joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0454.1
νόντων τὴν ὀδὺν ἔχουσιν . Εἰ δὲ ἀπιστεῖς , οὐδὲν θαυμαστόν . Οὐ γὰρ τῇ αὐτῇ γνώμῃ τὰ τε οἰκεία καὶ τὰ ἀλλότρια κρίνειν εἰώθασιν κακὰ , ἀλλ’ ἐκεῖνα μὲν λόγῳ καὶ ὀφει μόνον μαθόντες , ταῦτα δὲ τῇ πείρᾳ καὶ τῇ αἰσθήσει καὶ μετὰ τῆς συμπαθείας τῆς ἑαυτῶν · διόπερ αὐτὰ ἀφορητότερα εἶναι ἐκείνων νομίζομεν , 224 κἂν λίαν ἢ xoῦρα καὶ φορτὰ . Εἰ δὲ τις τούτων πάντων ἀπαλλαγὴν τὴν τε φύσιν αὐτῶν καταμάθοι , τοὺς τε ἐπικοινῶντας αὐτοῖς διασκέψαιτο , οὗτος ἀδίκαστον ὑπὲρ τούτων οἴσει τὴν ψῆφον ἡμῖν . Ἄλλ’ ἴσως ἐκεῖνο ἐρεῖς , ὅτι πάντα μὲν ἐκεῖνα τὰ πάθη περὶ τὸ σῶμα στρέφεται μόνον , αὐτὴ δὲ τῆς ψυχῆς ἀπτεται ἡ λύσος , καὶ τούτων πάντων ἐστὶ χαλεπωτέρα . Αὐτὴ μένουν τούτῳ μάλιστα αὐτὴν εὐρήσομεν ἐκείνων κουφοτέραν τυγχάνουσαν . Αὐτὴ μὲν γὰρ οὐδὲ τὸ σῶμα διαφθείρει , καθάπερ ἐκεῖνα , καὶ τῇ ψυχῇ πρὸς βραχύν ἐνηλθε χρόνον · ἄς δὲ ἀπηριτησάμεθα νῦν , φύονται μὲν ἐν τῇ σαρκί , τὴν δὲ λύμην ἅπασαν οὐ μικρῶς ἐκείνης ἰσχύσιν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὴν ψυχὴν παραπέμπουσι , στρεβλούσαι αὐτὴν σπευχῶς καὶ διαφθείρουσαι διὰ τῆς ὀδύνης καὶ τῆς ἀθυμίας τῆς πολλῆς . Ὡσπερ γὰρ , φησίν , δὲς ἄλκει δυσύμφορον , οὕτω προσκοπεῖν κάθως ἐν σώματι καρδίαν λυπεῖ . Μὴ τοίνυν ὅτι ἀπὸ τοῦ σώματος τοῦτο τίκτεται λέγε μόνον , ἀλλ’ εἰ μὴ παραπέμπει τὴν λύμην ἅπασαν καὶ τὴν φθορὰν τῇ ψυχῇ , τοῦτο ἐπίδειξον . Ἐπεὶ καὶ ὁ λοιμὸς οὐκ ἀπὸ τῶν σωμάτων τικτόμενος φθείρει τὰ σώματα , καὶ οἱ τῶν ἐρπετῶν ἰδς πρόδεισι μὲν ἐξ ἐκείνων , λυμαίνεται δὲ ἡμᾶς α · οὕτω καὶ ἐπὶ τούτων τῶν παθῶν · τίκτεται μὲν ἀπὸ τοῦ σώματος , τὸν δὲ ἰὸν τῆς οἰκείας κακίας εἰς τὴν ψυχὴν τὴν ἡμετέραν ἔχει . Πᾶσας γὰρ δαιμονικὰς ἐνεργείας βλαβερωτέρας τῆς ἀθυμίας ὑπερβολή · ἐπεὶ καὶ ὁ δαίμων ἐν οἷς ἂν κρατῇ , διὰ ταύτης κρατεῖ · κἂν ταύτῃν ἀφῇ ἡς , οὐδὲν παρ’ ἐκείνου πεύσει τας δεῖνόν . Καὶ πῶς ἐνι μὴ ἀθυμεῖν , φησίν ; Ἐγὼ δὲ σε ἐρήσομαι , πῶς οὐχ ἐνι