joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0057.4
εἰ καὶ τῆς παρούσης στάσεως ἀνατίως ἢν ὁ ἄλιος , ἀλλ’ ἑτέραν ἁμαρτίαν εἰργάσατο ποτε χαλεπωτέραν , εἶτα μὴ μεταβαλλόμενος , ἐν τῇ παρούσῃ δίκῃν ἔδωκεν . Καὶ γὰρ ἔθος τοῦ Θεοῦ τοῦτο ποιεῖν · ὅταν ἁμάρτωμεν , οὐχ εὐθέως ἐπεξέρχεται εἰς τοὺς πλημμελήσασιν , ἀλλ’ ἀνίπαι , διδὼς ἡμῖν προθεσίαν μετανοίας , ὥστε διορθώσασθαι καὶ μεταβαλεῖσθαι · ἂν δὲ διὰ τὴν βούλην δίκην , νομίσαντες καὶ τὸ ἄμαρτημα ἐξηλείφθαι , καταφρονήσωμεν , ἐνδὸ οὐχ ὑπονοοῦμεν , ἔχει μετὰ ταῦτα ἀνωσόμεθα πάντως . Τοῦτο δὲ γίνεται , ἵνα ὅταν ἁμάρτωμεν , καὶ μὴ κολασθῶμεν , μὴ θαρρήσωμεν , ἂν μὴ μεταβαλλόμεθα , εἰδότες ὅτι ἐνδὸ οὐ προσδοκῶμεν , ἐμπασούμεθα πάντως . Ἄστε , ἂν ἁμαρτήσῃς ἡ , καὶ μὴ κολασθῇς , μὴ καταφρονήσῃς , ἀγαπήσῃ · ἀλλὰ δι’ αὐτὸ τοῦτο μαζόμενος φοβηθῇ , εἰδὼς ὅτι κοῦφον τῷ Θεῷ , ὅταν θέλῃ , ἀναποδοῦναι πάλιν . Διὰ τοῦτο γὰρ τότε οὐχ ἐκλάλειν , ἵνα λάβῃς προθεσίαν μετανοίας . Μὴ τοίνυν λέγωμεν , ὅτι ἀνατίως ὡν ἐνέπεσεν ὁ δεῖνα , ἕτερος δὲ αἴτιος ὡν διέφυγεν · ὁ τε γὰρ ἀνατίως ἐμπαθὼν , ὡσπερ ἔφην , ἐτίμων ἁμαρτημάτων ἔδωκε δίκην , ὁ τε νῦν ὁ διαφυγὼν , ἂν μὴ μεταβάλῃται , εἰς ἑτέραν ἀλώσεταί παγίδα . Ἄν οὕτω διακεισώμεθα , οὐδέποτε τῶν οἰκείων ἁμαρτημάτων ἐπιλαθόμεθα , ἀλλ’ ἀεὶ δεδοικότες , τρέμοντες , μὴ ποτε ὑπόχων δίκην , ἀναγκηθήσομεθα ταχέως αὐτῶν . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἁμαρτίας ἀναμιμνήσκειν εἴωθεν , ὡς τιμωρία καὶ κολάσις · καὶ τοῦτο δῆλον ἀπὸ τῶν τοῦ Ἰωσὴφ ἀδελφῶν . Ἐπειδὴ γὰρ ἀπέθανον ἐκεῖνοι τῶν δίκαιον , καὶ ἔτη τρία καὶ δέκα παρήλθεν , ὑποπτεύοντες κολάζεσθαι , καὶ περὶ τῶν ἐχάτων δεδιότες , ἀνεμνήσθησαν τῆς ἁμαρτίας , καὶ πρὸς ἀλλήλους ἔλεγον , Ναί , ἐν ἁμαρτίαις γὰρ ἔσμεν περὶ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν τοῦ Ἰωσὴφ . Ὡρᾷ , πῶς ὁ φόβος ἀνέμνησεν αὐτοὺς τῆς πλημμελείας ἐκείνης ; Καὶ ὅτε μὴ ἠμάρτανον , οὐχ ἠσθόντο · ὅτε δὲ κολάζεσθαι προσεδόκουν , τότε ἀνεμνήσθησαν .
