joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0146.1
παρεβάλεν ἡ τότε , ἡ νῦν ; Καθάπερ γὰρ πυρὸς ἀνθράκες ὑπὸ ἀχύρων καλυφθέντες , παρὰ μὲν τὴν ἀρχὴν σκιάζεσθαι δοκοῦσιν , ἀθρόοι δὲ διαφαγόντες τὰ ἐπικείμενα , δι’ αὐτῶν ἐκείνων τῶν ἀχύρων ὑψηλοτέραν ἀνάπτουσι τὴν φλόγα · οὕτω δὴ καὶ ἡ ἀρετή , χὰν ἐπικραεῖσθαι δοκῇ , ὑστερον δὲ δι’ αὐτῶν τῶν κακωμάτων μειζόνως ἀνθεῖ , καὶ εἰς αὐτὸν φθάνει τὸν οὐρανόν . Τί γὰρ μακχρώτερον γένοιτ’ ἂν τοῦ νεανίσκου ἐκείνου διὰ τὴν συχοφαντίαν , διὰ τὴν ἐπιβουλὴν , οὐ διὰ τὸν ὁρόνον τὸν ἐν Αἰγύπτῳ , οὐδὲ διὰ τὴν ἐκεῖ βασιλείαν ; Πανταχοῦ γὰρ τοῖς πίθεσιν αἱ δόξαι , καὶ αἱ εὐδοκιμήσεις , καὶ οἱ στέφανοι εἰσι συγκεκληρωμένοι . Οὐχὶ καὶ τούτων πάντες πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης φθόουσι ; Καὶ χρόνον τοσοῦτο πλήθος οὐκ ἐκάρανεν αὐτοῦ τὴν μνήμην , ἀλλὰ τῶν βασιλικῶν εἰκόνων λαμπρότερόν τε καὶ διαχρέστατον αἱ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς σωφροσύνης αὐτοῦ πανταχοῦ τῆς οἰκουμένης ἀνάκειται εἰκόνες , ἐν τῇ Ῥωμαίῳ , ἐν τῇ βαρβάρων χώρᾳ , ἐν τῷ ἐκάστου συνεδρίῳ , ἐν τῇ ἐκάστου γλώττῃ . Καὶ ὁρῶμεν αὐτὸν ἀπαντας κατεχόμενον , ἀρχόμενον , συμβουλεύοντα τῇ ἀθλίᾳ καὶ ταλαιπώρῳ πόρνη τὰ δέοντα , καὶ τὰ παρ’ ἑαυτοῦ πάντα εἰσφέροντα εἰς τὴν ἐκείνης σωτηρίαν , ἐντρέποντα αὐτῆς τὴν ἀναίσχυντιαν , σθενύντα τὴν χάμινον , χειμῶνος ἐξεσπάσαι ἐπιχειροῦντα χαλεποῦ , καὶ εἰς τὴν γαλῆνην ὁρμίζοντα · εἶτα ἐπειδὴ τὸ κλυδώνιον ὑπερέτης , καὶ ὑπέρανλον τὸ πλοῖον γέγονε , ναυαγοῦσης ἐκείνης , φεύγοντα τὰ κύματα , καὶ ἐπὶ τὴν στερεὴν τῆς σωφροσύνης πέτραν τρέχοντα , καὶ τὰ ἰμάτια ἐν ταῖς ἐκείνης καταλιμπάνοντα χερσὶ καὶ τὸν τὰς πορφυρίδας περιδεδημένον λαμπρότερον ἐν τῇ γυμνότητι φαινομένον , καὶ καθάπερ ἀρισταὶ τινὰ καὶ τροπαῖοὐχὸν φαιδρόν , τὸ τρόπαιον ἰστούμεν τῆς σωφροσύνης . Καὶ οὐδὲ ἐν τούτοις καταλιόμεν τὴν μνήμην , ἀλλὰ πραιτέρω προῖόντες , ὁρῶμεν αὐτὸν πάλιν εἰς δεσμωτήριον