joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0025.1
ἀπέδειξεν ὁ Παῦλος , δεικνὺς , ὅτι οὐ μόνον ἀσθένειαν αὐτοῦ οὐ κατηγορεῖ τὰ γινόμενα , ἀλλὰ καὶ μειζόνως αὐτῷ τὴν δύναμιν ἐπιδείκνυται πᾶσιν · εἰπὼν γάρ , ὅτι · Ἐδόθη μοι σκόλοψ τῇ σαρκί , ἄγγελος σατάν , ἵνα με κολαφίζῃ · καὶ τοὺς ἐπαλλήλους πειρασμοὺς διὰ τούτου δηλώσας , ἐπήγαγεν · Ὑπὲρ τοῦτον τρίς τὸν Κύριον παρεκάλεσα , ἵνα ἀποστῇ ἀπ’ ἐμοῦ · καὶ εἶπέ μοι · Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου · ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται . Τότε μου δείκνυται ἡ δύναμις , φησίν , ὅταν ὑμεῖς ἐν ἀσθενείᾳ ἦτε · καὶ δι’ ὑμῶν τῶν δοκοῦντων ἀσθενεῖν ὁ τοῦ χρυσοῦματος αὐξεῖται λόγος , καὶ πανταχοῦ κατασπεῖρεται . Ὅτε γοῦν εἰς τὸ δεσμωτήριον μυρίας λαβὼν πληγὰς εἰσηνέχθη , τὸν δεσμοφύλακα ἔσπασεν · ἐν τῷ ἑλμῷ ἦσαν οἱ πόδες , ἐν τῇ ἀλύσει οἱ χεῖρες , καὶ τὸ δεσμωτήριον ἐσεῖτο κατὰ μέσην τὴν νύκτα , ὑμνοῦντων αὐτῶν . Ὅρᾷς πῶς ἡ δύναμις αὐτοῦ ἐν ἀσθενείᾳ ἐτελειοῦτο ; Εἰ ἦν λελυμένος ὁ Παῦλος , καὶ ἔσεισεν ἑκεῖνο τὸ οἴκημα , οὐκ ἦν οὕτω θαυμαστὸν τὸ γινόμενον . Διὰ τοῦτο , φησίν , μένε δεδεμένος , καὶ σαλευεῦσθωσαν οἱ τοῦχοι πάντοθεν , καὶ λυθῶσιν οἱ δεσμοῦλοι , ἵνα μειζόνως ἡ δύναμίς μου φανῇται διὰ σοῦ τοῦ κατεχομένου καὶ συμπεποδισμένου , τῶν δεδεμένων λυομένων ἀπάντων . Τοῦτο οὖν αὐτὸ καὶ τὸν δεσμοφύλακα ἐξέπληξε τότε , ὅτι μετὰ τοσαύτης καὶ ἐχόμενος ἀνάγκης , δι’ εὐχῆς μόνης ἱσχὺσε μὲν τιναξά τὰ θεμέλια , ἀναπετάσαι δὲ τὰς θύρας τοῦ δεσμωτηρίου , καὶ λύσαι τοὺς δεδεμένους ἅπαντας . Οὐκ ἐναῦθα δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ Πέτρου , καὶ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ Παύλου , καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων δὲ ἀποστόλων ἴδοι τις ἂν συμβαίνον τοῦτο συνεχῶς , καὶ τοὺς διωγμοὺς τῇ χάριτι τοῦ Θεοῦ δεῖ ἐπανθοῦσαν , καὶ ταῖς θλίψεσι παραανοιγομένην , καὶ οὕτω τὴν δύναμιν αὐτοῦ κρυπτούσαν . Διόπερ ἔλεγεν , Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου · ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται . Ὅτι δὲ καὶ μειζόνως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως πολλὰκις ἐμελλον ὑποπτεῦειν περὶ αὐτῶν , εἰ μὴ τοσαῦτα πάσχοντες ἔωρων , ὧκουνον πῶς αὐτὸ δέδοικεν ὁ Παῦλος . Ἐὰν γὰρ καὶ δελησῶ , φησίν , καυχήσασθαι , οὐκ ἐσόμεν ἄρῶν · φαιδόμεν δὲ , μὴ τις εἰς ἕμε λόγιον ὑπὲρ ὃ βλέπει με , ἢ ἀκούει τι ἐξ ἐμοῦ . Τί δὲ ἐστιν ὁ λέγει ; Ἡδυνάμην , φησίν , πολλὰ μειζόνως θαῦμα εἰπεῖν , ἀλλ’ οὐ βούλομαι , μήποτε [ 11 ] τὸ μέγεθος τῶν σημείων μειζόνως περὶ ἐμοῦ τοῖς ἀνθρώποις ὑπόνοιαν παραστήσῃ . Διὰ τοῦτο καὶ οἱ περὶ τὸν Πέτρον , ἐπειδὴ τὸν χαλδὸν ὤρωσαν , καὶ πάντες ἦσαν κεχηνότες πρὸς αὐτοῦς , καταστελλόντες αὐτοὺς , καὶ πειθόντες ὡς οὐδὲν παρ’ ἑαυτῶν , οὐδὲ οἴχονθεν ἐπεδείξαντο , λέγουσι · Τί ἡμῖν ἀπεκρίσθε , ὡς ἰδία δυναμεί τῃ ἐυσθελείᾳ πεποιηκέναι τὸ περιπατεῖν αὐτόν ; Καὶ πάλιν ἐν Λύστρᾳ οὐ μόνον ἦσαν ἐκπεπληγμένοι , ἀλλὰ καὶ ταύρους στεφανιώσαντες ἤνεγκαν , καὶ θυσίας ἐπεχείρουν τῷ Παύλῳ καὶ τῷ Βαρνάβᾳ . Ὅρα διαβόλου κακοουργίαν · δι’ ὧν ὁ Κύριος ἐσπούδαζε τὴν ἀσθένειαν ἐκκαθαίρει τῆς οἰκουμένης , διὰ τούτων αὐτὴν ἐκείνος εἰσαγαγεῖν ἐποιοῦδα , πάλιν πειθὼν ἀνθρώπους θεοὺς νομίζειν , ὅ καὶ ἐν τοῖς ἑμπροσθεν χρόνοις ἐποίησε . Καὶ τοῦτο μάλιστα ἐστιν , ὅ τῆς εἰδωλολατρίας τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν ρίζαν εἰσήγαγε . Πολλοὶ γὰρ καὶ πολέμους κατορθώσαντες , καὶ τρόπαια στήσαντες , καὶ πόλεις οἰκοδομήσαντες , καὶ ἑτέρα τινα τοιαῦτα τοῖς τότε δ’ ἐφεργετήσασι , θεοὶ παρὰ τοῖς πολλοῖς ἐνομίσθησαν , καὶ ναοὶ ἐτιμήθησαν καὶ βωμοὶ , καὶ περὶ τῶν Ἑλληνικῶν θεῶν κατάλογος ἀπὸ τούτων σύγκειται τῶν ἀνθρώπων . Ἵνα οὖν μὴ καὶ ἐπὶ τῶν ἁγίων τοῦτο γένηται , συνεχώρησεν αὐτοὺς ἐλαύνεσθαι συνεχῶς , μαστίζεσθαι , ἀρρώστίας
Lemmas: ἀποδείκνυμι ὁ Παῦλος , δείκνυμι , ὅτι οὖον μόνος ἀσθένεια αὐτός οὖον κατηγορέω ὁ γίγνομαι , ἀλλά καί μέγας αὐτός ὁ δύναμις ἐπιδείκνυμι πᾶς · εἶπον γάρ , ὅτι · δίδωμι ἐγώ σκόλοψ ὁ σάρξ , ἄγγελος Σατάν , ἵνα ἐγώ κολαφίζω · καί ὁ ἐπάλληλος πειρασμός διά οὗτος δηλόω , ἐπάγω · ὑπέρ οὗτος τρίς ὁ κύριος παρακαλέω , ἵνα ἀφίστημι ἀπό ἐγώ · καί εἶπον ἐγώ · ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ · ὁ γάρ δύναμις ἐγώ ἐν ἀσθένεια τελειόω . τότε ἐγώ δείκνυμι ὁ δύναμις , φημί , ὅταν σύ ἐν ἀσθένεια εἰμί · καί διά σύ ὁ δοκέω ἀσθενέω ὁ ὁ χρυσουμα αὐξάνω λόγος , καί πανταχοῦ κατασπείρω . ὅτε γοῦν εἰς ὁ δεσμωτήριον μυρίος λαμβάνω πληγάς εἰσφέρω , ὁ δεσμοφύλαξ σπάω · ἐν ὁ ἑλμῷ εἰμί ὁ πούς , ἐν ὁ ἅλυσις ὁ χείρ , καί ὁ δεσμωτήριον σείω κατά μέσος ὁ νύξ , ὑμνέω αὐτός . ὁράω