυσός , κἂν λίθος τιμῖος μὴ γενώμεθα , τὴν γοῦν τοῦ ἀργύρου τάξιν ἐπείγοντες ἐν τῷ θεμελίῳ μενούμεν · μόνον μὴ πρὸς ἐκεῖνην πάλιν τὴν ὑλὴν παλινδρομήσωμεν , ἣν ἐν ἐργῷ καταφλέγει τὸ πῦρ , μηδὲ , ὅταν μεγάλα κατορθῶσαι μὴ δυνήσωμεν , καὶ τὸν μικρὸν ἀποχωρῶμεθα · ἐχάτης γὰρ ταῦτα ἀνοίας ἐστιν , ὅπερ μὴ πάθωμεν . Ὦσπερ γὰρ ὁ πλούσιος ὁ σωματικὸς αὐξεται τῷ μηδὲ τῶν ἐλαχίστων κερδῶν καταφρονεῖν τοὺς ἐραστὰς τοὺς ἐκείνου , οὕτως τῶν πνευματικῶν . Καὶ γὰρ ἄτοπον τὸν μὲν χρητὴν μὴδὲ ψυχροῦ ποτηρίου μισθὸν παραρῆν , ἡμᾶς δὲ , εἰ μὴ πάνυ μεγάλα εἴη τὰ κατορθώματα , καὶ τῆς τῶν μικρῶν ἐργασίας ἀμελεῖν . Ὁ μὲν γὰρ τῶν ἐλαχίστων μὴ καταφρονῶν , πολλὰ καὶ περὶ τὰ μέγιστα χρήσεται σπουδῇ · ὁ δὲ ταῦτα παραρῶν , καὶ ἐκείνων ἀποστήσεται ποτε · ὅπερ ἂν μὴ γένηται , καὶ τοῦτον μεγάλους τοὺς μισθούς ὡρίσει ὁ Χριστός . Τί γὰρ τοῦ ἐπισκέπτεσθαι τοὺς κάμνοντας εὐκολώτερον ; ἀλλ’ ὅμως καὶ τοῦτο μεγάλῃ ἀποδίδοται τῇ ἀμοιβῇ . Ὀψιλαδοῦ τοίνυν τῆς αἰωνίου ζωῆς , καταπεφηγὼν τοῦ Κυρίου , καὶ ἰχτεύσων αὐτόν · πάλιν τὸν ζυγὸν ἀνδράσει τῷ χρηστῷ , ὕπελθε δὲ φορτίου τὸ ἐλαφρόν , ἐπίθες ἀξιὸν τῆς ἀρχῆς τὸ τέλος · μὴ δὴ παρίδῃς τοσούτων διαρρέψαι πλουσίων . Ἄν μὲν γὰρ ἐπιμενῶν παραδύνη τὸν Θεὸν δι’ ὧν ποιεῖς , σαυτὸν ἀπολεῖς · ἂν δὲ πρὶν ἢ πολλὴ γενέσθαι τὴν ζημίαν , καὶ πᾶν ἐπιχλυσοῦναι τὸ γεγυρμένον , ἀποφράξῃς τῆς κακίας τοὺς ὀχετοὺς , καὶ τὰ διαφθαρέντα ἀνακτήσασθαι δυνήσῃ πάλιν , καὶ ἑτέρων αὐτοῖς προσθεῖναι φορὰν οὐ μικράν . Ἄπερ ἀπαντα λογισάμενος ἀποτινάξων τὸν γοῦν , ἀνάστου ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ φορέεις αὐτὴν τὸν ἀναγινωστικὴν · ἔσθ’ γὰρ σε καταθεῖναι , ὡς οὐκ ἀναστήσόμενον λοιπόν · ἂν δὲ ἴδῃ πάλιν τὰς χεῖρας ἀνταῖροντα , τὴν ἀπρόδοχην πληγὴν , ὀκνητέρος ἔσται πρὸς τὸ ὑποσκελίζειν σε πάλιν , αὐτὸς δὲ ἀσφαλέστερος ἔσθ’ πρὸς τὸ μηκέτι τραῦμα τοιούτου λαβεῖν . Εἰ γὰρ αἱ τῶν ἀλλων ἡμᾶς ἰκαναὶ παιδεύσαι συμφοραὶ , πολλῷ μᾶλλον δὲ ὑπερῖναμεν αὐτοῖ . Ὦπερ καὶ ἐπὶ τῆς σῆς προσδοκῶ ταχέως δῆσειαι κεφαλῆς , καὶ πάλιν τῷ τοῦ Θεοῦ ῥοπῇ φαιδρότερον σε γενέσθαι , καὶ τοσαύτην ἐπιδείξασθαι τὴν ἀρετήν , ὡς καὶ ἑτέρων προστήναι ἔχει . Μόνον μὴ ἀποτνῆς , μηδὲ ἀναπέσῃς · τοῦτο γὰρ σοὶ καὶ παρὰ πάντα τὴν λόγον , καὶ ὅπου δ’ ἂν ἴδῃ , καὶ δ’ ἑτέρου σου παύσωμα ἐπιλέγων · κἂν τοῦτο ἀκούσῃς , οὐκέτι δεήσῃ φαρμάκων ἑτέρων .
