joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0200.2
διὰ τοῦ προφήτου , πολλοὺς καὶ μακροὺς πρὸς τὸν πλησίον ποιοῦμενα λόγους · περὶ τῶν οὐδὲν ἡμῖν προσήκοντων . Ἄν τοίνυν πάντα παρὲις τὰ ἄλλα ταύτης τῆς ἁμαρτίας θελῇ δίκην ἀπαιτήσαι ἡμᾶς , ποία σωτηρία ; ἔσται ἡμῖν ἐλπίς ; Μὴ γὰρ ἤν μικρὸν εἶναι νομίζῃς τὴν πλημμέλημα · ἀλλ’ εἰ βούλει τὸ μέγεθος αὐτοῦ καταδεῖν , ἐπ’ ἀνθρώπων d αὐτὸ τοῦτο ἐξετάσον , καὶ τότε δέει τῆς ἁμαρτίας τὸ μέγεθος . Τολμήσον ἀρχοῦντος πρὸς σὲ εὐγεγομένου , μᾶλλον δὲ φίλου τινὸς τῶν ὀλίγῳ σεμνοτέρων , ἀφεῖς αὐτὸν πρὸς τὸν οἰκέτην διαλέγεσθαι τὸν σαυτοῦ , καὶ τότε δέει θλίψιν τολμᾶς ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τοῦτο ποιεῖν . Ἔὰν γὰρ γῆ τις τῶν περιφανεστέρων ἐκείνους , καὶ δίκην σε ἀπαιτήσῃ τῆς ὑβρεως · ἀλλ’ ὁ Θεὸς τοσαῦτα καὶ πλείονα τούτων καθ’ ἐκάστην ὑβριζόμενος τὴν ἡμέραν , οὐ παρ’ ἕνος , καὶ δύο , καὶ τριῶν ἀνθρώπων , ἀλλὰ παρὰ πάντων σχεδὸν ἡμῶν , ἀνέχεται καὶ μακροθυμεῖ · καὶ οὐχ ἐπὶ τούτοις μόνον , ἀλλὰ καὶ ἐφ’ ἑτέροις πολλῷ χαλεπωτέροις . Ταῦτα μὲν γὰρ ἐστὶ τὰ ὠμολογημένα καὶ πᾶσι δηλα , καὶ ὑπὸ πάντων σχεδὸν τολμούμενα · Ἔστι δὲ καὶ ἕτερα , ἄπερ τὸ τῶν ἀμαρτανόντων συνειδὸς οἶδεν · ἐὰν ἄπαντα ταῦτα ἐννοήσωμεν e καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἀναλογισόμεθα , χᾶν ἀπαύτων ὤμεν ἡμῶν τροι , ἄν ἀπνῖντοροι , τὸ πλήθος τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν ἀσκησάντες , ἀπὸ τοῦ φόβου καὶ τῆς ἀγωνίας οὐδὲ μνησθῆναι · τῆς παρ’ ἑτέρων εἰς ἡμᾶς γεγενημένης · ὑβρεως δυνησόμεθα . Ἄναμνήσθητι τοῦ ποταμοῦ τοῦ πυρός , τοῦ σκόπλου τοῦ ὀβολίου , τῆς φοβερᾶς κρίσεως , καθ’ ἣν ἄπαντα γυμνὰ καὶ τετραχηλισμένα ἐννοῶν , ὅτι τὰ κρυπτόμενα νῦν ἐκκαλύπτεται τότε . Ἄν τοίνυν ἀφῆς τῷ πλησίον τὰς ἁμαρτήματα , [ 202 ] ἄπερ ἐκκαλύπτεσθαι μέλλει τότε , ταῦτα ἐνταῦθα ἀφανίζεται πάντα , καὶ ἀπελεύσῃ μηδὲν ἐπισυρὼμενος ὧν ἐπλημμέλησας , ὥστε μεῖζονα λαμβάνεις , ἢ δίδως . Καὶ γὰρ πολλὰ πολλάκις ἡμαρτήκαμεν τοιαῦτα , ἃ μηδεὶς ἕτερος οἶδεν · εἶτα ἐννοοῦντες ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἀπάντων κείσεται ἡμῶν τὰ ἁμαρτήματα ἐν τῷ κοινῷ τῆς οἰκουμένης θεάτρῳ , τῆς κολάσεως χαλεπωτέρων ἀλγοῦμεν , πτιγόμενοι καὶ ἀγχόμενοι τῷ συνειδότι . Ἄλλὰ τὴν τοσαύτην αἰσχύνην , τὰ τοσαῦτα ἁμαρτήματα , τὴν τοσαύτην κολασιν ἔστιν ἀπονίψασθαι διὰ τῆς εἰς τὸν πλησίον συγχωρήσεως · καὶ γὰρ οὐδὲν ταύτης ἴσον ἐστὶ τῆς ἀρετῆς . Βούλει μαθεῖν ταύτης τῆς ἀρετῆς τὴν δύναμιν ; Ἔὰν στή Μωῦσης καὶ Σαμουήλ , φησιν , πρὸ προσώπου μου , οὐχ ἔστιν ἡ ψυχή μου πρὸς αὐτούς . Ἄλλ’ ὅμως οὐς οὐκ ἡβύνατο Μωῦσης καὶ Σαμουήλ ἐξαπατᾶν τῆς ὀργῆς τοῦ Θεοῦ , αὐτὴν ἡβύνατο ἐξαπατᾶν ἡ ἐντολή · διὰ τοῦτο ἐκεῖνοι , οἵς ταῦτα εἶπε , συνεχὲς παρεκλείετο λέγων · Καθὼν ἕκαστος τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ μὴ μησθικαλέσθαι ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν · καὶ , Τὴν κακίαν τοῦ πλησίου αὐτοῦ ἕκαστος μὴ λογίζεσθω . Οὐχ εἶπεν , Ἄφεσ , μόνον , ἀλλὰ , Μηδὲ ἔχειν διανοίαν , μηδὲ λογίζου · ἄφες τὴν ὀργὴν ἀπασαν , ἀφάνισον τὸ ἔλκος . Δοκεῖς μὲν γὰρ ἐκεῖνον ἀμίνεσθαι , πρότερον δὲ σεαυτὸν βασανίζεις , καθάπερ δήμιον ἐνδὸν περιστᾶς σου πανταχόθεν τὸν θυμόν , καὶ καταξαναίνεις σαυτὸ τὸ σπλάγχνον . Τί γὰρ γένοιτ’ ἄν ἀθλιώτερον ἀνθρώπου διηνεκῶς ὀργιζομένου ; Καὶ καθάπερ οἱ μεμηγότες οὐδέποτε ἀπολαύσουσι γαλήνης , οὕτως ὁ μνησικακῶν καὶ ἐχθρὸν ἔχων , οὐδέποτε ἀπολαύσει τινος εἰρήνης , διηνεκῶς φλεγμαινων f , καὶ τὸν χειμῶνα τῶν λογισμῶν καθ’ ἑκάστην
Lemmas: διά ὁ προφήτης , πολύς καί μακρός πρός ὁ πλησίος ποιέω λόγος · περί ὁ οὐδείς ἐγώ προσήκω . ἄν τοίνυν πᾶς πείρω ὁ ἄλλος οὗτος ὁ ἁμαρτία ἐθέλω δίκη ἀπαιτέω ἐγώ , ποῖος σωτηρία ; εἰμί ἐγώ ἐλπίς ; μή γάρ ἐάν μικρός εἰμί νομίζω ὁ πλημμέλημα · ἀλλά εἰμί βούλομαι ὁ μέγεθος αὐτός καταδέω , ἐπί ἄνθρωπος d αὐτός οὗτος ἐξετάζω , καί τότε δήω ὁ ἁμαρτία ὁ μέγεθος . τολμάω ἄρχω πρός σύ ευγεγομενω , μᾶλλον δέ φίλος τις ὁ ὀλίγος σεμνός , ἀφίημι αὐτός πρός ὁ οἰκέτης διαλέγω ὁ σεαυτοῦ , καί τότε δήω θλῖψις Τολμᾶς ἐπί ὁ Θεός οὗτος ποιέω . ἔαν γάρ γῆ τις ὁ περιφανής ἐκεῖνος , καί δίκη σύ ἀπαιτέω ὁ ὕβρις · ἀλλά ὁ θεός τοσοῦτος καί πλείων οὗτος κατά ἕκαστος ὑβρίζω ὁ ἡμέρα , οὖον παρά ἕνος , καί δύο , καί τρεῖς ἄνθρωπος , ἀλλά παρά πᾶς