joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0268.2
δ . Ὄρα δσον κακὸν ὅστι τὸ ἀπλῶς τοὺς ἐχθροὺς καὶ τοὺς ἐπιβούλους ἑαυτοὺς ἐγερτεῖζειν . Διὰ τοῦτο ὁ Χριστὸς ἔλεγε · Μὴ δότε τὰ ἅγια τοῖς κυσὶ , μηδὲ ρίψῃτε τοὺς μαργαρίτας ὑμῶν ἑκατέρους τῶν χοίρων , μήποτε στρεφέντες ρήξωσιν ὑμᾶς . Τοῦτο δὲ ἐγένετο ἐπὶ τῆς Ἰῶας · ἔδωκε τὰ ἅγια τῷ κυνί , τῷ χοίρῳ · κατεπάτησεν ἐκεῖνος τὰ ῥήματα , στραφεὶς ἐρρήξε τὴν γυναῖκα . Καὶ ὅρα πῶς κακουργεῖ · Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , φησί · Ἐνταῦθά μοι προσέχετε , ὅτι δυνατὴ ἦν ἡ γυνὴ αἰσθῆναι τὴν ἀπάτην . Εὐθὺς γὰρ τὴν ἐχθραν καὶ τὸν πόλεμον προεκήρυττε τὸν πρὸς τὸν Θεόν , εὐθὺς ἀπεκέντασε ἐφελύσατο . Ἔστιν πρὸ τοῦτο βουλομένου μαθεῖν τὴν γνώμην ἔλεγε · μετὰ ταῦτα ἐναντία εἴποντι τί ἠκολούθεις ; Εἶπεν ὁ Θεός · Θανάτῳ ἀποθανεῖσθε · ἀντεφύξατο τοῦτο ἐκεῖνος , καὶ εἶπεν · Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε . Τί τοῦ πολέμου τοῦτον σαφέστερον ; πῶθεν ἄλλοθεν ἔδει μαθεῖν τὴν ἐχθραν καὶ πόλεμον , ἀλλ' ἢ ἐντεῦθεν ἐκ τοῦ ἀντιφύξατο τῷ Θεῷ ; Ἔδει τοίνυν φυγεῖν εὐθὺς τὸ δόλιον , ἔδει τῆς παγίδος ἀποποθῆσαι . Οὐ θανάτῳ ἀποθανεῖσθε , φησίν · ἵδει γὰρ ὁ Θεός , ὅτι γὰρ ἡμέρα ἐσθῆτε , διανοιήσονται ὀφθαλμοὶ ὑμῶν , καὶ ἔσεσθε ὡς Θεοί . Ἐλπίδι μείζονος ὑποσχέσεως καὶ τὰ ἐν χειρὶν ἐξέβαλεν ἀγαθά · ἐπηγγέλατο ποιῆσαι Θεούς , καὶ κατέβαλεν εἰς τὴν τοῦ θανάτου τυραννίδα . Πόθεν οὖν ἐπίστευσας , ὦ γυναι , τῷ διαβόλῳ ; τί συνείδες ἀγαθόν ; οὐχ ἤρκει ἡ ἀξιοπρεπεία τοῦ νομοθέτου , ὅτι ὁ μὲν Θεὸς καὶ δημιουργὸς καὶ ποιητής , ὁ δὲ διάβολος καὶ ἐχθρός ; Καὶ οὕτω λέγω διάβολον · ὅριν αὐτὸν ἐνόμιζες εἶναι φίλον · ὅριν οὖν , εἶπέ μοι , τοσαύτης ἰσχυρίας ἀξιώσαι ἐχθρόν , ὡς καὶ Δεσποτικὴν γνώμην ἐξαγγεῖλαι αὐτῷ ; Ὄρῃς ὅτι δυνατὸν ἦν συνιδεῖν τὴν ἀπάτην , ἀλλ' οὐκ ἠθέλησεν αὐτή . Καίτοι ὁ μὲν Θεὸς ἰκανὰς ἔδωκε τῆς εὐεργεσίας τῆς ἑαυτοῦ τὰς ἀποδείξεις , καὶ διὰ τῶν ἔργων τὴν χρηστοσύνην ἐπεδείξατο · καὶ γὰρ οὐχ ἧντα τὸν ἄνθρωπον ἐπλάσε , καὶ ψυχὴν ἐνέπνευσε , καὶ κατ' εἰκόνα αὐτὸν ἐποίησεν , ἀρχοντα τῶν ἐπὶ γῆς ποιήσας ἀπάντων , καὶ βοηθὸν ἐχάριστο , καὶ παραδείσον ἐφύτευσε , καὶ τὴν χρῆσιν τῶν λοιπῶν ἐπηρέθησε διδόνων , ἐνὸς ἀπηγόρευσε μὴ ἐφάσθαι [ 273 ] μόνου · καὶ τοῦτο δὲ αὐτὸ χρησίμως ἐκώλυσεν . Ὁ δὲ διάβολος ἔργῳ μὲν οὔτε μικρόν , οὔτε μέγιστον ἐπεδείξατο ἀγαθόν , ῥήματι δὲ φίλος · ἐπάρας τὴν γυναῖκα , καὶ φυσησας ταῖς ματαίαις ἐλπίσιν , οὕτως ἠπάτησεν . Ἄλλ' ὅμως τοῦ Θεοῦ τὸν διάβολον ἀξιοπιστότερον εἶναι ἐνόμισε , καίτοι διὰ τῶν ἔργων
