ciscoriordan/open-greek-corpus-annotations huggingface dataset:
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0224.1
ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ΠΡΩΤΗ .
Lemmas: κατήχησις Πρῶτος .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0224.2
Πρὸς τοὺς μέλλοντας φωτίζεσθαι , καὶ διὰ τί Λουτρὸν παλιγγενεσίας καὶ οὐχ ἁφέσεως ἁμαρτημάτων λέγεται , καὶ ὅτι ἐπικίνδυνον οὐ τὸ ἐπιορκεῖν μόνον , ἀλλὰ καὶ τὸ ὀμνεῖν , πᾶν εὐορκῶμεν .
Lemmas: πρός ὁ μέλλω φωτίζω , καί διά τίς Λουτρόν παλιγγενεσία καί οὐ ἄφεσις ἁμάρτημα λέγω , καί ὅτι ἐπικίνδυνος οὖον ὁ ἐπιορκέω μόνος , ἀλλά καί ὁ ὀμνέω , πᾶς εὐορκέω .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0228.2
8 . Καὶ ταύτῃ ἡμῖν τὴν συνειδὴν καὶ τὸν μυστικὸν σοφὸν καθαρμὸν αἰνιττόμενος ὁ προφήτης ἄνωθεν ἔλεγεν · Ὦς σκεῦος κεραμέως συντρίψεις αὐτούς . Ὅτι γὰρ ἐπὶ τῶν πιστῶν ὁ λόγος , ἡμῖν τὰ ἄνωτέρω δείκνυσι εἰπὼν · Υἱὸς γὰρ μου εἰ σύ , φησίν , ἐγὼ σήμερον γεννήθηκα σε . Αἴτησαί παρ᾽ ἐμοῦ , καὶ δώσω σοι τὰ ἔθνη σὴν κληρονομίαν σου , καὶ τὴν κατάσχεσιν σου τὰ πέρατα τῆς γῆς . Εἰδὲ πῶς τῆς ἐκ τῶν ἐθνῶν Ἐκκλησίας ἐμνημόνευσε , καὶ τὴν πανταχοῦ τοῦ Χριστοῦ ἐκμενὴν βασιλείαν εἶπεν · Ἐπὶ φησι πάλιν · Ποιμανεῖς ἰδοὺς ἐν ῥάβδῳ σιδηρᾷ · οὐ φορτικῇ , ἀλλ᾽ ἰσχυρῷ ὡς περὶ σκεῦος κεραμέως συντρίψεις αὐτούς . Ἰδοὺ καὶ τὸ νεῦρον μυστικώτερον παρελήφθη · οὐ γὰρ εἶπεν ἀπλῶς κλῆν δστράκινα , ἀλλὰ σκεῦος κεραμέως . Ἀλλὰ προσκτε . Τὰ μὲν γὰρ ὀστράκινα σκεῦη συντρίβεντα οὐχ ἂν ἴδοι διόρθωσιν , διὰ τὴν ἐκ τοῦ πυρὸς ἐγγενωμένην αὐτῇ Σπαδὴ ἀντιτίθησι ὅτι δὲ τὰ σκεῦη τῷ κεραμέως ἴχ ἐστιν ὀστράκινα , ἀλλὰ πηλίνα · ὅθεν καὶ διαστραφέντα ζῴως ἂν πρὸς τὸ δεύτερον ἐπανέλθῃ σχῆμα τῇ τοῦ ἔργου σοφίᾳ . Ὅταν μὲν οὖν συμφορᾶν ἀνίατον λέγῃ ,
Lemmas: 8 . καί οὗτος ἐγώ ὁ συνειδὴν καί ὁ μυστικός σοφός καθαρμός αἰνίσσομαι ὁ προφήτης ἄνωθεν λέγω · οὖς σκεῦος κεραμεύς συντρίβω αὐτός . ὅτι2 γάρ ἐπί ὁ πιστός ὁ λόγος , ἐγώ ὁ ανωτέρω δείκνυμι εἶπον · υἱός γάρ ἐγώ εἰμί σῦς , φημί , ἐγώ σήμερον γεννάω σύ . αἰτέω παρά ἐγώ , καί δίδωμι σύ ὁ ἔθνος σός κληρονομία σύ , καί ὁ κατάσχεσις σύ ὁ πέρας ὁ γῆ . ἀνάκλεις πῶς ὁ ἐκ ὁ ἔθνος ἐκκλησία μνημονεύω , καί ὁ πανταχοῦ ὁ Χριστός ἐκμενὴν βασίλειος εἶπον · ἐπί φημί πάλιν · ποιμαίνω ὁράω ἐν ῥάβδος σιδήρεος · οὖον φορτικός , ἀλλά ἰσχυρός ὡς περί σκεῦος κεραμεύς συντρίβω αὐτός . ἰδέ καί ὁ νεῦρον μυστικός παραλαμβάνω · οὖον γάρ εἶπον ἀπλόος κλῆς δστράκινα , ἀλλά σκεῦος κεραμεύς . ἀλλά προσκτείνω . ὁ μέν γάρ ὀστράκινος σκεῦος συντρίβω οὐ εἄν ὁράω διόρθωσις , διά ὁ ἐκ ὁ πυρός ἐγγίγνομαι αὐτός σπαδεύς ἀντιτίθημι ὅτι δέ ὁ σκεῦος ὁ κεραμεύς ἴχ εἰμί ὀστράκινος , ἀλλά πήλινος · ὅθεν καί διαστράπτω ζωός εἄν πρός ὁ δύο ἐπανέρχομαι σχῆμα ὁ ὁ ἔργον σοφία . ὅταν μέν οὖν συμφορά ἀνίατος λέγω ,
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0228.4
Πάντοθεν μὲν οὖν ἐπηρεᾶζειν ἡμῖν εἴωθεν , μάλιστα δὲ διὰ τῆς γλώττης καὶ διὰ τοῦ στόματος . Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἐπιτηδεῖον ὄργανον ἐκεῖνος πρὸς ἀπάτην καὶ ἀπωλείαν ἡμετέραν , ὡς γλῶττα ἀκόλουθος καὶ στόμα θύρωτον . Ἐντεῦθεν ἡμῖν τὰ πολλὰ πτώματα , ἐντεῦθεν ἡμῖν τὰ γαλεπὰ ἐγκλήματα . Καὶ τὴν μὲν εὐκολίαν τῶν ὀλισθημάτων διὰ τῆς γλώττης , τῶν δήλων ἔλεγεν · Πολλοὶ ἐκσεσὸν διὰ μαχαίρας , ἀλλ᾽ οὐ τοσοῦτοι ὅσοι διὰ γλώττης . Τὸ δὲ χαλεπὸν τοῦ πτώματος ἐμφαίνειν πάλιν ὁ αὐτὸς εἶπεν · Ὁλλόσημα ἀπὸ ἐδάφους μᾶλλον , ἢ ὀλισθῶμα ἀπὸ γλώττης . Ὁ δὲ λέγει τοιούτῳ ἐστι · Βέλτιόν ἐστι , φησίν , πτεσείν καὶ συντρίβειν τὸ σῶμα , ἢ ῥῆμα προθεῖναι τοιούτον , ὃ τὴν ψυχὴν ἡμῶν ἀπόλυσις . Οὐ λέγει δὲ τὰ πτώματα μόνον , ἀλλὰ καὶ παραίνει πολλῇ ποιείσθαι πρόνοιαν , ὡς μὴ ὑποσκελισθῆναι , οὕτως εἰπὼν · Ποίησον τῷ στόματί σου θύραν καὶ μοχλοὺς οὐχ ἴνα θύρας καὶ μοχλοὺς κατασκευάσωμεν , ἀλλ᾽ ἵνα μετὰ πολλῆς τῆς ἀσφαλείας πρὸς τὰ ἄτοπα τῶν ῥημάτων τὴν γλῶτταν ἀποκλείσωμεν . Καὶ πάλιν ἀλλοχῶ δείκνυς , ὅτι μετὰ τῆς ἡμετέρας σπουδῆς , καὶ πρὸ τῆς ἡμετέρας τῆς ἄνωθεν δεόμεθα βοηθείας , ὡς τὸ θηρίον τοῦτο κατασχέιν ἐνδόν , πρὸς τὸν Θεὸν τὰς χεῖρας ἀνατεῖνας ὁ προφήτης ἔλεγεν · Ἐκάρπισ τῶν χειρῶν μου θυσία θοσπρινή . Θοῦ , Κύριε , φυλακὴν τῷ στόματί μου , καὶ θύραν περιοχῆς ἐπὶ τὰ χείλη μου . Οὐ τὰ πρότερον παραίνεσας , πάλιν καὶ αὐτὸς φησίν · Τὸ δὲ ἐπὶ τῷ στέματί μου φυλακήν , καὶ ἐπὶ τῶν χειλέων
Lemmas: πάντοθεν μέν οὖν ἐπηρεάζω ἐγώ εἴωθα , μάλιστα δέ διά ὁ γλῶσσα καί διά ὁ στόμα . οὐδείς γάρ οὕτως ἐπιτήδειος ὄργανον ἐκεῖνος πρός ἀπάτη καί ἀπώλεια ἡμέτερος , ὡς γλῶσσα ἀκόλουθος καί στόμα θυρόω . ἐντεῦθεν ἐγώ ὁ πολύς πτῶμα , ἐντεῦθεν ἐγώ ὁ γαλεπὰ ἔγκλημα . καί ὁ μέν εὐκολία ὁ ὀλίσθημα διά ὁ γλῶσσα , ὁ δῆλος λέγω · πολλός ἐκσῴζω διά μάχαιρα , ἀλλά οὖον τοσοῦτος ὅσος διά γλῶσσα . ὁ δέ χαλεπός ὁ πτῶμα ἐμφαίνω πάλιν ὁ αὐτός εἶπον · Ὁλλόσημα ἀπό ἔδαφος μᾶλλον , ἢ ὀλισθάνω ἀπό γλῶσσα . ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · Βελτίων εἰμί , φημί , πέτομαι καί συντρίβω ὁ σῶμα , ἢ ῥῆμα προτίθημι τοιοῦτος , ὅς ὁ ψυχή ἐγώ ἀπόλυσις . οὖον λέγω δέ ὁ πτῶμα μόνος , ἀλλά καί παραινέω πολύς ποιέω πρόνοια , ὡς μή ὑποσκελίζω , οὕτως εἶπον · Ποίησος ὁ στόμα σύ θύρα καί μοχλός οὐ ἵνα θύρα καί μοχλός κατασκευάζω , ἀλλά ἵνα μετά πολύς ὁ ἀσφάλεια πρός ὁ ἄτοπος ὁ ῥῆμα ὁ γλῶσσα ἀποκλείω . καί πάλιν ἄλοχος δείκνυμι , ὅτι μετά ὁ ἡμέτερος σπουδή , καί πρό ὁ ἡμέτερος ὁ ἄνωθεν δήω βοήθεια , ὡς ὁ θηρίον οὗτος κατέχω ἐνδίδωμι , πρός ὁ θεός ὁ χείρ ἀνατείνω ὁ προφήτης λέγω · Ἐκάρπις ὁ χείρ ἐγώ θυσία θοσπρινή . τίθημι , κύριος , φυλακή ὁ στόμα ἐγώ , καί θύρα περιοχή ἐπί ὁ χεῖλος ἐγώ . οὖον ὁ πρότερος παραινέω , πάλιν καί αὐτός φημί · ὁ δέ ἐπί ὁ στέμμα ἐγώ φυλακή , καί ἐπί ὁ χεῖλος
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0229.1
μου σφραγίδα παραούργον · Ὅρᾷς ἕκαστον δεδαιδοῦτα τὰ πτώματα ταῦτα , καὶ θρυνοῦντα καὶ συμβουλεύοντα , καὶ ὑχόμενον πολλῇ ἀπολείσασθαι τὴν γλῶτταν φυλακήν ; Καὶ εἰνὸς ἕνεκεν , φησίν , εἰ τοσούτων ἡμῖν φέρει τὸν ἐλεῶντον τοῦτο τὸ ὀργανον , ἐνέθηκεν ἡμῖν αὐτὸ παρὰ τὴν ἀρχὴν ὁ θεός · Ὅτι καὶ πολλὴν ἔχει τὴν ὠφελείαν · κἂν σπουδάζωμεν , ὠφελείαν ἔχει μόνον , ἐλεῶρον δὲ οὐδένα . Ἄκουσον γοῦν τί φησιν τὸ πρῶτον · ἐκεῖνα εἰπών · Ἐν χειρὶ γλωττης [ 232 ] ζωὴ καὶ θάνατος . Καὶ ὁ Χριστὸς τὸ τὰ αὐτὰ δηλοῖ λέγων · Ἀπὸ τῶν λόγων σου κατακριθῆση , καὶ ἀπὸ τῶν λόγων σου δικαιωθήση . Μέση γὰρ ἑστηκεν ἡ γλῶσσα τῆς πρὸς ἕκαστερα χρήσεως · σύ κύριος εἶ . Ὁὐτω καὶ τὸ ἔφος κεῖται μέσον · κἂν μὲν κατὰ τῶν πολέμων χρήσι · σωτηρίων σοι τὸ ὀργανον γέγονεν · ἂν δὲ κατὰ σαυτοῦ τὴν πλῆγην ὑπόθησ , οὐχ ἡ σύδηρον φύσις , ἀλλ’ ἡ σὴ παρανομία γίνεται τῆς σφαγῆς αἰτία . Οὕτω καὶ περὶ τῆς γλώττης λογισώμεθα · ἔφος ἐστὶν ἐν μέσῳ κείμενον · ἀκόντησον σὺν αὐτῷ κατὰ τῶν ἀμαρτημάτων τῶν σῶν κατηγορίας · μὴ κατὰ ἀδελφοῦ τὴν πλῆγην ὑπόθησ . Διὰ τοῦτο διπλῶν τεῖχη περιέβαλεν αὐτὴν ὁ θεός , τῶν τῶν ὀδόντων διαφράγματι καὶ τῇ τῶν χειλέων περιβολῇ , ἵνα μὴ ῥάδιως καὶ ἀπερισκέπως ἐκφέρῃ τὰ ῥήματα τὰ μὴ προσήκοντα . Καλῶνσον αὐτὴν Ἐνόν . Ἄλλ’ οὐκ ἀνέγεται ; καὶ σωφρόνισον αὐτὴν διὰ τῶν ὀδόντων , ὡσπερ ἄρμιος τούτους ἐκδούς αὐτῆς τὸ σῶμα , καὶ ποιήσας δακεῖν · καὶ γὰρ βέλτιον αὐτὴν δρηξήσοι · τοῖς ὀδούσι νῦν ἀμαρτάνουσα , ἡ τότε ζητουσά σιταγία ὑδασο ; καὶ τῇ γανιζομένῃ μὴ τυχεῖν τῆς παραμυθίας . Πολλὰ μὲν οὖν καὶ ἄλλα ἀμαρτάνειν εἴωθε λοιδοροῦσα , βλασφημοῦσα , αἰσχρὰ προειμένη ῥήματα , συκοφαντοῦσα , ὀμνύουσα , ἐπιorkoῦσα .
