joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0069.2
ἐπειδὰν κατακόψωσι τὰς κεφαλὰς τῶν ἀντιπάλων , τὰ νικῶσι καὶ σταφανοῦνται · οὗτος δὲ , ὅτε κατέκοψε τὸ σῶμα τοῦ δικαίου , παντοδαπὸς ἐλαχεν αὐτὸ διατρίβας , καὶ ἀσθενέστερον ἐποίησε , τότε ἐνίκησε καὶ ἀνῆλθρε · καὶ ἐπειδὴ διώρυξεν αὐτοῦ πάντοθεν τὰς πλευράς , αὐτὸ μὲν πλέον οὐδὲν ἐγένετο , τὸν γὰρ ἐναποκείμενον θησαυρὸν οὐχ ἀπεσύλησε , ἡμῖν δὲ φανερώτερον αὐτὸν ἐποίησε , καὶ διὰ τῆς διωρυγῆς ἐκείνης ἐδωκεν ἅπασιν εἰς τὸ ἔνδον βλέπειν , καὶ καταμανθάνειν αὐτοῦ τὸν πλοῦτον ἅπαντα · καὶ ὅτε κρατεῖν προσεδόκῃ , τότε μετ’ αἰχμῆς πολλῆς ἀνεχώρησε , καὶ οὐδεμίαν οὐχὶ φωνὴν ἀφήκε . Τί γέγονεν , ὦ διάβολε ; τίνες ἐνενεκ ἀναχώρησας ; οὐχ ἐγένετο πάντα ὅσα ἠθέλησας ; οὐχ ἀνελὼς αὐτοῦ τὰ ποίμνια , τὰ βοοκλῆ , τὰς ἀγέλας τῶν ἵππων , τῶν ἡμιόνων ; οὐχὶ καὶ τὸν χορδὸν τῶν παῖδων ἀπώλεσας , καὶ τὴν σάρκα κατέκοψας ἅπασαν ; τίνος ἐνεκεν ἀνεχώρησας ; Ὅτι ἐγένετο μὲν πάντα , ὅσα ἠθέλησα , φησίν · ὁ δὲ γενέσθαι μάλιστα ἐβουλήθην , καὶ δι’ ὃ πάντα ἐκεῖνα ἐποίησα , τοῦτο οὐχ ἐγένετο · οὐδὲ γὰρ ἐπλασάμην · διὰ γὰρ τοῦτο πάντα ἐκεῖνα ἐποίησεν , φησίν , ἵνα τοῦτο ἐξελθῇ . Τοῦτο δὲ μὴ γενόμενον , οὐδὲ μοι πλέον ἀπὸ τῆς ζημίας τῶν χρημάτων ἐγένετο , καὶ τῆς τῶν παίδων ἀπωλείας , καὶ τῆς τοῦ σώματος πληγῆς , ἀλλὰ τοῦναντίον ἤπερ ἐβουλήθην ἐξέβη , λαμπρότερον ἐποίησεν τὸν ἄνδρα , καὶ φαιδρότερον εἰργασάμην . Ἐγὼ δὲ τῆς ὁλιγίας · τὸ κέρδος , ἀγαπητέ ; Καλὸν μὲν γὰρ τὸ σῶμα καὶ ὑγιαίνον ἦν , πολλῷ δὲ σεμνότερον γέγονε κατατμηθὲν ὑπὸ τῶν τραυμάτων ἐκείνων · ἐπεὶ καὶ ἔρις καλὴ μὲν καὶ πρὸ τῆς βαφῆς , ἐπειδὰν δὲ ἀλουργὴ γέννηται , ἄφαστον προσλαμβάνει τὸ κάλλος , καὶ πολλὴν τὴν εὐπρέπειαν . Εἰ δὲ μὴ ἐγύμνωσεν αὐτόν , οὐχ ἂν ἐγνώμεν τοῦ στεφανίτου τὴν εὐξίαν · εἰ μὴ διέτρησεν αὐτοῦ τὸ [ 61 ] σῶμα ταῖς ὀστελαῖς , οὐχ ἂν ἀνἐλάμψαν ἐνδὸθεν αἱ ἀκτῖνες · εἰ μὴ ἐκάλυψεν αὐτὸν ἐπὶ τῆς κοπρίας , οὐχ ἂν ἐγνώμεν αὐτοῦ τὸν πλοῦτον . Οὐδὲ γὰρ οὕτω λαμπρὸς ἐπὶ θρόνου καθημένος βασιλεὺς , ὡς ἐκεῖνος ἐπὶ τῆς κοπρίας τότε καθημένος · ἐπίσημος γὰρ καὶ περιφανής · μετὰ μὲν γὰρ τὸν βασιλικὸν θρόνον θάνατος , μετὰ δὲ τὴν κοπρίαν ἐκείνην