joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0068.3
μικρὰν γοῦν εἰσενεγκεῖν σπουδήν , ἀλλήλους ὑπομιμνήσκοντες , νουθετοῦντες , προυόντες , δίχην ἀπαιτοῦντες καὶ εὐθύναις [ 58 ] τοὺς ἐπιλανθανομένους . Τί γὰρ ὀφελος ἡμῖν τῆς τῶν ῥημάτων ἀποχῆς , ἐὰν μὴ τὰς πονηρίας τῆς ψυχῆς συνήθειας ἐξελάσωμεν ; Ἰδοὺ , τὴν ἡμέραν ἀπτοῦ διετέλεσαμεν σήμερον ἀπασαν , καὶ τράπεζαν ἐν ἐσπέρας παραστησάμεθα οὐχ ὁμοίαν τῇ χθεσινῇ τραπέζῃ , ἀλλ' ἐνλλασμένην καὶ σεμνοτέραν . Ἀρ' οὖν ἔχει τις εἰπεῖν ἡμῶν , ὅτι καὶ τὸν βίον αὐτοῦ τὸν σήμερον ἐνέλαξε , καθἄπερ καὶ τὴν τράπεζαν ; ὅτι καὶ τὴν πονηρὰν μετέβαλε συνήθειαν , καθάπερ καὶ τὴν τροφήν ; Οὐκ ἔγωγε , οἶμαι . Τί οὖν ὀφελος ἡμῖν τῆς νηστείας ; Διὰ τοῦτο παρακαλῶ , καὶ παρακαλῶν οὐ παύσομαι , ὥστε ἐκάστην ἐντολὴν ἀπολαβόντας χωρ' ἑαυτὴν , δύο καὶ τρεῖς ἡμέρας εἰς τὴν κατόρθωσιν αὐτῆς ἀναλίσκεσθαι · καὶ καθάπερ εἰσὶ τινες οἱ πρὸς ἀλλήλους φιλοτιμούμενοι τῇ τῶν σιτίων ἀποχῇ , καὶ θαυμαστὴν ἀμιλλαν ποιούμενοι · καὶ οἱ μὲν ὀλιγλήρους ἡμέρας δύο διατελοῦσιν ἀπτοῦ , οἱ δὲ οὐκ οἴνου μόνον , οὐδὲ ἐλαίου , ἀλλὰ παντὸς ἐδέσματος χρῆσιν τῆς ἑαυτῶν ἐκδιδόντες τραπέζης , ἀρωμ καὶ ὑδάτι χρῶμενοι μόνον , τὴν Τεσσαρακοστὴν διανύουσι ἀπασαν · οὕτω δὲ καὶ ἡμεῖς ἀμιλλώμεθα πρὸς ἀλλήλους , ὥστε τῶν ὀρκῶν τὰς νηφάδας ἀνελθεῖν . Τοῦτο γὰρ πάσης νηστείας χρησιμώτερον , τοῦτο πάσης ἀσλῆσεως ἐπιχειρέατερον , καὶ τὴν σπουδήν , ἣν περὶ τὴν ἀποχὴν τῶν σιτίων ποιούμεθα , ταύτην περὶ τὴν ἀποχὴν τῶν ὀρκῶν ἐπιθεζώμεθα , ἐπεὶ τῆς ἐσχάτης ἀνοίας ὑποστήσομεθα ἐγκλημα , τῶν μεν κεκωλυμένων καταφρονούντες , περὶ δὲ τὰ ἀδιάφορα πᾶσαν κινούσας σπουδήν . Τὸ μὲν γὰρ φαγεῖν οὐ κεκώλυται , τὸ δὲ ὁμόσαι κεκώλυται · ἡμεῖς δὲ τῶν συγκεκωλυμένων ἀποστάντες , τῶν κεκωλυμένων κατατολμῶμεν . Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν ὑμετέραν ἀγάπην , ποιήσαθαι τινα μεταβολήν , καὶ τὴν ἀρχὴν ἐνεῦσθαι ἡμῖν ἐπιδείξασθαι . Ἄν γὰρ μετὰ τοσαύτης σπουδῆς τὴν προοῦσαν διανύσωμεν νηστείαν , τῇ μὲν ἐδοξάδι ταύτῃ τὸ μηδ' ὅτως δυνάμεναι κατορθώσαντες , τῇ δὲ ἐπιούσῃ τὴν ὀργὴν σβέσαντες , τῇ δὲ μετ' ἐκείνην τὴν κατηγορίαν προφθίζον ἀνελόντες , καὶ τῇ μετὰ ταύτην ἕτερα πάλιν πλείονα διορθώσαντες · οὕτως ὁρῶ προβαίνοντες κατὰ μικρὸν ἐπ' αὐτὴν ἡξομεν τῆς ἀρετῆς τὴν χωροφήν , καὶ τὸν παρόντα διαφευξόμεθα κίνδυνον , καὶ τὸν θεὸν ἴσως καταστήσομεν , καὶ τὸ πλῆθος ἐπὶ τὴν πόλιν ἡμῶν ἐπανήξει πάλιν , καὶ τοὺς δραπέτῳσαντας νῦν παιδεύσομεν , μὴ τόπων ἀσφαλεία , μηδὲ ἀποφυγὴ καὶ ἀναχωρήσει , ἀλλ' εὐλαβείᾳ ψυχῆς , καὶ τρόπῳ ἀρετῆς τὰς ἐλπίδας τῆς σωτηρίας ἐχόμενοι τῆς ἡμετέρας . Καὶ οὕτω καὶ τῶν ἐνταῦθα , καὶ τῶν ἐκεῖ ἐπιτευξόμεθα ἀγαθῶν · ὧν γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἀξιωθῆναι , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , δι' οὗ καὶ μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα , ἀμὰ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , νῦν καὶ ἀεὶ , καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν .
Lemmas: μικρός γοῦν εἰσφέρω σπουδή , ἀλλήλων ὑπομιμνῄσκω , νουθετέω , προέρχομαι , διχάω ἀπαιτέω καί εὐθύνω [ 58 ] ὁ ἐπιλανθάνω . τις γάρ ὄφελος ἐγώ ὁ ὁ ῥῆμα ἀποχή , ἐάν μή ὁ πονηρία ὁ Ψυχή συνήθεια ἐξελαύνω ; ἰδέ , ὁ ἡμέρα Απτού διατελέω σήμερον ἅπας , καί τράπεζα ἐν εἰσπεράω παρίστημι οὐ ὅμοιος ὁ χθεσινός τράπεζα , ἀλλά ἐνλλασμένην καί σεμνός . ἀρά οὖν ἔχω τις εἶπον ἐγώ , ὅτι καί ὁ βίος αὐτός ὁ σήμερον ἐλαύνω , καθάπερ καί ὁ τράπεζα ; ὅτι καί ὁ πονηρός μεταβάλλω συνήθεια , καθάπερ καί ὁ τροφή ; οὐ ἔγωγε , οἴομαι . τις οὖν ὄφελος ἐγώ ὁ νηστεία ; Ζεύς οὗτος παρακαλέω , καί παρακαλέω οὖον παύω , ὥστε ἕκαστος ἐντολή ἀπολαμβάνω χωρίς ἑαυτοῦ , δύο καί τρεῖς ἡμέρα εἰς ὁ κατόρθωσις αὐτός ἀναλίσκω · καί καθάπερ εἰμί τις ὁ πρός ἀλλήλων φιλοτιμέομαι ὁ ὁ σιτίον ἀποχή , καί θαυμαστός ἅμιλλα ποιέω · καί ὁ μέν ὀλιγλήρους ἡμέρα δύο διατελέω Απτού , ὁ δέ οὐ οἶνος μόνος , οὐδέ ἔλαιον , ἀλλά πᾶς ἔδεσμα χρῆσις ὁ ἑαυτοῦ ἐκδίδωμι τράπεζα , ἀρωμ καί ὕδωρ χράω μόνος , ὁ τεσσαρακοστός διανύω ἅπας · οὗτος δέ καί ἐγώ ἁμιλλάω πρός ἀλλήλων , ὥστε ὁ όρκα ὁ νιφάς ἀνέρχομαι . οὗτος γάρ πᾶς νηστεία χρήσιμος , οὗτος πᾶς ἀσλῆσεως ἐπιχειρέατερον , καί ὁ σπουδή , ὅς περί ὁ ἀποχή ὁ σιτίον ποιέω , οὗτος περί ὁ ἀποχή ὁ όρκα ἐπιτίθημι , ἐπεί ὁ ἔσχατος ἄνοια ὑφίστημι ἔγκλημα , ὁ μέν κωλύω καταφρονέω , περί δέ ὁ ἀδιάφορος πᾶς κινέω σπουδή . ὁ μέν γάρ ἐσθίω οὖον κωλύω , ὁ δέ ομοσος κωλύω · ἐγώ δέ ὁ συγκωλύω ἀφίστημι , ὁ κωλύω κατατολμάω . Ζεύς οὗτος παρακαλέω ὁ ὑμέτερος ἀγάπη , ποιέω τις μεταβολή , καί ὁ ἀρχή ἐνίημι ἐγώ ἐπιδείκνυμι . ἄν γάρ μετά τοσοῦτος σπουδή ὁ πρόειμι διανύω νηστεία , ὁ μέν ἐδοξάδι οὗτος ὁ μηδέ ὅς δύναμαι κατορθόω , ὁ δέ ἔπειμι ὁ ὀργή σβέννυμι , ὁ δέ μετά ἐκεῖνος ὁ κατηγορία προπέσσω ἀναιρέω , καί ὁ μετά οὗτος ἕτερος πάλιν πλείων διορθόω · οὕτως ὁράω προβαίνω κατά μικρός ἐπί αὐτός ἥκω ὁ ἀρετή ὁ χωροφημι , καί ὁ πάρειμι διαφεύγω κίνδυνος , καί ὁ θεός ἴσως καθίστημι , καί ὁ πλῆθος ἐπί ὁ πόλις ἐγώ ἐπανήκω πάλιν , καί ὁ δραπέτῳσαντας νῦν παιδεύω , μή τόπος ἀσφάλεια , μηδέ ἀποφυγή καί ἀναχωρέω , ἀλλά εὐλάβεια Ψυχή , καί τρόπος ἀρετή ὁ ἐλπίς ὁ σωτηρία ἔχω ὁ ἡμέτερος . καί οὗτος καί ὁ ἐνταῦθα , καί ὁ ἐκεῖ ἐπιτυγχάνω ἀγαθός · ὅς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἀξιόω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , διά ὅς καί μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα , ἐμός ὁ ἅγιος πνεῦμα , νῦν καί ἀεί , καί εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν .