joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0110.1
τινας ὀδυρομένους καὶ πενθοῦντας ποτε καὶ λέγοντας , Ἐγκατέλιπέ με Κύριος , καὶ ἐπελάθετό μου ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ , τῇνικαῦτα ἐπάγει λέγων ὁ προφήτης · Μὴ ἐπιλήσεται γυνὴ τοῦ παιδίου αὐτῆς , ἡ τοῦ ἐλεῆσαι τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας αὐτῆς · τοῦτο λέγων , ὅτι ὥσπερ ἐκεῖνη οὐκ ἐν ἐπιλάθοιτο τῶν παιδίων τῶν ἑαυτῆς , οὕτως οὐδὲ ὁ Θεὸς τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων . Εἶτα ἵνα μάθῃς ὅτι τὴν εἰκόνα ταύτην παρήγαγεν ὁ προφήτης , οὐχὶ τοσοῦτον βουλόμενος δεῖξαι τὸ μέτρον τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ , ὅση μητρὸς ἐστι περὶ τὰ ἔκγονα τῆς κοιλίας αὐτῆς , ἀλλ' ἐπειδὴ τοῦτο μᾶλλον τῶν ἄλλων ἐξαιρέτων μέτρων ἀγάπης γνώριμον ἔχει ( τὸ μέντοι φίλτρον τοῦ Θεοῦ πολλῷ μείζον ἐκείνου ) , ἐπήγαγεν · Εἰ δὲ καὶ ἐπιλάθοιτο ταύτα γυνή , Ἀλλ' ἐγὼ οὐκ ἐπιλήσμαι σου , λέγει Κύριος . Εἶδες πῶς ὑπέρβη τῆς ἡμέρας τὸ μέτρον ; Καὶ ἵνα μάθῃς ὅτι ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ὑπερῆλθε καὶ μητρὸς φιλοστοργίαν , καὶ πατρὸς περὶ παῖδας πόθον , ὁ μὲν προφήτης φησίν · Καλῶς οἰκτείρει πατὴρ υἱούς , φώτειρησε Κύριος τοὺς φοβουμένους αὐτόν . Καὶ αὐτὸς δὲ πάλιν ταύτην εἰσάγει τὴν εἰκόνα τῆς ἀγάπης · ἵδει γὰρ ταύτην τῶν ἄλλων ἔχουσαν τι ἐξαιρέτων . Ὅ δὲ καὶ προφήτης καὶ πάντων Δεσπότης δηλῶν , ὅτι καὶ ταύτης τὸ μέτρον ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ὑπερβαίνει τοῦ Θεοῦ ἡ κηδεμονία , καὶ ὅσον τοῦ φωτὸς τὸ μέσον ἐστὶ πρὸς σκότος , καὶ πονηρίας πρὸς ἀγαθότητα , τοσοῦτον τὸ μέτρον τῆς τοῦ Θεοῦ χρηστότητος καὶ προνοίας πρὸς τὴν πατριχὴν φιλοστοργίαν , ἀκούε τὶ φησι · Τὰς ἐστὶν ἐξ ὑμῶν , ὃν ἐὰν αἰτήσῃ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἄρτον , μὴ λῆθον ἐπιδώσει αὐτῷ ; καὶ ἐὰν ἰχθὺν αἰτήσῃ , μὴ δριγν' ἐπιδώσει αὐτῷ ; Εἰ δὲ ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες οἴδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν , πολλῷ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν · δεικνὺς ὅτι ὅσον πονηρίας καὶ ἀγαθότητος ; τὸ μέσον , τοσοῦτον ἡ τοῦ Θεοῦ ἀγάπης τῆς τῶν πατέρων κηδεμονίας ἐστὶν ἀνωτέρα . Ταῦτα δὲ εἶπον τὰ ὑποδείγματα , ἐν' , ὅταν ἑτέρας ἐπαγάγῃ φίλτρον εἰκόνας , μὴ μέχρι τοῦ μέτρου τοῦ λεγομένου παρὰ τῶν προφητῶν στήσῃ τὴν διάνοιαν , ἀλλ' ἔχων τὸν κανόνα τοῦτον ὑπερβῆς τῷ λογισμῷ πειράτρω , καὶ ἴδης τῆς ἀγάπης αὐτοῦ τὴν ἄρατον ὑπερβολήν . Οὐδὲ γὰρ ἀρκεῖται τοῖς τῆς φύσεως μέτροις , ἀλλ' ἀφείς αὐτὰ καὶ ὑπεραχοντάσας , καὶ ἑτερα πάλιν προστίθησιν ὑποδείγματα . Τοιούτων γὰρ ὁ φίλων · [ 475 ] διὰ πλειόνων βούλεται δεικνύναι τοῦτο τῷ φιλουμένῳ · δ δὴ καὶ αὐτὸς ποιεῖ εἰς τοπικῶν διαστημάτων μέγεθος ἐξάγων τὸν λόγον , οὐχ ἵνα πάλιν τοσοῦτον αὐτοῦ νομίζῃς τὸ φίλτρον , ἀλλ' ἐπειδὴ τοῦτο μόνον τὸ μέτρον τῶν διαστημάτων τῶν ἄλλων ἐξαιρετον καὶ γνώριμον ἦν τοῖς ἀκούουσι . Καὶ διὰ μὲν τοῦ Δαυὶδ φησι · Κατὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς ἐκραταιώσε Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτόν · καὶ , Καθ' ὅσον ἐπέχεισεν ἀνατολὰ ἀπὸ δυσμῶν , ἐμάκρυνεν ἀπ' ἡμῶν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν · διὰ τοῦ Ἠσαίου δὲ · Ὑ γὰρ εἰσιν αἱ βουλαί μου , ὡς αἱ βουλαὶ ὑμῶν , οὐδὲ αἱ ὁδοί μου , ὡς αἱ ὁδοὶ ὑμῶν · ἀλλ' ὅσον ὑπέρχει ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τῆς γῆς , τοσοῦτον ὑπέρχουσιν αἱ ὁδοί μου ἀπὸ τῶν ὁδῶν ὑμῶν , καὶ τὰ διανοήματά μου ἀπὸ τῶν διανοημάτων ὑμῶν . Ταῦτα
Lemmas: τις ὀδύρομαι καί πενθέω ποτός καί λέγω , ἐγκαταλείπω ἐγώ Κύριος , καί ἐπιλανθάνω ἐγώ ὁ θεός ὁ Ἰσραήλ , τηνικαῦτα ἐπάγω λέγω ὁ προφήτης · μή ἐπιλήθω γυνή ὁ παιδίον αὐτός , ὁ ὁ ἐλεέω ὁ ἔκγονος ὁ κοιλία αὐτός · οὗτος λέγω , ὅτι ὥσπερ ἐκεῖνος οὐ ἐν ἐπιλανθάνομαι ὁ παιδίον ὁ ἑαυτοῦ , οὕτως οὐδέ ὁ θεός ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος . εἶτα ἵνα μανθάνω ὅτι ὁ εἰκών οὗτος παράγω ὁ προφήτης , οὐ τοσοῦτος βούλομαι δείκνυμι ὁ μέτρον ὁ ἀγάπη ὁ Θεός , ὅσος μήτηρ εἰμί περί ὁ ἔκγονος ὁ κοιλία αὐτός , ἀλλά ἐπεί οὗτος μᾶλλον ὁ ἄλλος ἐξαίρω μέτρον ἀγάπη γνώριμος ἔχω ( ὁ μέντοι φίλτρον ὁ Θεός πολύς μείζων ἐκεῖνος ) , ἐπάγω · εἰμί δέ καί ἐπιλανθάνομαι οὗτος γυνή , ἀλλά ἐγώ οὐ ἐπιλήσμη σύ , λέγω