joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0045.1
ταῦτα ἀγρυπνίαν ἐμποιεῖν εἴωθεν , ἔνδεια καὶ ἀδῤῥα γία · ἡ μὲν τὸ σῶμα ῾ ἑφραίνουσα , καὶ κερατοποιοῦσα τὰ βλέφαρα , καὶ οὐκ ἀφείσα κατατεῖλεσθαι · ἡ δὲ τὸ πνεῦμα στενοχωροῦσα , καὶ ἀποθλίβουσα , καὶ πολλάκις θάψουσα τας ἐδύνας . Ἄλλ᾽ ὅμως τοσαύτη ἐστὶν ἡ τῶν πόνων παραμυθία , ὡς εἰ καὶ ταῦτα ἀμφοτέρα ὁ προσγένοιτο , δύνασθαι τὸν οἰκέτην καθεύδειν . Ἐπειδὴ γὰρ κατὰ τὴν ἡμέραν ἅπαντα πανταχοῦ περιτρέχοντες διακονοῦμεν τοῖς αὐτῶν δεσπόταις , κοπτόμενοι , ταλαιπωρούμενοι , καὶ οὐδὲ μικρὸν ἀναπνέοντες , τῶν καμάτων ἐκείνων καὶ τῶν πόνων ἰκανὴν ἀπολαμβάνουσι λημοθίαν τὴν ἐν τῷ καθεύδειν ἡδονήν . Καὶ τοῦτο τῆς τοῦ θεοῦ φιλανθρωπίας ἔργον ἐγένετο , τὸ ε μὴ χρυσῷ καὶ ἀργύρῳ ὑπῆρξαι εἶναι τὰς ἡδονάς , ἀλλὰ πόνῳ καὶ μόχθῳ καὶ χρεῖα καὶ φιλοσοφίᾳ πάσῃ . Ἄλλ᾽ οὐχ οἱ πλουτοῦντες οὕτως · ἀλλ᾽ ἐπὶ τῶν στρωμάτων κείμενοι πολλάκις δι᾽ ὅλης νυκτὸς ἀγρυπνοῦσι καὶ πολλά μηχανοῦνται τοιαύτης οὐκ ἀπολᾶν ἡδονῆς . Ὁ δὲ πένιχ ἐκ τῶν μεθῤῥημένων ἀναστὰς πόνων κεκμηκὸτα ἔχων τὰ μέλη , πρὶν ἡ καταπσεσθαι , ἀθρόον καὶ ἡδὺν καὶ γνήσιον τὸν ὕπνον ἐδείξατο , οὐ μικρὸν καὶ τοῦτο τῶν δικαίων πόνων λαμβάνων μισθόν . Ὅταν οὖν μετὰ πλείονος ἡδονῆς ὁ πένιχ καὶ καθεύδῃ , καὶ πίνῃ , καὶ ἐσθῇ , τίνος ἔσται λοιπὸν ὁ πλούτος ἀξιος , ὁ δοκεῖ κατὰ τὰς πενίας προτερήματα ἔχειν , καὶ τοῦτο ἀφηρημένος ; Διὰ τοῦτο καὶ ἐξ ἀρχῆς ὁ θεὸς πόννον τῷ ἀνθρώπῳ συνέδευξεν , οὐχὶ τιμωρούμενος αὐτόν , οὐδὲ κολάζων , ἀλλὰ σωφρονίζων καὶ παιδεύων . Ὅτε ἅπαντον βίον ἐκ τῆς ᾿Αδαμ , ἐξέπεσε τοῦ παραδείσου · ὅτε δὲ ἐπίπονον καὶ ἐπίμοχθον ᾿Απόστολος , καὶ ἔλεγεν , Ἐν κλῷ καὶ μόχθῳ νύκτα καὶ ἡμέραν ἐργαζόμενος , τότε πρῶτον εἰς τὴν παράδοσιν , καὶ εἰς τρίτον ἀνήλθεν οὐρανόν . Μὴ τοίνυν κακίζωμεν πόνον , μηδὲ διαπτύωμεν ἐργασίαν · καὶ γὰρ πρὸ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐντεῦθεν μεγίστην λαμβάνομεν ἀμοιβήν , τὴν ἐκ τοῦ πράγματος ἡδονήν [ 33 ] καρποῦμενοι · οὐχ ἡδονὴν δὲ μόνον , ἀλλὰ καὶ , ὁ πολλῷ μείζον ἐστιν ἡδονῆς , ὑγείαν καθαρωτάτην . Τοῖς μὲν γὰρ πλουτοῦσι μετὰ τὰς ἀγρίας πολλά καὶ τὰ νοσήματα