joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0217.2
οὐκ ἐλπίζουσιν εἰς ἐσπέραν ἀρίξεσθαι . Πολλοὶ καὶ θηρίους ἐνέτεινον τὰς ἑαυτῶν χείρας , καὶ πρὸς τὰς ἀβάτους μετουσιχθέντες , οὐχ ἄνδρες μόνον , ἀλλὰ καὶ παῖδια μικρά , καὶ γυναῖκες ἐλεύθεραι καὶ εὐσχήμονες πολλάς νύκτας d[221 ] καὶ ἡμέρας ἐν σπηλαίοις καὶ σφάγαις · καὶ ται · ὅπαις κατακρηπτόμεναι τὰς ἑαυτῶν . Καὶ καινὴς αἰχμαλωσίας κατέχει τὴν πόλιν · τρώσας · τῶν γὰρ οἴκων δομημάτων καὶ τῶν τοιῶν ἐστηκότων χαλεπώτερα τῶν ἐμπρησθέντων · πάσχουσι πλείων οὐδὲνς βαρβάρου παρόντος , οὐδὲ πολέμου φαινομένου ἀδιώτερον τῶν ἀλγύντων διάνεισιν , καὶ φύλλον κινούμενον μόνον πάντα · αὐτοὺς ἀποσβίδει καθ’ ἑκάστην ἡμέραν . Καὶ ταῦτα ἵσασιν ἅπαντες · καὶ ἄ κατσαφραῖσιν αὐτὴν εἰδόν , οὐχ ἂν σύπως ἐσωφρονίσθησαν , ὡς νῦν ταύτας αὐτῇς ἀφαιροῦσι τὰς συμφοράς . Μὴ τοίνυν τοῦτο νομίσῃς , ὡς χειρός ἔσονται αἱ λοιπαὶ πόλεις . Οὐχὺν , ἢ κατέπεσε καὶ τὰς ἄλλας πόλεις , οὕτως αὐτὰς ἐσωφρόνισεν , ὡς νῦν διὰ τῆς ἀθλοῦ τῶν ἐσομένων προσδοκίας σφοδρότερον πᾶσις κολάζεσθαι παιδεύσας αὐτοὺς . Καὶ μὴ περαιτέρω πρεσβύχης · αὐτοὺς τὰς συμφοράς , ἀλλ’ ἄρξας ἀναπνεῖσαι λοιπὸν . Τὸ μέν γὰρ κολάζει τοὺς ὑπευθύνους καὶ διχῇ ἀπαιτῆσαι τῶν πεπραγμένων , ῥάδιον πάντως καὶ εὐχολόν · τὸ δὲ φείσασθαι τῶν ὑβρισκόντων , καὶ συγγνώμην δούνα τοὺς ἀσύγγνωστα ἠμαρτηκόσιν , ἐνὸς που καὶ δευτέρου μόλις ἐστὶ , καὶ μάλιστα ὅταν βασιλεὺς ὁ ὑβρισθεὶς ἢ · καὶ τὸ φρόνιμὸν ὑποτάξαι πόλιν εὐχολόν , τὸ δὲ πάντας ἐραστὰς καταστῆσαι καὶ μετ’ εὐνοίας πεῖσαι διαχει-σθαι περὶ τὴν βασιλείαν τὴν σήν , καὶ μὴ μόνον κοινάς , ἀλλὰ καὶ ἰδίας ὑπὲρ τῆς σῆς ἀρχῆς ποιείσθαι εὐχάς , δυσκατόρθωτον · κἂν μυρία τὰς ἀναλῶν χρήματα , κἂν μυρία κινῆσιν στρατεύματα e , κἂν διούων ἐργάσῃ , οὐχ εὐκόλως τοσούτων ἀνθρώπων διαθεσιν πρὸς ἑαυτὸν ἐπισπάσασθαι δυνήσεαι , δ νῦν ῥάδιον ἐστὶ καὶ εὐχολόν . Οὐ · τα γὰρ εὐεργετηθέντες , οὐ τὸ ἀκούοντας ὁμοίως τοὺς ἐνεργετηθεῖσι περὶ σὲ διαχεισονται . Πόσων ἂν ἐπρίω χρημάτων , πόσων ἂν ἐπρίω πόνων ἐν βραχεῖα καιρῷ βοηθὴ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν ἀνακτήσασθαι , καὶ πεῖσαι τοὺς τε νῦν δυνεῖς ἀνθρώπους τοὺς τε ἐσομένους·ἅπαντας·δσα τοὺς αὐτοὺς εὐχονται πaisei , τοσαῦτα