Lemmas: εἰμί καί ὁ πάρειμι στάσις ἀνατίως εἄν ὁ Ἄλιος , ἀλλά ἕτερος ἁμαρτία ἐργάζομαι ποτός χαλεπός , εἶτα μή μεταβάλλω , ἐν ὁ πάρειμι δίκη δίδωμι . καί γάρ ἔθος ὁ Θεός οὗτος ποιέω · ὅταν ἁμαρτάνω , οὐ εὐθύς ἐπεξέρχομαι εἰς ὁ πλημμελέω , ἀλλά ανιπαις , δίδωμι ἐγώ προτίθημι μετάνοια , ὥστε διορθόω καί μεταβάλλω · εἄν δέ διά ὁ βουλή δίκη , νομίζω καί ὁ ἁμάρτημα ἐξαλείφω , καταφρονέω , ἐνδίδωμι οὐ ὑπονοέω , ἔχω μετά οὗτος ἀνοέω πάντως . οὗτος δέ γίγνομαι , ἵνα ὅταν ἁμαρτάνω , καί μή κολάζω , μή θαρσέω , εἄν μή μεταβάλλω , οἶδα ὅτι ἐνδίδωμι οὖον προσδοκάω , ἐμπάσσω πάντως . Ἄστυ , εἄν ἁμαρτάνω ὁ , καί μή κολάζω , μή καταφρονέω , ἀγαπάω · ἀλλά διά αὐτός οὗτος Μαζομένος φοβέω , εἰδοί ὅτι κοῦφος ὁ Θεός , ὅταν ἐθέλω , ἀναποδέω πάλιν . Ζεύς οὗτος γάρ τότε οὐ ἐκλαλέω , ἵνα λαμβάνω προτίθημι μετάνοια . μή τοίνυν λέγω , ὅτι ἀνατίως ὡς ἐμπίπτω ὁ Δεῖνα , ἕτερος δέ αἴτιος ὡς διαφεύγω · ὁ τε γάρ ἀνατίως εμπαθής , ὡς φημί , τιμάω ἁμάρτημα δίδωμι δίκη , ὁ τε νῦν ὁ διαφεύγω , εἄν μή μεταβάλλω , εἰς ἕτερος ἁλίσκομαι παγίς . ἄν οὗτος διακεισαω , οὐδέποτε ὁ οἰκέω ἁμάρτημα ἐπιλανθάνομαι , ἀλλά ἀεί δείδω , τρέμω , μή ποτός ὑποχή δίκη , ἀναγκάζω ταχέως αὐτός . οὐδείς γάρ οὕτως ἁμαρτία ἀναμιμνήσκω εἴωθα , ὡς τιμωρία καί κόλασις · καί οὗτος δῆλος ἀπό ὁ ὁ Ἰωσήφ ἀδελφός . ἐπεί γάρ ἀποθνῄσκω ἐκεῖνος ὁ Δίκαιος , καί ἔτος τρεῖς καί δέκα παρέρχομαι , ὑποπτεύω κολάζω , καί περί ὁ χατος δείδω , ἀναμιμνήσκω ὁ ἁμαρτία , καί πρός ἀλλήλων λέγω , Ναίς , ἐν ἁμαρτία γάρ εἰμί περί ὁ ἀδελφός ἐγώ ὁ Ἰωσήφ . ἰχώρ , πῶς ὁ φόβος ἀναμιμνήσκω αὐτός ὁ πλημμέλεια ἐκεῖνος ; καί ὅτε μή ἁμαρτάνω , οὐ αἰσθάνομαι · ὅτε δέ κολάζω προσδοκάω , τότε ἀναμιμνήσκω .