joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0399.2
5 . Ὅστε ὅταν ἐννοήσῃς ὅτι πατέρα , καὶ οἰκίαν , καὶ φίλους , καὶ συγγενεῖς , καὶ πλοῦτον ἔχαστον , καὶ ὅδεων πολλὴν μέγας ἀπὸ τῶν χειρῶν διὰ τὸν Χριστόν , εἶτα τοσαύτην θλίψιν ὑπομένεις νῦν , μὴ καταβαλὼν σαυτὸν ἐξ ὧν γὰρ ἡ ἀπορία τίκτεται λογισμῶν , ἐκ τῶν αὐτῶν καὶ ἡ τῆς ἀπορίας ἡμῖν ἔσται λύσις . Πῶς ; Ἀδύνατον ψευσαθαι τὸν Θεόν · ἐπηγγέλατο δὲ τοῖς ταῦτα καταλιποῦσι ζωὴν αἰώνιον . Κατέλιπες δὲ σὺ πάντα καὶ διέτρεψας · εἰ οὖν ἐστι λοιπὸν τὸ χωλὸν σε θαρρεῖν ὑπὲρ τῆς ὑποσχέσεως ; ὁ κατέχων σε πειράσας νῦν ; Καὶ εἰ τοῦτο πρὸς τὴν ὑπόσχεσιν ; Οὐ γὰρ ἐνταῦθα τὴν αἰώνιον ἡμῖν ἐπηγγέλατο ζωὴν · εἰ δὲ καὶ ἐνταῦθα τῇ τῆς ἐπαγγελίας πληροῦσθαι ἐμελλεν , οὐδὲ οὕτως ἀχάλειν ἔχειν · τὸν γὰρ εὐλαβῆ καὶ πιστὸν ἄνδρα οὕτω βεβαίως διαχειθᾶι χρὴ πρὸς τὰς ἐπαγγελίας τοῦ Θεοῦ , ὡς καὶ ἐναντία αὐταῖς φαίνεσθαι τὰ γινόμενα , μηδὲ οὕτω ταράττεσθαι , μηδὲ ἀπογινώσκειν τὴν ἐκδασιν . Ὅρα γοῦν ὁ πιστὸς Ἀβραὰμ τίνὰ μὲν ὑπόσχεσιν ἐδέξατο , τίνὰ δὲ πράττειν ἠγαχάζετο ; Ἡ μὲν ὑπόσχεσις ἦν ἀπὸ τοῦ Ἰσαὰκ πᾶσαν ἐμπλησῆναι τὴν οἰκουμένην , τὸ δὲ πρόσταγμα , αὐτὸν τοῦτο καταθῦσαι τὸν Ἰσαὰκ , ἐξ οὗ ἐμελλε πᾶσα πληροῦσθαι ἡ γῆ . Τί οὖν ; ἐθορύβει τοῦτο τὸν δίκαιον ; Οὐδαμῶς · ἀλλὰ καὶ τοσαύτας διαφωνίας οὕσης καὶ μάχης τῇ κελεύσει πρὸς τὴν ἐπαγγελίαν , οὐκ ἐταράχθη , οὐδὲ ἠλίγησεν , οὐδὲ εἶπε τι τοιούτων ἐκείνως · Ἔσπερα ἐπηγγέλατο , καὶ ἑτέρα δὲ πράττειν ἀναγκάζει νῦν ὁ Θεός · ἀπὸ τοῦ παιδὸς τούτου τὸ πολὺ μοι τῶν ἐχθρῶν ὑπέσχετο πλήθος , καὶ τοῦτον κατασφάξαι κελεύει νῦν · πῶς οὖν τοῦτο ἔσται , τῆς βέλης ἐκκεχομημένης ; Ἡπάτησέ με ἄρα , καὶ διεπλάσεν . Οὐδὲν τούτων εἶπεν , ἀλλ’ οὐδὲ ἐνένοησε · [ 169 ] καὶ μᾶλα γε εἰκότως . Ὅταν γὰρ Θεὸς ὁ ὑπισχνούμενος ἦ , κἂν μυρία δοκῇ τὴν ἐπαγγελίαν ἀναιρεῖν , οὐ χρὴ θορυβεῖσθαι περὶ τοῦ τέλους οὐδὲ ἀμφισβητεῖν . Τοῦτο γὰρ αὐτὸ μᾶλιστα τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως ἔργον ἐστὶ , πόρον εἰς τῶν ἀπόρων εὑρεῖν , καθάπερ ὁ μακάριος ἐκεῖνος τότε ἐλογίζετο . Διὸπερ αὐτοῦ κατεπλάγη τὴν πίστιν ὁ Παῦλος , οὕτως εἰπὼν · Πιστεῖ προσενήνοχεν Ἀβραὰμ τὸν Ἰσαὰκ πειραζόμενος , καὶ τὸν μονογενῆ προσέφερεν ὁ τὰς ἐπαγγελίας ἀναδεξάμενος · αὐτὰ δὲ ταῦτα ἐμφαίνων καὶ ἀντιτιθέμενος , ὅπερ εἶπον ἐγὼ νῦν . Οὐχ ἐκεῖνος δὲ μόνος , ἀλλὰ καὶ ὁ τοῦτο πάλιν ἀπόγονος Ἰωσὴφ διὰ μακροῦ χρόνου καὶ πολλῶν πραγμάτων κινδυνεύσων ὁρῶν τὴν ἐπαγγελίαν , ἔμενεν ἀκλινής · πρὸς γὰρ τὸν ἐπαγγελιαμένον ἔωρα μόνον · εἰ δὲ εἰς ἀνθρωπίνους κατέπεσε λογισμούς , καὶ ἀπέγνω τοῦ τέλους . Ἡ μὲν γὰρ δεῖχθεῖσα ὑμῖν αὐτῷ καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτῶν γενναῖα μὲν τὴν προσκυνήσιν προὔλειπε · τὰ δὲ γινόμενα οὐ τοιαῦτα ἦν , ἀλλὰ πολλῷ τούτων ἀπέχοντα . Πρῶτον μὲν γὰρ αὐτοὶ οἱ προσκυνεῖν μέλλοντες εἰς λάκκον αὐτὸν ἐμβάλλουσι , καὶ ἀνδραῖς ἀποδόμενοι βαρβάρους εἰς Ἀλλοτρίαν καὶ πόρρω κεῖμένην πέμπουσι γῆν · καὶ οὕτως ἐναντία τοῖς δεῖχθεῖσι ἐδόκει τὰ γινόμενα εἶναι , ὡς καὶ αὐτοὺς τοὺς ἀδελφοὺς ἐκείνους διαλεχθῆναι αὐτὸν καὶ λέγειν · Ἴδου γάρ , φησίν , ὁ ἐνυπνιαστὴς ἐκεῖνος ἔρχεται · νῦν οὖν δεῦτε , ἀποκτείνωμεν αὐτόν , καὶ βλήσωμεν αὐτὸν εἰς ἕνα τῶν λάκκων , καὶ ἐροῦμεν · Θηρίον ποτηρὸν κατέφαγεν αὐτόν · καὶ
Lemmas: 5 . ὅστε ὅταν ἐννοέω ὅτι πατήρ , καί οἰκίον , καί φίλος , καί συγγενής , καί πλοῦτος χάζω , καί ὅδε πολύς μέγας ἀπό ὁ χείρ διά ὁ Χριστός , εἶτα τοσοῦτος θλῖψις ὑπομένω νῦν , μή καταβάλλω σαυτοῦ ἐκ ὅς γάρ ὁ ἀπορία τίκτω λογισμός , ἐκ ὁ αὐτός καί ὁ ὁ ἀπορία ἐγώ εἰμί λύσις . Πῶς ; ἀδύνατος ψεύδω ὁ Θεός · ἐπαγγέλλω δέ ὁ οὗτος καταλείπω ζωή αἰώνιος . καταλείπω δέ σύ πᾶς καί διατρέπω · εἰμί οὖν εἰμί λοιπός ὁ χωλός σύ θαρσέω ὑπέρ ὁ ὑπόσχεσις ; ὁ κατέχω σύ πειράζω νῦν ; καί εἰμί οὗτος πρός ὁ ὑπόσχεσις ; οὖον γάρ ἐνταῦθα ὁ αἰώνιος ἐγώ ἐπαγγέλλω ζωή · εἰμί δέ καί ἐνταῦθα ὁ ὁ ἐπαγγελία πληρόω μέλλω , οὐδέ οὕτως ἀχάλινος ἔχω · ὁ γάρ εὐλαβής καί πιστόν ἀνήρ οὗτος βεβαίως διαχέω χρή πρός ὁ ἐπαγγελία ὁ Θεός , ὡς καί ἐναντίος αὐτός φαίνω ὁ γίγνομαι , μηδέ οὗτος ταράσσω , μηδέ ἀπογιγνώσκω ὁ ἐκδασιν . Ὅρας γοῦν ὁ πιστός Ἀβραάμ τις μέν ὑπόσχεσις