joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0021.2
δ . Ταῦτα οὖν ἅπαντα ὁ Τιμόθεος εἰδώς , πανταχόθεν ἐαυτὸν ἠσφαλίζετο · φθεῖ γὰρ ὅτι χαλεπὸν τὴν νεότητα , ἂν εὐριπίστῃ , εὐεσπάτητον , εὐόλισθον , καὶ σφοδρότερον δεῖται τοῦ χαλινού · πυρὰ γὰρ εἰς ἐστὶ τῶν ἐξωθὲν ἐπιλαμβανομένη ἀπάντων , ῥάδιως ἐκκαιομένη καὶ ταχέως . Διὰ τοῦτο πανταχόθεν αὐτὴν ἔφραξεν ὥστε συνσταλθαί , καὶ τὴν γλῶζα ταύτῃ παντὶ τρόπῳ μαραινεῖν ἐσπούδαζε , καὶ τὸν ἵππον δυσχάλινον δυνὰ καὶ δυσήνητον μετὰ πολλῆς ἤρχε τῆς σφοδρότητος , ἕως ὅτε αὐτοῦ τὰ σκιρτήματα περιέκοψεν , ἕως εὐήνιον ἐποίησε , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἐξουσίας ταῖς χερσὶ τοῦ ἡνιοχοῦντος αὐτὸν παρέδωκε λογισμοῦ . Ἄσθενεῖτω , φησὶ , τὸ σῶμα , καὶ μὴ ἀσθενείτω ἡ ψυχή , χαλινούσθω ἡ σάρξ , καὶ μὴ ἐμποδιζέσθω ὁ ὁ πρὸς τὸν οὐρανὸν τῆς ψυχῆς δρόμος . Μετὰ δὲ τούτων κακείνο μάλιστα ἄν τις αὐτὸν ἀγάσαιτο , ὅτι καὶ ἐξησθενηκὼς οὕτως , καὶ τοσαύτῃ παλαίων ἀρρώστῃ , τῶν κατὰ Θεὸν οὐκ ἠμέλει πραγμάτων , ἀλλὰ τῶν ὑγιαινόντων καὶ σφριγόντων τὰ σώματα μᾶλλον πανταχοῦ περιέπατο , νῦν μὲν εἰς Ἔρεσον , νῦν δὲ εἰς Κόρινθον , ἐν Μακεδονία πολλάκισ , ἐν Ἰταλίᾳ , πανταχοῦ τῆς γῆς , πανταχοῦ τῆς θαλάττῆς μετὰ τοῦ διδασκάλου φαίνεσθαι , καὶ κοινῶν ἐν πᾶσι τῶν ἀγίων αὐτῷ , καὶ τῶν ἐπαλλήλων κοινῶν καὶ τὴν φιλοσοφίαν τῆς ψυχῆς οὐκ ἠλέγεν τῷ τοῦ σώματος ἀρρώστῃ · τοσοῦτός ἐστιν ὁ κατὰ Θεὸν ζῆλος , οὕτω κούφον ἐργάζεται τὸ πτερόν . Ὅσπερ γὰρ τοῖς τὰ σώματα ἔχουσιν εὐεκτοῦντα καὶ ὑγιῆ , κέρδος οὐδὲν ἔσται τῆς εὐεξίας , ἐὰν ἡ ψυχὴ καταβεβλημένη ἢ καὶ βάρβυμος καὶ νωθὴς , οὕτω τοῖς ἐξησθενημένοις οὐδὲν ἔσται βλάβος ἀπὸ τῆς ἀρρωστίας , ἐὰν ἡ ψυχὴ γενναῖα ἢ καὶ διεγερρεμένη . Δοκεῖ μὲν οὖν τισιν αἱ παραίνεσις αὕτη καὶ συμβουλὴ ἐξουσίαν διδόναι πρὸς ἀθεστέραν ὀνοποιαν · τὸ δὲ οὐ τοιούτόν ἐστιν · ἀλλ᾽ εἰ τις μετ᾽ ἀκριβείας ἐξετάσειε τὴν ῥῆσιν αὐτήν , νηστείας μᾶλλον ἐστὶ τὸ πρᾶγμα παραίνεσις . Ἐννόησον γὰρ πῶς οὐκ ἐξ ἀρχῆς , οὐδὲ ἐκ προοιμίου τοῦτο συνεβούλευσεν ὁ Παῦλος , ἀλλ᾽ ἅπερ εἰδὲν καταβεβλημένην τὴν ἰσχὺν ἅπασαν , τότε συνεβούλευσε · καὶ οὐδὲ τότε ἀπλῶς , ἀλλὰ καὶ μετὰ προδιορισμοῦ τινος . Οὐ γὰρ εἶπεν ἀπλῶς , Οὐνῳ χρῶ , ἀλλ᾽ , Οἴνῳ ὀλίγῳ · οὐχ ἐπειδὴ Τιμόθεος ταύτης ἐδεῖτο τῆς παραίνεσις καὶ τῆς συμβουλίας , ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἡμεῖς δεδμέθα . Διὰ τοῦτο ἐπιστέλλων ἐκεῖνῳ , μέτρα καὶ δροὺς ἡμῖν τίθησι τῆς ὀνοποιίας , τοσοῦτον κελεῦων πίνειν , ὅσον διορθοῦν [ 7 ] διαβένη , ὅσον ὑγείαν παρέχειν τῷ σώματι , ἀλλὰ μὴ νόσον ἑτέραν . Τῆς γὰρ ὑδροποιίας τῆς ἀπάτου οὐκ ἐλάττονα , ἀλλὰ καὶ πολλῷ πλείονα καὶ χαλεπώτερα ἡ ἡμέτερος ὀνοποιία τίκτει νοσήματα καὶ τῷ σώματι καὶ τῇ ψυχῇ , τὸν πόλεμον τῶν παθῶν , καὶ τὸν χαμῖνα τῶν ἀτόπων λογισμῶν ἐπικατάγουσα τῇ διανοίᾳ , καὶ τοῦ σώματος τὴν ἰσχὺν χαυνώραν καὶ πλαδαρωτέραν ἐργαζομένη . Οὐ γὰρ οὕτως ἡ τῆς γῆς φύσις ἐνοχληθεῖσα τῶν ὑδάτων πλεονεξίᾳ συνεχῶς διώλεται , ὡς ἡ τοῦ σώματος δυνάμεις χανούται καὶ διαφθεῖ καὶ ἐξίτηλος γίνεται συνεχῶς ὀνοποιίας ἐπανελουμένης . Φευξώμεν τοίνυν τὰς ἀμετρίας ἐκατέρας , καὶ οὐ τῆς ὑγείας ἐπιμελόμεθα τοῦ σώματος , καὶ τὰ σκιρτήματα αὐτοῦ περικόπτωμεν . Οὕτως γὰρ ἐδόθη παρὰ Θεοῦ , οὐχ ἵνα μεθώμεν , ἀλλ᾽ ἵνα νήφωμεν , ἵνα εὐφραινόμεθα , οὐχ ἵνα ἀλγώμεν . Οὕτως γὰρ εἴρηται , φησὶ , χαρὸν ἀνθρώπου · οὐ δὲ αὐτὸν ἀθμίας ὑπόδειν ποιεῖν · καὶ γὰρ βαρύθυμοι οἱ μεθῶντες μεθ᾽ ὑπερβολῆς , σκότου πολλοῦ καταπεπαιγμένου τῶν λογισμῶν ἢ . Φάρμακόν ἐστιν ἄριστον , ὅταν τὴν συμμετρίαν ἔχῃ ἄριστον . Τοῦτο καὶ πρὸς τοὺς αἱρετικούς ἡμῖν χρήσιμον τὸ χωρίον , τοὺς διαβάλλοντας τοῦ Θεοῦ τὴν κτίσιν · εἰ γὰρ ἐν τῶν κεκωλυμένων , οὐχ ἂν ἐπέτρεψεν ὁ Παῦλος , οὐχ ἂν εἶπεν οἴνῳ κεχρῆσθαι . Οὐ πρὸς αἱρετικούς δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἀφελεστέρους τῶν ἡμετέρων ἀδελφῶν , οἱ ἐπάν ἴδωσί τινας ὑπὸ μέθης ἄσχημονοῦντας , ἀφέντες κακίζειν ἐκείνους , τὸν παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθέντα καρπὸν διαβάλλουσι , λέγοντες , Μὴ ἔστω οἶνος . Λέγωμεν