joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0113.1
καιτοιγε ἀλλήλων ὄντα ἀναλυτικά . Ὦθεν δῆλον , ὅτι δι’αἰμὰς τις ἀόρατος αὐτὰ χαλοῦ , καὶ δεσμός γίνεταὶ τῇ τῷ Θεοῦ βουλῃς . Τοῦτο πλὴν ἐνδιατρίφει σήμερον βούλομαι τοῦ λόγου · ἀλλὰ διανόστητε , καὶ προσέχετε μετ’ ἀχριδείας ἡμῖν . Ὦστε δὲ σαφέστερον γενέσθαι τὸ θαῦμα , ἀπὸ τοῦ σώματος τοῦ ἡμετέρου τὴν διδασκαλίαν τὴν περὶ τούτων ποιήσομεν . Καὶ γὰρ τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον τὸ βραχύ τοῦτο καὶ μικρόν ἐκ τετάρων συνἐστηκε στοιχείων , θερμῷ μὲν τοῦ αἵματος , ἡψοῦ δὲ τῆς χολῆς τῆς ξανθῆς · καὶ ὑγροῦ μὲν τοῦ φλέγματος , ψυχροῦ δὲ τῆς μελάνης χολῆς . Καὶ μὴ τις ἀλλότριον ἡμῶν εἶναι νομίζετω τοῦτον τὸν λόγον · Ὁ γὰρ πνευματικὸς ἀνακρίνει μὲν τὰ πάντα , αὐτὸς δὲ ὑπ’ οὐδεὸς ἀνακρίνεται . Οὕτω καὶ Παῦλος γεωργικὸν ἡφάτο θεωρημᾶτον , περὶ ἀναστάσεως ἡμῖν διαλεγόμενος , καὶ φησιν · Ἄγροη , οὐ δὲ σπεῖρεις οὐ ζωοποιεῖται , ἐὰρ μὴ ἀποθάνῃ . Εἰ δὲ τὸ μαχάριος ἐκείνος τοὺς τῆς γεωργίας ἐκίνει λόγους , οὐδὲ ἡμῖν μέμφοιτο τὸς ἰατρικὸν ἀπομένους νοημάτων · περὶ γὰρ δημιουργίας Θεοῦ νῦν ἡμῖν ὁ λόγος · καὶ ἀνάγκεια γένοιτ’ ἄν ἡμῖν αὐτὴ τῶν σώματων ἡ ὑπόθεσις . Ὦπερ οὖν ἔσθην εἰπὼν , ἐκ τετάρων ἡμῖν στοιχείων τοῦτο τὸ σῶμα συνέστηκε , χὰν τὸ ἕτερον στασιδῇ μέχρι παντός , θάνατος ἀπὸ τῆς στάσεως γίνεται ταύτης · [ 108 ] οἷον τῆς χολῆς πλεονάζουσης , τίκτεται πυρετός , χὰν ἐπικρατῇ πέρα τοῦ μέτρου , ταχίστην ἐπάγει τὴν τελευτήν · πάλιν τοῦ ψυχροῦ πλεονάζοντος , παρῆσεις καὶ τρόμοι καὶ ἀποψίλῃσι καὶ μυρία ἕτερα νοσήματα τίκτεται · καὶ ὅλος ἕκαστῃ νοσημάτων ἰδεᾶ ἀπὸ τῆς πλεονεξίας τῶν στοιχείων γίνεται τούτων , ὅταν τὸ ἕτερον τοὺς οἰκείους ὑπερβῃ ὄρους · νατὰ τῶν λοιπωραγῇ , καὶ τὴν συμμετρίαν λυγμᾶται πᾶσαν ε . Ἐρώτησον τοίνυν τὸν λέγοντα αὐτόματα εἶναι τὰ πάντα . καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν συνιστάσθαι . Εἰ τὸ βραχύ τοῦτο σῶμα καὶ ἀφ’ ἑαυτῶν , καὶ φαρμάκων ἀπολαύον καὶ ἰατρικῆς ἐπιστήμης , καὶ τῆς διοικήσεως αὐτὸ ψυχῆς ἕνδον , καὶ φιλοσωφίας πολλῆς , καὶ μυρίων ἑτέρων βοηθημάτων , οὐχ ἰσχύει διαπαντὸς ἐν εὐταξίᾳ μένειν , ἀλλ’ ἀπόλλυται καὶ διαφθείρεται πολλάκις , ἐν αὐτῇ ταραχῇ γενομένης · πῶς ἄν ὁ τοσοῦτος κόσμος τοσούτους ὄγκους σωμάτων ἔχων , καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν συγκεκλειμένος στοιχείων , εἰ μὴ πολλῆς ἀπήλαυσεν προνοίας , ἕμεινεν ἄν ἐπὶ τοσούτον χρόνον ἀτάραχος ; Οὐδὲ γὰρ ἄν ἔχοι λόγον , τὸ μὲν προνοίας ἀπολαύον ἡμῶν σῶμα καὶ τῆς ἔξωθεν καὶ τῆς ἕνδονθεν , μᾶλᾳ διαρκεῖν πρὸς τὴν ἑαυτοῦ σύστασιν · τὸν δὲ τοσούτον κόσμον , μηδεμιᾶς ἀπολαύοντα προνοίας , ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη μηδὲν τοιούτον παθεῖν , οἷον τὸ σῶμα τὸ ἡμέτερον . Πῶς γὰρ οὐδὲ ἐν τῶν στοιχείων τούτων , εἴπε μοι , τοὺς οἰκείους ὑπερβῆ ὄρους , καὶ τὰ λοιπὰ κατηνέγκειν ἄπαντα ; τίς δὲ αὐτὰ συνήγαγεν ἀπ’ ἀρχῆς ; τίς ἕδρας , τίς ἐχαλίμνας , τίς ἐπὶ τοσούτον διακράτησε χρόνον ; Καὶ γὰρ εἰ μὴν ἀπλῶν καὶ μονοειδὲς ἦν τοῦ κόσμου τὸ σῶμα , οὐχ οὕτως ἀδύνατον ἦν τὸ λεγόμενον · ὅταν δὲ μάχη τοσαύτη τῶν στοιχείων ἐξ ἀρχῆς , ἢ , τὸς οὕτως ἀνθός ; ὡς ἕννοησαί , ὅτι χωρὶς τοῦ συνάγοντος συνήλθε ταῦτα αὐτόματα , καὶ συνελθόντα ἕμεινεν ; Εἰ γὰρ ἡμεῖς οὐχὶ φύσει , ἀλλὰ προαίρεσει πρὸς ἀλλήλους ἐχθρῶδως ἔχοντες οὐχ ἄν αὐθόρματοι συμβάλλομεν , ἕως ἄν ἐχθροῦ μένωμεν καὶ πρὸς ἀλλήλους ἐχθώμεν · ἄνδως , ἀλλ’ ἑτέρου δεόμεθα τοῦ συνάγοντος ἡμᾶς , καὶ μετὰ τὸ συναγαγεῖν ἐπισφίγγοντος , καὶ πείθοντος μένειν ἐπὶ τῆς καταλλαγῆς , καὶ μὴ πάλιν
Lemmas: καίτοι ἀλλήλων εἰμί ἀναλυτικός . ὤθω δῆλος , ὅτι δι’αιμαω τις ἀόρατος αὐτός Χαλού , καί δεσμός γίγνομαι ὁ ὁ Θεός βουλή . οὗτος πλήν ἐνδιατρίβω σήμερον βούλομαι ὁ λόγος · ἀλλά διανοστέω , καί προσέχω μετά ἀχριδείας ἐγώ . ὥστε δέ σαφής γίγνομαι ὁ θαῦμα , ἀπό ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος ὁ διδασκαλία ὁ περί οὗτος ποιέω . καί γάρ ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος ὁ βραχύς οὗτος καί μικρός ἐκ τέταρος συνίστημι στοιχεῖον , θερμός μέν ὁ αἷμα , ἕψω δέ ὁ χολή ὁ ξανθός · καί ὑγρός μέν ὁ φλέγμα , ψυχρός δέ ὁ μελαίνω χολή . καί μή τις ἀλλότριος ἐγώ εἰμί νομίζω οὗτος ὁ λόγος · ὁ γάρ πνευματικός ἀνακρίνω μέν ὁ πᾶς , αὐτός δέ ὑπό οὖδας ἀνακρίνω . οὕτως καί Παῦλος γεωργικός φημί θεώρημα , περί ἀνάστασις ἐγώ διαλέγω , καί φημί · Ἄγροη , οὖον δέ σπείρω οὖον ζωοποιέω , ἔαρ μή ἀποθνῄσκω . εἰμί δέ ὁ Μαχάριος ἐκείνος ὁ ὁ γεωργία κινέω λόγος , οὐδέ ἐγώ μέμφομαι τός ἰατρικός ἀπομένω νόημα · περί γάρ δημιουργία Θεός νῦν ἐγώ ὁ λόγος · καί ἀνάγκεια γίγνομαι ἄν ἐγώ αὐτός ὁ σώματος ὁ ὑπόθεσις . ὅσπερ οὖν ἕννυμι εἶπον , ἐκ τέταρος ἐγώ στοιχεῖον οὗτος ὁ σῶμα συνίστημι , χήν ὁ ἕτερος Στασίδη μέχρι πᾶς , θάνατος ἀπό ὁ στάσις γίγνομαι οὗτος · [ 108 ] οἷος ὁ χολή πλεονάζω , τίκτω πυρετός , χήν ἐπικρατέω πέρα ὁ μέτρον , ταχύς ἐπάγω ὁ τελευτή · πάλιν ὁ ψυχρός πλεονάζω , παρίημι καί τρόμος καί αποψιλησις καί μυρίος ἕτερος νόσημα τίκτω · καί ὅλος έκαστος νόσημα ἰδέα ἀπό ὁ πλεονεξία ὁ στοιχεῖον γίγνομαι οὗτος , ὅταν ὁ ἕτερος ὁ οἰκεῖος ὑπερβαίνω ὄρος · νά ὁ λοιπωραγῇ , καί ὁ συμμετρία λυγμᾶται πᾶς ε . ἐρωτάω τοίνυν ὁ λέγω αὐτόματος εἰμί ὁ πᾶς . καί ἀπό ἑαυτοῦ συνίστημι . εἰμί ὁ βραχύς οὗτος σῶμα καί ἀπό ἑαυτοῦ , καί φάρμακον ἀπολαύω καί ἰατρικός ἐπιστήμη , καί ὁ διοίκησις αὐτός Ψυχή ἔνδον , καί φιλοσοφία πολύς , καί μυρίος ἕτερος βοήθημα , οὐ ἰσχύω διαπαντός ἐν εὐταξία μένω , ἀλλά ἀπόλλυμι καί διαφθείρω πολλάκις , ἐν αὐτός ταραχή γίγνομαι · πῶς ἄν ὁ τοσοῦτος κόσμος τοσοῦτος ὄγκος σῶμα ἔχω , καί ἐκ ὁ αὐτός συγκλείω στοιχεῖον , εἰμί μή πολύς ἀπαλαύω πρόνοια , μένω ἄν ἐπί τοσοῦτος χρόνος Ἀτάραχος ; οὐδέ γάρ ἄν ἔχω λόγος , ὁ μέν πρόνοια ἀπολαύω ἐγώ σῶμα καί ὁ ἔξωθεν καί ὁ ἕνδον , μάλα διαρκέω πρός ὁ ἑαυτοῦ σύστασις · ὁ δέ τοσοῦτος κόσμος , μηδείς ἀπολαύω πρόνοια , ἐπί τοσοῦτος ἔτος μηδείς τοιοῦτος πάσχω , οἷος ὁ σῶμα ὁ ἡμέτερος . Πῶς γάρ οὐδέ ἐν ὁ στοιχεῖον οὗτος , εἶπον ἐγώ , ὁ οἰκεῖος ὑπερβαίνω ὄρος , καί ὁ λοιπάς καταφέρω ἅπας ; τίς δέ αὐτός συνάγω ἀπό ἀρχή ; τίς ἕδρα , τίς εχαλιμνα , τίς ἐπί τοσοῦτος διακρατώ χρόνος ; καί γάρ εἰμί μήv ἀπολάω καί μονοειδής εἰμί ὁ κόσμος ὁ σῶμα , οὐ οὕτως ἀδύνατος εἰμί ὁ λέγω · ὅταν δέ μάχη τοσοῦτος ὁ στοιχεῖον ἐκ ἀρχή , ἢ , τός οὕτως ανθός ; ὡς ἐννοέω , ὅτι Χωρὶς ὁ συνάγω συνέρχομαι οὗτος αὐτόματος , καί συνέρχομαι μένω ; εἰμί γάρ ἐγώ οὐ φύσις , ἀλλά προαίρεσις πρός ἀλλήλων ἐχθρώδης ἔχω οὐ ἄν αὐθόρματοι συμβάλλω , ἠώς ἄν ἐχθρός μένω καί πρός ἀλλήλων ἔχθω · ἄνδως , ἀλλά ἕτερος δήω ὁ συνάγω ἐγώ , καί μετά ὁ συνάγω ἐπισφίγγω , καί πείθω μένω ἐπί ὁ καταλλαγή , καί μή πάλιν