joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0185.1
πάλιν · κὲν μηδὲν ὠφελήσῃς αὐτούς , μεγίστην ἔχεις ἀντίδοσιν . Καὶ ἵνα μάθῃς , ὅτι τοῦτο τὸ λυπεῖσθαι ἐπὶ τοῖς πεπτωκόσι , κὰν μηδὲν ὠφελώμεν , μεγίστην ἡμῖν τὴν ἀμοιβὴν φέρει , ἀκούσον τοῦ Ἰεζεκιὴλ λέγοντος · μᾶλλον δὲ τοῦ Θεοῦ δι’ ἐκείνου λαλοῦντος · ἐπεὶδὴ γὰρ ἐπεμφέ τινας κατασκάψαι τὴν πόλιν , καὶ σιδηρῷ καὶ πυρὶ δαπανῆσαι τὰ οἰκοδομήματα ἅπαντα μετὰ τῶν ἐνοικοῦντων αὐτῶν , κελεύει τινὶ λέγων οὕτως · Ἅδε τὸ σημεῖον ἐπὶ τὸ πρόσωπον τῶν ἀνδρῶν τῶν στεναζόντων καὶ κατοδυνομένων . Καὶ τοῖς ἑτέροις κελεύσα , καὶ εἰπών , ὅτι Ἀπὸ τῶν ὀπίσω μου ἄρξῃσθε , ἐπήγαγε λέγων , Ἐκεὶ δὲ οὗς ἐστὶ τὸ σημεῖον , μὴ ἀψῆσθε αὐτῶν . Τίνος ἕνεκεν , εἴπέ μοι ; Ὅτι εἰ καὶ μηδὲν ὠφελούσιν , ἀλλ’ ὅμως στένουν τὰ γινόμενα καὶ ὀλοφύρονται . Καὶ ἕτερος δὲ ἔγχαλεῖ · λέγων πάλιν , ὅτι τρυφῶντες καὶ γαστριζόμενοι , καὶ πολλῆς ἀπολαύοντες ἡδονίας , ἰδόντες τοὺς Ἰουδαίους εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπαγομένους , οὐκ ἠλῆψαν , οὐκ ἐοικύνησαν τῆς ἀθυμίας · καὶ αὐτοὺς αὐτοὺς ἥψαν , Οὐχ ἔπαυσον γοῦν οὐδὲν ἐπὶ τῇ συντριβῇ τοῦ Ἰωσὴρ , Ἰωσὴρ τὸν λαὸν καλῶν ἅπαντα · καὶ πάλιν , Οὐχ ἐξῆλθε καὸνικοῦσα Αἰγύπτ , κόψασθαι οἶκον ἐχθρῶν αὐτῆς . Κᾶν γὰρ διὰ τὰς κολάζονται , βούλεται συναλγεῖν ἡμᾶς , ἀλλὰ μὴ χαίρειν μηδὲ ἐφθόνει . Εἰ γὰρ ἔγω , φησίν , ὁ κολάζων οὐ χαίρω τοῦτο ποιῶ b , οὐδὲ ἔδομαι αὐτῶν ἐπὶ τῇ τιμωρίᾳ ( Οὐ γὰρ θελήσει θέλω τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ ) , δεῖ καὶ σὲ τὸν Δεσπότῃ μιμεῖσθαι , καὶ δι’ αὐτὸ μέν σὺν τοῦτο ἀλγεῖν , ὅτι δικαίως κολάζεται ὑπὸ τῶν παρέρχεται καὶ πρόφασιν . Ἄστε κὰν λυπηταί σε κατὰ Θεόν , μεγάλην ἔντεῦθεν χαρποῦσαι ὠφέλειαν . Ὅταν οὖν οἱ μαστιζόμενοι τῶν μαστιζόντων εἰσὶ μακαριώτεροι , καὶ οἱ ὀλιθρούμενοι παρ’ ἡμῖν τῶν ἐν ἀνέσει παρὰ τοῖς ἐξωθεν , καὶ οἱ ἀθυμοῦντες τῶν ἡδομένων , τίς ἔσται λοιπὸν θλίψεως ἡμῖν ἀφορμή ; Διὰ τοῦτο οὐδὲν χρη μακαρίζειν . ἀλλ’ ἢ τὴν κατὰ Θεὸν ζῶντα μόνον . Τούτους καὶ ἡ Γραφὴ μακαρίζει μόνους · Μακάριος γὰρ , φησίν , ἄνθρω , ὃς οὐκ ἐπορεύθη ἐν βουλῇ ἀσεβῶν · Μακάριος δὲ ἄν παιδείας , Κύριε , καὶ ἐκ τοῦ νόμου σου διδάξῃς αὐτόν · Μακάριοι οἱ ἁμαρτωλῶν τῶν ὀδῶν · Μακάριοι πάντες οἱ πεποιθότες ἐπ’ αὐτῷ · Μακάριος ὁ λαός , ὃν Κύριος ὁ Θεὸς αὐτοῦ ε · Μακάριος , οὗ οὐ κατέγνω ἡ ψυχὴ αὐτοῦ · Μακάριος ἄνθρω , ὃ φοβούμενος τὸν Κύριον . Καὶ ὁ Χριστὸς πάλιν οὕτως · Μακάριοι οἱ πένθοντες , μακάριοι οἱ ταπεινοῖ , μακάριοι οἱ πραεῖς , [ 186 ] μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί , μακάριοι οἱ δεδιωγμένοι ἕνεκεν δικαιοσύνης . Ὅρᾷς πῶς πανταχοῦ οὐδὲνὰ τῶν πλουτοῦντων , οὐ τῶν ἐν εὐγενείᾳ , οὐ τῶν δόξης ἀπολαύοντων μακαρίζουσιν οἱ θεοὶ νόμοι , ἀλλὰ τὸν ἀρετῆς ἐπαιλημένον ; Τὸ γὰρ ζητουμένου , πάντων ὧν ἄν ποιῶμεν ἢ πάσχωμεν , ὑπόδειξιν εἶναι τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον , κὰν ταύτην προκαταβάλῃς τὴν ρίζαν , οὐκ ἄνεσις μόνον , οὐδὲ τιμαί , καὶ δόξαι , καὶ θεραπειαί , ἀλλὰ καὶ ἐπικρατεῖαι , καὶ συκοφαντεῖαι · καὶ ὑβρεῖς , καὶ ἀτιμίαι , καὶ βάσανοι , καὶ πάντα ἀπλῶς ἡδονῆς σοι βλαπτήσει χαρποῦσι . Καὶ καθάπερ τῶν δένδρων αἱ ρίζαι αὐταὶ μέν εἰσὶ πικραὶ , ἡδίστους δὲ ἡμῖν τοὺς καρποὺς φέρουσιν , οὕτω δὴ καὶ ἡ κατὰ Θεὸν λύπη πολλῇ ἡμῖν οἷσαι τὴν ἡδονήν . Ἰσασιν , ὅσοι πολλάκις μετ’ ὀδύνης ἡζάντο καὶ δάκρυα ἐξέχεαν , πόσην ἕκαρ -
Lemmas: πάλιν · ἄν μηδείς ὠφελέω αὐτός , μέγας ἔχω ἀντίδοσις . καί ἵνα μανθάνω , ὅτι οὗτος ὁ λυπέω ἐπί ὁ πίπτω , κάν μηδείς ὠφελέω , μέγας ἐγώ ὁ ἀμοιβή φέρω , ἀκούω ὁ Ἰεζεκιήλ λέγω · μᾶλλον δέ ὁ Θεός διά ἐκεῖνος λαλέω · ἐπειδή γάρ πέμπω τις κατασκάπτω ὁ πόλις , καί σιδήρεος καί πῦρ δαπανάω ὁ οἰκοδόμημα ἅπας μετά ὁ ἐνοικέω αὐτός , κελεύω τις λέγω οὕτως · ὅδε ὁ σημεῖον ἐπί ὁ πρόσωπον ὁ ἀνήρ ὁ στενάζω καί κατοδυνάω . καί ὁ ἕτερος κελεύω , καί εἶπον , ὅτι ἀπό ὁ ὀπίσω ἐγώ ἄρχω , ἐπάγω λέγω , ἐπεί δέ ὗς εἰμί ὁ σημεῖον , μή ἅπτω αὐτός . τίς ἕνεκα , εἶπον ἐγώ ; ὅτι2 εἰμί καί μηδείς ὠφελέω , ἀλλά ὅμως στενόω ὁ γίγνομαι καί ὀλοφύρομαι . καί ἕτερος δέ ἐγκαλέω · λέγω πάλιν , ὅτι τρυφάω καί γαστρίζω , καί πολύς ἀπολαύω ἡδονία , ὁράω ὁ Ἰουδαῖος εἰς αἰχμαλωσία ἀπάγω , οὐ ἐλαύνω , οὐ εοικυνεω ὁ ἀθυμία · καί αὐτός αὐτός ἅπτω , οὐχ παύω γοῦν οὐδείς ἐπί ὁ συντρίβω ὁ Ἰωσὴρ , Ἰωσὴρ ὁ λαός καλός ἅπας · καί πάλιν , οὐχ ἐξέρχομαι καονικεω Αἴγυπτος , κόπτω οἶκος ἐχθρός αὐτός . κἄν γάρ διά ὁ κολάζω , βούλομαι συναλγέω ἐγώ , ἀλλά μή χαίρω μηδέ φθονέω . εἰμί γάρ ἐγώ , φημί , ὁ κολάζω οὖον χαίρω οὗτος ποιέω b , οὐδέ ἐσθίω αὐτός ἐπί ὁ τιμωρία ( οὖον γάρ ἐθέλω ἐθέλω ὁ θάνατος ὁ ἁμαρτωλός ) , δεῖ καί σύ ὁ δεσπότης μιμέομαι , καί διά αὐτός μέν σύν οὗτος ἀλγέω , ὅτι δικαίως κολάζω ὑπό ὁ παρέρχομαι καί πρόφασις . Ἄστυ κάν λυπέω σύ κατά Θεός , μέγας ἐντεῦθεν χαρπουω ὠφέλεια . ὅταν οὖν ὁ μαστίζω ὁ μαστίζω εἰμί μακάριος , καί ὁ ολιθρουμενοω παρά ἐγώ ὁ ἐν ἄνεσις παρά ὁ ἐξωθεν , καί ὁ ἀθυμόω ὁ ἥδομαι , τίς εἰμί λοιπός θλῖψις ἐγώ ἀφορμή ; Ζεύς οὗτος οὐδείς χρή μακαρίζω . ἀλλά ἢ ὁ κατά θεός ζῶ μόνος . οὗτος καί ὁ γραφή μακαρίζω μόνος · Μακάριος γάρ , φημί , ἄνθρω , ὅς οὐ πορεύω ἐν βουλή ἀσεβής · Μακάριος δέ ἄν παιδεία , κύριος , καί ἐκ ὁ νόμος σύ διδάσκω αὐτός · μακάριος ὁ ἁμαρτωλός ὁ ὀδούς · Μακάριος πᾶς ὁ πείθω ἐπί αὐτός · Μακάριος ὁ λαός , ὅς Κύριος ὁ θεός αὐτός ε · Μακάριος , ὅς οὖον καταγιγνώσκω ὁ ψυχή αὐτός · Μακάριος ἄνθρω , ὅς φοβέω ὁ κύριος . καί ὁ Χριστός πάλιν οὕτως · Μακάριος ὁ πενθέω , μακάριος ὁ ταπεινόω , μακάριος ὁ πρᾶος , [ 186 ] μακάριος ὁ εἰρηνοποιός , μακάριος ὁ διώκω ἕνεκα δικαιοσύνη . ὁράω πῶς πανταχοῦ οὐδείς ὁ πλουτέω , οὖον ὁ ἐν εὐγένεια , οὖον ὁ δόξα ἀπολαύω μακαρίζω ὁ θεός νόμος , ἀλλά ὁ ἀρετή ἐπαιλημένον ; ὁ γάρ ζητέω , πᾶς ὅς ἄν ποιέω ἢ πάσχω , ὑπόδειξις εἰμί ὁ ὁ Θεός φόβος , κάν οὗτος προκαταβάλλω ὁ ῥίζα , οὐ ἄνεσις μόνος , οὐδέ τιμή , καί δόξα , καί θεραπεία , ἀλλά καί ἐπικράτεια , καί συκοφαντέω · καί ὕβρις , καί ἀτιμία , καί βάσανος , καί πᾶς ἀπλόος ἡδονή σύ βλάπτω χαρπους . καί καθάπερ ὁ δένδρον ὁ ῥίζα αὐτός μέν εἰμί πικρός , ἡδύς δέ ἐγώ ὁ καρπός1 φέρω , οὗτος δή καί ὁ κατά θεός λύπη πολύς ἐγώ οἴομαι ὁ ἡδονή . οἶδα , ὅσος πολλάκις μετά ὀδύνη ἅζομαι καί δάκρυ ἐκχέω , πόσος εκάρ -