joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0237.2
Χειροτέχνης εἰ ; καθεδόμενος ψάλλει Ἄλλ' οὐ βούλει τῷ στόματι ψάλλειν ; τῇ διανοίᾳ τοῦτο ποιεῖ μέγας συνὁμὸς ὁ ψαλμὸς . Οὐδὲν ἐντεῦθεν ὑποστήση δεινόν , ἀλλ' ὡς ἐν μοναστηρίῳ ἐν τῷ ἐργαστηρίῳ δυνηθὲ καθέζεσθαι · οὐ γὰρ τόπων ἐπιτηδειότης , ἀλλὰ τρόπων ἀχρίθεια τὴν ἡσυχίαν ἡμῖν παρέσται . Παῦλος γοῦν ἐν ἐργαστηρίῳ τῇ τέχνῃ κεχρημένος , οὐδὲν εἰς τὴν οἰκείαν ἀρετὴν παρεξέλαβεν . Μὴ τοίνυν λέγε σύ Πῶς δυνησόμεν χειροτέχνης ὤν καὶ πένις φιλοσοφεῖν ; Αἴα τοῦτο μὲν οὐν μάλιστα δυνηθὲ φιλοσοφεῖν . Καὶ γὰρ πενία πλούτου , καὶ ἐργασία ἀργίας πρὸς εὐλάβειαν ἡμῖν ἐπιτηδειότερον , ὡς ὁ γε πλοῦτος τοῖς μὴ προσέχουσι καὶ ἐμπόδιον γίνεται . Ὅταν γὰρ ἀργὴν δέῃ ἀφαινει , ὅταν σβέσαι φθόνον , ὅταν χαλάσαι θυμόν , ὅταν εὐχὴν ἐπιδείξασθαι , ὅταν ἐπιείκειαν καὶ πραότητα , ὅταν φιλοφροσύνην καὶ ἀγάπην , ποῦ γένοιτ' ἄν κώλυμα ἡ πενία ; Οὐ γὰρ ἀργύριον καταβαλόντας ταῦτα ἀνύσαι ἐστιν , ἀλλὰ προαίρεσιν ὀρθὴν ἐπιδειξαμένους . Ἐλεημοσύνην μάλιστα ἐστιν ἡ χρημάτων δεομένη , ἀλλὰ καὶ αὐτὴ διὰ τῆς πενίας μειζόνως ἐξελαμψε καὶ γὰρ ἡ τοὺς δύο ὀβολοὺς [ 241 ] καταβαλοῦσα , ἀπάντων ἀνθρώπων ἡν πενεστέρα , καὶ πάντας ὑπερτχόντισα . Μὴ τοίνυν μέγα τι νομίζομεν εἶναι πλοῦτον , μηδὲ πηλῷ βελτίωνα εἶναι τὸν χρυσὸν λογίζομεθα ἡ γὰρ τιμὴ τῆς ὑλῆς οὐκ ἀπὸ τῆς φύσεως , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ἡμετέρας διανοίας ἐστιν . Εἰ γὰρ τὸ ἀκριβὲς ἐξετάσεις , πολλοῦ τοῦ χρυσοῦ σῆτροφος ἀναγκαϊότερος ὁ μὲν γὰρ εἰς τὸν βίον οὐδεμίαν εἰσάγει χρείαν , οὗτος δὲ τὸ πλεῖον ἡμῖν κατεσκευάσας τῆς χρείας μυρίας τέχνας ὑπηρετοῦμενος . Καὶ τί λέγω χρυσοῦ καὶ σιδήρου σύγκρισιν ; τῶν γὰρ πολυτελῶν λίθων ἀναγκαϊότερος οἱ λίθοι οὗτοι · ἐξ ἐκείνων μὲν γὰρ οὐδὲν ἄν γένοιτο χρηστὸν , ἀπὸ δὲ τουτῶν οἰκία τε καὶ τεῖχη καὶ πόλεις ἑστηκέν . Σὺ δὲ μοι δεῖξον , τί τὸ κέρδος ἀπὸ τῶν μαργαριτῶν γένοιτ' ἄν τούτων , μᾶλλον δὲ ποῖον οὐκ ἄν γένοιτο βλαβὸς ; Καὶ γὰρ ἵνα σὺ κόκχον ἕνα φορήσῃς , μυρίοι τῷ λίμῳ πέντητες ἄγχονται · ποίας οὖν ἀπολογίας τεῖξῃ ; τίνος συγγνώμης ;
