joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0160.1
καὶ αὐτὰ τὰ ἀστέμια ἀπρεπούς ῥήματα , ἐπειδὴ τῶν μετὰ ταῦτα μαχῶν βίᾳ ταῦτά ἐγένητο . Διὰ τοῦτο ὁ Παῦλος φησίν · Μωρολογία καὶ εὐτραπελία μὴ ἐκπορευέσθω ἐκ τοῦ στόματος ὑμῶν . Εἰ γὰρ καὶ αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ μικρὸν εἶναι δοκεῖ , ἀλλὰ μεγάλων ἡμῖν κακῶν αἴτιον γίνεται . Πάλιν τὸ τρυφῆν οὐ δοκεῖ μέν ἐγκλημα εἶναι φανερὸν καὶ ὡμολογημένον , μεγάλα δὲ ἡμῖν τίκτει κακά , μέθη , παραίναν , πλεονεξίαν , ἀρπαγὰς . Ὁ γὰρ δαπανηρὸς καὶ πολυτελής , καὶ λειτουργίας τῇ γαστρὶ λειτουργῶν ἀφορτῶν , καὶ κλέπτειν ἀναγκάζεται πολλάκις , καὶ τὰ ξείρων ἀρπάζειν , καὶ πλεονεκτεῖν , καὶ βιάζεσθαι . Ἀν τοίνυν φύγῃς τὸ τρυφῆν , καὶ πλεονεξίαν καὶ ἀρπαγὴν καὶ μέθην καὶ μυρίων κακῶν τὴν ὑπόθεσιν ἀνέλεες , πτόμθων τὴν βίζαν ἐκτεμὼν τῆς πονηρίας . Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Παῦλος ἔλεγεν , ὅτι Ἡ σκισαλῶσα χείμα ζῶσα εὐήρκεε . Τὸ εἰς τὰ θέατρα ἀναβαίνειν πάλιν , καὶ ἱππῶν ἀμιλλὰς θεωρεῖν , καὶ κυδεύειν , οὐ δοκεῖ πλημμέλημα τοῖς πολλοῖς ὡμολογημένον εἶναι , μυρία δὲ εἰς τὸν βίον εἰσάγει κακά . Καὶ γὰρ ἂν τοῖς θεάτροις διατρίβῃς πρῶτον , ἀκολασίαν , καὶ πᾶσαν ἀσέλγειαν ἔχεις , καὶ ἡ τῆς ἀμιλλᾶς τῶν ἵππων θεωρία μάχας , λοιδορίας , πηγῆς , ὑβρεῖς , ἀπευχέας διηνεκεῖς ἐπήγαγε · καὶ ἡ περὶ τὸ κυδεύειν σπουδὴ βλασφημίας , ζημίας , ὀργῆς , λοιδορίας , καὶ μυρία ἕτερα τούτων δεινότερα πολλάκις εἰργάσατο . Μὴ τοίνυν τὰ ἀμαρτήματα φεύγῃμεν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὰ δοκοῦντα μὲν ἀδιάφορα εἶναι , κατὰ μικρὸν δὲ ἡμᾶς εἰς τὰς πλημμελείας ἄγοντα ταῦτα . Καὶ γὰρ ὁ παρὰ χρησμῶν βαδίζων , χὰν μὴ καταπέσῃ , τρέμει , καὶ πολλάκις ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ τρόμου περιστραφεὶς κατέπεσεν · οὕτω καὶ ὁ μὴ πόρρωθεν φεύγων τὰς ἀμαρτίας , ἀλλ’ ἰγγὺς αὐτῶν βαδίζων , μετὰ φόβου βιώσεται , καὶ πολλάκις εἰς αὐτὰς ἐμπεσεῖται . Καὶ γὰρ ὁ τὰ ἀλλότρια περιερχομένους κάλλει , χὰν μὴ μοιχεύσῃ , τέως ἐπεθύμησε , καὶ γέγονε κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Χριστοῦ μοιχός · πολλάκις δὲ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἐπιθυμίας καὶ εἰς τὴν διὰ τῆς πείρας ἀμαρτίαν καταφέρεται . Πόρρωθεν τοίνυν ἑαυτοὺς ἀνασταλῶμεν τῶν ἀμαρτημάτων . Βούλει σωφρονεῖν ; μὴ φύγῃς μοιχείαν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀκόλαστον ὀφιν . Βούλει ῥημάτων αἰσχρῶν εἶναι μαχρὰν ; μὴ τὰ αἰσχρὰ ῥήματα φύγῃς μόνον , ἀλλὰ καὶ γέλωτα ἀπακτον , καὶ ἐπιθυμίαν ἀπασαν . Βούλει φθόνων εἶναι πόρρω ; φεύγε λοιδορίας . Βούλει μέθης [ 158 ] ἀρίστασθαι ; φεύγε τρυφὴς καὶ τὰς πολυτελεῖς τραπέζας , καὶ προφρίζων τὴν κακίαν ἀνάστατον . Μεγάλη παγὶς γλώσσης ἀκολασία καὶ πολλοῦ δοχὴν τοῦ χαλινίου . Διὰ τοῦτο καὶ τις φησιν · Μυγὶς ἰσχυρὰ ἀνδρὶ τὰ ἴδια χείλη , καὶ ἀλίσκεται ρήμασιν ἰδίου στόματος .
