joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0268.3
ἐπιδειξαμένου τὴν εὐσυνίαν · τὰ ῥήματα δὲ πρὸς ἐνεγκόντι μόνᾳ , ἄλλο δὲ οὐδὲν , ἐπίστευσεν ἡ γυνή . Ὄρῃς ὅπως ἐξ ἀνοίας μόνης καὶ ῥαθυμίας , οὐκ ἀπὸ βίας ἢ ἀπάτης γέγονε ; Καὶ ἦν μάθησις αὐτὸ σαφέστερον , ἀκούσων , πῶς καὶ ἡ Γραφὴ κατηγορεῖ τῆς γυναικός . Οὐ γὰρ εἶπεν , Ἀπατηθεῖσα , ἀλλ' , Ἰδοῦσα τὸ ξύλον , ὅτι ὡραῖόν ἐστιν , ἔλαβεν . Ὡστε τῆς ἔξεως τῆς ἀκρατοῦς τὸ ἐγκλημα , οὐ τῆς ἀπάτης τῆς πρὸς τοῦ διαβόλου μόνης · ὑπὸ γὰρ τῆς ἐπιθυμίας ἠστέγη τῆς οἰκείας , οὐχ ὑπὸ τῆς πονηρίας τοῦ δαιμονίου . Διὰ τοῦτο οὐδὲ συγγνώμης ἀπήλαυσεν , ἀλλ' ἐπώσα , ὅτι Ὁ δρις ἠπίτησέ με . καὶ οὕτω δίχην ἔδωκε τὴν ἐχάτην · ἐν αὐτῇ γὰρ ἦν τὸ μὴ πειεῖν . Καὶ ἦν μάθησις τοῦτο σαφέστερον , φῃς ἐπὶ τοῦ Ἰωβ · τὸν λόγον ἀγάγωμεν , ἀπὸ τῶν ἠσθεμένων ἐπὶ τὸν κρατήσαντα , ἀπὸ τῶν νενικημένων ἐπὶ τὸν νενικήκατα · καὶ γὰρ πλείονα ἡμῖν οὕτως διώσει προθυμίαν , ὥστε ἀντιᾶραι χεῖρας κατὰ τοῦ διαβόλου . Ἐκεῖ δρις ἦν ὁ ἀπάτων , καὶ ἐχράπτεν · ἐνταῦθα γυνή , καὶ οὐκ ἔσχυσε · καίτοι γε αὐτὴ πολλῷ πιθανωτέρα ἐκεῖνου . Καὶ τὸν μὲν Ἰωβ μετὰ τὴν ἀπωλείαν τῶν χρημάτων , μετὰ τὴν ἀποβολὴν τῶν παίδων καὶ τὴν γύμνωσιν τῶν δυντῶν ἀπάντων τῇ μαχαίρῃ προσήψατο · ἐκεῖ δὲ οὐδὲν τοιούτων ἦν · οὐχ ἀπέβαλε παῖδας , οὐχ ἀπώλεσε χρήματα ὁ Ἄδων , οὐχ ἐπὶ κοπρίας ἐκάθητο , ἀλλὰ παραδείσον ὡκεῖ τρυφῆς , καὶ δένδρων ἀπήλαυσε παντοδαπῶν καὶ πηγῆς καὶ ποταμῶν καὶ τῆς ἄλλης ἀδείας ἀπάτης . Οὐδαμοῦ πόνος οὐδὲ ὀδύνη , οὐδὲ ἀθυμία καὶ φροντίδες , οὐδὲ ὀνειδὴ καὶ λοιδορίαι , οὐδὲ τὰ μυρία κακά , ἃπερ κατεσκόπησεν εἰς τὸν Ἰωβ · ἀλλ' ὅμως οὐδὲνς δυντος τοῦ οὐτοῦ , κατέπεσε καὶ ὑπεσχέλισεν . Οὐχ εὐδύλον , ὅτι διὰ ῥαθυμίας ; Ὡσπερ οὖν ἐκείνους πάντων τοιούτων ἐπικειμένων καὶ βαρύντων ἐστὴ γενναίως , καὶ οὐ κατέπεσεν , οὐχ εὐδύλον διὰ καὶ οὕτος διὰ νήψιν ψυχῆς · ε' . Ἐκατέρθεν εὐθὺς , ἀγαπητά , κάρπωσε μέγιστον κέρδος , καὶ φύγε τὸν τοῦ Ἄδων ζῆλον , εἰδώς · ὅσα ἀπὸ τῆς ῥαθυμίας εἴκται · κακὰ · ζηλοῦσον δὲ τὸν τοῦ Ἰωβ εὐλάβειαν , μαθὼν ὅσα ἀπὸ τῆς σπουδῆς βλαστάνει καλά · τοῦτον διαπαντὸς λογίζου τὸν στεφανίτην , καὶ πάσης ὀδύνης καὶ περιστάσεως ἰκανὴν ξέας παραμυθίαν . Καθάπερ γὰρ ἐν κοινῷ θεάτρῳ τῆς οἰκουμένης ἐστὶν ὁ μακάριος καὶ γενναῖος ἐκεῖνος , ἀπασιν διὰ τῶν συμβεβηκότων αὐτῷ παλίν διδάσκεται · πάντα φέρειν τὰ συμπίπτοντα γενναίως , καὶ πρὸς μηδὲν ἐνδιδόναι τῶν ἐπιόντων δεινῶν . Οὐ γὰρ ἐστιν , οὐχ ἐστιν οὐδὲν ἀνθρώπινον πάθος , ὃ μὴ δύναται παραμυθίαν ἐκείνεν δεξάσθαι · ἢ γὰρ ἐν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ διέσπαρται πᾶθη , ταῦτα ὅμοῦ συνελλόντα εἰς ἕν σῶμα κατέσκηψε τὸ ἐκείνου . Τίς οὖν ἔσται συγγνώμη τῷ μὴ δυναμένῳ τι μέρος τῶν ἐπαχθόντων ἐκείνῳ δεινῶν μετ' εὐχαριστίας [ 274 ] ἐνεγκεῖν , ὃς μὴ μέρος μόνον , ἀλλ' ὁλόκληρον φαίνεται τὰ πάντων ἀνθρώπων φέρων κακά ; Καὶ ἵνα μὴ καταφύγω ὑπερβολὴν τοῦ λόγου , φέρε καὶ ὅσον προχειρισάμενοι τῶν ἐπελθόντων αὐτῷ , τὴν ὑπόταξιν ταύτην ἐπάγωμεν . Καὶ , εἰ βούλεται , τὸ πάντων ἀσχητότατον εἶναι δοκοῦν , πρώτουν εἰς μέσον ἀγάγωμεν , τὴν πενίαν λέγω , καὶ τὴν ἐκ ταύτης ὀδύνην · τοῦτο γὰρ πανταχοῦ πάντες ἄνθρωποι ὀργυζοῦσι . Τί οὖν τὸν Ἰωβ πενέστερον ἢ γέγονεν , ὃς καὶ τὸν ἐν βαλανείοις ἐρρίμμενον , καὶ τῶν ἐν τῇ χαμναιαῖ τετρα καθευδόντων , καὶ πάντων ἀπλῶς ἀνθρώπων πενέστερος ἦν ; Οὕτω μὲν γὰρ κἂν ἱμάτιον ἔχουσι διερ -
Lemmas: ἐπιδείκνυμι ὁ εὐσυνίαν · ὁ ῥῆμα δέ πρός φέρω μόνος , ἄλλος δέ οὐδείς , πιστεύω ὁ γυνή . ὄρνυμι ὅπως ἐκ ἄνοια μόνος καί ῥᾳθυμία , οὐ ἀπό Βίας ἢ ἀπάτη γίγνομαι ; καί εἰμί μάθησις αὐτός σαφής , ἀκούω , πῶς καί ὁ γραφή κατηγορέω ὁ γυνή . οὖον γάρ εἶπον , ἀπατάω , ἀλλά , εἶδον ὁ ξύλον , ὅτι ὡραῖος εἰμί , λαμβάνω . ὡστε ὁ ἕξις ὁ ἀκρατής ὁ ἔγκλημα , οὖον ὁ ἀπάτη ὁ πρός ὁ διάβολος μόνος · ὑπό γάρ ὁ ἐπιθυμία άστεγος ὁ οἰκεῖος , οὐ ὑπό ὁ πονηρία ὁ δαιμόνιος . Ζεύς οὗτος οὐδέ συγγνώμη ἀπαλαύω , ἀλλά πάω , ὅτι ὁ δρίς ἠπίτησέ ἐγώ . καί οὗτος διχάω δίδωμι ὁ χάσκω · ἐν αὐτός γάρ εἰμί ὁ μή πείθω . καί εἰμί μάθησις οὗτος σαφής , φημί ἐπί ὁ Ἰώβ · ὁ λόγος ἄγω , ἀπό ὁ ἐσθίω ἐπί ὁ κρατέω , ἀπό ὁ νικάω ἐπί ὁ νικάω · καί γάρ πλείων ἐγώ οὕτως δίωσις προθυμία , ὥστε ἀντιλέγω χείρ κατά ὁ διάβολος . ἐκεῖ δρίς εἰμί ὁ ἀπάτη , καί