Lemmas: χειροτέχνης εἰμί ; καθέζομαι ψάλλω ἄλλος οὖον βούλομαι ὁ στόμα ψάλλω ; ὁ διάνοια οὗτος ποιέω μέγας συνὁμὸς ὁ ψαλμός . οὐδείς ἐντεῦθεν ὑφίστημι δεινός , ἀλλά ὡς ἐν μοναστήριον ἐν ὁ ἐργαστήριον δύναμαι καθέζομαι · οὖον γάρ τόπος ἐπιτηδειότης , ἀλλά τρόπος αχριθειος ὁ ἡσυχία ἐγώ πάρειμι . Παῦλος γοῦν ἐν ἐργαστήριον ὁ τέχνη χράομαι , οὐδείς εἰς ὁ οἰκεῖος ἀρετή παρεκλαμβάνω . μή τοίνυν λέγω σῦς Πῶς δύναμαι χειροτέχνης εἰμί καί Πένις φιλοσοφέω ; Γῆ οὗτος μέν ὀν μάλιστα δύναμαι φιλοσοφέω . καί γάρ πενία πλοῦτος , καί ἐργασία ἀργία πρός εὐλάβεια ἐγώ ἐπιτήδειος , ὡς ὁ γε πλοῦτος ὁ μή προσέχω καί ἐμπόδιος γίγνομαι . ὅταν γάρ ἀργός δήω ἀφανίζω , ὅταν σβέννυμι φθόνος , ὅταν χαλάω θυμός , ὅταν εὐχή ἐπιδείκνυμι , ὅταν ἐπιείκεια καί πραότης , ὅταν φιλοφροσύνη καί ἀγάπη , ποῦ γίγνομαι ἄν κώλυμα ὁ πενία ; οὖον γάρ ἀργύριον καταβάλλω οὗτος ἀνύω εἰμί , ἀλλά προαίρεσις ὀρθός ἐπιδείκνυμι . ἐλεημοσύνη μάλιστα εἰμί ὁ χρῆμα δήω , ἀλλά καί αὐτός διά ὁ πενία μέγας ἐκλάμπω καί γάρ ὁ ὁ δύο ὀβολός [ 241 ] καταβάλλω , ἀπαντάω ἄνθρωπος ἐάν πενεστέρα , καί πᾶς ὑπερτχόντισα . μή τοίνυν μέγας τίς νομίζω εἰμί πλοῦτος , μηδέ πηλός βελτιώνω εἰμί ὁ χρυσός λογίζομαι ὁ γάρ τιμή ὁ ὕλη οὐ ἀπό ὁ φύσις , ἀλλά ἀπό ὁ ἡμέτερος διάνοια εἰμί . εἰμί γάρ ὁ ἀκριβής ἐξέτασις , πολύς ὁ χρυσός σῆτροφος ἀναγκαῖος ὁ μέν γάρ εἰς ὁ βίος οὐδείς εἰσάγω χρεία , οὗτος δέ ὁ πλείων ἐγώ κατασκευάζω ὁ χρεία μυρίος τέχνη ὑπηρετέω . καί τίς λέγω χρυσός καί σίδηρος σύγκρισις ; ὁ γάρ πολυτελής λίθος ἀναγκαῖος ὁ λίθος οὗτος · ἐκ ἐκεῖνος μέν γάρ οὐδείς ἄν γίγνομαι χρηστός , ἀπό δέ τουτῶν οἰκίον τε καί τεῖχος καί πόλις ἵστημι . σύ δέ ἐγώ δείκνυμι , τίς ὁ κέρδος ἀπό ὁ μαργαρίτης γίγνομαι ἄν οὗτος , μᾶλλον δέ ποῖος οὐ ἄν γίγνομαι βλάβη ; καί γάρ ἵνα σύ κόκχος εἷς φορέω , μυρίος ὁ λιμός πέντητες ἄγχω · Ποίας οὖν ἀπολογία τίκτω ; τίς συγγνώμη ;