Lemmas: ἐγώ σφραγίς παραούργον · ὁράω ἕκαστος δεδαιδοῦτα ὁ πτῶμα οὗτος , καί θρυνουειντα καί συμβουλεύω , καί υχομενω πολύς ἀπόλλυμι ὁ γλῶσσα φυλακή ; καί ἴς ἕνεκα , φημί , εἰμί τοσοῦτος ἐγώ φέρω ὁ ἐλεέω οὗτος ὁ ὄργανον , ἐντίθημι ἐγώ αὐτός παρά ὁ ἀρχή ὁ θεός · ὅτι2 καί πολύς ἔχω ὁ ὠφέλεια · κἀν σπουδάζω , ὠφέλεια ἔχω μόνος , ἐλεῶρον δέ οὐδείς . ἀκούω γοῦν τίς φημί ὁ πρῶτος · ἐκεῖνος εἶπον · ἐν χείρ γλῶσσα [ 232 ] ζωή καί θάνατος . καί ὁ Χριστός ὁ ὁ αὐτός δηλόω λέγω · ἀπό ὁ λόγος σύ κατακρίνω , καί ἀπό ὁ λόγος σύ δικαιόω . Μέση γάρ ἵστημι ὁ γλῶσσα ὁ πρός ἕκαστος χρῆσις · σῦς κύριος εἰμί . οὗτος καί ὁ Έφος κεῖμαι μέσος · κἀν μέν κατά ὁ Πολέμων χρῆσις · Σωτηρίων σύ ὁ ὄργανον γίγνομαι · εἄν δέ κατά σεαυτοῦ ὁ πλήσσω ὑποτίθημι , οὐ ὁ συδηρος φύσις , ἀλλά ὁ σός παρανομία γίγνομαι ὁ σφαγή αἰτία . οὕτως καί περί ὁ γλῶσσα λογίζομαι · Έφος εἰμί ἐν μέσος κεῖμαι · ἀκοντίζω σύν αὐτός κατά ὁ ἁμάρτημα ὁ σός κατηγορία · μή κατά ἀδελφός ὁ πλήσσω ὑποτίθημι . Ζεύς οὗτος διπλόος τεῖχος περιβάλλω αὐτός ὁ θεός , ὁ ὁ ὀδούς διάφραγμα καί ὁ ὁ χεῖλος περιβολή , ἵνα μή ῥᾳδίως καί απερισκεπαω ἐκφέρω ὁ ῥῆμα ὁ μή προσήκω . Καλῶνσον αὐτός ἔνειμι . ἄλλος οὐ ἀναγίγνομαι ; καί σωφρονίζω αὐτός διά ὁ ὀδούς , ὡς Ἄρμιος οὗτος ἐκδίδωμι αὐτός ὁ σῶμα , καί ποιέω δάκνω · καί γάρ ἀγαθός αὐτός δέρκομαι · ὁ ὀδούς νῦν ἁμαρτάνω , ὁ τότε ζητέω σιταγία ὕδω ; καί ὁ γανιζομενω μή τυγχάνω ὁ παραμυθία . Πολύς μέν οὖν καί ἄλλος ἁμαρτάνω εἴωθα λοιδορέω , βλασφημέω , αἰσχρός προΐημι ῥῆμα , συκοφαντέω , ὄμνυμι , ἐπιorkoῦσα .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0232.1
συχνῶν διαλεγόμενος , ἔλχεις εἰς μαρτυρίαν · καὶ πῶς ταῦτα ἀνεκτά ; Πόθεν οὖν ἀπαλλαγέψωμεν ἐκ τῆς πο-νηρᾶς ταύτης συνθείας ; Τους φύλακας οὖς εἴπον πε-ριστῆσαντες , χρόνον ἤττον δρᾶσαντες ἑαυτοὺς πρὸς διόρθωσιν , καὶ καταδίκην ἐπιθέντες , εἰ τοῦ χρόνου παρελ-θόντος μὴ κατορθώσαιμεν τοῦτο . Πῶς οὖν ἡμῖν χρόνος ἀρκέσει πρὸς τοῦτο ; Οὐκ οἶμαι τοὺς σφόδρα νήφοντας καὶ διεγερμένους καὶ ὑπὲρ τῆς ἑαυτῶν ἀγρυπνοῦντας σωτηρίας πλέον ἡμερῶν δέκα δεηθήσεσθαι , ὥστε παντελῶς ἀπαλλαγῆναι τῆς πονηρᾶς τῶν ὀργῶν συνθείας . Εἰ δὲ μετὰ τὰς δέκα ἡμέρας ὀφθείψωμεν ὁμνόντες , δίκην ἑαυτοῖς ἐπιβώμεν , καὶ τιμωρίαν μεγίστην καὶ κατα-δίκην ὁρίσωμεν τῆς παραβάσεως . Τίς οὖν ἐστιν ἡ κα-ταδίκη ; Οὐκ ἐπὶ τοῦτο ὁρίζω ἐγώ , ἀλλ’ ὑμᾶς αὐτοὺς ἀφήμω κυρίους τῆς ψήφου εἶναι . Οὕτω τὰ καθ’ ἑαυ-τοὺς οἰκονομοῦμεν , μὴ μόνον ἐπὶ τῶν ὀργῶν , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐλαττωμάτων , καὶ χρόνον ὁρίζοντες ἑαυτοῖς τιμωρίας χαλεπωτάτας , εἰ ποτε περιπέσω-μεν τούτοις , καθαροὶ πρὸς τὴν ἡμέτερον ἀπελευθε-ρίαν δεσπότου , καὶ τῆς τοῦ πυρὸς γενομένης ἀπαλλαγ-σόμεθα , καὶ μετὰ παρρησίας στηριχθῆναι ἐπαρξόμεθα τοῦ βήματος τοῦ Χριστοῦ · ἥς γενοῖτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν , χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ , μεθ’ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα σύν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι , εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων . Ἀμήν
Lemmas: συχνός διαλέγω , ἔλκω εἰς μαρτυρία · καί πῶς οὗτος ἀνεκτός ; πόθεν οὖν ἀπαλλάσσω ἐκ ὁ πονηρός οὗτος συνθεΐα ; ὁ φύλαξ οὖς εἶπον περιίστημι , χρόνος κακός δράω ἑαυτοῦ πρός διόρθωσις , καί δίκη ἐπιτίθημι , εἰμί ὁ χρόνος παρέρχομαι μή κατορθόω οὗτος . Πῶς οὖν ἐγώ χρόνος ἀρκέω πρός οὗτος ; οὐ οἴομαι ὁ σφόδρα νήφω καί διεγείρω καί ὑπέρ ὁ ἑαυτοῦ ἀγρυπνέω σωτηρία πλέω ἡμέρα δέκα δήω , ὥστε παντελῶς ἀπαλλάσσω ὁ πονηρός ὁ ὀργάω συνθεΐα . εἰμί δέ μετά ὁ δέκα ἡμέρα ὁράω ὁμνόντες , δίκη ἑαυτοῦ ἐπιβαίνω , καί τιμωρία μέγας καί καταδίκη ὁρίζω ὁ παράβασις . Τῖς οὖν εἰμί ὁ καταδίκη ; οὐ ἐπί οὗτος ὁρίζω ἐγώ , ἀλλά σύ αὐτός ἄφημος κύριος ὁ ψῆφος εἰμί . οὕτως ὁ κατά ἑαυτός οἰκονομέω , μή μόνος ἐπί ὁ ὀργάω , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος ἐλάττωμα , καί χρόνος ὁρίζων ἑαυτοῦ τιμωρία χαλεπός , εἰμί ποτός περιπίπτω οὗτος , καθαρός πρός ὁ ἡμέτερος ἀπελευθερία δεσπότης , καί ὁ ὁ πυρός γίγνομαι ἀπαλλάσσω , καί μετά παρρησία στηρίζω ἐπάρχω ὁ βῆμα ὁ Χριστός · ἥς γίγνομαι πᾶς ἐγώ ἐπιτυγχάνω , χάρις καί φιλανθρωπία ὁ κύριος ἐγώ Ἰησοῦς Χριστός , μετά ὅς ὁ πατήρ ὁ δόξα σῦς ὁ ἅγιος πνεῦμα , εἰς ὁ αἰών ὁ αἰών . ἀμήν
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0232.2
ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ ΔΕΥΤΕΡΑ .
Lemmas: κατήχησις δύο .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0232.3
Πρὸς τοὺς μέλλοντας φωτίζεσθαι · καὶ περὶ γυναικῶν τῶν ἐν πλέγμασι καὶ χρυσῷ κατακοσμουμένων ἑαυτάς · καὶ περὶ τῶν κληδονισμῶν , ἢ περιάπτων , ἢ ἐκφωδῶν κεχρημένων , ἃπερ ἀπαντα ἀλλότρια Χριστιανισμοῦ a .