σχεδόν ἐγώ , ἀνέχω καί μακροθυμέω · καί οὐ ἐπί οὗτος μόνος , ἀλλά καί ἐπί ἕτερος πολύς χαλεπός . οὗτος μέν γάρ εἰμί ὁ ομολογημένος καί πᾶς δῆλος , καί ὑπό πᾶς σχεδόν τολμάω · εἰμί δέ καί ἕτερος , Ἄπερ ὁ ὁ ἁμαρτάνω σύνοιδα οἶδα · ἐάν ἅπας οὗτος ἐννοέω e καί πρός ἑαυτοῦ ἀναλογίζομαι , χήν άπαυτος εἰμί ἐγώ τρέω , ἄν απνιντορος , ὁ πλήθος ὁ ἁμαρτία ἐγώ ἀσκέω , ἀπό ὁ φόβος καί ὁ ἀγωνία οὐδέ μιμνήσκω · ὁ παρά ἕτερος εἰς ἐγώ γίγνομαι · ὕβρις δύναμαι . ἀναμιμνήσκω ὁ ποταμός ὁ πῦρ , ὁ σκοπλοος ὁ ὀβολίου , ὁ φοβερός κρίσις , κατά ὅς ἅπας γυμνός καί τραχηλίζω ἐννοέω , ὅτι ὁ κρύπτω νῦν ἐκκαλύπτω τότε . ἄν τοίνυν ἀφῆς ὁ πλησίος ὁ ἁμάρτημα , [ 202 ] Ἄπερ ἐκκαλύπτω μέλλω τότε , οὗτος ἐνταῦθα ἀφανίζω πᾶς , καί ἀπέρχομαι μηδείς ἐπισύρω ὅς πλημμελέω , ὥστε μείζων λαμβάνω , ἢ δίδωμι . καί γάρ πολύς πολλάκις ἁμαρτάνω τοιοῦτος , ὁ μηδείς ἕτερος οἶδα · εἶτα ἐννοέω ὅτι κατά ὁ ἡμέρα ἐκεῖνος πρό ὁ ὀφθαλμός ἀπαντάω κεῖμαι ἐγώ ὁ ἁμάρτημα ἐν ὁ κοινός ὁ οἰκέω θέατρον , ὁ κόλασις χαλεπός ἀλγέω , πτίσσω καί ἄγχω ὁ σύνοιδα . ἀλλά ὁ τοσοῦτος αἰσχύνη , ὁ τοσοῦτος ἁμάρτημα , ὁ τοσοῦτος κόλασις εἰμί ἀπονίζω διά ὁ εἰς ὁ πλησίος συγχώρησις · καί γάρ οὐδείς οὗτος ἴσος εἰμί ὁ ἀρετή . βούλομαι μανθάνω οὗτος ὁ ἀρετή ὁ δύναμις ; ἔαν ἵστημι Μωυσῆς καί Σαμουήλ , φημί , πρό πρόσωπον ἐγώ , οὐ εἰμί ὁ ψυχή ἐγώ πρός αὐτός . ἄλλος ὅμως οὖς οὐ ἡβάω Μωυσῆς καί Σαμουήλ ἐξαπατάω ὁ ὀργή ὁ Θεός , αὐτός ἡβάω ἐξαπατάω ὁ ἐντολή · διά οὗτος ἐκεῖνος , οἶς οὗτος εἶπον , συνεχής παρακλείω λέγω · κάθω ἕκαστος ὁ ἀδελφός αὐτός μή μησθικαλημι ἐν ὁ Καρδία σύ · καί , ὁ κακία ὁ πλησίος αὐτός ἕκαστος μή λογίζομαι . οὐχ εἶπον , ἄφες , μόνος , ἀλλά , μηδέ ἔχω διάνοια , μηδέ λογίζομαι · ἀφίημι ὁ ὀργή ἅπας , ἀφανίζω ὁ ἔλκος . δοκεύς μέν γάρ ἐκεῖνος αμινω , πρότερος δέ σαυτοῦ βασανίζω , καθάπερ δήμιος ἐνδίδωμι περιίστημι σύ πανταχόθεν ὁ θυμός , καί καταξαίνω σαυτός ὁ σπλάγχνον . τις γάρ γίγνομαι ἄν ἄθλιος ἄνθρωπος διηνεκής ὀργίζω ; καί καθάπερ ὁ μάσσω οὐδέποτε ἀπολαύω γαλήνη , οὕτως ὁ μνησικακέω καί ἐχθρός ἔχω , οὐδέποτε ἀπολαύω τις εἰρήνη , διηνεκής φλεγμαίνω f , καί ὁ χειμών ὁ λογισμός κατά ἕκαστος