joannes-chrysostomus.ad-theodorum-lapsum-lib-1 pg047_0260.3
καὶ ὁ Χριστὸς ἡμῖν παρασηλῶν ἔλεγε · Μὴ φοβηθῆτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα , τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι · φοβηθῆτε δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον[25 ] καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γέεννῃ . Ἄρὰ σε πεισόμεν , ὅτι οὐδέποτε τῶν τῆς ψυχῆς ὡς ἀνιάτων ἀπογινώσκεις δεῖ παλῶν , ἢ καὶ ἕτερους πάνιν λογισμοὺς ἀνακινήσαι χρή ; Κἂν γὰρ μυριάδας ἀπογνῶς σαυτοῦ , ἡμεῖς οὐκ ἀπογνωσόμεθά σου ποτέ , οὐδὲ ἕπερ ἕτεροὺς ἐγκαλοῦμεν , αὐτοὶ πεισόμεθα · καίτοι γε οὐκ ἔστιν ἴσον αὐτὸν εἶναι ἀπελπίζειν ἑαυτὸν , καὶ ἕτερον αὐτόν . Ὁ μὲν γὰρ ὑπὲρ ἕτερου ταύτην ἔχων τὴν ὑπόνοιαν , χἂν συγγνωσθεῖν ταχέως · ὁ δὲ αὐτὸς περὶ ἑαυτοῦ , οὐκέτι . Τε δήποτε ; Ὅτι αὐτὸς μὲν οὐκ ἕστι χύριος τῆς ἑαυτοῦ σπουδῆς καὶ μετανοίας , τῆς δὲ ἑαυτοῦ τὴν ἐξουσίαν ἔχει μόνος αὐτός . Ἄλλ' ὅμως οὐδὲ οὕτως ἀπογνωσόμεθά σου , χἂν μυριάδας σὺ τοῦτο πάθῃς · ἵσως γὰρ . ἵσως ἕστι τις ἐπάνοδος πρὸς τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν κατάλλαγην τῷ ποδὶ τὸν πρότερον βίον . Ἀκοῦε δὲ καὶ τῶν ἐξῆς · Οἱ Νινευῖται τοῦ προφήτου διατετιμημένου καὶ σαφῶς ἀπειλοῦντος ἀκούσαντες , Ἔτι τρεῖς ἡμέραι , καὶ Νινευὶ καταστραφήσεται , οὐδὲ οὕτως ἀνέπεσον , ἀλλὰ καίτοι μὴ θαρροῦντες ὅτι πείσουσι τὸν Θεόν , μᾶλλον δὲ καὶ τούναντιον ἔχοντες ὑποπτεῦσαι ἀπὸ τοῦ χρησμοῦ ( οὐ γὰρ μετὰ διορισμοῦ τινος εἴρητο τὸ λεχθέν , ἀλλ' ἀπόφασις ἦν καθαρὰ ) , καὶ οὕτω τὴν μετανοίαν ἐπεδείκνυντο λέγοντες · Τις οἶδεν , εἰ μετανοήσεται , καὶ παρακληθήσεται ὁ Θεός , καὶ ἀποστρέψει ἀπὸ ὀργῆς τοῦ θυμοῦ αὐτοῦ , καὶ οὐ μὴ ἀπολώμεθα ; Καὶ εἶδεν ὁ Θεὸς τὴν ἔργον αὐτῶν , ὅτι ἀπέστρεψαν ἀπὸ τῶν ὀδῶν αὐτῶν πονηρῶν , καὶ μετενόησεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τῇ κακίᾳ , ἣν ἐλάλησε τοῦ ποιῆσαι αὐτοῖς , καὶ οὐκ ἐποίησεν . Εἰ δὲ ἄνθρωποι βαρβαροὶ καὶ ἀλόγιστοι τοσούτων θδυνήντων συνθεῖναι , πολλῷ μᾶλλον ἡμᾶς τοῦτο ποιεῖν χρή , τοὺς τὰ θεία δόγματα