joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0407.3
κατῴρθουν ἐκεῖνα , ἀλλὰ τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ . Εἰ δὲ λέγοι τις βέλτιον εἶναι κατορθοῦντας ἐπαίρεσθαι ἢ ταπεινούμενον πεσόντας , πολὺ καὶ τῆς ἀλαζονείας ἀγνοεῖ τὴν ζημίαν καὶ τῆς ταπεινοφροσύνης τὸ χέρος . Εὖ γὰρ ἴσθι σαφῶς ὅτι ἄνθρωπος μετὰ ἀπνοίας κατορθῶν , εἰ γε ὅλιος τοῦτο ἐστὶ κατορθῶν , ταχέως ἐμπεσεῖται εἰς τὴν ἐσχάτην ἀπωλείαν . Καὶ ὁ μὲν διαθήσεται συγχρηθεῖς , καὶ μετριάσει μαθὼν ἀπὸ τοῦ πτώματος , καὶ ἀναστήσεται , καὶ ἀνακτήσεται ἑαυτὸν ὅσθον , εἰ γε βούλοιτο · ὁ δὲ δοκίων μὲν εὖ πράττειν μετὰ ἀλαζονείας , μηδὲν δὲ πάσχων δεῖν , οὔτε αἰσθήσιν τῆς οἰκείας λήμψεται παρανομίας ποτέ , ἀλλὰ καὶ αὐξήσει τὸ δεῖν , καὶ λήσεται κενὸς ἐνθένδε ἀπελθὼν · καθάπερ ἐκεῖνος ὁ Φαρισαῖος , ὃς ἀνῆλθεν [ 177 ] μεν δοκίων τοῖς ἀγαθοῖς ἅπασιν πλουτεῖν , κατήλθε δὲ μαθὼν ὅτι τοῦ τελῶνου πενέστερος ἦν . Ἔστι δὲ καὶ ἕτερον εἴδος πολλὴν ἔχον ἰσχὺν πρὸς τὸ κενῶσαι τὰ μετὰ πολλῶν ἰδρωτῶν καὶ πᾶνων συναχθέντα καλά , ὁ τῆς κενδοξίας ἄνεμος . Καθάπερ γὰρ ἄνεμος ἀληθὴς εἰσέλθων ἐκφυσᾶ ἀπαντάς τοὺς τῆς ἀρετῆς θησαυροὺς . Ἰδοὺ οὖν καὶ δευτέρα πρόφασις ἡμῖν ἀνεφάνη τῶν τὰ ὀρθὰ βαδίζόντων , ὡς ἔφη . Πολλοὶ γὰρ παρ’ ἡμῖν δοκοῦντες ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς πολλοὺς ὑπομενεῖναι πόνους , καὶ ὑπομένοντες δὲ , ἐπειδὴ πρὸς τὴν παρὰ ἀνθρώπων ὁρῶντες τιμήν , καὶ οὐ πρὸς τὸν Θεὸν πάντα ἐπράττον , ἀφεῖλθσαν πειρασμῷ περιπεσέιν , ἵνα τὰς παρὰ τῶν πολλῶν ἀποστερηθέντες δόξας δι’ ἣν ἅπαντα ἐξημώθησαν , καὶ μαθόντες τὴν φύσιν αὐτῆς ὡς οὐδὲν ἄμεινον ἄνθους χόρτου διάκειται , τῷ Θεῷ μόνῳ προσέχων τοῦ λοιποῦ , καὶ δι’ αὐτὸν ἅπαντα πράττων . Καὶ ἕτεροί τε πρὸς τούτους εἰσὶ λόγοι τοῦτων πολλῷ πλείους a , ἡμῖν μὲν ἀφανεῖς , ὡς ἔφη , γνώριμοι δὲ τῷ πεποιηκότι αὐτοὺς Θεῷ . Μὴ τοίνυν ἀγαλλόμεν ἐπὶ τοῖς γινομένοις , ἀλλ’ εὐχαριστῶμεν τοῦτο γὰρ οἰκείων εὐγνώμων ἐστὶ . Σὺ δὲ θαυμάζων ὅτι μὴ πρότερον , ἡνίκα ἐτύφρας καὶ τὴν κοσμικὴν περιἐκεισο