joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0133.1
αὐτὸ συνεζήλῃσε · Καὶ μετὰ τὸ γενέσθαι τὸν φόνον , πᾶλιν ἐρωτῶνμενος ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , Ποῦ Ἄβελ ὁ ἀδελφός σου ; φησίν · Οὐκ οἶδα · μὴ φύλαξ τοῦ ἀδελφοῦ μου εἰμὶ ἐγώ ; Τίνος γὰρ ἐνεκεν ἀρνείται ; οὐκ ἐσθελον ὅτι καταγινοῦσων σφάρα ἐαυτοῦ ; Ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐκρύβη , οὕτω καὶ οὗτος ἀρνείται · καὶ μετὰ τὸν ἔλεγχον πάλιν φησίν · Μεῖζον ἡ αἰτία μου τοῦ ἀρεθῆναι με . Ἄλλ’ ὁ Ἕλλην οὐκ ἀνέχεται τούτων . Φέρε οὖν καὶ πρὸς ἐκείνους διαλεχθῶμεν , καὶ ὅπερ ἐπὶ τῆς κτίσεως ἐποιήσαμεν , οὐχ ἀπὸ τῶν Γραφῶν μόνον , ἀλλὰ καὶ ἀπὸ λογισμῶν τούς πρὸς ἐκείνους κινήσαντες ἀγῶνας , τοῦτο καὶ ἐπὶ τοῦ συνειδότος ποιήσωμεν νῦν · καὶ γὰρ καὶ τοῦτο τὸ κεφάλαιον ὁ Παῦλος ἐκίνησε πρὸς ἐκείνους ἀγωνιζόμενος . Τί ποτ’ οὖν ἐστιν ἄνθρωποι ; Οὐκ ἔστιν ἡμῖν αὐτοδίδακτος νόμος ἐν τῷ συνειδότι , φησίν , κείμενος , οὐδὲ τῇ φύσει τοῦτο ἐγχαταθῆνθεν ὁ Θεός . Πόθεν οὖν , εἰπέ μοι , πόθεν περὶ γάμων , περὶ φόνων , περὶ διαφθορῶν , περὶ παραχαπαληκῶν , περὶ τοῦ μὴ πλεονεκτεῖν ἀλλήλους , περὶ μιλίων ἐτέρων νόμους ἐγραψαν οἱ παρ’ αὐτοῖς νομοθέται ; Οὐτοῖ μέν γὰρ οἱ νῦν Ἰσραὶ παρὰ τῶν ποτῶντων ἐμαθον , καὶ ἐκεῖνοι παρὰ τῶν προτέρων , καὶ παρὰ τῶν ἄνω πάλιν ἔτυτοι · οἱ δὲ ἐξ ἀρχῆς · καὶ πρῶτοι παρ’ αὐτοῖς νόμους ὕπεντες , παρὰ τίνος ἐμαθον ; οὐκ εὐδύλον ὅτι παρὰ τοῦ συνειδότος ; οὐ γὰρ ἂν ἔγνοιν εἰπεῖν ὅτι Μωϋσεῖ συνεγένοντο , ὅτι προφητῶν ἤκουσαν · πῶς γὰρ Ἕλληνες ὄντες ; Ἄλλ’ εὐδύλον ὅτι · ἀπὸ τοῦ νόμου ὃν ἔθηκεν ὁ Θεὸς τῷ ἀνθρώπῳ , ἐξ ἀρχῆς αὐτὸν πλάττων , ἀπὸ τοῦτου κα . νόμους ἔθρυκαν , καὶ τέχνας εὕροντο , καὶ τὰ ἄλλα πάντα . Καὶ γὰρ καὶ αἱ τέχναι οὕτω συνέστησαν τῶν ἐξ ἀρχῆς · αὐτοδίδακτων · ἐπ’ αὐτὰς ἐλθόντων · οὕτω καὶ δικαταστήρια γέγονε , οὕτω καὶ κολάσεις ωρίσθησαν , ὅπερ οὖν καὶ ὁ [ 130 ] Παῦλος φησίν . Ἐπειδὴ γὰρ πολλοὶ τῶν Ἑλλήνων ἀντιλέγειν ἐμελλαν , καὶ λέγειν ὅτι , Πῶς χρινεῖ ὁ Θεὸς τοὺς ἀνθρώπους τοὺς πρὸ Μωϋσέως ; οὐ νομοθέτην ἐπεμψεν , οὐ νόμον εἰσήνεγκεν , οὐ προφήτην ἀπέστειλεν , οὐχ ἀπόστολον , οὐχ εὐαγγελιστήν · πῶς οὖν εὐλόγως ἀπατεῖ ; βουλόμενος ὁ Παῦλος δεῖξαι , ὅτι αὐτὸν εἶχον νόμον , καὶ τὰ πραχτέα σαφῶς · ἤδισαν , ἤκουσαν πῶς φησίν · Ὅταν