joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0446.3
τὸ τέλος . Ὡς δὲ ἀπηγγέλη καὶ ταῦτα , συνεχρεοῦτο ὁ πόλεμος πάντων πολέμων τῶν πώποτε γενομένων καινότατος ὢν , καὶ αἰνύματι μᾶλλον εἰκότως . Τὸν γὰρ αἰτίον τῶν τοσούτων κακῶν , καὶ ἐκεῖν τῇ μάχῃ παρασκευάσαν τὴν ὑπόθεσιν ἅπασαν , καὶ οὐ πεσόντος ἅπαντα λέλυτο τὰ δεινὰ , τοῦτον ἔχειν ἐν πολλῇ προνοίᾳ καὶ φειδὼ τοὺς στρατηγοὺς παρεκάλεσι τοὺς αὐτοῦ , συνεχῆς ἐπιλέγων · Φείσασθό μου τοῦ παιδιρίου ᾿Αδεσσαλῶμ . Τί ταύτης ἂν γένοιτο τῆς ἀπορίας χειρόν ; τί τῆς ἀμηχανίας ἐλεεινότερον ; Πόλεμον ἀναδέξασθαι ἠγαχάζετο , ἐν ᾧ καὶ τὸ νικῆσαι καὶ τὸ κρατηθῆναι ὁμοίως ἀπεῖχον τὴν αὐτήν . Οὐτὲ γὰρ ἔλαττον ἔχειν ἠθέλει , οὐδὲ γὰρ ἂν τοσούτων ἐξἐπεμψα στρατῶν , οὔτε περιγενέσθαι , οὐδὲ γὰρ ἂν τὸν συνέγνω καὶ συγχροτοῦντα τὴν μάχην παράταξιν ἐκώλυσεν ἀνελεῖν . Κριθέντος δὲ τοῦ πολέμου καὶ τέλους λαβόντος ὅπερ ἠθέλει ὁ θεός , καὶ τοῦ πατραλοίου πεσόντος ἐκείνου , οἱ μὲν λοιποὶ πάντες ἦσαν ἐν εὐφροσύνῃ καὶ χαρᾷ , μόνος δὲ ἐκεῖνος ἐπένθει καὶ ἐδάκρυσε , καὶ καθεῖρας ἑαυτὸν ἀνεκαλεῖτο τὸν τεθνηκότα , καὶ ἐδυσχραίνει ὅτι μὴ ἀντ᾿ ἐκείνου τὴν τελευτὴν ἐδέξατο . Τίς δώσει γάρ μοι , φησί , Θάνατε , ἀντὶ σοῦ , ᾿Αδεσσαλῶμ , υἱέ μου ; Τί ταύτης ἠκούσθη πολυπλοκώτερον τῆς συμφορᾶς ; Ὅτε μὲν τὸν ἀδελφὸν ἀνέλειν , ἀνέλειν αὐτὸν ἐσπουδάζε , ὅτε δὲ ἐμαθὼν κατ᾿ αὐτοῦ , τότε φειδεῖται τοῦ παιδός . Καὶ οὐχ ἂν ἐπαύσατο ὁρμηνὸν ἐπὶ πολὺ τὸν νεκρόν , εἰ μὴ εἰσήλθεν ὁ Ἰωβὴ , καὶ τὴν ἀτοπίαν τοῦ πράγματος ἐδείξε , καὶ ἀφορότερον διαλεχθεὶς ἀνίστησθαι αὐτόν , καὶ ἐν σκήπτρῳ τῷ προσήκοντι δείξασθαι τὴν στρατιὰν παρεσκεύασε . [ 217 ] Καὶ οὐδὲ τότε αὐτῷ καὶ τῶν δεινῶν τέλος ἐλάμβανεν , ἀλλὰ πρώτων μὲν ἐστασίασαν πρὸς ἀλλήλους οἱ στρατιῶται καὶ διηρέθουν · ὡς δὲ μόλις καὶ μετὰ πολλῆς τῆς κολακείας εἶχεν τῷ βασιλεῖ , πάλιν ἀποπτήσαντες προσετέθησαν τῷ Σαβέ , καὶ πάλιν ἐξ ἀρχῆς ἕτερος ἐτίκτετο πόλεμος τῷ προτέρῳ λειφθέντι μενοντὶ ἐπὶ . Ὑπὲρ ὧν θορυβηθεὶς ὁ Δαυὶδ , καὶ συγχροτήσας τοὺς στρατιώτας , ἐξέπεμψε μετὰ τῶν στρατηγῶν · ὁ δὲ Ἰωβὴ τροπώμενος