joannes-chrysostomus.ad-stelechium-de-compunctione-lib-2 pg047_0379.1
αὐτοῦ τῷ ταπεινῷν τῆς ψυχῆς ἐστιν ἰδεῖν , ἀπὸ τε τοῦ τοσαύτης ἑαυτὸν κολάσεως ἀξίων εἶναι νομίζειν , ἀπὸ τε τοῦ μὴ τολμᾶν ὑπὲρ παντελῶς συγχωρήσεως ἀξίου τὸν Θεόν · ὁ τῶν σοφῶρα κατεγνωσμένων ἐστι , καὶ πειπεικότεων ἑαυτοὺς ὅτι πάντων εἰσι τῶν ἀνθρώπων ἀμαρτωλώτεροι . Καὶ τὸ δὴ τοῦτο μελοῦν , ὅτι καὶ αὐτὸ τὸ μὴ σφόδρα κολασθῆναι ἀπὸ τοῦ ἔλεους καὶ τῆς φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ λαβεῖν , ὡς ἐξησθενηκώς , ἀξιοῖ · Ἐλέησον γὰρ με , φησίν , ὅτι ἀσθενης εἰμ . Τὸ τοῦτο · ὅ τοιαύτῆς μαρτυρίας ἀπολούσας , καὶ τὰ κρίματα τοῦ Θεοῦ μὴ ἐπιλανθανόμενος ( Τὰ κρίματά σου γὰρ , φησίν , οὐκ ἐπελαθόμην ) , ὅ τοῦ ἡλίου φαιδρότερον λάμπων , οὕτως τοιαῦτα φθέγγεται ῥήματα · Ναί · τοῦτο γὰρ ἐστι τὸ θαυμαστὸν , ὅτι οὐτὲ μεγάλα κατορθῶν οὐδὲν οὐδὲποτε μέγα οὔτε ἐπὶ τί , οὔτε ἐνῆμισε περὶ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ πάντων ἑαχάτον ἑαυτὸν εἶναι ἐδόκει , καὶ ἀπὸ μόνης ἡλίου τῆς τοῦ Θεοῦ σύζευσι φιλανθρωπίας , ὡσαὶν Ἐλεγεν · Ἄξιος μὲν εἰμὶ τιμωρίας ἀπαραίτητου , καὶ τοῦ κολασθῆναι ἀθάνατα · διὰ δὲ τὸ μηκέτι δύνασθαι φέρειν ἀξιόμοι λύσιν γενέσθαι τῶν παρόντων κακῶν · καθάπερ τῶν οἰκετῶν οἱ μυρία ἐργασάμενοι δεινά , ὅτι μὲν οὐχ ἡμαρτον οὐχ ἂν ἔχοιεν εἰπεῖν , διὰ δὲ τὴν δύσιν ἀφόρητον εἶναι τὴν ἀπὸ τῶν μαστίγων , ἀξιοῦσιν ἀνεθῆναι λοιπῶν τῶν πληγῶν . Ἐγὼ δὲ αὐτὸν καὶ ἄλλην ἀσθένειαν οἶμαι αἰνιττεσθαι νῦν . Τίνα δὲ ταύτην ; τὴν ἀπὸ τῆς ἀθυμίας καὶ τῶν ἐγγομένων ἐγγομένων αὐτῷ . Ἐπωθε γὰρ ἡ τῆς λύπης ὑπερβολή , ὅταν ἡμῖν ἐπισκήψῃ σφοδρότερον , ἀπασαν περιτρέγων τῆς ψυχῆς τὴν ἰσχύν . Ὑπεροίμαι καὶ τὸν δίκαιον πεπονθέναι ἐκ τοῦ σφόδρα καταγινώσκειν ἑαυτῷ , καὶ μηδέποτε χρηστὰς ἑαυτῷ ὑποτεινειν ἐλπίδας , ἀλλὰ τὰς ἐναντίας δεῖ . Τοῦτο γοῦν καὶ ἐκ τῶν ἐξῆς δήλῳ ποιεῖ · Ἐλέησόν γὰρ ἂ με , ἐπήγαγεν , ὅτι ἀσθενης εἰμ · Ἰσασί με , Κύριε , ὅτι ἐταράχθη τὰ δόστα μου , καὶ ἡ ψυχή μου ἐταράχθη σφόδρα , πρότερον εἰπών · Κύριε , μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέησόν με b . Εἰ δὲ ὁ συνειδὲς ἔχων οὕτω χαλάρων ἀξιοῖ μὴ γενέσθαι τῶν πεπραγμένων ἐξετάσιν ἀκριβῆ , τί ποιήσομεν ἡμεῖς ὅ τοσούτοις ἐναπειλημμένοι c κακοῖς , καὶ τοσοῦτον ἀφάδωντες d τῆς παρρησίας ἐκείνου , καὶ μηδὲ τὸ πολυλόγον τῆς ἐξομολογήσεως ἐκείνης ἐπιδειξάμενοι μέρος ; Πόθεν οὖν ὁ μακάριος οὕτως ἐξομολογεῖτο ; Πειπαίδευτο ὅτι οὐδεὶς δικαιοῦσθεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ , καὶ ὅτι καὶ ὁ δίκαιος μόλις σώζεται . Διὰ τοῦτο ποτὲ μὲν παρακαλεῖ λέγων , Μὴ εἰσέλθης εἰς κρίσιν μετὰ τοῦ δούλου σου · ποτὲ δὲ , Ἐλέησόν με , Κύριε , ὅτι ἀσθενης εἰμ . e' . Τοῦτο γὰρ ἀξίων πανταχῶ σκοπεῖν , πῶς οὐδαμοῦ μέμνηται τῶν οἰκείων κατορθωμάτων , ἀλλ' ἐπὶ τῇ φιλανθρωπίαν τοῦ Θεοῦ βέπτεται τὴν σωτηρίαν τὴν ἑαυτοῦ . Τοῦτο γὰρ συντετριμμένης ψυχῆς , τοῦτο τεταπεινωμένου πνεύματος , τοῦτο ποιεῖ μεγάλα κατορθοῦντα τῶν ἀμαρτολιῶν μᾶλλον δεδοικέναι καὶ τρέμεν . Ὅτι γὰρ ἔτρεμε μὲν οὕτω καὶ ἔδοδοίκε [ 148 ] , ἀκούσον αὐτοῦ λέγοντος · Ἐὰν ἀνομίας παραστηρῆς , Κύριε , Κύριε , τις ὑποστήσεται ; Ἰδεῖ γὰρ , ἴδει σαφῶς , ὅτι πολλοὶ ἔσμεν ὀρθλημάτων ὑπεύθυνοι τῷ Θεῷ , καὶ ὅτι τὰ μικρότατα τῶν ἀμαρτημάτων μεγάλας ἀξιοῦσι τιμωρίας · Ἐγὼ προορῶν ἄνωθεν ἄπερ ἐμελλε νομιοθετεῖν ὁ Χριστὸς ἐλθὼν · οὐ φόνων μόνον , ἀλλὰ καὶ ὑβρεων καὶ λοιδοριῶν καὶ ἐνόνων πονηρῶν καὶ γέλους καὶ ἀλαζόρου λόγου καὶ εὐτραπελίας καὶ τῶν ἐτι μικροτέρων χαλεπῶν κείσθαι
Lemmas: αὐτός ὁ ταπεινός ὁ ψυχή εἰμί ὁράω , ἀπό τε ὁ τοσοῦτος ἑαυτοῦ κόλασις ἄξιος ἔρχομαι νομίζω , ἀπό τε ὁ μή τολμάω ὑπέρ παντελής συγχώρησις ἄξιος ὁ θεός · ὁ ὁ σοφωρ καταγιγνώσκω εἰμί , καί πειπεικοτεω ἑαυτοῦ ὅτι πᾶς εἰμί ὁ ἄνθρωπος ἀμαρτωλώτεροι . καί ὁ δή οὗτος μέλω , ὅτι καί αὐτός ὁ μή σφόδρα κολάζω ἀπό ὁ ἔλεος καί ὁ φιλανθρωπία ὁ θεός λαμβάνω , ὡς ἐξασθενέω , ἀξιόω · ἐλεέω γάρ ἐγώ , φημί , ὅτι ἀσθενέω εἰμί . Τέ οὗτος · ὁ τοιοῦτος μαρτυρία ἀπολούω , καί ὁ κρίμα ὁ θεός μή ἐπιλανθάνομαι ( ὁ κρίμα σύ γάρ , φημί , οὐ ἐπιλανθάνω ) , ὁ ὁ ἥλιος φαιδρός λάμπω , οὕτως τοιοῦτος φθέγγομαι ῥῆμα · Ναίς · οὗτος γάρ εἰμί ὁ θαυμαστός , ὅτι οὔτε μέγας κατορθόω οὐδείς οὐδέποτε μέγας οὔτε ἐπί τίς , οὔτε ἐνῆμισε περί ἑαυτοῦ , ἀλλά πᾶς ἑαχάτον ἑαυτοῦ ἔρχομαι δοκέω , καί ἀπό μόνος ἥλιος ὁ ὁ θεός