joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0418.2
αὐτῷ κεχρημένον ἴδῃ , οὐδὲ ἐνεγκεῖν τὸ πολὺ πένθος , δυνήσεταί τῆς ψυχῆς ὁ τοῦτο παθών . Ἡ γὰρ ὑβρις τοῖς ἐλευθέροις καὶ καθ’ ἑαυτὴν μὲν ἐστιν ἀφόρητος , ὅταν δὲ καὶ παρὰ τῶν παίδων γίνηται , κἂν εἰς ἔκστασιν ἀγάγῃ τὸν πάσχοντα · οὕτω βαρυτάτη ἐστιν αὐ . Σὺ δὲ μοι μὴ μόνον ἐκεῖνο τὸ τολμημὰ ἐννέοι , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τούτου μάνθανε , πῶς αὐτῷ καὶ τὸν ἐμπροσθεν χρόνον ἅπαντα ἐχρῆτο οὕτως ὁ ὑβριστής . Ὁ γὰρ ἐν χειρίν ἐτι τὴν φόβον τῶν γεγεννημένων ἔχων , καὶ ἀρτι τῆς εἰρκτῆς ἐκείνης ἀπαλλαγείς , καὶ τῆς οἰκουμένης τὰς συμφορὰς ἐτι θεωρῶν , καὶ μηδὲ οὕτω σωφρονισθείς , ἀλλ’ ὑβρίζει εἰς ἕν ἕκιστα πάντων ἐχρῆν , καὶ μηδὲ τῷ θανάτῳ τῶν πολλῶν , μηδὲ τῇ ἐρήμῳ , μηδὲ τῇ ὀργῇ τοῦ Θεοῦ , μηδὲ ἄλλῳ τινὶ τῶν τότε συμβεβηκότων βελτίων γενόμενος , τίς ἦν πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ , ὅτε καὶ πολλοὺς εἶχε τοὺς παρακαλοῦντας ἐπὶ τῇ κακίᾳ αὐτόν ; Τότε γὰρ , τότε χαλεπώτερον κλυδωνίων ὑπέμεινεν ὁ δίκαιος · ἐκεῖνος τοῦ μετὰ ταῦτα ἐπὶ τοῦ κατακλυσμοῦ γενομένου καὶ διὰ τούτων , καὶ διὰ τοὺς ἄλλους ἅπαντας . Ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ κατακλυσμοῦ πλήθος ὑδάτων αὐτὸν περιεῖχε μόνον , πρὸ δὲ τούτου κακίας ἀδύσῳ πάνθουν συνέχειε , καὶ τῶν κυμάτων αὐτῷ σφοδρότερον αἱ τῶν πονηρῶν ἀνθρῶν ἐπιβολαὶ προσεῖρρήγνυτο . Μόνος γὰρ εἰ · τοσοῦτὸν πλῆθος ἀπολειφθείς ἀνθρώπων παρανόμων καὶ μιxrῶν , εἰ καὶ μηδὲν ἔπαχε δεινόν , ἀλλ’ ὅμως πολὺν τὸν σέλυμα καὶ πολλὰ τὰ σκώμματα ἔφερεν , εἰ καὶ μὴ πρότερον , ἀλλ’ ὅτε περὶ τῆς κιθωτῶ καὶ τῶν μελλουσῶν αὐτοῖς διελέγετο συμφόρων . Τοῦτο δὲ ὅσην ἔχει δύναμιν πρὸς τὰ ταράξαι ψυχὰν , μαρτυρήσειεν ἂν ἡμῖν ὁ ἐκ κοιλίας ἀγιασθείς , ὁ διὰ τοῦτο καὶ τῆς προφητείας μελλῶν ἀρίστασθαι . Εἴπων ε γὰρ , φησίν , Οὐ μὴ προφητεύσω . Χωρὶς δὲ τούτων αὐτὸ μόνον τὸ μηδὲνα ὁμόφυλον , μηδὲ ὁμότροπον ἔχειν , πόσην ἀηδίαν , πόσην αὐτῷ κατεσκεύαζε τὴν ἀθυμίαν ; Οὐ τοῦτο δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ τῇ συναλγεῖν αὐτοῖς μοῖρα ἔπαχε δεινά . Οὐ γὰρ ὅπῃν τελευτῶντας μόνον ἐνορῶντες οὕτως ἀλγοῦσιν [ 188 ] οἱ δίκαιοι τοὺς πονηρούς , ἀμαρτάνοντας δὲ οὐχ ἐτι , ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον τούτῳ δάκνονταί , ἢ ἐκεῖνω · καὶ τοῦτο δὲ ἀπὸ τῶν προφητῶν διὰ τις μάθοι καλῶς . Ὁ μὲν γὰρ ἔδδα πικρὸν · Οἴμοι , ψυχή , ὅτι ἀπόλωλεν εὐλαβὴς ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ ὁ κατορῶν ἐν ἀνθρώποις οὐχ ὑπάρχει . Ἕτερος δὲ ἔλεγε πρὸς τὸν Θεόν · Ἵνατί μοι ἐδείξας κάκους καὶ πόνοις ἐπιβλέπειν ; Καὶ ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων δὲ σφόδρα κοπτιόμενος , ἐθρήνει λέγων · Ποιήσεις τοὺς ἀνθρώπους ὡς τοὺς ἰχθύας τῆς θαλάσσης οὐκ ἔχοντας ἡγούμενον . Εἰ δὲ τότε ταῦτα ἐγίνετο , καὶ νόμων ὄντων , καὶ ἀρχόντων , καὶ δικαστηρίων , καὶ ἱερέων , καὶ προφητῶν , καὶ κολάσεων , ἐνθόσων μεθ’ ὅσης ὑπερβολῆς ἅπαντα ἐτολμᾶτο ἐπὶ τοῦ Νῶε , ὅτε τούτων οὐδὲν κατεῖχεν αὐτούς . Καὶ ἐπὶ μὲν τῶν προφητῶν οὐδὲ πολὺς ὁ τῆς ζωῆς χρόνος ἦν , ἀλλ’ ἐβδομήκοντα ἐτὴ καὶ ὀγδοήκοντα · τότε δὲ καὶ εἰς ἑκατὸσια ἐτὴ καὶ πλείονα ὁ τῶν ἀνθρώπων ἐτείνετο βίος . Ἵν’ οὖν πάντα τὰ εἰρημένα
Lemmas: αὐτός χράομαι ὁράω , οὐδέ φέρω ὁ πολύς πένθος , δύναμαι ὁ Ψυχή ὁ οὗτος πάθος . ὁ γάρ ὕβρις ὁ ἐλεύθερος καί κατά ἑαυτοῦ μέν εἰμί ἀφόρητος , ὅταν δέ καί παρά ὁ παῖς γίγνομαι , κἀν εἰς ἔκστασις ἄγω ὁ πάσχω · οὗτος βαρύς εἰμί αὖος . σύ δέ ἐγώ μή μόνος ἐκεῖνος ὁ τόλμημα ἐννεόω , ἀλλά καί ἀπό οὗτος μανθάνω , πῶς αὐτός καί ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ἅπας χράω οὕτως ὁ ὑβριστής . ὁ γάρ ἐν χείρ ἔτι ὁ φόβος ὁ γεννάω ἔχω , καί ἄρτι ὁ εἱρκτή ἐκεῖνος ἀπαλλάσσω , καί ὁ οἰκέω ὁ συμφορά ἔτι θεωρός , καί μηδέ οὗτος σωφρονίζω , ἀλλά ὑβρίζω εἰς εἷς κίστη πᾶς χρή , καί μηδέ ὁ θάνατος ὁ πολύς , μηδέ ὁ ἐρῆμος , μηδέ ὁ ὀργή ὁ Θεός , μηδέ ἄλλος τις ὁ τότε συμβεβηκός ἀγαθός γίγνομαι , τίς εἰμί πρό ὁ κατακλυσμός , ὅτε καί πολύς ἔχω ὁ παρακαλέω ἐπί ὁ κακία αὐτός ; τότε γάρ , τότε χαλεπός κλυδώνιον ὑπομένω ὁ δίκαιος · ἐκεῖνος ὁ μετά οὗτος ἐπί ὁ κατακλυσμός γίγνομαι καί διά οὗτος , καί διά ὁ ἄλλος ἅπας . ἐπί μέν γάρ ὁ κατακλυσμός πλήθος ὕδωρ αὐτός περιέχω μόνος , πρό δέ οὗτος κακία ἀδύσῳ Πάνθοος συνέχω , καί ὁ κῦμα αὐτός σφοδρός ὁ ὁ πονηρός ἄνδρας ἐπιβολή προσρήγνυμι . Μόνος γάρ εἰμί · τοσοῦτο πλῆθος ἀπολείπω ἄνθρωπος παράνομος καί μιxrῶν , εἰμί καί μηδείς πάχω δεινός , ἀλλά ὅμως πολύς ὁ σέλυμα καί πολύς ὁ σκῶμμα φέρω , εἰμί καί μή πρότερος , ἀλλά ὅτε περί ὁ κιθωτῶ καί ὁ μέλλω αὐτός διαλέγω σύμφορος . οὗτος δέ ὅσος ἔχω δύναμις πρός ὁ ταράσσω ψυχή , μαρτυρέω εἄν ἐγώ ὁ ἐκ κοιλία ἁγίζω , ὁ διά οὗτος καί ὁ προφητεία μέλλω ἀριστάω . εἶπον ε γάρ , φημί , οὖον μή προφητεύω . Χωρὶς δέ οὗτος αὐτός μόνος ὁ μηδείς ὁμόφυλος , μηδέ ὁμότροπος ἔχω , πόσος ἀηδία , πόσος αὐτός κατασκευάζω ὁ ἀθυμία ; οὖον οὗτος δέ μόνος , ἀλλά καί ὁ συναλγέω αὐτός μοῖρα πάχω δεινός . οὖον γάρ ὀπή τελευτή μόνος ἐνοράω οὕτως ἀλγέω [ 188 ] ὁ Δίκαιος ὁ πονηρός , ἁμαρτάνω δέ οὐ ἔτι , ἀλλά πολύς μᾶλλον οὗτος δάκνω , ἢ ἐκεῖνος · καί οὗτος δέ ἀπό ὁ προφήτης διά τις μανθάνω καλῶς . ὁ μέν γάρ Έδδα πικρός · οἴμοι , ψυχή , ὅτι ἀπόλλυμι εὐλαβής ἀπό ὁ γῆ , καί ὁ καθοράω ἐν ἄνθρωπος οὐ ὑπάρχω . ἕτερος δέ λέγω πρός ὁ Θεός · Ἵνατί ἐγώ δείκνυμι κακόω καί πόνος ἐπιβλέπω ; καί ὑπέρ ὁ ἀδικέω δέ σφόδρα κόπτω , θρηνέω λέγω · Ποίησις ὁ ἄνθρωπος ὡς ὁ ἰχθύς ὁ θάλασσα οὐ ἔχω ἡγέομαι . εἰμί δέ τότε οὗτος γίγνομαι , καί νόμος εἰμί , καί ἄρχω , καί δικαστήριον , καί ἱερός , καί προφήτης , καί κόλασις , ἐντίθημι μετά ὅσος ὑπερβολή ἅπας τολμάω ἐπί ὁ Νῶε , ὅτε οὗτος οὐδείς κατέχω αὐτός . καί ἐπί μέν ὁ προφήτης οὐδέ πολύς ὁ ὁ ζωή χρόνος εἰμί , ἀλλά ἐβδομήκοντα ἐτός καί ὀγδοήκοντα · τότε δέ καί εἰς εκατοθεος ἐτός καί πλείων ὁ ὁ ἄνθρωπος τείνω βίος . ἵνα οὖν πᾶς ὁ εἴρω