joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0395.1
Οὕτω μὲν γὰρ ὁ σπουδαῖος διὰ τὸν φαῦλον ἐπηρεάσθη , ἐκεῖνος δὲ οὐκέτι διὰ τὸν γενναῖον κακῶς , ἀλλὰ διὰ τὴν κακίαν τὴν αὑτοῦ . Καὶ νῦν μὲν δοκεῖ τὸ ζῆτούμενον αὐτοῖς εἶναι περὶ τοῦ διαβόλου · κατὰ δὲ τὴν ἀκολούθιαν ὁ λόγος οὕτος προῦψιν τῷ αὐτῷ πολλοῖς ἐγγυλάσει καὶ μέμψεται τὴν πρόνοιαν , καὶ τὴν δημιουργίαν ἅπασαν διαβαλεῖ τοῦ Θεοῦ . Καὶ γὰρ τῆς τοῦ σώματος καὶ τῆς τῶν ὀφθαλμίων κατηγορήσας διαπλάσει · διὰ τούτων μὲν γὰρ ἐπιθυμίων ὧν οὐ δεῖ , καὶ εἰς μοιχείαν ἐμπιπτοῦσιν οἱ πολλοί · δι’ ἐκείνου δὲ βλασφημοῦσι , καὶ τὰ ἑλέθρια τῶν δογμάτων προσφέρουσιν ἑτεροῖς . Ἄρ’ οὖν διὰ τοῦτο χωρὶς γλώττης καὶ ὀφθαλμῶν γενέσθαι τοὺς ἀνθρώπους ἔχειν ; Οὐκοῦν καὶ τοὺς πόδας ἐκκόψομεν , καὶ τὰς χεῖρας ἀποτεμοῦμεν , ἐπεὶδ’ αὗται μὲν αἰμάτων πλήρεις εἰσίν , ἐκεῖνοι δὲ εἰς κακίαν τρέχουσιν . Ἄλλ’ οὐδὲ τὰ ὦτα τὴν ἀπὴνιαν τοῦ λόγου τούτου δυνήσεσθαι ἐκφυγεῖν · καὶ γὰρ ἀχόην ματαιᾶν παραδέχεται , καὶ τὴν τῶν δογμάτων φορὰν παραπέμπει τῇ ψυχῇ · ὥστε καὶ ταῦτα ἀφαίρομεν . Εἰ δὲ τοῦτο , καὶ σῖτα , καὶ ποτὰ , καὶ οὐρανὸν , καὶ γῆν , καὶ θάλατταν , καὶ ἥλιον , καὶ φῶς , καὶ σέληνην , καὶ τὸν τῶν ἄστρων χορὸν , καὶ πάντα τῶν ἀλόγων τὰ γένη · ποῦ γὰρ ἔσται χρήσιμος ταῦτα , τοῦ δι’ ἑαυτὸ πάντα κατακοπέντος οὕτως ἐλεεινῶς ; Ὀρᾷς τὸν γέλωτα καὶ τὴν ἀτοπίαν εἰς ἣν ὁ λόγος καταστρέφειν ἀναγκάζεται ; Ὁ γὰρ διάβολος ἐστυλ’ κακῶς , οὐχ ἡμῖν · ἡμεῖς γὰρ εἰ βουλοίμεθα καὶ πολλὰ καρποῦσθαι δι’ αὐτοῦ καλὰ , ἄκοντος μὲν καὶ μὴ βουλομένου · τὸ δὲ θάμια καὶ ἐν τούτῳ μεῖζον , καὶ τῆς τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας ἡ ὑπερβολή . Τὸ γὰρ βελτίους γίνεσθαι τοὺς ἀνθρώπους δάκνει μὲν αὐτὸν καὶ αὐτὸ καθ’ αὐτὸ καὶ λυπεῖ · ὅταν δὲ καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦτο προξενῆται ἡμῖν , οὐδ’ ἐνεγκεῖν δυνήσεται τὴν ὑπηρεσίαν . Πῶς οὖν προξενεῖται αὐτῷ ; Δεδοῖκτες αὐτοῦ τὴν ὠμότητα καὶ τὰς συνεχεῖς ἐπιβουλὰς , καὶ τὰς ἐπαλλήλους μηχανὰς , τὸν πολὺν ὑπνὸν ἀποκορουσάμεν , νήφοντες , μεμνημένοι τοῦ Κυρίου διαπαντὸς . Καὶ ὅτι οὐχ ὧδε οὕτος ὁ λόγος , ἀλλὰ τοῦ μακαρίου Παύλου , ἀκούσον πῶς διὰ τῶν αὐτῶν σχεδὸν ῥημάτων διεγείρει τοὺς καθεύδοντας τῶν πιστῶν . Τοῖς γὰρ Ἐφεσίοις ἐπιστέλλων οὕτως πῶς φησιν · Οὐχ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη πρὸς αἷμα καὶ σάρκα , Ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχὰς , πρὸς τὰς ἐξουσίας , πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τοῦ αἰῶνος τούτου , πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις . Ταῦτα δὲ ἔλεγεν , οὐ καταβαλεῖν αὐτούς , ἀλλὰ διαναστῆσαι βουλόμενος . Καὶ ὁ Πέτρος δέ , Νήψατε , φησὶ , γρηγορήσατε , [ 164 ] ὅτι ὁ ἀντίδικος ὑμῶν διάβολος ὡς λέων ὡρυρόμενος περιπατεῖ , ζητῶν τίνα καταπίῃ · ᾧ ἀντίστητε στέρεοι τῇ πίστει . Τοῦτο δὲ εἶπε β’ σφοδροτέρως ἐργάσασθαι · θέλων , καὶ πείσαι πλείονα πρὸς τὸν Θεὸν τὴν οἰκειότητα ἔχειν . Ὁ γὰρ ἐραστῶτα τὸν ἐχθρὸν ὁρῶν , μᾶλλον προστρέχει καὶ συμπλέκεται τῷ δυναμένῳ βοηθεῖν . Οὕτω που καὶ τὰ παιδία τὰ μικρά , ὅταν μὲν ἴδῃ τι τῶν φοβερῶν , εἰς τὸν τῆς μητρὸς καταφεύγουσι κόλπον , καὶ ἐκπερασθέντα τῶν ἰματίων ἐκείνης , ἔχειται αὐτῶν ἀσφαλῶς , καὶ πολλῶν ἀνυελκόντων πολλάκις , οὐχ ἀφίσταται · ὅταν δὲ μηδὲν ἢ τὸ θορυβῶν , οὐδὲ καλοῦσας ἐκείνης καὶ ἐφελκομένης ἀνέγεται , ἀλλὰ καὶ καλοῦσαν διαπτιῦει , καὶ πολλὰ πρὸς τὸ ἐπισπάσασθαι μηχανωμένην ἀποστρέφεται , καὶ τραπέζης κειμένης καταφρονεῖ . Διὰ τοῦτο πολλαὶ τῶν μητέρων ἐπειδὴν μηδὲν ἰσχύσιν παρακαλοῦσαι , μορμολύχεια καὶ φρόνητρα κατασκευάζουσι , οὕτως αὐτῶν σοφίζονται τὴν ἐπάνοδον , καὶ πείθουσι προσδραμεῖν πάλιν αὑτάς . Τοῦτο δὲ οὐχ ἐπὶ τῶν παιδίων γίνεται μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐφ’ ἡμῶν . Ὅταν γὰρ ἡμᾶς ὁ Πονηρὸς φοβῇ καὶ ταράττῃ , τότε