joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0102.4
[ 467 ] Κεφ . β' . Τίς οὖν αἰτία τῆς ἀρρώστιας τῆς τοσαύτης ἐστίν ; Ἡ πολυπράγμων καὶ περίεργος γνώμη , καὶ τὸ βούλεσθαι πάντων τῶν γινομένων εἰδέναι τὰς αἰτίας ἀπάσας , καὶ φιλονεικεῖν τὴν ἀκατάληπτον καὶ ἀρρήτον τοῦ Θεοῦ πρόνοιαν , τὴν ἀπέραντον καὶ ἀνεξήνιαστον περιεργάζεσθαι ἀναίσχυντος , καὶ πολυπραγμονεῖν . Καὶτοι τίς τοῦ Παύλου σοφώτερος γέγονεν ; Εἰπὲ γὰρ μοι , οὐ σχεδὸς ἐκλογῆς ἦν οὗτος ; οὐ πολλὴν καὶ ἄφαντον ἐπεσπάσατο τοῦ Πνεύματος τὴν χάριν ; οὐ τὸν Χριστὸν εἶχεν ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα ; οὐχ ἀπορρήτων ἑχοινώχης τοῦ Θεοῦ ῥημάτων ; οὐχ ἡ μεδενὶ ἀνθρώπων λαλῆσαι ἐξὼν ἦν , μόνος ἠκουσεν ἐκείνος ; οὐχ εἰς παραδείσιον ἡρπάγη ; οὐχ εἰς τρίτον οὐρανὸν ἀνηρέθη ; οὐ γῆν καὶ ὀλάσσανον περιέδραμεν ; οὐ βαρβάρους φιλοσοφεῖν ἐπεῖπεν ; οὐ πολλάς καὶ ποικιλὰς εἶχε τοῦ Πνεύματος ἐνεργείας ; οὐ δήμους ὀλοκληρους καὶ πόλεις ἐρρύθμισε ; οὐ τὴν οἰκουμένην ἅπασαν εἰς χεῖρας αὐτῷ φέρων ἔθηκεν ὁ Θεός ; Ἄλλ' ὅμως ὁ τοσούτος καὶ τηλικούτος , ὁ σοφὸς οὕτω καὶ δυνατὸς καὶ πνευματικὸς ἀνήρ , ὁ τοσούτων ἀπολελαμκώς , ὅταν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς τοῦ Θεοῦ προνοίας ἐμπέσῃ , καὶ οὐδὲ ὀλοκληρὸν προνοίας , ἀλλὰ μόνον εἰς ὁ μέρος αὐτῆς , ἄκουσον πῶς ἐκπλήττεται , πῶς ἰλιγγιᾷ , πῶς ἀποπθῆ ταχέως τῷ ἀκαταλήπτῳ παραχωρῶν . Ὅτε οὖν ἐσκοπεῖτο , οὐχ ὅπως ἀγγέλων προνοεῖ καὶ ἀρχαγγέλων ὁ Θεός , οὐχ τῶν χερουβείμ , καὶ τῶν σαραφείμ , καὶ τῶν ἄλλων ἀοράτων δυνάμεων , οὐδὲ πῶς ἡλίου , καὶ σελήνης , καὶ οὐρανοῦ , καὶ γῆς , καὶ ὀλασσανός , οὐδὲ πῶς τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων παντός , οὐδὲ πῶς ἀλόγων , καὶ φυτῶν , καὶ σπερμάτων , τῶν , καὶ βοτανῶν , καὶ ἀέρων , καὶ πνευμάτων , καὶ πηγῶν , καὶ ποταμῶν , οὐδὲ τῆς κατὰ φύσιν γεννήσεως , καὶ αὐξήσεως , καὶ διατροφῆς , καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων · ἀλλ' ἐν τι μέρος ἀπολαβὼν τῆς προνοίας αὐτοῦ τὸ κατὰ Ἰουδαίους καὶ Ἕλληνας ( καὶ γὰρ περὶ τούτων τῶν ἅπαντα διεξῆλθὲ λόγον , διδάσκων πῶς μὲν τοὺς ἐξ ἐθνῶν ἐκάλεσε , πῶς δὲ τοὺς ἐξ Ἰουδαίων ἀπώσατο , καὶ πῶς ἐλέη τὴν ἐκατέρων σωτηρίαν ἐπραγματεύσατο ) , ἄκουσον οἷα φησιν . Ἵδὼν γὰρ πέλλαγος ἀχάνας ἀνευθὼν , καὶ ἐν αὐτῷ τῷ μέρει τούτῳ , καὶ πρὸς αὐτὴ τῆς προνοίας αὐτοῦ ταύτης τὸ βάθος , διακῦφαι βουληθεὶς , ὥσπερ τινὶ σκοτοδίνῳ κατασχεθεὶς τῇ ἀδρήτῃ τῆς οἰκονομίας ταύτης , καὶ θαυμάσας καὶ ἐκπλαγεὶς τὸ ἄφαντον , τὸ ἀπέραντον , τὸ ἀρρήτον καὶ ἀκατάληπτον τῆς τοῦ Θεοῦ σοφίας τε καὶ προνοίας , ἀπεκτῆθησε , ταύτας ἀρεὶς τὰς φωνάς , καὶ μετὰ πολλῆς τῆς ἐκπλήξεως ἀνακεκραγὼς ταῦτα τὰ ῥήματα · Ὁ βάθος πλούτου καὶ σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ ! Εἶτα δεῖκνὺς , ὅτι τὸ βάθος μὲν εἶδε , πόσον δὲ μαλεῖν οὐχ ἠδυνήθη , ἐπήγαγεν · Ὅς ἀνεξερεύνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ , καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ ὁδοὶ αὐτοῦ ! Οὐχ εἶπεν ἀκατάληπτα 468 μόνον , ἀλλὰ καὶ Ἀνεξερευνητα τὰ κρίματα αὐτοῦ . Οὐ μόνον γὰρ καταλαβεῖν
