joannes-chrysostomus.ad-stelechium-de-compunctione-lib-2 pg047_0374.9
μένων , ἀλλ᾽ ἀτήμου τινὸς μόνον καὶ ἀτερποῦς ὑπακοῦσασιεν δ κραυγῆς , καὶ σφηκῶν βομβούντων οὐδὲν ἠδίου · οὕτως οἱ τῶν βιωτικῶν ἑαυτοὺς ἐξαγαγόντες , καὶ πρὸς τὸ ὕψος τῆς πνευματικῆς ἀναπτάντες φιλοσοφίας , οὐδενὸς ἐπαισθάνονται τῶν παρ᾽ ἡμῖν . Τὸ γὰρ σῶμα , καὶ αἱ τοῦ σώματος αἰσθήσεις , ἕως μὲν ἂν περὶ γῆν ἡ ψυχὴ στρέφηται b , μωρίοις αὐτὴν περιβάλλουσι τοῖς δεσμοῖς , ἥνποθεν τὸν χαλεπὸν τῶν ἐπιχθονίων τέρψεων χειμῶνα συνἀγούσαι · καὶ γὰρ ἀκοὴ καὶ ὄψις καὶ ἀφὴ καὶ ὀσφρησις καὶ γλῶττα πολλὰ τῶν ἐξωθεν εἰς αὐτὴν ἐναποτίθενται i κακῶν . Ὅταν δὲ μετέωρος γένηται , καὶ πρὸς τὰ πνευματικὰ τὴν [ 142 ] ἑαυτῆς μεταγάγῃ σχολήν , ἀπετείχισε ταῖς πονηραῖς φαντασίαις τὴν εἴσοδον , οὐκ ἐμφράζασα τὰς αἰσθήσεις , ἀλλὰ τὴν ἀκολούθησιν αὐτῶν πρὸς ἐκεῖνο μεταγαγοῦσα τὸ ὕψος . Καθ᾽ ὃπερ γὰρ δέποινα φοβερὰ τε καὶ ἐμβριθὲς , μύρον ἐργαζομένη ποικίλον , βαρύτιμον l καὶ πολυτελὲς , καὶ πολλῶν εἰς τοῦτο δεομένη τῶν διακοθρασμένων χειρῶν , τὰς θεραπαινίας αὐτῆς ἀναστήσασα , καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἀγαγοῦσα , τὴν μὲν κοσμεῖν τὸ μηδὲπω κατεργασμένον τῶν ἀρωμάτων ἀποκρίνειν ἐκέλευσε , τὴν δ᾽ αὐ ζυγὰ καὶ σταθμὰ λαβοῦσαν σκοπεῖν ἀκριβῶς , ὅπως μήτε ἑλαττον , μήτε πλέον τοῦ δεόντος ἐπαισθλὸν τῆς τοῦ παντὸς κατασκευῆς k τὴν συμμετρίαν λυμήσεται , καὶ τὴν μὲν ἕχειν τὰ τοῦτο δεδόμεια , τὴν δὲ τρίβειν ὅσα μὴ καλῶς ἔχει , τὴν δὲ ἑτερα φύρειν καὶ ἀναμιγνύναι τοῖς ἄλλοις , τὴν δὲ ἀλάβαστρον ἔχουσαν ἐπ᾽ αὐτὴν τὴν δὲ ἄγγος ἑτερον , καὶ ἄλλην l ἄλλο τι μεταχειρίζειν , καὶ οὕτως αὐτῶν τὴν τε διάνοιαν καὶ τὰς χεῖρας ἐκεῖνω προστηλώσασα τῷ ἔργῳ , οὐκ ἐξ διαφθορᾶν τῇ τῇ σπουδῇ , ἐρεστώσας διπλῶν , καὶ μὴ συγχωροῦσα πλανᾶσθαι χεῖρ καὶ κεφαλὴν ναι τὰς δὲεις · οὕτω καὶ ἡ ψυχὴ τὸ πολυτελὲς τοῦτο μύρον κατασκευάζουσα , τὴν κατάνυξιν λέγω , τὰς αἰσθήσεις ἄγει · πρὸς ἑαυτήν , τὴν βλαμμένην αὐτῶν περιχοάτουσα . Αὐτοῖχα γοῦν εἰ ποτε συμβαίη συστρέψασαν ἑαυτὴν λογίζεσθαί τι τῶν ἐνδόντων καὶ θεοειδῶν m , ἐρήμους τῶν ἐνεργειῶν τὰς αἰσθήσεις καθίστησιν , ὥστε μηδὲν τῶν περιττῶν ἐπισταγούσας ἀκαίρως διαταράξαι τὴν ἐνδὸν γινομένην ἠσυχίαν αὐτῆ . Διὸ καὶ προσπίπτουσι μὲν φυσι ταῖς ἀκοαῖς , καὶ θεωρίαι ταῖς δόσει · παραπέμπεται δὲ ἕνδον οὐδὲν , τῆς ἐκάστου τούτων ἐνεργείας τῶν μελῶν ἐστραμμένης πρὸς τὴν ψυχήν . Καὶ τί λέγω φωνὰς καὶ θεωρίας , ὅπου γε πολλοὶ τῶν ἐν ταύτῃ γεινομένων τῇ καταστάσει , οὐ μόνον τοὺς παρόντας πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν , ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐνθωδύντας αὐτοῖς ἀπηλὸν μὴ αἰσθόμενοι ; Τοσούτῃ γὰρ τὴς ψυχῆς ἡ ἀρετή , ὡς εἶναι βέδιον τῷ βουλομένῳ διατρίβειν μὲν ἐπὶ τῆς γῆς , ὡσπερ ἐν τῷ οὐρανῷ καθημένῳ μηδενὸς ἐπαισθάνεσθαι τῶν γινομένων ἐπὶ τῆς γῆς .
Lemmas: μένω , ἀλλά ἀτήμου τις μόνος καί ἀτερπής ὑπακούω δ κραυγή , καί σφήξ βομβέω οὐδείς ἠδίου · οὕτως ὁ ὁ βιωτικός ἑαυτοῦ ἐξάγω , καί πρός ὁ ὕψος ὁ πνευματικός ἀναπέτομαι φιλοσοφία , οὐδείς ἐπαισθάνομαι ὁ παρά ἐγώ . Τέ γάρ σῶμα , καί ὁ ὁ σῶμα αἴσθησις , ἠώς μέν ἄν περί γῆ ὁ ψυχή στρέφω b , μώριος αὐτός περιβάλλω ὁ δεσμός , ἥνποθεν ὁ χαλεπός ὁ ἐπιχθόνιος τέρψις χειμών συνάγω · καί γάρ ἀκοή καί ὄψις καί ἀλφή καί ὄσφρησις καί γλῶττα πολύς ὁ ἐξωθεν εἰς αὐτός ἐναποτίθημι i κακός . ὅταν δέ μετέωρος γίγνομαι , καί πρός ὁ πνευματικός ὁ [ 142 ] ἑαυτοῦ μετάγω σχολή , ἀποτειχίζω ὁ πονηρός φαντασία ὁ εἴσοδος , οὐ ἐμφράζω ὁ αἴσθησις , ἀλλά ὁ ἀκολούθησις αὐτός πρός ἐκεῖνος μετάγω ὁ ὕψος . κατά ὅς γάρ δέποινα φοβερός τε καί ἐμβριθής , μύρον ἐργάζομαι ποικίλος , βαρύτιμος l καί πολυτελής , καί πολύς εἰς οὗτος δέω ὁ διακοθρασμένων χείρ , ὁ θεραπαινίας αὐτηες͂ς ἀνίστημι , καί πρός ἑαυτοῦ ἄγω , ὁ μέν κοσμέω ὁ μηδέπω κατεργάζομαι ὁ ἄρωμα ἀποκρίνω κελεύω , ὁ δέ αὖος ζυγόν καί σταθμός λαμβάνω σκοπέω ἀκριβῶς , ὅπως μήτε μικρός , μήτε πλείων ὁ δείδωμι ἐπαισθλὸν ὁ ὁ πᾶς κατασκευή k ὁ συμμετρία λύω , καί ὁ μέν ἔχω ὁ οὗτος δομέω , ὁ δέ τρίβω ὅσος μή καλός ἔχω , ὁ δέ ἕτερος φύρω καί ἀναμίσγω ὁ ἄλλος , ὁ δέ ἀλάβαστος ἔχω ἐπί αὐτός ὁ δέ ἄγγος ἕτερος , καί ἄλλος l ἄλλος τίς μεταχειρίζω , καί οὕτως αὐτός ὁ τε διάνοια καί ὁ χείρ ἐκεῖνος προστηλόω ὁ ἔργον , οὐ ἐκ διαφθορά ὁ ὁ σπουδή , ἐρεστώσας διπλόος , καί μή συγχωρέω πλανάω χείρ καί κεφαλή ναι ὁ δήω · οὕτως καί ὁ ψυχή ὁ πολυτελής οὗτος μύρον κατασκευάζω , ὁ κατάνυξις λέγω , ὁ αἴσθησις ἄγω · πρός ἑαυτοῦ , ὁ βλάπτω αὐτός περιχοατεω . αυτοαδδιξ γοῦν εἰμί ποτέ συμβαίνω συστρέφω ἑαυτοῦ λογίζομαι τίς ὁ ἐνδίδωμι καί θεοειδής m , ἐρῆμος ὁ ἐνέργεια ὁ αἴσθησις καθίστημι , ὥστε μηδείς ὁ περισσός ἐπιστάζω ἄκαιρος διαταράσσω ὁ ἐνδίδωμι γίγνομαι ἡσυχία αὑτός . Διὸ καί προσπίπτω μέν φύσις ὁ ἀκοή , καί θεωρία ὁ δόσις · παραπέμπω δέ ἔνδον οὐδείς , ὁ ἕκαστος οὗτος ἐνέργεια ὁ μέλος στρέφω πρός ὁ ψυχή . καί τίς λέγω φωνή καί θεωρία , ὅπου γε πολύς ὁ ἐν οὗτος γίγνομαι ὁ κατάστασις , οὐ μόνος ὁ πάρειμι πρό ὁ ὀφθαλμός , ἀλλά καί ὁ ἐνθωδύντας αὐτός ἀπαλός μή αἰσθάνομαι ; τοσούτη γάρ σής ψυχή ὁ ἀρετή , ὡς ἔρχομαι βέδιον ὁ βούλομαι διατρίβω μέν ἐπί ὁ γῆ , ὡς ἐν ὁ οὐρανός κάθημαι μηδείς ἐπαισθάνομαι ὁ γίγνομαι ἐπί ὁ γῆ .