joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0109.1
αὐτῶν , μὴδὲ λέγε · Πῶς καλὰ ; Τῆς γὰρ διὰ τῶν ἔργων ἀποδείξεως σαφεστέρα ἡ διὰ τῆς ψήφου καὶ τῆς κρίσεως τοῦ ποιήσαντος ἀπόφασις . Διὰ τοῦτο καὶ παχυγέρα κεχρήται τῇ λέξει . Ὅσπερ γὰρ εἰ τις φάρμαχα βουλόμενος ὀνειδίζει , ἀπειρεῖ ὤν , κελεύει πρότερον ἐπιδεικνύναι τῷ ἰατρῷ ταῦτα , μὴ μάθη σαφῶς , ὅτι ἰδὼν ἐκεῖνος , ἐπήνεσεν , οὐδεμίαν ἑτέραν ἀπόδειξιν τῆς τούτων ἀρετῆς ἐπιζητεῖ , ἀλλ' ἀκούσας ὅτι εἶδεν αὐτὰ ὁ ἰατρὸς καὶ ἐπήνεσεν , ἀρκεῖται τῇ ψήφῳ τοῦ τεχνίτου · οὕτω δὲ καὶ ὁ Μωϋσῆς πᾶσαν περιεργίαν ἀναλογυτον περιελθεῖν βουλόμενος · τῶν μετὰ ταῦτα μελλόντων ἀπολαύειν τῆς κτίσεως , ἀπήγγειλε καὶ εἶπεν , ὅτι εἶδεν αὐτὰ ὁ Θεὸς καὶ ἐπήνεσεν , καὶ ἐψηφίστο εἶναι καλά , καὶ οὐχ ἀπλῶς καλά , ἀλλὰ καὶ καλὰ λίαν . Μὴ τοίνυν περιεργάσω , μὴδὲ πολυπραγμόνει λογισμοὺς τὰ γεγενημένα , ταυτὴ τὴν ἔχων τὸν κάλλιον αὐτῶν μαρτυρίαν . Εἰ γὰρ μὴ ἀρκεσθῇς τῇ ῥήματι τούτῳ , ἀλλὰ βουλήθης εἰς ζήτησιν τῶν γεγενημένων ἐλθεῖν , εἰς εὐρίπτον λογισμῶν καὶ κύματα πολὺν ἐργασόμενος χειμῶνα σαυτὸν ἐμβαλὼν μόνον , εἰσὶν μὲν πλέον οὐδὲν , ναυάγιον δὲ ἐργάση σαυτῷ χαλεπόν . Οὐδὲ γὰρ δυνήση τοὺς λόγους ἀπαντας ἐκάστου τῶν γεγενημένων εὑρεῖν , ἀλλὰ καὶ τῶν δοκούντων εἶναι σοι νῦν καλῶν πολλὰ διαβαλεις , ἔὰν θαλάσμῃς λογισμοὺς ἢς τῇ γνῶμῃ . Οὕτω γὰρ ἀσθενὴς τῶν ἀνθρώπων ὁ λογισμὸς , ὡς εἰς ἐναντία περιεχθῆναι πολλάκις , καὶ ἐκ διαμέτρου κατὰ ἀλλήλων στήναι πολλοὺς ἐν τῇ περὶ τῆς κτίσεως ψήφῳ . Ἑλλήνων μὲν γὰρ παῖδες ὑπὲρ τὸ δέον αὐτὴν θαυμάσαντες , τὸ μέτρον ὑπερεξάντες,καὶ θεὸν εἶναι αὐτὴν ἐνόμισαν · Μανιχαῖοι δὲ καὶ ἑτεροὶ πάλιν αἱρετικοί , οἱ μὲν οὐχ ἀγαθοῦ θεοῦ ἔργον ἔφρησαν αὐτὴν εἶναι · οἱ δὲ ἐν αὐτῆς ἀπορούμενος μέρος , αὐτομάτῳ τινὶ προσέτρεψαν ὑλῇ , καὶ ἀναξίαν ἔκριναν τῆς τοῦ Θεοῦ δημιουργίας εἶναι . Οὕτως , ὥσπερ ἔφθην εἰπών , εἰ τὸς λογισμοὺς καὶ ἀγνώμους χρήσαιο γνώμῃ , καὶ τῶν δοκούντων εἶναι καλῶν πολλὰ διαβαλεῖς . Τί γὰρ σοι ὠραιότερον ἡλίου εἶναι δοκεῖ ; Ἄλλ' ὅμως τοῦτο τὸ φαίδρον ἄστρον καὶ γλυκὺ καὶ ὀφθαλμοὺς λυμαίνεται ἀσθενοῦντας , καὶ γῆν κατακαίει θερμοτέρας ἀφεὶς τὰς ἀκτίνας , καὶ πυρετοὺς τίκτει , καὶ καρπὸν πολλάκις κατεξήρανεν καὶ [ 473 ] ἐποίησεν ἀχρηστον , καὶ δένδρα ἀκαρπα εἰργάσατο , καὶ μέρος τῆς οἰκουμένης ἀσῆκτον κατέστησεν ἡμῖν . Τί οὖν , εἴπ μοι ; διαβαλοῦμεν τὸν ἥλιον διὰ τούτο ; Ἄπαγε · ἀλλὰ τοὺς λογισμοὺς ἡσυχαζειν ἀφέντες καὶ τὸν τούτων θόρυβον , ἐπικληψόμεθα τῆς πέτρας ἐκείνης , καὶ τῆς ῥήσεως τῆς λεγοῦσης , Καλὸς ὁ Θεὸς πάντα ὃσα ἐποίησεν , καὶ ἰδοὺ καλὰ λίαν · ἐπεὶ καὶ αὐτά , ἀ ἀπρηθησάμεν νῦν , καλὰ λίαν καὶ χρηστά . Ἄλλ' , ὅπερ ἐμπροσθεν εἶπον , ἐπὶ τὴν ῥῆσιν ἐκείνην ἐπανἰέναι χρή διαπαντὸς καὶ λέγειν , Ἰδοὺ πάντα , ὃσα ἐποίησεν ὁ Θεός , καλά λίαν . Ἄλλὰ τὸ τρυφῆν , καὶ γελᾶν , καὶ ἐν ἡδονῇ εἶναι , καλόν ; Οὐκοῦν ἀκούει Σολομώντος , τοῦ πᾶν εἴδος τρυφῆς ἐπιλαλοῦντος , λέγοντος , Ἄγαθὸν πορευθῆναι εἰς οἶκον πένθους , ἢ πρ-ρευθῆναι εἰς οἶκον πότου . Ἄλλὰ νῆς φαύλον ( εἰ·τὰρ ἐκ τῶν ἐναντίων μεταχειρισάσθαι τὸν λόγον ) ; Ἄλλὰ καὶ αὐτὴ πόνων ἀνάπαυσις , φροντίδων ἀπαλλαγή ,
Lemmas: αὐτός , μηδέ λέγω · Πῶς καλός ; ὁ γάρ διά ὁ ἔργον ἀπόδειξις σαφής ὁ διά ὁ ψῆφος καί ὁ κρίσις ὁ ποιέω ἀπόφασις . Ζεύς οὗτος καί παχυγερας χράομαι ὁ λέγω . ὅσπερ γάρ εἰμί τις φάρμακον βούλομαι ὀνειδίζω , ἀπεῖπον εἰμί , κελεύω πρότερος ἐπιδείκνυμι ὁ ἰατρός οὗτος , μή μανθάνω σαφῶς , ὅτι εἶδον ἐκεῖνος , ἐπαινέω , οὐδείς ἕτερος ἀπόδειξις ὁ οὗτος ἀρετή ἐπιζητέω , ἀλλά ἀκούω ὅτι ὁράω αὐτός ὁ ἰατρός καί ἐπαινέω , ἀρκέω ὁ ψῆφος ὁ τεχνίτης · οὗτος δέ καί ὁ Μωϋσῆς πᾶς περιεργία αναλογυος περιέρχομαι βούλομαι · ὁ μετά οὗτος μέλλω ἀπολαύω ὁ κτίσις , ἀπαγγέλλω καί εἶπον , ὅτι ὁράω αὐτός ὁ θεός καί ἐπαινέω , καί ψηφίζω εἰμί καλός , καί οὐ ἀπλόος καλός , ἀλλά καί καλός λίαν . μή τοίνυν περιεργάζομαι , μηδέ πολυπραγμονέω λογισμός ὁ γίγνομαι , αὐτός ὁ ἔχω ὁ καλός αὐτός μαρτυρία . εἰμί γάρ μή ἀρκέω