joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0209.3
τῷ διαβόλῳ ῥαθυμίας ἐξουσίαν , οὐδὲ ἀναβολῆς πρόφασιν . Ἄν ὁ Θεὸς ἴδῃ σου τὴν πεπυρωμένην ψυχήν , τὴν διενγερμένην προθυμίαν , καὶ αὐτὸς συνεργάσεται σοι τῆς διορθώσεως . Ναί , λέγω καὶ ἀντεδολο , σπουδάσωμεν , ἵνα μὴ καὶ ἡμεῖς ἀκούσωμεν , ὅτι Ἀντέρες Νινευῖται ἀναστήσονται , καὶ κατακρίνουςι τὴν γενεὰν ταύτην , οὐ ἐκεῖνοι μὲν ἀπας ἀκούσαντες κατ᾿εμβάσιν , ἡμεῖς δὲ οὐδὲ πολλάκις ἀκούσαντες ἐπεστράφημεν · ἐκεῖνοι ὀλίχισρον ἀρετὴν , ἡμεῖς δὲ οὐδὲ μέρος ἀρετῆς · ἐκεῖνοι κατασκαφῆντες ἀκούσαντες ἐφοβήθησαν , ἡμεῖς δὲ οὐδὲ γένναν ἀκούοντες φοβούμεθα · ἐκεῖνοι προσηλθόν οὐ μεταχόντες , ἡμεῖς δὲ συνεχῶς ἀπολαίνοντες διδασκαλίας καὶ πολλῆς τῆς χάριτος . Ταῦτα λέγω οὐν εἰ ὑπὲρ τῶν οἰκείων , ἀλλ᾿ ὑπὲρ τῶν ἀλλοτρίων ὑμῖν ἐγχαλῶν ἀμαρτημάτων . Ὑμῖν μὲν γὰρ , εἰ οὐδ᾿ ὅτι , καθάπερ ἐξοῦν εἰπών , ὁ νόμος οὗτος ὁ περὶ τοῦ ὀμνέντος κατῴθεται · ἀλλ᾿ οὐχ ἀρχεῖ τοῦτο εἰς σωτηρίαν ἡμῖν , εἰ μὴ καὶ ἐτέρους διδάξωμεν διορθοῦσθαι , ἐπεὶ καὶ αἱ τὰ λάντον ἐκεῖνο προσενεγκών , τὴν παρακαταθήκην , αἰκληρον ἀποδοῦν , ἐπειδὴ τὸ δεδὸν οὐχ ἐπένδυσαν , ἐκωζετο . Μὴ τοίνυν μεθ᾿ ἡμῶν τοῦτο σκοπιῶμεν , εἰ αὐτοὶ τῆς ἁμαρτίας ἀπηλλάχθαι , ἀλλ᾿ ἕως ἐν ἀτρίχως ἀπαλλάξωμεν , μὴ ἀποσπῶμεν · καὶ ἕκαστος ὅκεια ρύεσθ ρυθμίσασι τὸν Θεὸν προσπαγᾶντο , κἂν οἰκέτας ἔχῃς , ἐπ μαθητάς . Ἀλλ᾿ οὐδὲ μαθητάς , οὐδὲ οἰκέτας ἔχεις ; ἀλλ᾿ φίλους ἔχεις · τούτους κατορθώσων . Καὶ μὴ μοι λέγε , ὅτι Τοὺς πλείστους τῶν ὀρχῶν ἀπῆλλαχας , ὀλίγους δὲ ἀμσκόμεθα · ἀλλὰ καὶ τὸ ὀλίγιστον τοῦτο ἀνέλα . Εἰ χρυστον ἕνα ἀπολέσεις , οὐχ ἂν ἅπαντας περιβλθες ἐρευνῶν καὶ ζητῶν , ὥστε αὐτὸν εὑρεῖν ; Τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ὀρχῶν ποίησον . Ἐὰν ἴδῃς , ὅτι ἕνα ὀρχον ἐκλάπης , ὀρθῶσον , στένάζων , ὡς τῆς οὐσίας σου πάσης ἀπολωλείας . Πάλιν λέγω , ὁ καὶ πρότερον · σύγκλεισον σαυτὸν ἐπὶ τῇ οἰκίας , μελέτησον τοῖσιν καὶ γυναικῶσιν μετὰ τῇ γυναικί , μετὰ τῶν παίδων καὶ συνοικούντων · εἴπε πρὸς ἐαυτὸν σὺ πρότερον · Οὐχ ἰδιωτικῶν , οὐ δημοσιῶν ἀξομαὶ πραγμάτων , ἕως ἂν τὴν ψυχὴν διορθώσωμαι τῇ ἐμαυτοῦ . Ἄν ὑμεῖς τοὺς υἱοὺς τοὺς ἐαυτῶν παιδεύσῃτε , κάκεινοι τοὺς ἐαυτῶν διδάξουσιν , καὶ οὕτω μέχρι τῆς συντελείας καὶ παρουσίας τοῦ Χριστοῦ τὸ πρόσταγμα βαλινον , τοὺς τὴν βίαν παρασχούσιν ἀπαντα οἴσει τοῦτον τὸν μισθόν . Ἄν μὰθῃ λέγειν ὁ υἱὸς σου , Πιστεύσω , οὐ δυνήσεται εἰς θέατρον ἀναβῆναι , οὐδὲ [ 213 ] εἰς καπηλεῖον εἰσελθεῖν , οὐδὲ ἐν κώβος διατρίβει · τὸ γὰρ βῆμα τοῦτο ἀντὶ χαλινοῦ τὸ στόμα περιεξέμενον , καὶ ἄχοντα ἐρυθρίαν παρασκευάσει · καὶ αἰσχύνεσθαι · εἰ ποτὶ ἐν ἐκείνοις φανείη , καὶ ἀποπρᾶξεν ἀναγκάσει ταχέως . Ἄλλὰ καταγελάσιν ἐκεῖνοι · ἀλλὰ σὺ δάκρυσον αὐτῶν τὴν παρανομίαν . Πολλοὶ καὶ τοῦ Νῶε κατεγέλασαν ποτε , ἕτε τὴν κιβωτὴν κατασκευάζεν · ἀλλ᾿ ὅτε ἦλθεν ὁ κατακλυσμός , ἐκείνοις αὐτῶν κατεγέλασεν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ποτὲ αὐτῶν κατεγέλασεν ὁ δίκαιος , ἀλλ᾿ ἐθρήνησεν καὶ ἐστενάξεν . Ὅταν οὖν ἴδῃς γελῶντας , ἐννόησον , ὅτι οἱ γελῶντες νῦν ὀδόντες τότε κλαυθμὸν καὶ βρυγμὸν ὑποστήσονται χαλεπώτατον , καὶ τοῦ γέλωτος τοῦτου μεν χρησσονται τρίζοντες κατ᾿ ἐκείνην τὴν ἡμέραν καὶ βρυχόμενοι · τότε ἀναμνησθήσεται τοῦ γέλωτος τοῦτου . Πόσα κατεγέλασεν τοῦ Λαζάρου ὁ πλούσιος ; ἀλλ᾿ ὑστερον ἰδὼν
Lemmas: ὁ διάβολος ῥᾳθυμία ἐξουσία , οὐδέ ἀναβολή πρόφασις . ἄν ὁ θεός ὁράω σύ ὁ πυρόω Ψυχή , ὁ διαφέρω προθυμία , καί αὐτός συνεργάζομαι σύ ὁ διόρθωσις . Ναίς , λέγω καί ἀντεδολο , σπουδάζω , ἵνα μή καί ἐγώ ἀκούω , ὅτι Ἀντέρα Νινευῖται ἀνίστημι , καί κατακρίνω ὁ γενεά οὗτος , οὖον ἐκεῖνος μέν ἅπας ἀκούω κατ᾿εμβάσιν , ἐγώ δέ οὐδέ πολλάκις ἀκούω ἐπιστρέφω · ἐκεῖνος ὀλίχισρον ἀρετή , ἐγώ δέ οὐδέ μέρος ἀρετή · ἐκεῖνος κατασκάπτω ἀκούω φοβέω , ἐγώ δέ οὐδέ γέννα ἀκούω φοβέω · ἐκεῖνος προσέρχομαι οὖον μετέχω , ἐγώ δέ συνεχῶς ἀπόλλυμι διδασκαλία καί πολύς ὁ χάρις . οὗτος λέγω ὀν εἰμί ὑπέρ ὁ οἰκέω , ἀλλά ὑπέρ ὁ ἀλλότριος σύ ἐγχαλάω ἁμάρτημα . ὑμῖν μέν γάρ , εἰμί οὐδέ ὅτι , καθάπερ ξέω εἶπον , ὁ νόμος οὗτος ὁ περί ὁ ὄμνυμι κατοικέω · ἀλλά οὐ ἄρχω οὗτος εἰς σωτηρία ἐγώ , εἰμί μή καί ἕτερος διδάσκω διορθόω , ἐπεί καί ὁ ὁ Λάντον ἐκεῖνος προσφέρω , ὁ παρακαταθήκη , αικληρος ἀποδέω , ἐπεί ὁ δίδωμι οὐ επενδύω , ἐκωζετο . μή τοίνυν μετά ἐγώ οὗτος σκοπίζω , εἰμί αὐτός ὁ ἁμαρτία ἀπαλλάσσω , ἀλλά ἠώς ἐν ἄτριχος ἀπαλλάσσω , μή ἀποσπάω · καί ἕκαστος ὅκεια ῥύομαι ῥυθμίζω ὁ θεός προσπαγᾶντο , κἀν οἰκέτης ἔχω , ἔπος μαθητής . ἀλλά οὐδέ μαθητής , οὐδέ οἰκέτης ἔχω ; ἀλλά φίλος ἔχω · οὗτος κατορθόω . καί μή ἐγώ λέγω , ὅτι ὁ πλεῖστος ὁ ὄρχος ἀπαλλάσσω , ὀλίγος δέ αμσκομεθη · ἀλλά καί ὁ ὀλίγιστος οὗτος Ανέλα . εἰμί χρυστός εἷς ἀπόλλυμι , οὐ εἄν ἅπας περιβάλλω ἔρευνα καί ζητέω , ὥστε αὐτός εὑρίσκω ; οὗτος καί ἐπί ὁ ὄρχος ποιέω . ἐάν ὁράω , ὅτι εἷς ὄρχος κλέπτω , ὀρθόω , στενάζω , ὡς ὁ οὐσία σύ πᾶς ἀπόλλυμι . πάλιν λέγω , ὁ καί πρότερος · συγκλείω σαυτοῦ ἐπί ὁ οἰκίον , μελετάω ὅς καί γυνή μετά ὁ γυνή , μετά ὁ παῖς καί συνοικέω · εἶπον πρός ἑαυτοῦ σύ πρότερος · οὐχ ἰδιωτικός , οὖον δημόσιος ἄγω πρᾶγμα , ἠώς εἄν ὁ ψυχή διορθόω ὁ ἐμαυτοῦ . ἄν σύ ὁ υἱός ὁ ἑαυτοῦ παιδεύω , ἐκεῖνος ὁ ἑαυτοῦ διδάσκω , καί οὗτος μέχρι ὁ συντέλεια καί παρουσία ὁ Χριστός ὁ πρόσταγμα βαλινός , ὁ ὁ βία παρέχω ἅπας φέρω οὗτος ὁ μισθός . ἄν μανθάνω λέγω ὁ υἱός σύ , πιστεύω , οὖον δύναμαι εἰς θέατρον ἀναβαίνω , οὐδέ [ 213 ] εἰς καπηλεῖον εἰσέρχομαι , οὐδέ ἐν Κῶβος διατρίβω · ὁ γάρ βῆμα οὗτος ἀντί χαλινός ὁ στόμα περιέχω , καί ἄχω ἐρυθρίας παρασκευάζω · καί αἰσχύνω · εἰμί πρός ἐν ἐκεῖνος φαίνω , καί ἀποπράσσω ἀναγκάζω ταχέως . ἀλλά καταγελάω ἐκεῖνος · ἀλλά σύ δάκρυ αὐτός ὁ παρανομία . πολλός καί ὁ Νῶε καταγελάω ποτός , ἵημι ὁ κιβωτός κατασκευάζω · ἀλλά ὅτε ἔρχομαι ὁ κατακλυσμός , ἐκεῖνος αὐτός καταγελάω · μᾶλλον δέ οὐδέ ποτέ αὐτός καταγελάω ὁ δίκαιος , ἀλλά θρηνέω καί στενάζω . ὅταν οὖν ὁράω γελάω , ἐννοέω , ὅτι ὁ γελάω νῦν ὀδούς τότε κλαυθμός καί βρυγμός ὑφίστημι χαλεπός , καί ὁ γέλως οὗτος μέν χράω τρίζω κατά ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα καί βρύκω · τότε ἀναμιμνήσκω ὁ γέλως οὗτος . Πόσα καταγελάω ὁ Λάζαρος ὁ πλούσιος ; ἀλλά ὕστερος εἶδον