joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0402.2
Διὰ τοῦτο οὗτος μὲν φησι · Μὴ σπεύσης ἐν καιρῷ ἐπαγωγῆς . Ὁ δὲ Σολομὼν αὐτὸ τοῦτο διδάσκων ἔλεγεν · Μὴ ἐκλιθὼν ὑπ’ αὐτοῦ ἐλεγχόμενος . Μέγα γὰρ ἡ διζησις , μέγα πρὸς τὸ δόκιμον ἐργάσασθαι ἀνδρᾶ , καὶ παιδεύσαι τὴς ὑπομονῆς τὴν ἀρετήν . Τί οὖν , φησίν , ἂν περιτρέφῃ καὶ καταβάλῃ διὰ τῆς ὑπεροβλῆς ; Πιστὸς ὁ Θεός , ὃς οὐκ ἄδει ἡμᾶς πειρασθῆναι ὑπὲρ τὸ δυνάμεθα , ἀλλὰ σὺν τῷ πειρασμῷ ποιήσει καὶ τὴν ἐκδασιν τοῦ δυνάσθαι ἡμᾶς ὑπερεγκεῖν . Εἰ γὰρ ἐξ ἀγάπης μὲν ἡ παιδεία , ἡ δὲ ἐγκατάλειψις ἀπὸ μίσους , οὐκ ἔστι τοῦ αὐτοῦ φιλεῖν ὁμοῦ καὶ μισεῖν τὸν αὐτόν , οὐδὲ παιδεύειν ὁμοῦ καὶ ἐγκαταλιμπάνειν . Πῶς οὖν πολλοὶ κατέπεσον ; φησίν . Ἐαυτοὺς ἀποστερήσαντες τοῦ Θεοῦ , οὐ καταλειφθέντες ὑπ’ αὐτοῦ . Ἰδοὺ γὰρ οἱ μακρόνους ἀντὸς ἐκ τῶν ἁγνῶν ἀπολούμενοι . Μακρύνουσι δὲ μὴ φέροντες τὰς τοῦ Θεοῦ παιδείας , ἀλλ’ ὀργιζόμενοι καὶ δυσανασχετοῦντες · καὶ καθάπερ οἱ μοχθηροὶ τῶν παίδων , τῶν πατέρων αὐτοὺς πρὸς διδασκάλους πεμπόντων , ἂν τοὺς ἔχει πίνους καὶ τὰς ὀλίγας φυγόντες πληγὰς τῆς τῶν γονέων ἀποπτήσωσι δόμους , ἐκφέδανόν τε οὐδὲν , καὶ χειροῦν ἐαυτοὺς περιέπειραν κακοῖς , ἐν ἀλητρίᾳ λιμώτειν καὶ ἀλδάσαι καὶ νοσεῖν καὶ ἀτιμίζεσθαι καὶ δουλεύειν ἀναγκαζόμενοι · οὕτω καὶ οἱ τὴν τοῦ Θεοῦ παιδείαν εὐχαρίστως μὴ φέροντες , ἀλλὰ δυσανασχετοῦντες , πρὸς τὸ μηδὲν ἐξ 171 αὐτῆς καρπώσασθαι καὶ ταῖς ἐσχάταις ἐαυτοὺς περιβάλουσι συμφοραῖς . Διὰ τοῦτο καρτερεῖν παραγγέλλεσθαι , καὶ τὴν καρδίαν εὐθύνειν τὴν ἐαυτῶν . Ἄλλὰ πολλῶ χαλεπώτερα πεπόνθασιν . Οὐδὲ γὰρ οἱ παιδοτρίβαι πάντας ὁμοίως καὶ ἐνὶ τρόπῳ γυμνάζουσιν , ἀλλὰ τοῖς μὲν ἀσθενεστέροις ἀσθενεῖς , τοῖς δὲ γενναίοις τοιούτους · οἱ παρέχουσιν ἀντιαγωνιστάς · ὁ γὰρ ἐλάττων τῆς οἰκείας δυνάμεως λαθὼν τὸν ἀνταγωνιστήν , κἂν δι’ ὅλης αὐτῷ συμπλέκηται τῆς ἡμέρας , ἐκεῖνος ἀγύμναστος ἔμενεν . Πῶς οὖν , φησί , τοὺς τὸν αὐτὸν ἐπανηγημένους βίον , οὐ τοὺς αὐτοὺς ἀθλεῖ ἐπόψεις πόνους ; Ὅτι οὐ μὰ παρὰ Θεῷ γυμνασίας ἰδέα , οὐδὲ τῶν αὐτῶν ἀπαντες δεόνται , κἂν ἐν τοῖς αὐτοῖς ᾧσι · καὶ γὰρ νοσοῦντες πολλοὶ ταῖς αὐταῖς νόσοις οὐ τῶν αὐτῶν ἐδεξήσαν φαρμάκων , ἀλλ’ ἑτέρων μὲν οὗτοι , ἑτέρων δὲ ἐκεῖνοι . Διὰ τοῦτο ποικίλοι καὶ διάφοροι τῶν μαστίγων οἱ τρόποι , καὶ ὁ μὲν νόσῳ δοκιμάζεται μακρᾷ , ὁ δὲ βαρυτάτῃ πενίᾳ , τὸ βιάζεσθαι καὶ ἀδικεῖσθαι ἕτερος ἑ , ἄλλος τῷ συνεχεῖς καὶ ἐπαλλήλους θανάτους καὶ παίδων καὶ τῶν αὐτῷ προσήκοντων ἰδεῖν · καὶ οὗτος μὲν τῷ παρὰ πάντων ἀπορρίπτεσθαι καὶ μηδ’ ἑνὸς ἀξιοῦσθαι λόγου , ἐκεῖνος δὲ τῇ διαβάλλεσθαι ἐφ’ οἷς οὐδὲν ἐαυτῷ συνοῖδος , καὶ πονηρὰς δόξης ἀνέχεσθαι βάρος , καὶ ἄλλος ἄλλως · οὐδὲ γὰρ δυνατὸν ἀπαντα μετὰ ἀχριβείας ἐξαριθμήσασθαι νῦν . Τούτων δὲ ἕκαστον δοκεῖ μὲν , ὅσον πρὸς τὴν τῶν σὺν παραθέσιν συμφωνίαν , κοῦφον εἶναι καὶ οὐδέν · εἰ δὲ ἐν πείρᾳ κατέστης αὐτῶν ἐμαθες ἂν ὅτι τοῦτο ἐφ’ ὃ σὺ νῦν ἀλύεις , ἐκείνων πολλῷ φορτηρώτερον . Εἰ δὲ καὶ εἰσὶ τινες ἑλαττον ἡμῶν παιδεύμενοι , μὴ σκανδαλιζώμεθα ἐπὶ τούτῳ · ἡ γὰρ τῶν πόνων ἐπίτασις μισθῶν ἐπίτασις ἐστὶ καὶ ἔρεισμα ἀσφαλὲς πρὸς τὸ μηκέτι ἐκόντας ἢ ἄκοντας ἐκπεσεῖν · καὶ γὰρ τύφον καταστέλλει , καὶ βαθυμᾶν ἀποστρέφει , καὶ φρα -
Lemmas: Ζεύς οὗτος οὗτος μέν φημί · μή σπεύδω ἐν καιρός ἐπαγωγή . ὁ δέ Σολομών αὐτός οὗτος διδάσκω λέγω · μή ἐκλιθόω ὑπό αὐτός ἐλέγχω . Μέγης γάρ ὁ δίζησις , μέγας πρός ὁ δόκιμος ἐργάζομαι ἀνήρ , καί παιδεύω σής ὑπομονή ὁ ἀρετή . τις οὖν , φημί , εἄν περιτρέφω καί καταβάλλω διά ὁ ὑπερβολή ; πιστός ὁ Θεός , ὅς οὐ ἄδεια ἐγώ πειράζω ὑπέρ ὁ δύναμαι , ἀλλά σύν ὁ πειρασμός ποιέω καί ὁ ἐκδασιν ὁ δυέναμαι ἐγώ ὑπερφέρω . εἰμί γάρ ἐκ ἀγάπη μέν ὁ παιδεία , ὁ δέ ἐγκατάλειψις ἀπό μῖσος , οὐ εἰμί ὁ αὐτός φιλέω ὁμοῦ καί μισέω ὁ αὐτός , οὐδέ παιδεύω ὁμοῦ καί ἐγκαταλιμπάνω . Πῶς οὖν πολύς καταπίπτω ; φημί . ἑαυτοῦ ἀποστερέω ὁ Θεός , οὖον καταλείπω ὑπό αὐτός . ἰδέ γάρ ὁ μακρονοος Ἄντος ἐκ ὁ ἁγνός ἀπόλλυμι . μακρύνω δέ μή φέρω ὁ ὁ Θεός παιδεία , ἀλλά ὀργίζω καί