joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0399.1
παράδειγμα τῆς ἄκρας φιλοσοφίας · ἕτερον μείζον οὐκ ἔσμεν . Ἐπεὶ δὲ καὶ τούτου πλεῖον ὁ Ἡσαΐας ἐδίδαξε · τὴν γὰρ μητέρα εἰς τὸ ὑπόδειγμα παραλαβὼν τὴν πολὺ τοῦ πατρὸς συμπαθεστέραν πρὸς τὰ ἔχοντα οὖσαν , οὕτωσι λέγει · Μὴ ἐκπλήσσεταί γυνὴ τοῦ παιδίου αὐτῆς , ἢ τοῦ μὴ ἐλέησαι τὰ ἔχοντα τῆς κοιλίας αὐτῆς · Εἰ δὲ καὶ ἐκπλήδοιτο ταῦτα γυνή , ἀλλ’ ὧν οὐκ ἐπιλήσονται σου , λέγει Κύριος · δεικνύς δὲ καὶ τῆς φυσικῆς φιλοσοφίας ἀνώτερος ἐστιν ὁ ἔλεος τοῦ Θεοῦ . Καὶ ταῦτα μὲν οἱ προφῆται , τοῖς δὲ Ἰουδαίοις αὐτὸς διαλεγόμενος ἔλεγεν ὁ Χριστός · Εἰ δὲ ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν , πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν · οὐδὲν ἄλλο ἐμφαίνων διὰ τούτων , ἀλλ’ ἢ ὅτι ὅσον τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν πονηρῶν τὸ μέσον ἐστὶ , τοσοῦτον τῆς τοῦ Θεοῦ κηδεμονίας πρὸς τὴν πατρικὴν τὸ διάφορον . Καὶ μὴδὲ μέχρι τοῦτωσι πάλιν στήσῃ , ἀλλὰ τῇ νῷ καὶ περαιτέρω προθύει · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο , ὅσον ἀκούσαι σε δυνатаί , εἴρηται · οὐ γὰρ ἡ σύνεσις · ἀπειρος καὶ ἡ ἀγαθότης , δηλούντι καὶ ἡ φιλανθρωπία . Εἰ δὲ μὴ καθ’ ἕκαστον τῶν γινομένων αὐτὴν ὑποπτεύομεν , καὶ τοῦτο τῆς ἀπειρίας αὐτῆς σημεῖον . Πολλὰ γὰρ καὶ μεγάλα καθ’ ἕκαστην ἡμέραν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς ἡμετέρας οἰκονομεῖται , ἃ αὐτῷ μόνῳ ἐστὶ φανερὰ . Ἐπειδὴ γὰρ δι’ ἀγαθότητα τὸ ἡμέτερον γένος εὐεργετεῖ , οὔτε δὲ τις παρ’ ἡμῶν δόξης δεόμενος , οὔτε ἀμοιβῆς χρήζων τινὸς ἑτέρας , τὰ πλεῖονα ἀξίησι λαμβάνειν ἡμᾶς · εἰ δὲ ποτε καὶ ἀποκαλύψει , καὶ τοῦτο ἡμῶν ἕνεκεν ποιεῖ , ἵνα εὐχαριστῶσις διατεθόντες πλεῖονα ἐπισπασώμεθα τὴν βοήθειαν . Μὴ τοίνυν ὑπὲρ τούτων μόνον ὧν ἴσμεν , ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὧν οὐκ ἴσμεν εὐχαριστῶμεν αὐτῷ · οὐ [ 168 ] γὰρ ἔχοντας μὲν οὖν , ἀλλὰ καὶ ἄχοντας οὐδὲν εὖ ποιεῖν . Ὅπερ οὖν καὶ ὁ Παῦλος εἰδὼς πάντοτε καὶ ἐν πᾶσιν εὐχαριστεῖν παρῆγγει . Ὅτι δὲ οὐ κοινὴ πάντων μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ ἕκάστου κηδεῖται , καὶ τοῦτο αὐτοῦ πάλιν ἀκούειν λέγοντος ἐστίν · Οὐχ ἵστι δέλῃμα ἐμπροσθεν τοῦ Πατρὸς μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς , ἵνα ἀπαλῆται εἰς τῶν μικρῶν τοῦτων περιτῶν πιστευόντων εἰς αὐτὸν λέγω . Βούλεται μὲν γὰρ καὶ τοὺς μὴ πιστεύοντας αὐτῷ σωθῆναι μεταβαλλομένους καὶ πιστεύσαι πάντας , καθὼς καὶ ὁ Παῦλὸς φησίν · Ὅς θέλει πάντας ἀνθρώπους σωθῆναι , καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν · καὶ αὐτὸς δὲ τοῖς Ἰουδαίοις ἔλεγεν · Οὐχ ἤλθον καλέσαι δικαίους , ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν · καὶ , πάλιν διὰ τοῦ προφήτου , Ἐλεεῖν θέλω , καὶ οὐ θυσίαν . Ὅταν δὲ μηδὲ τσαύστως ἐπιμελείας ἀπολυσαίντες ἐθελήσωμεν γενέσθαι βελτίους , καὶ ἐπιγνῶναι τὴν ἀλήθειαν , οὐδὲ οὕτως αὐτοὺς ἀφήσιν · ἀλλ’ ἐπειδὴ τῆς οὐρανίου ζωῆς ἑαυτοὺς ἔχοντες ἀπεσέρησαν , τὰ γοῦν εἰς τὸν παρόντα βίον αὐτοῖς ἀπαντα χορηγεῖ , τὸν ἥλιον ἀνατέλλων ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ βρέχων ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίους , καὶ τὰ ἄλλα ἀπαντα τὰ πρὸς τὴν σύστασιν τῆς παρούσης παρέχων ζωῆς . Εἰ δὲ ἐχθρῶν τοσαύτην ποιεῖται πρᾶνοιαν , τοὺς πιστεύοντας αὐτῷ καὶ θεραπεύοντας αὐτὸν κατὰ δύναμιν τὴν αὐτῶν πῶς περιβέλει ποτε ; Οὐχ ἔστι ταῦτα , οὐχ ἔστιν , ἀλλ’ ἐν πλεῖον πάντων τούτων ἔχει σπουδή · Ὅμωι γάρ , φησί , καὶ αἱ τρίχες τῆς κε-φαλῆς πᾶσαι ἡριθμημέναι εἰσιν .
Lemmas: παράδειγμα ὁ ἄκρος φιλοσοφία · ἕτερος μείζων οὐ εἰμί . ἐπεί δέ καί οὗτος πλείων ὁ Ἠσαΐας διδάσκω · ὁ γάρ μήτηρ εἰς ὁ ὑπόδειγμα παραλαμβάνω ὁ πολύς ὁ πατήρ συμπαθής πρός ὁ ἔχω εἰμί , οὕτως λέγω · μή ἐκπλήσσω γυνή ὁ παιδίον αὐτός , ἢ ὁ μή ἐλεέω ὁ ἔχω ὁ κοιλία αὐτός · εἰμί δέ καί ἐκπλήσσω οὗτος γυνή , ἀλλά ὅς οὐ ἐπιλήθω σύ , λέγω Κύριος · δείκνυμι δέ καί ὁ φυσικός φιλοσοφία ἀνώτερος εἰμί ὁ ἔλεος ὁ Θεός . καί οὗτος μέν ὁ προφήτης , ὁ δέ Ἰουδαῖος αὐτός διαλέγω λέγω ὁ Χριστός · εἰμί δέ σύ πονηρός εἰμί οἶδα δόμα ἀγαθός δίδωμι ὁ τέκνον σύ , πόσος μᾶλλον ὁ πατήρ σύ ὁ οὐράνιος δίδωμι ἀγαθός ὁ αἰτέω αὐτός · οὐδείς ἄλλος ἐμφαίνω διά οὗτος , ἀλλά ἢ ὅτι ὅσος ὁ ἀγαθός καί ὁ πονηρός ὁ μέσος