joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0130.2
Κεφ . ιγ’ . Ποίων γὰρ ἱερῶν ἀπήλαυσεν ὁ Ἀβραὰμ , εἰπὲ μοι ; ποίων διδασκάλων ; ποίας κατηχήσεως ; ποίας παραίνεσεως ; ποίας συμβουλῆς ; ὅπουγε οὐδὲ γράμματα τότε ἦν , οὐ νόμος , οὐ προφήται , οὐκ ἀλλοτρίων ποιούσων οὐδέν · ἀλλὰ ἀπλοῦν ἐπέλει θάλατταν , καὶ ὁδὸν ὤδευεν ἀτριβή , καὶ ταῦτα καὶ οἰκίας καὶ πατρὸς ἀπεδοὺς γεγεννημένος . Ἄλλ’ οὐδὲν αὐτὸν ταῦτα παρέβλαψεν , ἀλλὰ τοσοῦτον ἐλαμψεν ἀρετή , ὡς ἂ μετὰ μακρὸν χρόνον , μετὰ προφήτας , μετὰ νόμον , [ 496 ] καὶ τοσαύτην παιδαγωγίαν , ἣν διὰ σημείων καὶ θαυμάτων γεγεννημένην ἐκείνων ὁ Χριστὸς τοὺς ἀνθρώπους παιδεύειν , ταῦτα προλαβόντα δι’ ἑργῶν ἐπιδεῖξασθαι , ἀγάπην γνησίαν καὶ θερμήν , χρημάτων ὑπεροχίαν , τὴν περὶ τοὺς οἰκείους τοῦ σπέρματος σπεδμονίαν · καὶ τὸν τύπον δὲ ἅπαντα ἐπάτησεν , καὶ τὸν ὑγρὸν καὶ διαλελυμένον διεκρούσατο βίον , τῶν νῦν τὰς χορυφὰς τῶν ὁρῶν κατειληφότων μοναχῶν ἀκριβέστερον ζῶν . Οὐτε γὰρ οἰκία ἦν αὐτῷ , ἀλλ’ ἡ σκιά τῶν φύλλων δρομὸς ἦν τῷ δικαίῳ καὶ στέγῃ · οὐδὲ , ἐπειδὴ ξένος ἦν , ῥθυμώτερος περὶ τὴν φιλοξενίαν ἐγένετο , ἀλλ’ ὁ ξένος ἐν ξένῃ ἑργὸν τοῦτο ἐποίησε , τὸ διηνεκῶς ἐν μεσημβρίᾳ μέσῃ τοὺς παριόντας ὑποδέχεσθαι καὶ θεραπεύειν . Καὶ δι’ ἑαυτοῦ δὲ ἑργὸν ἅπαν ἦν , καὶ τὴν γυναῖκα κοινωνὸν ἐποίησε τῆς καλῆς ταύτης πραγματείας . Τί δὲ ὑπὲρ τοῦ ἀδελφοῦ , καὶ ταῦτα οὐ καθ’ ὁκνὸν αὐτῷ χρησαμένου , ἀλλὰ τοὺς πρυτείας ἐπιπτήξαντος , οὐχ ἐποίησε , καὶ ταῦτα μετὰ τὴν αἵρεσιν τῆς ἐκλογῆς ; Οὐχὶ τὸ αἷμα ἐξέχεεν ; οὐχὶ τοὺς οἰκέτας ἅπαντας ὡπλίσεν ; οὐχ εἰς φανερὸν κίνδυνον ἑαυτὸν ἐνέβαλεν ; Ὅτε δὲ ἐκλεισθῆν τὴν μὲν οἰκίαν ἀφείλετο , εἰς δὲ τὴν ἀλλοτρίαν ἀπελθεῖν , οὐκ εὐθὺς ὑπήκουσε , καὶ πατρίδα καὶ φίλους καὶ συγγενεῖς , καὶ πάντα ἀφείς , καὶ τῷ προστάγματι πεισθεὶς τοῦ κελεύσαντος , τὰ μὲν δῆλα καταλιμπάνων , τοῖς δὲ ἀδύλοις πολλῷ σαφέστερον ἢ τοῖς δῆλοις προσέχων , διὰ τὴν ὑπόσχεσιν τοῦ Θεοῦ , ὅπερ ἦν πίστις ἐπιτεταμένης ; Μετὰ δὲ ταῦτα πάντα οὐ , λιμῷ καταλαβόντος , πάλιν μετανάστης ἐγένετο , καὶ οὐκ ἐθορυβεῖτο , οὐδὲ ἐταράττετο , ἀλλὰ τὴν αὐτὴν ὑπακοὴν καὶ φιλοσοφίαν καὶ ὑπομονὴν ἐπεδείκνυτο , καὶ κατ’ ἕως εἰς Αἴγυπτον , καὶ ὑπακούσα · τῷ Θεῷ τοιαῦτα καλεῦντι ἀφηρηθῆ τὴν γυναῖκα , καὶ καθυβριζομένην ἕρω , τὸ γε ἦκον εἰς τὸν Αἰγύπτιον , καὶ θανάτῳ χαλεπώτερα ὑπέμενεν ἐν τοῖς καιρωτάτοις πλήττομενος ; Τί γὰρ βαρύτερον ἦν , εἴπ’ μοι , τοῦ γυναῖκα νόμῳ γάμου συναφθείσης αὐτῷ , μετὰ τοσαύτα κατορθώματα ὁρᾶν ὑπὸ βασιλικῆς ἀκολασίας ἀρπαζομένην , εἰσαγομένην ἐνδον εἰς τὰς βασιλικὰς αὐλὰς , καθυβριζομένην ; Εἰ γὰρ καὶ μὴ τὸ ἑργὸν ἐξῆλθεν , ἀλλ’ αὐτὸς τοῦτο προσεδόκησε , καὶ πάντα ἔφερε γενναίως , καὶ οὐδε αἰ σμυροραὶ αὐτὸν ὑπεσκέλασαν , οὔτε αἰ εὐημερίαι ἐφύσησαν · ἀλλ’ ἐν τῇ τῶν καιρῶν διαφορᾷ ἴσην τὴν ἑαυτοῦ γνώμην διεφύλαττε . Τί δὲ , ὅτε αὐτῷ τὸν υἱὸν ἐπηγγέλατο , οὐχὶ μυρία τὰ καλύμματα ἦν , τὰ ἀπὸ τῶν λογισμῶν ; καὶ πάντα ἔχειν κατευνάσας , καὶ τὸν ἐκείνων θόρυβον ἀνελὼν , ἀπὸ τῆς πίστεως διελαμψεν ; Ὅτε δὲ αὐτὸν καθιερώσαι ἐκελεύσθη , οὐχὶ μετὰ πολλοῦ τοῦ τάχους , ὡς ἄνελ μέλλων εἰς παστὰδας ἀγεῖν καὶ νυμφαγωγείν , οὕτως αὐτὸν ἀνήγαγε ; καὶ αὐτὴς τῆς φύσεως σχεδὸν ἐξελθὼν , καὶ τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπαλλαγείς , καὶ θυσίαν ἀνέφερε καινήν τινα καὶ παράδοξον , καὶ μόνος τὸν ἄθλον ἤθλησε τούτον , οὐ γυναῖχί , οὐχ οἰκέτῃ , οὐχ [ 497 ] ἀλλῷ τινὶ τῶν μετ’ αὐτοῦ κοινωνησάμενος ; Ἦδε ; γὰρ , ἦδε ; σαφῶς τοῦ σκοπίλου τὸ ὑψηλόν , τοῦ ἐπιτάγματος τὸν δῦκον , τοῦ
Lemmas: Κεφ . πνίξ . ποῖος γάρ ἱερός ἀπαλαύω ὁ Ἀβραάμ , εἶπον ἐγώ ; ποῖος διδάσκαλος ; Ποίας κατήχησις ; Ποίας παραίνεσις ; Ποίας συμβουλή ; ὅπου οὐδέ γράμμα τότε εἰμί , οὖον νόμος , οὖον προφήτης , οὐ ἀλλότριος ποιέω οὐδείς · ἀλλά ἀπολόω πέλω θάλασσα , καί ὁδός ὀδεύω ατριβής , καί οὗτος καί οἰκίον καί πατήρ ἄπεδος γεννάω . ἄλλος οὐδείς αὐτός οὗτος παραβλάπτω , ἀλλά τοσοῦτος λάμπω ἀρετή , ὡς ὅς μετά μακρός χρόνος , μετά προφήτης , μετά νόμος , [ 496 ] καί τοσοῦτος παιδαγωγία , ὅς διά σημεῖον καί θαῦμα γεννάω ἐκεῖνος ὁ Χριστός ὁ ἄνθρωπος παιδεύω , οὗτος προλαμβάνω διά ἔργον ἐπιδείκνυμι , ἀγάπη γνήσιος καί θερμός , χρῆμα ὑπεροχίαν , ὁ περί ὁ οἰκεῖος ὁ σπέρμα σπεδμονίαν · καί ὁ τύπος δέ ἅπας πατέω , καί ὁ ὑγρός καί διαλύω διακρούω βίος , ὁ νῦν ὁ χορυφημι ὁ ὁράω καταλαμβάνω μοναχός ἀκριβής ζῶ . οὐ γάρ οἰκίον εἰμί αὐτός , ἀλλά ὁ σκιά ὁ φύλλον