Lemmas: πρός ὁ μέλλω φωτίζω · καί περί γυνή ὁ ἐν πλέγμα καί χρυσός κατακοσμέω ἑαυτοῦ · καί περί ὁ κληδονισμός , ἢ περιάπτω , ἢ ἐκφωδῶν χράομαι , ὅσπερ ἅπας ἀλλότριος χριστιανισμός a .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0232.5
οὐ κατὰ τοὺς ἐξωθεν ἡμεῖς ὁρίζομεθα , ἀλλ’ ὡς ἡ θεία Γραφὴ ἐκέλευσεν . Ἄνθρωπος γὰρ ἐστιν , οὐχ ὅστις ἀπλῶς χεῖρα καὶ πόδας ἔχει ἀνθρώπου , οὐδ’ ὅστις ἐστὶ λογικὸς μόνον , ἀλλ’ ὅστις εὐσέβειαν καὶ ἀρετὴν μετὰ παρρησίας ἀσκεῖ . Ἀκούσων γοῦν περὶ τοῦ Ἰωβ τί φησιν · εἰπὼν γάρ , ὅτι Ἐν χώρᾳ τῇ Αὐσίᾳ/εἰ ἄν-θρωπος ἦν , οὐχ ἀπὸ τούτων αὐτὸν ὑπάρχει τῶν ὀργῶν , ἀφ’ ὧν οἱ ἔξωθεν , οὐδὲ τοῦτο λέγει , ὅτι πόδας δύο εἶχε καὶ δυνας · πλατεῖς , ἀλλὰ τὰ γνωριστικά τῆς εὐ-σεβείας ἐκείνης συνθείας ἔλεγε , Δίκαιος , ἀληθινός , θεοσεβής , ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονηροῦ πράγματος , δεικνύς ὅτι τοῦτο ἐστὶν ἄνθρωπος . Καθάπερ οὖν καὶ ἕτερος φησι · Τὸν Θεὸν φοβοῦ , καὶ τὰς ἐν-τολὰς αὐτοῦ φύλασσε , ὅτι τοῦτο πᾶς ἄνθρωπος . Εἰ δὲ τὸ ἄνθρωπος δνομα τοσαύτην εἰς ἀρετὴν παρά-κλησιν παρέχει , πολλῷ μᾶλλον τὸ πιστός · Πιστὸς γὰρ διὰ τοῦτο καλῆ , ὅτι καὶ πιστεύεις τῷ Θεῷ , καὶ πιστεύη παρ’ αὐτῷ αὐτὸς δικαιούσῃν . Ἀγιωσύνην , εὐχαριστητὴν ψυχῆς , νιοθεσίαν , βασιλείαν οὐρανῶν · ἐνεπίστευσας καὶ ταῦτά σοι παρακατέθετο · σὺ πάλιν ἕτερα αὐτῷ ἐν-επίστευσας καὶ παρακατέθου , ἐλεημοσύνην , εὐχή , σω-φροσύνην , τὴν ἄλλην ἅπασαν ἀρετήν . Καὶ τί λέγω ἐλεημοσύνην ; κἂν ψυχροῦ αὐτῷ ποτηρίου δῷς , οὐδὲ τοῦτο ἀπολέσεις , ἀλλὰ καὶ τοῦτο μετ’ ἀχρείας φυ-λάσσει εἰς ἐκείνην τὴν ἡμέραν , καὶ μετὰ πολλῆς ἀπε-δώσει τῆς περιουσίας · τὸ γὰρ δὴ θαυμαστὸν τοῦ-δὲ ἐστιν , ὅτι οὐ φυλάττει τὰς παρακαταθήκας μόνον , ἀλλὰ καὶ πλεονάζει ταύτας ταῖς ἀντιδόσεσι .
Lemmas: οὖον κατά ὁ ἐξωθεν ἐγώ ὁρίζω , ἀλλά ὡς ὁ θεῖος γραφή κελεύω . Ἄνθρωπος γάρ εἰμί , οὐ ὅστις ἀπλόος χείρ καί πούς ἔχω ἄνθρωπος , οὐδέ ὅστις εἰμί λογικός μόνος , ἀλλά ὅστις εὐσέβεια καί ἀρετή μετά παρρησία ἀσκέω . ἀκούω γοῦν περί ὁ Ἰώβ τίς φημί · εἶπον γάρ , ὅτι ἐν χώρα ὁ Αἰσία ἄνθρωπος εἰμί , οὐ ἀπό οὗτος αὐτός ὑπάρχω ὁ ὀργάω , ἀπό ὅς ὁ ἔξωθεν , οὐδέ οὗτος λέγω , ὅτι πούς δύο ἔχω καί δύο · πλατύς , ἀλλά ὁ γνωριστικός ὁ εὐσέβεια ἐκεῖνος συνθεΐα λέγω , Δίκαιος , ἀληθινός , θεοσεβής , ἀπέχω ἀπό πᾶς πονηρός πρᾶγμα , δείκνυμι ὅτι οὗτος εἰμί ἄνθρωπος . καθά οὖν καί ἕτερος φημί · ὁ θεός φοβέω , καί ὁ ἐντολή αὐτός φυλάσσω , ὅτι οὗτος πᾶς ἄνθρωπος . εἰμί δέ ὁ ἄνθρωπος δνομα τοσοῦτος εἰς ἀρετή παράκλησις παρέχω , πολύς μᾶλλον ὁ πιστός · πιστός γάρ διά οὗτος καλός , ὅτι καί πιστεύω ὁ Θεός , καί πιστεύω παρά αὐτός αὐτός δικαιόω . ἁγιωσύνη , ευχαριιστημι Ψυχή , νιοθεσίαν , βασίλειος οὐρανός · ἐμπιστεύω καί οὗτος σύ παρακατατίθεμαι · σύ πάλιν ἕτερος αὐτός ἐμπιστεύω καί παρακατατίθεμαι , ἐλεημοσύνη , εὐχή , σωφροσύνη , ὁ ἄλλος ἅπας ἀρετή . καί τίς λέγω ἐλεημοσύνη ; κἀν ψυχρός αὐτός ποτήριον δίδωμι , οὐδέ οὗτος ἀπόλλυμι , ἀλλά καί οὗτος μετά ἀχρεῖος φυλάσσω εἰς ἐκεῖνος ὁ ἡμέρα , καί μετά πολύς ἀποδίδωμι ὁ περιουσία · ὁ γάρ δή θαυμαστός ὅδε εἰμί , ὅτι οὖον φυλάσσω ὁ παρακαταθήκη μόνος , ἀλλά καί πλεονάζω οὗτος ὁ ἀντίδοσις .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0232.6
Τοῦτο καὶ σοὶ ποιεῖν ἐκέλευσε κατὰ δύναμιν τὴν σὴν , ἐν οἷς ἐνεπιστεύθης , τὴν ἀγιωσύνην ἣν ἔλαβες ἐπίστευσαι , καὶ τὴν δικαιοσύνην τὴν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ λαμπροτέραν ἐργάζεσθαι , καὶ τὸ χάρισμα φαιδρότερον ποιεῖν · καλῶπερ οὖν καὶ Παῦλος ἐποίησε , τοῖς μετὰ ταῦτα πόνους καὶ τῇ σπουδῇ καὶ τῇ προθυμίᾳ αὐξήσας ἅπαντα , ἃπερ ἔλαβεν , ἀγαθὰ . Καὶ σκόπει Θεοῦ πηδε-μονίαν · οὔτε σοὶ τὸ πᾶν ἔδωκεν ἐνταῦθα , οὔτε τοῦ παντὸς ἀπέστειρεν , ἀλλὰ τὰ μὲν ἔδωκε , τὰ δὲ ὑπ-έσχετο . Καὶ τίνος ἕνεκεν οὐ τὸ πᾶν ἐνταῦθα ἔδωκεν ; Ἵνα σὺ τὴν πίστιν ἐπιδείξῃ τὴν περὶ αὐτὸν . τοὺς μη-δέπω δοθεῖσα ἀπὸ τῆς ὑποσχέσεως αὐτοῦ μόνους πι-στεύων . Τίνος δὲ ἕνεκεν [ 256 ] πάλιν οὐ τὸ πᾶν ἐκεῖ ἐπαμεῖσατο , ἀλλ’ ἔδωκε καὶ Πνεύματος χάριν καὶ
Lemmas: οὗτος καί σύ ποιέω κελεύω κατά δύναμις ὁ σός , ἐν ὅς ἐμπιστεύω , ὁ ἁγιωσύνη ὅς λαμβάνω πιστεύω , καί ὁ δικαιοσύνη ὁ ἀπό ὁ λουτρόν λαμπρός ἐργάζομαι , καί ὁ χάρισμα φαιδρός ποιέω · καλέω οὖν καί Παῦλος ποιέω , ὁ μετά οὗτος πόνος καί ὁ σπουδή καί ὁ προθυμία αὐξάνω ἅπας , ὅσπερ λαμβάνω , ἀγαθός . καί σκοπέω Θεός πηδε-μονίαν · οὔτε σύ ὁ πᾶς δίδωμι ἐνταῦθα , οὔτε ὁ πᾶς ἀποστερέω , ἀλλά ὁ μέν δίδωμι , ὁ δέ ὑπισχνέομαι . καί τίς ἕνεκα οὖον ὁ πᾶς ἐνταῦθα δίδωμι ; ἵνα σύ ὁ πίστις ἐπιδείκνυμι ὁ περί αὐτός . ὁ μηδέπω δίδωμι ἀπό ὁ ὑπόσχεσις αὐτός μόνος πιστεύω . τίς δέ ἕνεκα [ 256 ] πάλιν οὖον ὁ πᾶς ἐκεῖ ἐπαμεῖσατο , ἀλλά δίδωμι καί πνεῦμα χάρις καί
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0233.1
δικαιοσύνην καὶ ἁγιασμόν · Ἵνα σοὶ κοσφίσῃ τοὺς πόνους , καὶ ἐκ τῶν ἤδη δοθέντων καὶ ἐκ τῶν μελλόντων ἐλπίδια καταστήσῃ . Διὰ τοῦτο καὶ νεοφώτους μέλλει · καλεῖσθαι , ὅτι νέον σοὶ τὸ φῶς ἀεί , ἂν θέλῃς , καὶ οὐδέποτε σβέννυται . Τοῦτο μὲν γάρ , καὶ βουλομένων ἡμῶν , καὶ μὴ βουλομένων , διαδέξεται νῦν , ἐκεῖνιν δὲ τὴν δακτίνα σκότος οὐκ οἶδε · Τὸ γὰρ φῶς ἐν τῇ σκοτία φαίνει , καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν . Οὐχ οὕτως γοῦν ὁ κόσμος ἐπὶ λαμπρὸς , ἀνισχύσας τὸς ἀκτῖνας , ὡς ψυχὴ κατασκάπτεται καὶ λαμπροτέρα γίνεται , τὴν ἀπὸ τοῦ Πνεύματος · διδασμένη χάριν . Καὶ μάνθανε τῶν πραγμάτων ἀκριβέστερον τὴν φύσιν · νυκτὸς μὲν γὰρ κατεχύσης , καὶ σκότους ὄντος , πολλῶν καὶ σχοινίων ἰδίων τις , ἐνόμιζεν ὁρᾶν εἶναι , καὶ φίλον προσῶντα ὡς ἐχθρὸν ἔφυγε , καὶ φόρου τινὸς αἰσθόμενος περιδέξ · γέγονεν · ἡμέρας δὲ γενομένης οὐδὲν τοιούτων γένοιτ᾽ ἄν , ἀλλὰ πάντα οἴαπερ ἐστὶ φαίνεται . Ὁ καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς συμβαίνει τῆς ἡμετέρας . Ἐπειδὰν γὰρ ἡ χάρις ἐλθοῦσα τὸ σκότος ἀπελάσῃ τῆς διανοίας , μαθάνομεν τὴν τῶν πραγμάτων ἀκριβείαν , καὶ γίνεται ἡμῖν εὐκαταφρόνητος τὰ πρότερον φοβερά . Οὔτε γὰρ θάνατον ἐπὶ δεδοίχαμεν , μαθόντες ἀκριβῶς παρὰ τῆς ἱερὰς ταύτης μυσταγωγίας , ὅτι οὐχ ἐστὶ θάνατος ὁ θάνατος , ἀλλ᾽ ὑπὸς καὶ κοίμησις · πρόσκαιρος · οὐ πένιν , οὐ νόσον , οὐχ ἄλλο τι τῶν τοιούτων οὐδέν , εἰδότες ὅτι πρὸς βελτίονα ζῶν ὁδεύομεν , ἀκήρατόν τε καὶ ἀφθαρτόν , καὶ πάσης τοιαύτης ἀπηλαγμένην ἀνωμαλίας .