καὶ τοῦτον τὸν πόλεμον , οὐχ ἀρξάμεν καθαράν ἀθυμίαν γενέσθαι τὴν ἀπὸ τῆς νίκης ἠδύν . Τὸν γὰρ συστράτηγον τὸν αὐτοῦ καὶ πάντα τὸν λαὸν ὑποτάξαντα τῷ Δαυὶδ , τοῦτον ἀπώλε καὶ οὐδὲν ἔχων ἠγκαλεῖν , ὑπὸ βατχανίας μανίας ἀνέλιπε καὶ διεχρήσατο · ὅπερ οὕτω διετάραξε τὸν βασιλέα καὶ συνέγεεν , ὡς καὶ περὶ τούτου τελευτῶντα ἐπισκήψαι τῷ παιδί , καὶ δεηθῆναι μὴ περιιδεῖν ἀτιμώρητον ἀπελθόντα τὸν ᾿Αμισσά . Καὶ τὸ δὴ χαλεπώτατον , οὕτω διακειμένος οὐδὲ ἐξείπειν ἐτόλμα τῆς ἀθυμίας τὴν ὑπόθεσιν , διὰ τὸ μυρίους ἤδη προστεταλαιπωρῆναι κακοὺς . Καὶ γὰρ μετὰ τούς πολέμους τοὺςδε διεδάδα λιμὸς τὴν χώραν πᾶσαν , καὶ τοῦ κακοῦ ζηνὼν λύσιν εὑρεῖν , ἠγαχάζετο τοὺς τοῦ Σαούλ ἐκδοῦναι παῖδας εἰς σφαγήν . Τοῦτο γὰρ ἔλεγεν ὁ χρησμὸς · Ἐπὶ Σαούλ , φησί , καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον αὐτοῦ ἡ ἀδικία αὕτη διὰ τὸ θανατῶσαι αὐτὸν τοὺς Γαεανίτας . Εἰ δὲ τις μέμνηται πῶς τὸν Σαούλ ἐθρήνησεν , οὐδὲ τὰι τότε ἔπαχε παραδιδοὺς τοὺς Γαεανίτας αὐτοῦς · ἀλλ᾿ ὅμως καὶ ταῦτα ἔφερε , καὶ περαιτέρω πάλιν προῆγε τὰ τῶν συμφορῶν . Μετὰ γὰρ τὴν λιμὸν ἐπέστη λοιμὸς , καὶ πίπτουσι ἐδδουχόντα χιλιάδες ἀνδρῶν ἐν τῷ τῆς ἡμέρας ἡμίσει καιρῷ , ὅτε καὶ τὰ ἐλεενὰ ἐκεῖνα ῥήματα φήγεται ὁ βασιλεὺς .
Lemmas: ὁ τέλος . ὡς δέ ἀπαγγέλλω καί οὗτος , συνεχρεοῦτο ὁ πόλεμος πᾶς Πολέμων ὁ πώποτε γίγνομαι καινός εἰμί , καί αἰνύματι μᾶλλον εἰκότως . ὁ γάρ αἴτιος ὁ τοσοῦτος κακός , καί ἐκεῖνος ὁ μάχομαι παρασκευάζω ὁ ὑπόθεσις ἅπας , καί οὖον πίπτω ἅπας λύω ὁ δεινός , οὗτος ἔχω ἐν πολύς πρόνοια καί φειδώ ὁ στρατηγός παρεκάλεσι ὁ αὐτός , συνεχής ἐπιλέγω · Φείδω ἐγώ ὁ παιδιριον ᾿Αδεσσαλῶμ . τις οὗτος εἄν γίγνομαι ὁ ἀπορία χείρων ; τίς ὁ ἀμηχανία ἐλεεινός ; Πόλεμος ἀναδέχομαι ἀγχάζω , ἐν ὅς καί ὁ νικάω καί ὁ κρατέω ὁμοίως ἀπέχω ὁ αὐτός . οὔτε γάρ μικρός ἔχω ἐθέλω , οὐδέ γάρ εἄν τοσοῦτος ἐκπέμπω στρατός , οὔτε περιγίγνομαι , οὐδέ γάρ εἄν ὁ συγγιγνώσκω καί συγχροτουειντα ὁ μάχη παράταξις κωλύω ἀναιρέω . κρίνω δέ ὁ πόλεμος καί τέλος λαμβάνω ὅσπερ ἐθέλω ὁ θεός , καί ὁ πατραλοίας πίπτω ἐκεῖνος , ὁ μέν λοιπός