φαντασίαν , ἀλλὰ νῦν , ὅτε πάντα ἐκεῖνα ἐξῆλθα , καὶ σαυτὸν ὅλον ἀνέθηκες τῷ Θεῷ , τότε ἐπεσπάρησεν οὕτος ὁ μαρὸς , παραπλήσιον ποιεῖς ὡσπερ ἂν εἰ ἐθαύμαζας , τί δήποτε τοῖς μεν θεαταῖς οὐδὲς ἐνοχλεῖ , τῷ δὲ ἀπογραφάμενῳ πρὸς τὸ πυκτεύειν , καὶ γυμνασθῆναι , καὶ εἰς τὸν ἀγῶνα καθίστη , τούτῳ μόνῳ πάντων ἐπεῖσιν ὁ ἀνταγωνιστής , πατάσσων τὴν κεφαλὴν , καὶ κόπτων τὸ πρόσωπον . Οὐ δὴ τοῦτο ἐστὶ θαυμαστὸν οὐδὲ ἀθυμίας ἄξιον , εἰ πυκτεύει τούτῳ ἐλομένῳ , ἐκεῖνος ὀλβδεῖ καὶ ἀνιᾷ καὶ βαρύνει · οὕτος γὰρ τῶν πυκτευόντων ὁ νόμος · ἀλλ’ εἰ περιτρέπεται καὶ καταβάλλει τὸ βραδεῖον ἀφαιρεῖται , τοῦτο ἐστὶ τὸ δεῖν . Ἐως δ’ ἂν τοῦτο μὴ δύναται , οὐ μόνον οὐδὲν ἐδίδαξεν , ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστα δυνῆς τῇ σφοδρᾷ συμπλοκῇ σεμνότερους ἡμᾶς ποιήσας . Καὶ γὰρ ἐν τοῖς στρατοπέδοις ἐκεῖνος ἐστιν ὁ πάντων ἀμείνων , ὁ πλείονα τραύματα ἐπιδεῖξαι ἔχων , καὶ τὰ μονομάχια πρὸς τοὺς εὐτονωτέρους τῶν πολεμίων ἀναδεξάμενος · καὶ τῶν ἀλλήλων δὲ τοὺς ἔχς ἀκαθαίρετοι , b συμπλεκόμενοι ( οὕτω γὰρ τοὺς φιλονεικωτέρους καλούσι τῶν ἀνταγωνιστῶν ) θαυμάζομεν · καὶ κυνηγέτης οὕτος μάλιστα ἐστιν ὁ κρατούμενος , ὁ τὰ δυσάλωτα τῶν θηρίων καταδεχόμενος . Ἄναίδης ἐστι καὶ ἀκατάπληκτος
Lemmas: κατορθόω ἐκεῖνος , ἀλλά ὁ χάρις ὁ Θεός . εἰμί δέ λέγω τις ἀγαθός εἰμί κατορθόω ἐπαίρω ἢ ταπεινόω πίπτω , πολύς καί ὁ ἀλαζονεία ἀγνοέω ὁ ζημία καί ὁ ταπεινοφροσύνη ὁ χείρ . εὕω γάρ εἰμί σαφῶς ὅτι ἄνθρωπος μετά ἄπνοια κατορθόω , εἰμί γε ὀλίγος οὗτος εἰμί κατορθόω , ταχέως ἐμπίπτω εἰς ὁ ἔσχατος ἀπώλεια . καί ὁ μέν διατίθημι συγχράομαι , καί μετριάζω μανθάνω ἀπό ὁ πτῶμα , καί ἀνίστημι , καί ἀνακτάομαι ἑαυτοῦ ὁράω , εἰμί γε βούλομαι · ὁ δέ Δοκίων μέν εὕω πράσσω μετά ἀλαζονεία , μηδείς δέ πάσχω δήω , οὔτε αἴσθησις ὁ οἰκεῖος λαμβάνω παρανομία ποτός , ἀλλά καί αὐξάνω ὁ δήω , καί λανθάνω κενός ἐνθένδε ἀπέρχομαι · καθάπερ ἐκεῖνος ὁ Φαρισαῖος , ὅς ἀνέρχομαι [ 177 ] μέν Δοκίων ὁ ἀγαθός ἅπας πλουτέω , κατέρχομαι δέ μανθάνω ὅτι ὁ τελώνης πένης