Lemmas: δικαιοσύνη καί ἁγιασμός · ἵνα σύ κοσφίσῃ ὁ πόνος , καί ἐκ ὁ ἤδη δίδωμι καί ἐκ ὁ μέλλω Ἐλπιδία καθίστημι . Ζεύς οὗτος καί νεόφωτος μέλλω · καλέω , ὅτι νέος σύ ὁ φάος ἀεί , εἄν ἐθέλω , καί οὐδέποτε σβέννυμι . οὗτος μέν γάρ , καί βούλομαι ἐγώ , καί μή βούλομαι , διαδέχομαι νῦν , ἐκεῖνος δέ ὁ δακτίνα σκότος οὐ οἶδα · ὁ γάρ φάος ἐν ὁ σκοτία φαίνω , καί ὁ σκοτία αὐτός οὖον καταλαμβάνω . οὐχ οὕτως γοῦν ὁ κόσμος ἐπί λαμπρός , ἀνέχω τός ἀκτίς , ὡς ψυχή κατασκάπτω καί λαμπρός γίγνομαι , ὁ ἀπό ὁ πνεῦμα · διδάσκω χάρις . καί μανθάνω ὁ πρᾶγμα ἀκριβής ὁ φύσις · νύξ μέν γάρ καταχέω , καί σκότος εἰμί , πολύς καί σχοινίον ἴδιος τις , νομίζω ὁράω εἰμί , καί φίλος προσέρχομαι ὡς ἐχθρός φεύγω , καί φόρος τις αἰσθάνομαι περιδέχομαι · γίγνομαι · ἡμέρα δέ γίγνομαι οὐδείς τοιοῦτος γίγνομαι ἄν , ἀλλά πᾶς οἶος εἰμί φαίνω . ὁ καί ἐπί ὁ Ψυχή συμβαίνω ὁ ἡμέτερος . ἐπειδάν γάρ ὁ χάρις ἔρχομαι ὁ σκότος ἀπελαύνω ὁ διάνοια , μανθάνω ὁ ὁ πρᾶγμα ἀκρίβεια , καί γίγνομαι ἐγώ εὐκαταφρόνητος ὁ πρότερος φοβερός . οὔτε γάρ θάνατος ἐπί δείδω , μανθάνω ἀκριβῶς παρά ὁ ἱερή οὗτος μυσταγωγία , ὅτι οὐ εἰμί θάνατος ὁ θάνατος , ἀλλά ὕπος καί κοίμησις · πρόσκαιρος · οὖον Πένι , οὖον νόσος , οὐ ἄλλος τίς ὁ τοιοῦτος οὐδείς , οἶδα ὅτι πρός ἀγαθός ζῶ ὁδεύω , ἀκήρατος τε καί ἄφθαρτος , καί πᾶς τοιοῦτος ἀπαλλάσσω ἀνωμαλία .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0233.4
γ᾽ . Ἵνα οὖν μὴ πρὸς τὸν πρότερον ἐπανέλθωμεν βίον , παιδεύσωμεν ἑαυτοὺς ἐντεῦθεν ἤδη . Ὅτι γὰρ δὲ πρότερον μετανοήσαντας , καὶ τῶν προτέρων ἀποστάσας [ 238 ] κακῶν , οὕτω τῇ χάριτι προσοεῖναι , δακων τὸ μέν Ἰωάννης φησι , τί δὲ ὁ τῶν ἀποστόλων πρεσβύτερος τοῖς βαπτίζεσθαι μέλλουσι ; ἐκεῖνος μὲν γὰρ φησίν · Ποιήσατε καρπὸν ἀξίον τῆς μετανοίας , καὶ μὴ ἄρξησθε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς , δτι Πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ · οὕτως δὲ τοῖς ἐρωτῶσι πάλιν ἔλεγεν · Μετανοήσατε , καὶ βαπτισθῶν ἕκαστος ὑμῶν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ . Ὁ δὲ μετανοεῖν οὐκέτι τῶν αὐτῶν ἀπεῖπεν πραγμάτων , ἐφ᾽ οἷς μετενόησε · διὰ τοῦτο καὶ καλεοῦμαι λέγειν · Ἀποστάσωμαί σοι , Σατανά , ἵνα μηκέτι πρὸς αὐτὸν ἐπανέλθωμεν .
Lemmas: γε . ἵνα οὖν μή πρός ὁ πρότερος ἐπανέρχομαι βίος , παιδεύω ἑαυτοῦ ἐντεῦθεν ἤδη . ὅτι2 γάρ δέ πρότερος μετανοέω , καί ὁ πρότερος ἀφίστημι [ 238 ] κακός , οὗτος ὁ χάρις προσοειμι , Δάκης ὁ μέν Ἰωάννης φημί , τίς δέ ὁ ὁ ἀπόστολος πρέσβυς ὁ βαπτίζω μέλλω ; ἐκεῖνος μέν γάρ φημί · ποιέω καρπός ἄξιος ὁ μετάνοια , καί μή ἄρχω λέγω ἐν ἑαυτοῦ , δ πατήρ ἔχω ὁ Ἀβραάμ · οὕτως δέ ὁ ἐρωτάω πάλιν λέγω · μετανοέω , καί βαπτίζω ἕκαστος σύ εἰς ὁ ὄνομα ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστός . ὁ δέ μετανοέω οὐκέτι ὁ αὐτός ἀπολέγω πρᾶγμα , ἐπί ὅς μετανοέω · διά οὗτος καί καλέω λέγω · Ἀποστάζω σύ , Σατανᾶς , ἵνα μηκέτι πρός αὐτός ἐπανέρχομαι .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0237.1
τμὶν τὰ ἁμαρτήματα , ἀλλ' ὅτι αὐτὰ οὐδὲ ἐκκαλύπτει , οὐδὲ ποιεῖ φανερά καὶ δῆλα , οὐδὲ ἀναγκάζει παρελθόντας εἰς μέσον ἐξεῖπεν τὰ πεπλημμελημένα , ἀλλ' αὐτῷ μόνῳ ἀπολογησαθαι κελεύει καὶ πρὸς αὐτὸν ἐξομολογησαθαι . Καίτοι γε ἐκ τῶν ἐξωθεν δικαστῶν εἰ τις εἴπὲ τινι τῶν ἀδόντων ἁστών τὴ συμθυρῶχον , εἰπεὶν τὰ πεπλημμελημένα , καὶ ἀφεθῆναι τῆς χολάσεως , πᾶση προθυμία ἀνκατεδέξαντο τοῦτο , τῇ τῆς σωτηρίας ἐπιθυμίᾳ τῆς αἰσχύνης καταφρονούντες . Ἐνταῦθα δὲ οὐδὲν τοιούτον ἐστιν , ἀλλὰ καὶ ἀφήσει τὰ ἁμαρτήματα , καὶ οὐκ ἀναγκάζει παρόντων τινῶν αὐτὰ ἐκπομπεῦσαι , ἀλλ' ἐν μόνον ζητεῖ , ὅπως αὐτὸς ὁ τῆς ἀφέσεως ἀπολαύων μάρτοι τῆς δωρεᾶς τὸ μέγεθος . Πῶς οὖν οὐκ ἀτοπον ἐν οἷς αὐτὸς ἡμᾶς εὐεργετεῖ εἰ ἀρκοῦ το παρ' ἡμῶν μαρτυρία μόνη , ἡμεῖς δὲ ἐν οἷς αὐτὸν θεραπεύομεν , ἑτέρους ἐπιζητοῦμεν μάρτυρας καὶ πρὸς ἐπίδειξιν τι ποιοῦμεν ; Θαυμάσαντες τοίνυν τὴν αὐτοῦ φιλοφροσύνην ἐπιδειξώμεθα τὰ παρ' ἡμῶν , καὶ πρὸ τῶν ἄλλων ἀπάντων τὴν τῆς γλώττης χαλινώσωμεν ῥύμην , καὶ μὴ ἀεὶ φθεγγώμεθα Ἐκ γὰρ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύσει ἁμαρτίαν . Ἄν μὲν οὖν ἔχης τι χρησίμων εἰπεῖν , ἀνοίξον τὰ χείλη , ἄν δὲ μηδὲν ἀναγκαίων ἦ , σῴγα Βέλτιον γὰρ .
Lemmas: τίς ὁ ἁμάρτημα , ἀλλά ὅτι αὐτός οὐδέ ἐκκαλύπτω , οὐδέ ποιέω φανερός καί δῆλος , οὐδέ ἀναγκάζω παρέρχομαι εἰς μέσος ἐξεῖπον ὁ πλημμελέω , ἀλλά αὐτός μόνος ἀπολογέομαι κελεύω καί πρός αὐτός ἐξομολογέομαι . καίτοι γε ἐκ ὁ ἐξωθεν δικαστής εἰμί τις εἶπον τις ὁ ἀείδω ἀστός ὅς συμθυρωχω , εἰπείν ὁ πλημμελέω , καί ἀφίημι ὁ κόλασις , πᾶς προθυμία ἀνκατεδέξαντο οὗτος , ὁ ὁ σωτηρία ἐπιθυμία ὁ αἰσχύνη καταφρονέω . ἐνταῦθα δέ οὐδείς τοιοῦτος εἰμί , ἀλλά καί ἀφίημι ὁ ἁμάρτημα , καί οὐ ἀναγκάζω πάρειμι τις αὐτός ἐκπομπεύω , ἀλλά ἐν μόνος ζητέω , ὅπως αὐτός ὁ ὁ ἄφεσις ἀπολαύω μάρτος ὁ δωρεά ὁ μέγεθος . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος ἐν ὅς αὐτός ἐγώ εὐεργετέω εἰμί ἀρκέω ὁ παρά ἐγώ μαρτυρία μόνος , ἐγώ δέ ἐν ὅς αὐτός θεραπεύω , ἕτερος ἐπιζητέω μάρτυς καί πρός ἐπίδειξις τίς ποιέω ; θαυμάζω τοίνυν ὁ αὐτός φιλοφροσύνη ἐπιδείκνυμι ὁ παρά ἐγώ , καί πρό ὁ ἄλλος ἀπαντάω ὁ ὁ γλῶσσα χαλινόω ῥύμη , καί μή ἀεί φθέγγομαι ἐκ γάρ πολυλογία οὐ εκφευσεω ἁμαρτία . ἄν μέν οὖν ἔχης τίς χρήσιμος εἶπον , ἀνοίγω ὁ χεῖλος , ἄν δέ μηδείς ἀναγκαῖος εἰμί , Σώγα ἀγαθός γάρ .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0237.3
Βούλει κοσμηθαι τὸ πρόσωπον ; μὴ μαργαρίταις , ἀλλὰ σωφροσύνη καὶ σεμνότητι · οὕτω χαριεστέραν βήσετα
Lemmas: βούλομαι κοσμέω ὁ πρόσωπον ; μή μαργαρίτης , ἀλλά σωφροσύνη καί σεμνότης · οὗτος χαρίεις βαίνω
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0240.1
ἐρυθρίᾳς ἐκείνοις ἐπιδεικνυμένη , καὶ οὐς οὐδὲ ἀξίους εἶναι νομίζεις τῆς σῆς προσρήσεως , διὰ τούτους ἀπαντα ποιεῖσαι .
Lemmas: ἐρυθρίας ἐκεῖνος ἐπιδείκνυμι , καί οὖς οὐδέ ἄξιος εἰμί νομίζω ὁ σός πρόσρησις , διά οὗτος ἅπας ποιώ .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0240.2
Πῶς οὖν καταγελάσεις τῆς φαντασίας ταύτης ; Ἄν ἀναμνησθῇς τῆς φωνῆς ἐκείνης , ἣν ἀψῆχας μυσταγωγουμένην . Ἀποτάσσομαί σοι , Σατανᾶ , καὶ τῇ πομπῇ σου καὶ τῇ λατρείᾳ σου ἡ γὰρ περὶ τὸν κόσμον τῶν μαργαριτῶν μαυία πομπὴ σατανικὴ ἐστι . Χρυσίων γὰρ ἔλαβες , οὐχ ἕνα τὸ σῆμα καταβῆσαι , ἀλλ’ ἵνα τοὺς πόνους λύσῃς καὶ διαβρῇς . Λέγε τοίνυν συνεχῶς Ἀποτάσσομαί σοι , Σατανᾶ · οὐδὲν ταύτης ἀσφαλέστερον τῆς φωνῆς , εἰ διὰ τῶν ἔργων αὐτὴν ἐπιδείξῃ μεθ .