μὴ ἀθυμεῖν ; Εἰ μὲν γὰρ μοχθεῖ καὶ φόνος , ἢ ἄλλο τί σοι τοιούτων τετλήγεται τῶν ἐκκλειδῶν τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν , ἀθυμεῖ καὶ πένθει , ὁ κωλύσων οὐδεὶς · εἰ δὲ τούτων τῶν τοῦ Θεοῦ χάριτι πάντων πόρρωθεν ἐστηκας , τί μάτην κόπτεις σαυτόν ; ἰδ’ . Τὴν γὰρ ἀθυμίαν ἐνέθηκεν ἡμῶν ὁ Θεὸς τῇ φύσει , οὐχ ἵνα ἀπλῶς καὶ ἀκαιρῶς καὶ ἐν τοῖς ἐναντίοις αὐτῇ χρώμεθα πράγμασιν , οὐδ’ ἵνα ψείρομεν ἑαυτούς , ἀλλ’ ἵνα τὰ μέγιστα κερδάνωμεν ἐξ αὐτῆς . Πῶς δὲ κερδάναι ἐστιν ; Ὅταν εἰς καιρὸν αὐτὴν παραλαμβάνωμεν · καιρὸς δ’ ἀθυμίας οὐχ ὅταν πάσχωμεν κακώς , ἀλλ’ ὅταν δρώμεν κακῶς · ἡμεῖς δὴ τὴν τάξιν ἀνεστρέψαμεν , καὶ τοὺς καιροὺς ἀντηλλαξάμεθα , καὶ ποιούντες μὲν μυρία κακὰ , οὐδὲ πρὸς βραχὺ συστελλόμεθα · ἢν δὲ μικρόν τι παρ’ ὀποιοῦν πώσωμεν , καταπίπτοντες , σιγγύζομεν , ἀπαλλαγῆναι καὶ ἀποστήναι τοῦ βίου σπειδόμεν . Τοιγάρτοι διὰ τοῦτο φορτικὸν καὶ βαρὺ τὸ πρᾶγμα εἶναι ἡμῖν δοκεῖ , ὡσπερ οὖν καὶ ὁ θυμὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία . Καὶ γὰρ καὶ ταῦτα οὐ μὴ χρησάμενοι καλῶς μηθὲ εἰς δέον διέβαλον b · καὶ συμβαλεῖν ταυτο , οἷον ἐπὶ τῶν φαρμάκων τῶν παρὰ τῶν ἰατρῶν διδομένων · καὶ
Lemmas: νοέω ὁ ὄζω ἔχω . εἰμί δέ ἀπιστέω , οὐδείς θαυμαστός . οὖον γάρ ὁ αὐτός γνώμη ὁ τε οἰκεῖος καί ὁ ἀλλότριος κρίνω εἴωθα κακός , ἀλλά ἐκεῖνος μέν λόγος καί ὄφις μόνος μανθάνω , οὗτος δέ ὁ πείρω καί ὁ αἴσθησις καί μετά ὁ συμπάθεια ὁ ἑαυτοῦ · διόπερ αὐτός ἄφορος εἰμί ἐκεῖνος νομίζω , 224 κἀν λίαν ἢ xoῦρα καί φορτὰ . εἰμί δέ τις οὗτος πᾶς ἀπαλλαγή ὁ τε φύσις αὐτός καταμανθάνω , ὁ τε ἐπικοινόω αὐτός διασκέπτομαι , οὗτος ἀδίκαστος ὑπέρ οὗτος φέρω ὁ ψῆφος ἐγώ . ἄλλος ἴσως ἐκεῖνος εἴρω , ὅτι πᾶς μέν ἐκεῖνος ὁ πάθος περί ὁ σῶμα στρέφω μόνος , αὐτός δέ ὁ Ψυχή ἅπτω ὁ Λῦσος , καί οὗτος πᾶς εἰμί χαλεπός . αὐτός Μένουν οὗτος μάλιστα αὐτός εὑρίσκω ἐκεῖνος κοῦφος τυγχάνω . αὐτός μέν γάρ οὐδέ ὁ σῶμα διαφθείρω , καθάπερ ἐκεῖνος , καί ὁ Ψυχή πρός βραχύς