πᾶς εἰμί ἐν Εὐφρόσυνος καί χαρά , μόνος δέ ἐκεῖνος πενθέω καί δάκρυ , καί καθαίρω ἑαυτοῦ ἀνακαλέω ὁ θνῄσκω , καί ἐδυσχραίνει ὅτι μή ἀντί ἐκεῖνος ὁ τελευτή δέχομαι . Τῖς δίδωμι γάρ ἐγώ , φημί , Θάνατος , ἀντί σύ , ᾿Αδεσσαλῶμ , υἱός ἐγώ ; τις οὗτος ἀκούω πολύπλοκος ὁ συμφορά ; ὅτε μέν ὁ ἀδελφός ἀναιρέω , ἀναιρέω αὐτός σπουδάζω , ὅτε δέ μανθάνω κατά αὐτός , τότε φείδομαι ὁ παῖς . καί οὐ εἄν παύω ὁρμαίνω ἐπί πολύς ὁ νεκρός , εἰμί μή εἰσέρχομαι ὁ Ιώβη , καί ὁ ἀτοπία ὁ πρᾶγμα δείκνυμι , καί ἄφορος διαλέγω ἀνίστημι αὐτός , καί ἐν σκῆπτρον ὁ προσήκω δείκνυμι ὁ στρατία παρασκευάζω . [ 217 ] καί οὐδέ τότε αὐτός καί ὁ δεινός τέλος λαμβάνω , ἀλλά πρῶτος μέν στασιάζω πρός ἀλλήλων ὁ στρατιώτης καί διαιρέω · ὡς δέ μόλις καί μετά πολύς ὁ κολακεία ἔχω ὁ βασιλεύς , πάλιν ἀποπτάω προστίθημι ὁ Σαβέ , καί πάλιν ἐκ ἀρχή ἕτερος τίκτω πόλεμος ὁ πρότερος λείπω Μένων ἐπί . ὑπέρ ὅς θορυβέω ὁ Δαυίδ , καί συγκροτέω ὁ στρατιώτης , ἐκπέμπω μετά ὁ στρατηγός · ὁ δέ Ιώβη τροπέω καί οὗτος ὁ πόλεμος , οὐ ἄρχω καθαρός ἀθυμία γίγνομαι ὁ ἀπό ὁ Νίκη ἡδύς . ὁ γάρ συστράτηγος ὁ αὐτός καί πᾶς ὁ λαός ὑποτάσσω ὁ Δαυίδ , οὗτος ἀπόλλυμι καί οὐδείς ἔχω ἐγκαλέω , ὑπό βατχανίας μανία ἀναλείφω καί διά-χράω2 · ὅσπερ οὗτος διαταράσσω ὁ βασιλεύς καί συγγίγνομαι , ὡς καί περί οὗτος τελευτή ἐπισκήπτω ὁ παῖς , καί δήω μή περιοράω ἀτιμώρητος ἀπέρχομαι ὁ ᾿Αμισσά . καί ὁ δή χαλεπός , οὗτος διάκειμαι οὐδέ ἐξεῖπον τολμάω ὁ ἀθυμία ὁ ὑπόθεσις , διά ὁ μυρίος ἤδη προσταλαιπωρέω κακός . καί γάρ μετά ὁ πόλεμος ὅς διεδάδα λιμός ὁ χώρα πᾶς , καί ὁ κακός Ζήνων λύσις εὑρίσκω , ἀγχάζω ὁ ὁ Σαῦλος ἐκδίδωμι παῖς εἰς σφαγή . οὗτος γάρ λέγω ὁ χρησμός · ἐπί Σαῦλος , φημί , καί ἐπί ὁ οἶκος αὐτός ὁ ἀδικία οὗτος διά ὁ θανατόω αὐτός ὁ γαεανιος . εἰμί δέ τις μιμνήσκω πῶς ὁ Σαῦλος θρηνέω , οὐδέ Τάι τότε πάχω παραδίδωμι ὁ γαεανιος αὔτεος · ἀλλά ὅμως καί οὗτος φέρω , καί περαιτέρω πάλιν προάγω ὁ ὁ συμφορά . μετά γάρ ὁ λιμός ἐφίστημι λοιμός , καί πίπτω ἐσθίω χιλιάς ἀνήρ ἐν ὁ ὁ ἡμέρα ἥμισυς καιρός , ὅτε καί ὁ ἐλεός ἐκεῖνος ῥῆμα ἐσθίω ὁ βασιλεύς .