Lemmas: Πῶς οὖν καταγελάω ὁ φαντασία οὗτος ; ἄν ἀναμιμνήσκω ὁ φωνή ἐκεῖνος , ὅς ἀψῆχας μυσταγωγέω . ἀποτάσσω σύ , Σατανᾶς , καί ὁ πομπή σύ καί ὁ λατρεία σύ ὁ γάρ περί ὁ κόσμος ὁ μαργαρίτης Μάυια πομπή σατανικός εἰμί . Χρυσίων γάρ λαμβάνω , οὐ εἷς ὁ σῆμα καταβαίνω , ἀλλά ἵνα ὁ πόνος λύω καί διαβιβρώσκω . λέγω τοίνυν συνεχῶς ἀποτάσσω σύ , Σατανᾶς · οὐδείς οὗτος ἀσφαλής ὁ φωνή , εἰμί διά ὁ ἔργον αὐτός ἐπιδείκνυμι μετά .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0240.4
Καὶ τί ποτὲ ἐστι σύμβολα ; φησίν . Πολλάκις ἐξεβλὴν τις τὴν οἰκίαν τῆς ἑαυτοῦ , εἰδὲν ἀνθρώπου ἐτεροβλαλμον ἢ χωλεύοντα , καὶ οἰωνίσαστο . Τοῦτο πομπὴ σατανικὴ · οὐ γὰρ ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀνθρώπου πονηρὰν ποιεῖ τὴν ἡμέραν γενέσθαι , ἀλλὰ τὸ ἐν ἀμαρτίαις ζῆν . Ὅταν τοίνυν ἐξέλθῃς , ἐν μόνον φύλαξαι , μὴ ἀμαρτία σοι ἀπαντῃ · αὕτη γὰρ ἐστὶν ἡ ἡμᾶς ὑποσκαλίζουσα , χωρὶς δὲ ταύτης οὐδὲν ὁ διάβολος ἡμῖς βλάψει δυνατήσεται . Τί λέγεις ; ἀνθρώπου ὄρξης , καὶ οἰωνίζῃ , καὶ οὐχ ὄρξης τὴν πᾶγην τὴν διαβολικήν , πῶς ἐκπολεμοῦ σε τῷ μηδὲν
Lemmas: καί τίς ποτέ εἰμί σύμβολον ; φημί . πολλάκις ἐκβάλλω τις ὁ οἰκίον ὁ ἑαυτοῦ , ὁράω ἄνθρωπος ἐτεροβλαλμον ἢ χωλεύω , καί οἰωνίζομαι . οὗτος πομπή σατανικός · οὖον γάρ ὁ ἀπάντησις ὁ ἄνθρωπος πονηρός ποιέω ὁ ἡμέρα γίγνομαι , ἀλλά ὁ ἐν ἁμαρτία ζῶ . ὅταν τοίνυν ἐξέρχομαι , ἐν μόνος φυλάσσω , μή ἁμαρτία σύ ἀπαντή · οὗτος γάρ εἰμί ὁ ἐγώ υποσκαλιζω , Χωρὶς δέ οὗτος οὐδείς ὁ διάβολος ἡμεῖς βλάπτω δυνατέω . τις λέγω ; ἄνθρωπος ὄρξης , καί οἰωνίζω , καί οὐ ὄρξης ὁ πήγνυμι ὁ διαβολικός , πῶς ἐκπολεμέω σύ ὁ μηδείς
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0240.5
δοιχῆσαι ; πῶς ἐχθρὸν σε καθίστησι τῷ ἀδελφῷ ἐξ οὐδεμιᾶς δικαίας προφάσεως ; Καὶ ὁ μὲν Θεὸς καὶ τοὺς ἐχθροὺς φιλεῖν ἐκέλευσε , σὺ δὲ καὶ τὸν οὐδὲν ἠδικηκότα ἀποστρέφει μηδὲν ἔχων ἐγκαλεῖν , καὶ οὐκ ἐννοεῖς πῶς ὁ γέλως , πόση ἡ αἰσχύνη , μᾶλλον δὲ πόσος ὁ κίνδυνος ; Εἰπε καὶ ἕτερον καταγελαστότερον ; Αἰσχύνομαι μὲν καὶ ἐρυθρίω , ἀναγκάζομαι δὲ ὅμως διὰ τὴν ὑμετέραν σωτηρίαν εἰπεῖν · Ἐὰν ἀπαντῇσῃ παρθένον , φησίν , ἀπρακτος ἡ ἡμέρα γίνεται · ἐὰν δὲ ἀπαντήσῃ πόρνην , δεξιὰ καὶ χρηστὴ καὶ πολλῆς ἐμπορίας γέμουσα . Ἐγκαλύπτεσθε , καὶ τὸ μέτωπον ἐκρούσατε , καὶ πρὸς τὴν γῆν κατεκύψατε · ἀλλὰ μὴ νῦν τῶν ῥημάτων λεγομένων , ἀλλὰ τῶν πραγμάτων γινομένων . Ὅρα γοῦν καὶ ἐνταῦθα , πῶς τὸν δόλον ἐκρυφεν ὁ διάβολος , ἵνα τὴν μὲν σώφρονα δ ἀποστρέψῃ μεθ , τὴν δὲ ἀκόλαστον ἀπαζαλύσῃ καὶ φιλήσῃ . Ἐπειδὴ γὰρ ἤκουσε τοῦ Χριστοῦ λέγοντος , ὅτι Ὁ ἐμπελέγας γυναικὶ πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι , ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτήν , καὶ εἰδε πολλοὺς περιγενόμενους ἀκολασίας , βουλόμενος δι’ ἑτέρας ὁδοῦ πάλιν ἐμβαλεῖν αὐτοὺς εἰς τὴν ἀμαρτίαν , διὰ ταύτης τῆς παρατηρήσεως , ἐταραξεν γυναῖξιν ἡδὺς προσέχειν ἀνδράσιν .
Lemmas: δοιχῆσαι ; πῶς ἐχθρός σύ καθίστημι ὁ ἀδελφός ἐκ οὐδείς Δίκαιος πρόφασις ; καί ὁ μέν θεός καί ὁ ἐχθρός φιλέω κελεύω , σύ δέ καί ὁ οὐδείς ἀδικέω ἀποστρέφω μηδείς ἔχω ἐγκαλέω , καί οὐ ἐννοέω πῶς ὁ γέλως , πόσος ὁ αἰσχύνη , μᾶλλον δέ πόσος ὁ κίνδυνος ; εἶπον καί ἕτερος καταγέλαστος ; αἰσχύνω μέν καί ἐρυθριάω , ἀναγκάζω δέ ὅμως διά ὁ ὑμέτερος σωτηρία εἶπον · ἐάν ἀπαντάω παρθένος , φημί , ἄπρακτος ὁ ἡμέρα γίγνομαι · ἐάν δέ ἀπαντάω πόρνη , δεξιός καί χρηστός καί πολύς ἐμπορία γέμω . ἐγκαλύπτω , καί ὁ μέτωπον κρούω , καί πρός ὁ γῆ κατακύπτω · ἀλλά μή νῦν ὁ ῥῆμα λέγω , ἀλλά ὁ πρᾶγμα γίγνομαι . Ὅρας γοῦν καί ἐνταῦθα , πῶς ὁ δόλος κρύπτω ὁ διάβολος , ἵνα ὁ μέν σώφρων δ ἀποστρέφω μετά , ὁ δέ ἀκόλαστος ἀπαζαλύσῃ καί φιλέω . ἐπεί γάρ ἀκούω ὁ Χριστός λέγω , ὅτι ὁ ἐμπλέκω γυνή πρός ὁ ἐπιθυμέω , ἤδη μοιχεύω αὐτός , καί ὁράω πολύς περιγίγνομαι ἀκολασία , βούλομαι διά ἕτερος ὁδός πάλιν ἐμβάλλω αὐτός εἰς ὁ ἁμαρτία , διά οὗτος ὁ παρατήρησις , ταράσσω γυνή ἡδύς προσέχω ἀνήρ .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0241.1
Πρὸς τοὺς λέγοντας , ὅτι δαίμονες τὰ ἀνθρώπινα διοικοῦσι , καὶ δυσχεραίνοντας ἐπὶ ταῖς τοῦ θεοῦ κολάσει , καὶ σκανδαλιζομένους ἐπὶ ταῖς τῶν φαύλων εὐημερίαις καὶ δυσπραγίαις τῶν δικαίων .
Lemmas: πρός ὁ λέγω , ὅτι δαίμων ὁ ἀνθρώπινος διοικέω , καί δυσχεραίνω ἐπί ὁ ὁ θεός κολάζω , καί σκανδαλίζω ἐπί ὁ ὁ φαῦλος εὐημερία καί δυσπραγία ὁ Δίκαιος .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0241.2
Ὁμ.ία α' .
Lemmas: Ὁμ.ία ὅς .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0241.3
α' . Ἐγὼ μὲν ἠλπίζον τῇ συνέσει τῆς διαλέξεως χρόνον ὑμᾶς λήψεσθαι τῶν ἡμετέρων λόγων · ὁρῶ δὲ τὸ ἐναντίον ἐκβαίνειν , οὐ χρόνον ὑμῖν ἀπὸ τῆς συνέσεως γινόμενον , ἀλλὰ πόθον αὐξανόμενον , οὐ πληροῦντην , ἀλλ' ἁθόνην προσιγνομένην · καὶ ταυτὸ συμβαίνον , ὅπερ [ 247 ] ἐπὶ τῶν ἐξωθὲν συμποσίων οἱ φιλοῦνοι πᾶσχουσι . Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι , ὅσῳπερ ἂν πλεῖον τὸν ἄκρατον ἐγχείσει , τοσούτῳ μᾶλλον τὸ διψῶς ἐξάπτουσι · καὶ ὑμῖν , ὅσῳπερ ἂν τὴν διδασκαλίαν ἐντρίψωμεν , τοσούτῳ μᾶλλον ἀνάπτωμεν τὴν ἐπιθυμίαν , πλεῖω ποιῶμεν τὴν ὄρεξιν , σφοδροτέρον τὸν ἔρωτα . Διὰ τοῦτο , καίτοι πενίαν ἑαχάτην ἐμαυτῷ συνειδώς , οὐ παύομαι τοὺς φιλοτίμους τῶν ἐκτισιατόρων μιμούμενος , καὶ συνεχῆ παρατιθεὶς ὑμῖν τὴν τράπεζαν καὶ
Lemmas: ὅς . ἐγώ μέν ἐλπίζω ὁ σύνεσις ὁ διάλεξις χρόνος σύ λαμβάνω ὁ ἡμέτερος λόγος · ὁράω δέ ὁ ἐναντίος ἐκβαίνω , οὖον χρόνος σύ ἀπό ὁ σύνεσις γίγνομαι , ἀλλά πόθος αὐξάνω , οὖον πληρόω , ἀλλά ἅθος προσγίγνομαι · καί τατός συμβαίνω , ὅσπερ [ 247 ] ἐπί ὁ ἔξωθεν συμπόσιον ὁ φιλόω πάσχω . καί γάρ ἐκεῖνος , ὅσος εἄν πλείων ὁ ἄκρατος ἐγχέω , τοσοῦτος μᾶλλον ὁ διψάω ἐξάπτω · καί σύ , ὅσος εἄν ὁ διδασκαλία ἐντρίβω , τοσοῦτος μᾶλλον ἀνάπτω ὁ ἐπιθυμία , πλείων ποιέω ὁ ὄρεξις , σφοδρός ὁ Ἔρως . Ζεύς οὗτος , καίτοι πενία ἀχάτης ἐμαυτοῦ σύνοιδα , οὖον παύω ὁ φιλότιμος ὁ εκτισιατορεω μιμέομαι , καί συνεχής παρατίθημι σύ ὁ τράπεζα καί
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0242.1
περὶ ἀποταγῆς καὶ συνταγῆς ,
Lemmas: περί αποταγή καί συνταγή ,
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0244.1
ΔΑΜΟΝΕΣ ΝΟΝ ΓΟΒΕΡΝΑΡΕ ΜΥΝΔΥΜ . ΗΟΜΙΛ . 1 .
