joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0398.3
ἐφθασεν ἀπονοίας ; τί δὲ οὐχ ἂν ἐξήμαρτε ; πότε δὲ ἂν ὑπήκουσε τοῦ Θεοῦ ; Σὺ δὲ παρόμοιον ποιεῖς ἐγκάλων , ὡσπερ ἂν εἰ τις καὶ τὸν πορνεύειν ἀπαγορεύοντα μέμφοιτο , ἐπειδὴ οἱ ταῦτα ἀκούσόμενοι πορνεύειν ἐμελλον . Καὶ πῶς οὐχ ἐσχάτης ταῦτα μανίας τὰ ῥήματα ; Εἰ γὰρ μὴ δεξαμένη τὴν ἐντολὴν προσελθὼν ὁ διάβολος ἀποστήναι τοῦ Θεοῦ συνεβούλευσε , καὶ τοῦτο εὐκόλως ἂν ἐποίησεν · ὁ γὰρ μετὰ τὴν τοῦ προστάγματος δόσιν καταφρονήσας τοῦ διδωχότος αὐτή , εἰ μηδὲν ὅλως ἠρκεῖδε παρ’ αὐτοῦ , ταχέως ἂν ὅτι καὶ ὑπὸ δεσπότου ἐστὶν ἠγνόει . Διὰ τοῦτο προλαβὼν ὁ Θεός , δι’ ὧν προσέταξε , ἐδίδαξεν ὅτι καὶ κύριον ἔχει , καὶ πάντα ἱππακοῦειν αὐτοῦ δεῖ . Καὶ τί πλεῖον ἀπὸ τούτου γέγονε ; φησὶ . Μάλιστα μὲν , εἰ καὶ μηδὲν ἐγεγόνει , οὐδὲν τοῦτο παρὰ τὸν διδάξαντα Θεόν , ἀλλὰ παρὰ τὸν μὴ δεξάμενον τὴν καλλιστὴν ταύτην παιδευσιν · νῦν δὲ οὐδὲ οὕτως · ἀνόητος γέγονε καὶ μετὰ τὴν παράδοσιν ἡ δόσις τῆς ἐντολῆς . Καὶ γὰρ τὸ κρυβῆναι , καὶ τὸ τὴν ἁμαρτίαν ὁμολογήσαι , καὶ τὸ σπουδάσειν τὸν μὲν ἄνδρα ἐπὶ τὴν γυναῖκα , ἐκεῖνην δὲ ἐπὶ τὸν ὄριν τὴν αἰτίαν τῶν γεγενημένων μεταγαγεῖν , δεδεικωὸς ἐστὶ καὶ τρεμόντων καὶ τοῦ κύρος ἐπεγνωκότων τοῦ Θεοῦ . Ὅσον δὲ κέρδος ἦν ἀπὸ τῆς σατανικῆς ἐκείνης προσδοκίας εἰ · τοσούτον μετατεθῆναι φόβον , οὐδεὶς ἄγνοεῖ . Ὁ γὰρ ἰαθεῖσαν φανταθείς , αὐτὸς οὕτως ἐπαιπειοῦτο καὶ συνετεζάλευτο , ὡς ὑπὲρ τιμωρίας καὶ κολάσεως τρέμειν , καὶ τὴν ἁμαρτίαν ἐξαγγέλλειν τὴν αὐτοῦ . Τὸ δὲ μὴ ἁμαρτάνειν ἀνεπαίσθητος , ἀλλ’ ἐπιγινώσκειν ταχέως καὶ συνορᾶν τὸ πλημμεληθέν , οὐχ ἔστι μικρόν , ἀλλ’ ὅδός τις καὶ ἀρχὴ πρὸς διόρθωσιν ἄγουσα καὶ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολήν . Πᾶσαν μὲν οὖν τοῦ Κυρίου τὴν [ 167 ] εἰς ἡμᾶς ἀγαθότητα οὔτε μαθεῖν οὔτε διηγήσασθαι δυνατόν · ὧν δὲ ἴσμεν τὸ κεφαλαῖον ἐρώ . Μετὰ γὰρ τὴν τοσαύτην παρακοήν , μετὰ τοσαῦτα ἁμαρτήματα , ὅτε πᾶσαν κατέσχε τὴν οἰκουμένην ἡ τῆς ἀμαρτίας τυραννὶς , ὅτε τὴν ἐσχάτην ἔδει δύναι δίκην λοιπὸν , καὶ ἀπολέσθαι παντελῶς , καὶ ἀνώνυμον τὸ τῶν ἀνθρώπων γενέσθαι γένος , τότε τὴν μεγίστην περὶ ἡμᾶς εὐεργεσίαν ἐπεδείξατο , ὑπὲρ τῶν ἐχθρῶν καὶ ἀπηλλοτριωμένων καὶ μισούντων αὐτὸν καὶ ἀποστρεφομένων τὸν Μονογενῆ κατασπάρας τὸν ἑαυτοῦ , καὶ διὰ τούτου τὴν πρὸς αὐτὸν κατάλλαγὴν ἐργασάμενος ἡμῖν , καὶ βασιλείαν οὐρανῶν , καὶ ζωὴν αἰώνιον , καὶ τὰ μὲρτα ἐπαγγελιάμενος δόσεσιν ἀγαθὰ , ἄ μήτε ὀφθαλμὸς εἶδε , μήτε ὡς ἤκουσε , μήτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη . Τί ταύτης ἂν γένοιτο τῆς κηδεμονίας ἴσον , τῆς φιλανθρωπίας , τῆς ἀγαθότητος ; Διὰ ταῦτα καὶ αὐτὸς φησι · Καθὼς ἀπὸχει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς , οὕτως ἀπἔχει ἡ ὁδός μου ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑμῶν , καὶ τὰ διανοήματά μου ἀπὸ τῆς διανοίας ὑμῶν . Καὶ ὁ πραῦςτος δὲ Δαυὶδ περὶ τῆς φιλανθρωπίας αὐτοῦ διαλεγόμενος φησι · Κατὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκρατείωσεν Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν · καθ’ ὅσον ἀπέχουσιν ἀνατείλαι ἀπὸ δυσμῶν , ἐμάκρυνεν αὐ’ ἡμῶν τὰς ἀνομίας ἡμῶν · καθὼς οἰκτίρει πατὴρ νιούς , ὠκτίρησεν Κύριος τοὺς φοβουμένους αὐτόν · οὐχ ὅτι τοσούτον μόνον , ἀλλ’ ὅτι
Lemmas: φθάνω ἀπόνοια ; τίς δέ οὐ εἄν ἐξαμαρτάνω ; πότε δέ εἄν ὑπακούω ὁ Θεός ; σύ δέ παρόμοιος ποιέω ἐγκαλέω , ὡς εἄν εἰμί τις καί ὁ πορνεύω ἀπαγορεύω μέμφομαι , ἐπεί ὁ οὗτος ἀκούω πορνεύω μέλλω . καί πῶς οὐ ἔσχατος οὗτος μανία ὁ ῥῆμα ; εἰμί γάρ μή δέχομαι ὁ ἐντολή προσέρχομαι ὁ διάβολος ἀφίστημι ὁ Θεός συμβουλεύω , καί οὗτος εὐκόλως εἄν ποιέω · ὁ γάρ μετά ὁ ὁ πρόσταγμα δόσις καταφρονέω ὁ διώκω αὐτός , εἰμί μηδείς ὅλως ἀρκέω παρά αὐτός , ταχέως εἄν ὅτι καί ὑπό δεσπότης εἰμί ἀγνοέω . Ζεύς οὗτος προλαμβάνω ὁ Θεός , διά ὅς προστάσσω , διδάσκω ὅτι καί κύριος ἔχω , καί πᾶς ιππακουω αὐτός δεῖ . καί τίς πλείων ἀπό οὗτος γίγνομαι ; φημί . μάλιστα μέν , εἰμί καί μηδείς γίγνομαι , οὐδείς οὗτος παρά ὁ διδάσκω Θεός , ἀλλά παρά ὁ μή δέχομαι ὁ καλός οὗτος παίδευσις · νῦν