joannes-chrysostomus.ad-populum-antiochenum-homiliae-1-21 pg049_0176.1
λεσαν τὸν βασιλέα , καὶ τῆς κρείσσεως ἀνέμνησαν , καὶ τὰς ἑαυτῶν ἔπρασαν ὑποθέσειν κεφαλὰς , εἰ μὴ τοῦτο γένοιτο . Καὶ ταύτας , οἱ δικάζοντες διὰ γραμμάτων λαβόντες τὰς φωνὰς , ἀπήλθον , ὁ πάντες στεφάνοις λαμπρότερον τὴν μετέπειτα κοσμοῦντες πόλιν . Καὶ νῦν τὰ ἐνταῦθα γεγενημένα ἀκούσεται μὲν βασιλεὺς , ἀκούσεται δὲ καὶ ἡ μεγάλη πόλις , ἀκούσεται δὲ πᾶσα ἡ οἰκουμένη , ὅτι τοιούτῳ τῇ Ἀντιοχείᾳ πόλιν οἴκοισι μοναχοί , ὡς ἀποστολικὴν ἐπιδείξασθαι παρῆρσαν · καὶ πῶν γραμμάτων νῦν ἀναγιγνωσκομένων ἐν τῷ στρατοπέδῳ , πάντες αὐτῶν θαυμάζονται τὴν μεγαλοψυχίαν , πάντες τὴν πόλιν ἡμῶν μακαρίζουσι , καὶ τὴν πονηρὰν ἀποκρουσόμεθα δόξαν · καὶ εἰσονται πάντες , ὡς τὰ γεγενημένα οὐ τῶν ἐνοικούντων τῇ πόλει ἦν , ἀλλ’ ἀνθρώπων ξένων καὶ διεσθαλμένων , καὶ δτι ἰσχὴν τοῦ σᾶς · πόλεως ἤθους ἀποδείξειν τῶν μοναχῶν ἔσται μαρτυρία . Μὴ τοίνυν ἀλύωμεν , ἀγαπητοί , ἀλλὰ χρηστὰς προσδοκῶμεν ἐλπίδας . Εἰ γὰρ ἡ πρὸς ἀνθρώπους παρῆρσια τοσούτου ἰσχύει κολασίαι δεῖνόν , ἡ πρὸς τὸν Θεὸν αὐτῶν παρῆρσια τί οὐκ ἐργάσεται ; Ταῦτα καὶ πρὸς Ἕλληνας λέγωμεν , ὅταν τολμῶσιν ὑπὲρ φιλοσόφων ἡμῖν διαλέγεσθαι . Ἀπὸ τῶν νῦν εὐδόξων , δτι καὶ τὰ πρότερα τῇ ψευδὴ ἡμᾶρ’ ἐκείνοις · ἀπὸ τοῦτον δὴλον , ὅτι καὶ τὰ πρότερα ἦν ἀληθὴ τὰ παρ’ ἡμῖν , τὰ περὶ Ἰωάννου καὶ Παύλου καὶ Πέτρου καὶ τῶν ἄλλων ἀπάντων . Ἐπειδὴ γὰρ τὴν ἐκείνων εὐδαισίαν διεδύξαντο , διὰ τοῦτο καὶ τὴν αὐτῶν παρῆρσιαν ἐπεδείξαντο · ἐπειδὴ τοῖς αὐτοῖς νόμοις ἐτράφησαν , διὰ τοῦτο καὶ τὴν αὐτῶν ἀρετὴν ἐξήλωσαν . Ὥστε οὐ χρεία γραμμάτων ἡμῖν ὑπὲρ τοῦ δεῖξαι τὴν ἀποστολικὴν ἀρετὴν , τῶν πραγμάτων αὐτῶν βοώντων , καὶ τῶν μαθητῶν τούς διδασκάλους ἐνδεικνύντων · οὐ χρεία λόγων ἡμῖν , ὥστε τῶν Ἑλλήνων δεῖξαι λέγων καὶ τὴν παρ’ αὐτοῖς φιλοσόφων μικροψυχίαν , τῶν πραγμάτων αὐτῶν βοώντων τῶν 175 γῦν καὶ τῶν προτέρων , ὡς ἅπαντα τὰ παρ’ αὐτοῖς μῦθοι καὶ σκηνὴ καὶ ὑπόκρισις . Οὐχ ὁ μοναχὸς δὲ μόνον ἀλλὰ καὶ οἱ ἱερεῖς τὴν αὐτὴν ἐπεδείξαντο μεγαλοψυχίαν , καὶ τὴν ἡμετέραν διενεῖμαντο σωτηρίαν . Καὶ ὁ μὲν εἰς τὸ στρατόπεδον ἀπήρσε , πάντα δεῦτερα θεώμενος τῆς ἡμετέρας ἀγάπης , καὶ αὐτὸς ἐτοῖμος ἦν , εἰ μὴ πείσειε τὸν βασιλέα , ἀποθανεῖν · οὗτοι δὲ ἐνταῦθα μεῖναντες , καὶ τὰ αὐτὰ τοῖς μοναχοῖς ἐπιδειξάμενοι , ταῖς οἰκείαις χερσὶ τοὺς διδάσκοντας · κατέχοντες οὐκ ἐπέτρεπον εἰσελθεῖν , πρὶν ἡ περὶ τοῦ τέλους ὑποσχεθῆσαι τῆς δίκης · καὶ ἡνίκα μὲν ἄνωρὸν ἀνανεύοντες , πολλὴ τῇ παρῆρσίᾳ καὶ αὐτοῖς πάλιν ἐξέφυγον · ἐπειδὴ δὲ εἴδον ἐπινεύσαντας , πᾶσιν ἀξιωμοι καὶ γονάτων , καὶ χεῖρας καταφιλήσαντες , ἐκατέραν τὴν ἀρετὴν μεθ’ ὑπερβολῆς ἐπεδείξαντο , τὴν τε ἐλευθερίαν , τὴν τε ἐπιείκειαν . Ὡς μὲν γὰρ οὐχ ἡν θρασείας τῆς παρῆρσιᾳ , τῶν καταχειλῶν γόνατα καὶ πᾶσιν ἀξιωμοι μάλιστα ἐδεῖξαν · πάλιν δὲ ταῦτα κολασίαι οὐκ ἦν , οὐδὲ δουλοπρεπεία τις , οὐδὲ ἐξ ἀνελυσθῆς γνώμης ἐγένετο , τὰ φύσασιν ἐμαρτύρουν αὐτῶν τὴν παρῆρσιαν . Οὐ ταῦτα δὲ μόνον ἀπὸ τοῦ πειρασμοῦ τὰ καλὰ ἐκαραπώσατο , ἀλλὰ καὶ πολλὴν σωφροσύνην , πολλὴν ἐπιείκειαν · καὶ μοναστήριον ἡμῖν ἡ πόλις ἐξῆργεν ἐγένετο . Οὐχ ἄν τις αὐτὴν οὕτως ἐκάστησεν , εἰ χρυσούς ἀνδριάντας ἀνέστησεν ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς , ὡς νῦν ἐστὶ λαμπρὰ καὶ περιφανής · τοὺς καλοὺς τῆς ἀρετῆς ἀνδριάντας παρασχημένη , καὶ τὸν οἴκειον ἐπιδείξασα πολίτην .
Lemmas: λέσα ὁ βασιλεύς , καί ὁ κρείσσεως ἀναμιμνήσκω , καί ὁ ἑαυτοῦ πέρνημι ὑπόθεσις κεφαλή , εἰμί μή οὗτος γίγνομαι . καί οὗτος , ὁ δικάζω διά γράμμα λαμβάνω ὁ φωνή , ἀπέρχομαι , ὁ πᾶς στέφανος λαμπρός ὁ μετέπειτα κοσμέω πόλις . καί νῦν ὁ ἐνταῦθα γίγνομαι ἀκούω μέν βασιλεύς , ἀκούω δέ καί ὁ μέγας πόλις , ἀκούω δέ πᾶς ὁ οἰκέω , ὅτι τοιοῦτος ὁ Ἀντιόχεια πόλις οἶκος μοναχός , ὡς ἀποστολικός ἐπιδείκνυμι παρῆρσαν · καί ποῦ γράμμα νῦν ἀναγιγνώσκω ἐν ὁ στρατόπεδον , πᾶς αὐτός θαυμάζω ὁ μεγαλοψυχία , πᾶς ὁ πόλις ἐγώ μακαρίζω , καί ὁ πονηρός ἀποκρούω δόξα · καί εἶμι πᾶς , ὡς ὁ γίγνομαι οὖον ὁ ἐνοικέω ὁ πόλις εἰμί , ἀλλά ἄνθρωπος ξένος καί διεσταλμένος , καί δ ἰσχνός ὁ σός · πόλις ἦθος ἀποδείκνυμι ὁ μοναχός εἰμί μαρτυρία . μή τοίνυν ἀλύω , ἀγαπητός , ἀλλά χρηστός προσδοκάω ἐλπίς . εἰμί γάρ ὁ πρός ἄνθρωπος παραλέγω τοσοῦτος ἰσχύω κολασιος δεῖνος , ὁ πρός ὁ θεός αὐτός παραλέγω τίς οὐ ἐργάζομαι ; οὗτος καί πρός Ἕλλην λέγω , ὅταν τολμάω ὑπέρ φιλόσοφος ἐγώ διαλέγω . ἀπό ὁ νῦν εὔδοξος , δ καί ὁ πρότερος ὁ ψευδής ἡμᾶρ’ ἐκεῖνος · ἀπό οὗτος δῆλος , ὅτι καί ὁ πρότερος εἰμί ἀληθής ὁ παρά ἐγώ , ὁ περί Ἰωάννης καί Παῦλος καί Πέτρος καί ὁ ἄλλος ἀπαντάω . ἐπεί γάρ ὁ ἐκεῖνος εὐδαισίαν διεδυξαντος , διά οὗτος καί ὁ αὐτός παραλέγω ἐπιδείκνυμι · ἐπεί ὁ αὐτός νόμος τρέφω , διά οὗτος καί ὁ αὐτός ἀρετή ξηλώνω . ὥστε οὖον χρεία γράμμα ἐγώ ὑπέρ ὁ δείκνυμι ὁ ἀποστολικός ἀρετή , ὁ πρᾶγμα αὐτός βοῦς , καί ὁ μαθητής ὁ διδάσκαλος ἐνδείκνυμι · οὖον χρεία λόγος ἐγώ , ὥστε ὁ Ἕλλην δείκνυμι λέγω καί ὁ παρά αὐτός φιλόσοφος μικροψυχία , ὁ πρᾶγμα αὐτός βοῦς ὁ 175 γῦς καί ὁ πρότερος , ὡς ἅπας ὁ παρά αὐτός μῦθος καί σκηνή καί ὑπόκρισις . οὐχ ὁ μοναχός δέ μόνος ἀλλά καί ὁ ἱερεύς ὁ αὐτός ἐπιδείκνυμι μεγαλοψυχία , καί ὁ ἡμέτερος διανέμω σωτηρία . καί ὁ μέν εἰς ὁ στρατόπεδον ἀπαρέσκω , πᾶς δύο θεάομαι ὁ ἡμέτερος ἀγάπη , καί αὐτός ἑτοῖμος εἰμί , εἰμί μή πείθω ὁ βασιλεύς , ἀποθνῄσκω · οὗτος δέ ἐνταῦθα μένω , καί ὁ αὐτός ὁ μοναχός ἐπιδείκνυμι , ὁ οἰκεῖος χείρ ὁ διδάσκω · κατέχω οὐ ἐπιτρέπω εἰσέρχομαι , πρίν ὁ περί ὁ τέλος ὑπισχνέομαι ὁ δίκη · καί ἡνίκα μέν ἄνωρος ἀνανεύω , πολύς ὁ παρῆρσίᾳ καί αὐτός πάλιν ἐκφεύγω · ἐπεί δέ εἶδον ἐπινεύω , πᾶς αξιοιμοι καί γόνυ , καί χείρ καταφιλέω , ἑκάτερος ὁ ἀρετή μετά ὑπερβολή ἐπιδείκνυμι , ὁ τε ἐλευθερία , ὁ τε ἐπιείκεια . ὡς μέν γάρ οὐ ἐάν θρασύς ὁ παραιρέω , ὁ καταχειλαω γόνυ καί πᾶς αξιοιμοι μάλιστα δείκνυμι · πάλιν δέ οὗτος κολασιος οὐ εἰμί , οὐδέ δουλοπρέπεια τις , οὐδέ ἐκ ἀνέρχομαι γνώμη γίγνομαι , ὁ φύς μαρτυρέω αὐτός ὁ παραλέγω . οὖον οὗτος δέ μόνος ἀπό ὁ πειρασμός ὁ καλός καρπόω , ἀλλά καί πολύς σωφροσύνη , πολύς ἐπιείκεια · καί μοναστήριον ἐγώ ὁ πόλις ἐξάρχω γίγνομαι . οὐχ ἄν τις αὐτός οὕτως καθίστημι , εἰμί χρυσός ἀνδριάς ἀνίστημι ἐπί ὁ ἀγορά , ὡς νῦν εἰμί λαμπρός καί περιφανής · ὁ καλός ὁ ἀρετή ἀνδριάς παρέχω , καί ὁ οἰκέω ἐπιδείκνυμι πολίτης .