δυσανασχετέω · καί καθάπερ ὁ μοχθηρός ὁ παῖς , ὁ πατήρ αὐτός πρός διδάσκαλος πέμπω , εἄν ὁ ἔχω πίνω καί ὁ ὀλίγος φυγή πληγάς ὁ ὁ γονεύς ἀποπτάω δόμος , ἐκφέδανόν τε οὐδείς , καί χειρόω ἑαυτοῦ περιπείρω κακός , ἐν ἀλητρίᾳ λιμώσσω καί ἀλδαίνω καί νοσέω καί ἀτιμίζω καί δουλεύω ἀναγκάζω · οὗτος καί ὁ ὁ ὁ Θεός παιδεία εὐχάριστος μή φέρω , ἀλλά δυσανασχετέω , πρός ὁ μηδείς ἐκ 171 αὐτός καρπόω καί ὁ ἔσχατος ἑαυτοῦ περιβάλλω συμφορά . Ζεύς οὗτος καρτερέω παραγγέλλω , καί ὁ Καρδία εὐθύνω ὁ ἑαυτοῦ . ἀλλά πολύς χαλεπός πάσχω . οὐδέ γάρ ὁ παιδοτρίβης πᾶς ὁμοίως καί ἐν τρόπος γυμνάζω , ἀλλά ὁ μέν ἀσθενής ἀσθενής , ὁ δέ γενναῖος τοιοῦτος · ὁ παρέχω αντιαγωνιστης · ὁ γάρ μικρός ὁ οἰκεῖος δύναμις λανθάνω ὁ ἀνταγωνιστής , κἀν διά ὅλος αὐτός συμπλέκω ὁ ἡμέρα , ἐκεῖνος ἀγύμναστος μένω . Πῶς οὖν , φημί , ὁ ὁ αὐτός ἐπανάγω βίος , οὖον ὁ αὐτός ἀθλέω ἔποψις πόνος ; ὅτι2 οὖον μά παρά Θεός γυμνασία ἰδέα , οὐδέ ὁ αὐτός ἅπας δήω , κἀν ἐν ὁ αὐτός εἰμί · καί γάρ νοσέω πολύς ὁ αὐτός νόσος οὖον ὁ αὐτός δέχομαι φάρμακον , ἀλλά ἕτερος μέν οὗτος , ἕτερος δέ ἐκεῖνος . Ζεύς οὗτος ποικίλος καί διάφορος ὁ μάστιξ ὁ τρόπος , καί ὁ μέν νόσος δοκιμάζω μακρός , ὁ δέ βαρύς πενία , ὁ βιάζομαι καί ἀδικέω ἕτερος ὅς , ἄλλος ὁ συνεχής καί ἐπάλληλος θάνατος καί παῖς καί ὁ αὐτός προσήκω ὁράω · καί οὗτος μέν ὁ παρά πᾶς ἀπορρίπτω καί μηδέ εἷς ἀξιόω λόγος , ἐκεῖνος δέ ὁ διαβάλλω ἐπί ὅς οὐδείς αὐτός συνοράω , καί πονηρός δόξα ἀνέχω βάρος , καί ἄλλος ἄλλως · οὐδέ γάρ δυνατός ἅπας μετά ἀκρίβεια ἐξαριθμέω νῦν . οὗτος δέ ἕκαστος δοκέω μέν , ὅσος πρός ὁ ὁ σύν παράθεσις συμφωνία , κοῦφος εἰμί καί οὐδείς · εἰμί δέ ἐν πείρω καθίστημι αὐτός μανθάνω εἄν ὅτι οὗτος ἐπί ὅς σύ νῦν ἀλύω , ἐκεῖνος πολύς φορτηρώτερον . εἰμί δέ καί εἰμί τις μικρός ἐγώ παιδεύω , μή σκανδαλίζω ἐπί οὗτος · ὁ γάρ ὁ πόνος ἐπίτασις μισθός ἐπίτασις εἰμί καί ἔρεισμα ἀσφαλής πρός ὁ μηκέτι ἑκών ἢ ἄκων ἐκπίπτω · καί γάρ τύφω καταστέλλω , καί βαθυμεις ἀποστρέφω , καί φρά -