Lemmas: ΑΔ Ν ΕΡ ΜΝ . ΛΟ . 1 .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0244.3
δην τοτε την συμμετριαν · μαλλον δε ουδεποτε την συμμετριαν υπερεβην εγω · την γαρ ποσοτητα της διδασκαλιας ου τω πληθει των λεγομενων , αλλα τη διαθεσει των ο ακροωμενων μετρειν αν περϋχα . 'Ο μεν γαρ ναυτιλιοντας λαβων ακροτας , χαν συστελη την διδασκαλιαν , παρενοχλησι δοκει · ο δε θερμους και διεγνερμενους και νηφοντας , χαν εκτεινη προς μηχος , ουδε ουτω την επιθυμιαν εμπιπλησιν .
Lemmas: δήν τότε ὁ συμμετρία · μᾶλλον δέ οὐδέποτε ὁ συμμετρία ὑπερβαίνω ἐγώ · ὁ γαρ ποσότης ὁ διδασκαλία ου ὁ πλῆθος ὁ λέγω , ἀλλά ὅς διάθεσις ὁ ὁ ἀκροάομαι μετρέω αν περϋχα . 'Ο μέν γαρ ναυτιλιειμι λαμβάνω Ἀκρότας , χήν συστέλλω ὁ διδασκαλία , παρενόχλησις δοκέω · ὁ δέ θερμός και διεγνερμενους και νηφοντας , χήν ἐκτείνω προς μῆχος , οὐδέ οὗτος ὁ ἐπιθυμία ἐμπίμπλημι .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0244.4
'Αλλ' επειδη συμβαινει ειναι τινας και ασθενεις εν δημω σοφου , αδυνατουντας παρακολουθησαι τη μηχει του λογου , εκεινο αυτοις παραινεσαι βουλομαι , ακουσαντας οσα δυναται δεξαθαι , και τα αρκουντα λαβοντας αναχωρησαι · ουδεις ο χωλιων ουδε βιαζομενος περα της οικειας μενειν δυναμενος · τον μεντοι λογον μη αναγκαζεσθαι προ του καιρου και της οικειας ωρας συστelleσθαι . 'Ενεπλησθησ γαρ συ , αλλ' ο αδελφος σου ετι πεινη · και συ μεθεις τω πληθει των ειρημενων , αλλ' ο αδελφος σου ετι διψα . Μητε εκεινος συντρεβιτω σου την αδυνειαν , αναγαζων πλειω της οικειας δεξαθαι δυναμεως , μητε συ επτρεξας τη εκεινου επιθυμια χωλιων απαν , δσον δυναι δεξαθαι , λαβειν .
Lemmas: Αλ ἐπειδή συμβαίνω εἰμί τις και ἀσθενής εν δῆμος σοφός , αδυνατουντας παρακολουθέω ὅς μῆχος ὁ λόγος , ἐκεῖνος αὐτός παραινέω βούλομαι , ἀκούω ὅσος δυνατός δείκνυμι , και ὁ ἀρκέω λαμβάνω ἀναχωρέω · οὐδείς ὁ Χωλίων οὐδέ βιάζομαι πέρα ὁ οἰκεῖος μένω δύναμαι · ὁ μέντοι λόγος μη ἀναγκάζω προ ὁ καιρός και ὁ οἰκεῖος ὥρα συνίστημι . 'Ενεπλησθης γαρ σῦς , ἀλλά ὁ ἀδελφός σύ ἔτι πεινάω · και σῦς μεθέω ὁ πλῆθος ὁ εἴρω , ἀλλά ὁ ἀδελφός σύ ἔτι δίψα . μήτε ἐκεῖνος συντρεβιτω σύ ὁ ἡδύνω , αναγαζων πλείων ὁ οἰκεῖος δείκνυμι δύναμις , μήτε σῦς επτρεξας ὅς ἐκεῖνος ἐπιθυμία Χωλίων ἅπας , δίδωμι δύο δείκνυμι , λαμβάνω .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0244.5
β . Τοϋτο και επι των εξωθεν γινεται τραπεζων · οι μεν θαττον , οι δε βραδυτερον εμπιπλανται , και ουτε οϋτοι εγχαλουν εκεινοις , ουτε εκεινοι τουτων καταγινωσκουσι · αλλ' εχει μεν τα ταχυτερον αποστιναι , εγχυμιον , ενταϋθα δε το ταχυτερον αποστιναι , ουχι εγχυμιον , αλλα συγγνωμης αξιον · εχει το βραδυτερον παϋσασθαι , κατηγορια και μεμψις , ενταϋθα το βραδυτερον αποστιναι , επαινος και ευφημια μεγιστη . Τι δηποτε ; 'Οτι εχει μεν εξ αδδραγιας η βραδυτης γινεται , ενταϋθα δε εξ επιθυμιας πνευματικης και θειας ορεξεως η παραμονη και η χαρτερεια συνισταται .
Lemmas: Β . οὗτος και ἐπί ὁ ἔξωθεν γίγνομαι τράπεζα · ὁ μέν ταχύς , ὁ δέ βραδύς ἐμπίμπλημι , και οὔτε οὗτος ἐγχαλάω ἐκεῖνος , οὔτε ἐκεῖνος οὗτος καταγιγνώσκω · ἀλλά ἔχω μέν ὁ ταχύς ἀφίστημι , ἐγχυμίζω , ἐνταῦθα δέ ὁ ταχύς ἀφίστημι , οὐ ἐγχυμίζω , ἀλλά συγγνώμη ἄξιος · ἔχω ὁ βραδύς παύω , κατηγορία και μέμψις , ἐνταῦθα ὁ βραδύς ἀφίστημι , ἔπαινος και Εὐφημία μέγας . τις δηποτε ; 'Οτι ἔχω μέν ἕξ αδδραγιας ὁ βραδυτής γίγνομαι , ἐνταῦθα δέ ἕξ ἐπιθυμία πνευματικός και θεῖος ὄρεξις ὁ Παραμόνη και ὁ χαρτερεια συνίστημι .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0244.6
'Αλλα των μεν προομιων αλις · ημεις δε λοιπον επι το χρεος εκεινο βαδιζομεν , οπερ εξ εκεινης ημιν υπελειφη της ημερας . Τι ουν το λεγομενο τοτε ην ; 'Οτι μια φωνη πασιν ανθρωποις ην , καθαρπερ και φυσις μια , και ουδεις ετεροφωνος η ετεροψυχος ην . Πλην ουν η τοσαϋτη διαφωνια ; 'Απο της βαθυμιας των λαβοντων των δωρων · απερ αμφοτερα τοτε ειρηχαμεν , και δια της ομοφωνιας της του Δεσποτου φιλανθρωπιαν δεικνυντες , και δια της ο αφωνιας την αγνωμοσυνην των οικετων . Ο μεν γαρ και προειδως , οτι απολοϋμεν το δωρον , ομως εδωκεν · οι δε εμπιστευντες[249 ] κακοι περι την παρακαταθηκην εγενοντο . Εις μεν ουν απολογιας οϋτος ουχ ο Θεος εξεβαλε της δωρεας , αλλ' ημεις απωλεσαμεν τα δοθεντα · δεϋτερος δε μετ' εκεινον , οτι μειζονα των απολωλωτων τα δοθεντα ϋστερον ελαβομεν · αντι πονων προσκαρων ετιμεν αλινων ε τροφης , αντι αναχους και τριβολων των καρπων του Πνευματος εν ταις ψυχαις ημων βλαστησαι παρεσκευασεν . Οϋδεν ην εντελεστερον ανθρωπου , και ουδεν γεγονε τιμιωτερον ανθρωπου . Το εξχατον μερος της λογικης κτισεως οϋτος ην · αλλ' οι ποδες εγενοντο κεφαλη , και εις τον
Lemmas: 'Αλλα ὁ μέν προομιων ἅλις · ἡμεῖς δέ λοιπός ἐπί ὁ χρέος ἐκεῖνος βαδίζω , ὅσπερ ἕξ ἐκεῖνος ἡμεῖς ὑπολείπω ὁ ἡμέρα . τις οὖν ὁ λεγόμενο τότε ἐάν ; 'Οτι εἷς φωνή πᾶς ἄνθρωπος ἐάν , εθαρ και φύσις εἷς , και οὐδείς ετερόφωνος ὁ ετεροψυχος ἐάν . πλην οὖν ὁ τοσοῦτος διαφωνία ; 'Απο ὁ βαθυεις ὁ λαμβάνω ὁ δῶρον · ὅσπερ ἀμφότερος τότε λέγω , και διά ὁ ὁμοφωνία ὁ ὁ δεσπότης φιλανθρωπία δείκνυμι , και διά ὁ ὁ ἀφωνία ὁ ἀγνωμοσύνη ὁ οἰκέτης . ὁ μέν γαρ και πρόοιδα , ὅτι ἀπόλλυμι ὁ δῶρον , ὁμῶς δίδωμι · ὁ δέ ἐμπιστεύω ] κακός περί ὁ παρακαταθήκη γίγνομαι . εἰς μέν οὖν ἀπολογία οὗτος οὐ ὁ θεός ἐκβάλλω ὁ δωρεά , ἀλλά ἡμεῖς ἀπόλλυμι ὁ δοθεω · δύο δέ μετά ἐκεῖνος , ὅτι μείζων ὁ απολωλός ὁ δοθεω ὕστερος λαμβάνω · ἀντί πόνος προσκαρος τίω ἅλινος ε τροφή , ἀντί ἀναχέω και τρίβολος ὁ καρπός ὁ πνεῦμα εν ὅς Ψυχή ἥμων βλαστάνω παρασκευάζω . οὐδείς ἐάν ἐντελής ἄνθρωπος , και οὐδείς γίγνομαι τίμιος ἄνθρωπος . ὁ ἐξάγω μέρος ὁ λογικός κτίσις οὗτος ἐάν · ἀλλά ὁ πούς γίγνομαι κεφαλή , και εἰς ὁ
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0245.1
θρόνον ἀνῆνχθησαν τὸν βασιλικὸν διὰ τῆς ἀπαρχῆς . Καθάπερ γὰρ ἄνθρωπός τις φιλήτιμος καὶ μεγαλόδωρον ἰδὼν τινα ἐκ ναυαγίου διαφυγόντα , καὶ τὸ σῶμα γυμνὸν ἀπὸ τῶν κυμάτων διασῶσαι δυνηθέντα μόνον , δεδεμένος ὑπτίαις ταῖς χερσί , λαμπρὰν περιβάλει στολὴν , καὶ πρὸς τιμὴν ἀγάγει τὴν ἀνωτάτω · οὕτω καὶ ὁ Θεὸς ἐπὶ τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας ἐποίησε · πάντα ἀπέδωκεν , ὅσα εἶχεν , ὁ ἄνθρωπος , τὴν παρθένσιαν , τὴν πρὸς Θεὸν ὁμιλίαν , τὴν ἐν τῷ παραδείσῳ διαγωγὴν , τὸν ἀπαλαίπτωρον βίον , καὶ καθάπερ ἐκ ναυαγίου , γυμνὸς ἐκτίθεν ἐξῆλθεν · ἀλλ’ ὁ Θεὸς αὐτὸν δεδεμένους περιέστελλεν εὐθῶς , καὶ κατὰ μικρὸν χειραγωγῶν πρὸς τὸν οὐρανὸν ἀνήγαγε · καὶ τοῦ οὐκ ἦν συγγνώμης τὸ ναυάγιον ἀξιόν . Οὐ γὰρ παρὰ τὴν τῶν πνευμάτων βίαν , ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν πλεόντων ῥαθυμίαν ἐπὶ συνθεῖν τὸ κλῦδωνίων τοῦτο .