Lemmas: καί αὐτός ὁ ἀστέμια απρεπής ῥῆμα , ἐπεί ὁ μετά οὗτος μάχη βία οὗτος γίγνομαι . Ζεύς οὗτος ὁ Παῦλος φημί · μωρολογία καί εὐτραπελία μή ἐκπορεύω ἐκ ὁ στόμα σύ . εἰμί γάρ καί αὐτός κατά ἑαυτοῦ μικρός εἰμί δοκέω , ἀλλά μέγας ἐγώ κακός αἴτιος γίγνομαι . πάλιν ὁ τρυφή οὖον δοκέω μέν ἔγκλημα εἰμί φανερός καί ὁμολογέω , μέγας δέ ἐγώ τίκτω κακός , μέθη , παραινώ , πλεονεξία , ἁρπάγη . ὁ γάρ δαπανηρός καί πολυτελής , καί λειτουργία ὁ γαστήρ λειτουργός άφορτος , καί κλέπτω ἀναγκάζω πολλάκις , καί ὁ ξειροος ἁρπάζω , καί πλεονεκτέω , καί βιάζομαι . εἰς τοίνυν φεύγω ὁ τρυφή , καί πλεονεξία καί ἁρπάγη καί μέθη καί μυρίος κακός ὁ ὑπόθεσις ἀναιρέω , πτόμθων ὁ βίζα ἐκτέμνω ὁ πονηρία . Ζεύς οὗτος καί ὁ Παῦλος λέγω , ὅτι ὁ σκισαλῶσα χεῖμα ζῶ εὐερκής . ὁ εἰς ὁ θέατρον ἀναβαίνω πάλιν , καί ἵππος ἅμιλλα θεωρέω , καί κυδηω , οὖον δοκέω πλημμέλημα ὁ πολύς ὁμολογέω εἰμί , μυρίος δέ εἰς ὁ βίος εἰσάγω κακός . καί γάρ εἄν ὁ θέατρον διατρίβω πρῶτος , ἀκολασία , καί πᾶς ἀσέλγεια ἔχω , καί ὁ ὁ ἅμιλλα ὁ ἵππος θεωρία μάχη , λοιδορία , πηγή , ὕβρις , ἀπεύχομαι διηνεκής ἐπάγω · καί ὁ περί ὁ κυδηω σπουδή βλασφημία , ζημία , ὀργή , λοιδορία , καί μυρίος ἕτερος οὗτος δεινός πολλάκις ἐργάζομαι . μή τοίνυν ὁ ἁμάρτημα φεύγω μόνος , ἀλλά καί ὁ δοκέω μέν ἀδιάφορος εἰμί , κατά μικρός δέ ἐγώ εἰς ὁ πλημμέλεια ἄγω οὗτος . καί γάρ ὁ παρά χρησμός βαδίζω , χήν μή καταπίπτω , τρέμω , καί πολλάκις ὑπό αὐτός ὁ τρόμος περιστρέφω καταπίπτω · οὗτος καί ὁ μή πόρρωθεν φεύγω ὁ ἁμαρτία , ἀλλά ἰγγὺς αὐτός βαδίζω , μετά φόβος βιόω , καί πολλάκις εἰς αὐτός ἐμπίπτω . καί γάρ ὁ ὁ ἀλλότριος περιέρχομαι κάλλος , χήν μή μοιχεύω , τέως ἐπιθυμέω , καί γίγνομαι κατά ὁ ἀπόφασις ὁ Χριστός μοιχός · πολλάκις δέ ὑπό αὐτός ὁ ἐπιθυμία καί εἰς ὁ διά ὁ πείρω ἁμαρτία καταφέρω . πρόσωθεν τοίνυν ἑαυτοῦ ἀνασταλάω ὁ ἁμάρτημα . βούλομαι σωφρονέω ; μή φεύγω μοιχεία μόνος , ἀλλά καί ἀκόλαστος ὄφις . βούλομαι ῥῆμα αἰσχρός εἰμί Μαχράν ; μή ὁ αἰσχρός ῥῆμα φεύγω μόνος , ἀλλά καί γέλως ἀπακτέον , καί ἐπιθυμία ἅπας . βούλομαι φθόνος εἰμί πόρρω ; φεύγω λοιδορία . βούλομαι μέθη [ 158 ] ἀριστάω ; φεύγω τρυφή καί ὁ πολυτελής τράπεζα , καί προφριζω ὁ κακία ἀνάστατος . Μεγάλη παγίς γλῶσσα ἀκολασία καί πολύς δοχή ὁ χαλίνιον . Ζεύς οὗτος καί τις φημί · Μύγις ἰσχυρός ἀνήρ ὁ ἴδιος χεῖλος , καί ἁλίσκομαι ῥῆμα ἴδιος στόμα .