joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0116.3
ραπλίσμῳ ὀντι . Εἰ γὰρ καὶ τούτων δυτῶν θεοὺς αὐτοὺς εἶναι ἠνόμουν , καὶ διένει ἐπεχείρησαν , λέγοντες , Οὐ θεοὶ ὁμοιωθέντες ἀνθρώποις κατέβησαν πρὸς ἡμᾶς , [ 111 ] εἰ μὴ ταῦτα ἐγένετο , ποῦ οὐκ ἂν ἐξέδρασαν ἀσθείας , καὶ θαύματα τότε δρῶντες ; Ὦσπερ οὖν ἐνταῦθα διὰ τὸ μέγεθος τῶν σημείων καὶ τὴν φύσιν ἀφήκην ἐν ἀσθενείᾳ μένειν , καὶ τοὺς ἐπαλλήλους συνεχώρησε πειρασμοὺς , ἵνα μὴ νομίσωσιν εἶναι θεοὶ , οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κτίσεως παραπλησίῳ τὸ τοῦτο ἐποίησε . Καὶ γὰρ καλὴν αὐτὴν καὶ μεγάλην , καὶ φθαρτὴν πάλιν κατεσκεύασε . Καὶ ἀμφότερα ταῦτα αἱ Γραφαὶ φιλοσοφοῦσιν · ὁ μὲν γὰρ τὸ κάλλος τῶν οὐρανῶν διηγούμενος , οὕτω ῥησιν · Οἱ οὐρανοὶ διηγούνται δόξαν Θεοῦ · καὶ πάλιν Ὁ στήσας τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ καμάραν , καὶ διατείνας αὐτὸν ὡς σκηνὴν ἐπὶ τῆς γῆς · καὶ πάλιν · Ὁ κατέχων τὸν τῆρρον τοῦ οὐρανοῦ . Ἕτερος δὲ δείκνυσι ὅτι εἰ καὶ καλὸς καὶ μέγας , ἀλλὰ φθαρτὸς ἐστίν , οὕτω φησὶ · Καὶ ἀρχὰς σὺ , Κύριε , τῇ γῇ ἐθεμελίωσας , καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σου εἰσὶν οἱ οὐρανοί · αὐτοὶ ἀπολοῦνται , σὺ δὲ διαμείνεις · καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον καταιωθήσονται , καὶ ὡσεὶ περιβόλαιον ἐλίξεις αὐτοὺς , καὶ ἀλλαγήσονται . Καὶ πάλιν περὶ τοῦ ἡλίου φησὶν ὁ Δαβὶδ , ὅτι Ὡς νυμφίος ἐκπορευόμενος ἐκ παστοῦ αὐτοῦ · ἀγαλλιάσεται ὡς γίγας δραμεῖν ὁδόν . Εἶδες τὸ κάλλος τοῦ ἀστροῦ καὶ τὸ μέγεθος πῶς σοι παρέστησε ; Καθάπερ γὰρ ἐκ παστοῦς ὁ τινὸς νυμφίος φανεῖς , οὕτως ὁ ἥλιος ὑπὸ τὴν ἡμῶν τὰς ἀκτῖνας ἀφίησι , καὶ ὡς περ τινὶ χρυσωτῇ παραπέπτασται τὸν οὐρανὸν καλλωπίζων , καὶ ῥοδοστέφει ποίων τὰς νεφέλας , καὶ ἀνεμπεδίως τρέχων πᾶσαν τὴν ἡμέραν , οὐδὲν διακόπτεται πρὸς τὴν δρόμον καλύμματι . Εἶδες τοίνυν τὸ κάλλος · αὐτοῦ , εἶδες αὐτοῦ τὸ μέγεθος ; βλέπε καὶ τῆς ἀσθενείας αὐτοῦ τὸ δεῖγμα . Καὶ γὰρ καὶ τοῦτο δηλῶν σφόδτις ἐλεγε · Τί φωτεινότερον ἡλίου ; φησὶ , καὶ τοῦτο ἐκλείπει . Οὐκ ἀπὸ τοῦτο δὲ μόνον αὐτοῦ τὴν ἀσθένειαν ἐστίν ἰδεῖν , ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς τῶν νεφελῶν συνδρομῇ . Νέφους γοῦν ὑποδραμόντος πολλάκις τὰς ἀκτῖνας ἀφεῖς , καὶ φιλονεικήσας διαρρήξαι τὸ νέφος οὐκ ἴσχυσε , παχυτέρας τῆς νεφέλης οὖσης καὶ οὐκ ἀνασχομένης αὐτῇ διασχεῖν . Ἄλλὰ τὰ σπέρματα τρίψει , φησὶ · καὶ μὴν οὐχ αὐτὸς τρέφει μόνος , ἀλλὰ καὶ γῆς δεῖται , καὶ ὁρόσον , καὶ ὑετὸν , καὶ ἀνέμων , καὶ τῆς τῶν ὡρῶν εὐμορίας · κἂν μὴ ταῦτα ἅπαντα συνδράμῃ , περιττὴ ἡ τοῦ ἡλίου γίνεται χρεία .