σωφρονίζομεθα , τότε ἑαυτοὺς ἐπιγινώσκομεν , τότε μετὰ πολλῆς τῆς σπουδῆς τῷ Θεῷ προστρέχομεν · εἰ δὲ φαντασίαν παρὰ τὴν ἀρχὴν οὕτως καὶ γένεσιν ἐκποδῶν , τάχα οὐδὲ ὑπὲρ τῶν παρελθόντων ἂν ἐπίστευσαν οἱ πολλοί · οἷον ὅτι τὸν ἄνθρωπον ἠπάτησε , καὶ τῶν πολλῶν ἐκεῖνοι ἐξέβαλον ἀγαθῶν · ἀλλὰ τὸν Θεὸν φθόνῳ καὶ βασκανίᾳ τοῦτο πεποιημένα εἰπόν ἄν . Ὅπου γὰρ καὶ νῦν εἰσιν οἱ ταῦτα τολμῶντες μετὰ τὴν τοσαύτην ἀποδείξιν τῆς ἀπάτης αὐτοῦ , εἰ μηδὲ ὅλως πείραν ἔλαβον τῆς καταγωγίας ἐκείνου , τὶ οὐχ ἂν εἰπόν , τὶ οὐχ ἂν ἐξεύρεξαντο ; Ὅλως δὲ εἰ χρὴ μετὰ ἀκριβείας τοῖς γενομένοις προσεῖναι , οὐδὲ εἰς ἅπαντα ἡμᾶς ὁ διάβολος ὠθεῖ , ἀλλὰ πολλά μὲν κατ’ αὐτὸν ἐργάζεται κακὰ , πολλὰ δὲ καὶ ἡμεῖς ἑαυτοῖς ἑ’ ραθυμίᾳ καὶ καταφρονήσει μόνον . Ποῦ γὰρ , ἵνα πάλιν ἐπὶ τὴν ἀρχὴν ἐπανέλθωμεν , προσέπεσεν ὁ διάβολος τῷ Κάιν , καὶ τὸν φόνον πρᾶξαι παρήρνεσε ; Τῇ μὲν γὰρ τούτου μητρὶ φαίνεται διειλεγμένος καὶ τὴν ἀπάτην κατασκευάζων · ἐνταῦθα δὲ οὐχ ἔτι , πλὴν εἰ τις , αὐτὸν τοὺς πονηροὺς λογισμοὺς ὑποδεδοῦναι φαίη , καὶ τοῦτο δὲ παρὰ τὴν καταδεξιότητα καὶ πεισθέντα καὶ τὴν ἀρχὴν αὐτῷ παρεσχηκότα τῆς ἐφόδου . Ἄλλ’ ὅμως οὐδὲ οὕτως αὐτὸν ἐλασεν ὁ Θεός , ἀλλ’ ἐπέμεινε παιδεύων καὶ νουθετῶν , δι’ ὧν ἐδόκει κολλάζειν αὐτόν .
Lemmas: οὕτως μέν γάρ ὁ σπουδαῖος διά ὁ φαῦλος ἐπαίρω , ἐκεῖνος δέ οὐκέτι διά ὁ γενναῖος κακῶς , ἀλλά διά ὁ κακία ὁ αὐτός . καί νῦν μέν δοκέω ὁ ζητέω αὐτός εἰμί περί ὁ διάβολος · κατά δέ ὁ ἀκολουθία ὁ λόγος οὗτος προκαλυψ ὁ αὐτός πολύς εγγυλανθανω καί μέμφομαι ὁ πρόνοια , καί ὁ δημιουργία ἅπας διαβάλλω ὁ Θεός . καί γάρ ὁ ὁ σῶμα καί ὁ ὁ ὀφθαλμία κατηγορέω διάπλασις · διά οὗτος μέν γάρ ἐπιθυμία ὅς οὖον δεῖ , καί εἰς μοιχεία ἐμπίπτω ὁ πολύς · διά ἐκεῖνος δέ βλασφημέω , καί ὁ ἑλέθρια ὁ δόγμα προσφέρω ἕτερος . ἄρα οὖν διά οὗτος Χωρὶς γλῶσσα καί ὀφθαλμός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος ἔχω ; οὐκοῦν καί ὁ πούς ἐκκόπτω , καί ὁ χείρ ἀποτέμνω , ἐπειδή οὗτος μέν αἷμα πλήρης εἰμί , ἐκεῖνος δέ εἰς κακία τρέχω . ἄλλος οὐδέ ὁ οὖς ὁ ἀπήνεια ὁ λόγος οὗτος δύναμαι ἐκφεύγω · καί γάρ ἄχω μάταιος παραδέχομαι , καί ὁ ὁ δόγμα φορά παραπέμπω ὁ Ψυχή · ὥστε καί οὗτος ἀφαιρέω . εἰμί δέ οὗτος , καί σῖτος , καί ποτόν , καί οὐρανός , καί γῆ , καί θάλασσα , καί ἥλιος , καί φάος , καί σελήνη , καί ὁ ὁ ἄστρον χορός , καί πᾶς ὁ ἄλογος ὁ γένος · ποῦ γάρ εἰμί χρήσιμος οὗτος , ὁ διά ἑαυτοῦ πᾶς κατακόπτω οὕτως ἐλεεινός ; ὁράω ὁ γέλως καί ὁ ἀτοπία εἰς ὅς ὁ λόγος καταστρέφω ἀναγκάζω ; ὁ γάρ διάβολος στυλόω κακῶς , οὐ ἐγώ · ἐγώ γάρ εἰμί βούλομαι καί πολύς καρπόω διά αὐτός καλός , ἄκων μέν καί μή βούλομαι · ὁ δέ θάμια καί ἐν οὗτος μείζων , καί ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία ὁ ὑπερβολή . ὁ γάρ ἀγαθός γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος δάκνω μέν αὐτός καί αὐτός κατά αὐτός καί λυπέω · ὅταν δέ καί διά αὐτός οὗτος προξενητής ἐγώ , οὐδέ φέρω δύναμαι ὁ ὑπηρεσία . Πῶς οὖν προξενώ αὐτός ; Δεδοῖκτες αὐτός ὁ ὠμότης καί ὁ συνεχής ἐπιβουλή , καί ὁ ἐπάλληλος μηχανή , ὁ πολύς ὕπνος ἀποκορέω , νήφω , μιμνήσκω ὁ κύριος διαπαντός . καί ὅτι οὐ ὧδε οὗτος ὁ λόγος , ἀλλά ὁ μακάριος Παῦλος , ἀκούω πῶς διά ὁ αὐτός σχεδόν ῥῆμα διά-ἐγείρω ὁ καθεύδω ὁ πιστός . ὁ γάρ Ἐφέσιος ἐπιστέλλω οὕτως πῶς φημί · οὐχ εἰμί ἐγώ ὁ πάλη πρός αἷμα καί σάρξ , ἀλλά πρός ὁ ἀρχή , πρός ὁ ἐξουσία , πρός ὁ κοσμοκράτωρ ὁ σκότος ὁ αἰών οὗτος , πρός ὁ πνευματικός ὁ πονηρία ἐν ὁ ἐπουράνιος . οὗτος δέ λέγω , οὖον καταβάλλω αὐτός , ἀλλά διανίσταμαι βούλομαι . καί ὁ Πέτρος δέ , νήφω , φημί , γρηγορέω , [ 164 ] ὅτι ὁ Ἀντίδικος σύ διάβολος ὡς λέων ὡρύομαι περιπατέω , ζητέω τίς καταπίνω · ὅς ἀνθίστημι στερεός ὁ πίστις . οὗτος δέ εἶπον βε σφοδρός ἐργάζομαι · ἐθέλω , καί πείθω πλείων πρός ὁ θεός ὁ οἰκειότης ἔχω . ὁ γάρ ἐράω ὁ ἐχθρός ὁράω , μᾶλλον προστρέχω καί συμπλέκω ὁ δύναμαι βοηθέω . οὕτως ποῦ καί ὁ παιδίον ὁ μικρός , ὅταν μέν ὁράω τίς ὁ φοβερός , εἰς ὁ ὁ μήτηρ καταφεύγω κόλπος , καί ἐκπέρθω ὁ ἱμάτιον ἐκεῖνος , χέω αὐτός ἀσφαλῶς , καί πολύς ἀνέλκω πολλάκις , οὐ ἀφίστημι · ὅταν δέ μηδείς ἢ ὁ θορυβέω , οὐδέ καλέω ἐκεῖνος καί ἐφέλκω ἀναγίγνομαι , ἀλλά καί καλέω διαπτιυιος , καί πολύς πρός ὁ ἐπισπάω μηχανάομαι ἀποστρέφω , καί τράπεζα κεῖμαι καταφρονέω . Ζεύς οὗτος πολύς ὁ μήτηρ ἐπειδή μηδείς ἰσχύς παρακαλέω , μορμολυκεῖον καί φρόνης κατασκευάζω , οὕτως αὐτός σοφίζω ὁ ἐπάνοδος , καί πείθω προστρέχω πάλιν ἑαυτοῦ . οὗτος δέ οὐ ἐπί ὁ παιδίον γίγνομαι μόνος , ἀλλά καί ἐπί ἐγώ . ὅταν γάρ ἐγώ ὁ πονηρός φοβέω καί ταράσσω , τότε σωφρονίζω , τότε ἑαυτοῦ ἐπιγιγνώσκω , τότε μετά πολύς ὁ σπουδή ὁ Θεός προστρέχω · εἰμί δέ φαντασία παρά ὁ ἀρχή οὕτως καί γένεσις ἐκποδῶν , τάχα οὐδέ ὑπέρ ὁ παρέρχομαι εἄν πιστεύω ὁ πολύς · οἷος ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀπατάω , καί ὁ πολύς ἐκεῖνος ἐκβάλλω ἀγαθός · ἀλλά ὁ θεός φθόνος καί βασκανία οὗτος ποιέω εἶπον ἄν . ὅπου γάρ καί νῦν εἰμί ὁ οὗτος τολμάω μετά ὁ τοσοῦτος ἀπόδειξις ὁ ἀπάτη αὐτός , εἰμί μηδέ ὅλως πείρω λαμβάνω ὁ καταγωγίας ἐκεῖνος , τίς οὐ εἄν εἶπον , τίς οὐ εἄν ἐξευρίσκω ; ὅλος δέ εἰμί χρή μετά ἀκρίβεια ὁ γίγνομαι πρόσειμι , οὐδέ εἰς ἅπας ἐγώ ὁ διάβολος ὠθέω , ἀλλά πολύς μέν κατά αὐτός ἐργάζομαι κακός , πολύς δέ καί ἐγώ ἑαυτοῦ εἰ ῥᾳθυμία καί καταφρονέω μόνος . πός γάρ , ἵνα πάλιν ἐπί ὁ ἀρχή ἐπανέρχομαι , προσπίπτω ὁ διάβολος ὁ Κάϊς , καί ὁ φόνος πράσσω παρήρνεσε ; ὁ μέν γάρ οὗτος μήτηρ φαίνω διαλέγω καί ὁ ἀπάτη κατασκευάζω · ἐνταῦθα δέ οὐ ἔτι , πλήν εἰμί τις , αὐτός ὁ πονηρός λογισμός ὑποδείδω φημί , καί οὗτος δέ παρά ὁ καταδέξιος καί πείθω καί ὁ ἀρχή αὐτός παρέχω ὁ ἔφοδος . ἄλλος ὅμως οὐδέ οὕτως αὐτός ἐλαύνω ὁ Θεός , ἀλλά ἐπιμένω παιδεύω καί νουθετέω , διά ὅς δοκέω κολλάω αὐτός .