Lemmas: δ . σύργαστρος δίδωμι κακός ὅστις ὁ ἀπλόος ὁ ἐχθρός καί ὁ ἐπίβουλος ἑαυτοῦ εγερτειζεω . Ζεύς οὗτος ὁ Χριστός λέγω · μή δίδωμι ὁ ἅγιος ὁ κύων , μηδέ ῥίπτω ὁ μαργαρίτης σύ ἑκάτερος ὁ χοῖρος , μήποτε στρέφω ῥήγνυμι σύ . οὗτος δέ γίγνομαι ἐπί ὁ ἰωά · δίδωμι ὁ ἅγιος ὁ κύω , ὁ χοῖρος · καταπατέω ἐκεῖνος ὁ ῥῆμα , στρέφω ῥήγνυμι ὁ γυνή . καί ὁράω πῶς κακουργέω · οὖον θάνατος ἀποθνῄσκω , φημί · ἐνταῦθα ἐγώ προσέχω , ὅτι δυνατός εἰμί ὁ γυνή αἴδομαι ὁ ἀπάτη . εὐθύς γάρ ὁ ἐχθρός καί ὁ πόλεμος προκηρύσσω ὁ πρός ὁ Θεός , εὐθύς ἀπεκέντασε ἐπιλύω . ἔρτις πρό οὗτος βούλομαι μανθάνω ὁ γνώμη λέγω · μετά οὗτος ἐναντίος εἶπον τίς ἀκολουθέω ; εἶπον ὁ Θεός · Θάνατος ἀποθνῄσκω · ἀντιφεύγω οὗτος ἐκεῖνος , καί εἶπον · οὖον θάνατος ἀποθνῄσκω . τις ὁ πόλεμος οὗτος σαφής ; πίνω ἄλλοθεν ἐσθίω μανθάνω ὁ ἐχθρός καί πόλεμος , ἀλλά ἢ ἐντεῦθεν ἐκ ὁ ἀντιφεύγω ὁ Θεός ; δέω τοίνυν φεύγω εὐθύς ὁ δόλιος , ἐσθίω ὁ παγίς ἀποπίνω . οὖον θάνατος ἀποθνῄσκω , φημί · ἶδος γάρ ὁ Θεός , ὅτι γάρ ἡμέρα ἐσθής , διανοέομαι ὀφθαλμός σύ , καί εἰμί ὡς θεός . Ἐλπίς μείζων ὑπόσχεσις καί ὁ ἐν χείρ ἐκβάλλω ἀγαθός · ἐπαγγέλλω ποιέω θεός , καί καταβάλλω εἰς ὁ ὁ θάνατος τυραννίς . πόθεν οὖν πιστεύω , εἰμί γυνή , ὁ διάβολος ; τίς συνοράω ἀγαθός ; οὐ ἀρκέω ὁ ἀξιοπρέπεια ὁ νομοθέτης , ὅτι ὁ μέν θεός καί δημιουργός καί ποιητής , ὁ δέ διάβολος καί ἐχθρός ; καί οὗτος λέγω διάβολος · μνήστωρ αὐτός νομίζω εἰμί φίλος · μνήστωρ οὖν , εἶπον ἐγώ , τοσοῦτος Ἰσχυρίας ἀξιόω ἐχθρός , ὡς καί δεσποτικός γνώμη ἐξαγγέλλω αὐτός ; ὄρνυμι ὅτι δυνατός εἰμί συνοράω ὁ ἀπάτη , ἀλλά οὐ ἐθέλω αὐτός . καίτοι ὁ μέν θεός ἱκανός δίδωμι ὁ εὐεργεσία ὁ ἑαυτοῦ ὁ ἀποδείκνυμι , καί διά ὁ ἔργον ὁ χρηστοσύνη ἐπιδείκνυμι · καί γάρ οὐ ἀντάω ὁ ἄνθρωπος πλάσσω , καί ψυχή ἐμπνέω , καί κατά εἰκών αὐτός ποιέω , ἄρχω ὁ ἐπί γῆ ποιέω ἀπαντάω , καί βοηθός Χαριστός , καί παράδεισος φυτεύω , καί ὁ χρῆσις ὁ λοιπός ἐπαίρω δίδωμι , εἷς ἀπαγορεύω μή φημί [ 273 ] μόνος · καί οὗτος δέ αὐτός χρήσιμος κωλύω . ὁ δέ διάβολος ἔργον μέν οὔτε μικρός , οὔτε μέγας ἐπιδείκνυμι ἀγαθός , ῥῆμα δέ φίλος · ἐπαίρω ὁ γυνή , καί φυσάω ὁ μάταιος ἐλπίς , οὕτως ἀπατάω . ἄλλος ὅμως ὁ Θεός ὁ διάβολος ἀξιόπιστος εἰμί νομίζω , καίτοι διά ὁ ἔργον