joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0228.1
ἁρῶτων ποιεῖ δικαίους . Εἰ γὰρ βασιλεὺς ἐπιστολῇ , γράμματα προσθεὶς ὀλίγα , μυρίων ὑπευθύνους ἐγχαλμάτει ἀφήναι ἐλευθέρους , ἑτέρως δὲ καὶ πρὸς τιμὴν ἄγει μεγάλην , πολλῷ μᾶλλον τὸ ἅγιον τοῦ Θεοῦ Πνεῦμα καὶ πάντα δυνάμενον , πάσης μὲν ἡμᾶς ἀπαλλάξει · κακίας , πολλῇ δὲ ἡμῖν χαριεῖται δικαιοσύνῃ , καὶ πολλῆς ἐμπλέσει τῆς παρρησίας . Καὶ καθάπερ σπινθὴρ μέσον εἰς πελάγος ἁλός ἐμπεσὼν εὐθὺς ἂν ἀποσβέσθη , ἂν καὶ ἀφανὴς γένοιτο , τῷ πλήθει τῶν ὑδάτων καταποντισθεῖς · οὕτως καὶ πᾶσα πονηρία ἀνθρωπίνη , ὅταν εἰς τὴν κολυμβήθραν ἐμπέσῃ τῶν θείων ναμάτων , ἐκεῖνου ταχύτερον καὶ εὐκολώτερον τοῦ σπινθῆρος καταποντιζεται καὶ ἀφανίζεται . Καὶ τινὸς ἐνεκεν , φησίν , εἰ τὰ ἁμαρτήματα ἡμῖν ἀπαντα ἀφῆσι τὸ λουτρὸν , οὐχὶ λουτρὸν ἀφέσεως · ἁμαρτημάτων καλεῖται , οὔτε λουτρὸν καθάρσεως , ἀλλὰ λουτρὸν παλιγγενεσίας ; Ὅτι οὐχ ἀπλῶς ἡμῖν ἀφῆρη τὰ ἁμαρτήματα , οὔδ᾽ ἀπλῶς ἡμᾶς καθάρισε τῶν πλημμελημάτων , ἀλλ᾽ οὕτως ἄν τις ἄνωθεν ἐγεννήθημεν . Καὶ γὰρ ἄνωθεν ἡμᾶς δημιουργεῖ καὶ κατασκευάζει , οὐχ ἀπὸ τῆς διαπλάττον πάλιν , ἀλλ᾽ ἐξ ἑτέρου στοιχείου τῶν τῶν ὑδάτων φύσεως δημιουργοῦν . Οὐ γὰρ ἀπλῶς ἀποσπᾷ τὸ σκεῦος , ἀλλ᾽ ὁλόκληρον αὐτὸ ἀναγυνοῦσι πάλιν . Τὰ μὲν γὰρ ἀποσπώμενα , κἂν μετὰ ἀκριβείας ἐκκαθαρίζηται , ἔχει [ 230 ] τῆς ποιήσεως ἴχνὺ καὶ τῆς χηλῶς φέρει τὰ λείψανα · τὰ δὲ εἰς χωνευτήριον ἐμπεσόντα καὶ διὰ τῆς φλογὸς ἀνανευθὲντα , πᾶσαν ἀποθέμενα βυπαρίαν , τὴν ἀπὸ τῆς νεοπλασίας ἀπὸ τῶν καινῶν προσλίπαντα τὴν λαμπρότητα ἀφήνεται . Ὥσπερ οὖν ἀνδριάντα χρυσοῦν πολλῷ τῷ χρόνῳ καὶ τῷ καπνῷ καὶ τῇ κόνει καὶ τῷ βυπαρίαντι λαβόν τις καὶ χωνεύσας , καθαρώτατον ἡμῖν καὶ ἀστράπτονα ἀποδίδωσι , οὕτω καὶ τὴν φύσιν τὴν ἡμετέραν ὁ Θεὸς λωθεῖσαν τῷ τῆς ἁμαρτίας ἰῷ , καὶ πολὺν δεξάμενον τὸν καπνὸν τὸν ἀπὸ τῶν πλημμελημάτων , καὶ τὸ κάλλος ἀπολέσασαν , ὅπερ παρ᾽ αὐτοῦ παρὰ τὴν ἀρχὴν ἐγκατέθηκε , λαβὼν ἄνωθεν ἐχώνευσε , καὶ καθάπερ εἰς χωνευτήριον ἐμβαλὼν τὰ ὕδατα , καὶ τὴν τοῦ Πνεύματος ἐπαρὲς χόριν ἀντὶ φλογός , εἶτα νεοπλασίς ἐκθεῖν καὶ καινῶς γεννημένους ἀντιδίδωσι λοιποῖς ταῖς ἠλιακαῖς ἐκτίσι μετὰ πολλῆς ἀνάγει τῆς λαμπρότητος , τὸν μὲν παλαιὸν συντριβὰς ἄνθρωπον , νέον δὲ κατασκευάσας τοῦ προτέρου λαμπρότερον .
