joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0398.2
ε’ . Ἄλλὰ τίς ὁ σοφὸς λόγος , μᾶλλον δὲ ὁ ἀνόητος , τῶν πράττειν μὲν οὐδὲν βουλομένων ἀγαθόν , πάντα δὲ ζητούντων καὶ λεγόντων , ἵνα τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων τὴν αἰτίαν ἐπὶ τὸν Θεὸν ἀγάγῃσιν ; Εἰ μὴ συνηχώρησε , φησίν , ὁ Θεός , οὐδ’ ἂν προσήλθεν ὁ διάβολος , οὐδ’ ἂν ἠπάτησε τὴν ἀρχήν . Ἄλλ’ οὐδ’ ἂν ἔμαθεν ὁ Ἄδαμ ὅσον εἶχεν ἀγαθόν , οὐδ’ ἂν ἐκ τῆς ἀπονοίας ἐκείνης κατέβη ποτέ . Ὁ γὰρ τοσούτου ἔαυτον κατατείνων , ὡς καὶ Θεὸς γενέσθαι προσδοκῶν , τί οὐχ ἂν ἐτόλμησεν οὕτος , μὴ σωφρονισθείς ; Θώμεν δὲ μήτε συμβεβουλευκέναι τι τὸν διάβολον , μήτε δλως διελέχθαι τῇ Εὔᾳ περὶ τοῦ ξύλου · ἔρα ἂν ἀπαστοῖ διετέλεσαν μὴ γενομένου τούτου ; Οὐχ ἔστιν εἰπεῖν . Ὁ γὰρ ὑπὸ τῆς γυναικὸς οὕτως εὐκόλως ἀπαιπεισθείς , οὕτως καὶ διαβολοῦ οὐκ ὄντος ταχέως ἂν ἀφ’ ἑαυτοῦ πρὸς τὴν ἁμαρτίαν κατέπεσεν · δ καὶ μειζόν ἂν αὐτῷ τὴν τιμωρίαν ἐποίησε . Χωρὶς δὲ τούτων οὐδὲ νῦν τῆς τοῦ διαβόλου μόνον ἀπάτης · τὸ πᾶν ἔστιν , ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τῆς οἰκείας ἐπιθυμίας ἀλούσα κατέπεσεν ἡ γυνή . Καὶ τοῦτο ἡ Γραφὴ παρεδίδωκεν εἰποῦσα · Καὶ εἶδεν ἡ γυνὴ ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρώσιν , καὶ ὅτι ἀρεστὴν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν , καὶ ὡραῖον τοῦ κατανοήσαι · καὶ λαβοῦσα τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε . Καὶ οὐ τὸν διάβολον ἀπαλλάττων τῶν τῆς ἐπιβολῆς ἐγκλημάτων ταῦτα λέγω νῦν , ἀλλὰ δεῖξαι βουλόμενος , ὅτι εἰ μὴ [ 166 ] ἔχοντες κατέπεσον , οὐδεὶς ἂν αὐτοὺς κατέβαλεν . Ὁ γὰρ τὴν παρ’ ἑτέρου δεξάμενος ἀπάτην οὕτως εὐκόλως , οὐτος καὶ πρὸ τῆς ἀπάτης ράθυμος καὶ χαύνως διεῖχετο · οὐδὲ γὰρ ἂν ἵσχυσε τοσούτον ἐκείνος , ἢ νηρούσης καὶ ἐγρηγορυίας διελέγετο ψυχή . Ἄλλ’ εἰσὶ τινες οἱ , ἐπειδὴν κατὰ τοῦτο διελέγχθωσι τὸ μέρος , τὸν διάβολον ἀφέντες ἐπὶ τὴν ἐντολὴν μεταβαίνουσι , καὶ τοῦ μὲν ἁμαρτηχότος ἀπέχονται , ἐγκαλοῦσι δὲ τῷ Θεῷ λέγοντες , Τί γὰρ ἐδίδου πρᾶσγαι , ἁμαρτήσεως αὐτοῖς εἰδώς ; Καὶ ταῦτα δὲ ἐστὶ διαβόλου τὰ ῥήματα καὶ ἀσεβοῦς ἐννοίας · εὐρήματα . Ὅτι γὰρ καὶ τὸ δοῦναι τὴν ἐντολὴν μειζόνως κηδεμονίας ἐστίν , ἢ τὸ μὴ δοῦναι , δήλῳν ἐκεῖθεν . Ἔστω γὰρ ὁ Ἄδαμ τὴν μὲν προαίρεσιν ἔχων οὕτω ράθυμον , ὡς τὸ τέλος ἀπέδειξε , δεχέσθω δὲ μηδεμίαν ἐντολήν , ἀλλὰ μενεῖν τρυφῶν · ἄρα ἢ ἀσθένεια καὶ ἡ ράθυμία ἀπὸ τῆς ἀνέσεως ταύτης ἐπὶ τὸ χειρόν ἢ ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἐπέωθεν ἂν ; Ἄλλὰ παντὶ πού δήλῳ , ὅτι πρὸς ἐσχάτην ἂν κατέπεσε κακίαν , ἀφροντις ὤν . Ὁ γὰρ μηδὲπω θαρμεῖν ὑπὲρ τῆς ἀθανασίας ἔχων , ἄλλ’ εἰ μετέωρον τὴν ἐλπίδα ταύτην οὖσαν εἰδώς , καὶ πρὸς τοσούτον ἀλαζονείας καὶ ἀνοίας ἀρθεὶς , ὡς καὶ ἐλπίσαι γενέσθαι Θεός , καὶ ταῦτα οὐδαμῶδεν τὸν ταῦτα ἐπαγγειλάμενον πιστὸν ὁρῶν · εἰ βεβαιοῦν ἔσχε τὴν ἀθανασίαν , πού οὐχ ἂν