Lemmas: ραπλισμαω εἰμί . εἰμί γάρ καί οὗτος δύτης θεός αὐτός εἰμί ἀνομέω , καί διανέω ἐπιχειρέω , λέγω , οὖον θεός ὁμοιόω ἄνθρωπος καταβαίνω πρός ἐγώ , [ 111 ] εἰμί μή οὗτος γίγνομαι , ποῦ οὐ εἄν ἐκδιδράσκω ἀστεῖος , καί θαῦμα τότε δράω ; ὥσπερ οὖν ἐνταῦθα διά ὁ μέγεθος ὁ σημεῖον καί ὁ φύσις ἀφίημι ἐν ἀσθένεια μένω , καί ὁ ἐπάλληλος συγχωρέω πειρασμός , ἵνα μή νομίζω εἰμί θεός , οὗτος καί ἐπί ὁ κτίσις παραπλήσιος ὁ οὗτος ποιέω . καί γάρ καλός αὐτός καί μέγας , καί φθαρτός πάλιν κατασκευάζω . καί ἀμφότερος οὗτος ὁ γραφή φιλοσοφέω · ὁ μέν γάρ ὁ κάλλος ὁ οὐρανός διηγέομαι , οὗτος ῥῆσις · ὁ οὐρανός διηγέομαι δόξα Θεός · καί πάλιν ὁ ἵστημι ὁ οὐρανός ὡσεί καμάρα , καί _ αὐτός ὡς σκηνή ἐπί ὁ γῆ · καί πάλιν · ὁ κατέχω ὁ τηρός ὁ οὐρανός . ἕτερος δέ δείκνυμι ὅτι εἰμί καί καλός καί μέγας , ἀλλά φθαρτός εἰμί , οὗτος φημί · καί ἀρχή σύ , κύριος , ὁ γῆ θεμελιόω , καί ἔργον ὁ χείρ σύ εἰμί ὁ οὐρανός · αὐτός ἀπόλλυμι , σύ δέ διαμένω · καί πᾶς ὡς ἱμάτιον καταιωθεω , καί ὡσεί περιβόλαιον ἑλίσσω αὐτός , καί ἀλλάσσω . καί πάλιν περί ὁ ἥλιος φημί ὁ Δαυίδ , ὅτι ὡς νυμφίος ἐκπορεύω ἐκ παστός αὐτός · ἀγαλλιάω ὡς Γίγας τρέχω ὁδός . εἶδον ὁ κάλλος ὁ ἄστρον καί ὁ μέγεθος πῶς σύ παρίστημι ; καθά γάρ ἐκ Παστοῦς ὁ τις νυμφίος φαίνω , οὕτως ὁ ἥλιος ὑπό ὁ ἐγώ ὁ ἀκτίς ἀφίημι , καί ὡς περ τις χρυσωτής παραπέτομαι ὁ οὐρανός καλλωπίζω , καί ροδοστεφω ποῖος ὁ νεφέλη , καί ἀνεμπεδίως τρέχω πᾶς ὁ ἡμέρα , οὐδείς διακόπτω πρός ὁ δρόμος κάλυμμα . εἶδον τοίνυν ὁ κάλλος · αὐτός , ὁράω αὐτός ὁ μέγεθος ; βλέπω καί ὁ ἀσθένεια αὐτός ὁ δεῖγμα . καί γάρ καί οὗτος δηλόω σφόδτις λέγω · τις φωτεινός ἥλιος ; φημί , καί οὗτος ἐκλείπω . οὐ ἀπό οὗτος δέ μόνος αὐτός ὁ ἀσθένεια εἰμί ὁράω , ἀλλά καί ἐν ὁ ὁ νεφέλη συνδρομή . νέφος γοῦν ὑποτρέχω πολλάκις ὁ ἀκτίς ἀφίημι , καί φιλονεικέω διαρρήγνυμι ὁ νέφος οὐ ἰσχύω , παχύς ὁ νεφέλη εἰμί καί οὐ ἀνέχω αὐτός διασχάω . ἀλλά ὁ σπέρμα τρίβω , φημί · καί μήv οὐ αὐτός τρέφω μόνος , ἀλλά καί γῆ δήω , καί ὁράω , καί ὑετός , καί ἄνεμος , καί ὁ ὁ ὥρα ευμορια · κἀν μή οὗτος ἅπας συντρέχω , περισσός ὁ ὁ ἥλιος γίγνομαι χρεία .