joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0141.2
δ . Πολλοὺς δὲ καὶ ἑτέρους μετὰ τοῦ συνειδότος ἐπέστησεν ἡμῖν διδασκάλους ὁ Θεός · καὶ γὰρ πατέρας τοῖς υἱοῖς , καὶ δεσπότας τοῖς δούλοις , καὶ ἄνδρας ταῖς γυναῖσι , καὶ διδασκάλους τοῖς μαθηταῖς , καὶ νομοθέτας καὶ δικαστὰς τοῖς ἀρχομένοις , καὶ φίλους τοῖς φίλοις . Πολλὰκις δὲ καὶ παρ’ ἐχθρῶν ἐκπεδάμαμεν οὐκ ἔλαττον ἢ παρὰ φίλων · ὅταν γὰρ ἡμῖν διενίδῃσι τὰ ἀμαρτήματα , καὶ ἄκοντας εἰς διόρθωσιν αὐτῶν διεγείρουντι . Τοσούτους δὲ ἡμῖν διδασκάλους ἐπέστησεν , ἵνα εὐχολῶς ἡμῖν ἢ τοῦ λυσισσίουτος εὐρεσις τε καὶ διόρθωσις γένηται , τοῦ πληθους τῶν πρὸς αὐτὸ συνελθόντων ἡμᾶς οὐκ ἀρίεντος · ἐκπεσεῖν τῶν συμφρόνωντων ἡμῖν . Κἂν γὰρ τῶν γεννησκότων καταφρονήσωμεν , τοὺς ἄρχοντας δεοιχότες · ἐπεικτέστεροι πάντως ἐσόμεθα · κἂν ἐκείνους διαπτύσωμεν ἀμαρτάνοντας , τὴν τοῦ συνειδότος οὐδέποτε δυνησόμεθα διαφυγεῖν ἐπιτίμησιν · κἂν ταύτην ἀτιμάζωμεν καὶ διαχρωσόμεθα , τὴν παρὰ τῶν πολλῶν ὑπόληψιν δεοιχότες ἀμείνους ἐσόμεθα · κἂν πρὸς ταύτην ἀντισχυντήσωμεν , τῶν νόμων ἐχόμενος ὁ φόβος καὶ ἄκοντας ἡμᾶς σωφρονίζειν δυνησεται · καὶ νέοις · μέν ὄντα · διδασκάλαι καὶ πατέρες , αὐξηθέντας δὲ οἱ νομοθέται καὶ ἄρχοντες παραλαβόντες βυθιζοῦσιν · οἱ τε οἰκέται , ἄτε βραδυμότερον διακείμενοι μετὰ τῶν εἰρημένων καὶ τὴν παρὰ τῶν δεσποτῶν ἀνάγκην εἰς σωφροσύνην ἔχουσι , καὶ αἱ γυναῖκες τοὺς ἄνδρας · καὶ πολλὰ πανταχόθεν ἡμῶν τῷ γένει τὰ τεῖχη πρὸς τὸ μὴ ῥέδειν εἰς κακίαν ἐπιστεῖται καὶ καταπεύεται . Πρὸς δὲ τούτοις · ἄπαι , καὶ νόσοι καὶ περιστάσεις · πραγμάτων ἡμᾶς παιδεύουσι · καὶ γὰρ καὶ πενία κατέχει , καὶ ζημια σωφρονίζει , καὶ κίνδυνος καταστέλλει , καὶ πολλὰ ἕτερα τοιαῦτα . Οὐ φοβεῖ σε πατήρ ; οὐδὲ διδάσκαλος ; οὐκ ἄρχων ; οὐ νομοθέτης ; οὐ δικαστής ; οὐκ ἐντρέπεις σε φίλος ; οὐ δάκνει σε ἐχθρός ; οὐ σωφρονίζει σε δεσπότης ; οὐ διδάσκει ἄνηρ ; οὐ διορθοῦται σε τὸ συνειδός ; Ἄλλ’ ἀρρώστια πολλάκις ἐπαλθοῦσα σωματικῇ τὸ πᾶν κατώρθωσε , καὶ ζημια δὲ τὸν ὀραστοῦν ἐποίησεν ἐπεικτέστερον · [ 139 ] καὶ τὸ δὲ μεῖζον , ὅτι οὐχ ἡμῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἑτέρους συμπίπτοντα τὰ δεινὰ μεγάλα ἡμᾶς ὠφελεῖν εἴωθε · καὶ αὐτοὶ μέν μηδὲν τι παθόντες , ἑτέρους δὲ χολαζομένους ἰδόντες οὐκ ἔλαττον ἐκείνων ἐσωφρονίσθημεν .
