joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0110.2
δὲ ἐλεγε , ἀνωτέρω περὶ ἀφέσεως ἁμαρτημάτων διαλεγθὲς καὶ εἰπών , Ὅτι ἐπὶ πολὺ ἀφήσω τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν . Εἶτα δεικνὺς πόσον , ἐπήγαγε τοῦτο τὸ ὑπόδειγμα · καὶ οὐδὲ τούτοις ἀρκεῖται μόνοις , ἀλλ' εἰς ἑτέραν παχυτέραν α καταφέρεται τὸν λόγον εἰκόνα . Ἐν γὰρ τῷ Ὀσὴ ἐλεγε · Τί σοι ποίησον , Ἐφραὶμ ; τί σοι ποιήσω , Ἰούδα ; Ἡ · Ἀδάμα ὤψομαι σε , καὶ ὡς Σεδοείμ . Μετεστρῆψ ἡ καρδία μου ἐν τῷ αὐτῷ · συνεταράχθη ἡ μεταμέλειά μου . Ὅ δὲ λέγει , τοιούτον ἐστιν · Οὐδὲ τὸ ῥῆμα ἠνεγχα τῆς ἀπειλῆς , φησίν . Καὶ ἀνθρωπίνως μὲν διαλέγεται , οὐχ ἵνα τι ἀνθρώπινον ὑποπεύσῃς , ἀπαγε , ἀλλ' ἵνα ἀπὸ τῆς παχυτάτης α λέξεως θεωρητὴ τὴν ἀγάπην , καὶ γνῶσιν , καὶ ἀκατάληπτον νοήσῃς . Ὀσπερ γὰρ τις μανικὸς τινὸς ἐρωῶν , οὐδὲ μέχρι ῥημάτων αἱρεῖται λυπησαὶ τὸν ἐρώμενον , οὕτω δὴ καὶ αὐτὸς φησιν · Ἐπειδὴ μόνον εἶπον , καὶ ἐλύπησα τῇ λέξει , Μετεστράφη ἡ καρδία μου ἐν τῷ αὐτῷ . Οὐδὲ γὰρ τὰς βαρυτάτας ταύτας παραιτεῖται εἰκόνας παράγειν , ἵνα δεῖξῃ τὸ φίλτρον , ὅτι μάλιστα ἐρώντως ἐστι . Καὶ οὐδὲ ἐνταῦθα ἐστὶν , ἀλλὰ καὶ πειράτρω πρόσεισι πάλιν , ἑτερον βαρύτερον ἐπάγων ὑπόδειγμα καὶ λέγων · Ὀν τρόπον εὐφρανθήσεται νυμφίος ἐπὶ νύμφῃ , οὕτως εὐφρανθήσεται Κύριος ἐπὶ σοί · ὅτι μάλιστα ἐν ἀρχῇ θερμότεροι οἱ ἔρωτες καὶ ζέοντες καὶ ἀκμάζοντές εἰσιν . Οὕτω δὲ εἴρηται , οὐχ ἵνα τι ἀνθρώπινον ὑποπεύσῃς ( πάλιν γὰρ τὰ αὐτὰ λέγειν οὐ παύσομαι ) , ἀλλ' ἵνα ἐκ τούτων τὸ θερμόν , τὸ γνήσιον , τὸ σφοδρόν , τὸ πεπυρωμένον τῆς ἀγάπης ἴδῃς . Εἶτα εἰπών , ὅτι ὡς πατὴρ φιλεῖ , καὶ πλεόν ἢ πατήρ , ὡς νυμφίος , καὶ πλεόν ἢ μήτηρ , ὡς νυμφίος , καὶ πλεόν ἢ νυμφίος , ἐτι τοσοῦτον ὅσον τὸ διάστημα τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς , καὶ πλεόν ἢ τοσοῦτον , ὅτι τριλικοῦτον , ὅσον ἀπέχουσιν ἀνατολαὶ ἀπὸ δυσμῶν , καὶ πλεόν ἢ τριλικοῦτον , οὐδὲ ἐνταῦθα ἵσταται τῶν εἰκόνων , ἀλλὰ καὶ πειράτρω πρόσεισι εἰς ἐπίδειξιν πολλῷ ταπεινοτέρου ὑποδείγματος . Τοῦ γὰρ Ἰωνὰ μετὰ τὴν φυγὴν καὶ τοῦ Θεοῦ τὴν κατάλαχην τὴν πρὸς Νινευῖτα ἐξαπορθηθέντος , ὡς οὐχ ἐλθόντων εἰς ἔργον τῶν ἀπειληθέντων , καὶ παθόντος τι ἀνθρώπινον πάθος , [ 476 ] καὶ σχυθρωπάσαντος , ἐπιτάξας τῇ ἀκτίνι θερμότεραν ἀφεῖναι τὴν φλόγα , εἶτα κελεύσας τῇ γῇ σχεδιάσαι αὐτῷ στέγην ἀπὸ λαχάνου , καὶ θάλψαι αὐτὸν μεθ' ὑπερβολῆς καὶ ἀναπαύσας , εἶτα λυπήσας τῷ ταύτην ἀφανίσαι τὴν στέγην , ἐπειδὴ τὴν μὲν εἰδεν ἀνεδέναι · τὴν δὲ κατατεθνηκότα , ἀκούε τὶ φησι πρὸς αὐτόν · Σὺ μὲν ἔρρευσιν ὑπὲρ τῆς κολοκύντης , ὑπὲρ ἧς οὐχ ἐδακοπώθησας , οὐδὲ ἐξέθρεψας · ἐγὼ δὲ οὐ φείσομαι ὑπὲρ Νινευὶ τῆς πόλεως τῆς μεγάλης , ἐν ἧ κατοικοῦσιν ἐν αὐτῇ πλείους ἢ δώδεκα μυριάδες ἀνδρῶν , οἵτινες οὐκ ἐγνώσαν δεξιὰν ἢ ἀριστεράν ; Ὁ δὲ λέγει τοιούτον ἐστιν · Οὐχ οὕτως ἀνέπαυσέ σε τὸ σχιὶ τοῦ λαχάνου ὡς ἐμὲ εὐφρανε τὴ σωτηρία τῶν Νινευιτῶν · οὐδὲ οὕτως σε ἐλύπησεν ἡ ἀφαίρεσις αὐτοῦ , ὡς ἐμὲ ὁ τούτων θλῖφος . Οὕτω παρὰ γνώμην μου ἡ ἀπώλεια αὐτῶν ἦν . Ὀρᾷς πῶς
Lemmas: δέ λέγω , ἀνωτέρω περί ἄφεσις ἁμάρτημα διαλέγω καί εἶπον , ὅτι2 ἐπί πολύς ἀφίημι ὁ ἁμαρτία σύ . εἶτα δείκνυμι πόσος , ἐπάγω οὗτος ὁ ὑπόδειγμα · καί οὐδέ οὗτος ἀρκέω μόνος , ἀλλά εἰς ἕτερος παχύς ὅς καταφέρω ὁ λόγος εἰκών . ἐν γάρ ὁ ὅσος λέγω · τις σύ ποιέω , Ἐφραίμ ; τίς σύ ποιέω , Ἰούδας ; ὁ · Αδάμα ὁράω σύ , καί ὡς Σεδοείμ . Μετεστρῆψ ὁ καρδία ἐγώ ἐν ὁ αὐτός · συνταράσσω ὁ μεταμέλεια ἐγώ . ὅς δέ λέγω , τοιοῦτος εἰμί · οὐδέ ὁ ῥῆμα φέρω ὁ ἀπειλή , φημί . καί ἀνθρώπινος μέν διαλέγω , οὐ ἵνα τίς ἀνθρώπινος υποπευσος , ἀπάγω , ἀλλά ἵνα ἀπό ὁ παχύς ὅς λέξις θεωρητός ὁ ἀγάπη , καί γνῶσις , καί ἀκατάληπτος νοέω . ὅσπερ γάρ τις μανικός τις ἐρωή , οὐδέ μέχρι ῥῆμα αἱρέω λυπέω ὁ ἐράω , οὗτος δή καί αὐτός φημί · ἐπεί μόνος εἶπον , καί λυπέω ὁ λέγω , μεταστρέφω ὁ καρδία ἐγώ ἐν ὁ αὐτός . οὐδέ γάρ ὁ βαρύς οὗτος παραιτέομαι εἰκών παράγω , ἵνα δείκνυμι ὁ φίλτρον , ὅτι μάλιστα ἐράω εἰμί . καί οὐδέ ἐνταῦθα εἰμί , ἀλλά καί πείρω πρόσειμι πάλιν , ἕτερος βαρύς ἐπάγω ὑπόδειγμα καί λέγω · ἀνά τρόπος εὐφραίνω νυμφίος ἐπί νύμφη , οὕτως εὐφραίνω Κύριος ἐπί σύ · ὅτι μάλιστα ἐν ἀρχή θερμός ὁ Ἔρως καί ζέω καί ἀκμάζω εἰμί . οὕτως δέ εἴρω , οὐ ἵνα τίς ἀνθρώπινος υποπευσος ( πάλιν γάρ ὁ αὐτός λέγω οὖον παύω ) , ἀλλά ἵνα ἐκ οὗτος ὁ θερμός , ὁ γνήσιος , ὁ σφοδρός , ὁ πυρόω ὁ ἀγάπη ὁράω . εἶτα εἶπον , ὅτι ὡς πατήρ φιλέω , καί πλέω ἢ πατήρ , ὡς νυμφίος , καί πλέω ἢ μήτηρ , ὡς νυμφίος , καί πλέω ἢ νυμφίος , ἔτι τοσοῦτος ὅσος ὁ διάστημα ὁ οὐρανός ἀπό ὁ γῆ , καί πλέω ἢ τοσοῦτος , ὅτι τριλικουος , ὅσος ἀπέχω ἀνατολή ἀπό δυσμή , καί πλέω ἢ τριλικουος , οὐδέ ἐνταῦθα ἵστημι ὁ εἰκών , ἀλλά καί πείρω πρόσειμι εἰς ἐπίδειξις πολύς ταπεινός ὑπόδειγμα . ὁ γάρ Ἰωνᾶς μετά ὁ φυγή καί ὁ Θεός ὁ καταλαγχάνω ὁ πρός Νινευῖτα ἐξαπορέω , ὡς οὐ ἔρχομαι εἰς ἔργον ὁ ἀπειλέω , καί πάθος τίς ἀνθρώπινος πάθος , [ 476 ] καί σκυθρωπάζω , ἐπιτάσσω ὁ ἀκτίς θερμός ἀφίημι ὁ φλόξ , εἶτα κελεύω ὁ γῆ σχεδιάζω αὐτός στέγη ἀπό λάχανον , καί θάλπω αὐτός μετά ὑπερβολή καί ἀναπαύω , εἶτα λυπέω ὁ οὗτος ἀφανίζω ὁ στέγη , ἐπεί ὁ μέν ὁράω ἀναδέω · ὁ δέ καταθνῄσκω , ἀκούω τίς φημί πρός αὐτός · σύ μέν ῥέω ὑπέρ ὁ κολοκύνθη , ὑπέρ ὅς οὐ ἐδακοπώθησας , οὐδέ ἐκτρέφω · ἐγώ δέ οὖον φείδομαι ὑπέρ Νινευὶ ὁ πόλις ὁ μέγας , ἐν ἧ κατοικέω ἐν αὐτός πλείων ἢ δώδεκα μυριάς ἀνήρ , ὅστις οὐ γιγνώσκω δεξιά ἢ ἀριστερός ; ὁ δέ λέγω τοιοῦτος εἰμί · οὐχ οὕτως ἀναπαύω σύ ὁ σχιὶ ὁ λάχανον ὡς ἐγώ ευφραίνω ὅς σωτηρία ὁ Νινευίτης · οὐδέ οὕτως σύ λυπέω ὁ ἀφαίρεσις αὐτός , ὡς ἐγώ ὁ οὗτος θλίβω . οὕτως παρά γνώμη ἐγώ ὁ ἀπώλεια αὐτός εἰμί . ὁράω πῶς