παιδευθέντας , καὶ τῶν τοιούτων παραδειγμάτων καὶ ἐν θρῆμοι καὶ ἐν πράγμασι πολὺ τὸ πλήθος ἐωρακότας . Οὐ γὰρ , φησιν , εἰσὶν αἱ βουλαὶ μου ὡς περ αἱ βουλαὶ ὑμῶν , οὐδὲ αἱ ὁδοὶ μου ὡς περ αἱ ὁδοὶ ὑμῶν · ἀλλ' ὅσον ὑπέρχει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς , τοσούτον ὑπέρχει τὰ διανοήματά μου ἀπὸ τῆς διανοίας ὑμῶν , καὶ αἱ βουλαὶ μου ἀπὸ τῶν βουλῶν ὑμῶν . Εἰ δὲ ἡμεῖς τοὺς πολλάκις προσκεχυρούτας τῶν οἰκετῶν , ἐὰν ἐπαγγέλλωνται γίνεσθαι βελτίους , καὶ προσιμεθα καὶ πάλιν ἐπὶ τῆς προτέρας ἄγομεν τιμῆς , πολλάκις δὲ καὶ πλείονος αὐτοὺς τῆς παρθοσίας μεταβιδαμεν · πολλῷ μᾶλλον αὐτός . Εἰ μὲν γὰρ διὰ τοῦτο ἐποιήσεν ἡμᾶς , ἵνα κολάσῃ , καλῶς ἂν ἀπεγνώκεις καὶ ἡμσφίσθεις ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς ἑαυτοῦ · εἰ δὲ οὐ οὐδὲν ἕτερον ἢ δι' ἀγαθότητα μόνην ἡμᾶς ἐδημιούργησεν , καὶ ἵνα τῶν αἰωνίων ἀπολαύσωμεν καλῶν , καὶ πάντα ὑπὲρ τούτου ποιεῖ καὶ πραγματεύεται ἐκ πρώτης ἡμέρας εἰς τὸ παρόν , τί ποτὲ ἕστι τὸ ποιοῦν ἐνδοθεῖναι ἡμᾶς ; Σφόδρα αὐτὸν παραργήσαμεν , καὶ ὡς οὐδὲς ἀνθρώπων ἕτερος ; Οὐκοῦν διὰ τοῦτο μάλιστα ἀποστήναι δεῖ τῶν παρόντων , καὶ μεταγνῶναι ἐπὶ τοῖς προγεγενημένοις , καὶ πολλὴν ἐπιδείξασθαι τὴν μεταβολήν . Οὐδὲ γὰρ οὕτως αὐτόν τὰ ἀπαξ τολμηθέντα ὑφ' ἡμῶν παραοῦναι δύνα·τ'
Lemmas: καί ὁ Χριστός ἐγώ παρασηλῶν λέγω · μή φοβέω ἀπό ὁ ἀποκτείνω ὁ σῶμα , ὁ δέ ψυχή μή δύναμαι ἀποκτείνω · φοβέω δέ μᾶλλον ὁ δύναμαι ] καί ψυχή καί σῶμα ἀπόλλυμι ἐν γέεννα . ἄρα σύ πείθω , ὅτι οὐδέποτε ὁ ὁ Ψυχή ὡς ἀνίατος ἀπογιγνώσκω δεῖ πάλη , ἢ καί έτερος Πάν λογισμός ἀνακινέω χρή ; κἀν γάρ μυριάς ἀπογιγνώσκω σεαυτοῦ , ἐγώ οὐ ἀπογιγνώσκω σύ ποτός , οὐδέ ἕπερ ἕτερος ἐγκαλέω , αὐτός πείθω · καίτοι γε οὐ εἰμί ἴσος αὐτός εἰμί ἀπελπίζω ἑαυτοῦ , καί ἕτερος αὐτός . ὁ μέν γάρ ὑπέρ έτερος οὗτος ἔχω ὁ ὑπόνοια , εἷς συγγιγνώσκω ταχέως · ὁ δέ αὐτός περί ἑαυτοῦ , οὐκέτι . τε δήποτε ; ὅτι2 αὐτός μέν οὐ εἰμί χύρις ὁ ἑαυτοῦ σπουδή καί μετάνοια , ὁ δέ ἑαυτοῦ ὁ ἐξουσία ἔχω μόνος αὐτός . ἄλλος ὅμως οὐδέ οὕτως ἀπογιγνώσκω σύ , εἷς μυριάς