joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0117.2
σαντος οὕτως . Ἐκλέυσε δὲ ὁ Θεὸς οὕτω διὰ τὸ γένος τὸ ἡμέτερον · ἐπειδὴ γὰρ φθαρτὸν ἡμᾶλε τρέφειν ἀνθρώπον , καὶ αὐτὴν τοιαύτην εἶναι ἐχρή · οὐ γὰρ δὴ φθαρτὰ σώματα ἡμελλεν ἀφάρτω ἐνδιαῖσθαι κτίζει . Ἀλλ' ὅμως οὐ μένει τοιαύτη , φησίν , ἀλλὰ Καὶ αὐτὴ ἡ κτίσις ἐλευθερωθήσεται ἀπὸ τῆς δουλείας τῆς φθορᾶς · εἶτα δηλῶν πότε τοῦτο ἔσται καὶ διὰ τίνας , ἐπήγαγεν · Εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς δόξης τῶν τέκνων τοῦ Θεοῦ . Ὅταν γὰρ ἀναστῶμεν , φησίν , καὶ ἀφθαρτα λάβωμεν σώματα , τότε καὶ τοῦ οὐρανοῦ τὸ σῶμα καὶ τῆς γῆς καὶ τῆς κτίσεως ἀπάσης ἀφθαρτον ἔσται · καὶ ἀκήρατον . Ὅταν οὖν ἴδῃς ἥλιον ἀνίσχοντα , θαύμασον τὸν Δημιουργόν · ὅταν ἴδῃς αὐτὸν χρυπτόμενον καὶ ἀφανιζόμενον , κατάμαθε τῆς φύσεως τὴν ἀσθένειαν , καὶ μὴ προσκυνήσῃς αὐτὸν ὡς Θεόν . Διὰ γὰρ τοῦτο οὐ μόνον τῇ φύσει τῶν στοιχείων δείγνυσι τὰς ἀσθενείας · αὐτὸν ἐγκατέθετο ὁ Θεός , ἀλλὰ καὶ τοῖς αὐτοῦ δούλοις ἀνθρώποις οὕσιν ἐπιτάξει αὐτοῦ ἐκλέυσεν , ἵνα κἂν ἀπὸ τῆς ἴδμεως μὴ γνωρίσῃς · αὐτῶν τὴν δουλείαν , ἀπὸ τῶν ἐπιταγμάτων μάθης , δτι σὺνδούλα σοὶ ἐστι ταῦτα πάντα . Ὁ γοῦν Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυὴ φησι · Στήτω ὁ ἥλιος κατὰ Γαβαὼν , καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγμα Αλλώου . Καὶ πάλιν ὁ προφήτες Ἠσαίας ἀναποθίζει αὐτὸν ἐπὶ τοῦ βασιλέως · Ἐξεκίου πεποίηκε , καὶ Μωσῆς ἀέρι καὶ θαλάττῃ καὶ γῇ καὶ πέτραις ἐπέταξεν · Ἐλισαῖος ὑδάτων ψύσιν μετέβαλεν , οἱ τρεῖς παῖδες πυρὸς περιεγένοντο . Ὅρῃς πῶς ἐκπεφρωμέν ἡμῶν προσνόησεν ὁ Θεός , διὰ μὲν τοῦ κάλλους τῶν στοιχείων εἰς τὴν αὐτοῦ θεογνωσίαν ἡμᾶς ἄγων , διὰ δὲ τῆς ἀσθενείας οὐκ ἀφίεὶς εἰς τὴν ἐκείνων καταπατεῖν λατρείαν ; ζ' . Ὑπὲρ δὲ τούτων ἀπάντων δοξάσωμεν αὐτὸν τὴν κηδεύμενα ἡμῶν , μὴ δὴ ῥημάτων μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ πραγμάτων , καὶ πολιτείαν ἀρίστην ἐπιδείξωμεθα , τὴν τ' ἄλιλην καὶ τὴν περὶ τοὺς ὄρκους ἐγκράτειαν λέγω . Οὐ γὰρ δὴ πᾶν ἁμάρτημα τὴν αὐτὴν φέρει κόλασιν , ἀλλὰ τὰ ἐδκατορθῶμεν μεῖζονα ἡμῖν ἐπάγει τὴν τιμωρίαν · ὅπερ οὖν καὶ ὁ Σολομὼν αἰνιττομένως ἐλεγε · Οὐ θαυμαστὸν , ἐὰν διὰ τις κλέπτων · κλέπτει γὰρ ἵνα τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐμπλήσῃ πεινῶσαν · ὁ δὲ μοιχὸς δι' ἐντείαν ἐρευνῶν ἀπόλωλε δι' ἑαυτοῦ ψυχὴν περιεκύψεν . Ὁ δὲ λέγει τοιούτον ἐστι · Δεινὸν μὲν καὶ ὁ κλέπτης , ἀλλ' οὐχ οὕτω δεινὸν ὡς ὁ μοιχός · ἐκεῖνος μὲν γὰρ εἰ καὶ ψυχρὰν αἰτίαν , ἀλλ' ὅμως ἔχει προβαλεῖσθαι τὴν ἀπὸ τῆς πεινίας ἀνάγκην · οὗτος δὲ , οὐδεμιᾶς ἀνάγκης αὐτὸν βιαζομένης , ὑπὸ ἀνοίας μόνης εἰς τὸ βάρβαρον καταπίπτει τῆς ἀμαρτίας . Τοῦτο καὶ περὶ τῶν ὁμνόντων ἐστιν εἰπεῖν · οὐδὲ γὰρ οὗτοι τινα πρόφασιν ἔχουσι προβαλεῖσθαι , ἀλλὰ καταφρόνησιν [ 114 ] μόνον . Καὶ οἶδα μὲν δτι ἐκσχοῦς εἶναι δοκοῦ λοιπὸν καὶ φορτικὸς , τὴν συνηθείαν τῆς παραίνεσιος δοκῶν ἐνοχλεῖν , ἀλλ' ὅμως οὐκ ἀφίσταμαι . Ἴνα κἂν τὴν ἀναιοχυντίαν αἰσθεσθέντες τὴν ἐμήν , ἀποστήτε τῆς συνήθους τῶν ὄρκων συνήθειας . Εἰ γὰρ ὁ διασσὴς ἐκείνους ὁ ἄπνηγος καὶ ὡμὸς , χήρας ἐνὸχλῶσιν αἰσθεσθεὶς τὸν τρόπον μετέβαλε , πολλῷ μᾶλλον ὑμεῖς τοῦτο ἐργάσασθε , καὶ μάλιστα ὅταν ὁ παρακαλῶν ὑμᾶς μὴ ὑπὲρ ἑαυτοῦ , ἀλλ' ὑπὲρ τῆς ὑμετέρας τοῦτο ποιῇ · σωτηρίας · μᾶλλον δὲ καὶ ὑπὲρ ἑαυτοῦ οὐχ ἤν ἀνηκεαίμην τοῦτο ποιεῖν · τὰ γὰρ ὑμέτερα ἀγαθὰ ἐμαυτοῦ νομῖζω εἶναι κατορθώματα . Ἐβουλήθην δὲ ὑμᾶς , ὡσπερ ἐγὼ νῦν πονῶ καὶ κόπτομαι περὶ τῆς ὑμετέρας σωτηρίας ,
Lemmas: Σάντος οὕτως . καλέω δέ ὁ θεός οὗτος διά ὁ γένος ὁ ἡμέτερος · ἐπεί γάρ φθαρτός ἀμαλός τρέφω ἄνθρωπος , καί αὐτός τοιοῦτος εἰμί χράω · οὖον γάρ δή φθαρτός σῶμα μέλλω ἀπαρτάω ἐνδιάω κτίζω . ἀλλά ὅμως οὖον μένω τοιοῦτος , φημί , ἀλλά καί αὐτός ὁ κτίσις ἐλευθερόω ἀπό ὁ δουλεία ὁ φθορά · εἶτα δηλόω πότε οὗτος εἰμί καί διά τίς , ἐπάγω · εἰς ὁ ἐλευθερία ὁ δόξα ὁ τέκνον ὁ Θεός . ὅταν γάρ ἀνίστημι , φημί , καί ἄφθαρτος λαμβάνω σῶμα , τότε καί ὁ οὐρανός ὁ σῶμα καί ὁ γῆ καί ὁ κτίσις ἀπασάω ἄφθαρτος εἰμί · καί ἀκήρατος . ὅταν οὖν ὁράω ἥλιος ἀνά-ἴσχω , θαυμάζω ὁ Δημιουργός · ὅταν ὁράω αὐτός χρυπετομαι καί ἀφανίζω , καταμανθάνω ὁ φύσις ὁ ἀσθένεια , καί μή προσκυνέω αὐτός ὡς Θεός . Ζεύς γάρ οὗτος οὖον μόνος ὁ φύσις ὁ στοιχεῖον δείγνυσι ὁ ἀσθένεια · αὐτός ἐγκατατίθεμαι ὁ Θεός , ἀλλά καί ὁ αὐτός δοῦλος ἄνθρωπος