Lemmas: εἰ . ἀλλά τίς ὁ σοφός λόγος , μᾶλλον δέ ὁ ἀνόητος , ὁ πράσσω μέν οὐδείς βούλομαι ἀγαθός , πᾶς δέ ζητέω καί λέγω , ἵνα ὁ οἰκέω ἁμάρτημα ὁ αἴτιος ἐπί ὁ θεός ἄγω ; εἰμί μή συνηχώρησε , φημί , ὁ Θεός , οὐδέ εἄν πρόσειμι ὁ διάβολος , οὐδέ εἄν ἀπατάω ὁ ἀρχή . ἄλλος οὐδέ εἄν μανθάνω ὁ Άδαμ ὅσος ἔχω ἀγαθός , οὐδέ εἄν ἐκ ὁ ἀπόνοια ἐκεῖνος καταβαίνω ποτός . ὁ γάρ τοσοῦτος ἑαυτοῦ κατατείνω , ὡς καί θεός γίγνομαι προσδοκάω , τίς οὐ εἄν τολμάω οὗτος , μή σωφρονίζω ; τίθημι δέ μήτε συμβουλεύω τίς ὁ διάβολος , μήτε δλως διαλέγω ὁ Εὔα περί ὁ ξύλον · ἄρα εἄν ἄπαστος διατελέω μή γίγνομαι οὗτος ; οὐχ εἰμί εἶπον . ὁ γάρ ὑπό ὁ γυνή οὕτως εὐκόλως απαιπειθω , οὕτως καί διάβολος οὐ εἰμί ταχέως εἄν ἀπό ἑαυτοῦ πρός ὁ ἁμαρτία καταπίπτω · δ καί μείζων εἄν αὐτός ὁ τιμωρία ποιέω . Χωρὶς δέ οὗτος οὐδέ νῦν ὁ ὁ διάβολος μόνος ἀπάτη · ὁ πᾶς εἰμί , ἀλλά καί ὑπό ὁ οἰκεῖος ἐπιθυμία ἀλέω καταπίπτω ὁ γυνή . καί οὗτος ὁ γραφή παραδίδωμι εἶπον · καί ὁράω ὁ γυνή ὅτι καλός ὁ ξύλον εἰς βρῶσις , καί ὅτι ἀρεστός ὁ ὀφθαλμός ὁράω , καί ὡραῖος ὁ κατανοέω · καί λαμβάνω ὁ καρπός αὐτός ἐσθίω . καί οὖον ὁ διάβολος ἀπαλλάσσω ὁ ὁ ἐπιβολεύς ἔγκλημα οὗτος λέγω νῦν , ἀλλά δείκνυμι βούλομαι , ὅτι εἰμί μή [ 166 ] ἔχω καταπίπτω , οὐδείς εἄν αὐτός καταβάλλω . ὁ γάρ ὁ παρά ἕτερος δέχομαι ἀπάτη οὕτως εὐκόλως , οὐτος καί πρό ὁ ἀπάτη ράθυμος καί χαῦνος διαχέω · οὐδέ γάρ εἄν ἰσχύω τοσοῦτος ἐκείνος , ἢ νηρουω καί ἐγείρω διαλέγω ψυχή . ἄλλος εἰμί τις ὁ , ἐπειδή κατά οὗτος διαλέγω ὁ μέρος , ὁ διάβολος ἀφίημι ἐπί ὁ ἐντολή μεταβαίνω , καί ὁ μέν ἁμαρτάνω ἀπέχω , ἐγκαλέω δέ ὁ Θεός λέγω , τις γάρ δίδωμι πράσσω , ἁμάρτησις αὐτός οἶδα ; καί οὗτος δέ εἰμί διάβολος ὁ ῥῆμα καί ἀσεβής ἔννοια · εὕρημα . ὅτι2 γάρ καί ὁ δίδωμι ὁ ἐντολή μέγας κηδεμονία εἰμί , ἢ ὁ μή δίδωμι , δῆλος ἐκεῖθεν . ἔστω γάρ ὁ Άδαμ ὁ μέν προαίρεσις ἔχω οὗτος ῥᾴθυμος , ὡς ὁ τέλος ἀποδείκνυμι , δέχομαι δέ μηδείς ἐντολή , ἀλλά μένω τρυφάω · ἄρα ἢ ἀσθένεια καί ὁ ῥᾳθυμία ἀπό ὁ ἄνεσις οὗτος ἐπί ὁ χείρων ἢ ἐπί ὁ ἀγαθός ἐπωθέω εἄν ; ἀλλά πᾶς πού δῆλος , ὅτι πρός ἔσχατος εἄν καταπίπτω κακία , ἄφροντις εἰμί . ὁ γάρ μηδέπω θαρσέω ὑπέρ ὁ ἀθανασία ἔχω , ἄλλος εἰμί μετέωρος ὁ ἐλπίς οὗτος εἰμί οἶδα , καί πρός τοσοῦτος ἀλαζονεία καί ἄνοια ἀραρίσκω , ὡς καί ἐλπίζω γίγνομαι Θεός , καί οὗτος οὐδαμῶδεν ὁ οὗτος ἐπαγγέλλω πιστόν ὁράω · εἰμί βεβαιόω ἔχω ὁ ἀθανασία , πού οὐ εἄν