δρόμος εἰμί ὁ Δίκαιος καί στέγω · οὐδέ , ἐπεί ξένος εἰμί , ῥθυμώτερος περί ὁ φιλοξενία γίγνομαι , ἀλλά ὁ ξένος ἐν ξένος ἔργον οὗτος ποιέω , ὁ διηνεκής ἐν μεσημβρία μέσος ὁ πάρειμι ὑποδέχομαι καί θεραπεύω . καί διά ἑαυτοῦ δέ ἔργον ἅπας εἰμί , καί ὁ γυνή κοινωνός ποιέω ὁ καλός οὗτος πραγματεία . τις δέ ὑπέρ ὁ ἀδελφός , καί οὗτος οὖον κατά ὄκνος αὐτός χράω , ἀλλά ὁ πρυτείας ἐπιπτήσσω , οὐ ποιέω , καί οὗτος μετά ὁ αἵρεσις ὁ ἐκλογή ; οὐ ὁ αἷμα ἐκχέω ; οὐ ὁ οἰκέτης ἅπας ὁπλίζω ; οὐ εἰς φανερός κίνδυνος ἑαυτοῦ ἐμβάλλω ; ὅτε δέ καλέω ὁ μέν οἰκίον ἀφαιρέω , εἰς δέ ὁ ἀλλότριος ἀπέρχομαι , οὐ εὐθύς ὑπακούω , καί πατρίς καί φίλος καί συγγενής , καί πᾶς ἀφίημι , καί ὁ πρόσταγμα πείθω ὁ κελεύω , ὁ μέν δῆλος καταλείπω , ὁ δέ ἀδύλοις πολύς σαφής ἢ ὁ δῆλος προσέχω , διά ὁ ὑπόσχεσις ὁ Θεός , ὅσπερ εἰμί πίστις ἐπιτείνω ; μετά δέ οὗτος πᾶς οὖον , λιμός καταλαμβάνω , πάλιν μετανάστης γίγνομαι , καί οὐ θορυβέω , οὐδέ ταράσσω , ἀλλά ὁ αὐτός ὑπακοή καί φιλοσοφία καί ὑπομονή ἐπιδείκνυμι , καί κατά ἠώς εἰς Αἴγυπτος , καί υπακούω · ὁ Θεός τοιοῦτος καλέω ἀφαιρέω ὁ γυνή , καί καθυβρίζω Ἔρως , ὁ γε ἔκω εἰς ὁ Αἰγύπτιος , καί θάνατος χαλεπός ὑπομένω ἐν ὁ καῖρος πλήσσω ; τις γάρ βαρύς εἰμί , εἶπον ἐγώ , ὁ γυνή νόμος γάμος συνάπτω αὐτός , μετά τοσοῦτος κατόρθωμα ὁράω ὑπό βασιλικός ἀκολασία ἁρπάζω , εἰσάγω ἔνδον εἰς ὁ βασιλικός αὐλή , καθυβρίζω ; εἰμί γάρ καί μή ὁ ἔργον ἐξέρχομαι , ἀλλά αὐτός οὗτος προσδοκάω , καί πᾶς φέρω γενναῖος , καί οὐ ὁ σμυρορω αὐτός ὑποσκέλλω , οὔτε ὁ εὐημερία φυσάω · ἀλλά ἐν ὁ ὁ καιρός διαφορά ἴσος ὁ ἑαυτοῦ γνώμη διαφυλάσσω . τις δέ , ὅτε αὐτός ὁ υἱός ἐπαγγέλλω , οὐ μυρίος ὁ κάλυμμα εἰμί , ὁ ἀπό ὁ λογισμός ; καί πᾶς ἔχω κατευνάζω , καί ὁ ἐκεῖνος θόρυβος ἀναιρέω , ἀπό ὁ πίστις διαλάμπω ; ὅτε δέ αὐτός καθιερόω κελεύω , οὐ μετά πολύς ὁ τάχος , ὡς ἀναιρέω μέλλω εἰς παστάς ἄγω καί νυμφαγωγέω , οὕτως αὐτός ἀνάγω ; καί αὐτός ὁ φύσις σχεδόν ἐξέρχομαι , καί ὁ ἄνθρωπος εἰμί ἀπαλλάσσω , καί θυσία ἀναφέρω καινός τις καί παράδοξος , καί μόνος ὁ ἆθλος ἀθλέω οὗτος , οὖον γυνή , οὐ οἰκέτης , οὐ [ 497 ] ἀναλάω τις ὁ μετά αὐτός κοινωνέω ; ἀείδω ; γάρ , ἀείδω ; σαφῶς ὁ σκοπιλεω ὁ ὑψηλός , ὁ ἐπίταγμα ὁ δύκος , ὁ