σύζω φιλανθρωπία , ὅσος λέγω · ἄξιος μέν εἰμί τιμωρία απαραίτητος , καί ὁ κολάζω ἀθάνατος · διά δέ ὁ μηκέτι δύναμαι φέρω αξιομος λύσις γίγνομαι ὁ πάρειμι κακός · καθά ὁ οἰκέτης ὁ μύριοι ἐργάζομαι δεινός , ὅτι μέν οὐ αμαραταίνω οὐ ἄν ἔχω λέγω , διά δέ ὁ δύσις ἀφόρητος ἔρχομαι ὁ ἀπό ὁ μάστιξ , ἀξιόω ἀνίημι λοιπός ὁ πληγή . ἐγώ δέ αὐτός καί ἄλλος ἀσθένεια οἴομαι αἰνίσσομαι νῦν . Τίνα δέ οὗτος ; ὁ ἀπό ὁ ἀθυμία καί ὁ ἐγγίγνομαι ἐγγίγνομαι αὐτός . Ἐπωθε γάρ ὁ ὁ λύπη ὑπερβολή , ὅταν ἐγώ ἐπισκήπτω σφοδρός , ἅπας περιτρέγων ὁ ψυχή ὁ ἰσχύς . υπεροιμας καί ὁ δίκαιος πάσχω ἐκ ὁ σφόδρα καταγιγνώσκω ἑαυτοῦ , καί μηδέποτε χρηστός ἑαυτοῦ ὑποτείνω ἐλπίς , ἀλλά ὁ ἐναντίος δέω . Τοῦτης γοῦν καί ἐκ ὁ ἑξῆς δῆλος ποιέω · ἐλεέω γάρ ὅς ἐγώ , ἐπάγω , ὅτι ἀσθενής εἰμί · οἶδα ἐγώ , κύριος , ὅτι ταράσσω ὁ δίδωμι ἐγώ , καί ὁ Ψυχή ἐγώ ταράσσω σφόδρα , πρότερος λέγω · κύριος , μή ὁ θυμός σύ ἐλεέω ἐγώ b . εἰμί δέ ὁ συνοράω ἔχω οὕτως χαλαρός ἀξιόω μή γίγνομαι ὁ πράσσω ἐξέτασις ἀκριβής , τίς ποιέω ἐγώ ὁ τοσοῦτος ἐναπολαμβάνω c κακός , καί τοσοῦτος ἀφάδωντες d ὁ παρρησία ἐκεῖνος , καί μηδέ ὁ πολύλογος ὁ ἐξομολόγησις ἐκεῖνος ἐπιδείκνυμι μέρος ; πόθεν οὖν ὁ μακάριος οὕτως ἐξομολογέομαι ; Πειπαίδευτο ὅτι οὐδείς δικαιόω ἐνώπιον ὁ θεός , καί ὅτι καί ὁ δίκαιος μόλις σῴζω . Ζεύς οὗτος ποτέ μέν παρακαλέω λέγω , Μή εἰσ́λημι εἰς κρίσις μετά ὁ δοῦλος σύ · ποτέ δέ , ἐλεέω ἐγώ , κύριος , ὅτι ἀσθενής εἰμί . e' . οὗτος γάρ ἄξιος πανταχῶ σκοπέω , πῶς οὐδαμοῦ μιμνήσκω ὁ οἰκεῖος κατόρθωμα , ἀλλά ἐπί ὁ φιλανθρωπία ὁ θεός βάπτω ὁ σωτηρία ὁ ἑαυτοῦ . Τοῦτης γάρ συντρίβω ψυχή , οὗτος ταπεινόω πνεῦμα , οὗτος ποιέω μέγας κατορθόω ὁ ἁμαρτωλία μᾶλλον δείδω καί τρέω . Ὅτι γάρ τρέμω μέν οὕτως καί ἐσθίω [ 148 ] , ἀκούω αὐτός λέγω · ἐάν ἀνομία παραστηρῆς , κύριος , κύριος , τις ὑφίστημι ; ἰδέω γάρ , ἶδος σαφής , ὅτι πολύς εἰμί ὀρθλημάτων ὑπεύθυνος ὁ θεός , καί ὅτι ὁ μικρός ὁ ἁμάρτημα μέγας ἀξιόω τιμωρία · ἐγώ προοράω ἄνωθεν ᾗ μέλλω νομίζω ὁ Χριστός ἔρχομαι · οὐ φόνος μόνος , ἀλλά καί ὕβρις καί λοιδορία καί νονά πονηρός καί γέλως καί αλαζοροος λόγος καί εὐτραπελία καί ὁ ἔτι μικρός χαλεπός κεῖμαι