Lemmas: θρόνος ἀναφέρω ὁ βασιλικός διά ὁ ἀπαρχῆς . καθά γάρ ἄνθρωπος τις φιλήτιμος καί μεγαλόδωρος εἶδον τις ἐκ ναυάγιον διαφεύγω , καί ὁ σῶμα γυμνός ἀπό ὁ κῦμα διασῴζω δύναμαι μόνος , δήω ὕπτιος ὁ χείρ , λαμπρός περιβάλλω στολή , καί πρός τιμή ἄγω ὁ ἄνω2 · οὗτος καί ὁ θεός ἐπί ὁ φύσις ὁ ἡμέτερος ποιέω · πᾶς ἀποδίδωμι , ὅσος ἔχω , ὁ ἄνθρωπος , ὁ παρθένσιαν , ὁ πρός θεός ὁμιλία , ὁ ἐν ὁ παράδεισος διαγωγή , ὁ ἀπαλαίπτωρον βίος , καί καθάπερ ἐκ ναυάγιον , γυμνός ἐκτίθημι ἐξέρχομαι · ἀλλά ὁ θεός αὐτός δέω περιστέλλω εὐθής , καί κατά μικρός χειραγωγέω πρός ὁ οὐρανός ἀνάγω · καί ὁ οὐ εἰμί συγγνώμη ὁ ναυάγιον Ἀξιός . οὖον γάρ παρά ὁ ὁ πνεῦμα βία , ἀλλά παρά ὁ ὁ πλέω ῥᾳθυμία ἐπί συνθέω ὁ κλυδώνιον οὗτος .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0245.3
καὶ πλέου αὐτῇ τῇ ἀγγελικῇ περιεχυμένῃ δυνάμει .
Lemmas: καί πλέω αὐτός ὁ ἀγγελικός περιχέω δύναμις .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0245.4
γ’ . Σχόπει δὲ μοι καὶ τὴν Παύλου σοφίαν , πῶσα ὀνόματα ἐπιτίθησι , ὥστε παραστήσαι τοῦ Θεοῦ τὴν φιλανθρωπίαν . Οὐ γὰρ εἶπεν ἀπλῶς τὴν γάριν , οὐδὲ τὸν πλοῦτον ἀπλῶς , ἀλλὰ τί ; Τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χάριτος ἐν χρηστότητι . Ἄλλ’ ὅμως καὶ οὕτως ἡττῆσε . Καὶ καθάπερ τὰ ὀλισθρὰ τῶν σωμάτων μυρίαις κατεχόμενα χεροῖς , διαφεύγει τὰς λαβὰς ἡμῶν καὶ διολισθαίνει ῥαδίως · οὕτω καὶ τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν , ὅσως ἂν αὐτὴν κατασχωμεν ὀνόμασιν , οὐδὲ οὕτω δυνάμεθα περιλαβεῖν , ἀλλὰ νικᾷ τὸ μέγεθος αὐτῆς ἐκ πολλῆς περισσοτέρας τῶν ἡμετέρων βημάτων τὴν ἀτομίαν α . Ὅπερ οὖν καὶ Παῦλος παθὼν , καὶ ἰδὼν ἡτολμένην τῶν ῥημάτων τὴν δύναμιν τῷ μεγέθει αὐτῆς , ἐν εἰπὼν ῥῆμα ἀπέστη . Ποῖον δὲ τοῦτο ; Χάρις δὲ τῷ Θεῷ ἐπὶ τῇ ἀνεκδιήγητῳ αὐτοῦ δωρεᾷ . Οὐτε γὰρ λόγος , οὔτε νοῦς οὐδεὶς παραστήσει δυνήσεται τοῦ Θεοῦ τὴν κτθεμονίαν . Διὰ τοῦτο ἐνεαῦθα μὲν ἀνεκδιήγητον αὐτὴν εἶναι φησιν , ἀλλ’ οὐδὲ , καὶ τὸν νοῦν ἡμῶν ὑπερβαίνειν , οὕτωσι λέγων · Ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φυρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν .
Lemmas: γε . σκοπάω δέ ἐγώ καί ὁ Παῦλος σοφία , πάω ὄνομα ἐπιτίθημι , ὥστε παρίστημι ὁ Θεός ὁ φιλανθρωπία . οὖον γάρ εἶπον ἀπλόος ὁ γάριν , οὐδέ ὁ πλοῦτος ἀπλόος , ἀλλά τίς ; ὁ ὑπερβάλλω πλοῦτος ὁ χάρις ἐν χρηστότης . ἄλλος ὅμως καί οὕτως ἡσσάομαι . καί καθάπερ ὁ ὀλισθρὰ ὁ σῶμα μυρίος κατέχω χαίρω , διαφεύγω ὁ λαβή ἐγώ καί διολισθάνω ῥᾳδίως · οὗτος καί ὁ ὁ Θεός φιλανθρωπία , ὅσος εἄν αὐτός κατέχω ὄνομα , οὐδέ οὗτος δύναμαι περιλαμβάνω , ἀλλά νικάω ὁ μέγεθος αὐτός ἐκ πολύς περισσός ὁ ἡμέτερος βῆμα ὁ ἀτομία ὅς . ὅπερ οὖν καί Παῦλος πάσχω , καί εἶδον ἡτολμένην ὁ ῥῆμα ὁ δύναμις ὁ μέγεθος αὐτός , ἐν εἶπον ῥῆμα ἀφίστημι . Ποῖον δέ οὗτος ; Χάρις δέ ὁ Θεός ἐπί ὁ ἀνεκδιήγητος αὐτός δωρεά . οὐ γάρ λόγος , οὔτε νόος οὐδείς παρίστημι δύναμαι ὁ Θεός ὁ κτθεμονίαν . Ζεύς οὗτος ἐνεαῦθα μέν ἀνεκδιήγητος αὐτός εἰμί φημί , ἀλλά οὐδέ , καί ὁ νόος ἐγώ ὑπερβαίνω , οὕτως λέγω · ὁ εἰρήνη ὁ Θεός ὁ ὑπερέχω πᾶς νόος φυρουρησις ὁ Καρδία σύ .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0248.1
καὶ τὰ τειχία ταῦτα ἀνήρητο , ποῦ οὐκ ἂν ἑαυτὸν κατεκρήμνιζε ;
Lemmas: καί ὁ τειχίον οὗτος ἀναιρέω , ποῦ οὐ εἄν ἑαυτοῦ κατακρημνίζω ;
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0249.1
ποιῶν , καὶ τὸ σῶμα κολάζων , ἵνα τὴν ψυχὴν σωφρονίσῃ . Καὶ ὁ Θεὸς ταῦτα ποιεῖ , φησίν · Ὁ Θεὸς ταῦτα ποιεῖ · « ἂν ἡ πόλις παρῇ πᾶσα , χἂν ἡ οἰκονομὴ πᾶσα , οὐκ ἀκνήσω τοῦτο εἴπειν . Εἰθε μοι καὶ σάλπιγγος ἦν φωνὴ λαμπροτέρα , καὶ ἐν ὑψηλῷ στήναι χωρίῳ δυνατὸν ἦν , καὶ πᾶσι βοῆσαι καὶ διαμαρτύρασθαι , ὅτι ὁ Θεὸς ταῦτα ποιεῖ . Οὐκ ἐξ ἀπονοίας ταῦτα λέγω , ἀλλ᾽ ἔχω παρεστώτα τὸν προφήτην μετ᾽ ἐμοῦ βοῶντα καὶ λέγοντα , ὅτι Οὐκ ἔστι κακία ἐν πόλει , ἥν Κύριος οὐκ ἐποίησε · κακία δὲ ὁμώνυμὸν ἐστιν ὄνομα · καὶ τῆς προσηγολίας ἐκατέρας βούλομαι τὴν ἀκριβῆ μαθεῖν ὑμᾶς σημασίαν , ἵνα μὴ διὰ τὴν ὁμωνυμίαν τῶν πραγμάτων συγχέοντες τὴν φύσιν , εἰς βλασφημίαν ἐμπίπτετε .
Lemmas: ποιέω , καί ὁ σῶμα κολάζω , ἵνα ὁ ψυχή σωφρονίζω . καί ὁ θεός οὗτος ποιέω , φημί · ὁ θεός οὗτος ποιέω · « εἄν ὁ πόλις πείρω πᾶς , εἷς ὁ οἰκονομή πᾶς , οὐ ἀνίημι οὗτος εἶπον . εἴθε ἐγώ καί σάλπιγξ εἰμί φωνή λαμπρός , καί ἐν ὑψηλός ἵστημι χωρίον δυνατός εἰμί , καί πᾶς βοάω καί διαμαρτύρομαι , ὅτι ὁ θεός οὗτος ποιέω . οὐ ἐκ ἀπόνοια οὗτος λέγω , ἀλλά ἔχω παρίστημι ὁ προφήτης μετά ἐγώ βοῦς καί λέγω , ὅτι οὐ εἰμί κακία ἐν πόλις , ὅς Κύριος οὐ ποιέω · κακία δέ ὁμώνυμος εἰμί ὄνομα · καί ὁ προσηγολίας ἑκάτερος βούλομαι ὁ ἀκριβής μανθάνω σύ σημασία , ἵνα μή διά ὁ ὁμωνυμία ὁ πρᾶγμα συγχέω ὁ φύσις , εἰς βλασφημία ἐμπίπτω .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0249.3
οἷον ἡ λιμὸν ἢ θάνατον ἐπιγάγοι , βλασφημεῖν καὶ τῆς τοῦ παντὸς ἐκβάλλειν προνοίας ; καὶ τὰ γε ὁ ἀληθὴς ἰατρὸς οὕτως μόνον ἐστὶ καὶ ψυχῶν καὶ σωμάτων . Διὰ τοῦτο πολλὰκις τὴν φύσιν τὴν ἁμαρτίαν παραλαβοῦν ἐξ εὐθυίας ἀσκήτωσαν , καὶ πυρετὸν ἀμαρτημάτων οἰδινοῦσαν , ἐνδεία καὶ λιμῷ καὶ θανάτῳ καὶ συμφοραῖς ἐτέραις , καὶ τοῖς ἄλλοις οἷς αὐτὴ οὐδὲ φαρμάκοις ἀπαλλάττει τῶν νοσημάτων . Ἀλλ᾽ οἱ πέντες αἰσθάνονται μόνον τοῦ λιμοῦ , φησίν . Ἀλλ᾽ οὐχὶ μόνον λιμῷ κολάζει , ἀλλὰ καὶ ἐτέροις μέρεισι · τὸν ἐν πενίᾳ μὲν ὄντα λιμῷ πολλάκις ἐσωφρόνισε , τὸν πλουτοῦντα δὲ καὶ εὐτορίας ἀπολαύοντα κινδύνοις , νοσήμασι , θανάτῳ αὐτῶν · εὐμήχανος γάρ ἐστι , καὶ ποικιλία ἔχει τῆς σωτηρίας ἡμῶν τὰ φάρμακα .
Lemmas: οἷος ὁ λιμός ἢ θάνατος ἐπιγάγοι , βλασφημέω καί ὁ ὁ πᾶς ἐκβάλλω πρόνοια ; καί ὁ γε ὁ ἀληθής ἰατρός οὕτως μόνος εἰμί καί Ψυχή καί σῶμα . Ζεύς οὗτος πολλάκις ὁ φύσις ὁ ἁμαρτία παραλαμβάνω ἐκ εὐθύς ἀσκέω , καί πυρετός ἁμάρτημα οιδινουω , ἔνδεια καί λιμός καί θάνατος καί συμφορά ἕτερος , καί ὁ ἄλλος ὅς αὐτός οὐδέ φάρμακον ἀπαλλάσσω ὁ νόσημα . ἀλλά ὁ Πέντες αἰσθάνομαι μόνος ὁ λιμός , φημί . ἀλλά οὐ μόνος λιμός κολάζω , ἀλλά καί ἕτερος μέρος · ὁ ἐν πενία μέν εἰμί λιμός πολλάκις σωφρονίζω , ὁ πλουτέω δέ καί εὐτορίας ἀπολαύω κίνδυνος , νόσημα , θάνατος αὐτός · Εὐμήχανος γάρ εἰμί , καί ποικιλία ἔχω ὁ σωτηρία ἐγώ ὁ φάρμακον .
