joannes-chrysostomus.ad-stagirium-daemone-vexatum-lib-1-3 pg047_0442.2
Σ . Διόπερ , εἰ δοκεῖ , τὸν Ἥλ . παρελθώμεν · καὶ γὰρ οὗτος τῶν προσκεχωριστότων ἐστὶ διὰ τὴν τῶν παίδων κακίαν , μᾶλλον δὲ διὰ τὴν αὐτοῦ ῥαθυμίαν . Οὐ γὰρ ὅτι πονηροὺς εἶχε παῖδας ἐκολάζετο , ἀλλ’ ὅτι πέρα τοῦ δεόντος φειδωλὸς ἦν , καὶ τοὺς τοῦ Θεοῦ νόμους ἐνθυμβούμενος οὐκ ἠρκεῖν · ἄπερ καὶ αὐτὸς συνιδὼν μετὰ τὴν σφόδραν ἀπειλὴν ἔλεγε · Κύριος αὐτὸς τὸ ἀρεστὸν ἐνώπιον αὐτοῦ ποιήσει . Διὸ δὴ τούτων παρελθόντες ἐλθὼμεν ἐπὶ τοῦ Σαμουὴλ , ὃς ἐτάρφη μὲν ἐκ παίδος ἐν τῷ ναῷ , ἡδίστομε δὲ διαπαντὸς ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ · τοσαύτην δὲ ἐκ πρώτης ἡλικίας ἐπεδείξατο τὴν ἀρετὴν , ὡς πρὶν εἰς ἄνδρας ἐλθεῖν τοὺς θαυμαστοὺς ἀχρητίζειν προφήτας , καὶ ταῦτα τοῦ πράγματος ἐπιλείουπότες τότε . Οὐ γὰρ ἦν , φησίν , δρασὶς διαστέλλουσα , καὶ ῥῆμα τίμιον ἦν . Οὕτως δὴ οὖν ὁ Σαμουὴλ , ὁ μετὰ πολλῶν δακρύων τεχθεὶς , πρῶτον μὲν ὄρων ἑαυτοῦ τὸν διδάσκαλον ἐκείνῳ τῷ ἐλεεινῷ ἀπενεχθέντα θανάτῳ , οὕτω · συνεχύθη καὶ ἐταράχθη , ὡς εἰκὸς εὐγνώμονα μαθητὴν καὶ φιλόστορχον . Μετὰ δὲ τοῦτο καὶ τὰς Ἰουδαϊκὰς ἠναγκάζετο συνεχῶς ὀργῆναι συμφοράς . Οἱ δὲ παῖδες [ 212 ] αὐτοῦ δόικοι ὄντες καὶ μοχθηροί , καὶ εἰς ἔσχατον πονηρίας ἐλθόντες , τοῦτῳ τε ἐλύπουσαν αὐτὸν καὶ τῷ μὴ δύνασθαι κληροῦσαι τὰς ἐκείνων παρασχοῦσας τιμῆς . Ταύτην διαδέχεται τὴν ἀθυμίαν , μᾶλλον δὲ οὐδὲ διαδέχεται , οὐ γὰρ ἐπαύσατο , ἀλλὰ προστίθεται ταύτῃ ἡ τῶν Ἰσραηλιτῶν αἰσθήσεως παρανομία , ἔνθα οὕτω κατέπεσεν , ὡς καὶ παραχλῆσεως δεηθῆναι πολλῆς . Ἀκούσον οὖν τί φησιν αὐτῷ ὁ Θεός · Οὐ σὲ ἐξουθενήκασιν , ἀλλ’ ἡ ἐμέ . Ἀλλ’ ὅμως καὶ μετὰ ταῦτα οὕτως αὐτὸν ἐκθέτω ὡς εἰπεῖν πρὸς αὐτοὺς · Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο ἀμαρτεῖν τοῦ διαλιπεῖν εὐχομένῳ ὑπὲρ ὑμῶν . Τούτους δὴ οὖν ὄρων τοὺς οὕτως ἀγαπωμένους ὑπ’ αὐτοῦ κακῶς πράττοντας , καὶ πταίοντας ἐν πολέμοις , καὶ παροργίζοντας τὸν Θεόν , τίνος ἂν ἡθετο ἡδυνῆς ; ποῖον δὲ ἂν καιρὸν ἀθυμίας καὶ δακρύων διήγαγε χωρίς ; Ἐπειδὴ δὲ καὶ κατέστησε βασιλέα τὸν Σαοὺλ , ἐπάλληλο · πάλιν αὐτῇ οὐδὲν καὶ συνεχεῖς προσετίθεντο . Καὶ γὰρ ὅτε τὴν θυσίαν ἄνῃγενε παρὰ τῷ τῷ Θεῷ δόκοιν , καὶ ὅτε τοὺς Ἀμαληκίτας κρατήσας ἐφείσατο τῶν βασιλέων αὐτῶν , καὶ τοῦτο παρὰ τὸ κελευσθῆναι , οὕτως ἐπλήγη τὴν ψυχὴν , ὡς μηκέτι τὸν ἄνδρα ἰδεῖν , ἀλλ’ ἐξ ἐκείνου μέχρι τῆς ἐσχάτης ἡμέρας πενθεῖν καὶ δακρύειν αὐτόν , ὅτε καὶ ἐπατίμη διὰ τὴς ἀθυμίας σφοδρόν . Ἐως σότε γὰρ , φησὶ , σὺ πενθεῖς ἐπὶ Σαοὺλ , ἀγὼν ἀπώσωμα αὐτόν · Εἰ δὲ τούτων γεγενημένων ἐπένθε , τίς ἦν ἄρα , ὅτε τοὺς τοιούτους ἐσαφένεν ἱερεῖς ἐκείνος εἰχὴ καὶ μάτην ; ὅτε τὸν εὐεργέτην καὶ οὐδὲν ἔθιμηκότα , δεύτερον ἤλθεν ἀνελεῖν ; ὅτε γυμνὸν αὐτὴν εἶδε
