joannes-chrysostomus.ad-stelechium-de-compunctione-lib-2 pg047_0374.4
α . Καὶ πῶς ἔνι γενέσθαι τοῦτο ὅπερ ἐπέταξας , ἄγιε τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπε , Στελέξιε , καὶ παρὰ ψυχῆς οὐτω ; ἀδυνενοῦς καὶ ψυχρὰς τοὺς περὶ κατανύξεως ἀποτεχύῃναι λόγους ; Δεῖ γάρ , οἶμαι , τὸν μέλλοντα τι γενναῖον εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἐρεῖν , αὐτὸν πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων μάλλιστα πεπυρώσθαι τῇ ζηλῳ τούτῳ,καὶ ἀναζεῖν,ὡστε τοὺς περὶ τούτων προφερομένους λόγους παντὸς πεπυρακτωμένου σιδήρου σφοδρότερον εἰς τὰς τῶν ἀκούοντων ἐπίπτειν ψυχάς . [ 141 ] Ἥμὶν δὲ τοῦτο οὐ πάρεστι τὸ πῦρ , ἀλλὰ πάντα τὰ ἔνδον τέφρα καὶ κόνις . Πόθεν οὖν , εἴπέ μοι , πόθεν τὴν φλόγα ταύτην ἀνακαύσομεν ε , μήτε σπινοῦηρος ὢντος ἡμῖν , μήτε ὑλῆς ὑποκειμένης , μήτε πνεύματος τοῦ ταύτην ἀναρρίπτοντος παραγινωμένου , διὰ τὴν πολλὴν ἀχλὺν ἣν τὸ τῶν ἁμαρτημάτων πλῆθος κατεσκόδασεν ἡμῶν τὴς ψυχῆς ; Ἐγὼ μὲν οὐκ οἶδα ὅν δ᾽ ἂν εἴη λοιτὸν τοῦ προστάττοντος εἰπεῖν ὅπως εἰς ἔργον ἔλθοι τὸ ἐπίταγμα , καὶ τὸ προσήκον ἀπολάβοι τέλος · ἡμεῖς μὲν γὰρ τὴν ἀπὸ τῆς γλώττης παρεδόμεθα διακονίαν . Σὺ δὲ παρακάλει τὸν ἰώμενον τοὺς συντετριμμένους τὴν καρδίαν , τὸν διδόντα τοῖς ὀλιγωχοῖς μακροθυμίαν , τὸν ἐγείροντα ἀπὸ τῆς γῆς πτωχὸν , ἀνάμει τὸ πῦρ ἐκεῖνο παρ᾽ ἡμῖν , ὁ πᾶσαν μὲν ἀνθρωπίνην ἀδυνείαν ἀναλίσκειν εἰωθες , πάντα δὲ ὑπνον καὶ ἀκηδίας καὶ βαρύτητα σαρκικὴν περιχοάζει , μεταωρίζει μὲν τὴς ψυχῆς τὸ πτερόν πρὸς οὐρανὸν , δείκνυσι δὲ ἀπὸ δ τῆς ἀβύθου ἐκεῖνιν , χαλὰπτερ ἔκ τινος ἀπόπτου χορυφῆς , ἅπαντα τοῦ παρόντος βίου τὴν φαντασίαν καὶ τὴν ὑπόκρισιν . Τὸν γὰρ μὴ δυνηθέντα ἀναπτήναι ἐκεῖ , μηδ᾽ ἐν ταύτῃ χαλίσαι τῇ περιωπῇ , οὐκ ἔνι τὴν γῆν ἰδεῖν , οὐδὲ τὰ ἐν τῇ γῇ πράγματα , οὕτως ὡς ἰδεῖν ἀξίων . Ἐπεὶ γὰρ πολλὰ μὲν ἂν ἐπισκοτοῦντα τῇ ὄψει , πολλὰ δὲ τὸ ὀρυθοῦντα τὴν ἀκοήν , καὶ τὴν γλῶτταν ὑποσκελίζοντα , δεῖ πάσας ἑαυτὸν ὑπεξαγαγόντα τῆς ταραχῆς καὶ τοῦ καπνοῦ , πρὸς ἐκεῖνιν ἀναχωρήσαι τὴν ἐρήμιαν , ἔνθα πολλὴ μὲν ἡ γαλήνη , λαμπρὰ δὲ ἡ αἰθρία , θορυβὸς δὲ οὐδείς , ἀλλὰ πεπήγασί μεν ἀκλινεῖς οἱ ὀφθαλμοὶ πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ πόθον ο ἑνωρήντες ἀτενεῖς , ἐστήκασι δὲ ἀτρεμεῖς αἱ ἀκοαί , πρὸς δὲ μόνον ἠχολημέναι , τὴν τῶν θείων λογίων ἀκρόασιν , καὶ τῆς παναρμονίου καὶ πνευματικῆς ἐπακουσθαι συμφωνίας , ἣς τῇ τυραννίς οὕτω κρατεῖ τῆς ἀπαξ ἀλούσης ψυχῆς , ὡς μήτε σιτα , μήτε ποτὸν , μήτε ὑπνον αἱρεῖσθαι μεθ᾽ ἧσιν τὸν ὑπ᾽ ἐκείνης ἐφελκυομένον τῆς μελῳδίας . Οὐχὼν οὔτε πραγμάτων ὀρυβὸς βιωτικῶν , οὔτε σωματικῶν ὀχλος πολλῶν , γαλάσαι τὸν τόνον ἐκεῖνον ἰσχύσειεν ἂν . Οὐδὲ γὰρ ἔξινεῖται πρὸς τοῦτο τῆς ψυχῆς τὸ ὕψος ἢ ἐκ τῆς κάτω γωνώσεως ζῶνς ἀνιούσα κραυγή · ἀλλ᾽ ὅπερ ἐκ πρὸς τὰ ὑψιλάτατα τῶν ὀρῶν μεταναστάντες , οὐδὲν ἂν ἐκ ἀκοῦσαίεν , οὐδὲ θεάσαιεντο ἐν τῇ πόλει γινωμένων περ λεγο -