εἰμί ἐπίταξις αὐτός κλέω , ἵνα κἀν ἀπό ὁ ἴδμεως μή γνωρίζω · αὐτός ὁ δουλεία , ἀπό ὁ ἐπίταγμα μανθάνω , δ σύνδουλος σύ εἰμί οὗτος πᾶς . ὁ γοῦν Ἰησοῦς ὁ ὁ ναύω φημί · ἵστημι ὁ ἥλιος κατά Γαβαών , καί ὁ σελήνη κατά φάραγμα ἀλωέω . καί πάλιν ὁ προφήτης Ἠσαίας ἀναποτίζω αὐτός ἐπί ὁ βασιλεύς · Ἐξεκίου ποιέω , καί Μωσῆς ἀήρ καί θάλασσα καί γῆ καί πέτρα ἐπιτάσσω · Ἐλισσαῖος ὕδωρ ψύσιν μεταβάλλω , ὁ τρεῖς παῖς πυρός περιγίγνομαι . ὄρνυμι πῶς ἐκφράζω ἐγώ προσνοέω ὁ Θεός , διά μέν ὁ κάλλος ὁ στοιχεῖον εἰς ὁ αὐτός θεογνωσία ἐγώ ἄγω , διά δέ ὁ ἀσθένεια οὐ ἀφίημι εἰς ὁ ἐκεῖνος καταπατέω λατρεία ; γῆ . ὑπέρ δέ οὗτος ἀπαντάω δοξάζω αὐτός ὁ κηδεύω ἐγώ , μή δή ῥῆμα μόνος , ἀλλά καί διά πρᾶγμα , καί πολιτεία ἀγαθός ἐπιδείκνυμι , ὁ τε ἄλιλην καί ὁ περί ὁ Ὅρκος ἐγκράτεια λέγω . οὖον γάρ δή πᾶς ἁμάρτημα ὁ αὐτός φέρω κόλασις , ἀλλά ὁ ἐδκατορθῶμεν μείζων ἐγώ ἐπάγω ὁ τιμωρία · ὅσπερ οὖν καί ὁ Σολομών αἰνίσσομαι λέγω · οὖον θαυμαστός , ἐάν διά τις κλέπτω · κλέπτω γάρ ἵνα ὁ ψυχή αὐτός ἐμπίμπλημι πεινάω · ὁ δέ μοιχός διά ἐντείνω ἔρευνα ἀπόλλυμι διά ἑαυτοῦ ψυχή περικύπτω . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · δεινός μέν καί ὁ κλέπτης , ἀλλά οὐ οὗτος δεινός ὡς ὁ μοιχός · ἐκεῖνος μέν γάρ εἰμί καί ψυχρός αἴτιος , ἀλλά ὅμως ἔχω προβάλλω ὁ ἀπό ὁ πηνιάω ἀνάγκη · οὗτος δέ , οὐδείς ἀνάγκη αὐτός βιάζομαι , ὑπό ἄνοια μόνος εἰς ὁ βάρβαρος καταπίπτω ὁ ἁμαρτία . οὗτος καί περί ὁ ὁμνόντων εἰμί εἶπον · οὐδέ γάρ οὗτος τις πρόφασις ἔχω προβάλλω , ἀλλά καταφρόνησις [ 114 ] μόνος . καί οἶδα μέν δ ἐκσχοῦς εἰμί δοκέω λοιπός καί φορτικός , ὁ συνήθεια ὁ παραίνεσις δοκέω ἐνοχλέω , ἀλλά ὅμως οὐ ἀφίστημι . ἵνα κἀν ὁ ἀναιοχυντίαν αἰσθάνομαι ὁ ἐμός , ἀφίστημι ὁ συνήθης ὁ Ὅρκος συνήθεια . εἰμί γάρ ὁ διᾴσσω ἐκεῖνος ὁ ἄπνηγος καί ὠμός , χήρα ἐνοχλέω αἰσθάνομαι ὁ τρόπος μεταβάλλω , πολύς μᾶλλον σύ οὗτος ἐργάζομαι , καί μάλιστα ὅταν ὁ παρακαλέω σύ μή ὑπέρ ἑαυτοῦ , ἀλλά ὑπέρ ὁ ὑμέτερος οὗτος ποιέω · σωτηρία · μᾶλλον δέ καί ὑπέρ ἑαυτοῦ οὐ ἐάν ἀνίημι οὗτος ποιέω · ὁ γάρ ὑμέτερος ἀγαθός ἐμαυτοῦ νομίζω εἰμί κατόρθωμα . βούλομαι δέ σύ , ὡς ἐγώ νῦν πονέω καί κόπτω περί ὁ ὑμέτερος σωτηρία ,