joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0121.1
Ἑλλήνων δὲ πολλοὶ καὶ αἱρετικῶν οὐδὲ γεγενήσθαι αὐτὸ πρὸ τοῦ Θεοῦ φασιν · ἀνάξιον γὰρ αὐτὸ τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως εἶναι λέγουσι , ὅπως καὶ λύπας καὶ δάκρυα καὶ πόνους καὶ ταλαιπωρίας καὶ τὰ ἄλλα τοῦ σώματος ἐπιδόντες ἅπαντα . Ἐγὼ δὲ , ἐπειδὰν περὶ τούτων γίγνεται λόγος , πρῶτον μὲν ἐκεῖνο ἂν εἴποιμι · Μὴ μοι τὸν ἀνθρώπινον λέγε τοῦτον τὸν προεικοστρουχθῆ , τὸν ἡτιμαμένον , τὸν καταδικασθῆντα · ἀλλ’ εἰ βούλει μαθεῖν ὅποιον ἐξ ἀρχῆς ἡμῖν ἡ τὸ σῶμα ἐπλασεν ὁ Θεός , ἐπὶ τὸν παράδειγμα Ἐλίου , καὶ τὸν ἐξ ἀρχῆς γενομένου ἀνθρώπου ἴδωμεν . Οὐ γὰρ οὕτως τὸ σῶμα ἐκεῖνο φθαρτὸν καὶ ἐπίκηρον ἦν , ἀλλ’ ὥσπερ τὴς χρυσούς ἀνδριάς · ἀπὸ χυνευτηρίου προελθὼν ὅτι καὶ λαμπρὸν ἀποτιθεῖν , οὕτω πάσης φθορᾶς ἐκεῖνο τὸ σῶμα ἀπήλλακτο , καὶ οὔτε πόνος·ἡγώλει , οὔτε ἰδρώς ἐλυμαινετο , οὔ φροντίδες ἐπεδύλευον , οὔτε ἀθυμίαι ἐπολιόρκουν , οὐχ ἄλλο τι τῶν τοιούτων ἐλύπει παθῶν · ἐπειδὴ δὲ σωφρόνας τὴν εὐημερίαν οὐκ ἠγέχεν , ἀλλ’ ἐξυδρίαν εἰς τὸν εὐεργέτην , καὶ τὸν ἀπτατεύμε δαίμονα τοῦ κηδεμόνος Θεοῦ καὶ τιμησάστος αὐτὸν ἐνόμιζεν ἀξιοπρεπότερον εἶναι , καὶ θεὸς γενοῦσα προσεδόκησε , καὶ μεῖζον τῆς οἰκίας ἀξίας ἔλαβεν ἐννοίαν , τότε δὴ , τότε καὶ διὰ ταύτην πραγμάτων αὐτὸν σωφρονίαν αὐτὸν ὁ Θεός , φθαρτὸν τὴν ἐποίησε καὶ θνητὸν , καὶ ταῖς πολλαῖς ταύταις κατέδησεν ἀνάγκαις , οὐχὶ μισὼν , οὐδὲ ἀποστρεφόμενος , ἀλλὰ κηδεύμενος , καὶ τὴν πονηρὰν καὶ ὀλιγάρην ἐκείνην ἀπνοίαν ἐκ προοιμίου καωλῶν , καὶ περαιτέρω προελθεῖν οὐκ ἐών , ἀλλὰ δι’ αὐτῆς τῶν πραγμάτων τῆς πείρας διδάσκων αὐτόν , ὅτι θνητὸς τε ἐστὶ καὶ ἐπίκηρος , καὶ ταύτην πείθων μηδέποτε τοιαῦτα φαντάζεσθαι καὶ ὀνειροπολεῖν · καὶ γὰρ εἶπεν ὁ διάβολος · Ἐσεσθε ὡς θεοί . Πρόρριζον οὖν ταύτην ἀνασπάσαι βουλόμενος τὴν ἐννοιαν , πολυπάθες αὐτοῦ καὶ ταλαιπωρὸν τὸ σῶμα πεποίηκε , δι’ αὐτῆς τῆς φύσεως παιδεύων αὐτόν , μηδέποτε τοιαύτην λαβεῖν ἐννοιαν . Καὶ ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἀληθές , μάλιστα μὲν καὶ ἐκ τῶν ἐπ’ ἐκείνου γενομένων δῆλον · μετὰ γὰρ τὴν προσδοκίαν ἐκείνην ταύτην κατεδικάσθη τῇ τιμωρίᾳ . Καὶ σκόπει μοι Θεοῦ σύνεσιν · οὐχ ἀφήκεν αὐτὸν πρῶτον ἀποθανεῖν , ἀλλὰ τὸν υἱὸν τὸν ἐκείνου συνεχώρησε τοῦτο παθεῖν , ἵνα πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἰδὼν τὸ σῶμα σηπόμενον καὶ φθειρόμενον , μεγάλην ἀπὸ τῆς ὄψεως ταύτης δέχεται [ 117 ] φιλοσοφίας διδασκαλίαν , καὶ μάθη τὴ γέννε , καὶ σωφρονίσεως καλῶς , οὕτως ἐντεύθεν ἀπέληψε .