f καὶ τῇ σῇ κεφαλῇ · Εἰ δὲ παρὰ ἀνθρώπων ταῦτα , ἔννοησον ὅσον παρὰ τοῦ Θεοῦ λήψῃ τὴν μισθόν , οὐχὶ τῶν γενομένων μόνον , ἀλλὰ καὶ τῶν μετὰ ταῦτα παρ’ ἐτέρων κατορθουμένων . Εἰ γὰρ ποτε συμβαίη γενέσθαι τοιούτων , οἷον δὴ γέγονε νῦν , δ μὴ γένοιντο , καὶ τινες τῶν ὑβρισμένων βουλεύσονται ἐπεξελθεῖν τοὺς ὑβρισκόσιν , ἢ πραότης ἢ σὴ καὶ ἡ φιλοσοφία ἀντὶ πάσης ἔσται διδασκαλίας αὐτοὺς καὶ παραίνεσεως , καὶ ἐφυβρίσονται καὶ κατασυγνώσονται τοιούτων ἔχοντας φιλοσοφίας παράδειγμα , ἐλάττους φανήναι . Ὦστε τῶν μετὰ ταῦτα πάντων ἔσῃ διδάσκαλος , καὶ τὰ νικητήρια κατ’ αὐτῶν ἕξεις , κἂν εἰς αὐτὴν τὴν χορυσὴν τῆς φιλοσοφίας φθάσῃσιν . Οὐ γὰρ ἐστιν ἴσον αὐτῶν καταρξάμενος τούτων τῶν πρῶτον , καὶ πρὸς ἕτερούς βλέποντα μιμήσασθαι τὰ παρ’ ἐκείνων κατορθωθέντα . Διὰ τοῦτο ὅσων ἂν οἱ μετὰ σὲ φιλοθρωπίαν καὶ ἡμερότητα ἐπιδείξωνται , σὺ λήψῃ τὸν μισθὸν μετ’ ἐκείνων · ὁ γὰρ τὸν ρίζαν παρασχών , οὕτως ἂν εἴη καὶ τῶν καρπῶν αἴτιος . Διὰ τοῦτο μετὰ σοῦ οὐδεὶς δύνεται μεριζέσθαι νῦν ἐπὶ τῇ φιλοθρωπίᾳ μισθὸν · σὸν γὰρ τὸ κατορθώμα γέγονε μόνον · σὺ δὲ μετὰ πάντων g[222 ] τῶν μετὰ ταῦτα , εἰ τινές · ποτε τοιούτου φανεῖν , ἐξ ἰσης δυνήσῃ μετ’ αὐτῶν διανεμηθῆναι τὸ κατορθωμα , καὶ τοσαύτην ἀπενέγκασθαι μοῖραν , ὅσην ἐπὶ τοὺς μαθητὰς οἱ διδάσκαλοι · κἂν μηδεὶς γέννται τοσούτοι ,
Lemmas: οὐ ἐλπίζω εἰς εἰσπεράω ἄρχω . πολλός καί θήριος ἐντείνω ὁ ἑαυτοῦ χείρ , καί πρός ὁ ἄβατος μετουσιχθέντες , οὐ ἀνήρ μόνος , ἀλλά καί παιδιά μικρός , καί γυνή ἐλεύθερος καί εὐσχήμων πολύς νύξ d[221 ] καί ἡμέρα ἐν σπήλαιον καί σφαγή · καί ὁ · ὀπή κατακρηπτόμεναι ὁ ἑαυτοῦ . καί καινός αἰχμαλωσία κατέχω ὁ πόλις · τιτρώσκω · ὁ γάρ οἶκος δόμημα καί ὁ τοῖος ἵστημι χαλεπός ὁ ἐμπίμπρημι · πάσχω πλείων οὐδὲνς βάρβαρος πάρειμι , οὐδέ πόλεμος φαίνω ἀδιώτερον ὁ ἀλγύνω διάνος , καί φύλλον κινέω μόνος πᾶς · αὐτός ἀποσβίδει κατά ἕκαστος ἡμέρα . καί οὗτος οἶδα ἅπας · καί ὅς κατσαφραῖσιν αὐτός εἶδον , οὐ εἄν σύπως σωφρονίζω , ὡς νῦν οὗτος αὐτός ἀφαιρέω ὁ συμφορά . μή τοίνυν οὗτος νομίζω , ὡς χείρ εἰμί ὁ λοιπός πόλις . Οὐχὺν , ἢ καταπίπτω καί ὁ ἄλλος πόλις , οὕτως αὐτός σωφρονίζω , ὡς νῦν διά ὁ ἀθλέω ὁ εἰμί προσδοκία σφοδρός Πᾶσις κολάζω παιδεύω αὐτός . καί μή