οὐράνιος βασιλεία . β’ . Ταῦτα οὖν ἅπαντα ἀναλογιζόμενοι ἀνεγνώκαμεν ἐκ τῆς κατεχοῦσης ἀθυμίας ἡμᾶς . Καὶ γὰρ ταύτας ὑμῖν παρατίθημι τὰς ἱστορίας , οὐχ ἵνα ἐπαινῆτε τὰ λεγόμενα , ἀλλ’ ἵνα μιμησάμενοι τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν ὑπομὴν τῶν γενναίων ἐκείνων ἀνδρῶν , ἵνα διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν μάθητε , ὅτι οὐδὲν δαιμόν τῶν ἀνθρωπίνων δινῶν , ἀλλ’ ἡ ἁμαρτία μόνον , οὐ πενία , οὐ νόσος , οὐχ ὑδρίς , οὐχ ἐπηρεσία , οὐχ ἀτιμία , οὐ τὸ πάντων δοκοῦν ἔσχατον εἶναι τῶν κακῶν ὁ θάνατος . Ὀνόματα γὰρ ταῦτά ἐστι μόνον τοῖς φιλοσοφοῦσι , συμφερόνι ἀνόματα , πραγμάτων . Ἐργα · ἡ δ’ ἀληθὴς συμφορὰ τὸ προσκρούσαι Θεῷ , καὶ ποιῆσαι τι τῶν μὴ δοκοῦντων αὐτῷ . Τί γὰρ ἔχει δεινὸν ὁ θάνατος , εἴπε μοι ; ὅτι σε ταχύταρον ἐπὶ τὸν ἐξωθεν λιμένα παραπέμπει καὶ τὴν ἀπέραντον ἐκείνην ζωὴν ; κλὴν γὰρ ἀνθρώπου μὴ ἀποκτεῖναι , αὐτὸς τῆς φύσεως ὁ νόμος ; ἐπειδὴν , οὐ διαλύσει τὸ σῶμα ἀπὸ τῆς ψυχῆς ; κλὴν γὰρ μὴ νῦν γένηται τοῦτο , ἔσται μικρὸν ὕστερον , ὅ τὸν δεδοίκαμεν . Καὶ ταῦτα λέγω οὐ προσδοκῶν τι δεινόν , οὐδὲ λυπηρόν · μὴ γένοιτο · ἀλλ’ ὑπὲρ τῶν δεδοικότεν τὸν θάνατον αἰσχυνομένων . Τοσαῦτα προσδοκῶν , εἴπε μοι , ἀγαθέ , ὅ μήτε ὀφθαλμὸς εἶδεν , μήτε ὤς ἤκουσε , μήτε ἐπὶ καρδίαν
Lemmas: ἐπειδάν κατακόπτω ὁ κεφαλή ὁ ἀντίπαλος , ὁ νικάω καί σταφανουντ · οὗτος δέ , ὅτε κατακόπτω ὁ σῶμα ὁ Δίκαιος , παντοδαπός λαγχάνω αὐτός διατριβή , καί ἀσθενής ποιέω , τότε νικάω καί ἀνέρχομαι · καί ἐπεί διορύσσω αὐτός πάντοθεν ὁ πλευρά , αὐτός μέν πλέω οὐδείς γίγνομαι , ὁ γάρ ἐναπόκειμαι θησαυρός οὐ ἀποσυλάω , ἐγώ δέ φανερός αὐτός ποιέω , καί διά ὁ διωρυγή ἐκεῖνος δίδωμι ἅπας εἰς ὁ ἔνδον βλέπω , καί καταμανθάνω αὐτός ὁ πλοῦτος ἅπας · καί ὅτε κρατέω προσδίδωμι , τότε μετά αἰχμή πολύς ἀναχωρέω , καί οὐδείς οὐ φωνή ἀφίημι . τις γίγνομαι , εἰμί διάβολος ; τίς φέρω ἀναχωρέω ; οὐ γίγνομαι πᾶς ὅσος ἐθέλω ; οὐ ἀναιρέω αὐτός ὁ ποίμνιον , ὁ βοοκαλεω , ὁ ἀγέλη ὁ ἵππος , ὁ ἡμίονος ; οὐ καί ὁ χορδή ὁ παῖς ἀπόλλυμι , καί ὁ σάρξ κατακόπτω ἅπας ; τίς ἕνεκα ἀναχωρέω ; ὅτι2 γίγνομαι μέν πᾶς , ὅσος ἐθέλω , φημί · ὁ δέ γίγνομαι μάλιστα βούλομαι , καί διά ὅς πᾶς ἐκεῖνος ποιέω , οὗτος οὐ γίγνομαι · οὐδέ γάρ πλάσσω · διά γάρ οὗτος πᾶς ἐκεῖνος ποιέω , φημί , ἵνα οὗτος ἐξέρχομαι . οὗτος δέ μή γίγνομαι , οὐδέ ἐγώ πλέω ἀπό ὁ ζημία ὁ χρῆμα γίγνομαι , καί ὁ ὁ παῖς ἀπώλεια , καί ὁ ὁ σῶμα πληγή , ἀλλά τουναντίον ἤ2 βούλομαι ἐκβαίνω , λαμπρός ποιέω ὁ ἀνήρ , καί φαιδρός ἐργάζομαι . ἐγώ δέ ὁ ὁλιγίας · ὁ κέρδος , ἀγαπητός ; κηλόν μέν γάρ ὁ σῶμα καί ὑγιαίνω εἰμί , πολύς δέ σεμνός γίγνομαι κατατέμνω ὑπό ὁ τραῦμα ἐκεῖνος · ἐπεί καί Ἔρις κάλως μέν καί πρό ὁ βαφή , ἐπειδάν δέ ἁλουργής γεννητής , ἀφίστημι προσλαμβάνω ὁ κάλλος , καί πολύς ὁ εὐπρέπεια . εἰμί δέ μή γυμνόω αὐτός , οὐ εἄν γιγνώσκω ὁ στεφανίτης ὁ εὐξίας · εἰμί μή διατετραίνω αὐτός ὁ [ 61 ] σῶμα ὁ ὀστελαῖς , οὐ εἄν ἀναλάμπω ἔνδοθεν ὁ ἀκτίς · εἰμί μή καλύπτω αὐτός ἐπί ὁ Κοπρίας , οὐ εἄν γιγνώσκω αὐτός ὁ πλοῦτος . οὐδέ γάρ οὗτος λαμπρός ἐπί θρόνος κάθημαι βασιλεύς , ὡς ἐκεῖνος ἐπί ὁ Κοπρίας τότε κάθημαι · ἐπίσημος γάρ καί περιφανής · μετά μέν γάρ ὁ βασιλικός θρόνος θάνατος , μετά δέ ὁ κοπρίας ἐκεῖνος οὐράνιος βασίλειος . βε . οὗτος οὖν ἅπας ἀναλογίζομαι ἀναγιγνώσκω ἐκ ὁ κατέχω ἀθυμία ἐγώ . καί γάρ οὗτος σύ παρατίθημι ὁ ἱστορία , οὐ ἵνα ἐπαινέω ὁ λέγω , ἀλλά ἵνα μιμέομαι ὁ ἀρετή καί ὁ υπομεις ὁ γενναῖος ἐκεῖνος ἀνήρ , ἵνα διά ὁ ἔργον αὐτός μανθάνω , ὅτι οὐδείς δαίμων ὁ ἀνθρώπινος δίνη , ἀλλά ὁ ἁμαρτία μόνος , οὖον πενία , οὖον νόσος , οὐ ὑδρίς , οὐ ἐπηρεσία , οὐ ἀτιμία , οὖον ὁ πᾶς δοκέω ἔσχατος εἰμί ὁ κακός ὁ θάνατος . ὄνομα γάρ οὗτος εἰμί μόνος ὁ φιλοσοφέω , συμφέρω ἄνομος , πρᾶγμα . ἐρξ · ὁ δέ ἀληθής συμφορά ὁ προσκρούω Θεός , καί ποιέω τίς ὁ μή δοκέω αὐτός . τις γάρ ἔχω δεινός ὁ θάνατος , εἶπον ἐγώ ; ὅτι σύ ταχύς ἐπί ὁ ἐξωθεν λιμήν παραπέμπω καί ὁ ἀπέραντος ἐκεῖνος ζωή ; κλῆς γάρ ἄνθρωπος μή ἀποκτείνω , αὐτός ὁ φύσις ὁ νόμος ; ἐπειδή , οὖον διαλύω ὁ σῶμα ἀπό ὁ Ψυχή ; κλῆς γάρ μή νῦν γίγνομαι οὗτος , εἰμί μικρός ὕστερος , ὅς ὁ δείδω . καί οὗτος λέγω οὖον προσδοκάω τίς δεινός , οὐδέ λυπηρός · μή γίγνομαι · ἀλλά ὑπέρ ὁ δείδω ὁ θάνατος αἰσχύνω . τοσοῦτος προσδοκάω , εἶπον ἐγώ , ἀγαθός , ὅς μήτε ὀφθαλμός ὁράω , μήτε ὅς ἀκούω , μήτε ἐπί Καρδία