δέ οὐδέ οὕτως · ἀνόητος γίγνομαι καί μετά ὁ παράδοσις ὁ δόσις ὁ ἐντολή . καί γάρ ὁ κρύπτω , καί ὁ ὁ ἁμαρτία ὁμολογέω , καί ὁ σπουδάζω ὁ μέν ἀνήρ ἐπί ὁ γυνή , ἐκεῖνος δέ ἐπί ὁ σύργαστρος ὁ αἴτιος ὁ γίγνομαι μετάγω , δείδω εἰμί καί τρέμω καί ὁ κύρος ἐπιγιγνώσκω ὁ Θεός . ὅσος δέ κέρδος εἰμί ἀπό ὁ σατανικός ἐκεῖνος προσδοκία εἰμί · τοσοῦτος μετατίθημι φόβος , οὐδείς ἀγνοέω . ὁ γάρ ἰάομαι φαντάζω , αὐτός οὕτως ἐπαιπειοῦτο καί συνετεζάλευτο , ὡς ὑπέρ τιμωρία καί κόλασις τρέμω , καί ὁ ἁμαρτία ἐξαγγέλλω ὁ αὐτός . ὁ δέ μή ἁμαρτάνω ἀνεπαίσθητος , ἀλλά ἐπιγιγνώσκω ταχέως καί συνοράω ὁ πλημμελέω , οὐ εἰμί μικρός , ἀλλά ὁδός τις καί ἀρχή πρός διόρθωσις ἄγω καί ὁ ἐπί ὁ ἀγαθός μεταβολή . πᾶσα μέν οὖν ὁ κύριος ὁ [ 167 ] εἰς ἐγώ ἀγαθότης οὔτε μανθάνω οὔτε διηγέομαι δυνατός · ὅς δέ οἶδα ὁ κεφάλαιος εἴρω . μετά γάρ ὁ τοσοῦτος παρακοή , μετά τοσοῦτος ἁμάρτημα , ὅτε πᾶς κατέχω ὁ οἰκέω ὁ ὁ ἁμαρτία τυραννίς , ὅτε ὁ ἔσχατος ἐσθίω δύο δίκη λοιπός , καί ἀπόλλυμι παντελῶς , καί ἀνώνυμος ὁ ὁ ἄνθρωπος γίγνομαι γένος , τότε ὁ μέγας περί ἐγώ εὐεργεσία ἐπιδείκνυμι , ὑπέρ ὁ ἐχθρός καί ἀπαλλοτριόω καί μισέω αὐτός καί ἀποστρέφω ὁ Μονογενεύς κατασπείρω ὁ ἑαυτοῦ , καί διά οὗτος ὁ πρός αὐτός καταλλαγή ἐργάζομαι ἐγώ , καί βασίλειος οὐρανός , καί ζωή αἰώνιος , καί ὁ Μέρτα ἐπαγγέλλω δόσις ἀγαθός , ὅς μήτε ὀφθαλμός ὁράω , μήτε ὡς ἀκούω , μήτε ἐπί Καρδία ἄνθρωπος ἀναβαίνω . τις οὗτος εἄν γίγνομαι ὁ κηδεμονία ἴσος , ὁ φιλανθρωπία , ὁ ἀγαθότης ; Ζεύς οὗτος καί αὐτός φημί · καθώς ἀποχέω ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ , οὕτως ἀπέχω ὁ ὁδός ἐγώ ἀπό ὁ ὁδός σύ , καί ὁ διανόημα ἐγώ ἀπό ὁ διάνοια σύ . καί ὁ πραῦς δέ Δαυίδ περί ὁ φιλανθρωπία αὐτός διαλέγω φημί · κατά ὁ ὕψος ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ εκρατειωθεω Κύριος ὁ ἔλεος αὐτός ἐπί ὁ φοβέω αὐτός · κατά ὅσος ἀπέχω ἀνατέλλω ἀπό δυσμή , μακρύνω αὖος ἐγώ ὁ ἀνομία ἐγώ · καθώς οἰκτίρω πατήρ νιούς , ὠκτίρησεν Κύριος ὁ φοβέω αὐτός · οὐ ὅτι τοσοῦτος μόνος , ἀλλά ὅτι