πῶς ὁ δύναμις αὐτός ἐν ἀσθένεια τελειόω ; εἰμί εἰμί λύω ὁ Παῦλος , καί σείω ἐκεῖνος ὁ οἴκημα , οὐ εἰμί οὗτος θαυμαστός ὁ γίγνομαι . Ζεύς οὗτος , φημί , μένω δήω , καί σαλεύω ὁ τουχοω πάντοθεν , καί λύω ὁ δεσμουλος , ἵνα μέγας ὁ δύναμις ἐγώ φαίνω διά σύ ὁ κατέχω καί συμποδίζω , ὁ δέω1 λύω ἀπαντάω . οὗτος οὖν αὐτός καί ὁ δεσμοφύλαξ ἐκπλήσσω τότε , ὅτι μετά τοσοῦτος καί ἔχω ἀνάγκη , διά εὐχή μόνος ἰσχύω μέν τινάζω ὁ θεμέλιος , ἀναπετάννυμι δέ ὁ θύρα ὁ δεσμωτήριον , καί λύω ὁ δέω ἅπας . οὐ ἐναῦθα δέ μόνος , ἀλλά καί ἐπί Πέτρος , καί ἐπί αὐτός ὁ Παῦλος , καί ἐπί ὁ ἄλλος δέ ἀπόστολος ὁράω τις εἄν συμβαίνω οὗτος συνεχῶς , καί ὁ διωγμός ὁ χάρις ὁ Θεός δεῖ ἐπαναθέω , καί ὁ θλῖψις παρανοίγνυμι , καί οὗτος ὁ δύναμις αὐτός κρύπτω . διόπερ λέγω , ἀρκέω σύ ὁ χάρις ἐγώ · ὁ γάρ δύναμις ἐγώ ἐν ἀσθένεια τελειόω . ὅτι2 δέ καί μέγας ὁ ἀνθρώπινος φύσις πολλάκις μέλλω ὑποπτεύω περί αὐτός , εἰμί μή τοσοῦτος πάσχω ὁράω , ὧκουνον πῶς αὐτός δείδω ὁ Παῦλος . ἐάν γάρ καί δελησῶ , φημί , καυχάομαι , οὐ ἕννυμι ἀρόω · φαιδιδωμι δέ , μή τις εἰς ἐγώ λόγιος ὑπέρ ὅς βλέπω ἐγώ , ἢ ἀκούω τίς ἐκ ἐγώ . τις δέ εἰμί ὁ λέγω ; ἡδύνω , φημί , πολύς μέγας θαῦμα εἶπον , ἀλλά οὖον βούλομαι , μήποτε [ 11 ] ὁ μέγεθος ὁ σημεῖον μέγας περί ἐγώ ὁ ἄνθρωπος ὑπόνοια παρίστημι . Ζεύς οὗτος καί ὁ περί ὁ Πέτρος , ἐπεί ὁ χαλδὸν ὁράω , καί πᾶς εἰμί χάσκω πρός αὔτεος , καταστέλλω αὐτός , καί πείθω ὡς οὐδείς παρά ἑαυτοῦ , οὐδέ οἴχομαι ἐπιδείκνυμι , λέγω · τις ἐγώ ἀποκρίνω , ὡς ἴδιος δύναμις πῃ ἐυσθελείᾳ ποιέω ὁ περιπατέω αὐτός ; καί πάλιν ἐν Λύστρα οὖον μόνος εἰμί ἐκπλήσσω , ἀλλά καί ταῦρος στεφανιωθεω φέρω , καί θυσία ἐπιχειρέω ὁ Παῦλος καί ὁ Βαρναβᾶς . Ὅρας διάβολος κακουργία · διά ὅς ὁ Κύριος σπουδάζω ὁ ἀσθένεια ἐκκαθαίρω ὁ οἰκέω , διά οὗτος αὐτός ἐκείνος εἰσάγω ἐποιδέω , πάλιν πειθώ ἄνθρωπος θεός νομίζω , ὅς καί ἐν ὁ ἔμπροσθεν χρόνος ποιέω . καί οὗτος μάλιστα εἰμί , ὅς ὁ εἰδωλολατρία ὁ ἀρχή καί ὁ ῥίζα εἰσάγω . πολλός γάρ καί πόλεμος κατορθόω , καί τρόπαιον ἵστημι , καί πόλις οἰκοδομέω , καί ἕτερος τις τοιοῦτος ὁ τότε δέ ἐφεργετήσασι , θεός παρά ὁ πολύς νομίζω , καί ναός τιμάω καί βωμός , καί περί ὁ Ἑλληνικός θεός κατάλογος ἀπό οὗτος σύγκειμαι ὁ ἄνθρωπος . ἵνα οὖν μή καί ἐπί ὁ ἅγιος οὗτος γίγνομαι , συγχωρέω αὐτός ἐλαύνω συνεχῶς , μαστίζω , ἀρρωστία