joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0076.1
δοὺς αὐτοῦ . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἔφη · Ἡ δὲ κατὰ θεὸν λύπη μετανοίαν εἰς σωτηρίαν ἀμεταμέλητον κατεργάζεται . Οὐκοῦν ἐπειδὴ σαφῶς ὁ λόγος ἀπέδειξεν , ὅτι οὔτε ζημίαν χρημάτων , οὐδ᾽ ὕβριν , οὐδ᾽ ἄχρειαν , οὔτε μάστιγας , οὐδ᾽ ἀρρώστιαν , οὔτε θάνατον , οὐδ᾽ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐπενεχθεῖσα λύπη διορθῶσαι δύναται · ἀν , [ 66 ] ἀλλ᾽ ἁμαρτίαν ἀφανίσαι μόνην , καὶ ταύτης ἐστὶν ἀνααιρετική , εὐδηλον δτι διὰ ταύτην ἐγένετο μόνην . Μηκέτι οὖν ἐπὶ ζημίᾳ χρημάτων ἀλγῶμεν , ἀλλ᾽ ὅταν ἁμαρτάνωμεν , ἀλγῶμεν μόνον . Πολὺ γὰρ τὸ κέρδος ἐνταῦθα ἀπὸ τῆς λύπης . Ἐσημώθης · μὴ ἀθυμήσης · οὐδὲ γὰρ ἀφελήσεις . Ἡμαρτες · λυπηθήσι , ὡραῖος γάρ · καὶ σκέπει σύνεσιν θεοῦ καὶ σοφίαν . Δυο ταῦτα ἐπακεν ἡμῖν ἡ ἁμαρτία , λύπην καὶ θάνατον · Ἡ γὰρ ἄν ἡμέρα φάγῃ , φησὶ θανάτῳ ἀποθανεῖ · καὶ πρὸς τὴν γυναῖκα , Ἐν λύπαις τέξῃ τέκνα . Καὶ δι᾽ ἀμφοτέρων τούτων τὴν ἁμαρτίαν ἀνείλε , καὶ ὑπὸ τῶν τέκνων τὴν μητέρα ἀποθάναι περιεκύευσεν . Ὅτι γὰρ μετὰ τῆς λύπης καὶ θάνατος ἁμαρτία ἀναιρεῖ , δηλον μὲν καὶ ἀπὸ τῶν μαρτύρων , δηλον δὲ καὶ ἐξ ὧν ὁ Παῦλος εἶπε πρὸς ἁμαρτάνοντας , οὕτω λέγων · Διὰ τοῦτο ἐν ὑμῖν κολλοῖ καὶ δὐσθενεῖς καὶ ἀρρώστους , καὶ κοιμῶμαι ἰκανοῖ · ἐπειδὴ ἁμαρτάνετε , φησὶ , τελευταῖτε , ὥστε τῇ τελευτῇ τὰ ἁμαρτήματα διαλύσασθαι . Ἐσῆχεν γοῦν λέγων . Εἰ γὰρ ἄπαντοὺς διεκρίνομεν , οὐχ ἂν ἐκρινόμεθα , κρινομένοι δὲ ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευόμεθα , ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῶμεν . Καὶ καθάπερ ὁ σκύληθ ἀπὸ τοῦ ξύλου ἀτίκται , καὶ κατεσθίει τὸ ξύλον , καὶ σὲς κατεσθίει τὸ ξύλον , παρ᾽ αὐτῷ τὴν ἀρχὴν ἔχων · οὕτως λύπη καὶ θάνατος ἐτέχθησαν ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας , καὶ κατέφαγον τὴν ἁμαρτίαν . Μὴ τοίνυν φοβούμεθα θάνατον , ἀλλὰ φοβούμεθα ἁμαρτίαν μόνον , καὶ δὲ · ἔχειν ἀλγοῦμεν . Καὶ ταῦτα λέγω οὐ δεινὸν τι προσδοκῶν , μὴ γένοιτο , ἀλλὰ φοβουμένου ὑμᾶς · οὕτως δὲ διαιχεῖσθαι θέλων , καὶ τὸν τοῦ Χριστοῦ νόμον εἰ τῶν ἔργων πληροῦν · Ἐὰν γὰρ εἰς μὴ ἀρῃ τὸν σταυρὸν αὐτοῦ , καὶ ἀκολουθῆσῃ μοι , φησίν , οὐκ ἔστιν ἐμοῦ ἄξιος . Τοῦτο δ᾽ ἔλεγεν οὐχ ἵνα ξύλον βαστάζωμεν ἐπὶ τὸν ὤμων , ἀλλ᾽ ἵνα τὸν θάνατον ἀπὸ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἔχωμεν , καθάπερ οὐν καὶ ὁ Παῦλος καθ᾽ ἡμέραν ἀπέθνησκε , καὶ κατέγελᾶ τῆς τελευτῆς , καὶ τοῦ παρόντος ὕπερείρω βίου . Καὶ γὰρ στρατιώτης εἰ , καὶ διηνεκῶς ἐπὶ τῆς παρατάξεως ἔστηκας · στρατιώτης δὲ θάνατον δεδο·κώς , οὐδὲν οὐδέποτε᾽ ἐργάσαται γενναῖον · ὥσπερ οὐν οὐδὲ Χριστιανὸς ἄνθρωπος κινδύνους φοβούμενος ἐργάσεται τι μέγα καὶ θαυμαστὸν , ἀλλὰ πρὸς τοῦτο καὶ εὐγερωτὸς ἔσται · ἀλλ᾽ οὐχ ὁ πολυμητὴς καὶ μεγαλόφρων , ἀλλ᾽ ἀνάλωτος μένει καὶ ἀκαταγίνευτος . Καθάπερ οὖν οἱ παῖδες οἱ τρεῖς μὴ φοβηθέντες τὸ πῦρ , ἔφυγον αὐτὸ πῦρ · οὕτω καὶ ἡμεῖς , ἄν μὴ φοβηθῶμεν θάνατον , διαφευξόμεθα θάνατον . Οὐχ ἐφοβήθησαν δὲ τὸ πῦρ , οὐ γὰρ ἔγκλημα τὸ καῖναι · ἀλλὰ ἐφοβήθησαν τὴν ἁμαρτίαν , ἔγκλημα γὰρ τὸ ἀσεβῆσαι . Τοῦτους καὶ ἡμεῖς ζηλώσωμεν καὶ τοὺς κατ᾽ ἐκείνους ἄπαντας , καὶ μὴ φοβούμεθα κινδύνους , καὶ διαφευξόμεθα κινδύνους .
Lemmas: δίδωμι αὐτός . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος φημί · ὁ δέ κατά θεός λύπη μετάνοια εἰς σωτηρία ἀμεταμέλητος κατεργάζομαι . οὐκοῦν ἐπεί σαφῶς ὁ λόγος ἀποδείκνυμι , ὅτι οὔτε ζημία χρῆμα , οὐδέ ὕβρις , οὐδέ ἀχρεῖος , οὔτε μάστιξ , οὐδέ ἀρρωστία , οὔτε θάνατος , οὐδέ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος ἐπιφέρω λύπη διορθόω δύναμαι · εἰς , [ 66 ] ἀλλά ἁμαρτία ἀφανίζω μόνος , καί οὗτος εἰμί ἀναιρετικός , ευδηλος δ διά οὗτος γίγνομαι μόνος . μηκέτι οὖν ἐπί ζημία χρῆμα ἀλγέω , ἀλλά ὅταν ἁμαρτάνω , ἀλγέω μόνος . Πολύς γάρ ὁ κέρδος ἐνταῦθα ἀπό ὁ λύπη . Ἐσημώθης · μή ἀθυμέω · οὐδέ γάρ ἀφαιρέω . ἁμαρτάνω · λυπέω , ὡραῖος γάρ · καί σκέπω σύνεσις θεός καί σοφία . δύο οὗτος ἐπακεν ἐγώ ὁ ἁμαρτία , λύπη καί θάνατος · ὁ γάρ ἄν ἡμέρα ἐσθίω , φημί θάνατος ἀποθνῄσκω · καί πρός ὁ γυνή , ἐν λύπη τίκτω τέκνον . καί διά ἀμφότερος οὗτος ὁ ἁμαρτία ἀναιρέω , καί ὑπό ὁ τέκνον ὁ μήτηρ ἀποθνῄσκω περιεκυευω . ὅτι2 γάρ μετά ὁ λύπη καί θάνατος ἁμαρτία ἀναιρέω , δῆλος μέν καί ἀπό ὁ μάρτυς , δῆλος δέ καί ἐκ ὅς ὁ Παῦλος εἶπον πρός ἁμαρτάνω , οὗτος λέγω · Ζεύς οὗτος ἐν σύ κολλάω καί δυσθενέω καί ἄρρωστος , καί κοιμάω ἱκανός · ἐπεί ἁμαρτάνω , φημί , τελευτάω , ὥστε ὁ τελευτή ὁ ἁμάρτημα διαλύω . Ἐσῆχεν γοῦν λέγω . εἰμί γάρ ἄπας διακρίνω , οὐ εἄν κρίνω , κρίνω δέ ὑπό ὁ κύριος παιδεύω , ἵνα μή σύν ὁ κόσμος κατακρίνω . καί καθάπερ ὁ σκύλλω ἀπό ὁ ξύλον ἄτικτος , καί κατεσθίω ὁ ξύλον , καί σεύς κατεσθίω ὁ ξύλον , παρά αὐτός ὁ ἀρχή ἔχω · οὕτως λύπη καί θάνατος τίκτω ἀπό ὁ ἁμαρτία , καί κατεσθίω ὁ ἁμαρτία . μή τοίνυν φοβέω θάνατος , ἀλλά φοβέω ἁμαρτία μόνος , καί δέ · ἔχω ἀλγέω . καί οὗτος λέγω οὖον δεινός τίς προσδοκάω , μή γίγνομαι , ἀλλά φοβέω σύ · οὕτως δέ διαχέω ἐθέλω , καί ὁ ὁ Χριστός νόμος εἰμί ὁ ἔργον πληρόω · ἐάν γάρ εἰς μή ἀρή ὁ σταυρός αὐτός , καί ἀκολουθέω ἐγώ , φημί , οὐ εἰμί ἐγώ ἄξιος . οὗτος δέ λέγω οὐ ἵνα ξύλον βαστάζω ἐπί ὁ ὦμος , ἀλλά ἵνα ὁ θάνατος ἀπό πρό ὁ ὀφθαλμός ἔχω , καθάπερ ὀν καί ὁ Παῦλος κατά ἡμέρα ἀποθνῄσκω , καί καταγελάω ὁ τελευτή , καί ὁ πάρειμι ὕπερος βίος . καί γάρ στρατιώτης εἰμί , καί διηνεκής ἐπί ὁ παράταξις ἵστημι · στρατιώτης δέ θάνατος δεδο·κώς , οὐδείς οὐδέποτε ἐργάζομαι γενναῖος · ὥσπερ ὀν οὐδέ Χριστιανός ἄνθρωπος κίνδυνος φοβέω ἐργάζομαι τίς μέγας καί θαυμαστός , ἀλλά πρός οὗτος καί εὐγερωτὸς εἰμί · ἀλλά οὐ ὁ πολυμήτης καί μεγαλόφρων , ἀλλά ἀνάλωτος μένω καί ακαταγινευος . καθά οὖν ὁ παῖς ὁ τρεῖς μή φοβέω ὁ πῦρ , φεύγω αὐτός πῦρ · οὗτος καί ἐγώ , ἄν μή φοβέω θάνατος , διαφεύγω θάνατος . οὐχ φοβέω δέ ὁ πῦρ , οὖον γάρ ἔγκλημα ὁ καινός · ἀλλά φοβέω ὁ ἁμαρτία , ἔγκλημα γάρ ὁ ἀσεβέω . οὗτος καί ἐγώ ζηλόω καί ὁ κατά ἐκεῖνος ἅπας , καί μή φοβέω κίνδυνος , καί διαφεύγω κίνδυνος .