joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0390.2
Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ’ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ’ ὁμοίωσιν , οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἢ τὸ καὶ αὐτὸν τὴν ἀρχὴν ἀνηρήσθαι τῶν ἐν τῇ γῇ . Ποίησα δὲ αὐτὸν καὶ ἐν τοσαύτῃ κατασταθεῖς τιμῇ , καθάπερ βασιλεῖα βασιλεῖ ! τὸ κάλλιστον τῶν ἐπὶ γῆς ἀπέταξε τὸν παράδεισον . Καὶ πρὸς τούτοις βουλημένος αὐτῷ δεῖξαι καὶ ἐτέρωθεν ἢ τὸν τῶν λοιπῶν ἀνάθεσιν ζῴων ἤγει πρὸς αὐτὸν ἄπαντα , καὶ ὀνόματα ἀπιθεῖναι κελεύει πᾶσιν αὐτοῖς . Καὶ ὅμως οὐδὲν ἐξ αὐτῶν διδῶσιν αὐτῷ πρὸς βοήθειαν · καὶ τὴν αἰτίαν προετίθησιν · Οὐ γὰρ εὑρέθη , φησί , βοηθὸς ὁμοῖος αὐτῷ . Διδάξας δὲ αὐτὸν καὶ διὰ τούτων τὸ μέσον ἐκατέρας τῆς φύσεως , καὶ ὅτι πάντων αὐτὸς τιμιμώτερος , καὶ οὐδὲν ἐν τοσοῦτῳ πλήθει ἴσον αὐτῷ , τότε δὴ κτίζει καὶ τὴν γυναῖκα , κἂν τοῦτο εἶναι αὐτὸν τιμὴν καὶ φανερὸν ποιῶν , ὅτι δι’ αὐτὸν γέγονε , καθὼς καὶ ὁ Παῦλος φησιν · Οὐ γὰρ ἐκτίσθη ἄνηρ διὰ τὴν γυναῖκα , ἀλλὰ γυνὴ διὰ τὸν ἄνδρα . Οὕ τούτοις δὲ μόνον αὐτὸν ἀπασέμηνεν , ἀλλὰ καὶ λόγῳ αὐτῷ μόνῃ τῶν πάντων ὁ ἐχαρίσατο , καὶ τῆς αὐτοῦ γνώσεως κατηξίωσε , καὶ τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμιλίας ἀπολαύειν ἔδωκεν , ὡς ἀπολαύειν ἐκείνην δυνατὸν ἤν , καὶ ἀθανασίαν παρέσχενῦπῆχετο , καὶ πολλῆς τῆς σοφίας ἐνέπλησε , καὶ πνευματικὴν χάριν ἐνέθηκεν , ὡς καὶ προφητεύσαι τινα . Καὶ ταῦτα πάντα ἐδωρήσατο οὐδὲνς προὑπηργημένῳ κατορθώματι παρ’ αὐτοῦ . Τί οὖν ἐκεῖνος ; Μετὰ τοσαύτα · καὶ τλικάυτα ἀγαθά ; Πιστότερον τοῦ ταῦτα δωρήσαμένου τὸν ἐχθρὸν ἐνόμισα , καὶ τῆς ἐντολῆς τοῦ ποιήσαντος ἀλογώτερος , προετίμησε τὴν ἀπόλην τοῦ παντελῶς αὐτὸν ἀφανίσαι σπουδάσαντος καὶ πάντων ἀθρόων · ἐκβαλεῖν τῶν ἀγαθῶν . Καὶ προετίμησεν , οὐδὲν οὔτε μέγα οὔτε μικρὸν εὐεργεσίας ἐνεκεν ἐπιδειξαμένου πρὸς αὐτὸν ἐκείνου , ἀλλὰ ῥήματα προσενέγκαντος μόνον αὐτῷ . Ἄροὖν · ἐξέλειψεν αὐτὸν ὁ Θεός , τοσαύτην ἀγνωμοσύνην ἐξ ἀρχῆς καὶ ἀπ’ αὐτῆς , ὡς εἰπεῖν , γραμμὴς