εἰμί , τοσοῦτος ὁ ὁ Θεός κηδεμονία πρός ὁ πατρικός ὁ διάφορος . καί μηδέ μέχρι τοῦτος πάλιν ἵστημι , ἀλλά ὁ νάω καί περαιτέρω προθύω · καί γάρ καί οὗτος , ὅσος ἀκούω σύ δυνатаί , εἴρω · οὖον γάρ ὁ σύνεσις · ἤπειρος καί ὁ ἀγαθότης , δηλόω καί ὁ φιλανθρωπία . εἰμί δέ μή κατά ἕκαστος ὁ γίγνομαι αὐτός ὑποπτεύω , καί οὗτος ὁ ἀπειρία αὐτός σημεῖον . Πολύς γάρ καί μέγας κατά ἕκαστος ἡμέρα ὑπέρ ὁ σωτηρία ὁ ἡμέτερος οἰκονομέω , ὁ αὐτός μόνος εἰμί φανερός . ἐπεί γάρ διά ἀγαθότης ὁ ἡμέτερος γένος εὐεργετέω , οὔτε δέ τις παρά ἐγώ δόξα δήω , οὔτε ἀμοιβή χρῄζω τις ἕτερος , ὁ πλείων ἀξία λαμβάνω ἐγώ · εἰμί δέ ποτός καί ἀποκάλυψις , καί οὗτος ἐγώ ἕνεκα ποιέω , ἵνα εὐχαριστέω διατίθημι πλείων ἐπισπάω ὁ βοήθεια . μή τοίνυν ὑπέρ οὗτος μόνος ὅς οἶδα , ἀλλά καί ὑπέρ ὅς οὐ οἶδα εὐχαριστέω αὐτός · οὖον [ 168 ] γάρ ἔχω μέν οὖν , ἀλλά καί ἄχω οὐδείς εὕω ποιέω . ὅπερ οὖν καί ὁ Παῦλος εἰδοί πάντοτε καί ἐν πᾶς εὐχαριστέω παράγω . ὅτι2 δέ οὖον κοινός πᾶς μόνος , ἀλλά καί διά ἕκαστος κηδέω , καί οὗτος αὐτός πάλιν ἀκούω λέγω εἰμί · οὐχ ἵστημι δέλῃμα ἔμπροσθεν ὁ πατήρ ἐγώ ὁ ἐν οὐρανός , ἵνα ἀπαλάομαι εἰς ὁ μικρός τοῦτις περίειμι πιστεύω εἰς αὐτός λέγω . βούλομαι μέν γάρ καί ὁ μή πιστεύω αὐτός σῴζω μεταβάλλω καί πιστεύω πᾶς , καθώς καί ὁ Παῦλος φημί · ὅς ἐθέλω πᾶς ἄνθρωπος σῴζω , καί εἰς ἐπίγνωσις ἀλήθεια ἔρχομαι · καί αὐτός δέ ὁ Ἰουδαῖος λέγω · οὐχ ἔρχομαι καλέω Δίκαιος , ἀλλά ἁμαρτωλός εἰς μετάνοια · καί , πάλιν διά ὁ προφήτης , ἐλεέω ἐθέλω , καί οὖον θυσία . ὅταν δέ μηδέ τσαύστως ἐπιμέλεια ἀπολύω ἐθέλω γίγνομαι ἀγαθός , καί ἐπιγιγνώσκω ὁ ἀλήθεια , οὐδέ οὕτως αὐτός ἀφίημι · ἀλλά ἐπεί ὁ οὐράνιος ζωή ἑαυτοῦ ἔχω ἀπεσέρησαν , ὁ γοῦν εἰς ὁ πάρειμι βίος αὐτός ἅπας χορηγέω , ὁ ἥλιος ἀνατέλλω ἐπί πονηρός καί ἀγαθός , καί βρέχω ἐπί Δίκαιος καί Ἀδιοῦς , καί ὁ ἄλλος ἅπας ὁ πρός ὁ σύστασις ὁ πάρειμι παρέχω ζωή . εἰμί δέ ἐχθρός τοσοῦτος ποιέω πρανοεις , ὁ πιστεύω αὐτός καί θεραπεύω αὐτός κατά δύναμις ὁ αὐτός πῶς περιβάλλω ποτός ; οὐχ εἰμί οὗτος , οὐ εἰμί , ἀλλά ἐν πλείων πᾶς οὗτος ἔχω σπουδή · Ὅμως γάρ , φημί , καί ὁ θρίξ ὁ κεφαλής πᾶς ἀριθμέω εἰμί .