joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0208.3
καὶ τὰ ἁμαρτήματα ἡμῖν διαλύσει ἀθδῶς , καὶ παρὰ ἀνθρώποις ἐπαίνον καὶ πολλὴν ἡμῖν κατὰ τὴν βίον προξενήσει τὴν ἀσφάλειαν · οὐδὲν γὰρ ἐπισφαλέστερον τοῦ καὶ ἕνα μόνον ἐχθρὸν κεκτημένου . Καὶ γὰρ ἡ δόξα τῆς ζωῆς ἡμῶν καταβάλλεται , μυρία κακῶς ἐκείνου λέγοντος πρὸς πάντας ἡμᾶς , καὶ ἡ διάνοια ἡμῶν θολούται , καὶ τὸ συνειδὲς θορυβεῖται , καὶ χειμῶνα διηνεκῆ λογισμῶν ὑφίσταμεθα . Ἄπερ ἀπαντα συνειδὲς ἀπαλλάξωμεν ἐαυτοῖς κολάσεως καὶ τιμωρίας , καὶ τὴν παροῦσαν ἑορτὴν μετὰ τῶν εἰρημένων αἰδεσθῶμεν πάντων , καὶ ὧν παρὰ τοῦ βασιλέως δι᾽ ἐκείνην ἀξιοῦμεν τυχεῖν , τούτων καὶ ἡμεῖς ἀπολαύσαι δώμεν ἑτέρους . Καὶ γὰρ πολλῶν ἀκούω λεγόντων , ὅτι πάντες ὁ βασιλεὺς τὸ Πάσχα τὸ ἱερὸν αἰδεσθεὶς τῇ πόλει καταλλαγθήσεται καὶ τὰ ἁμαρτήματα ἀφήσει πάντα . Πῶς οὖν οὐκ ἀτοπον , ἡνίκα μὲν παρ᾽ ἑτέρου σώζεσθαι δέη , τὴν ἑορτὴν καὶ τὴν ταύτῆς ἀξίαν προβάλλεσθαι · ἡνίκα δὲ ἐν ἑτέρου · καταλλάτεσθαι κελευόμεθα , ἀτιμάζειν ταύτην καὶ μηδὲν εἶναι νομίζειν ; Οὐδεὶς γὰρ οὕτως , οὐδὲς τὴν ἱερὰν ταύτην κατασιγῶν πανηγύριν , ὡς ὁ μετὰ τοῦ μνησικακεῖν αὐτὴν ἐπιτελῶν · μᾶλλον δὲ οὐδὲ ἐπιτελεῖν αὐτὴν δύναται ὁ τοιοῦτος , κἂν δέκα ἡμέρας ἐφεξῆς δαίτος μένη · ὅπου γὰρ ἐχθρὰ καὶ ἀπέχθεια , οὐδὲ νηστεία οὐδὲ ἑορτὴ γένεται᾽ ἄν . Μὴ τοιμὰς ἀντίποιος χεροὶ τῆς ἱερᾶς ἀψάσθαι θυσίας , κἂν πολλῇ ἀνάγκῃ ἐπιχίπῃ ; Μὴ τοίνυν ἀντίποι προσέρχου ψυχῇ · πολλῷ γὰρ ἐκείνου τοῦτο χαλεπώτερον , καὶ μεῖζονα φέρει τὴν κολασιν . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἀκαθαρσίας πληροῖ τὴν διάνοιαν , ὡς ὀργὴ διηνεκής · ἐνδον μένουσα . Ἐνθα γὰρ ἐστι θυμὸς ἢ ὀργή , πνεῦμα πραΰτητος οὐκ ἐφίσταται · Πνεύματος δὲ ἀγίου ἀνθρωπος ἐρημὸς ὧν ποῖαν ἔξει σωτηρίας ἐλπίδα ; πῶς δὲ ὁρθὰ βουλεύεται ; Μὴ τοίνυν , ἀγαπητέ , τὸν ἐχθρὸν ἀμύνου σε βουλομένου , σαυτὸν καταχρημίζεις , μηδὲ ἑρμὸν ποιεῖ τῆς τοῦ Θεοῦ προστασίας . Μάλιστα