joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0454.2
γὰρ ἐκεῖνα ὅταν μὴ τοῖς καταλλήλοις , καὶ ὑπὲρ ὧν κατασκευάζεται , ἀλλ’ ἑτέροις ἀνθ’ ἑτέρων ἐπιτεθῇ 225 πιθέσιν , οὐ μόνον οὐκ ἀπηλλάξε τοῦ λυπουμένου τὸν κείμενον , ἀλλὰ καὶ μάλλον ἐπέτρεψεν ὁ νόσῳμα · ὅπερ οὖν καὶ ἡ ἀθυμία ποιεῖ , καὶ εἰκότως . Αὐστηρὸν γὰρ οὕσα καὶ διαβρωτικὸν φάρμακον , καὶ ὡς ἂν εἴποι τις καθακτήριον τῆς πονηρίας τῆς ἐν ἡμῖν , ὅταν μὲν ἀργούσῃ ψυχῇ καὶ τρυφούσῃ καὶ πολὺν ἔχουσῃ τῶν τῶν ἁμαρτημάτων φορτὸν παρέχεται , μέγιστά τὸν δεξάμενον δύνασιν · ὅταν δὲ ἀθλούσῃ καὶ ἀγωνιζομένῃ καὶ πονούσῃ καὶ μεμεριμνημένῃ καὶ πασχούσῃ κακῶς , πρὸς τὸ μηδὲν ὠφελήσει , καὶ μεγάλα ἐξοφείν , ἀθηνεστέραν ἐργασαμένη καὶ εὐκαταγώνιστον . Διὰ τοῦτο τοῖς μὲν ἐστηκόσι καὶ ἀγωνιζομένοις γράφων ὁ Παῦλος ἔλεγε , Χαίρετε ἐν Κυρίῳ πάντοτε · φων ἔρω , χαίρετε · τοῖς δὲ διαχυθεῖσι καὶ πολλὴν ἔχουσι τὴν φλεγμονήν , Καὶ ὑμεῖς περιευσώμενοι ἐστὲ , καὶ οὐχὶ μᾶλλον ἐξενηθήσατε . Ὁ μὲν γὰρ λιπαίνόμενος τῶν τῶν ἁμαρτημάτων λιπασμῶν , ἰσχυοῦσθω καὶ καταφαινέσθω τῷ φαρμάκῳ τούτῳ · ὁ δὲ εἰεκτῶν καὶ ἐν τῇ προσήκουσῃ καταστάσει διατηρῶν ἑαυτόν , τίνος ἐνεκεν φθείροι τὴν εὐξίαν διὰ τῆς ἀθυμίας ; Οὕτω γὰρ ἐστιν αὐτὴ δραστήριος , ὡς καὶ τοὺς δεομένους αὐτῆς πλείον τοῦ δεόντος ἐπιτεθεῖσα χρόνον μεγάλα ἐργάσασθαι κακὰ . Ὦπερ καὶ ὁ μακάριος Παῦλος δεδοικώς , ταχῶς αὐτὴν ἐκλείσεν ἀφελεῖν μετὰ τὸ πράξαι τὸ ἐκνῆς , καὶ τὴν αἰτίαν προσθεῖναι ταύτην , ἣν ἐγὼ λέγω νῦν · Μήπως γὰρ , φησί , τῇ περισσοτέραν λύπῃ καταποθῇ ὁ τοιούτος . Εἰ δὲ τοὺς ἐν χρείᾳ καθεστῶτας οὐδὲν ἀπολλύναι προστεσσοῦ μεθ’ ὑπερβολῆς , τί ποτε ἐργάζεται τοῦς οὕτως δλως δεομένους αὐτῆς , ὅταν αὐτὴ πολλὴν ἐπισπάσωνται ; Ναί , φησίν , οἶδα τοῦτο καὶ αὐτὸς , ἀλλὰ πῶς αὐτὴν ἀποκρούσομαι , καὶ ἀποστήσω τῆς ἑμαυτοῦ ψυχῆς , οὐχ οἶδα . Καὶ ποίας τοῦτο δυσκολίας , ὦ φίλε ; Εἰ μὲν γὰρ ἐπιθυμίαν τὴν ἢν , καὶ σωμάτων ἔρως ἄτοπον , ἢ ξενοδοσίας τυραννίς , τὸ δυσκαταγώνιστον κακόν , ἢ ἄλλο τι τῶν τοιούτων παθῶν , καλῶς ἂν ἠπόρεις ὑπὲρ τῆς ἀπαλλαγῆς · τοὺς γὰρ τοιούτους οὐδένες ἀδύνατον μὴ ἀδαμῶς , δύσκολον δὲ ὅμως ἀποδράναι καὶ δίκτυα . Τί δήποτε ; Ὅτι τὴν ἡδονὴν ἔχουσι συμπράττουσαν καὶ βοηθοῦσαν αὐτοῖς · καὶ αὐτὴ ἐστὶν ἢ τὰ πολλά πανταχόθεν περιβάλλουσα τοὺς ἐλθωσθὶ σγνοίαις · καὶ τοῦτο πρῶτον ἔχει πρὸς τὸ κατορθωθῆναι χαλεπόν , πείσαι τὴν ψυχὴν ὅλως θελήσαι καὶ βουληθῆναι τὴν ἀπαλλαγὴν · καὶ γίνεται παρόμοιον , ὡσπερ ἂν εἰ τις ψώραν ἢ κνησιμονὴν ἀποθοῦσαι ὀφελὲν ἐνθυνοῖτο τὸ νοσηματι , καὶ εἰσω τοῦ πόθους ἑαυτὸν εἰσῴδοι . Πρὸς δὲ τὴν τῆς λύπης ἀναχώρησιν οὐ μικρὸν ἡμῖν τοῦτο ἡνυσται , τὸ τέως ἀγδῶς ἔχειν πρὸς αὐτήν . Ὁ γὰρ τινὶ βαρυνόμενος , καὶ ἀπορῶν , σπουδάζει ταχῶς αὐτό . Τί οὖν , ἂν σπεύδῃ μὲν , μὴ δύνηται δέ ; Μὴ παυέσθω σπουδάζων , καὶ ταχῶς δυνήσεται . Ἐννόησον γὰρ ὅτι τὸν Χριστιανόν , εἰ ποτε λυποῖτο , δὺο μόνον ὑποθέσεις ἀθυμίας ἔχειν δεῖ , ἢ ὅταν αὐτὸς , τῷ τανὸ πλῆσιν προσκρούσῃ Θεῷ · τῆς δὲ παρούσης λύπης οὐδεμίαν τῶν 226 προσφάσεων τούτων βίζαν ἔχουσα , εἰκὴ σαυτὸν
Lemmas: γάρ ἐκεῖνος ὅταν μή ὁ κατάλληλος , καί ὑπέρ ὅς κατασκευάζω , ἀλλά ἕτερος ἀντί ἕτερος ἐπιτίθημι 225 πείθω , οὖον μόνος οὐ ἀπαλλάσσω ὁ λυπέω ὁ κεῖμαι , ἀλλά καί μάλλον ἐπιτρέπω ὁ νόσῳμα · ὅσπερ οὖν καί ὁ ἀθυμία ποιέω , καί εἰκότως . αὐστηρός γάρ εἰμί καί διαβρωτικός φάρμακον , καί ὡς εἄν εἶπον τις καθακτήριον ὁ πονηρία ὁ ἐν ἐγώ , ὅταν μέν ἀργέω Ψυχή καί τρύφω καί πολύς ἔχω ὁ ὁ ἁμάρτημα φόρτος παρέχω , μέγας ὁ δέχομαι δύνασις · ὅταν δέ ἀθλέω καί ἀγωνίζομαι καί πονέω καί μεριμνάω καί πάσχω κακῶς , πρός ὁ μηδείς ὠφελέω , καί μέγας ἐκφέρω , ἀθηνεστέραν ἐργάζομαι καί εὐκαταγώνιστος . Ζεύς οὗτος ὁ μέν ἵστημι καί ἀγωνίζομαι γράφω ὁ Παῦλος λέγω , χαίρω ἐν κύριος πάντοτε · φάω Ἔρως , χαίρετε · ὁ δέ διαχέω καί πολύς ἔχω ὁ φλεγμονή , καί σύ περιευσωμενος εἰμί , καί οὐ μᾶλλον ἐκφέρω . ὁ μέν γάρ λιπαίνω ὁ ὁ ἁμάρτημα λιπασμός , ἰσχύω καί καταφαίνω ὁ φάρμακον οὗτος · ὁ δέ εἰκτός καί ἐν ὁ προσήκω κατάστασις διατηρῶ ἑαυτοῦ , τίς ἕνεκα φθείρω ὁ εὐξίας διά ὁ ἀθυμία ; οὕτως γάρ εἰμί αὐτός δραστήριος , ὡς καί ὁ δήω αὐτός πλείων ὁ δείδωμι ἐπιτίθημι χρόνος μέγας ἐργάζομαι κακός . ὅσπερ καί ὁ μακάριος Παῦλος δείδω , Τάχως αὐτός καλέω ἀφαιρέω μετά ὁ πράσσω ὁ ἐκνέω , καί ὁ αἴτιος προστίθημι οὗτος , ὅς ἐγώ λέγω νῦν · μήπως γάρ , φημί , ὁ περισσός λύπη καταπίνω ὁ τοιούτος . εἰμί δέ ὁ ἐν χρεία καθίστημι οὐδείς ἀπόλλυμι προστάσσω μετά ὑπερβολή , τίς ποτός ἐργάζομαι ὁ οὕτως δλως δήω αὐτός , ὅταν αὐτός πολύς ἐπισπάω ; Ναίς , φημί , οἶδα οὗτος καί αὐτός , ἀλλά πῶς αὐτός ἀποκρούω , καί ἀφίστημι ὁ ἐμαυτοῦ Ψυχή , οὐ οἶδα . καί Ποίας οὗτος δυσκολία , εἰμί φίλος ; εἰμί μέν γάρ ἐπιθυμία ὁ εἄν , καί σῶμα Ἔρως ἄτοπος , ἢ ξενοδοσίας τυραννίς , ὁ δυσκαταγώνιστος κακός , ἢ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος πάθος , καλῶς εἄν ἀπορέω ὑπέρ ὁ ἀπαλλαγή · ὁ γάρ τοιοῦτος οὐδείς ἀδύνατος μή ἀδαμῶς , δύσκολος δέ ὅμως ἄποδρημι καί δίκτυον . τις δήποτε ; ὅτι2 ὁ ἡδονά ἔχω συμπράσσω καί βοηθός αὐτός · καί αὐτός εἰμί ἢ ὁ πολύς πανταχόθεν περιβάλλω ὁ ἔρχομαι σγνοια · καί οὗτος πρῶτος ἔχω πρός ὁ κατορθόω χαλεπός , πείθω ὁ ψυχή ὅλως ἐθέλω καί βούλομαι ὁ ἀπαλλαγή · καί γίγνομαι παρόμοιος , ὡς εἄν εἰμί τις ψώρα ἢ κνησιμονος ἀποτίθημι ὀφείλω ἐνθύω ὁ νόσημα , καί εἰσω ὁ πόθος ἑαυτοῦ εἰσοράω . πρός δέ ὁ ὁ λύπη ἀναχώρησις οὖον μικρός ἐγώ οὗτος ἀνύω , ὁ τέως ἀγδῶς ἔχω πρός αὐτός . ὁ γάρ τις βαρύνω , καί ἀπορέω , σπουδάζω Τάχως αὐτός . τις οὖν , εἄν σπεύδω μέν , μή δύναμαι δέ ; μή παύω σπουδάζω , καί Τάχως δύναμαι . ἐννοέω γάρ ὅτι ὁ Χριστιανός , εἰμί ποτός λυπέω , δύο μόνος ὑπόθεσις ἀθυμία ἔχω δεῖ , ἢ ὅταν αὐτός , ὁ Τανός πλῆσις προσκρούω Θεός · ὁ δέ πάρειμι λύπη οὐδείς ὁ 226 πρόσφασις οὗτος βίζα ἔχω , εἰκῇ σαυτοῦ