joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0257.4
δυνάμεως , ἀλλ' ἀπὸ τῆς ἐκείνου ῥαθυμίας τε καὶ ἀμελείας τὸν λογιὸν ἔλαβε . Διάβολος τοίνυν διὰ τοῦτο εἴρηται · τὸ διαβάλλειν δὲ καὶ μὴ διαβάλλειν οὐ φύσις ἐστίν , ἀλλὰ κρῆγμα γιγνόμενον καὶ ἀπογινόμενον , συμβαῖνον καὶ ἀποσυμβαῖνον · τὰ δὲ τοιαῦτα οὐ φύσεως ἐπέχει τάξιν οὐδὲ οὐσίαν . Οἶδα δὲ πολλὰς δυσκατάληπτος ὁ λόγος οὗτος ὁ περὶ τῆς οὐσίας · καὶ τῶν συμβεβηκότων · ἀλλ' εἰσὶν οἱ καὶ λεπτοτέροι ἀκοῦειν δυνάμενοι · διόπερ καὶ ἡμεῖς ταῦτα εἴρηκαμεν . Βούλεσθε καὶ ἐκ ἑτέρου ὀνόματος εἰδῶ ; καὶ δεῦρο κάκεινο οὐ τῆς οὐσίας οὐδὲ τῆς φύσεως ὄνομα ἐστι . Πονηρὸς καλεῖται , ἢ δὲ πονηρία οὐ φύσεως ἐστιν , ἀλλὰ προαιρέσεως · καὶ γὰρ καὶ αὕτη ποτὲ μὲν ἐγίγνεται , ποτὲ δὲ ἀπογίνεται . Μὴ γὰρ οὕ τοῦτο μοῦ εἴπης , ὅτι ἐπ' ἐκείνῳ διαπαντὸς μένει · καὶ γὰρ καὶ ἐκ' ἐκείνου οὐκ ἐξ ἀρχῆς ἦν , ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἐγεγένετο , διὸ καὶ ἀποστάτης λέγεται · καὶ τοῦ πολλῶν ἀνθρώπων ὄντων πονηρῶν , μόνος ἐκείνος πονηρὸς κατ' ἑξοχὴν [ 263 ] λέγεται . Τί δήποτε οὖν οὕτως καλεῖται ; " Ὅτι οὐδὲν παρ' ἡμῶν τρικυμμενον , οὐ μικρόν , οὐ μέγα ἐγχαλεῖν ἔχων , ἰδίων τιμηθέντα τὸν ἀνθρόπον , εὐθέως ἐλάσκησεν αὐτὸ τοῖς ἀγαθοῖς . Ταῦτόν οὖν τῆς πονηρίας τί γένοιτ' ἂν χειρόν , ἀλλ' ἢ ὅταν ἔχθρα καὶ πόλεμος ἢ μηδεμίαν εὐλόγον αἰτίαν ἔχων ; Ἀφεῖσθω τοίνυν ὁ διάβολος , καὶ παραγάγωμεν εἰς μέσον τὴν κτίσιν , ἵνα μάθῃς ὅτι οὐχ ὁ διάβολος ἡμῖν αἴτιος τῶν κακῶν , ἐὰν θέλωμεν προσέχειν · ἵνα μάθῃς , ὅτι ὁ ἀσθενὴς τὴν προαίρεσιν καὶ ἡμελημένος καὶ ῥαθυμὸς , καὶ διαβολοῦ οὐκ ὄντος καταπίπτει καὶ εἰς βάραθρα πολλὰ κακίας ἐαυτὸν καταβάλλει . Ὁ διάβολος πονηρὸς ἐστιν · οἶδα γάρ , καὶ ὁμολογῆται τοῦτο παρὰ πᾶσιν , ἀλλὰ μετὰ ἀκριβείας πρόσχε τοῖς μέλλουσι ῥηθησομένοις νῦν . Οὐ γὰρ τὰ τυγχάνει ἐστίν , ἀλλ' ὑπὲρ ὧν πολλοῦ πολλοῖς πολλάκις γίνονται λόγοι , ὑπὲρ ὧν πολλὴ μάχη καὶ πόλεμος · οὐχὶ πιστοῖς πρὸς ἀπίστους μόνον , ἀλλὰ καὶ πιστοῖς πρὸς πιστοὺς τοῦτο γέρ ἐστι τὸ ὀδύνης γέμον .