Lemmas: ἁρόω ποιέω Δίκαιος . εἰμί γάρ βασιλεύς ἐπιστολή , γράμμα προστίθημι ὀλίγος , μυρίος ὑπεύθυνος ἐγχαλμάτει ἀφανίζω ἐλεύθερος , ἑτέρως δέ καί πρός τιμή ἄγω μέγας , πολύς μᾶλλον ὁ ἅγιος ὁ Θεός πνεῦμα καί πᾶς δύναμαι , πᾶς μέν ἐγώ ἀπαλλάσσω · κακία , πολύς δέ ἐγώ χαρίζομαι δικαιοσύνη , καί πολύς ἐμπλέω ὁ παρρησία . καί καθάπερ σπινθήρ μέσος εἰς Πελάγος ἅλς ἐμπίπτω εὐθύς εἄν ἀποσβέννυμι , εἄν καί ἀφανής γίγνομαι , ὁ πλῆθος ὁ ὕδωρ καταποντίζω · οὕτως καί πᾶς πονηρία ἀνθρώπινος , ὅταν εἰς ὁ κολυμβήθρα ἐμπίπτω ὁ θεῖον νᾶμα , ἐκεῖνος ταχύς καί εὔκολος ὁ σπινθήρ καταποντίζω καί ἀφανίζω . καί τις ἕνεκα , φημί , εἰμί ὁ ἁμάρτημα ἐγώ ἅπας ἀφίημι ὁ λουτρόν , οὐ λουτρόν ἄφεσις · ἁμάρτημα καλέω , οὔτε λουτρόν κάθαρσις , ἀλλά λουτρόν παλιγγενεσία ; ὅτι2 οὐ ἀπλόος ἐγώ ἀφαιρέω ὁ ἁμάρτημα , οὐδέ ἀπλόος ἐγώ καθαρίζω ὁ πλημμέλημα , ἀλλά οὕτως ἄν τις ἄνωθεν γεννάω . καί γάρ ἄνωθεν ἐγώ δημιουργέω καί κατασκευάζω , οὐ ἀπό ὁ διαπλάσσω πάλιν , ἀλλά ἐκ ἕτερος στοιχεῖον ὁ ὁ ὕδωρ φύσις δημιουργέω . οὖον γάρ ἀπλόος ἀποσπάω ὁ σκεῦος , ἀλλά ὁλόκληρος αὐτός αναγυνους πάλιν . ὁ μέν γάρ ἀποσπάω , κἀν μετά ἀκρίβεια ἐκκαθαρίζω , ἔχω [ 230 ] ὁ ποίησις ἴχνὺ καί ὁ χηλός φέρω ὁ λείψανον · ὁ δέ εἰς χωνευτήριον ἐμπίτνω καί διά ὁ φλόξ ἀνανεύω , πᾶς ἀποτίθημι βυπαρίαν , ὁ ἀπό ὁ νεοπλασία ἀπό ὁ καινός προσλείπω ὁ λαμπρότης αφήνω . ὥσπερ οὖν ἀνδριάς χρύσεος πολύς ὁ χρόνος καί ὁ καπνός καί ὁ κόνις καί ὁ βυπαρίαντι λαμβάνω τις καί χωνεύω , καθαρός ἐγώ καί ἀστράπτω ἀποδίδωμι , οὗτος καί ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος ὁ θεός λωθεισαω ὁ ὁ ἁμαρτία ἰός , καί πολύς δέχομαι ὁ καπνός ὁ ἀπό ὁ πλημμέλημα , καί ὁ κάλλος ἀπόλλυμι , ὅσπερ παρά αὐτός παρά ὁ ἀρχή ἐγκατατίθεμαι , λαμβάνω ἄνωθεν χωνεύω , καί καθάπερ εἰς χωνευτήριον ἐμβάλλω ὁ ὕδωρ , καί ὁ ὁ πνεῦμα ἐπαρὲς χόριον ἀντί φλόξ , εἶτα νεοπλασίς ἐκθέω καί καινός γεννημένος ἀντιδίδωμι λοιπός ὁ ἡλιακός κτίσις μετά πολύς ἀνάγω ὁ λαμπρότης , ὁ μέν παλαιός συντριβή ἄνθρωπος , νέος δέ κατασκευάζω ὁ πρότερος λαμπρός .