Lemmas: δύναμαι ἵστημι πρός ὁ βίαιος ἐκεῖνος ὀδυσμόν . καί οὗτος οὐ ὁ ἡμέτερος μόνος ὑποβάλλω λογισμός , ἀλλά καί ὁ δεία λόγιος · αὐτός γάρ φημί · ἀποδίδωμι ἕκαστος κατά ὁ ἔργον αὐτός . καί οὐ ἐν ὁ γέεννα μόνος , ἀλλά καί ἐν ὁ βασίλεια πολύς εἰς ἐντροπή ὁ διαφορά · Μονή γάρ , φημί , πολύς εἰμί παρά ὁ πατήρ ἐγώ · καί , ἄλλη δόξα ὁ ἄλλος . [ 34 ] καί ἄλλος δόξα σελήνη . καί τίς θαυμάζω , εἰμί μέχρι τοσοῦτος χρησιολογεω , ὅπου γε καί ὁ ἀστήρ πρός ἀστήρ διαφορά εἰμί φημί ἐκεῖ ; οὗτος οὖν ἅπας οἶδα , μηδέποτε ὁ ὁ ἀγαθός ἐργασία ἀφίστημι , μηδέ ἀποκαλύπτω , μηδέ , ἐπεὶδὴν εἰς ὁ ὁ ἥλιος τάξις ἢ ὁ σελήνη ἔρχομαι μή δύναμαι , καί ὁ ὁ ἀστήρ καταφρονέω . ὡς γάρ ἐν τοσοῦτος γοῦν ἀρετή ἐπιδείκνυμι , δύναμαι εἷς εἰμί ἐν ὁ οὐρανός . κἀν χρυσός , κἀν λίθος τίμιος μή γίγνομαι , ὁ γοῦν ὁ ἄργυρος τάξις ἐπείγω ἐν ὁ θεμέλιος μένω · μόνος μή πρός ἐκεῖνος πάλιν ὁ ὕλη παλινδρομέω , ὅς ἐν Ἐργώ καταφλέγω ὁ πῦρ , μηδέ , ὅταν μέγας κατορθόω μή δύναμαι , καί ὁ μικρός ἀποχωρέω · ἕκατος γάρ οὗτος ἄνοια εἰμί , ὅσπερ μή πάσχω . ὥσπερ γάρ ὁ πλούσιος ὁ σωματικός αὐξάνω ὁ μηδέ ὁ μικρός κέρδος καταφρονέω ὁ ἐραστής ὁ ἐκεῖνος , οὕτως ὁ πνευματικός . καί γάρ ἄτοπος ὁ μέν Κρήτη μηδέ ψυχρός ποτήριον μισθός παραρή , ἐγώ δέ , εἰμί μή πάνυ μέγας εἰμί ὁ κατόρθωμα , καί ὁ ὁ μικρός ἐργασία ἀμελέω . ὁ μέν γάρ ὁ μικρός μή καταφρονέω , πολύς καί περί ὁ μέγας χράω σπουδή · ὁ δέ οὗτος παραρή , καί ἐκεῖνος ἀφίστημι ποτός · ὅσπερ εἄν μή γίγνομαι , καί οὗτος μέγας ὁ μισθός ὅρισις ὁ Χριστός . τις γάρ ὁ ἐπισκέπτομαι ὁ κάμνω εὔκολος ; ἀλλά ὅμως καί οὗτος μέγας ἀποδίδωμι ὁ ἀμοιβή . οψιλαδους τοίνυν ὁ αἰώνιος ζωή , καταπεφηγὼν ὁ κύριος , καί ιχτευσος αὐτός · πάλιν ὁ ζυγόν ἀνήρ ὁ χρηστός , ὑπέρχομαι δέ φορτίον ὁ ἐλαφρός , ἐπιτίθημι Ἀξιός ὁ ἀρχή ὁ τέλος · μή δή παροράω τοσοῦτος διαρρέπω πλούσιος . ἄν μέν γάρ ἐπιμένω παραδύνω ὁ θεός διά ὅς ποιέω , σαυτοῦ ἀπόλλυμι · εἄν δέ πρίν ἢ πολύς γίγνομαι ὁ ζημία , καί πᾶς επιχλυσουνη ὁ γυρόω , ἀποφράσσω ὁ κακία ὁ ὀχετός , καί ὁ διαφθείρω ἀνακτάομαι δύναμαι πάλιν , καί ἕτερος αὐτός προστίθημι φορά οὖον μικρός . Ἄπερ ἅπας λογίζομαι ἀποτινάσσω ὁ γοῦν , Ανάστου ἀπό ὁ γῆ , καί φορέω αὐτός ὁ ἀναγινωστικὴν · ἔστω γάρ σύ κατατίθημι , ὡς οὐ ἀνίστημι λοιπός · εἄν δέ ὁράω πάλιν ὁ χείρ ἀνταίρω , ὁ απροδοχη πληγή , ὀκνητέρος εἰμί πρός ὁ ὑποσκελίζω σύ πάλιν , αὐτός δέ ἀσφαλής ἔστω πρός ὁ μηκέτι τραῦμα τοιοῦτος λαμβάνω . εἰμί γάρ ὁ ὁ ἀλλος ἐγώ ἱκανός παιδεύω συμφορά , πολύς μᾶλλον δέ ὑπερῖναμεν αὐτός . ὅσπερ καί ἐπί ὁ σός προσδοκάω ταχέως δήω κεφαλή , καί πάλιν ὁ ὁ Θεός ῥοπή φαιδρός σύ γίγνομαι , καί τοσοῦτος ἐπιδείκνυμι ὁ ἀρετή , ὡς καί ἕτερος προΐστημι ἔχω . Μόνος μή ἀποτείνω , μηδέ ἀναπίπτω · οὗτος γάρ σύ καί παρά πᾶς ὁ λόγος , καί ὅπου δέ εἄν ὁράω , καί δέ ἕτερος σύ παύσωμα ἐπιλέγω · κἀν οὗτος ἀκούω , οὐκέτι δήω φάρμακον ἕτερος .