joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0201.3
δὲ τῶν τοῦ Θεοῦ νόμων τὸν λελυπηκότα ἀδελφὸν οὐχ ὑπομένωμεν παρακαλεῖσαι , ἀλλὰ καὶ αἰσχύνην εἶναι νομίζομεν τοῦ πρότερον προσδραθεῖναι ; Αἰσχύνη , εἰ · μὲ μέλλων πρότερος χερδαίνειν ; Τοῦναντίον μὲν οὖν αἰσχύννεσθαι χρή τὸ μένειν ἐπὶ τοῦ πάθους , καὶ τὸν λελυπηκότα ἐκδέχεσθαι πρὸς τὰς καταλλαγὰς ἐλθεῖν · τούτω γὰρ καὶ αἰσχύνη καὶ δνειδὸς καὶ ζημία μεγίστη . 'Ὁ γὰρ πρῶτερος ἐλθὼν , ἐκεῖνος καρποῦται τὸ πᾶν . 'Αν μὲν γὰρ παρ' ἑτέρου παρακληθεὶς ἀφῆς τὴν ὀργήν , ἐκεῖνος λογίζεται τὸ κατόρθωμα ( οὐ γὰρ δὴ τῷ Θεῷ πειθόμενος , ἀλλ' ἐκείνῳ χαριζόμενος τὸν νόμον ἐπλήρωσας ) · ἂν δὲ μηδενὸς παρακαλοῦντος , μὴτε αὐτοῦ τοῦ λελυπηκότος · πρὸς δὲ παραγνομένου καὶ δεηθέντος , αὐτὸς πρῶτον αἰσχύνην καὶ πάντα ἕκονον ρίψας ἀπὸ τῆς διανοίας , προδραχὼς τῷ ἱδικητῷ καὶ καταλαὺς τὴν ὀργήν , ὁλικήρον σου γίνεται τὸ κατόρθωμα , καὶ τὸν πάντα κερδισόν . 'Αν εἴπω , Νήστευσον , ἀσθενεῖν μοι προβάλλει σῶματος πολλάκις · ἂν εἴπω , Δὸς πέντη , παιδεραστὴν καὶ πενίαν · ἂν εἴπω , Σχολάσε εἰς συνάξεις , φροντίδας βιωτικάς · ἂν εἴπω , Πρόσεχε τὸν λαγόμενον , καὶ νῦν τῆς διδασκαλίας τὴν δύναμιν , ἰδιωτείαν · ἂν εἴπω , [ 204 ] Κατόρθωσον ἕτερον , λέγεις , ὅτι Οὐχ ὑπακούσεται συμβουλευόμενος · πολλάκις γὰρ διὰν κατεκρονηθην . Γυχραὶ μὲν οὖν αἱ προφάσεις , ἀλλ' ὅμως κἂν πράξαι τὸ ἔχης εἰπεῖν · ἂν εἴπω , Τὴν ὀργὴν ἄρες , τί τούτων εἰπαὶν δύνη ; Οὔτε γὰρ ἀσθενείαν σώματος , οὔτε πενίαν , οὐχ ἰδιωτείαν , οὐχ ἀγρολίαν , οὐχ ἄλλο οὐδὲν ἕχεις εἰπεῖν , ἀλλ' ἀσύγνωστος αὕτη μάλιστα πάντων ἐστὶν ἡ ἀμαρτία . Πῶς δύνη τὰς χεῖρας εἰς τὸν οὐρανὸν ἀνατεῖναι ; Πῶς τὴν γλῶτταν κινήσαι ; Πῶς αἰτῆσαι συγγνώμην ; Κἂν γὰρ ἱ βούληταὶ ὁ Θεὸς ἀφείναι τὰς ἀμαρτίας σοι , οὐχ ἀφῆς αὐτὸς , τὰ τοῦ συνδούλου κατέχων . 'Αλλ' ἡμᾶς ἐστι , καὶ ἄγριοι , καὶ θηριώδης , καὶ χολάσεως ἐπιθυμεῖ καὶ ἀντιδόσεως . Καὶ διὰ τοῦτο μάλιστα ἄρες . 'Ἰδιώτισον πολλά , καὶ ἀπεστέργου , καὶ κακῶς ἠκουσας , καὶ ἐν τοῖς μεγίστοις ἐβλάβης πράγμασι , καὶ βούλει χολάζομενον ἰδεῖν τὸν ἐχθρόν . Καὶ εἰς τοῦτο σοὶ πάλιν χρήσιμον τὸ ἀφείναι . 'Αν μὲν γὰρ αὐτὸς ἐδικήσης καὶ ἐπεξέληθες , εἴτε διὰ ῥημάτων , εἴτε διὰ πραγμάτων , εἴτε διὰ τῆς εὐχῆς τῆς κατ' αὐτοῦ , ὁ Θεὸς οὐχ ἐπεξελεύσεται λοιπὸν , ἄτε σοῦ τὴν τιμωρίαν λαβόντος · καὶ οὐ μόνον οὐχ ἐπεξελεύσεται , ἀλλὰ καὶ σὲ ἀπατήσει δίχην ὡς ὑβρισμένου .