ἀπαγόμενον , δεδεμένον , αὐχμηρόν , πολὺν ἐκεῖ τριχόμενον χρόνον . Καὶ διὰ ταῦτα μάλιστα θαυμάζομεν πάλιν αὐτόν , μαχαριζόμεν , ἐκπληττόμεν , ἐπαινῶμεν . Κἄν σώφρων τις ᾖ , ἔννοῦν αὐτὸν σωφρονέστερος γίνεται · κἂν ἀκόλαστος , τάχιον τῷ διγγῆματι πρὸς σωφροσύνην μεθίσταται , καὶ ὑπὸ τῆς ἱστορίας ἀμελῶν καθίσταται . Ταῦτα τοίνυν ἀπαντα ἀναλέγοντες , μηδὲν θορυβεῖσθε , ἀλλὰ καὶ κερδαίνετε ἐκ τῶν γινομένων · καὶ τὸν ἀθλοῦντων ὑπομονὴν γενόμεν χαροερίας ὑμῖν διδάσκαλον , καὶ πάντα τὸν βίον τῶν γενναίων καὶ ὑψηλῶν ἀνδρῶν ὁρώντες διὰ [ 512 ] τοιούτων ὑφαινόμενον , μὴ συγχέεσθε , μηδὲ ταράττεσθε , μήτε τοῖς ἰδίοις , μήτε τοῖς κοινὸς πειρασμοῖς · καὶ γὰρ καὶ ἡ Ἐκκλησία ἐξ ἀρχῆς οὕτως ἐτράπη , οὕτως τζέβηθη . Μηδὲν οὖν ξενίζεσθε · οὐδὲν γὰρ ἀπείκως γέγονεν . Ἄλλ’ ὡσπερ ἐπὶ τῶν βιωτικῶν , οὐχ ἕνθα ἄχυρα καὶ χόρτος , οὐδὲ ἕνθα δῆμοι , ἀλλ’ ἕνθα χρυσὸν καὶ μαργαρίτας , ἐκεῖ πειραταὶ καὶ καταποντισαὶ καὶ λῃσταὶ καὶ τοιχωρύχοι συνεχῶς ἐνοχλοῦσι καὶ ἐπιβουλεύουσιν · οὕτω καὶ ὁ διάβολος ἕνθα ἂν ἴδῃ πλοῦτον συναγόμενον τὸν κατὰ ψυχὴν , καὶ εὐθὺς ἀν εὐσεβείας ἐπιτείνομενην , ἐκεῖ τὰ μηχανήματα ἵστησι καὶ προσάγει . Ἄλλ’ ἐὰν οἱ ἐπιβουλεύομενοι ψήσωσιν , οὐ μόνον οὐδὲν ἐλαττοῦνται ἐντεῦθεν ,
Lemmas: παραβάλλω ὁ τότε , ὁ νῦν ; καθά γάρ πυρός ἄνθραξ ὑπό ἄχυρον καλύπτω , παρά μέν ὁ ἀρχή σκιάζω δοκέω , ἀθρόος δέ διεσθίω ὁ ἐπίκειμαι , διά αὐτός ἐκεῖνος ὁ ἄχυρον ὑψηλός ἀνάπτω ὁ φλόξ · οὗτος δή καί ὁ ἀρετή , χήν ἐπικραίνω δοκέω , ὕστερος δέ διά αὐτός ὁ κῶμα μέγας ἀνθέω , καί εἰς αὐτός φθάνω ὁ οὐρανός . τις γάρ μακχρώτερον γίγνομαι εἄν ὁ νεανίσκος ἐκεῖνος διά ὁ συκοφαντία , διά ὁ ἐπιβουλή , οὖον διά ὁ ὀρούω ὁ ἐν Αἴγυπτος , οὐδέ διά ὁ ἐκεῖ βασίλειος ; πανταχοῦ γάρ ὁ πίθος ὁ δόξα , καί ὁ εὐδοκίμησις , καί ὁ στέφανος εἰμί συγκληρόω . οὐ καί οὗτος πᾶς πανταχοῦ ὁ οἰκέω φθάνω ; καί χρόνος τοσοῦτος πλήθος οὐ κηραίνω αὐτός ὁ μνήμη , ἀλλά ὁ βασιλικός εἰκών λαμπρός τε καί διαχρέστατον