περαιτέρω πρεσβυχεω · αὐτός ὁ συμφορά , ἀλλά ἄρχω ἀναπνέω λοιπός . ὁ μέν γάρ κολάζω ὁ ὑπεύθυνος καί διχή ἀπαιτέω ὁ πράσσω , ῥούδιον πάντως καί ευχολος · ὁ δέ φείδομαι ὁ ὑβρίζω , καί συγγνώμη Δούνα ὁ ἀσύγγνωστος ἁμαρτάνω , εἷς ποῦ καί δύο μόλις εἰμί , καί μάλιστα ὅταν βασιλεύς ὁ ὑβρίζω ἢ · καί ὁ φρόνιμος ὑποτάσσω πόλις ευχολος , ὁ δέ πᾶς ἐραστής καθίστημι καί μετά εὔνοια πείθω διαχέω περί ὁ βασίλειος ὁ σός , καί μή μόνος κοινός , ἀλλά καί ἴδιος ὑπέρ ὁ σός ἀρχή ποιέω εὐχή , δυσκατόρθωτος · κἀν μυρίος ὁ ἀναλίσκω χρῆμα , κἀν μυρίος κίνησις στράτευμα e , κἀν διουον ἐργάζομαι , οὐ εὐκόλως τοσοῦτος ἄνθρωπος διάθεσις πρός ἑαυτοῦ ἐπισπάω δύναμαι , δ νῦν ῥούδιον εἰμί καί ευχολος . οὖον · ὁ γάρ εὐεργετέω , οὖον ὁ ἀκούω ὁμοίως ὁ ἐνεργέω περί σύ διαχέω . πόσος εἄν ὠνέομαι χρῆμα , πόσος εἄν ὠνέομαι πόνος ἐν βραχύς καιρός βοηθέω ὁ οἰκέω ἅπας ἀνακτάομαι , καί πείθω ὁ τε νῦν δύο ἄνθρωπος ὁ τε ἐσομένους·ἅπαντας·δσα ὁ αὐτός εὔχομαι πaisei , τοσοῦτος f καί ὁ σός κεφαλή · εἰμί δέ παρά ἄνθρωπος οὗτος , ἐννοέω ὅσος παρά ὁ Θεός λαμβάνω ὁ μισθός , οὐ ὁ γίγνομαι μόνος , ἀλλά καί ὁ μετά οὗτος παρά ἕτερος κατορθόω . εἰμί γάρ ποτός συμβαίνω γίγνομαι τοιοῦτος , οἷος δή γίγνομαι νῦν , δ μή γίγνομαι , καί τις ὁ ὑβρίζω βουλεύω ἐπεξέρχομαι ὁ ὑβρισκόσιν , ἢ πραότης ἢ σός καί ὁ φιλοσοφία ἀντί πᾶς εἰμί διδασκαλία αὐτός καί παραίνεσις , καί ἐφυβρίζω καί κατασυγιγνωσκω τοιοῦτος ἔχω φιλοσοφία παράδειγμα , μικρός φαίνω . ὥστε ὁ μετά οὗτος πᾶς εἰμί διδάσκαλος , καί ὁ νικητήριος κατά αὐτός ἔχω , κἀν εἰς αὐτός ὁ χορυσος ὁ φιλοσοφία φθάνω . οὖον γάρ εἰμί ἴσος αὐτός κατάρχω οὗτος ὁ πρῶτος , καί πρός ἕτερος βλέπω μιμέομαι ὁ παρά ἐκεῖνος κατορθόω . Ζεύς οὗτος ὅσος εἄν ὁ μετά σύ φιλοθρωπίαν καί ἡμερότης ἐπιδείκνυμι , σύ λαμβάνω ὁ μισθός μετά ἐκεῖνος · ὁ γάρ ὁ ῥίζα παρέχω , οὕτως εἄν εἰμί καί ὁ καρπός αἴτιος . Ζεύς οὗτος μετά σύ οὐδείς δύο μερίζω νῦν ἐπί ὁ φιλοθρωπίᾳ μισθός · σός γάρ ὁ κατόρθωμα γίγνομαι μόνος · σύ δέ μετά πᾶς g[222 ] ὁ μετά οὗτος , εἰμί τις · ποτός τοιοῦτος φαίνω , ἐκ ἴσος δύναμαι μετά αὐτός διανέμω ὁ κατόρθωμα , καί τοσοῦτος ἀποφέρω μοῖρα , ὅσος ἐπί ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος · κἀν μηδείς γίγνομαι τοσοῦτος ,