joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0177.1
προῖνον , οὐχὶ τοῖς παροῦσι μόνον , ἀλλὰ καὶ τοῖς πόρρω καθημένοις . Εἰδὲς πᾶσιν περὶ τὸν Θεόν , καὶ ἀγάπην τὴν περὶ τὸν πλησίον ; Βούλει καὶ ἑτερον μαθεῖν τῆς πόλεως ταύτης ἀξίωμα ; Κατιὼδον νινες ἀπὸ τῆς ᾿Ιουδαίας εἰς ᾿Αντιόχειαν ἐπιθολοῦντες τὸ χῆρυγμα , καὶ ᾿Ιουδαῖκας παρεισάγοντες παρατηρήσεις · οὐχ ἥνεχον αὐτὴ τὴν καινοτομίαν ἐκεῖνοι , οὐδὲ ἠγύαζον · ἀλλὰ συνελθόντες καὶ ἐκκλησίαν ποιήσαντες , εἰς ᾿Ιεροσόλυμα ἐπεμψαν Παῦλον καὶ Βαρναβᾶν , καὶ παρεσκεύασαν τοὺς ἀποστόλους καθαρὰ δόγματα , πάσης ᾿Ιουδαϊκῆς ἀπηλλαγμένα ἀδοθείας , πανταχῶ διαπλέμψασθαι τῆς οἰκουμένης . Τοῦτο πόλεως ἀξίωμα , τοῦτο προεδρία , τοῦτο μητρόπολιν αὐτὴν ποιεῖ , οὐχ ἐν τῇ γῇ , ἀλλ᾽ ἐν τῷ οὐρανῷ · ὡς αἱ γε ἀλλαι πᾶσαι τιμὰς φθαρταὶ καὶ ἐπίκαιροι , καὶ τῷ παρόντι συγκαταλύονται βίῳ , πολλάκις δὲ καὶ πρὸ τοῦ παρόντος βίου τέλος λαμβάνουσι , καθάπερ οὐν καὶ νῦν Ἐλεθερ . Ἐμοὶ πόλις ἐστι πολίτας θεοφιλεῖς πάσης κώμης ἐστιν εὐτελεστέρα , καὶ σπηλαίου παντὸς ἀτιμοτέρα . Καὶ τί λέγω περὶ πόλεως ; Ἵνα γὰρ μάθῃς ἀκριβῶς , οὐτ᾽ ἀρετὴ μόνη κοσμεῖ τοὺς ἐνοικοῦντας , οὐδὲν σοι λέγω περὶ πόλεως , ἀλλ᾽ ὁ πάσης πόλεως ἐστι σεμνότερον , τὸν τοῦ Θεοῦ ναὸν τὸν ἐν ᾿Ιεροσολύμοις εἰς μέσον ἐνεγκών τοῦτο ἀποδεῖξαι πειράσομαι . Οὕτως γὰρ ὁ ναὸς , ἐν ᾧ θυσίαι καὶ εὐχαὶ καὶ λατρεῖαι , ἔνθα τὰ Ἁγια τῶν ἁγίων , καὶ τὰ χερουβίμ , καὶ [ 177 ] ἡ διζιῆκη , καὶ ὁ στάμνος τῆς χρυσῆς , τὰ μεγάλα σύμβολα τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας τῆς περὶ τὸ γένος ἐκείνο , κατενηγμέν ἄνθρωποι συνήγει ἐφέροντο , ἔνθα προφῆται ἔνδειοι ἐγένοντο , ἔνθα οὐχ ἀνθρωπίνη τέχνη , ἀλλὰ τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας ἡ διατύπωσις ἔργον ἐγένετο , ἔνθα πολλῷ πάνυθεν οἱ τοῖχοι κατελάμποντο χρυσίῳ , καὶ πρὸς πᾶσαν ὑπερβολὴν καὶ ὕλης πολυτελεία καὶ τέχνης ἀκρίβεια συνελθοῦσαι μόνον τοιοῦτον ἐπὶ τῆς γῆς ἔδειξαν ναὸν τότε · μᾶλλον δὲ οὐ τέχνης ἀκρίβεια μόνον , ἀλλὰ καὶ Θεοῦ σοφία τῆς οἰκοδομῆς συνεργάτω ἐκείνης . Οὐ γὰρ οἰκοδεν , οὐδὲ παρ᾽ ἑαυτοῦ , ἀλλὰ παρὰ τοῦ Θεοῦ πάντα μαθὼν ὁ Σολομών , καὶ τὴν ὑπογραφὴν ἐκ τῶν οὐρανῶν κατενηγμέν , οὕτως αὐτὸν διεχάραξε καὶ ἀνέστησεν . Ἄλλ᾽ ὅμως ὁ καλὸς οὗτος καὶ θαυμαστὸς ναὸς καὶ ἅγιος , τῶν χρωμένων αὐτῷ διαφθαρέντων , οὕτως ἠτιμώθη , ἔνθα χτεφρονήθη , καὶ γέγονε βέβηλος , ὡς πρὸ γε τῆς ἄλωσεως σπηλαίων αὐτὸν καλεῖσθαι ληστῶν , καὶ σπηλαίων ὑλῆς · μετὰ δὲ ταῦτα βαρβαρικαὶ καὶ ἀκαθάρτοι καὶ βεβήλοις παραδοθῆναι χερσίν . Βούλει καὶ περὶ πόλεων τὸ αὐτὸ τοῦτο μαθεῖν ; Τί τῶν ἐν Σοδόμοις πόλεων λαμπρότερον ἦν ; καὶ γὰρ οἰκίαι καὶ οἰκοδομήματα λαμπρά , καὶ τεῖχη παρ᾽ αὐτοῖς ἦν , καὶ χῶρα λιπαρὰ καὶ εὐγέως , καὶ τῇ παραδείσῳ τοῦ Θεοῦ προσεικοῦσα · ἡ δὲ καλὴ τοῦ ᾿Αβραὰμ εὐτελής καὶ μικρά , καὶ οὐδεμίαν ἔχουσα ἀσφάλειαν · ἀλλὰ πολέμους ποτὲ γενομένους βαρβαρικοὺς , τὰς μὲν πόλεις τὰς τετρήρεις κατέσκαψαν τε καὶ εἶλον οἱ βάρβαροι , καὶ τοὺς ἐνοικοῦντας λαβόντες αἰχμαλώτους ἀπήλθον , τὸν δὲ τῆς ἔρημου πολίτην ᾿Αβραὰμ οὐχ ἤνεχραν ἐπελθόντες · καὶ μᾶλα εἰκότως · τῆς γὰρ ἀπὸ τοῦ πλήθους καὶ τῶν τειχῶν ἀσφαλείας πολλῷ μείζονα εἶχε δύναμιν , τὴν εὐσέβειαν . Εἰ Χριστιανὸς εἶ , πόλιν οὐχ ἔχεις ἐπὶ τῆς γῆς · τῆς πόλεως ἡμῶν τεχνίτης καὶ δημιουργὸς ἐστιν ὁ Θεός · κἄν ἅπασαν λάβωμεν τὴν οἰκουμένην , ξένοι καὶ παρεπιδήμοι
Lemmas: προινος , οὐ ὁ πάρειμι μόνος , ἀλλά καί ὁ πόρρω κάθημαι . ἀνάκλεις πᾶς περί ὁ Θεός , καί ἀγάπη ὁ περί ὁ πλησίος ; βούλομαι καί ἕτερος μανθάνω ὁ πόλις οὗτος ἀξίωμα ; Κατιὼδον Νίνες ἀπό ὁ Ἰουδαῖος εἰς Αντιόχεια ἐπιθολόω ὁ χῆρυγμα , καί ᾿ιουδαικαι παρεισάγω παρατήρησις · οὐ ἐνέχω αὐτός ὁ καινοτομία ἐκεῖνος , οὐδέ αὐγάζω · ἀλλά συνέρχομαι καί ἐκκλησία ποιέω , εἰς ᾿Ιεροσόλυμα πέμπω Παῦλος καί Βαρναβᾶς , καί παρασκευάζω ὁ ἀπόστολος καθαρός δόγμα , πᾶς Ιουδαϊκός ἀπαλλάσσω αδοθειος , πανταχῶ διαπλέμψασθαι ὁ οἰκέω . οὗτος πόλις ἀξίωμα , οὗτος προεδρία , οὗτος μητρόπολις αὐτός ποιέω , οὐ ἐν ὁ γῆ , ἀλλά ἐν ὁ οὐρανός · ὡς ὁ γε ἄλλος πᾶς τιμή φθαρτός καί ἐπίκαιρος , καί ὁ πάρειμι συγκαταλύω βίος , πολλάκις δέ καί πρό ὁ πάρειμι βίος τέλος λαμβάνω , καθάπερ ὀν καί νῦν Ἐλεθερ . ἐμός πόλις εἰμί πολίτης θεοφιλής πᾶς κώμη