ὁ ὁ ἀρετή καί ὁ σωφροσύνη αὐτός πανταχοῦ ὁ οἰκέω ἀνάκειμαι εἰκών , ἐν ὁ Ῥωμαῖος , ἐν ὁ βάρβαρος χώρα , ἐν ὁ ἕκαστος συνέδριον , ἐν ὁ ἕκαστος γλῶσσα . καί ὁράω αὐτός ἅπας κατέχω , ἄρχω , συμβουλεύω ὁ ἄθλιος καί ταλαίπωρος πόρνη ὁ δήω , καί ὁ παρά ἑαυτοῦ πᾶς εἰσφέρω εἰς ὁ ἐκεῖνος σωτηρία , ἐντρέπω αὐτός ὁ ἀναισχυντία , σθενέω ὁ κάμινος , χειμών ἐκσπάω ἐπιχειρέω χαλεπός , καί εἰς ὁ γαλήνη ὁρμίζω · εἶτα ἐπεί ὁ κλυδώνιον ὑπερετής , καί ὑπέρανλον ὁ πλοῖον γίγνομαι , ναυαγέω ἐκεῖνος , φεύγω ὁ κῦμα , καί ἐπί ὁ στερεός ὁ σωφροσύνη πέτρα τρέχω , καί ὁ ἱμάτιον ἐν ὁ ἐκεῖνος καταλείπω χείρ καί ὁ ὁ πορφυρίς περιδέω λαμπρός ἐν ὁ γυμνότης φαίνω , καί καθάπερ ἀγαθός τις καί τροπαῖος φαιδρός , ὁ τρόπαιον ἱστόω ὁ σωφροσύνη . καί οὐδέ ἐν οὗτος καταλιαρτυω ὁ μνήμη , ἀλλά πραιτέρω πρόειμι , ὁράω αὐτός πάλιν εἰς δεσμωτήριον ἀπάγω , δήω , αὐχμηρός , πολύς ἐκεῖ τρίζω χρόνος . καί διά οὗτος μάλιστα θαυμάζω πάλιν αὐτός , μακαρίζω , ἐκπλήσσω , ἐπαινέω . κἀν σώφρων τις εἰμί , ἐννέω αὐτός σώφρων γίγνομαι · κἀν Ἀκόλαστος , τάχα ὁ διγγῆματι πρός σωφροσύνη μεθίστημι , καί ὑπό ὁ ἱστορία ἀμελής καθίστημι . οὗτος τοίνυν ἅπας ἀναλέγω , μηδείς θορυβέω , ἀλλά καί κερδαίνω ἐκ ὁ γίγνομαι · καί ὁ ἀθλέω ὑπομονή γίγνομαι χαροερίας σύ διδάσκαλος , καί πᾶς ὁ βίος ὁ γενναῖος καί ὑψηλός ἀνήρ ὁράω διά [ 512 ] τοιοῦτος ὑφαίνω , μή συγχέω , μηδέ ταράσσω , μήτε ὁ ἴδιος , μήτε ὁ κοινός πειρασμός · καί γάρ καί ὁ ἐκκλησία ἐκ ἀρχή οὕτως τρέπω , οὕτως τζέβηθη . μηδείς οὖν ξενίζω · οὐδείς γάρ ἀφίημι γίγνομαι . ἄλλος ὡς ἐπί ὁ βιωτικός , οὐ ἔνθα ἄχυρον καί χόρτος , οὐδέ ἔνθα δῆμος , ἀλλά ἔνθα χρυσός καί μαργαρίτης , ἐκεῖ πειρατής καί καταποντισμός καί λῃστής καί τοιχωρύχος συνεχῶς ἐνοχλέω καί ἐπιβουλεύω · οὗτος καί ὁ διάβολος ἔνθα εἄν ὁράω πλοῦτος συνάγω ὁ κατά ψυχή , καί εὐθύς εἰς εὐσέβεια ἐπιτείνω , ἐκεῖ ὁ μηχάνημα ἵστημι καί προσάγω . ἄλλος ἐάν ὁ ἐπιβουλεύω ψάω , οὖον μόνος οὐδείς ἐλασσόω ἐντεῦθεν ,