γὰρ ἐλθῇ , τὰ μὴ νόμῳ ἔχοντα , φύσει τὰ τοῦ νόμου ποιή , οὗτοι νόμῳ μὴ ἔχοντες ἑαυτοῖς εἰσὶ νόμος , οἵτινες ἐνδείκνυνται τὸ ἔργον τοῦ νόμου γραπτόν ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν . Πῶς χωρὶς γραμμάτων ; Συμμαρτυρούσης αὐτῶν τῆς συνειδήσεως καὶ μεταξὺ ἀλλήλων τῶν λογισμῶν κατηγορούντων , ἢ καὶ ἀπολογομένων ἐν ἡμέρᾳ , ὅτε κρινεῖ ὁ Θεὸς τὰ κρυπτὰ τῶν ἀνθρώπων κατὰ τὸ εὐαγγέλιόν μου διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ · καὶ πάλιν · Ὅσοι γὰρ ἀνθρώπων ἥμαρτον , ἀνθρώπως καὶ ἀπολοῦνται · καὶ ὅσοι ἐν νόμῳ ἥμαρτον , διὰ νόμου κριθήσονται . Τί ἐστιν , Ἄνθρωπος ἀπολοῦται ; Οὐχὶ τοῦ νόμου κατηγοροῦντος , ἀλλὰ τῶν λογισμῶν καὶ τοῦ συνειδότος . Εἰ δὲ μὴ εἶχον νόμον τὸν τοῦ συνειδότος , οὐδὲ ἀπολεῖσθαι αὐτοὺς ἀμαρτάνοντας ἔδει · πῶς γὰρ , εἰ ἀνόμως ἥμαρτον ; Ἄλλ’ ἀνθρώπως ὅταν εἴπη , οὐ τοῦτο λέγει , ὅτι οὐκ εἶχον νόμον , ἀλλ’ ὅτι οὐκ εἶχον νόμον γραπτόν , τὸν δὲ τῆς φύσεως νόμον εἶχον . Καὶ πάλιν · Δεξά δέ , καὶ τιμή , καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν , Ἰουδαίῳ τε πρώτῳ καὶ Ἕλληνι . Ταῦτα δὲ ἔλεγε περὶ τῶν ἄνω χρόνων διαλεγόμενος τῶν πρὸ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ . Καὶ Ἕλληνα ἐνταῦθα καλεῖ οὐ τὸν εἰδωλολάτρητα , ἀλλὰ τὸν προσκυνοῦντα μὲν τὸν Θεὸν μόνον , οὐκ ἐνδεόμενον δὲ τῆ τῶν Ἰουδαϊκῶν παρατηρήσεων ἀνάγκης , παιδαγωγίας , λῆ ·
Lemmas: αὐτός συζηλόω · καί μετά ὁ γίγνομαι ὁ φόνος , πάλιν ἐρωτάω ὑπό ὁ Θεός , πός Ἄβελ ὁ ἀδελφός σύ ; φημί · οὐ οἶδα · μή φύλαξ ὁ ἀδελφός ἐγώ εἰμί ἐγώ ; τίς γάρ ἕνεκα ἀρνέομαι ; οὐ εἰσέρχομαι ὅτι καταγιγνώσκω σφάρα ἑαυτοῦ ; ὥσπερ γάρ ὁ πατήρ αὐτός κρύπτω , οὗτος καί οὗτος ἀρνέομαι · καί μετά ὁ ἔλεγχος πάλιν φημί · Μέγας ὁ αἰτία ἐγώ ὁ ἀρέσκω ἐγώ . ἄλλος ὁ Ἕλλην οὐ ἀνέχω οὗτος . φέρω οὖν καί πρός ἐκεῖνος διαλέγω , καί ὅσπερ ἐπί ὁ κτίσις ποιέω , οὐ ἀπό ὁ Γραφής μόνος , ἀλλά καί ἀπό λογισμός ὁ πρός ἐκεῖνος κινέω ἀγών , οὗτος καί ἐπί ὁ σύνοιδα ποιέω νῦν · καί γάρ καί οὗτος ὁ κεφάλαιος ὁ Παῦλος κινέω πρός ἐκεῖνος ἀγωνίζομαι . τις πρός οὖν εἰμί ἄνθρωπος ; οὐ εἰμί ἐγώ αὐτοδίδακτος νόμος ἐν ὁ σύνοιδα , φημί , κεῖμαι , οὐδέ ὁ φύσις οὗτος ἐγχαταθῆνθεν ὁ Θεός . πόθεν οὖν , εἶπον ἐγώ , πόθεν περί γάμος , περί φόνος , περί διαφθορά , περί παραχαπαληκῶν , περί ὁ μή πλεονεκτέω ἀλλήλων , περί μίλιον ἕτερος νόμος γράφω ὁ παρά αὐτός νομοθέτης ; οὗτος μέν γάρ ὁ νῦν Ἰσραὶ παρά ὁ ποτάω μανθάνω , καί ἐκεῖνος παρά ὁ πρότερος , καί παρά ὁ ἄνω πάλιν τυτώ · ὁ δέ ἐκ ἀρχή · καί πρῶτος παρά αὐτός νόμος ὕπειμι , παρά τίς μανθάνω ; οὐ εὐδύλον ὅτι παρά ὁ σύνοιδα ; οὖον γάρ εἄν γιγνώσκω εἶπον ὅτι Μωϋσῆς συγγίγνομαι , ὅτι προφήτης ἀκούω · πῶς γάρ Ἕλλην εἰμί ; ἄλλος εὐδύλον ὅτι · ἀπό ὁ νόμος ὅς τίθημι ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος , ἐκ ἀρχή αὐτός πλάσσω , ἀπό οὗτος ἄν . νόμος τρύω , καί τέχνη εὑρίσκω , καί ὁ ἄλλος πᾶς . καί γάρ καί ὁ τέχνη οὗτος συνίστημι ὁ ἐκ ἀρχή · αυτοδίδακτος · ἐπί αὐτός ἔρχομαι · οὗτος καί δικαταστήρια γίγνομαι , οὗτος καί κολάζω ὁρίζω , ὅσπερ οὖν καί ὁ [ 130 ] Παῦλος φημί . ἐπεί γάρ πολύς ὁ Ἕλλην ἀντιλέγω μέλλω , καί λέγω ὅτι , Πῶς χρίω ὁ θεός ὁ ἄνθρωπος ὁ πρό Μωϋσῆς ; οὖον νομοθέτης πέμπω , οὖον νόμος εἰσφέρω , οὖον προφήτης ἀποστέλλω , οὐ ἀπόστολος , οὐ εὐαγγελιστής · πῶς οὖν εὔλογος ἀπατάω ; βούλομαι ὁ Παῦλος δείκνυμι , ὅτι αὐτός ἔχω νόμος , καί ὁ πρακτέος σαφῶς · ἐσθίω , ἀκούω πῶς φημί · ὅταν γάρ ἔρχομαι , ὁ μή νόμος ἔχω , φύσις ὁ ὁ νόμος ποιέω , οὗτος νόμος μή ἔχω ἑαυτοῦ εἰμί νόμος , ὅστις ἐνδείκνυμι ὁ ἔργον ὁ νόμος γραπτός ἐν ὁ Καρδία αὐτός . Πῶς Χωρὶς γράμμα ; συμμαρτυρέω αὐτός ὁ συνείδησις καί μεταξύ ἀλλήλων ὁ λογισμός κατηγορέω , ἢ καί ἀπολογέομαι ἐν ἡμέρα , ὅτε κρίνω ὁ θεός ὁ κρυπτός ὁ ἄνθρωπος κατά ὁ εὐαγγέλιον ἐγώ διά Ἰησοῦς Χριστός · καί πάλιν · ὅσος γάρ ἄνθρωπος ἁμαρτάνω , ἄνθρωπος καί ἀπόλλυμι · καί ὅσος ἐν νόμος ἁμαρτάνω , διά νόμος κρίνω . τις εἰμί , Ἄνθρωπος ἀπόλλυμι ; οὐ ὁ νόμος κατηγορέω , ἀλλά ὁ λογισμός καί ὁ σύνοιδα . εἰμί δέ μή ἔχω νόμος ὁ ὁ σύνοιδα , οὐδέ ἀπόλλυμι αὐτός ἁμαρτάνω ἐσθίω · πῶς γάρ , εἰμί ἄνομος ἁμαρτάνω ; ἄλλος ἄνθρωπος ὅταν εἶπον , οὖον οὗτος λέγω , ὅτι οὐ ἔχω νόμος , ἀλλά ὅτι οὐ ἔχω νόμος γραπτός , ὁ δέ ὁ φύσις νόμος ἔχω . καί πάλιν · Δεξά δέ , καί τιμή , καί εἰρήνη πᾶς ὁ ἐργάζομαι ὁ ἀγαθός , Ἰουδαῖος τε πρῶτος καί Ἕλλην . οὗτος δέ λέγω περί ὁ ἄνω χρόνος διαλέγω ὁ πρό ὁ παρουσία ὁ Χριστός . καί Ἕλλην ἐνταῦθα καλέω οὖον ὁ εἰδωλολάτρης , ἀλλά ὁ προσκυνέω μέν ὁ θεός μόνος , οὐ ἐνδέω δέ τῆ ὁ Ἰουδαϊκός παρατήρησις ἀνάγκη , παιδαγωγία , λάω ·