εἰμί . εἰμί δέ καί ἕτερος εἶδος πολύς ἔχω ἰσχύς πρός ὁ κενόω ὁ μετά πολύς ἱδρώς καί Πάνων συνάγω καλός , ὁ ὁ κενδοξίας ἄνεμος . καθά γάρ ἄνεμος ἀληθής εἰσέρχομαι ἐκφυσάω ἀπαντάω ὁ ὁ ἀρετή θησαυρός . ἰδέ οὖν καί δύο πρόφασις ἐγώ ἀναφαίνω ὁ ὁ ὀρθός βαδίζω , ὡς φημί . πολλός γάρ παρά ἐγώ δοκέω ὑπέρ ὁ ἀρετή πολύς ὑπομένω πόνος , καί ὑπομένω δέ , ἐπεί πρός ὁ παρά ἄνθρωπος ὁράω τιμή , καί οὖον πρός ὁ θεός πᾶς πράσσω , ἀφαιρέω πειρασμός περιπίπτω , ἵνα ὁ παρά ὁ πολύς ἀποστερέω δόξα διά ὅς ἅπας ἐξαμόω , καί μανθάνω ὁ φύσις αὐτός ὡς οὐδείς ἀγαθός ἄνθος χόρτος διάκειμαι , ὁ Θεός μόνος προσέχω ὁ λοιπός , καί διά αὐτός ἅπας πράσσω . καί ἕτερος τε πρός οὗτος εἰμί λόγος τοῦτις πολύς πλείων a , ἐγώ μέν ἀφανής , ὡς φημί , γνώριμος δέ ὁ ποιέω αὐτός Θεός . μή τοίνυν ἀγάλλω ἐπί ὁ γίγνομαι , ἀλλά εὐχαριστέω οὗτος γάρ οἰκέω εὐγνώμων εἰμί . σύ δέ θαυμάζω ὅτι μή πρότερος , ἡνίκα ἐτύφρας καί ὁ κοσμικός περικειμαι φαντασία , ἀλλά νῦν , ὅτε πᾶς ἐκεῖνος εξέρχομαι , καί σαυτοῦ ὅλος ἀνατίθημι ὁ Θεός , τότε ἐπισπείρω οὗτος ὁ Μᾶρος , παραπλήσιος ποιέω ὡς εἄν εἰμί θαυμάζω , τίς δήποτε ὁ μέν θεατής οὐδή ἐνοχλέω , ὁ δέ ἀπογράφω πρός ὁ πυκτεύω , καί γυμνάζω , καί εἰς ὁ ἀγών καθίστημι , οὗτος μόνος πᾶς ἔπειμι ὁ ἀνταγωνιστής , πατάσσω ὁ κεφαλή , καί κόπτω ὁ πρόσωπον . οὖον δή οὗτος εἰμί θαυμαστός οὐδέ ἀθυμία ἄξιος , εἰμί πυκτεύω οὗτος αἱρέω , ἐκεῖνος ὀλβδεῖ καί ἀνιάω καί βαρύνω · οὗτος γάρ ὁ πυκτεύω ὁ νόμος · ἀλλά εἰμί περιτρέπω καί καταβάλλω ὁ βραδύς ἀφαιρέω , οὗτος εἰμί ὁ δήω . ἠώς δέ εἄν οὗτος μή δύναμαι , οὖον μόνος οὐδείς διδάσκω , ἀλλά καί ὁ μέγας δύο ὁ σφοδρός συμπλοκή σεμνός ἐγώ ποιέω . καί γάρ ἐν ὁ στρατόπεδον ἐκεῖνος εἰμί ὁ πᾶς ἀγαθός , ὁ πλείων τραῦμα ἐπιδείκνυμι ἔχω , καί ὁ μονομάχιον πρός ὁ εὔτονος ὁ πολέμιος ἀναδέχομαι · καί ὁ ἀλλήλων δέ ὁ ἔχω ἀκαθαίρετος , b συμπλέκω ( οὗτος γάρ ὁ φιλόνεικος καλέω ὁ ἀνταγωνιστής ) θαυμάζω · καί κυνηγέτης οὗτος μάλιστα εἰμί ὁ κρατέω , ὁ ὁ δυσάλωτος ὁ θηρίον καταδέχομαι . ἀναιδής εἰμί καί ἀκατάπληκτος