ἐπιδειξάμενον ; Τοῦτο μὲν γὰρ κατὰ τὸν τοῦ δικαίου λόγον ἀκόλουθον ἤν , τὸν μυρία μὲν παθόντα καλὰ , ἀντὶ δὲ τούτων ἀπὸ παρακλῆς καὶ ἀχαριστίας εὐθέως τὰ προοῖμα τοῦ βίου πεποιημένον , ἀπολέσαι καὶ ἐκ μέσου βαλεῖν . Ὁ δὲ Θεός οὐχ ἤττον ἢ πρότερον εὐεργετεῖν αὐτὸν διετέλεσε , δεῖκνὺς ὅτι , κἂν μυριάκις ἀμαρτῶμεν καὶ ἀποστραφώμεν αὐτὸν , διὰ πρὸς σωτηρίαν ἡμῖν αὐτὸς οἰκονομῶν οὐ παύεται , ἢν ἂν μὴ ἐπιστρέψωμεν , καὶ σωθῶμεν · ἂν δὲ ἐπιμένωμεν τῇ κακίᾳ , τοῦτον αὐτὸν τὰ αὐτοῦ πράττειν ἐκ τοῦτο περιγίνεται . Δοκεῖ μὲν οὖν τὸ ἐκβαλεῖν τοῦ παραδείσου , καὶ τὸ κωλύσαι τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς , καὶ τὸ παραδοῦναι τῇ θανάτῳ , καλὰζοντος εἶναι καὶ τιμωρουμένου · τὸ δὲ προνοοῦντος ἐστιν οὐχ ἤττον ἢ καὶ πρότερον . Εἰ γὰρ καὶ παράδοθον εἶναι δοκεῖ τὸ λεγόμενον , ἀλλ’ ὅμως ἀληθές · τὰ μὲν γὰρ γινώμενα ἐναντία [ 159 ] ἀλλήλοις ἤν , τὰ δὲ ἀμφοτέρων τέλη · σύμφωνα καὶ ἀδέλφουθα . Οὐδὲν τι λέγω · Τὸ ἀποκλείσαι κ τοῦ παραδείσου , τὸ κατοικίσαι ἐναντίον , τὸ ἀποτρέψαι τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς , τὸ κωλύσαι , τὸ ποιῆσαι θνητόν , τὸ τέως ἀνιῦτερον ἀποφήναι τῆς ἀποφάσεως , πάντα δὲ καὶ τὰ ἐξ ἐκείνου καὶ τὰ ἐκ τούτων ὑπὲρ τῆς τοῦτο σωτηρίας ἐγένετο καὶ τιμῆς . Καὶ ὑπὲρ μὲν τῶν προτέρων
Lemmas: ποιέω ἄνθρωπος κατά εἰκών ἡμέτερος καί κατά ὁμοίωσις , οὐδείς ἕτερος εἰμί ἢ ὁ καί αὐτός ὁ ἀρχή ἀναιρέω ὁ ἐν ὁ γῆ . ποιέω δέ αὐτός καί ἐν τοσοῦτος καθίστημι τιμή , καθάπερ βασιλεία βασιλεύς ! ὁ καλῶς ὁ ἐπί γῆ αποτάσσω ὁ παράδεισος . καί πρός οὗτος βούλομαι αὐτός δείκνυμι καί ἑτέρωθεν ἢ ὁ ὁ λοιπός ἀνάθεσις ζῷον ἡγέομαι πρός αὐτός ἅπας , καί ὄνομα απιτιθημι κελεύω πᾶς αὐτός . καί ὅμως οὐδείς ἐκ αὐτός δίδωμι αὐτός πρός βοήθεια · καί ὁ αἴτιος προτίθημι · οὖον γάρ εὑρίσκω , φημί , βοηθός ὅμοιος αὐτός . διδάσκω δέ αὐτός καί διά οὗτος ὁ μέσος ἑκάτερος ὁ φύσις , καί ὅτι πᾶς αὐτός τίμιος , καί οὐδείς ἐν τοσοῦτος πλῆθος ἴσος αὐτός , τότε δή κτίζω καί ὁ γυνή , κἀν οὗτος εἰμί αὐτός τιμή καί φανερός ποιέω , ὅτι διά