μὲν γὰρ , εἰ καὶ δύσκολον ἦν τὸ πρᾶγμα , ἰκανὸν τῆς τιμωρίας τὸ μέγεθος , ὅπερ ἐκ τοῦ μὴ πεισθῆναι γίνεται , καὶ τὸν σφόδρα ὑπτιον καὶ νωθέστατον ἐστιν ἀναστῆσαι , καὶ πάντα πεισαι πόνον ὑπενεγκεῖν · νυνὶ δὲ καὶ πολλὴν ἐδεῖξεν ὁ λόγος τὴν εὐκολίαν οὖσαν , ἂν ἐθέλωμεν . Μὴ τοίνυν καταμελήσωμεν τῆς ἐαυτῶν ζωῆς , ἀλλὰ σπουδάσωμεν καὶ πάντα ποιῶμεν , ὥστε χωρὶς ἐχθρῶν παραστῆναι τῇ ἱερᾷ τραπέζῃ . Οὐδὲν γὰρ , οὐδὲν τῶν τοῦ Θεοῦ προσταγμάτων ἐστὶ δύσκολον , ἐὰν προστέχωμεν · καὶ τοῦτο ἐκ τῶν ἤδη κατορθωθέντων ὁρῶν . Πόσοι ὑπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ ἐκλείποντο συνήθειας , καὶ τὸ πρᾶγμα δυσκατορθώτον εἶναι ἐνόμιζον ! ἀλλ᾽ ὅμως διὰ τὴν τοῦ Θεοῦ χάριν , ἐπειδὴ μικρὰν ἐπεδείξατο σπουδήν , τὸ πλεῖον ἀπενίκασεν . Διὰ τοῦτο δὴ παρακαλῶ καὶ τὸ [ 211 ] λείπον ἀποθέσθαι , καὶ ἑτέρους γενέσθαι διδασκάλους . Τοὺς ἐκ μὲν πω κατορθώσαντας , ἀλλὰ τὸν μακρὸν χρόνον ἡμῖν προβαλλομένους , καθ᾽ ὧν ὡμουν ἐμπροσθεν , καὶ λέγοντας , ὡς ἀδύνατον ἂν βραχεῖ καιρῷ τὸ πολλὸς ἔσται · μὴδὲν ἀνασπάσαι , ἐκεῖνο ἂν εἴποιμι , εἰ τ᾽ ἐνθα ἂν δέοι κατορθώσει τῶν ὑπὸ Θεοῦ κελευομένων , οὐ χρόνου · χρειά , οὐδὲ
Lemmas: καί ὁ ἁμάρτημα ἐγώ διαλύω ἀθδῶς , καί παρά ἄνθρωπος ἔπαινος καί πολύς ἐγώ κατά ὁ βίος προξένησις ὁ ἀσφάλεια · οὐδείς γάρ ἐπισφαλής ὁ καί εἷς μόνος ἐχθρός κτάομαι . καί γάρ ὁ δόξα ὁ ζωή ἐγώ καταβάλλω , μυρίος κακῶς ἐκεῖνος λέγω πρός πᾶς ἐγώ , καί ὁ διάνοια ἐγώ θολόω , καί ὁ συνοράω θορυβέω , καί χειμών διηνεκής λογισμός ὑφίστημι . Ἄπερ ἅπας συνοράω ἀπαλλάσσω ἑαυτοῦ κόλασις καί τιμωρία , καί ὁ πάρειμι ἑορτή μετά ὁ εἴρω αἰδέομαι πᾶς , καί ὅς παρά ὁ βασιλεύς διά ἐκεῖνος ἀξιόω τυγχάνω , οὗτος καί ἐγώ ἀπολαύω δήω ἕτερος . καί γάρ πολύς ἀκούω λέγω , ὅτι πᾶς ὁ βασιλεύς ὁ Πάσχα ὁ ἱερόν αἰδέομαι ὁ πόλις καταλλάσσω καί ὁ ἁμάρτημα ἀφίημι πᾶς . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , ἡνίκα μέν παρά ἕτερος σῴζω δήω , ὁ ἑορτή καί ὁ οὗτος ἄξιος προβάλλω · ἡνίκα δέ ἐν ἕτερος · καταλλάσσω κελεύω , ἀτιμάζω οὗτος καί μηδείς εἰμί νομίζω ; οὐδείς γάρ οὕτως , οὐδή ὁ ἱερά οὗτος κατασιγάω πανηγύριν , ὡς ὁ μετά ὁ μνησικακέω αὐτός ἐπιτελέω · μᾶλλον δέ οὐδέ ἐπιτελέω αὐτός δύναμαι ὁ τοιοῦτος , κἀν δέκα ἡμέρα ἐφεξῆς Δαῖτος μένω · ὅπου γάρ ἐχθρός καί ἀπέχθεια , οὐδέ νηστεία οὐδέ ἑορτή γίγνομαι ἄν . μή τοιμαω ἀντίπους χείρ ὁ ἱερός ἅπτω θυσία , κἀν πολύς ἀνάγκη ἐπιχρίω ; μή τοίνυν ἀντίποι προσέρχομαι Ψυχή · πολύς γάρ ἐκεῖνος οὗτος χαλεπός , καί μείζων φέρω ὁ κόλασις . οὐδείς γάρ οὕτως ἀκαθαρσία πληρόω ὁ διάνοια , ὡς ὀργή διηνεκής · ἔνδον μένω . ἔνθα γάρ εἰμί θυμός ἢ ὀργή , πνεῦμα πραότης οὐ ἐφίστημι · πνεῦμα δέ ἅγιος ἄνθρωπος ἐρῆμος ὅς Ποίας ἔξειμι σωτηρία ἐλπίς ; πῶς δέ ὀρθός βουλεύω ; μή τοίνυν , ἀγαπητός , ὁ ἐχθρός ἀμύνω σύ βούλομαι , σαυτοῦ καταχρημιζεω , μηδέ Ἕρμος ποιέω ὁ ὁ Θεός προστασία . μάλιστα μέν γάρ , εἰμί καί δύσκολος εἰμί ὁ πρᾶγμα , ἱκανός ὁ τιμωρία ὁ μέγεθος , ὅσπερ ἐκ ὁ μή πείθω γίγνομαι , καί ὁ σφόδρα ὕπτιος καί νωθής εἰμί ἀνίστημι , καί πᾶς πείθω πόνος ὑποφέρω · νυνί δέ καί πολύς δείκνυμι ὁ λόγος ὁ εὐκολία εἰμί , εἄν ἐθέλω . μή τοίνυν καταμελέω ὁ ἑαυτοῦ ζωή , ἀλλά σπουδάζω καί πᾶς ποιέω , ὥστε Χωρὶς ἐχθρός παρίστημι ὁ ἱερός τράπεζα . οὐδείς γάρ , οὐδείς ὁ ὁ Θεός πρόσταγμα εἰμί δύσκολος , ἐάν προστάσσω · καί οὗτος ἐκ ὁ ἤδη κατορθόω ὁράω . πόσος ὑπό ὁ ὁ Θεός ἐκλείπω συνήθεια , καί ὁ πρᾶγμα δυσκατόρθωτος εἰμί νομίζω ! ἀλλά ὅμως διά ὁ ὁ Θεός χάρις , ἐπεί μικρός ἐπιδείκνυμι σπουδή , ὁ πλείων ἀπονικάω . Ζεύς οὗτος δή παρακαλέω καί ὁ [ 211 ] λείπω ἀποτίθημι , καί ἕτερος γίγνομαι διδάσκαλος . ὁ ἐκ μέν πω κατορθόω , ἀλλά ὁ μακρός χρόνος ἐγώ προβάλλω , κατά ὅς ὄμνυμι ἔμπροσθεν , καί λέγω , ὡς ἀδύνατος εἄν βραχύς καιρός ὁ πολύς εἰμί · μηδείς ἀνασπάω , ἐκεῖνος εἄν εἶπον , εἰμί τε ἔνθα εἄν δήω κατόρθωσις ὁ ὑπό Θεός κελεύω , οὖον χρόνος · χρεία , οὐδέ