joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0152.4
Ἀπέκλεισε τὰ βαλανεία τῆς πόλεως ὁ βασιλεὺς , καὶ μηδένα λούσασθαι ἐχέλευσε , καὶ οὐδεὶς ἐτόλμησε παρα-βῆναι τὸν νόμον , οὐδὲ αἰτιάσασθαι τὸ γεγενημένον , οὐδὲ συνηθισαν προβαλέσθαι · ἀλλὰ καὶ ἐν ἀρρώστῃι δυτες πολλάκις , καὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες , καὶ παῖδες καὶ γέ-ροντες , καὶ οἷοῖν ἄρτι παυσάμενοι πολλὰι γυναῖκες , καὶ ἀναγκαίως ἅπαντες τοῦ φάρμακος τοῦτο ἐπιχείρουν-τες , φέροντες καὶ ἐκόντες καὶ ἀκόντες τὸ ἐπίταγμα , καὶ οὔτε ἀπόδειαν σώματος προβάλλονται , οὔτε συνηθείας τυραννίαν , οὔτε τὸ ἕτερον ἀμαρτανόντων αὐτοῖς κολάζε-σθαι , οὔτε ἄλλο τῶν τοιούτων οὐδὲν , ἀλλὰ στέργουσι τὴν τιμιωρίαν ταύτην διὰ τὸ μεῖζονα προσδοκῆσαι κακὰ , καὶ καθ’ ἑκάστην ἐχόντων [ 150 ] τὴν ἡμέραν μέχρι τοῦτο στῆναι τὴν βασιλικὴν ὀργήν . Ὅρῃς ὅτι ἕνθα φόβος , εὐ-κόλως λύεται συνηθεια , κἂν σφόδρα χρονία τις ἢ καὶ ἀναγκαία ; Καίτοι τὸ μὴ λούσασθαι χαλεπόν . Κἂν γὰρ μυριάσις ὁ φιλοσοφῶμεν , ἢ τοῦ σώματος φύσις ἐλέγχε-ται οὐδὲν ἀπὸ τῆς κατὰ τὴν ψυχὴν φιλοσοφίας εἰς τὴν οἰκείαν ὑγίειαν ὠφελούμενη · τὸ δὲ μὴ ὀμνύειν σφόδρα βραχίων , καὶ οὐδεμίας οὐσι βλάβην , οὐ τοῖς σώμασιν , οὐ ταῖς ψυχαῖς , ἀλλὰ πολὺ τὸ κέρδος , μεγάλην τὴν ἀσφάλειαν , πολλὴν τὴν εὐτορίαν . Πῶ ; οὖν οὐκ ἀτοπον , βασιλέων μὲν ἐπιτάττοντος καὶ τὰ χαλεπώτατα φέρειν , Θεοῦ δὲ νομοθετοῦντος οὐδὲν χαλεπὸν οὐδὲ δύσκολον , ἀλλὰ ῥάδιον σφῶρα καὶ εὐχολον , καταφρονεῖν καὶ καταγελᾶν , καὶ συνηθείας προβάλλεσθαι ; Μὴ , παρακαλῶ , μὴ μέχρι τοσούτου τῆς ἑαυτῶν καταφρονήσωμεν σωτηρίας , ἀλλὰ φοβηθῶμεν τὸν Θεόν , ὡς φοβοῦμεθα ἄνθρωπον . Οἶδα ὅτι ἐρρήσετε τοῦτο ἀκούοντες , ἀλλὰ φρίξιν ἄξιον τὴν μετὰ τοσαύτην ἀπονίαν τῷ Θεῷ τιμῆν , ἀλλὰ τοὺς βασιλε-κοὺς νόμους μετὰ ἀκριθείας φυλάττοντας , τοὺς θείους καὶ ἐκ τῶν οὐρανῶν καταδάντας καταπίνειν , καὶ πάρεργ-γον εἶναι νομίζειν τὴν περὶ ταῦτα σπουδήν . Ποία γὰρ ἡμῖν ἀπολογία λοιπὸν ἔσται ; τίς δὲ συγγνώμη , ὅταν μετὰ τοσαύτην παραίνεσιν τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένωμεν ; Καὶ γὰρ ἀρξάμενος τῆς συμφορᾶς ταύτης τῆς τὴν πόλιν κατεχοῦσης , ἠρξάμην τῆς