Κύριος . εἶδον πῶς ὑπερβαίνω ὁ ἡμέρα ὁ μέτρον ; καί ἵνα μανθάνω ὅτι ἐκ πολύς ὁ περίειμι ὑπερέρχομαι καί μήτηρ φιλοστοργία , καί πατήρ περί παῖς πόθος , ὁ μέν προφήτης φημί · καλῶς οἰκτίρω πατήρ υἱός , φωτειρησος Κύριος ὁ φοβέω αὐτός . καί αὐτός δέ πάλιν οὗτος εἰσάγω ὁ εἰκών ὁ ἀγάπη · ἶδος γάρ οὗτος ὁ ἄλλος ἔχω τίς ἐξαίρω . ὅς δέ καί προφήτης καί πᾶς Δεσπότης δηλόω , ὅτι καί οὗτος ὁ μέτρον ἐκ πολύς ὁ περίειμι ὑπερβαίνω ὁ Θεός ὁ κηδεμονία , καί ὅσος ὁ φάος ὁ μέσος εἰμί πρός σκότος , καί πονηρία πρός ἀγαθότης , τοσοῦτος ὁ μέτρον ὁ ὁ Θεός χρηστότης καί πρόνοια πρός ὁ πατρικός φιλοστοργία , ἀκούω τίς φημί · ὁ εἰμί ἐκ σύ , ὅς ἐάν αἰτέω ὁ υἱός αὐτός ἄρτος , μή λανθάνω ἐπιδίδωμι αὐτός ; καί ἐάν ἰχθύς αἰτέω , μή δριγν' ἐπιδίδωμι αὐτός ; εἰμί δέ σύ πονηρός εἰμί οἶδα δόμα ἀγαθός δίδωμι ὁ τέκνον σύ , πολύς μᾶλλον ὁ πατήρ σύ ὁ ἐν ὁ οὐρανός δίδωμι ἀγαθός ὁ αἰτέω αὐτός · δείκνυμι ὅτι ὅσος πονηρία καί ἀγαθότης ; ὁ μέσος , τοσοῦτος ὁ ὁ Θεός ἀγάπη ὁ ὁ πατήρ κηδεμονία εἰμί ἀνώτερος . οὗτος δέ εἶπον ὁ ὑπόδειγμα , ἐν , ὅταν ἕτερος ἐπάγω φίλτρον εἰκών , μή μέχρι ὁ μέτρον ὁ λέγω παρά ὁ προφήτης ἵστημι ὁ διάνοια , ἀλλά ἔχω ὁ κανών οὗτος ὑπερβαίνω ὁ λογισμός πείρω , καί ἴδη ὁ ἀγάπη αὐτός ὁ ἀείρω ὑπερβολή . οὐδέ γάρ ἀρκέω ὁ ὁ φύσις μέτρον , ἀλλά ἀφίημι αὐτός καί ὑπεραχοντάσας , καί ἑς πάλιν προστίθημι ὑπόδειγμα . τοιοῦτος γάρ ὁ Φίλων · [ 475 ] διά πλείων βούλομαι δείκνυμι οὗτος ὁ φιλέω · δ δή καί αὐτός ποιέω εἰς τοπικός διάστημα μέγεθος ἐξάγω ὁ λόγος , οὐ ἵνα πάλιν τοσοῦτος αὐτός νομίζω ὁ φίλτρον , ἀλλά ἐπεί οὗτος μόνος ὁ μέτρον ὁ διάστημα ὁ ἄλλος ἐξαίρω καί γνώριμος εἰμί ὁ ἀκούω . καί διά μέν ὁ Δαυίδ φημί · κατά ὁ ὕψος ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ κραταιώνω Κύριος ὁ ἔλεος αὐτός ἐπί ὁ φοβέω αὐτός · καί , κατά ὅσος ἐπιχέω ἀνατολή ἀπό δυσμή , μακρύνω ἀπό ἐγώ ὁ ἁμαρτία ἐγώ · διά ὁ Ἠσαΐας δέ · ὑ γάρ εἰμί ὁ βουλή ἐγώ , ὡς ὁ βουλή σύ , οὐδέ ὁ ὁδός ἐγώ , ὡς ὁ ὁδός σύ · ἀλλά ὅσος ὑπερχέω ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ , τοσοῦτος ὑπερχέω ὁ ὁδός ἐγώ ἀπό ὁ ὁδός σύ , καί ὁ διανόημα ἐγώ ἀπό ὁ διανόημα σύ . οὗτος