ἐνέρχομαι χρόνος · ἄς δέ ἀπηριτησάμεθα νῦν , φύω μέν ἐν ὁ σάρξ , ὁ δέ λύω ἅπας οὖον μικρός ἐκεῖνος ἰσχύς , ἀλλά καί ἐπί ὁ ψυχή παραπέμπω , στρεβλόω αὐτός σπευχῶς καί διαφθείρω διά ὁ ὀδύνη καί ὁ ἀθυμία ὁ πολύς . ὡς γάρ , φημί , δες ἄλκος δυσυμφορος , οὗτος προσκοπέω καθώς ἐν σῶμα Καρδία λυπέω . μή τοίνυν ὅτι ἀπό ὁ σῶμα οὗτος τίκτω λέγω μόνος , ἀλλά εἰμί μή παραπέμπω ὁ λύω ἅπας καί ὁ φθορά ὁ Ψυχή , οὗτος ἐπιδείκνυμι . ἐπεί καί ὁ λοιμός οὐ ἀπό ὁ σῶμα τίκτω φθείρω ὁ σῶμα , καί ὁ ὁ ἑρπετόν ἰδς προδιειμι μέν ἐκ ἐκεῖνος , λυμαίνομαι δέ ἐγώ ὅς · οὗτος καί ἐπί οὗτος ὁ πάθος · τίκτω μέν ἀπό ὁ σῶμα , ὁ δέ ἰός ὁ οἰκεῖος κακία εἰς ὁ ψυχή ὁ ἡμέτερος ἔχω . πᾶος γάρ δαιμονικός ἐνέργεια βλαβερός ὁ ἀθυμία ὑπερβολή · ἐπεί καί ὁ δαίμων ἐν ὅς εἄν κρατέω , διά οὗτος κρατέω · κἀν οὗτος ἀφίημι εἰμί , οὐδείς παρά ἐκεῖνος πυνθάνομαι ὅς δεῖνος . καί πῶς ἐνι μή ἀθυμέω , φημί ; ἐγώ δέ σύ ἔρομαι , πῶς οὐ ἐνι μή ἀθυμέω ; εἰμί μέν γάρ μοχθέω καί φόνος , ἢ ἄλλος τίς σύ τοιοῦτος τετλήγεται ὁ εκκλειδηω ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , ἀθυμέω καί πένθος , ὁ κωλύω οὐδείς · εἰμί δέ οὗτος ὁ ὁ Θεός χάρις πᾶς πόρρωθεν ἵστημι , τίς μάτην κόπτω σεαυτοῦ ; ἴδη . ὁ γάρ ἀθυμία ἐντίθημι ἐγώ ὁ θεός ὁ φύσις , οὐ ἵνα ἀπλόος καί ακαίρως καί ἐν ὁ ἐναντίος αὐτός χράω πρᾶγμα , οὐδέ ἵνα ψείρομεν ἑαυτοῦ , ἀλλά ἵνα ὁ μέγας κερδαίνω ἐκ αὐτός . Πῶς δέ κερδαίνω εἰμί ; ὅταν εἰς καιρός αὐτός παραλαμβάνω · καιρός δέ ἀθυμία οὐ ὅταν πάσχω κακώς , ἀλλά ὅταν δράω κακῶς · ἐγώ δή ὁ τάξις ἀναστρέφω , καί ὁ καιρός ἀνταλλάσσω , καί ποιέω μέν μυρίος κακός , οὐδέ πρός βραχύς συστέλλω · εἄν δέ μικρός τίς παρά ὀποιοῦν πίνω , καταπίπτω , σιγγύζομεν , ἀπαλλάσσω καί ἀφίστημι ὁ βίος σπένδω . τοιγάρ διά οὗτος φορτικός καί βαρύς ὁ πρᾶγμα εἰμί ἐγώ δοκέω , ὡς οὖν καί ὁ θυμός καί ὁ ἐπιθυμία . καί γάρ καί οὗτος οὖον μή χράω καλῶς μήθω εἰς δήω διαβάλλω b · καί συμβάλλω αὐτός , οἷος ἐπί ὁ φάρμακον ὁ παρά ὁ ἰατρός δίδωμι · καί