παραίνεσεως ταύτης · καὶ ἢ μὲν μέλει λύεσθαι λοιπόν , ὑμεῖς δὲ οὐδὲπω μίαν ἐντο-λὴν κατωρθώσατε . Πῶς οὖν αἰτήσομεν ἀπαλλαγὴν τῶν κατεχομένων ἡμᾶς δεινῶν , μίαν ἐντολὴν ἀνυσᾶν μὴ δυνη-θέντες ; πῶς δὲ προσδοχήσομεν τὴν χρηστὴν μεταβολήν , πῶς δὲ εὐδόξομεν ; ποῖα δὲ γλυκύτην τοῦ Θεοῦ καλέσομεν ; Ἄν μὲν γὰρ ἀνδύσωμεν τὸν νόμον , πολλὴν χαρποψώμεθα τὴν ἡδονὴν , τοῦ βασιλέως τῇ πόλει καταλλαγέντος · ἂν δὲ μείνωμεν ἐπὶ τῆς παρανομίας , αἰσχύνη καὶ δνειδὸς ἡμῖν ἔσται πάντοθεν , ὅτι , τοῦ Θεοῦ λύσαντος τὸν κίνδυνον , ἡμεῖς ἐπὶ τῆς αὐτῆς ἐμείναμεν ῥαθυμίας . Εἴθε μοι δυ-νατὸν ἢν τὰς ψυχὰς ἀποδῦσαι τῶν πολυόρκων , καὶ διέ-σιν ὑποβαλεῖν αὐτῶν τὰ τραύματα καὶ τοὺς μώλωπας , οὓς ἀπὸ τῶν ὄρκων καθ’ ἑκάστην λαμβάνουσι τὴν ἡμέ-ραν · καὶ οὐχ ἂν ἐξέθημεν παραίνεσεως ἢ συμβουλῆς , τῆς τῶν τραυμάτων δέως ἀρχοῦσης λόγου παντὸς δυνα-τιώτερον καὶ τοῦ ; σφόδρα ἐπικειμένου τῃ πονηρᾳ ταύτῃ συνηθείᾳ τῆς πονηρίας ἀπαγαγεῖν ἄ . Πλὴν ἀλλ’ εἰ καὶ μὴ ταῖς δόξαι δυναταί , τῷ λογισμῷ δυναταὶ αὐτῶν ὑπο-βαλεῖν τὴν ψυχὴν τὸ αἰσχος , καὶ δεῖξαι σεσηπυῖαν αὐ-τὴν καὶ διεφθαρμένην . Ὦσπερ γὰρ , φησίν , οἰκέτης ἐπαξίμενος ἐνδελεχῶς ἀπὸ μώλωπος οὐ καθαριωθή-σεται , οὕτως ὁ ὀμνὼν καὶ ὀνομάζων τὸν Θεὸν δια-παντὸς , ἀπὸ ἁμαρτίας οὐ καθαριωθήσεται ἑ . Ἄμήχανον γὰρ , ἀμήχανον , στόμα μεμελετηκὸς ὀμνάναι , μὴ συνεχῶς ἐπιροκεῖν . Διὸ δὴ παρακαλῶ πάντα τὴν ὀλέθριαν
Lemmas: ἀποκλείω ὁ βαλανεῖον ὁ πόλις ὁ βασιλεύς , καί μηδείς λούω κελεύω , καί οὐδείς τολμάω παραβαίνω ὁ νόμος , οὐδέ αἰτιάομαι ὁ γίγνομαι , οὐδέ συνηθίζω προβάλλω · ἀλλά καί ἐν ἄρρωστος δύτης πολλάκις , καί ἀνήρ καί γυνή , καί παῖς καί γέρων , καί οἶς ἄρτι παύω πολύς γυνή , καί ἀναγκαῖος ἅπας ὁ φάρμακος οὗτος ἐπιχειρέω , φέρω καί ἑκών καί ἄκων ὁ ἐπίταγμα , καί οὔτε ἀποδέω σῶμα προβάλλω , οὔτε συνήθεια τυραννία , οὔτε ὁ ἕτερος ἁμαρτάνω αὐτός κολάζω , οὔτε ἄλλος ὁ τοιοῦτος οὐδείς , ἀλλά στέργω ὁ τιμιωρια οὗτος διά ὁ μείζων προσδοκάω κακός , καί κατά ἕκαστος ἔχω [ 150 ] ὁ ἡμέρα μέχρι οὗτος ἵστημι ὁ βασιλικός ὀργή . ὄρνυμι ὅτι ἔνθα φόβος , εὔκολος λύω συνήθεια , κἀν σφόδρα χρόνιος τις ἢ καί ἀναγκαῖος ; καίτοι ὁ μή λούω χαλεπός . κἀν γάρ μυριάς ὁ φιλοσοφέω , ἢ ὁ σῶμα φύσις ἐλέγχω οὐδείς ἀπό ὁ κατά ὁ ψυχή φιλοσοφία εἰς ὁ οἰκεῖος ὑγίεια ὠφελέω · ὁ δέ μή ὄμνυμι σφόδρα βραχύς , καί οὐδείς οὐ βλάβη , οὖον ὁ σῶμα , οὖον ὁ Ψυχή , ἀλλά πολύς ὁ κέρδος , μέγας ὁ ἀσφάλεια , πολύς ὁ εὐτορίαν . πῶ ; οὖν οὐ ἄτοπος , βασιλεύς μέν ἐπιτάσσω καί ὁ χαλεπός φέρω , Θεός δέ νομοθετέω οὐδείς χαλεπός οὐδέ δύσκολος , ἀλλά ῥούδιον σφῶρα καί ευχολος , καταφρονέω καί καταγελάω , καί συνήθεια προβάλλω ; μή , παρακαλέω , μή μέχρι τοσοῦτος ὁ ἑαυτοῦ καταφρονέω σωτηρία , ἀλλά φοβέω ὁ Θεός , ὡς φοβέω ἄνθρωπος . οἶδα ὅτι ἔρρω οὗτος ἀκούω , ἀλλά φρίξ ἄξιος ὁ μετά τοσοῦτος ἀπονία ὁ Θεός τιμή , ἀλλά ὁ βασιλεύς νόμος μετά ακριθειος φυλάσσω , ὁ θεῖος καί ἐκ ὁ οὐρανός καταδέω καταπίνω , καί πάρεργ-γον εἰμί νομίζω ὁ περί οὗτος σπουδή . Ποία γάρ ἐγώ ἀπολογία λοιπός εἰμί ; τίς δέ συγγνώμη , ὅταν μετά τοσοῦτος παραίνεσις ὁ αὐτός ἐπιμένω ; καί γάρ ἄρχω ὁ συμφορά οὗτος ὁ ὁ πόλις κατέχω , ἄρχω ὁ παραίνεσις οὗτος · καί ἢ μέν μέλος λύω λοιπός , σύ δέ οὐδέπω εἷς ἐντολή κατορθόω . Πῶς οὖν αἰτέω ἀπαλλαγή ὁ κατέχω ἐγώ δεινός , εἷς ἐντολή ἀνύω μή δύναμαι ; πῶς δέ προσδοκάω ὁ χρηστός μεταβολή , πῶς δέ εὐδοξέω ; ποῖος δέ γλυκύτης ὁ Θεός καλέω ; ἄν μέν γάρ ανδυσαω ὁ νόμος , πολύς χαρποψαω ὁ ἡδονά , ὁ βασιλεύς ὁ πόλις καταλλάσσω · εἄν δέ μένω ἐπί ὁ παρανομία , αἰσχύνη καί δνειδὸς ἐγώ εἰμί πάντοθεν , ὅτι , ὁ Θεός λύω ὁ κίνδυνος , ἐγώ ἐπί ὁ αὐτός μένω ῥᾳθυμία . εἴθε ἐγώ δυνατός εἄν ὁ ψυχή ἀποδύω ὁ πολύορκος , καί δίεσις ὑποβάλλω αὐτός ὁ τραῦμα καί ὁ μώλωψ , ὅς ἀπό ὁ Ὅρκος κατά ἕκαστος λαμβάνω ὁ ἡμέρα · καί οὐ εἄν ἐκτίθημι παραίνεσις ἢ συμβουλή , ὁ ὁ τραῦμα δέος ἄρχω λόγος πᾶς δυνα-τιώτερον καί ὁ ; σφόδρα ἐπίκειμαι πῃ πονηρός οὗτος συνήθεια ὁ πονηρία ἀπάγω ὅς . πλήν ἀλλά εἰμί καί μή ὁ δόξα δυνατός , ὁ λογισμός δυνατός αὐτός ὑποβάλλω ὁ ψυχή ὁ αἶσχος , καί δείκνυμι σήπω αὐ-τός καί διαφθείρω . ὥσπερ γάρ , φημί , οἰκέτης ἐπάγω ἐνδελεχής ἀπό μώλωψ οὖον καθαριόω , οὕτως ὁ ὀμνέω καί ὀνομάζω ὁ θεός διαπαντός , ἀπό ἁμαρτία οὖον καθαριόω ὅς . ἀμήχανος γάρ , ἀμήχανος , στόμα μελετάω ὀμνάναι , μή συνεχῶς επιροκεω . Διὸ δή παρακαλέω πᾶς ὁ ὀλεθριάω