τοίνυν πρὸς αὐτούς , Μὴ ἔστω μέθη · οἶνος γὰρ ἔργον Θεοῦ , μέθη δὲ ἔργον διαβόλου · οὐχ ὁ οἶνος ποιεῖ τὴν μέθην , ἀλλ᾽ ἡ ἀσωτία ποιεῖ τὴν μέθην · μὴ διαβάλε τοῦ Θεοῦ τὸ δημιούργημα , ἀλλὰ κατηγόρει τῆς τοῦ συνοδίου μανίας . Σὺ δὲ ἀφεὶς τὸν ἀμαρτάνοντα κολάζειν καὶ διορθοῦσθαι , τὸν εὐεργετοῦντα ὑβρίζεις ;
Lemmas: δ . οὗτος οὖν ἅπας ὁ Τιμόθεος οἶδα , πανταχόθεν ἑαυτοῦ ἀσφαλίζω · φθάνω γάρ ὅτι χαλεπός ὁ νεότης , εἄν εὐρίπιστος , εὐεσπάτητον , εὐόλισθος , καί σφοδρός δήω ὁ χαλινός · πυρά γάρ εἰς εἰμί ὁ ἔξωθεν ἐπιλαμβάνω ἀπαντάω , ῥᾳδίως ἐκκαίω καί ταχέως . Ζεύς οὗτος πανταχόθεν αὐτός φράσσω ὥστε συστέλλω , καί ὁ γλῶζα οὗτος πᾶς τρόπος μαραίνω σπουδάζω , καί ὁ ἵππος δυσχάλινος δυάς καί δύναμαι μετά πολύς ἄρχω ὁ σφοδρότης , ἠώς ὅτε αὐτός ὁ σκίρτημα περικόπτω , ἠώς εὐήνιος ποιέω , καί μετά πολύς ὁ ἐξουσία ὁ χείρ ὁ ἡνιοχέω αὐτός παραδίδωμι λογισμός . ἀσθενέω , φημί , ὁ σῶμα , καί μή ἀσθενέω ὁ ψυχή , χαλινόω ὁ σάρξ , καί μή ἐμποδίζω ὁ ὁ πρός ὁ οὐρανός ὁ Ψυχή δρόμος . μετά δέ οὗτος ἐκεῖνος μάλιστα ἄν τις αὐτός ἄγαμαι , ὅτι καί ἐξασθενέω οὕτως , καί τοσοῦτος Παλαίων ἀρρωστέω , ὁ κατά θεός οὐ ἀμελέω πρᾶγμα , ἀλλά ὁ ὑγιαίνω καί σφρίγω ὁ σῶμα μᾶλλον πανταχοῦ περιέπω , νῦν μέν εἰς Ἔρεσος , νῦν δέ εἰς Κόρινθος , ἐν Μακεδονία πολλάκις , ἐν Ἰταλία , πανταχοῦ ὁ γῆ , πανταχοῦ ὁ θάλασσα μετά ὁ διδάσκαλος φαίνω , καί κοινός ἐν πᾶς ὁ Ἀγίων αὐτός , καί ὁ ἐπάλληλος κοινός καί ὁ φιλοσοφία ὁ Ψυχή οὐ λέγω ὁ ὁ σῶμα ἀρρωστέω · τοσοῦτος εἰμί ὁ κατά θεός ζῆλος , οὗτος κοῦφος ἐργάζομαι ὁ πτερόν . ὅσπερ γάρ ὁ ὁ σῶμα ἔχω εὐεκτέω καί ὑγιής , κέρδος οὐδείς εἰμί ὁ εὐεξία , ἐάν ὁ ψυχή καταβάλλω ἢ καί βάρβυμος καί νωθής , οὗτος ὁ ἐξασθενέω οὐδείς εἰμί βλάβη ἀπό ὁ ἀρρωστία , ἐάν ὁ ψυχή γενναῖος ἢ καί διεγείρω . δοκέω μέν οὖν τις ὁ παραίνεσις οὗτος καί συμβουλή ἐξουσία δίδωμι πρός ἀθής ονοποιος · ὁ δέ οὖον τοιοῦτος εἰμί · ἀλλά εἰμί τις μετά ἀκρίβεια ἐξετάζω ὁ ῥῆσις αὐτός , νηστεία μᾶλλον εἰμί ὁ πρᾶγμα παραίνεσις . ἐννοέω γάρ πῶς οὐ ἐκ ἀρχή , οὐδέ ἐκ προοίμιον οὗτος συμβουλεύω ὁ Παῦλος , ἀλλά ὅσπερ ὁράω καταβάλλω ὁ ἰσχύς ἅπας , τότε συμβουλεύω · καί οὐδέ τότε ἀπλόος , ἀλλά καί μετά προδιορισμός τις . οὖον γάρ εἶπον ἀπλόος , ΟΥΝΩ χράω , ἀλλά , Οἶνος ὀλίγος · οὐ ἐπεί Τιμόθεος οὗτος δήω ὁ παραίνεσις καί ὁ συμβουλία , ἀλλά ἐπεί ἐγώ δέμω . Ζεύς οὗτος ἐπιστέλλω ἐκεῖνος , μέτρον καί δροὺς ἐγώ τίθημι ὁ ονοποιια , τοσοῦτος κελεύω πίνω , ὅσος διορθόω [ 7 ] διαβαίνω , ὅσος ὑγεία παρέχω ὁ σῶμα , ἀλλά μή νόσος ἕτερος . ὁ γάρ υδροποιια ὁ απατός οὐ μικρός , ἀλλά καί πολύς πλείων καί χαλεπός ὁ ἡμέτερος ὀνοποιία τίκτω νόσημα καί ὁ σῶμα καί ὁ Ψυχή , ὁ πόλεμος ὁ πάθος , καί ὁ καμίνη ὁ ἄτοπος λογισμός ἐπικατάγω ὁ διάνοια , καί ὁ σῶμα ὁ ἰσχύς χαυνώραν καί πλαδαρός ἐργάζομαι . οὖον γάρ οὕτως ὁ ὁ γῆ φύσις ἐνοχλέω ὁ ὕδωρ πλεονεξία συνεχῶς διόλλυμι , ὡς ὁ ὁ σῶμα δύναμις χανόω καί διαφθω καί ἐξίτηλος γίγνομαι συνεχῶς ονοποιια ἐπαναλύω . φευξεω τοίνυν ὁ ἀμετρία ἑκάτερος , καί οὖον ὁ ὑγεία ἐπιμελέομαι ὁ σῶμα , καί ὁ σκίρτημα αὐτός περικόπτω . οὕτως γάρ δίδωμι παρά Θεός , οὐ ἵνα μεθέω , ἀλλά ἵνα νήφω , ἵνα εὐφραίνω , οὐ ἵνα ἀλγέω . οὕτως γάρ εἴρω , φημί , Χάρων ἄνθρωπος · οὖον δέ αὐτός ἀτμιάω ὑποδέω ποιέω · καί γάρ βαρύθυμος ὁ μεθίημι μετά ὑπερβολή , σκότος πολύς καταπαίζω ὁ λογισμός ἢ . φάρμακον εἰμί ἀγαθός , ὅταν ὁ συμμετρία ἔχω ἀγαθός . οὗτος καί πρός ὁ αἱρετικός ἐγώ χρήσιμος ὁ χωρίον , ὁ διαβάλλω ὁ Θεός ὁ κτίσις · εἰμί γάρ ἐν ὁ κωλύω , οὐ εἄν ἐπιτρέπω ὁ Παῦλος , οὐ εἄν εἶπον οἶνος χράομαι . οὖον πρός αἱρετικός δέ μόνος , ἀλλά καί πρός ὁ ἀφελής ὁ ἡμέτερος ἀδελφός , ὁ ἐπήν εἶδον τις ὑπό μέθη ἀσχημονέω , ἀφίημι κακίζω ἐκεῖνος , ὁ παρά ὁ Θεός δίδωμι καρπός διαβάλλω , λέγω , μή ἵστημι οἶνος . λέγω τοίνυν πρός αὐτός , μή ἵστημι μέθη · οἶνος γάρ ἔργον Θεός , μέθη δέ ἔργον διάβολος · οὐ ὁ οἶνος ποιέω ὁ μέθη , ἀλλά ὁ ἀσωτία ποιέω ὁ μέθη · μή διαβάλλω ὁ Θεός ὁ δημιούργημα , ἀλλά κατηγορέω ὁ ὁ συνόδιος μανία . σύ δέ ἀφίημι ὁ ἁμαρτάνω κολάζω καί διορθόω , ὁ εὐεργετέω ὑβρίζω ;