εἰμί εὐτελής , καί σπήλαιον πᾶς ἄτιμος . καί τίς λέγω περί πόλις ; ἵνα γάρ μανθάνω ἀκριβῶς , οὐ ἀρετή μόνος κοσμέω ὁ ἐνοικέω , οὐδείς σύ λέγω περί πόλις , ἀλλά ὁ πᾶς πόλις εἰμί σεμνός , ὁ ὁ Θεός ναός ὁ ἐν ᾿ιεροσολυμος εἰς μέσος φέρω οὗτος ἀποδείκνυμι πειράζω . οὕτως γάρ ὁ ναός , ἐν ὅς θυσία καί εὐχή καί λατρεία , ἔνθα ὁ Ἅγιος ὁ ἅγιος , καί ὁ χερούβ , καί [ 177 ] ὁ διζιηκω , καί ὁ στάμνος ὁ χρύσεος , ὁ μέγας σύμβολον ὁ ὁ Θεός πρόνοια ὁ περί ὁ γένος ἐκεῖνος , καταφέρω ἄνθρωπος συνάγω φέρω , ἔνθα προφήτης ἔνδειος γίγνομαι , ἔνθα οὐ ἀνθρώπινος τέχνη , ἀλλά ὁ ὁ Θεός σοφία ὁ διατύπωσις ἔργον γίγνομαι , ἔνθα πολύς πάνυθεν ὁ τοῖχος καταλάμπω χρυσίον , καί πρός πᾶς ὑπερβολή καί ὕλη πολυτέλεια καί τέχνη ἀκρίβεια συνέρχομαι μόνος τοιοῦτος ἐπί ὁ γῆ δείκνυμι ναός τότε · μᾶλλον δέ οὖον τέχνη ἀκρίβεια μόνος , ἀλλά καί Θεός σοφία ὁ οἰκοδομεύς συνεργάζομαι ἐκεῖνος . οὖον γάρ οἰκοδεν , οὐδέ παρά ἑαυτοῦ , ἀλλά παρά ὁ Θεός πᾶς μανθάνω ὁ Σολομών , καί ὁ ὑπογραφή ἐκ ὁ οὐρανός καταφέρω , οὕτως αὐτός διαχαράσσω καί ἀνίστημι . ἄλλος ὅμως ὁ καλός οὗτος καί θαυμαστός ναός καί ἅγιος , ὁ χράω αὐτός διαφθείρω , οὕτως ἀτιμόω , ἔνθα χτεφρονηθω , καί γίγνομαι βέβηλος , ὡς πρό γε ὁ ἅλωσις σπήλαιον αὐτός καλέω λῃστής , καί σπήλαιον ὕλη · μετά δέ οὗτος βαρβαρικός καί ἀκάθαρτος καί βέβηλος παραδίδωμι χείρ . βούλομαι καί περί πόλις ὁ αὐτός οὗτος μανθάνω ; τις ὁ ἐν Σόδομα πόλις λαμπρός εἰμί ; καί γάρ οἰκίον καί οἰκοδόμημα λαμπρός , καί τεῖχος παρά αὐτός εἰμί , καί χώρα λιπαρός καί εὔγειος , καί ὁ παράδεισος ὁ Θεός προσφέρω · ὁ δέ κάλως ὁ Αβραάμ εὐτελής καί μικρός , καί οὐδείς ἔχω ἀσφάλεια · ἀλλά πόλεμος ποτέ γίγνομαι βαρβαρικός , ὁ μέν πόλις ὁ τετρήρης κατασκάπτω τε καί εἴλω ὁ βάρβαρος , καί ὁ ἐνοικέω λαμβάνω αἰχμάλωτος ἀπέρχομαι , ὁ δέ ὁ έρημος πολίτης Αβραάμ οὐ ἐγχράω ἐπέρχομαι · καί μῆλον εἰκότως · ὁ γάρ ἀπό ὁ πλῆθος καί ὁ τεῖχος ἀσφάλεια πολύς μείζων ἔχω δύναμις , ὁ εὐσέβεια . εἰμί Χριστιανός εἰμί , πόλις οὐ ἔχω ἐπί ὁ γῆ · ὁ πόλις ἐγώ τεχνίτης καί δημιουργός εἰμί ὁ Θεός · ἄν ἅπας λαμβάνω ὁ οἰκέω , ξένος καί παρεπιδημέω