Lemmas: δύναμις , ἀλλά ἀπό ὁ ἐκεῖνος ῥᾳθυμία τε καί ἀμέλεια ὁ λόγιος λαμβάνω . Διάβολος τοίνυν διά οὗτος εἴρω · ὁ διαβάλλω δέ καί μή διαβάλλω οὖον φύσις εἰμί , ἀλλά κρῆγμα γίγνομαι καί ἀπογίγνομαι , συμβαίνω καί ἀποσυμβαίνω · ὁ δέ τοιοῦτος οὖον φύσις ἐπέχω τάξις οὐδέ οὐσία . οἶδα δέ πολύς δυσκατάληπτος ὁ λόγος οὗτος ὁ περί ὁ οὐσία · καί ὁ συμβεβηκός · ἀλλά εἰμί ὁ καί λεπτότερος ἀκούω δύναμαι · διόπερ καί ἐγώ οὗτος εἴρω . βούλομαι καί ἐκ ἕτερος ὄνομα οἶδα ; καί δεῦρο ἐκεῖνος οὖον ὁ οὐσία οὐδέ ὁ φύσις ὄνομα εἰμί . πονηρός καλέω , ἢ δέ πονηρία οὖον φύσις εἰμί , ἀλλά προαίρεσις · καί γάρ καί οὗτος ποτέ μέν γίγνομαι , ποτέ δέ ἀπογίγνομαι . μή γάρ ἕ οὗτος ἐγώ εἶπον , ὅτι ἐπί ἐκεῖνος διαπαντός μένω · καί γάρ καί ἐπίτεξ ἐκεῖνος οὐ ἐκ ἀρχή εἰμί , ἀλλά μετά οὗτος γίγνομαι , διό καί ἀποστάτης λέγω · καί ὁ πολύς ἄνθρωπος εἰμί πονηρός , μόνος ἐκείνος πονηρός κατά ἐξοχή [ 263 ] λέγω . τις δήποτε οὖν οὕτως καλέω ; " ὅτι2 οὐδείς παρά ἐγώ τρικυμμενον , οὖον μικρός , οὖον μέγας ἐγχαλεῖν ἔχω , ἴδιος τιμάω ὁ ανθροπως , εὐθύς ἐλαύνω αὐτός ὁ ἀγαθός . αὐτός οὖν ὁ πονηρία τίς γίγνομαι εἄν χείρων , ἀλλά ἢ ὅταν ἔχθρα καί πόλεμος ἢ μηδείς εὔλογος αἴτιος ἔχω ; ἀφίημι τοίνυν ὁ διάβολος , καί παράγω εἰς μέσος ὁ κτίσις , ἵνα μανθάνω ὅτι οὐ ὁ διάβολος ἐγώ αἴτιος ὁ κακός , ἐάν ἐθέλω προσέχω · ἵνα μανθάνω , ὅτι ὁ ἀσθενής ὁ προαίρεσις καί ἀμελέω καί ῥᾴθυμος , καί διάβολος οὐ εἰμί καταπίπτω καί εἰς βάραθρον πολύς κακία ἑαυτοῦ καταβάλλω . ὁ διάβολος πονηρός εἰμί · οἶδα γάρ , καί ὁμολογέω οὗτος παρά πᾶς , ἀλλά μετά ἀκρίβεια προέχω ὁ μέλλω ῥέομαι νῦν . οὖον γάρ ὁ τυγχάνω εἰμί , ἀλλά ὑπέρ ὅς πολύς πολύς πολλάκις γίγνομαι λόγος , ὑπέρ ὅς πολύς μάχη καί πόλεμος · οὐ πιστός πρός ἄπιστος μόνος , ἀλλά καί πιστός πρός πιστός οὗτος γέρα εἰμί ὁ ὀδύνη γέμω .