σύ οὗτος πάσχω · ἴσως γάρ . ἴσως εἰμί τις Ἐπάνοδος πρός ὁ ἀρετή καί ὁ καταλλαγή ὁ πούς ὁ πρότερος βίος . ἀκούω δέ καί ὁ ἑξῆς · ὁ Νινευῖται ὁ προφήτης διατιμάω καί σαφῶς ἀπειλέω ἀκούω , ἔτι τρεῖς ἡμέρα , καί Νινευὶ καταστρέφω , οὐδέ οὕτως ἀναπίπτω , ἀλλά καίτοι μή θαρσέω ὅτι πείθω ὁ Θεός , μᾶλλον δέ καί τουναντίον ἔχω ὑποπτεύω ἀπό ὁ χρησμός ( οὖον γάρ μετά διορισμός τις εἴρω ὁ λέγω , ἀλλά ἀπόφασις εἰμί καθαρός ) , καί οὗτος ὁ μετάνοια ἐπιδείκνυμι λέγω · τις οἶδα , εἰμί μετανοέω , καί παρακαλέω ὁ Θεός , καί ἀποστρέφω ἀπό ὀργή ὁ θυμός αὐτός , καί οὖον μή ἀπόλλυμι ; καί ὁράω ὁ θεός ὁ ἔργον αὐτός , ὅτι ἀποστρέφω ἀπό ὁ ὀδούς αὐτός πονηρός , καί μετανοέω ὁ θεός ἐπί ὁ κακία , ὅς λαλέω ὁ ποιέω αὐτός , καί οὐ ποιέω . εἰμί δέ ἄνθρωπος βάρβαρος καί ἀλόγιστος τοσοῦτος θύνω συντίθημι , πολύς μᾶλλον ἐγώ οὗτος ποιέω χρή , ὁ ὁ θεῖος δόγμα παιδεύω , καί ὁ τοιοῦτος παράδειγμα καί ἐν θρῆμοι καί ἐν πρᾶγμα πολύς ὁ πλήθος ὁράω . οὖον γάρ , φημί , εἰμί ὁ βουλή ἐγώ ὡς περ ὁ βουλή σύ , οὐδέ ὁ ὁδός ἐγώ ὡς περ ὁ ὁδός σύ · ἀλλά ὅσος ὑπερχέω ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ , τοσοῦτος ὑπερχέω ὁ διανόημα ἐγώ ἀπό ὁ διάνοια σύ , καί ὁ βουλή ἐγώ ἀπό ὁ βουλή σύ . εἰμί δέ ἐγώ ὁ πολλάκις προσκεχυρουος ὁ οἰκέτης , ἐάν ἐπαγγέλλω γίγνομαι ἀγαθός , καί προσίημι καί πάλιν ἐπί ὁ πρότερος ἄγω τιμή , πολλάκις δέ καί πλείων αὐτός ὁ παρθοσίας μεταβιδαμαζω · πολύς μᾶλλον αὐτός . εἰμί μέν γάρ διά οὗτος ποιέω ἐγώ , ἵνα κολάζω , καλῶς εἄν ἀπογιγνώσκω καί ἡμσφίσθεις ὑπέρ ὁ σωτηρία ὁ ἑαυτοῦ · εἰμί δέ οὖον οὐδείς ἕτερος ἢ διά ἀγαθότης μόνος ἐγώ δημιουργέω , καί ἵνα ὁ αἰώνιος ἀπολαύω καλός , καί πᾶς ὑπέρ οὗτος ποιέω καί πραγματεύομαι ἐκ πρῶτος ἡμέρα εἰς ὁ πάρειμι , τίς ποτέ εἰμί ὁ ποιέω ἐνδίδομαι ἐγώ ; σφόδρα αὐτός παραργήσαμεν , καί ὡς οὐδή ἄνθρωπος ἕτερος ; οὐκοῦν διά οὗτος μάλιστα ἀφίστημι δεῖ ὁ πάρειμι , καί μεταγιγνώσκω ἐπί ὁ προγίγνομαι , καί πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ μεταβολή . οὐδέ γάρ οὕτως αὐτός ὁ ἅπαξ τολμάω ὑπό ἐγώ παραουνη δύνα·τ'