Lemmas: Σ . διόπερ , εἰμί δοκέω , ὁ Ἥλ . παρέρχομαι · καί γάρ οὗτος ὁ προσχωρέω εἰμί διά ὁ ὁ παῖς κακία , μᾶλλον δέ διά ὁ αὐτός ῥᾳθυμία . οὖον γάρ ὅτι πονηρός ἔχω παῖς κολάζω , ἀλλά ὅτι πέρα ὁ δείδωμι φειδωλός εἰμί , καί ὁ ὁ Θεός νόμος ενθυμβουμην οὐ ἀείρω · Ἄπερ καί αὐτός σύν-εἶδον μετά ὁ σφοδρός ἀπειλή λέγω · Κύριος αὐτός ὁ ἀρεστός ἐνώπιος αὐτός ποιέω . Διὸ δή οὗτος παρέρχομαι ἔρχομαι ἐπί ὁ Σαμουήλ , ὅς τέρπω μέν ἐκ παῖς ἐν ὁ ναός , ἡδύς δέ διαπαντός ἐνώπιος ὁ Θεός · τοσοῦτος δέ ἐκ πρῶτος ἡλικία ἐπιδείκνυμι ὁ ἀρετή , ὡς πρίν εἰς ἀνήρ ἔρχομαι ὁ θαυμαστός αχρητιζεω προφήτης , καί οὗτος ὁ πρᾶγμα ἐπιλείπω τότε . οὖον γάρ εἰμί , φημί , δρᾶσις διαστέλλω , καί ῥῆμα τίμιος εἰμί . οὕτως δή οὖν ὁ Σαμουήλ , ὁ μετά πολύς δάκρυ τίκτω , πρῶτος μέν σύργαστρος ἑαυτοῦ ὁ διδάσκαλος ἐκεῖνος ὁ ἐλεεινός ἀποφέρω θάνατος , οὗτος · συγχέω καί ταράσσω , ὡς εἰκός εὐγνώμων μαθητής καί φιλόστορχον . μετά δέ οὗτος καί ὁ Ἰουδαικός ἀναγκάζω συνεχῶς ὀργάω συμφορά . ὁ δέ παῖς [ 212 ] αὐτός δόικος εἰμί καί μοχθηρός , καί εἰς ἔσχατος πονηρία ἔρχομαι , τοῦτῳ τε λυπώ αὐτός καί ὁ μή δύναμαι κληρόω ὁ ἐκεῖνος παρέχω τιμή . οὗτος διαδέχομαι ὁ ἀθυμία , μᾶλλον δέ οὐδέ διαδέχομαι , οὖον γάρ παύω , ἀλλά προστίθημι οὗτος ὁ ὁ Ἰσραηλίτης αἴσθησις παρανομία , ἔνθα οὗτος καταπίπτω , ὡς καί παράκλησις δήω πολύς . ἀκούω οὖν τίς φημί αὐτός ὁ Θεός · οὖον σύ ἐξουθενέω , ἀλλά ὁ ἐγώ . ἀλλά ὅμως καί μετά οὗτος οὕτως αὐτός εκθέτω ὡς εἶπον πρός αὐτός · ἐμός δέ μή γίγνομαι ἁμαρτάνω ὁ διαλείπω εὔχομαι ὑπέρ σύ . οὗτος δή οὖν σύργαστρος ὁ οὕτως ἀγαπάω ὑπό αὐτός κακῶς πράσσω , καί πταίω ἐν πόλεμος , καί παροργίζω ὁ Θεός , τίς εἄν αἴθω ἡδύνω ; ποῖος δέ εἄν καιρός ἀθυμία καί δάκρυ διάγω χωρίς ; ἐπεί δέ καί καθίστημι βασιλεύς ὁ Σαῦλος , επάλληλος · πάλιν αὐτός οὐδείς καί συνεχής προστίθημι . καί γάρ ὅτε ὁ θυσία ἀναγίγνομαι παρά ὁ ὁ Θεός δοκός , καί ὅτε ὁ Ἀμαληκίτης κρατέω φείδομαι ὁ βασιλεύς αὐτός , καί οὗτος παρά ὁ κελεύω , οὕτως πλήσσω ὁ ψυχή , ὡς μηκέτι ὁ ἀνήρ ὁράω , ἀλλά ἐκ ἐκεῖνος μέχρι ὁ ἔσχατος ἡμέρα πενθέω καί δάκρυ αὐτός , ὅτε καί ἐπατίμη διά σής ἀθυμία σφοδρός . ἠώς σοτέ γάρ , φημί , σύ πενθέω ἐπί Σαῦλος , ἀγών ἀπώσωμα αὐτός · εἰμί δέ οὗτος γίγνομαι πενθῶ , τίς εἰμί ἄρα , ὅτε ὁ τοιοῦτος εἰσαφίημι ἱερεύς ἐκείνος ἔοικα καί μάτην ; ὅτε ὁ εὐεργέτης καί οὐδείς ἔθιμηκότα , δύο ἔρχομαι ἀναιρέω ; ὅτε γυμνός αὐτός ὁράω