ἐπιρρεῖ · οἱ δὲ πένιχες τῶν ἰατρικῶν εἰσὶν ἀπηλλαγμένοι χειρῶν · εἰ δὲ που καὶ περιπέσοιεν ἀρρώστηματι , ταχέως ἑαυτοὺς ἀνεκτήσαντο , βλακείας ἀπάσης ἀπηλλαγμένοι , καὶ τὰ σώματα εὐρωστὰ ἔχοντες . Μέγα κτῆμα πενία τοῖς φιλοσόφοις αὐτὴν φέρουσι , θησαυρὸς ἄνυλος , βακτηρία ἰσχυροτάτη , κτῆσις ἀνεπηρέαστος , καταγώγιον ἀνεπιβούλευτον . Ἄλλ᾽ πλεονεκτεῖται , φησιν , ὁ πένιχ · ἀλλ᾽ ἐπιβουλεύεται μειζόνως ὁ πλούσιος · καταφρονεῖται ὁ πένιχ καὶ ὑβρίζεται · ἀλλὰ φθονεῖται ὁ εὐπορος . Οὐχ οὕτως ἐστὶν εὐκαταγώνιστος ὁ πένιχ , ὡς ἐστὶν εὐκαταγώνιστος ὁ πλούσιος , μυρίας πάντοθεν καὶ τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἐπιβουλοῖς παρέχων λαβὰς , καὶ πάντων ὧν δοῦλος διὰ τὴν πολλὴν τῶν πραγμάτων περιβολήν · ὁ πολλῶν ἐν χεῖρα καθιστῶς πολλούς ἀναγκάζειν κολακεύειν , καὶ μετὰ πολλῆς θεραπευείν δουλοπρεπείας · ὁ δὲ πένιχ ἀν εἴδῃ φιλοσοφεῖν , οὐδ᾽ ὑπ᾽ αὐτοῦ τοῦ διαβόλου καταγυνισθῆναι δύναται . Ὁ οὖν Ἰωβ ἰσχυρὸς ὧν καὶ πρὸ τοῦτον , ἡνίκα τὰ πάντα ἀπέβαλε , τότε γέγονεν ἰσχυρότερος , καὶ λαμπράν ἦρτατο κατὰ τοῦ διαβόλου τὴν νίκην . Ἄλλως δὲ οὐδὲ ὑβρίζεσθαι δύναται ὁ πένιχ , ἀν εἴδῃ φιλοσοφεῖν . Ὑπερ γὰρ ἔφη περὶ τῆς ἡδονῆς , ὅτι ἡ ἡδονὴ οὐκ ἐν τῇ πολυτελείᾳ τῶν σιτίων , ἀλλ᾽ ἐν τῇ διαθέσει τῶν ἐστιομένων
Lemmas: οὗτος ἀγρυπνία ἐμποιέω εἴωθα , ἔνδεια καί ἀδῤῥα γία · ὁ μέν ὁ σῶμα ῾ εφραινεω , καί κερατοποιέω ὁ βλέφαρον , καί οὐ ἀφίημι κατατελέω · ὁ δέ ὁ πνεῦμα στενοχωρέω , καί ἀποθλίβω , καί πολλάκις θάπτω ὅς δύο . ἄλλος ὅμως τοσοῦτος εἰμί ὁ ὁ πόνος παραμυθία , ὡς εἰμί καί οὗτος ἀμφότερος ὁ προσγίγνομαι , δύναμαι ὁ οἰκέτης καθεύδω . ἐπεί γάρ κατά ὁ ἡμέρα ἅπας πανταχοῦ περιτρέχω διακονέω ὁ αὐτός δεσπότης , κόπτω , ταλαιπωρέω , καί οὐδέ μικρός ἀναπνέω , ὁ κάματος ἐκεῖνος καί ὁ πόνος ἱκανός ἀπολαμβάνω λημοθίαν ὁ ἐν ὁ καθεύδω ἡδονή . καί οὗτος ὁ ὁ θεός φιλανθρωπία ἔργον γίγνομαι , ὁ ε μή χρυσός καί ἄργυρος ὑπάρχω εἰμί ὁ ἡδονή , ἀλλά πόνος καί μόχθος καί χρεῖος καί φιλοσοφία πᾶς . ἄλλος οὐ ὁ πλουτέω οὕτως · ἀλλά ἐπί ὁ στρῶμα κεῖμαι πολλάκις διά ὅλος νύξ ἀγρυπνέω καί πολύς μηχανάομαι τοιοῦτος οὐ ἀπόλλυμι ἡδονή . ὁ δέ πένιχ ἐκ ὁ ῥέω ἀνίστημι πόνος κάμνω ἔχω ὁ μέλος , πρίν ὁ καταπίπτω , ἀθρόος καί ἡδύς καί γνήσιος ὁ ὕπνος δείκνυμι , οὖον μικρός καί οὗτος ὁ Δίκαιος πόνος λαμβάνω μισθός . ὅταν οὖν μετά πλείων ἡδονή ὁ πένιχ καί καθεύδω , καί πίνω , καί ἐσθίω , τίς εἰμί λοιπός ὁ πλούτος Ἀξιός , ὁ δοκέω κατά ὁ πενία προτέρημα ἔχω , καί οὗτος ἀφαράω ; Ζεύς οὗτος καί ἐκ ἀρχή ὁ θεός πόννος ὁ ἄνθρωπος συνδεύω , οὐ τιμωρέω αὐτός , οὐδέ κολάζω , ἀλλά σωφρονίζω καί παιδεύω . ὅτε ἅπας βίος ἐκ ὁ Αδαμ , ἐκπίπτω ὁ παράδεισος · ὅτε δέ ἐπίπονος καί ἐπίμοχθος Απόστολος , καί λέγω , ἐν κλάω καί μόχθος νύξ καί ἡμέρα ἐργάζομαι , τότε πρῶτος εἰς ὁ παράδοσις , καί εἰς τρίτος ἀνέρχομαι οὐρανός . μή τοίνυν κακίζω πόνος , μηδέ διαπτύω ἐργασία · καί γάρ πρό ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός ἐντεῦθεν μέγας λαμβάνω ἀμοιβή , ὁ ἐκ ὁ πρᾶγμα ἡδονή [ 33 ] καρπόω · οὐ ἡδονά δέ μόνος , ἀλλά καί , ὁ πολύς μείζων εἰμί ἡδονή , ὑγεία καθαρός . ὁ μέν γάρ πλουτέω μετά ὁ ἄγριος πολύς καί ὁ νόσημα ἐπιρρέω · ὁ δέ πνίγω ὁ ἰατρικός εἰμί ἀπαλλάσσω χείρ · εἰμί δέ ποῦ καί περιπίπτω ἀρρώστημα , ταχέως ἑαυτοῦ ἀνακτάομαι , βλακεία ἀπασάω ἀπαλλάσσω , καί ὁ σῶμα εύρωστα ἔχω . Μέγης κτῆμα πενία ὁ φιλόσοφος αὐτός φέρω , θησαυρός ἄϋλος , βακτηρία ἰσχυρός , κτῆσις ἀνεπηρέαστος , καταγώγιον ἀνεπιβούλευτος . ἄλλος πλεονεκτέω , φημί , ὁ πένιχ · ἀλλά ἐπιβουλεύω μέγας ὁ πλούσιος · καταφρονέω ὁ πένιχ καί ὑβρίζω · ἀλλά φθονέω ὁ εὔπορος . οὐχ οὕτως εἰμί εὐκαταγώνιστος ὁ πένιχ , ὡς εἰμί εὐκαταγώνιστος ὁ πλούσιος , μυρίος πάντοθεν καί ὁ διάβολος καί ὁ ἐπιβουλέω παρέχω λαβή , καί πᾶς ὅς δοῦλος διά ὁ πολύς ὁ πρᾶγμα περιβολή · ὁ πολύς ἐν χείρ καθιστός πολύς ἀναγκάζω κολακεύω , καί μετά πολύς θεραπεύω δουλοπρέπεια · ὁ δέ πένιχ εἰς οἶδα φιλοσοφέω , οὐδέ ὑπό αὐτός ὁ διάβολος καταγυνισθῆναι δύναμαι . ὁ οὖν Ἰώβ ἰσχυρός ὅς καί πρό οὗτος , ἡνίκα ὁ πᾶς ἀποβάλλω , τότε γίγνομαι ἰσχυρός , καί λαμπρός ἀρτάω κατά ὁ διάβολος ὁ Νίκη . ἄλλος δέ οὐδέ ὑβρίζω δύναμαι ὁ πένιχ , εἰς οἶδα φιλοσοφέω . ὑπερ γάρ φημί περί ὁ ἡδονή , ὅτι ὁ ἡδονή οὐ ἐν ὁ πολυτέλεια ὁ σιτίον , ἀλλά ἐν ὁ διάθεσις ὁ στίζω