ὁ ῥῆμα οὗτος , ἀλλά βούλομαι εἰς ζήτησις ὁ γίγνομαι ἔρχομαι , εἰς ευριπτω λογισμός καί κῦμα πολύς ἐργάζομαι χειμών σαυτοῦ ἐμβάλλω μόνος , εἰμί μέν πλέω οὐδείς , ναυάγιον δέ ἐργάζομαι σεαυτοῦ χαλεπός . οὐδέ γάρ δύναμαι ὁ λόγος ἅπας ἕκαστος ὁ γίγνομαι εὑρίσκω , ἀλλά καί ὁ δοκέω εἰμί σύ νῦν καλός πολύς διαβάλλω , ἔαν θαλάσμῃς λογισμός εἶμαι ὁ γνώμη . οὕτως γάρ ἀσθενής ὁ ἄνθρωπος ὁ λογισμός , ὡς εἰς ἐναντίος περιέχω πολλάκις , καί ἐκ διάμετρος κατά ἀλλήλων ἵστημι πολύς ἐν ὁ περί ὁ κτίσις ψῆφος . Ἕλλην μέν γάρ παῖς ὑπέρ ὁ δήω αὐτός θαυμάζω , ὁ μέτρον ὑπερεξάντες,καὶ θεός εἰμί αὐτός νομίζω · Μανιχαῖος δέ καί ἕτερος πάλιν αἱρετικός , ὁ μέν οὐ ἀγαθός θεός ἔργον φέρω αὐτός εἰμί · ὁ δέ ἐν αὐτός ἀπορέω μέρος , αὐτόματος τις προστρέφω ὕλη , καί ἀναξία κρίνω ὁ ὁ Θεός δημιουργία εἰμί . οὕτως , ὥσπερ φθάνω εἶπον , εἰμί τός λογισμός καί άγνωμος χράω γνώμη , καί ὁ δοκέω εἰμί καλός πολύς διαβάλλω . τις γάρ σύ ὠραῖος ἥλιος εἰμί δοκέω ; ἄλλος ὅμως οὗτος ὁ Φαῖδρος ἄστρον καί γλυκύς καί ὀφθαλμός λυμαίνομαι ἀσθενέω , καί γῆ κατακαίω θερμός ἀφίημι ὁ ἄκτινος , καί πυρετός τίκτω , καί καρπός πολλάκις καταξηραίνω καί [ 473 ] ποιέω ἄχρηστος , καί δένδρον ἄκαρπος ἐργάζομαι , καί μέρος ὁ οἰκέω ἀσκέω καθίστημι ἐγώ . τις οὖν , εἶπον ἐγώ ; διαβάλλω ὁ ἥλιος διά οὗτος ; ἄπαγε · ἀλλά ὁ λογισμός ἡσυχάζω ἀφίημι καί ὁ οὗτος θόρυβος , επικληψομεθη ὁ πέτρα ἐκεῖνος , καί ὁ ῥῆσις ὁ λέγω , Καλός ὁ θεός πᾶς ὅσος ποιέω , καί ἰδού καλός λίαν · ἐπεί καί αὐτός , ὅς ἀπεράω νῦν , καλός λίαν καί χρηστός . ἄλλος , ὅσπερ ἔμπροσθεν εἶπον , ἐπί ὁ ῥῆσις ἐκεῖνος ἐπανίημι χρή διαπαντός καί λέγω , ἰδέ πᾶς , ὅσος ποιέω ὁ Θεός , καλός λίαν . ἀλλά ὁ τρυφή , καί γελάω , καί ἐν ἡδονή εἰμί , καλός ; οὐκοῦν ἀκούω Σολομών , ὁ πᾶς εἶδος τρυφή ἐπιλαλέω , λέγω , Ἀγαθός πορεύω εἰς οἶκος πένθος , ἢ προρέω εἰς οἶκος πότος . ἀλλά νῆς φαῦλος ( εἰ·τὰρ ἐκ ὁ ἐναντίος μεταχειρίζω ὁ λόγος ) ; ἀλλά καί αὐτός πόνος ἀνάπαυσις , φροντίς ἀπαλλαγή ,