αὐτός γίγνομαι , καθώς καί ὁ Παῦλος φημί · οὖον γάρ κτίζω ἀνήρ διά ὁ γυνή , ἀλλά γυνή διά ὁ ἀνήρ . ἕ οὗτος δέ μόνος αὐτός ἀφίημι , ἀλλά καί λόγος αὐτός μόνος ὁ πᾶς ὁ χαρίζομαι , καί ὁ αὐτός γνῶσις καταξιώνω , καί ὁ πρός αὐτός ὁμιλία ἀπολαύω δίδωμι , ὡς ἀπολαύω ἐκεῖνος δυνατός ἐάν , καί ἀθανασία παρέχω , καί πολύς ὁ σοφία ἐμπίμπλημι , καί πνευματικός χάρις ἐντίθημι , ὡς καί προφητεύω τις . καί οὗτος πᾶς δωρέω οὐδὲνς προὑπηργημένῳ κατόρθωμα παρά αὐτός . τις οὖν ἐκεῖνος ; μετά τοσοῦτος · καί τλικαυτος ἀγαθός ; πιστός1 ὁ οὗτος δωρέω ὁ ἐχθρός νομίζω , καί ὁ ἐντολή ὁ ποιέω ἄλογος , προτιμάω ὁ ἄπολος ὁ παντελῶς αὐτός ἀφανίζω σπουδάζω καί πᾶς ἀθρόος · ἐκβάλλω ὁ ἀγαθός . καί προτιμάω , οὐδείς οὔτε μέγας οὔτε μικρός εὐεργεσία ἕνεκα ἐπιδείκνυμι πρός αὐτός ἐκεῖνος , ἀλλά ῥῆμα προσφέρω μόνος αὐτός . ἀρόω · εκλείπω αὐτός ὁ Θεός , τοσοῦτος ἀγνωμοσύνη ἐκ ἀρχή καί ἀπό αὐτός , ὡς εἶπον , γραμμή ἐπιδείκνυμι ; οὗτος μέν γάρ κατά ὁ ὁ Δίκαιος λόγος ἀκόλουθος ἐάν , ὁ μυρίος μέν πάθος καλός , ἀντί δέ οὗτος ἀπό Παρακλῆς καί ἀχαριστία εὐθύς ὁ προΐημι ὁ βίος ποιέω , ἀπόλλυμι καί ἐκ μέσος βάλλω . ὁ δέ Θεός οὐ κακός ἢ πρότερος εὐεργετέω αὐτός διατελέω , δείκνυμι ὅτι , κἀν μυριάκις ἁμαρτάνω καί ἀποστρέφω αὐτός , διά πρός σωτηρία ἐγώ αὐτός οἰκονομέω οὖον παύω , εἄν εἄν μή ἐπιστρέφω , καί σῴζω · εἄν δέ ἐπιμένω ὁ κακία , οὗτος αὐτός ὁ αὐτός πράσσω ἐκ οὗτος περιγίγνομαι . δοκέω μέν οὖν ὁ ἐκβάλλω ὁ παράδεισος , καί ὁ κωλύω ὁ ξύλον ὁ ζωή , καί ὁ παραδίδωμι ὁ θάνατος , καλὰζοντος εἰμί καί τιμωρέω · ὁ δέ προνοέω εἰμί οὐ κακός ἢ καί πρότερος . εἰμί γάρ καί παραδίδωμι εἰμί δοκέω ὁ λέγω , ἀλλά ὅμως ἀληθής · ὁ μέν γάρ γινωμένος ἐναντίος [ 159 ] ἀλλήλων ἐάν , ὁ δέ ἀμφότερος τέλος · σύμφωνος καί αδελφοκορυς . οὐδείς τίς λέγω · ὁ ἀποκλείω Κ ὁ παράδεισος , ὁ κατοικίζω ἐναντίος , ὁ ἀποτρέπω ὁ ξύλον ὁ ζωή , ὁ κωλύω , ὁ ποιέω θνητός , ὁ τέως ανιυτερος ἀποφαίνω ὁ ἀπόφασις , πᾶς δέ καί ὁ ἐκ ἐκεῖνος καί ὁ ἐκ οὗτος ὑπέρ ὁ οὗτος σωτηρία γίγνομαι καί τιμή . καί ὑπέρ μέν ὁ πρότερος