ἐχράπτεν · ἐνταῦθα γυνή , καί οὐ ἔχω · καίτοι γε αὐτός πολύς πιθανός ἐκεῖνος . καί ὁ μέν Ἰώβ μετά ὁ ἀπώλεια ὁ χρῆμα , μετά ὁ ἀποβολή ὁ παῖς καί ὁ γύμνωσις ὁ δύο ἀπαντάω ὁ μάχαιρα προσάπτω · ἐκεῖ δέ οὐδείς τοιοῦτος εἰμί · οὐ ἀποβάλλω παῖς , οὐ ἀπόλλυμι χρῆμα ὁ Ἄδων , οὐ ἐπί Κοπρίας κάθημαι , ἀλλά παράδεισος ὠκύς τρυφή , καί δένδρον ἀπαλαύω παντοδαπής καί πηγή καί ποταμός καί ὁ ἄλλος ἄδεια ἀπάτη . οὐδαμός πόνος οὐδέ ὀδύνη , οὐδέ ἀθυμία καί φροντίς , οὐδέ ὄνειδος καί λοιδορία , οὐδέ ὁ μυρίος κακός , ὅσπερ κατασκοπέω εἰς ὁ Ἰώβ · ἀλλά ὅμως οὐδὲνς Δύντος ὁ Ούτου , καταπίπτω καί ὑπεσχέλισεν . οὐχ εὐδύλον , ὅτι διά ῥᾳθυμία ; ὡς οὖν ἐκεῖνος πᾶς τοιοῦτος ἐπίκειμαι καί βαρύνω ἵστημι γενναῖος , καί οὖον καταπίπτω , οὐ εὐδύλον διά καί οὗτος διά νῆψις Ψυχή · εἰ . ἑκάτερθεν εὐθύς , ἀγαπητός , καρπόω μέγας κέρδος , καί φεύγω ὁ ὁ Ἄδων ζῆλος , οἶδα · ὅσος ἀπό ὁ ῥᾳθυμία ἱκνέομαι · κακός · ζηλόω δέ ὁ ὁ Ἰώβ εὐλάβεια , μανθάνω ὅσος ἀπό ὁ σπουδή βλαστάνω καλός · οὗτος διαπαντός λογίζομαι ὁ στεφανίτης , καί πᾶς ὀδύνη καί περίστασις ἱκανός ξέω παραμυθία . καθά γάρ ἐν κοινός θέατρον ὁ οἰκέω εἰμί ὁ μακάριος καί γενναῖος ἐκεῖνος , ἅπας διά ὁ συμβεβηκός αὐτός πάλιν διδάσκω · πᾶς φέρω ὁ συμπίπτω γενναῖος , καί πρός μηδείς ἐνδίδωμι ὁ ἔπειμι δεινός . οὖον γάρ εἰμί , οὐ εἰμί οὐδείς ἀνθρώπινος πάθος , ὅς μή δύναμαι παραμυθία εκείνος δέχομαι · ἢ γάρ ἐν πᾶς ὁ οἰκέω διασπείρω πάθος , οὗτος ὁμοῦ συναιρέω εἰς εἷς σῶμα κατασκήπτω ὁ ἐκεῖνος . Τῖς οὖν εἰμί συγγνώμη ὁ μή δύναμαι τίς μέρος ὁ ἐπάγω ἐκεῖνος δεινός μετά εὐχαριστία [ 274 ] φέρω , ὅς μή μέρος μόνος , ἀλλά ὁλόκληρος φαίνω ὁ πᾶς ἄνθρωπος φέρω κακός ; καί ἵνα μή καταφεύγω ὑπερβολή ὁ λόγος , φέρω καί ὅσος προχειρίζω ὁ ἐπέρχομαι αὐτός , ὁ ὑπόταξις οὗτος ἐπάγω . καί , εἰμί βούλομαι , ὁ πᾶς ἀσχητότατον εἰμί δοκέω , πρῶτος εἰς μέσος ἄγω , ὁ πενία λέγω , καί ὁ ἐκ οὗτος ὀδύνη · οὗτος γάρ πανταχοῦ πᾶς ἄνθρωπος οργυζεω . τις οὖν ὁ Ἰώβ πένης ἢ γίγνομαι , ὅς καί ὁ ἐν βαλανεῖον ῥίπτω , καί ὁ ἐν ὁ χαμναιαῖ τετρᾶς καθεύδω , καί πᾶς ἀπλόος ἄνθρωπος πένης εἰμί ; οὕτως μέν γάρ κἀν ἱμάτιον ἔχω διερ -