Lemmas: Ἕλλην δέ πολύς καί αἱρετικός οὐδέ γίγνομαι αὐτός πρό ὁ Θεός φημί · ἀνάξιος γάρ αὐτός ὁ ὁ Θεός δύναμις εἰμί λέγω , ὅπως καί λύπη καί δάκρυ καί πόνος καί ταλαιπωρία καί ὁ ἄλλος ὁ σῶμα ἐπεῖδον ἅπας . ἐγώ δέ , ἐπειδάν περί οὗτος γίγνομαι λόγος , πρῶτος μέν ἐκεῖνος εἄν εἶπον · μή ἐγώ ὁ ἀνθρώπινος λέγω οὗτος ὁ προεικοστρουχθῆ , ὁ ἡτιμαμένον , ὁ καταδικάζω · ἀλλά εἰμί βούλομαι μανθάνω ὁποῖος ἐκ ἀρχή ἐγώ ὁ ὁ σῶμα πλάσσω ὁ Θεός , ἐπί ὁ παράδειγμα Ἔλιος , καί ὁ ἐκ ἀρχή γίγνομαι ἄνθρωπος ὁράω . οὖον γάρ οὕτως ὁ σῶμα ἐκεῖνος φθαρτός καί ἐπικηρος εἰμί , ἀλλά ὥσπερ σής χρυσός ἀνδριάς · ἀπό χυνευτηρίου προέρχομαι ὅτι καί λαμπρός ἀποτιθέω , οὗτος πᾶς φθορά ἐκεῖνος ὁ σῶμα ἀπαλλαξείω , καί οὔτε πόνος·ἡγώλει , οὔτε ἱδρώς λυμαίνω , οὖον φροντίς επεδυλευω , οὔτε ἀθυμία πολιορκέω , οὐ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος λυπέω πάθος · ἐπεί δέ σώφρων ὁ εὐημερία οὐ ἄγω , ἀλλά ἐξυδρίας εἰς ὁ εὐεργέτης , καί ὁ ἀπτατεύμε δαίμων ὁ κηδεμών Θεός καί τιμάω αὐτός νομίζω ἀξιόπρεπος εἰμί , καί θεός γίγνομαι προσδοκάω , καί μείζων ὁ οἰκίον ἄξιος λαμβάνω ἔννοια , τότε δή , τότε καί διά οὗτος πρᾶγμα αὐτός σωφρονία αὐτός ὁ Θεός , φθαρτός ὁ ποιέω καί θνητός , καί ὁ πολύς οὗτος καταδέω ἀνάγκη , οὐ μισέω , οὐδέ ἀποστρέφω , ἀλλά κηδεύω , καί ὁ πονηρός καί ὀλιγάρην ἐκεῖνος ἄπνοια ἐκ προοίμιον καωλῶν , καί περαιτέρω προέρχομαι οὐ εἰμί , ἀλλά διά αὐτός ὁ πρᾶγμα ὁ πείρω διδάσκω αὐτός , ὅτι θνητός τε εἰμί καί ἐπίκηρος , καί οὗτος πείθω μηδέποτε τοιοῦτος φαντάζω καί ὀνειροπολέω · καί γάρ εἶπον ὁ διάβολος · εἰμί ὡς θεός . πρόρριζος οὖν οὗτος ἀνασπάω βούλομαι ὁ ἔννοια , πολύπαθος αὐτός καί ταλαίπωρος ὁ σῶμα ποιέω , διά αὐτός ὁ φύσις παιδεύω αὐτός , μηδέποτε τοιοῦτος λαμβάνω ἔννοια . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , μάλιστα μέν καί ἐκ ὁ ἐπί ἐκεῖνος γίγνομαι δῆλος · μετά γάρ ὁ προσδοκία ἐκεῖνος οὗτος καταδικάζω ὁ τιμωρία . καί σκοπέω ἐγώ Θεός σύνεσις · οὐ ἀφίημι αὐτός πρῶτος ἀποθνῄσκω , ἀλλά ὁ υἱός ὁ ἐκεῖνος συγχωρέω οὗτος πάσχω , ἵνα πρό ὁ ὀφθαλμός εἶδον ὁ σῶμα σήπω καί φθείρω , μέγας ἀπό ὁ ὄψις οὗτος δέχομαι [ 117 ] φιλοσοφία διδασκαλία , καί μανθάνω ὅς γέννα , καί σωφρόνισις καλῶς , οὕτως ἐντεῦθεν ἀπολαμβάνω .