Lemmas: δέ ὁ ὁ Θεός νόμος ὁ λυπέω ἀδελφός οὐ ὑπομένω παρακαλώ , ἀλλά καί αἰσχύνη εἰμί νομίζω ὁ πρότερος προσδράω ; αἰσχύνη , εἰμί · ἐγώ μέλλω πρότερος χερδαινεος ; τουναντίον μέν οὖν αἰσχύνω χρή ὁ μένω ἐπί ὁ πάθος , καί ὁ λυπέω ἐκδέχομαι πρός ὁ καταλλαγή ἔρχομαι · οὗτος γάρ καί αἰσχύνη καί δνειδὸς καί ζημία μέγας . Ὁ γάρ πρότερος ἔρχομαι , ἐκεῖνος καρπόω ὁ πᾶς . Αν μέν γάρ παρά ἕτερος παρακλάομαι ἀφῆς ὁ ὀργή , ἐκεῖνος λογίζομαι ὁ κατόρθωμα ( οὖον γάρ δή ὁ Θεός πείθω , ἀλλά ἐκεῖνος χαρίζομαι ὁ νόμος πληρόω ) · εἄν δέ μηδείς παρακαλέω , μήτε αὐτός ὁ λυπέω · πρός δέ παραγιγνώσκω καί δήω , αὐτός πρῶτος αἰσχύνη καί πᾶς ἕκονον ῥίπτω ἀπό ὁ διάνοια , προτρέχω ὁ ἱδικός καί καταλαὺς ὁ ὀργή , ολικηρ σύ γίγνομαι ὁ κατόρθωμα , καί ὁ πᾶς κερδίζω . Αν εἶπον , νηστεύω , ἀσθενέω ἐγώ προβάλλω σῶμα πολλάκις · εἄν εἶπον , δός Πέντη , παιδεραστής καί πενία · εἄν εἶπον , σχολάω εἰς συνάγω , φροντίς βιωτικός · εἄν εἶπον , προσέχω ὁ λήγω , καί νῦν ὁ διδασκαλία ὁ δύναμις , ἰδιωτεία · εἄν εἶπον , [ 204 ] κατορθόω ἕτερος , λέγω , ὅτι οὐχ ὑπακούω συμβουλεύω · πολλάκις γάρ δῖος κατεκρονηθην . Γυχραὶ μέν οὖν ὁ πρόφασις , ἀλλά ὅμως κἀν πράσσω ὁ ἔχης εἶπον · εἄν εἶπον , ὁ ὀργή Ἄρης , τίς οὗτος εἶπον δύναμαι ; οὔτε γάρ ἀσθένεια σῶμα , οὔτε πενία , οὐ ἰδιωτεία , οὐ ἀγρολίαν , οὐ ἄλλος οὐδείς ἔχω εἶπον , ἀλλά ασύγγνωστος οὗτος μάλιστα πᾶς εἰμί ὁ ἁμαρτία . Πῶς δύναμαι ὁ χείρ εἰς ὁ οὐρανός ἀνατείνω ; Πῶς ὁ γλῶσσα κινέω ; Πῶς αἰτέω συγγνώμη ; κἀν γάρ Ι βούλομαι ὁ θεός ἀφίημι ὁ ἁμαρτία σύ , οὐ ἀφῆς αὐτός , ὁ ὁ σύνδουλος κατέχω . Αλ ἐγώ εἰμί , καί ἄγριος , καί θηριώδης , καί κόλασις ἐπιθυμέω καί ἀντίδοσις . καί διά οὗτος μάλιστα Ἄρης . 'ιδιωτισος πολύς , καί ἀποστέργω , καί κακῶς ἀκούω , καί ἐν ὁ μέγας βλάπτω πρᾶγμα , καί βούλομαι χολαζομαι ὁράω ὁ ἐχθρός . καί εἰς οὗτος σύ πάλιν χρήσιμος ὁ ἀφίημι . Αν μέν γάρ αὐτός δικάζω καί ἐπεξέρχομαι , εἴτε διά ῥῆμα , εἴτε διά πρᾶγμα , εἴτε διά ὁ εὐχή ὁ κατά αὐτός , ὁ θεός οὐ ἐπεξέρχομαι λοιπός , αὔγ-ασμα σύ ὁ τιμωρία λαμβάνω · καί οὖον μόνος οὐ ἐπεξέρχομαι , ἀλλά καί σύ ἀπατάω διχάω ὡς ὑβρίζω .