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0249.4
Οὕτω καὶ δικασταὶ ποιοῦσιν · οὐ τιμῶσι μόνον οὐδὲ στεφανοῦσι τοὺς τὰς πόλεις οἰκοῦντας , οὐδὲ ὡμεῖς παρέχουσι μόνον , ἀλλὰ καὶ κολάζουσι πολλάκις . Διὰ τοῦτο καὶ ξίφος αὐτοῖς ἠχόνηται , καὶ βαράρα παρεσκεύασται , καὶ τροχός , καὶ ξύλα , καὶ δήμοι , καὶ ἕτερα μυρία κολάζειν εἴδη . Ὅπερ οὖν ἐπὶ τῶν δικαστῶν ὁ δήμος , τοῦτο ἐπὶ τοῦ Θεοῦ λίμους , καθάπερ δήμος , σωφρονίζων ἡμᾶς καὶ τῆς κακίας ἀπάγων . Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν γεωργῶν ἐστιν εἰδεῖν . Οὐ γὰρ δὴ μόνον περιεστέλλουσι τὴν ρίζαν τῆς ἀμπέλου οὐδὲ περιφράττουσι , ἀλλὰ καὶ περικόπτουσι καὶ πολλὰ τῶν κλημάτων ἀποτέμνουσι · διὰ τοῦτο οὐχὶ σκαπὴν μόνον ἐκεῖνοις , ἀλλὰ καὶ δρέπανα πρὸς τὴν ἐπιθδεῖαν . Ἀλλ᾽ ὅμως οὐδὲ ἐγκαλοῦμεν οὐδὲ τοῦτο · ἀλλὰ καὶ τότε μάλιστα αὐτοὺς θαυμάζομεν , ὅταν ἴδωμεν πολλὰ τῶν ἀχρήστων ἐκκόπτοντας , ὥστε τῇ τῶν περιττῶν ἀποβολῇ τοῖς μένουσι πολλὴν παρασκευάζειν τὴν σωτηρίαν . Πῶς οὖν οὐκ ἄτοπον , πατέρα μὲν καὶ ἰατρὸν καὶ δικαστὴν καὶ γεωργὸν οὕτως θαυμαζεῖν , καὶ μὴτε ἐκεῖνον ἐκβάλλειν τὸν υἱὸν τῆς οἰκίας , μὴτε τὸν ἰατρὸν ἐκτείνοντα τὸν κάμνοντα , μὴτε τὸν δικαστὴν κολάζοντα , μὴτε τὸν γεωργὸν κόπτοντα μέμφεσθαι καὶ αἰτιάζεσθαι · τὸν δὲ Θεόν , εἰ ποτε [ 252 ] βουληθεῖν καθάπερ καρηβαροῦντας ἡμᾶς ἀπὸ τῆς πολλῆς ἀναστῆσαι μέθης τῆς κατὰ τὴν πανηρίαν , μέμφεσθαι καὶ μυρίαις βάλλειν κατηγορίαις ; Πόσης οὖν ἂν εἴη μανίας , μηδὲ τῆς αὐτῆς τῷ Ἀποστόλῳ μεταδιδόναι δικαιολογίας , ὅτις μεταβιβόμενος συνδούλοις ;
Lemmas: οὕτως καί δικαστής ποιέω · οὖον τιμάω μόνος οὐδέ στεφανόω ὁ ὁ πόλις οἰκέω , οὐδέ ὠμῶ παρέχω μόνος , ἀλλά καί κολάζω πολλάκις . Ζεύς οὗτος καί ξίφος αὐτός ηχονεομαι , καί βαράρα παρασκευάζω , καί τροχός , καί ξύλον , καί δῆμος , καί ἕτερος μυρίος κολάζω εἶδος . ὅπερ οὖν ἐπί ὁ δικαστής ὁ δήμος , οὗτος ἐπί ὁ Θεός λιμός , καθάπερ δήμος , σωφρονίζω ἐγώ καί ὁ κακία ἀπάγω . οὕτως καί ἐπί ὁ γεωργός εἰμί εἴδω . οὖον γάρ δή μόνος περιστέλλω ὁ ῥίζα ὁ ἄμπελος οὐδέ περιφράσσω , ἀλλά καί περικόπτω καί πολύς ὁ κλῆμα ἀποτέμνω · διά οὗτος οὐ σκάφη μόνος ἐκεῖνος , ἀλλά καί δρεπάνη πρός ὁ ἐπιτίθημι . ἀλλά ὅμως οὐδέ ἐγκαλέω οὐδέ οὗτος · ἀλλά καί τότε μάλιστα αὐτός θαυμάζω , ὅταν ὁράω πολύς ὁ ἄχρηστος ἐκκόπτω , ὥστε ὁ ὁ περισσός ἀποβολή ὁ μένω πολύς παρασκευάζω ὁ σωτηρία . Πῶς οὖν οὐ ἄτοπος , πατήρ μέν καί ἰατρός καί δικαστής καί γεωργός οὕτως θαυμάζω , καί μήτε ἐκεῖνος ἐκβάλλω ὁ υἱός ὁ οἰκίον , μήτε ὁ ἰατρός ἐκτείνω ὁ κάμνω , μήτε ὁ δικαστής κολάζω , μήτε ὁ γεωργός κόπτω μέμφομαι καί αἰτιάζω · ὁ δέ Θεός , εἰμί ποτός [ 252 ] βούλομαι καθάπερ καρηβαρέω ἐγώ ἀπό ὁ πολύς ἀνίστημι μέθη ὁ κατά ὁ πανηρίαν , μέμφομαι καί μυρίος βάλλω κατηγορία ; Πόσις οὖν εἄν εἰμί μανία , μηδέ ὁ αὐτός ὁ ἀπόστολος μεταδίδωμι δικαιολογία , ὅστις μεταβιβάζω σύνδουλος ;
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0249.5
ζ᾽ . Ταῦτα ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἐγκαλούντων δεδιωκῶς λέγω νῦν . Ἴνα μὴ πρὸς κέντρα λακτίζοντες , τοὺς πόδας αἱμάτσωσιν , ἵνα μὴ εἰς οὐρανοὺς τοὺς λίθους βάλλοντες , τῇ κεφαλῇ τὰ τραῦματα δέξωνται . Ἐγὼ δὲ καὶ ἕτεραν ὑπερβολὴν ἔχω πλεῖον ταύτης εἰπεῖν . Ἀνελών γὰρ τὸ ζητεῖν ( κατὰ συγχωρητὸν λέγω ) εἰ χρησίμως ἔλαβε παρ᾽ ἡμῶν ὁ Θεός , ἐκεῖνο λέγω μὲνον , ὅτι εἰ ἔλαβε τὰ δοθέντα , οὐδὲ οὕτως ἐγκαλεῖν αὐτῷ · καὶ γὰρ κύριός ἦν τῶν αὐτοῦ . Ἐν ἀνθρώποις μὲν , ὅταν ἡμῖν παρακαταθῶνται γρήματα · καὶ δανείζων ἀργύριον , χάριν ὁμολογοῦμεν τῷ χρώνῳ , καθ᾽ ὃν δὲ ἐδάνεισαν , οὐκ ἀναγκαζόμεθα δὲ ὑπὲρ τοῦ χρόνου , καθ᾽ ὃν ἀφαιροῦνται τὰ ἴδια · τῷ Θεῷ δὲ τὰ αὐτοῦ βουλομένῳ λαβεῖν ἐγκαλοῦμεν , εἰπὶ μοι · καὶ πῶς οὐκ ἐσχάτην ταῦτα ἀνοίαν ; Ἀλλ᾽ οὐχὶ μέγας καὶ γενναῖος Ἰωβ οὕτως ἐποίησεν · οὐδὲ ἡνία ἐλάμβανε μόνον , ἀλλὰ καὶ ἡνία ἀφήρητο , χάριν ὁμω -
Lemmas: γῆ . οὗτος ὑπέρ αὐτός ὁ ἐγκαλέω διώκω λέγω νῦν . ἵνα μή πρός κέντρον λακτίζω , ὁ πούς αἱμάσσω , ἵνα μή εἰς οὐρανός ὁ λίθος βάλλω , ὁ κεφαλή ὁ τραῦμα δέχομαι . ἐγώ δέ καί ἕτερος ὑπερβολή ἔχω πλείων οὗτος εἶπον . ἀναιρέω γάρ ὁ ζητέω ( κατά συγχωρέω λέγω ) εἰμί χρήσιμος λαμβάνω παρά ἐγώ ὁ Θεός , ἐκεῖνος λέγω μένω , ὅτι εἰμί λαμβάνω ὁ δίδωμι , οὐδέ οὕτως ἐγκαλέω αὐτός · καί γάρ κύριος εἰμί ὁ αὐτός . ἐν ἄνθρωπος μέν , ὅταν ἐγώ παρακαταθέω γρήματα · καί δανείζω ἀργύριον , χάρις ὁμολογέω ὁ χρώνῳ , κατά ὅς δέ δανείζω , οὐ ἀναγκάζω δέ ὑπέρ ὁ χρόνος , κατά ὅς ἀφαιρέω ὁ ἴδιος · ὁ Θεός δέ ὁ αὐτός βούλομαι λαμβάνω ἐγκαλέω , ἶψ ἐγώ · καί πῶς οὐ ἔσχατος οὗτος ἄνοια ; ἀλλά οὐ μέγας καί γενναῖος Ἰώβ οὕτως ποιέω · οὐδέ ἡνία λαμβάνω μόνος , ἀλλά καί ἡνία ἀφαιρέω , χάρις ὁμός -
joannes-chrysostomus.ad-illuminandos-catecheses-1-2-series-prima-et-secunda pg049_0252.1
λόγει μεγίστην , οὕτωσι λέγων · Ὁ Κύριος ἔδωκεν , ὁ Κύριος ἀφείλετο · εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας . Εἰ δὲ ὑπὲρ ἀμφοτέρων τούτων εὐχαριστεῖν δεῖ καὶ καθ’ ἑαυτ , καὶ τῆς δόσεως ἡ ἀφαίρεσις οὐκ ἧσταν ἢ χρησιμώτερα , ποίαν ἂν σχοίμεν συγγνώμην , εἰπὶ μοι , τὸν οὕτως ἡμερον καὶ φιλάνθρωπον καὶ χρησμόν , καὶ παντὸς ἱατροῦ σοφώτερον , καὶ παντὸς πατρὸς φιλοστοργώτερον , καὶ παντὸς δικαστοῦ δικαιότερον , καὶ γεωργοῦ παντὸς ἐπιμελεστέρον τὰς ἡμετέρας θεραπεύοντα ψυχὰς τοὺς ἐναντίους ἀμειδόμενοι , καὶ ὅν προσκυνεῖν δόον , ἀποδυσπάζοντες ; Ἄρα γένοιτ’ ἄν τι μανικώτερον καὶ θνασιώτερον τῶν ἐν εὐταξίᾳ τοσαύτη λεγόντων ἀποστερεῖσθαι τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἡμᾶς ; Ἄσπερ γὰρ εἰ τις φιλονεικοῖ τὴν ἡλίον εἶναι ζοφαρὴν καὶ ψυχρόν , ὁχάτης παραφροσύνης ἐκφέρει δείγμα τῇ ψυχῇ · οὕτως εἰ τις ἀφωβάλει περὶ τοῦ Θεοῦ προνοίας , πολλῷ μᾶλλον μανίας ἐγκλήμασιν ἐστιν ἀπεύθυνος .
Lemmas: λογεύς μέγας , οὕτως λέγω · ὁ Κύριος δίδωμι , ὁ Κύριος ἀφαιρέω · εἰμί ὁ ὄνομα κύριος εὐλογέω εἰς ὁ αἰών . εἰμί δέ ὑπέρ ἀμφότερος οὗτος εὐχαριστέω δεῖ καί κατά ἑαυτ , καί ὁ δόσις ὁ ἀφαίρεσις οὐ εἶμαι ἢ χρήσιμος , ποῖος εἄν ἔχω συγγνώμη , ἶψ ἐγώ , ὁ οὕτως ἥμερος καί φιλάνθρωπον καί χρησμός , καί πᾶς ἰατρός σοφός , καί πᾶς πατήρ φιλόστοργος , καί πᾶς δικαστής Δίκαιος , καί γεωργός πᾶς ἐπιμελής ὁ ἡμέτερος θεραπεύω ψυχή ὁ ἐναντίος αμειδιδωμι , καί ὅς προσκυνέω δίδωμι , ἀποδυσπάζοντες ; ἄρας γίγνομαι ἄν τίς μανικός καί θνασιώτερον ὁ ἐν εὐταξία τοσοῦτος λέγω ἀποστερέω ὁ ὁ Θεός πρόνοια ἐγώ ; Ἄσπερ γάρ εἰμί τις φιλονεικέω ὁ ἥλιος εἰμί ζοφαρὴν καί ψυχρός , ὁχάτης παραφροσύνη ἐκφέρω δείγμα ὁ Ψυχή · οὕτως εἰμί τις ἀφωβάλει περί ὁ Θεός πρόνοια , πολύς μᾶλλον μανία ἔγκλημα εἰμί ἀπευθύνω .