joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0145.3
πᾶσας καὶ νεαρωτέρους ἐπαγεῖναι τοὺς παλαιμίας , τῶν πολεμίων αὐτῶν χαλεπώτερον κατεργάσατο διὰ τῆς ἀνάγκης τοῦ ὄρκου , λειμῷ παραδοὺς αὐτοὺς χαλεπατάτω . Σφαλεῖον μὲν οὖν τὸ καὶ περὶ ἑαυτοῦ τινὰ ὁμῶναι · πολλὰ γὰρ ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων περιστάσεως βιαζόμεθα · τὸ δὲ καὶ τὴν ἐτέρων γνώμην τῇ τῶν οἰκείων ὄρκων ἀνάγκῃ καταδῆσαι πολλῷ σφαλερώτερον , καὶ μάλιστα ὅταν μὴ περὶ ὧν καὶ ὅσο καὶ τριῶν , ἀλλὰ περὶ πλήθους ἀπειροῦ τῇ ὁμνῇ · ὅπερ δὲ Σαοὺλ τότε ἐποίησεν ἀπερασκέπτως , καὶ οὐτε ὅτε εἰκῆ , ἦν ἐν οὕτως ἀπειρῷ δήμῳ ἕνα γοῦν τινὰ παραβῆναι τὸν ὄρκον ἐνεκίνησε , οὐδεὶς ὅτι στρατιώτης καὶ στρατιώται πολέμουσιν πολὺ φιλοσοφίας ἀφεστηκασιν , καὶ γαστρὸς ἄ κρατεῖν οὐκ ἐπίσταται , καὶ μάλιστα ὅταν πολὺς ὁ κάματος ἦ . Ἄλλὰ ταῦτα πάντα παρὶδὼν ἐκεῖνος , ὡς περὶ ἐνὸς οἰκέτου μόνον ὁμῶν , ἐν εὐχλώως ἠδύνατο καταπαγεῖν . οὕτω περὶ πάντας ἐλογίσσατο τοῦ στρατοπέδου . Διὰ τοῦ τοιαύτην ἠνοίξε τῷ διαβόλῳ θύραν , ὡς μὴ μόνον δύο καὶ τρεῖς καὶ τέτταρας , ἀλλὰ πολλῷ πλείους ἀπὸ τοῦ ὄρκου τοῦτον ἐν βραχεῖ καρῷ πλάζει ἐπιωρκίας . Ὅστι γὰρ ὅταν μὴδ' ὅλως ὁμώσωμεν , ἅπασαν αὐτῷ τὴν εἴσοδον ἀποφράττωμεν · οὕτως ἐὰν ἕνα ὄρκον προύβλημε μόνον , πολλὴν αὐτῷ παρέχωμεν ἐξουσίαν συνθεῖναι μυρίας ἐπιωρκίας . Καὶ καθάπερ οἱ τὰς σειρὰς πλέκοντες , ἂν μὲν ἔχωσι τὸν κατέχοντα αὐτὴς τὴν ἀρχήν , μετὰ ἀχρείας ἀπασαν ἐργάζονται τὴν πλοκήν · ἂν δὲ μηδεὶς δ τοῦτο ποιῶν ἦ , οὐδ' ἐπιχειρήσωσι δύνασιν · ἂν τὴν ἀρχήν · τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον καὶ ὁ διάβολος τὰς σειρὰς τῶν ἁμαρτημάτων ἡμῶν πλέκων , ἂν μὴ λάβῃ τὴν ἀρχήν ἀπὸ τῆς γλώττης τῆς ἡμετέρας , οὐδὲ ἐπιχειρήσαι δύνασιν · ἂν δὲ δὲ ἀρχὴν ποιησώμεθα μόνον , ὡσπερ χειρὶ τῇ γλώττῃ τὸν ὄρκον ἡμῶν κατεχόντων , μετὰ πολλῆς λοιπὸν τῆς ἀδείας τὴν πονηρὰν αὐτοῦ τέχνην ἐπιδείκνυται , [ 141 ] ἐξ ἑνὸς ὄρκου μυρίας συνθεῖς καὶ πλέκων ἐπιωρκίας · ὅ δὲ καὶ νῦν ἐπὶ τοῦ Σαούλ ἐποίησεν οὕτως . Ὅρα γοῦν εὐθέως οἱά γίνεται τῷ ὄρκῳ τοῦτο παγίς . Δρυμῶνα εὖ παρὰ τὸ στρατόπεδον μελισσώμενα ἔχοντα , καὶ ὁ μελισσῶν κατὰ πρόσωπον τοῦ ἀγροῦ ἑ , καὶ εἰσῆλθεν ὁ λαὸς εἰς τὸν μελισσώμενα , καὶ διεπορεύετο λαλῶν . Εἰδὲς οὖν τὸ βάραθρον · τράπεζα ἐσχεδιασμένη , ἵνα καὶ τὸ εὐκόλουν τῆς ἐπιχειρήσεως , καὶ τὸ ἥδυ τῆς τροφῆς , καὶ ἡ τοῦ λήσεσθαι ἐλπίς εἰς τὴν παραβάσειν αὐτοὺς προκαλέσθαι τῶν ὄρκων . Ὁ τὲ γὰρ λειμὸς , ὁ τὲ κάματος καὶ ὁ καιρὸς ( Πᾶσα γὰρ ἡ τῇ , φησίν , ἡρώστα ) τότε ὁθουν ἐπὶ τὴν παρανομίαν . Καὶ ἡ τῶν χειρῶν διδμὲς ἐξωθεν αὐτοὺς προεκαλεῖτο ἐκλύουσα τὴν εὐτονίαν · τὸ τὲ γὰρ ἥδυ καὶ εὐπαρασκευὸν δ τῆς τραπέζης . καὶ τὸ δυσφύρατον τῆς κλοπῆς , ἱκανὰ πᾶσαν ἦν δελεάσαι τὴν φιλοσοφίαν . Εἰ γὰρ κρεῖα ἦν , ἄπερ ἐθελεν καὶ ὀπηγν ἐδει , οὐκ ἂν οὕτως αὐτῶν ἐγρήγορεν τὴ ψυχήν , ἐν τῷ μαγειρεύσειν αὐτὰ καὶ πρὸς τροφὴν παρασκευάζειν μελλόντων , καὶ βραδυνόντων , καὶ χαρδαχοῦντων ἡ διώσεσθαινυν δὲ οὐδὲν τοῦτον ἦν , ἀλλὰ μέλι μόνον . Ἐνθα πριγματείας μὲν οὐδεμίας ἐδει τοιαύτης , ἤρει δὲ ἀκρω τῷ δακτυλῷ βάψαντα μεταγαγεῖν τῆς τραπέζης καὶ λαθεῖν . Ἄλλ' ὅμως ἐκεῖνοι κατεῖχον τῆς ἐπιθυμίας , καὶ οὐκ εἶπον πρὸς ἑαυτούς · Τί δὲ ἡμῖν μέλει ; μὴ γὰρ ἦν ἡμῖν τις ὁμόσατο ἱ τοῦτο · ἐκεῖνος δώσει δίκην τῶν ἀπερισκέπτων ὄρκων . Τίνος γὰρ ἐνεκεν ὁμνυ ; Ἄλλ' οὐδὲν τοῦ -
Lemmas: πᾶος καί νεαρός ἐπάγω ὁ παλαιεις , ὁ πολέμιος αὐτός χαλεπός κατεργάζομαι διά ὁ ἀνάγκη ὁ Ὅρκος , λειμῷ παραδίδωμι αὐτός χαλεπατάτω . Σφαλεῖον μέν οὖν ὁ καί περί ἑαυτοῦ τις ὁμόω · πολύς γάρ ὑπό ὁ ὁ πρᾶγμα περίστασις βιάζομαι · ὁ δέ καί ὁ ἕτερος γνώμη ὁ ὁ οἰκέω Ὅρκος ἀνάγκη καταδέω πολύς σφαλερός , καί μάλιστα ὅταν μή περί ὅς καί όσος καί τρεῖς , ἀλλά περί πλῆθος ἤπειρος ὁ ὀμνέω · ὅσπερ δέ Σαῦλος τότε ποιέω ἀπερασκέπτως , καί οὐ ὅτε εἰκῇ , εἰμί ἐν οὕτως ἤπειρος δῆμος εἷς γοῦν τις παραβαίνω ὁ Ὅρκος ἐγκινέω , οὐδείς ὅτι στρατιώτης καί στρατιώτης πολεμέω πολύς φιλοσοφία ἀφίστημι , καί γαστήρ ὅς κρατέω οὐ ἐπίσταμαι , καί μάλιστα ὅταν πολύς ὁ κάματος εἰμί . ἀλλά οὗτος πᾶς παροράω ἐκεῖνος , ὡς περί εἷς οἰκέτης μόνος ὁμός , ἐν εὐχλώως δύναμαι καταπήγνυμι . οὗτος περί πᾶς λογίζομαι ὁ στρατόπεδον . Ζεύς ὁ τοιοῦτος ανοίγω ὁ διάβολος θύρα , ὡς μή μόνος δύο καί τρεῖς καί τέσσαρες , ἀλλά πολύς πλείων ἀπό ὁ Ὅρκος οὗτος ἐν βραχύς καρώ πλάζω ἐπιορκία . Ὅστις γάρ ὅταν μηδέ ὅλως ὁμόω , ἅπας αὐτός ὁ εἴσοδος ἀποφράσσω · οὕτως ἐάν εἷς Ὅρκος προβάλλω μόνος , πολύς αὐτός παρέχω ἐξουσία συντίθημι μυρίος ἐπιορκία . καί καθάπερ ὁ ὁ σειρά πλέκω , εἄν μέν ἔχω ὁ κατέχω αὐτός ὁ ἀρχή , μετά ἀχρεῖος ἅπας ἐργάζομαι ὁ πλοκή · εἄν δέ μηδείς δ οὗτος ποιέω εἰμί , οὐδέ ἐπιχειρέω δύνασις · εἄν ὁ ἀρχή · ὁ αὐτός δέ τρόπος καί ὁ διάβολος ὁ σειρά ὁ ἁμάρτημα ἐγώ πλέκω , εἄν μή λαμβάνω ὁ ἀρχή ἀπό ὁ γλῶσσα ὁ ἡμέτερος , οὐδέ ἐπιχειρέω δύνασις · εἄν δέ δέ ἀρχή ποιέω μόνος , ὡς χείρ ὁ γλῶσσα ὁ Ὅρκος ἐγώ κατέχω , μετά πολύς λοιπός ὁ ἄδεια ὁ πονηρός αὐτός τέχνη ἐπιδείκνυμι , [ 141 ] ἐκ εἷς Ὅρκος μυρίος συντίθημι καί πλέκω ἐπιορκία · ὅς δέ καί νῦν ἐπί ὁ Σαῦλος ποιέω οὕτως . Ὅρας γοῦν εὐθύς οἶος γίγνομαι ὁ Ὅρκος οὗτος παγίς . δρυμών εὕω παρά ὁ στρατόπεδον μελίσσω ἔχω , καί ὁ μέλισσα κατά πρόσωπον ὁ ἀγρός ὅς , καί εἰσέρχομαι ὁ λαός εἰς ὁ μελίσσω , καί διαπορεύω λαλέω . ἀνάκλεις οὖν ὁ βάραθρον · τράπεζα σχεδιάζω , ἵνα καί ὁ εὔκολος ὁ ἐπιχείρησις , καί ὁ ἡδύς ὁ τροφή , καί ὁ ὁ λανθάνω ἐλπίς εἰς ὁ παράβασις αὐτός προκαλέω ὁ Ὅρκος . ὁ τε γάρ λιμός , ὁ τε κάματος καί ὁ καιρός ( πᾶσα γάρ ὁ ὁ , φημί , ἄρωστος ) τότε ὀθέω ἐπί ὁ παρανομία . καί ὁ ὁ χείρ διδμὲς ἐξωθεν αὐτός προκαλέω ἐκλύω ὁ εὐτονία · ὁ τε γάρ ἡδύς καί εὐπαρασκευὸν δ ὁ τράπεζα . καί ὁ δυσφύρατον ὁ κλοπή , ἱκανός πᾶς εἰμί δελεάζω ὁ φιλοσοφία . εἰμί γάρ κρείων εἰμί , Ἄπερ ἐθέλω καί ὀπηγν ἐσθίω , οὐ εἄν οὕτως αὐτός ἐγείρω ὅς Ψυχή , ἐν ὁ μαγειρεύω αὐτός καί πρός τροφή παρασκευάζω μέλλω , καί βραδύνω , καί χαρδαχοῦντων ὁ διώσεσθαινυν δέ οὐδείς οὗτος εἰμί , ἀλλά μέλι μόνος . ἔνθα πριγματείας μέν οὐδείς ἐσθίω τοιοῦτος , αἱρέω δέ ἄκρος ὁ δάκτυλος βάπτω μετάγω ὁ τράπεζα καί λανθάνω . ἄλλος ὅμως ἐκεῖνος κατέχω ὁ ἐπιθυμία , καί οὐ εἶπον πρός ἑαυτοῦ · τις δέ ἐγώ μέλος ; μή γάρ εἰμί ἐγώ τις ὁμόω Ι οὗτος · ἐκεῖνος δίδωμι δίκη ὁ απερίσκεπτος Ὅρκος . τίς γάρ ἕνεκα ὄμνυμι ; ἄλλος οὐδείς ὁ -