Lemmas: α . καί πῶς ἔνειμι γίγνομαι οὗτος ὅς ἐπιτάσσω , ἅγιος ὁ θεός ἄνθρωπος , Στελέξιε , καί παρά ψυχή οὗτος ; ἀδυνενοῦς καί ψυχρός ὁ περί κατάνυξις ἀποτυγχάνω λόγος ; Δεύς γάρ , οἴομαι , ὁ μέλλω τίς γενναῖος εἰς ὁ ὑπόθεσις οὗτος λέγω , αὐτός πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω μάλλιστα πυρόω ὁ ζηλόω τοῦτος ἀναζεῖν,ὡστε ὁ περί οὗτος προφέρω λόγος πᾶς πυρακτωμένος σίδηρος σφοδρός εἰς ὁ ὁ ἀκούω πίπτω ψυχή . [ 141 ] ἡμεῖς δέ οὗτος οὐ πάρειμι ὁ πῦρ , ἀλλά πᾶς ὁ ἔνδον τέφρα καί κόνις . πόθεν οὖν , λέγω ἐγώ , πόθεν ὁ φλόγα οὗτος ἀνακαίω ε , μήτε σπινουεαρ εἰμί ἐγώ , μήτε ὕλη ὑπόκειμαι , μήτε πνεῦμα ὁ οὗτος ἀναρρίπτω παραγινωμένος , διά ὁ πολύς ἀχλύς ὅς ὁ ὁ ἁμάρτημα πλῆθος κατεσκόδασεν ἐγώ σής ψυχή ; ἐγώ μέν οὐ οἶδα ὅς δέ ἄν εἰμί λοιος ὁ προστάσσω λέγω ὅπως εἰς ἔργον ἔρχομαι ὁ ἐπίταγμα , καί ὁ προσήκω ἀπολαμβάνω τέλος · ἐγώ μέν γάρ ὁ ἀπό ὁ γλῶττα παραδίδωμι διακονία . σύ δέ παρακαλέω ὁ ἰάομαι ὁ συντρίβω ὁ καρδία , ὁ δίδωμι ὁ ὀλιγωχοῖς μακροθυμία , ὁ ἐγείρω ἀπό ὁ γῆ πτωχός , ἀναμένω ὁ πῦρ ἐκεῖνος παρά ἐγώ , ὁ πᾶς μέν ἀνθρώπινος ἡδύνω ἀναλίσκω εἴωθα , πᾶς δέ ὕπνος καί ἀκηδία καί βαρύτης σαρκικός περιχοαζομαι , μεταωριζεω μέν σής ψυχή ὁ πτερόν πρός οὐρανός , δείκνυμι δέ ἀπό δ ὁ άβυθος ἐκεῖνος , χαλὰπτερ ἐκ τις ἄποπτος χορυφω , ἅπας ὁ πάρειμι βίος ὁ φαντασία καί ὁ ὑπόκρισις . Τώς γάρ μή δύναμαι ἀναπέτομαι ἐκεῖ , μηδέ ἐν οὗτος χαλισος ὁ περιωπή , οὐ ἔνειμι ὁ γῆ ὁράω , οὐδέ ὁ ἐν ὁ γῆ πρᾶγμα , οὕτως ὡς ὁράω ἄξιος . ἐπεί γάρ πολύς μέν ἄν ἐπισκοτέω ὁ ὄψις , πολύς δέ ὁ ὀρύσσω ὁ ἀκοή , καί ὁ γλῶττα ὑποσκελίζω , δέω πᾶς ἑαυτοῦ ὑπεξάγω ὁ ταραχή καί ὁ καπνός , πρός ἐκεῖνος ἀναχωρέω ὁ ἐρημία , ἔνθα πολύς μέν ὁ γαλήνη , λαμπρός δέ ὁ αἰθρία , θόρυβος δέ οὐδείς , ἀλλά πήγνυμι μέν ἀκλινής ὁ ὀφθαλμός πρός ὁ ὁ θεός πόθος ὁ ἑνωρήντες ἀτενής , ἵστημι δέ ἀτρεμής ὁ ἀκοή , πρός δέ μόνος χολάω , ὁ ὁ θεῖος λόγιος ἀκρόασις , καί ὁ παναρμόνιος καί πνευματικός ἐπακούω συμφωνία , ὅς ὁ τυραννίς οὕτως κρατέω ὁ ἅπαξ ἀλέω ψυχή , ὡς μήτε σῖτος , μήτε ποτός , μήτε ὕπνος αἱρέω μετά ἧσις ὁ ὑπό ἐκεῖνος ἐφελκύω ὁ μελῳδία . Οὐχὼν οὔτε πρᾶγμα ὄρυβος βιωτικός , οὔτε σωματικός ὄχλος πολύς , γαλάσαι ὁ τόνος ἐκεῖνος ἰσχύω ἄν . οὐδέ γάρ ἔξειμι πρός οὗτος ὁ ψυχή ὁ ὕψος ἢ ἐκ ὁ κάτω γωνώσεως ζῶνος ἀνέρχομαι κραυγή · ἀλλά ὅς ἐκ πρός ὁ ὑψιλάτατα ὁ ὄρος μετανίστημι , οὐδείς ἄν ἐκ ἀκούω , οὐδέ θεάομαι ἐν ὁ πόλις γινωμένος περ λεγο -