Lemmas: [ 467 ] Κεφ . βε . Τῖς οὖν αἰτία ὁ αρρώστια ὁ τοσοῦτος εἰμί ; ὁ πολυπράγμων καί περίεργος γνώμη , καί ὁ βούλομαι πᾶς ὁ γίγνομαι οἶδα ὁ αἴτιος ἅπας , καί φιλονεικέω ὁ ἀκατάληπτος καί ἄρρητος ὁ Θεός πρόνοια , ὁ ἀπέραντος καί ανεξηνιαστος περιεργάζομαι ἀναίσχυντος , καί πολυπραγμονέω . καίτοι τίς ὁ Παῦλος σοφός γίγνομαι ; εἶπον γάρ ἐγώ , οὖον σχέδος ἐκλογή εἰμί οὗτος ; οὖον πολύς καί ἄφαντος ἐπισπάω ὁ πνεῦμα ὁ χάρις ; οὖον ὁ Χριστός ἔχω ἐν ἑαυτοῦ λαλέω ; οὐ ἀπόρρητος ἑχοινώχης ὁ Θεός ῥῆμα ; οὐ ὁ μεδενὶ ἄνθρωπος λαλέω ἔχω εἰμί , μόνος ἀκούω ἐκείνος ; οὐ εἰς παραδείσιον ἁρπάζω ; οὐ εἰς τρίτος οὐρανός ἀναιρέω ; οὖον γῆ καί ὀλάσσανον περιτρέχω ; οὖον βάρβαρος φιλοσοφέω ἐπεῖπον ; οὖον πολύς καί ποικίλος ἔχω ὁ πνεῦμα ἐνέργεια ; οὖον δῆμος ολόκληρος καί πόλις ῥυθμίζω ; οὖον ὁ οἰκέω ἅπας εἰς χείρ αὐτός φέρω τίθημι ὁ Θεός ; ἄλλος ὅμως ὁ τοσούτος καί τηλικόσδε , ὁ σοφός οὗτος καί δυνατός καί πνευματικός ἀνήρ , ὁ τοσοῦτος ἀπολαμβάνω , ὅταν εἰς ὁ ἐξέτασις ὁ ὁ Θεός πρόνοια ἐμπίπτω , καί οὐδέ ὀλόκληρος πρόνοια , ἀλλά μόνος εἰς ὁ μέρος αὐτός , ἀκούω πῶς ἐκπλήσσω , πῶς ἰλιγγιάω , πῶς ἀποπίνω ταχέως ὁ ἀκατάληπτος παραχωρέω . ὅτε οὖν σκοπέω , οὐ ὅπως ἄγγελος προνοέω καί ἀρχάγγελος ὁ Θεός , οὐ ὁ χερούβ , καί ὁ Σαραφείμ , καί ὁ ἄλλος ἀόρατος δύναμις , οὐδέ πῶς ἥλιος , καί σελήνη , καί οὐρανός , καί γῆ , καί ὀλασσανός , οὐδέ πῶς ὁ γένος ὁ ἄνθρωπος πᾶς , οὐδέ πῶς ἄλογος , καί φυτός , καί σπέρμα , ὁ , καί βοτάνη , καί ἀήρ , καί πνεῦμα , καί πηγή , καί ποταμός , οὐδέ ὁ κατά φύσις γέννησις , καί αὔξησις , καί διατροφή , καί ὁ ἄλλος ὁ τοιοῦτος · ἀλλά ἐν τίς μέρος ἀπολαμβάνω ὁ πρόνοια αὐτός ὁ κατά Ἰουδαῖος καί Ἕλλην ( καί γάρ περί οὗτος ὁ ἅπας διεξέρχομαι λόγος , διδάσκω πῶς μέν ὁ ἐκ ἔθνος καλέω , πῶς δέ ὁ ἐκ Ἰουδαῖος ἀπωθέω , καί πῶς ἔλεος ὁ κατεράω σωτηρία πραγματεύομαι ) , ἀκούω οἷος φημί . ὁράω γάρ πέλλαγος ἀχάνη ἀνευθὼν , καί ἐν αὐτός ὁ μέρος οὗτος , καί πρός αὐτός ὁ πρόνοια αὐτός οὗτος ὁ βάθος , διακύπτω βούλομαι , ὥσπερ τις σκοτόδινος κατέχω ὁ ἀδρήτῃ ὁ οἰκονομία οὗτος , καί θαυμάζω καί ἐκπλήσσω ὁ ἄφαντος , ὁ ἀπέραντος , ὁ ἄρρητος καί ἀκατάληπτος ὁ ὁ Θεός σοφία τε καί πρόνοια , ἀποκτείνω , οὗτος ἀείρω ὁ φωνή , καί μετά πολύς ὁ ἔκπληξις ἀνακράζω οὗτος ὁ ῥῆμα · ὁ βάθος πλοῦτος καί σοφία καί γνῶσις Θεός ! εἶτα δείκνυμι , ὅτι ὁ βάθος μέν ὁράω , πόσος δέ μαλέω οὐ δύναμαι , ἐπάγω · ὅς ἀνεξερεύνητος ὁ κρίμα αὐτός , καί ἀνεξιχνίαστος ὁ ὁδός αὐτός ! οὐχ εἶπον ἀκατάληπτος 468 μόνος , ἀλλά καί ανεξερεύνητος ὁ κρίμα αὐτός . οὖον μόνος γάρ καταλαμβάνω