Lemmas: δ . Πολύς δέ καί ἕτερος μετά ὁ σύνοιδα ἐφίστημι ἐγώ διδάσκαλος ὁ Θεός · καί γάρ πατήρ ὁ υἱός , καί δεσπότης ὁ δοῦλος , καί ἀνήρ ὁ γυνή , καί διδάσκαλος ὁ μαθητής , καί νομοθέτης καί δικαστής ὁ ἄρχω , καί φίλος ὁ φίλος . πολλάκις δέ καί παρά ἐχθρός ἐκπέσσω οὐ μικρός ἢ παρά Φίλων · ὅταν γάρ ἐγώ διανίζω ὁ ἁμάρτημα , καί ἄκων εἰς διόρθωσις αὐτός διεγείρω . τοσοῦτος δέ ἐγώ διδάσκαλος ἐφίστημι , ἵνα εὐχολῶς ἐγώ ἢ ὁ λυσισσιουος εὕρεσις τε καί διόρθωσις γίγνομαι , ὁ πλῆθος ὁ πρός αὐτός συνέρχομαι ἐγώ οὐ ἀείρω · ἐκπίπτω ὁ συμφρονέω ἐγώ . κἀν γάρ ὁ γεννάω καταφρονέω , ὁ ἄρχω δείκνυμι · ἐπείκτης πάντως εἰμί · κἀν ἐκεῖνος διαπτύσσω ἁμαρτάνω , ὁ ὁ σύνοιδα οὐδέποτε δύναμαι διαφεύγω ἐπιτίμησις · κἀν οὗτος ἀτιμάζω καί διαχράομαι , ὁ παρά ὁ πολύς ὑπόληψις δείκνυμι ἀγαθός εἰμί · κἀν πρός οὗτος ἀντέχω , ὁ νόμος ἔχω ὁ φόβος καί ἄκων ἐγώ σωφρονίζω δύναμαι · καί νέος · μέν εἰμί · διδάσκαλος καί πατήρ , αὐξάνω δέ ὁ νομοθέτης καί ἄρχω παραλαμβάνω βυθίζω · ὁ τε οἰκέτης , αὔγ-ασμα βραδυμοτερος διάκειμαι μετά ὁ εἴρω καί ὁ παρά ὁ δεσπότης ἀνάγκη εἰς σωφροσύνη ἔχω , καί ὁ γυνή ὁ ἀνήρ · καί πολύς πανταχόθεν ἐγώ ὁ γένος ὁ τεῖχος πρός ὁ μή ῥέζω εἰς κακία πιστέω καί καταπευετης . πρός δέ οὗτος · άπαις , καί νόσος καί περίστασις · πρᾶγμα ἐγώ παιδεύω · καί γάρ καί πενία κατέχω , καί ζημία σωφρονίζω , καί κίνδυνος καταστέλλω , καί πολύς ἕτερος τοιοῦτος . οὖον φοβέω σύ πατήρ ; οὐδέ διδάσκαλος ; οὐ ἄρχω ; οὖον νομοθέτης ; οὖον δικαστής ; οὐ ἐντρέπω σύ φίλος ; οὖον δάκνω σύ ἐχθρός ; οὖον σωφρονίζω σύ δεσπότης ; οὖον διδάσκω ἀνήρ ; οὖον διορθόω σύ ὁ σύνοιδα ; ἄλλος αρρώστια πολλάκις ἐπαλθέω σωματικός ὁ πᾶς κατορθόω , καί ζημία δέ ὁ ὀραστοῦν ποιέω ἐπείκτης · [ 139 ] καί ὁ δέ μείζων , ὅτι οὐ ἐγώ μόνος , ἀλλά καί ἕτερος συμπίπτω ὁ δεινός μέγας ἐγώ ὠφελέω εἴωθα · καί αὐτός μέν μηδείς τίς πάθος , ἕτερος δέ χολαζομενος ὁράω οὐ μικρός ἐκεῖνος σωφρονίζω .