joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0104.5
μετὰ τὸ φαγεῖν καὶ πιεῖν ἀνάγκη καὶ πρὸς σύνεσιν ἀπαντῆσαι , πάντως καὶ ἄκων πολλάκις ἐπιμελῆση τῆς σωφροσύνης , καὶ οὔτε εἰς μέθη , οὔτε εἰς ἀδηφάγιαν κατενεχθήση ποτέ · ἡ γὰρ φροντίς καὶ ἡ προσδοκία τῆς εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἀρίστας παιδεύει μετὰ τῆς προσήκουσης εὐκοσμίας , καὶ τροφῆς καὶ ποτοῦ μεταλαμβάνειν , ἵνα μὴ ἐισελθὼν καὶ τοῖς ἀδελφοῖς ἀναμιχθεὶς , εἰς ἀποπνῶν οἴνου καὶ ἐρευγόμενος ἀτάκτως , καταγελασθῆς παρὰ τῶν παρόντων ἀπάντων . Ταῦτα οὐ πρὸς ὑμᾶς λέγω νῦν , ἀλλὰ πρὸς τοὺς ἀπολειφθέντας ὑμῶν , ἵνα δ' ὑμῶν ταῦτα μάθωσιν ε . Οὐ γὰρ [ 98 ] τὸ φαγεῖν καὶ μα ἀκροάσεως , ἀλλὰ τὸ ῥαθυμεῖν · σὺ δὲ καταγνῶσιν εἶναι νομίζων τὸ μὴ νηστεῦσαι , καὶ ἕτερον προσεῖθες ἐγκλήμα πολλῷ μεῖζον καὶ χαλεπωτέρων , τὸ μὴ τῆς ἑαυτὸς ταύτῆς μετασχεῖν τραπέζης , καὶ θρέψας σου τὸ σῶμα , κατατήχεις λιμῷ τὴν ψυχήν · καὶ ποίαν ἕξεις ἀπολογίαν ; Ἐπὶ μὲν γὰρ τῆς νηστείας ἴσως ἕχεις σώματος ἀσθένειαν προβαλεῖσθαι · ἐπὶ δὲ ἀκροάσεως τί ἄν ἕχοις εἰπεῖν ; οὐ γὰρ δὴ σώματος ἀσθένεια χαλύει τῶν θεῖων λόγιων μετασχεῖν f . Εἰ μὲν γὰρ ἔλεγον · Μηδὲ ἡριστικῶς συμμιγάτω , μηδὲς φαγὼν ἀκροάσθω , εἴχες τινα συγγνώμην · νυνὶ δὲ ὅταν ἡμεῖς ἐλκώμεν , καὶ ἐπισπώμεθα , καὶ πρὸς ἑαυτοὺς καλῶμεν , ποίαν ἕξετε ἀπολογίαν ἀποπνῶντες ; Καὶ γὰρ ἀνεπιτήδειος ὁ ἀκροασθαι ἐκείνος ἄν γένοιτο , οὐχ ὁ φαγὼν καὶ πιὼν . ἀλλ' ὁ μὴ προσάγων τοῖς λεγομένοις , ὁ γασμώμενος καὶ ἐκλελυμένος g , καὶ τὸ μὲν σῶμα ἐνταῦθα ἔχων , τὴν δὲ διάνοιαν ἀλλοχοῦ πλανωμένην · οὕτως κἂν νηστεύῃ , πρὸς ἀκρίσιαν ἐστὶν ἄχρηστος · ὁ μέντοι διεγερμένος καὶ νήφρων καὶ συντείνων ἑαυτῷ τὴν διάνοιαν , κἂν φαγὼν καὶ πεπωκὼς ἦ , πάντων ἐπιτηδειώτατος ἀκροασθαι ἄν ἡμῖν γένοιτο . Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ἕξωθεν δικαστηρίων καὶ βουλευτηρίων εἰπέοιν · ὁ νόμος οὕτως ἐκράτησεν · οὐδὲ γὰρ ἴσασιν φιλοσοφεῖν · διὸ οὐδὲ ἐσθίονσι ὥστε τραγῆναι , ἀλλ' ὥστε διαρρήγναι · πίνουσι γὰρ ὑπὲρ χόρον πολλάκις · διὸ τοῦτο ἑαυτοὺς ἀχρήστους πρὸς τὴν τῶν πραγμάτων οἰκονομίαν καθιστῶντες , καὶ δικαστήρια καὶ βουλευτήρια ἀποκλείουσι δειλῶς καὶ μεσημβρίας . Ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιούτων · μὴ γένοιτο · ἀλλ' ὁ φαγὼν τῷ νηστεύοντι κατὰ τὴν τῆς ψυχῆς σωφροσύνην ἐφάμιλλος ἔσται · οὐ γὰρ ὥστε διαρρήξαι τὴν γαστέρα , οὐδὲ ὥστε σκοτωθῆναι τὸν λογισμὸν ἕαυτε καὶ πίνει , ἀλλ' ὥστε τὸ σῶμα θάσενεν ἀνακτησασθαι .