δέχομαι , τις δέ πράσσω ἀγχάζω ; ὁ μέν ὑπόσχεσις εἰμί ἀπό ὁ Ἰσαάκ πᾶς ἐμπίμπλημι ὁ οἰκέω , ὁ δέ πρόσταγμα , αὐτός οὗτος καταθύω ὁ Ἰσαάκ , ἐκ ὅς μέλλω πᾶς πληρόω ὁ γῆ . τις οὖν ; θορυβέω οὗτος ὁ Δίκαιος ; οὐδαμός · ἀλλά καί τοσοῦτος διαφωνία ὗσις καί μάχη ὁ κελεύω πρός ὁ ἐπαγγελία , οὐ ταράσσω , οὐδέ ἠλίγησεν , οὐδέ εἶπον τίς τοιοῦτος ἐκείνως · Ἕσπερος ἐπαγγέλλω , καί ἕτερος δέ πράσσω ἀναγκάζω νῦν ὁ Θεός · ἀπό ὁ παῖς οὗτος ὁ πολύς ἐγώ ὁ ἐχθρός ὑπισχνέομαι πλήθος , καί οὗτος κατασφάζω κελεύω νῦν · πῶς οὖν οὗτος εἰμί , ὁ Βέλης ἐκκεχομημένης ; ἀπατάω ἐγώ ἄρα , καί διαπλάθω . οὐδείς οὗτος εἶπον , ἀλλά οὐδέ ἐννοέω · [ 169 ] καί μῆλον γε εἰκότως . ὅταν γάρ θεός ὁ ὑπισχνέομαι εἰμί , κἀν μυρίος δοκέω ὁ ἐπαγγελία ἀναιρέω , οὖον χρή θορυβέω περί ὁ τέλος οὐδέ ἀμφισβητέω . οὗτος γάρ αὐτός μάλιστα ὁ ὁ Θεός δύναμις ἔργον εἰμί , πόρος εἰς ὁ ἄπορος εὑρίσκω , καθάπερ ὁ μακάριος ἐκεῖνος τότε λογίζομαι . διόπερ αὐτός καταπλήσσω ὁ πίστις ὁ Παῦλος , οὕτως εἶπον · πίστις προσφέρω Ἀβραάμ ὁ Ἰσαάκ πειράζω , καί ὁ μονογενής προσφέρω ὁ ὁ ἐπαγγελία ἀναδέχομαι · αὐτός δέ οὗτος ἐμφαίνω καί αντιτιθέμενος , ὅσπερ εἶπον ἐγώ νῦν . οὐχ ἐκεῖνος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ οὗτος πάλιν Ἀπόγονος Ἰωσήφ διά μακρός χρόνος καί πολύς πρᾶγμα κινδυνεύω ὁράω ὁ ἐπαγγελία , μένω ἀκλινής · πρός γάρ ὁ ἐπαγγέλλω ὁράω μόνος · εἰμί δέ εἰς ἀνθρώπινος καταπίπτω λογισμός , καί ἀπογιγνώσκω ὁ τέλος . ὁ μέν γάρ δείκνυμι σύ αὐτός καί ὁ ἀδελφός αὐτός γενναῖος μέν ὁ προσκύνησις προλείπω · ὁ δέ γίγνομαι οὖον τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά πολύς οὗτος ἀπέχω . Πρῶτος μέν γάρ αὐτός ὁ προσκυνέω μέλλω εἰς λάκκος αὐτός ἐμβάλλω , καί ἄνδρας ἀποδίδωμι βάρβαρος εἰς ἀλλότριος καί πόρρω κεῖμαι πέμπω γῆ · καί οὕτως ἐναντίος ὁ δείκνυμι δοκέω ὁ γίγνομαι εἰμί , ὡς καί αὐτός ὁ ἀδελφός ἐκεῖνος διαλέγω αὐτός καί λέγω · ὁράω γάρ , φημί , ὁ ἐνυπνιαστής ἐκεῖνος ἔρχομαι · νῦν οὖν δεῦρο , ἀποκτείνω αὐτός , καί βάλλω αὐτός εἰς εἷς ὁ λάκκος , καί εἴρω · θηρίον ποτήρ κατεσθίω αὐτός · καί