joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0073.2
σε τὰ τῆς φύσεως , λυπεῖτω σε μᾶλλον τὰ τῆς πανηρίας προαιρέσεως , μέχρι τῶν τελευτῶντα πεινήσης , ἀλλὰ πεινῶντα τὸν ἐν ἀμαρτίαις ζῶντα . δ’ . Βούλει ; ἐπεὶ καὶ ἑτέρων αἰτίαν , δι’ ἣν τὸν θάνατον δεδοίκαμεν ; Οὐ ζῶμεν μετ’ ἀκριβείας , οὐκ ἔχομεν συνεῖδος ἀγαθόν · ὡς εἰ τοῦτο ἦν , οὐδὲν ἡμᾶς ἂν ἐφόβουν , οὐ θάνατος , οὐ λῆμοι , οὐ ζημία χρημάτων , οὐκ ἄλλο τι τῶν τοιούτων οὐδέν . Τὸν γὰρ ἐν ἀρετῇ ζῶντα οὐδὲν τούτων παραβλάψαι δυνήσεται , οὐδ’ ἀφελέσθαι τὴν ἐνδὸν ἡδονήν · τὸν γὰρ χρησταῖς συντερεωμένον ἀπίστου οὐδὲν εἰς ἀθυμίαν ἐμβαλεῖν δυνήσεται . Τί γὰρ ἐργάσεται τις τοιοῦτο , δι’ οὐ τὸν γενναῖον ἄνδρα παρασταθεῖς [ 65 ] λυπεῖσθαι ; Χρήματ’ ἀφαιρήσεται ; ἀλλ’ ἔχει πλοῦτον τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς . Ἄλλα τῆς πατρίδος ἐκβαλεῖ ; ἀλλ’ εἰς τὴν ἄνω πόλιν στείλει δ . Ἄλλα δεσμὰ περιθήσει ; ἀλλ’ ἔχει τὸ συνεδὸς λελυμένον , καὶ τῆς ἐξωθεν ἀλυσῶς οὐκ αἰσθάνεται . Ἄλλ’ ἀναίρεσι τὸ σῶμα ; ἀλλ’ ἀναστήσεται πάλιν · καὶ καθάπερ ὁ σκιά πυκτεύων καὶ τὸν ἀέρα δέρων οὐδὲνα πλήξαι δυνήσεται , οὕτως ὁ τῇ δικαίᾳ πολεμὸν σκιαμαχεῖ μόνον , καὶ τὴν αὐτοῦ καταλύει δύναμιν , εἰς ἐκεῖνον δὲ οὐδεμίαν πλήγην ἐναπερείσει δυνήσεται . Δός μοι τοίνυν θαρρῆσαι περὶ τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν , καὶ εἰ βούλει , σήμερον με κακῶς , καὶ χάριν εἰσομοί σοι τῆς ἀταγῆς , ἐπὶ με ταχὺς εἰς ἐκεῖνα πέμψαι τὰ ἀγαθά . Τοῦτο γὰρ ἐστιν ὁ μάλιστα καὶ ἡμεῖς ὁ θρηνοῦμεν , φησίν , ὅτι τῇ πλήθει τῶν ἀμαρτιῶν καὶκλούμεθα , τῆς ἐκεῖ βασιλείας οὐκ ἐπιτυγχάνομεν . Οὕνυν ἀφελε τὸ θρηνεῖν τὸν θάνατον , θρηνεῖ τὰς ἁμαρτίας σου , ἵνα αὐτὰς καταλύσῃς . Καὶ γὰρ διὰ τοῦτο ἢ λύπη γεγέννηται , οὐχ ἵνα ἐπὶ ζημίᾳ χρημάτων , οὐχ ἵνα ἐπὶ θανάτῳ , οὐδ’ ἵνα ἐπ’ ἄλλῃ τινὶ τῶν τοιούτων ἀλγῶμεν , ἀλλ’ ἵνα εἰς τὴν τῶν ἀμαρτημάτων ἀναίρεσιν αὐτὴ καταχρώμεθα . Καὶ ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἀληθές , ἐκ παραδείγματος ὑμῖν αὐτὸ ποιήσω φανερὸν . Τὰ φάρμακα τὰ ἰατρικὰ δι’ ἐκεῖνα γεγέννηται τὰ πάθη · μόνον ἄπερ ἀνελεῖν δύναται , οὐ δι’ ἐκεῖνα τὰ μηδὲν ὠφελοῦμενα παρ’ αὐτῶν . Οὐδὲν τὸ λέγει · Ἐπεὶ γὰρ σαφέστερον ποιήσω βασιλωμα τὸν λόγον · τὸ φάρμακον τὸ δυνάμενον ὀφθαλμοὺς νοσοῦντας ὠφελεῖν μόνον , ἕτερον δὲ πᾶθος μηδὲν , διὰ τὴν τῶν ὀφθαλμῶν νόσον δικαίως ; Ἄν τις εἴποι γεγεννῆσθαι μόνον , οὐ διὰ στόμον μόνον , οὐ διὰ χεῖρας , οὐδὲ δι’ ἕτερόν τι μέλος . Μεταγάγωμεν τοίνυν τὸν λόγον εἰς τὴν λύπην , καὶ εὐρήσομεν , ὅτι τῶν ἄλλων μὲν οὐδὲν τῶν συμβαινόντων ἡμῖν ὠφελεῖ , ἀμαρτίαν δὲ διορθοῦται μόνην , εὐδηλον ὅτι διὰ τὴν ταύτης ἀναίρεσιν γεγέννηται μόνον . Ἐπελθόντες τοίνυν ἕκαστον τῶν συμπιπτόντων ἡμῖν δεινῶν , καὶ ἐπαγάγωμεν τὴν ἀθυμίαν , καὶ ἰδωμεν τί κέρδος ἀπὸ ταύτης γίνεται . Ἐζημιώθη τις χρημάτων ; ἐλυπήθη , οὐ διώρθωσε τὴν ζημίαν . Ἀπεβαλεῖ τις υἱόν ; ἐλύπησεν , οὐκ ἀνέστησε τὸν νεκρόν , οὐδὲ τὴν ἀπελθόντα ὠφέλησεν . Ἐμαστιγώθη τις , ἐθραπίσθη , ὑβρίσθη ; ἐλυπήθη , τὴν ὑβριν οὐκ ἀνεκαλέσατο . Ἄρρωστή τις περιἄπτε , καὶ νόσῳ χαλεπωτάτῃ ; ἠθώμησεν , τὴν νόσον οὐκ ἀνείλε , ἀλλὰ καὶ χαλεπωτέραν ἐποίησεν . Ὦρᾶς ἐπ’ οὐδὲνι τούτων ὠφελοῦσαν τὴν λύπην ; Ἡμαρτὲ τις , ἐλυπήθη · τὴν ἁμαρτίαν ἐξήφανισεν , ἔλυσε τὸ πληγμήλημα . Πῶς τοῦτο δήλον ; Ἀπὸ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Κυρίου · περὶ γὰρ τινὸς ἁμαρτηκότος διαλεγόμενος · Ἐλεγε · Δι’ ἁμαρτίων βραχὺ σε ἐλύπησα αὐτόν , καὶ εἶδον ὅτι ἐλυπήθη , καὶ ἐπορίσθη συγγυρὸς , καὶ ἰασάμην τὰς
Lemmas: σύ ὁ ὁ φύσις , λυπέω σύ μᾶλλον ὁ ὁ πανηρίας προαίρεσις , μέχρι ὁ τελευτή πεινάω , ἀλλά πεινάω ὁ ἐν ἁμαρτία ζῶ . δέ . βούλομαι ; ἐπεί καί ἕτερος αἴτιος , διά ὅς ὁ θάνατος δείδω ; οὖον ζῶ μετά ἀκρίβεια , οὐ ἔχω σύνοιδα ἀγαθός · ὡς εἰμί οὗτος εἰμί , οὐδείς ἐγώ εἄν φοβέω , οὖον θάνατος , οὖον λῆμοι , οὖον ζημία χρῆμα , οὐ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος οὐδείς . ὁ γάρ ἐν ἀρετή ζῶ οὐδείς οὗτος παραβλάπτω δύναμαι , οὐδέ ἀφαιρέω ὁ ἐνδίδωμι ἡδονή · ὁ γάρ χρηστός συντερεωμένον ἄπιστος οὐδείς εἰς ἀθυμία ἐμβάλλω δύναμαι . τις γάρ ἐργάζομαι τις τοιοῦτος , διά οὖον ὁ γενναῖος ἀνήρ παρίστημι [ 65 ] λυπέω ; χρῆμα ἀφαιρέω ; ἀλλά ἔχω πλοῦτος ὁ ἐν ὁ οὐρανός . ἄλλος ὁ πατρίς ἐκβάλλω ; ἀλλά εἰς ὁ ἄνω πόλις στέλνω δ . ἄλλος δεσμός περιτίθημι ; ἀλλά ἔχω ὁ συνδέω λύω , καί ὁ ἐξωθεν ἀλυσῶς οὐ αἰσθάνομαι . ἄλλος ἀναίρεσις ὁ σῶμα ; ἀλλά ἀνίστημι πάλιν · καί καθάπερ ὁ σκιά πυκτεύω καί ὁ ἀήρ δέρω οὐδείς πλήσσω δύναμαι , οὕτως ὁ ὁ Δίκαιος πόλεμος σκιαμαχέω μόνος , καί ὁ αὐτός καταλύω δύναμις , εἰς ἐκεῖνος δέ οὐδείς πλήσσω ἐναπέρεισις δύναμαι . δίδωμι ἐγώ τοίνυν θαρσέω περί ὁ βασίλεια ὁ οὐρανός , καί εἰμί βούλομαι , σήμερον ἐγώ κακῶς , καί χάρις εἰσόμνυμι σύ ὁ ἀτταγᾶς , ἐπί ἐγώ ταχύς εἰς ἐκεῖνος πέμπω ὁ ἀγαθός . οὗτος γάρ εἰμί ὁ μάλιστα καί ἐγώ ὁ θρηνέω , φημί , ὅτι ὁ πλῆθος ὁ ἁμαρτία καικαλεω , ὁ ἐκεῖ βασίλεια οὐ ἐπιτυγχάνω . Οὕνυν ἀφαιρέω ὁ θρηνέω ὁ θάνατος , θρηνέω ὁ ἁμαρτία σύ , ἵνα αὐτός καταλύω . καί γάρ διά οὗτος ἢ λύπη γεννάω , οὐ ἵνα ἐπί ζημία χρῆμα , οὐ ἵνα ἐπί θάνατος , οὐδέ ἵνα ἐπί ἄλλος τις ὁ τοιοῦτος ἀλγέω , ἀλλά ἵνα εἰς ὁ ὁ ἁμάρτημα ἀναίρεσις αὐτός καταχράομαι . καί ὅτι οὗτος εἰμί ἀληθής , ἐκ παράδειγμα σύ αὐτός ποιέω φανερός . ὁ φάρμακον ὁ ἰατρικός διά ἐκεῖνος γεννάω ὁ πάθος · μόνος Ἄπερ ἀναιρέω δύναμαι , οὖον διά ἐκεῖνος ὁ μηδείς ὠφελέω παρά αὐτός . οὐδείς ὁ λέγω · ἐπεί γάρ σαφής ποιέω βασιλωμα ὁ λόγος · ὁ φάρμακον ὁ δύναμαι ὀφθαλμός νοσέω ὠφελέω μόνος , ἕτερος δέ πάθος μηδείς , διά ὁ ὁ ὀφθαλμός νόσος δικαίως ; ἄν τις εἶπον γεννάω μόνος , οὖον διά ἵστημι μόνος , οὖον διά χείρ , οὐδέ διά ἕτερος τίς μέλος . μετάγω τοίνυν ὁ λόγος εἰς ὁ λύπη , καί εὑρίσκω , ὅτι ὁ ἄλλος μέν οὐδείς ὁ συμβαίνω ἐγώ ὠφελέω , ἁμαρτία δέ διορθόω μόνος , ευδηλος ὅτι διά ὁ οὗτος ἀναίρεσις γεννάω μόνος . ἐπέρχομαι τοίνυν ἕκαστος ὁ συμπίπτω ἐγώ δεινός , καί ἐπάγω ὁ ἀθυμία , καί ὁράω τίς κέρδος ἀπό οὗτος γίγνομαι . ζημιόω τις χρῆμα ; λυπέω , οὖον διορθόω ὁ ζημία . Ἀπεβαλεῖ τις υἱός ; λυπέω , οὐ ἀνίστημι ὁ νεκρός , οὐδέ ὁ ἀπέρχομαι ὠφελέω . μαστιγόω τις , ἐθραπίσθη , ὑβρίζω ; λυπέω , ὁ ὕβρις οὐ ἀνακαλέω . ἀρρωστέω τις περιάπτω , καί νόσος χαλεπός ; ἠθώμησεν , ὁ νόσος οὐ ἀναιρέω , ἀλλά καί χαλεπός ποιέω . Ὥρα ἐπί οὐδείς οὗτος ὠφελέω ὁ λύπη ; ἁμαρτάνω τις , λυπέω · ὁ ἁμαρτία ἐξαφανίζω , λύω ὁ πληγμήλημα . Πῶς οὗτος δῆλος ; ἀπό ὁ ἀπόφασις ὁ κύριος · περί γάρ τις ἁμαρτάνω διαλέγω · λέγω · διά ἁμάρτημα βραχύς σύ λυπέω αὐτός , καί εἶδον ὅτι λυπέω , καί πορίζω συγγυρὸς , καί ἰάομαι ὁ