joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0072.2
κατελεύσθη γάρ · καὶ μάρτυρες οἱ δὲ πάντες ὁλίως τὸ καθ’ ὑμᾶς ἐτελεύτησαν · ἐπεὶδὴ οἱ μὲν ἐν πυρί , οἱ δὲ σῖδηρῳ τὸν βίον κατελύσαν · καὶ οἱ μὲν εἰς τιμᾶς , οἱ δὲ εἰς κριμηνδν , οἱ δὲ εἰς ὁδύνας ἐμπασόντες θηρίων , οὕτως ἀπέθανον . Οὐ τοῦτό ἐστι τὸ κακῶς ἀποθάνειν , ἄνθρωπε , τὸ βίαιον τελευτᾶν θανάτῳ , ἀλλὰ τὸ ἐν ἁμαρτίαις ἀποθάνειν . Ἄκουσον γοῦν τοῦ προφήτου περὶ αὐτῶν τούτων φιλοσοφοῦντος καὶ λέγοντος · Θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός · οὐχ εἶπε · Θάνατος βίαιος πονηρός · ἀλλὰ τί ; Θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός . Δικαίως · μετὰ γὰρ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν κόλασις ἀφόρητος , τιμωρίαι ἀθάνατοι , ὁ σκύλλης ὁ ἰσδολός , τὸ πῦρ τὸ ἄσβεστον , τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον , τὰ δεσμὰ τὰ ἄλυτα . ὁ τῶν δδόντων βρυγμὸς , ἡ θλίψις , ἡ στενοχωρία , καὶ ἡ αἰώνιος δίκη . γ . Ὑπὲν οὖν τοιαῦτα τοὺς ἁμαρτωλοὺς ἀναμεῖναι κακὰ , τὶ γένοιτ’ ἂν αὐτοῖς ὀφελος , κἂν οἴκοι , κἂν ἐπὶ τῆς ἑαυτῶν κλίνης καταλύσωσι τὴν ζωὴν ; ὡςπερ οὖν τοῖς δικαίοις οὐδὲν ἂν γένοιτο βλάβος ἐκ τοῦ ἐξῆκει καὶ σιδηρῷ καὶ πυρὶ τὴν παροῦσαν ἀποθεῖναι ζωὴν , ὅταν πρὸς τὰ ἀθάνατα μέλλουσι ἀποδημεῖν ἀγαθά . Ἄλλ’ ὧς ; Θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός . Τοιούτος ἦν ὁ τοῦ πλουσίου θάνατος · ἐκεῖνον τὸν τὸν Λάζαρον περιβόδιον , ὃς οἴκοι καὶ ἐπὶ τῆς κλίνης καὶ τῶν ἐπιτηδείων παρόντων οὐκ ἔχει τελευτῆ καταλύσας τὸν [ 63 ] βίον , ἀπώλων ἐκεῖ ἀπεστηγανίετο , οὐδὲ μικρὰν παραμονὴν ἐχ τῆς κατὰ τὴν παρὀντα βίου εὐημέριας δύναται συνηθεῖν ἐκεῖ . Ἄλλ’ οὐχ ὁ Λάζαρος οὕτως · ἀλλ’ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδάφους τῶν κυνῶν παρόντων καὶ λειχόμενῶν τὰ τραύματα , βίαιον θάνατον ὑποστὰς , ( τὶ γὰρ λιμὼν γένοιτ’ ἂν ὀδυνωτέρων ; ) ἀπελθὼν ἐκεῖ τῶν αἰωνίων ἀπήλαυσεν ἀγαθῶν , ἐντερυγὼν τοῖς κλίποις τοῦ Ἀβραάμ . Τί τοίνυν παρέβλαψεν αὐτὸν τὸ βίαιως ἀποθάνειν ; τί δὲ τὸν πλούσιον ὤνησε τὸ μὴ βίαιως ἀποθάνειν ; Ἄλλ’ οὐ τὸ βίαιως , φησίν , ἀλλὰ τὸ ἀδίκως ἀποθάνειν δεδοικαμεν , καὶ τὸ μηδὲν τετολμηκότες , ὧν ὑποπτον ἐμεθα , τοὺς ἐλαχούσι κολασθῆναι παραπέπτωμεν . Τί λέγεις , εἶπέ μοι ; τὸ ἀδίκως ἀποθάνειν δεδοίκας ; ἀλλὰ δικαίως ἐδοκίλου ; Καὶ τίς σούς ; ἄθλιος καὶ ταλαίπωρος , ὡς παρὸν ἀδίκως ἀποθανεῖν , δικαίως ἐλθεῖν μάλλον ; Εἰ γὰρ θάνατον δεδοικέναι χρή , τὸν δικαίως ἡμῖν ἐπίτουν δεδοικέναι χρή , ὡς ὁ γε ἀδίκως ἀποθανὼν κατ’ αὐτὸ τοῦτο κοινωνεῖ τοῖς ἁγίοις ἀπασι . Οἱ γὰρ πλεῖους τῶν εὐδοκιμηκότων παρὰ τῷ Θεῷ καὶ λαμψάντων , ἀδικως ὑπέστησαν τελευτὴν , καὶ πρῶτος ὁ Ἄβελ · οὐ γὰρ δὴ πλημμελήσας εἰς τὸν ἀδελφόν , οὐδὲ λυπηθῆναι τι τὸν Κάιν , ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸν Θεὸν ἐτίμησεν , διὰ τοῦτο ἐσφάγη · ὁ δὲ Θεὸς συνεγύρησεν , ἄρα φιλῶν αὐτὸν ἡ μᾶσῶν ; εὐδηλον ὅτι φιλῶν , καὶ λαμπρότερον αὐτῷ τὸν στέφανον ποιήσαι βουλομένου ἀπὸ τῆς ἀδικωτάτης σφαγῆς . Ὡρῆς ὅτι οὐ τὸ βίαιως ἀποθάνειν , οὔτε τὸ ἀδίκως ἀποθάνειν δεδοικέναι χρή , ἀλλὰ τὸ ἐν ἁμαρτίαις ἀποθάνειν ; Ὁ Ἄβελ ἀπέθνησεν ἀδίκως , ὁ Κάιν ἐξὴ στένων καὶ τρέμων · τίς σὺν , εἶπέ μοι , μακαριώτερος ; ὧν , ὁ μετὰ δικαιοσύνης ἀναπνεύσας , ἢ ὁ ἐν ἁμαρτίαις ζῶν ; ὁ ἀδίκως ἀποθανὼν , ἢ ὁ δικαίως κολαζόμενος ; Βούλεσθε εἴπω πρὸς τὴν ὑμετέραν ἀγάπην , πόσων δεδοίκαμεν θάνατον ; Οὐχ ἔτρωσεν ἡμᾶς βασιλείας ἔρως , οὐδὲ ἀνήγειν ἡμᾶς ὁ τῶν μελλόντων πόθος , ἐπεὶ πάντων ἡν ὑπερεῖδον τῶν παρὄντων , καθάπερ ὁ μακάριος Παῦλος . Καὶ πρὸς τούτοις πάλιν οὐ φοβοῦμεθα γένναν , διὰ τοῦτο φοβοῦμαι θα θάνατον · οὐχ ἵμεων τῆς ἐκείνῃ κολάσεως · τὸ ἀγρήνιν , διὰ τοῦτο τελευτὴν ἀντὶ ἁμαρτίας δεδοίκαμεν · ὡς εἰ ἐκεῖνος κατέχε τὴν ψυχὴν ἡμῶν ὁ φόβος , οὐδὲ ἐπεισιπολεῖν οὐδὲς
Lemmas: καταλεύω γάρ · καί μάρτυς ὁ δέ πᾶς ὁλίως ὁ κατά σύ τελευτάω · ἐπειδή ὁ μέν ἐν πῦρ , ὁ δέ σίδηρος ὁ βίος καταλύω · καί ὁ μέν εἰς τιμή , ὁ δέ εἰς κριμηνδν , ὁ δέ εἰς ὀδύνη ἐμπάσσω θηρίον , οὕτως ἀποθνῄσκω . οὖον οὗτος εἰμί ὁ κακῶς ἀποθνῄσκω , ἄνθρωπος , ὁ βίαιος τελευτάω θάνατος , ἀλλά ὁ ἐν ἁμαρτία ἀποθνῄσκω . ἀκούω γοῦν ὁ προφήτης περί αὐτός οὗτος φιλοσοφέω καί λέγω · Θάνατος ἁμαρτωλός πονηρός · οὐ εἶπον · Θάνατος βίαιος πονηρός · ἀλλά τίς ; Θάνατος ἁμαρτωλός πονηρός . δίκαιος · μετά γάρ ὁ ἐντεῦθεν ἀποδημία κόλασις ἀφόρητος , τιμωρία ἀθάνατος , ὁ σκύλλω ὁ ἰσδολός , ὁ πῦρ ὁ ἄσβεστος , ὁ σκότος ὁ ἐξώτερος , ὁ δεσμός ὁ ἄλυτος . ὁ ὁ δίδωμι βρυγμός , ὁ θλῖψις , ὁ στενοχωρία , καί ὁ αἰώνιος δίκη . γ . ΥΠΕΝ οὖν τοιοῦτος ὁ ἁμαρτωλός ἀναμένω κακός , τίς γίγνομαι εἄν αὐτός ὄφελος , κἀν οἴκοι , κἀν ἐπί ὁ ἑαυτοῦ κλίνη καταλύω ὁ ζωή ; ὡς οὖν ὁ Δίκαιος οὐδείς εἄν γίγνομαι βλάβη ἐκ ὁ ἐξήκω καί σιδήρεος καί πῦρ ὁ πάρειμι ἀποτίθημι ζωή , ὅταν πρός ὁ ἀθάνατος μέλλω ἀποδημέω ἀγαθός . ἄλλος ὅς ; Θάνατος ἁμαρτωλός πονηρός . τοιούτος εἰμί ὁ ὁ πλούσιος θάνατος · ἐκεῖνος ὁ ὁ Λάζαρος περιβοδιος , ὅς οἴκοι καί ἐπί ὁ κλίνη καί ὁ ἐπιτήδειος πάρειμι οὐ ἔχω τελευτή καταλύω ὁ [ 63 ] βίος , ἀπόλλυμι ἐκεῖ απεστηγανιαρτυω , οὐδέ μικρός παραμονή ἐκ ὁ κατά ὁ πάρειμι βίος εὐημερία δύναμαι συνήθης ἐκεῖ . ἄλλος οὐ ὁ Λάζαρος οὕτως · ἀλλά ἐπί αὐτός ὁ ἰδάφους ὁ κύω πάρειμι καί λείχω ὁ τραῦμα , βίαιος θάνατος ὑφίστημι , ( τίς γάρ λιμός γίγνομαι εἄν ὀδυνωτέρων ; ) ἀπέρχομαι ἐκεῖ ὁ αἰώνιος ἀπαλαύω ἀγαθός , ἐντρυγάω ὁ κλίποις ὁ Ἀβραάμ . τις τοίνυν παραβλάπτω αὐτός ὁ βίαιος ἀποθνῄσκω ; τίς δέ ὁ πλούσιος ὀνίνημι ὁ μή βίαιος ἀποθνῄσκω ; ἄλλος οὖον ὁ βίαιος , φημί , ἀλλά ὁ ἄδικος ἀποθνῄσκω δείδω , καί ὁ μηδείς τολμάω , ὅς ὕποπτος ἠμί , ὁ ἐλαχύς κολάζω παραπέτομαι . τις λέγω , εἶπον ἐγώ ; ὁ ἄδικος ἀποθνῄσκω δείδω ; ἀλλά δικαίως εδοκιλο ; καί τίς σός ; ἄθλιος καί ταλαίπωρος , ὡς πάρειμι ἄδικος ἀποθνῄσκω , δικαίως ἔρχομαι μάλλον ; εἰμί γάρ θάνατος δείδω χρή , ὁ δικαίως ἐγώ πίπτω δείδω χρή , ὡς ὁ γε ἄδικος ἀποθνήσκω κατά αὐτός οὗτος κοινωνέω ὁ ἅγιος ἅπας . ὁ γάρ πλείων ὁ εὐδοκιμέω παρά ὁ Θεός καί λάμπω , ἄδικος ὑφίστημι τελευτή , καί πρῶτος ὁ Ἄβελ · οὖον γάρ δή πλημμελέω εἰς ὁ ἀδελφός , οὐδέ λυπέω τίς ὁ Κάϊς , ἀλλά ἐπεί ὁ θεός τιμάω , διά οὗτος σφάζω · ὁ δέ θεός συνεγύρησεν , ἄρα φίλος αὐτός ὁ Μασών ; ευδηλος ὅτι φίλος , καί λαμπρός αὐτός ὁ στέφανος ποιέω βούλομαι ἀπό ὁ ἄδικος σφαγή . Ὥρα ὅτι οὖον ὁ βίαιος ἀποθνῄσκω , οὔτε ὁ ἄδικος ἀποθνῄσκω δείδω χρή , ἀλλά ὁ ἐν ἁμαρτία ἀποθνῄσκω ; ὁ Ἄβελ ἀποθνῄσκω ἄδικος , ὁ Κάϊς ἔξεστι στένω καί τρέμω · τίς σύν , εἶπον ἐγώ , μακάριος ; ὅς , ὁ μετά δικαιοσύνη ἀναπνέω , ἢ ὁ ἐν ἁμαρτία ζῶ ; ὁ ἄδικος ἀποθνήσκω , ἢ ὁ δικαίως κολάζω ; βούλομαι εἶπον πρός ὁ ὑμέτερος ἀγάπη , πόσος δείδω θάνατος ; οὐχ τιτρώσκω ἐγώ βασίλεια Ἔρως , οὐδέ ἀνάγω ἐγώ ὁ ὁ μέλλω πόθος , ἐπεί πᾶς ἐάν ὑπερεῖδον ὁ πάρειμι , καθάπερ ὁ μακάριος Παῦλος . καί πρός οὗτος πάλιν οὖον φοβέω γέννα , διά οὗτος φοβέω ἀνταπόλλυμι θάνατος · οὐ ἵημι ὁ ἐκεῖνος κόλασις · ὁ ἀγρηνόν , διά οὗτος τελευτή ἀντί ἁμαρτία δείδω · ὡς εἰμί ἐκεῖνος κατέχω ὁ ψυχή ἐγώ ὁ φόβος , οὐδέ επεισιπολεω οὐδή