Lemmas: μετά ὁ ἐσθίω καί πίνω ἀνάγκη καί πρός σύνεσις ἀπαντάω , πάντως καί ἄκων πολλάκις ἐπιμελέομαι ὁ σωφροσύνη , καί οὔτε εἰς μέθη , οὔτε εἰς ἀδηφαγία καταφέρω ποτός · ὁ γάρ φροντίς καί ὁ προσδοκία ὁ εἰς ὁ ἐκκλησία ἀγαθός παιδεύω μετά ὁ προσήκω εὐκοσμία , καί τροφή καί ποτός μεταλαμβάνω , ἵνα μή εἰσέρχομαι καί ὁ ἀδελφός ἀναμίσγω , εἰς ἀποπνέω οἶνος καί ἐρεύγομαι ἄτακτος , καταγελάω παρά ὁ πάρειμι ἀπαντάω . οὗτος οὖον πρός σύ λέγω νῦν , ἀλλά πρός ὁ ἀπολιμπάνω σύ , ἵνα δέ σύ οὗτος μανθάνω ε . οὖον γάρ [ 98 ] ὁ ἐσθίω καί μή ἀκρόασις , ἀλλά ὁ ῥαθυμέω · σύ δέ καταγιγνώσκω εἰμί νομίζω ὁ μή νηστεύω , καί ἕτερος προσίημι ἔγκλημα πολύς μείζων καί χαλεπός , ὁ μή ὁ εαυτός οὗτος μετέχω τράπεζα , καί τρέφω σύ ὁ σῶμα , κατατήκω λιμός ὁ Ψυχή · καί ποῖος ἔχω ἀπολογία ; ἐπί μέν γάρ ὁ νηστεία ἴσως ἔχω σῶμα ἀσθένεια προβάλλω · ἐπί δέ ἀκρόασις τίς ἄν ἔχω εἶπον ; οὖον γάρ δή σῶμα ἀσθένεια χαλύει ὁ θεῖον λόγιος μετέχω f . εἰμί μέν γάρ λέγω · μηδέ ἐριστικός συμμείγνυμι , μηδὲς φαγεῖν ἀκροάομαι , ἔχω τις συγγνώμη · νυνί δέ ὅταν ἐγώ ἕλκω , καί ἐφέπω , καί πρός ἑαυτοῦ καλέω , ποῖος ἔχω ἀπολογία ἀποπνέω ; καί γάρ ἀνεπιτήδειος ὁ ἀκροάομαι ἐκείνος ἄν γίγνομαι , οὐ ὁ φαγεῖν καί πίνω . ἀλλά ὁ μή προσάγω ὁ λέγω , ὁ γασμώμενος καί ἐκλύω g , καί ὁ μέν σῶμα ἐνταῦθα ἔχω , ὁ δέ διάνοια αλλοχοω πλανάω · οὕτως κἀν νηστεύω , πρός ἀκρισία εἰμί ἄχρηστος · ὁ μέντοι διεγείρω καί νήφρων καί συντείνω ἑαυτοῦ ὁ διάνοια , κἀν φαγεῖν καί πίνω εἰμί , πᾶς ἐπιτήδειος ἀκροάομαι ἄν ἐγώ γίγνομαι . ἐπί μέν γάρ ὁ ἔξωθεν δικαστήριον καί βουλευτήριον ἔπος · ὁ νόμος οὕτως κρατέω · οὐδέ γάρ οἶδα φιλοσοφέω · διό οὐδέ ἐσθίω ὥστε τρώγω , ἀλλά ὥστε διαρρήγνυμι · πίνω γάρ ὑπέρ χόρος πολλάκις · διό οὗτος ἑαυτοῦ ἄχρηστος πρός ὁ ὁ πρᾶγμα οἰκονομία καθιστάω , καί δικαστήριον καί βουλευτήριον ἀποκλείω δειλός καί μεσημβρία . ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος · μή γίγνομαι · ἀλλά ὁ φαγεῖν ὁ νηστεύω κατά ὁ ὁ Ψυχή σωφροσύνη ἐφάμιλλος εἰμί · οὖον γάρ ὥστε διαρρήγνυμι ὁ γαστήρ , οὐδέ ὥστε σκοτόω ὁ λογισμός εαυτός καί πίνω , ἀλλά ὥστε ὁ σῶμα θνῄσκω ἀνακτάομαι .