joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0133.1
ἀγώνιος τὸ μέγεθος · διὸ μόνος αὐτὸς τὸν δρόμον ἀνεδέξατο τοῦτον , καὶ ἔτρεχε , καὶ ἠγωνίζετο , καὶ ἐστεφανώτο , καὶ ἀνεκρύπτετο . Ποῖος ταῦτα αὐτὸν ἱερεὺς ἐδίδαξε ; ποῖος δὲ διδάσκαλος ; ποῖος προφήτης ; Οὐδὲ εἰς · ἀλλ’ ἐπειδὴ εὐγνώμονα εἶχε ψυχήν , ἤρκεσεν αὐτῷ πρὸς ἱερεῖα . Τί δὲ ὁ Νῶε ; Ποίον ἔσχεν ἱερεῖα ; ποίον διδάσκαλον ; ποῖον καθηγητήν ; ὅς μόνος , τῆς οἰκουμένης ἀπάσης διαφθαρείσης ἐν πονηρίᾳ , τὴν δικαιοσύνην ἔσβεν οὐδὲν , καὶ τὴν ἀρετὴν διετήρησεν , καὶ οὐδὲν διαλάμψεν , ὡς ἐν τῷ ναυαγῷ τῆς οἰκουμένης αὐτὸν τε διασωθῆναι , καὶ ἑτέρους διὰ τὴν περιουσίαν τῆς οἰκείας ἀρετῆς · τῶν ἐπηρτημένων ἐξαφθαρσίαι κινδύνων ; Πόθεν δικαῖος ἐγένετο ; πόθεν τελείος ; ποίον ἱερεῖα καὶ οὕτως ἡ διδάσκαλον ἔσχηκώς ; Οὐδεὶς ἂν εἴπειν ἔχοι . Ὁ δὲ υἱὸς ὁ τοῦτου , χαίρει ἔνδον ἔχων τὸν διδάσκαλον διηνεκῶς , τοῦ πατρὸς τὴν ἀρετήν , καὶ νοῦσεστας σπουδῶν , καὶ τῇ διὰ ῥημάτων , καὶ τῇ διὰ τῶν ἔργων , καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων ἔκβασιν ὁρῶν , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς συμφορᾶς , καὶ τὴν ἀπὸ τῆς σωτηρίας παραλίνειν , πονηρὸς περὶ τὸν φύνα ἐγένετο , καὶ ἰκνωθὶ τοῦ γεγονενηκὸς τὴν γύμνασιν , καὶ ἐξεπόμπειν . Ὅρῃς ὅτι πανταχοῦ ψυχῆς χρεία εὐγνώμονος ; Τί δὲ ὁ Ἰὼβ , εἰπὲ μοι ; ποίαν προφητὸν ἤκουσεν ; ποίας διδασκαλίας ἀπήλαυσεν ; Οὐδεμίας . Ἀλλ’ ὅμως καὶ οὕτως οὐδὲν τούτων τετυχηκώς , καὶ πᾶν ἀρετῆς εἶδος μετὰ πολλῆς ἐπεδείξατο τῆς ἀκριβείας . Καὶ γὰρ κοινὰ τὰ ὄντα τοῖς θεομένοις ἐξέκτιστο , καὶ οὐχὶ τὰ δυνα μόνον , ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ σῶμα . Τῇ μὲν γὰρ οἰκίᾳ τοὺς ὀδῖτας ὑπέδεχετο , καὶ ἐκείνων μᾶλλον ἦν ἡ οἰκία , ἢ τοῦ κεκτημένου · τῇ δὲ τοῦ σώματος ἰσχύϊ τοῖς ἀδικοῦμένοις ἤμνεν , τῇ δὲ τῆς γλώττης · συνέφε καὶ σοφίᾳ τοῖς ἐπηρεάζουσις ἀπεστόμιζε , καὶ τὴν εὐαγγελικὴν πολιτείαν διὰ πάντων διαλάμπουσαν ἐπεδείκνυτο . Ἐκπεῖ δὲ · Μακάριοι οἱ πενχοὶ τῷ πνεύματι , φησὶν ὁ Χριστός . Τοῦτο αὐτὸ διὰ τῶν ἔργων κατώρθωσεν . Εἰ γὰρ ἐρωτᾷς , φησὶ , κρίμα θεράποντος ἢ θεραπαινῆς , περιγρόμαν οὐτὸν πρὸς με . Τί γὰρ ποιήσω , ὅν ἐπίσκεψιν μου ποιήσω ὁ Κύριος ; Πότερον οὐχ ὡς ἐτὴν ἐγενόμην ἐν ταστρὶ καὶ ἐκεῖνοι ἐγένοντο ; Ἐγενόμεια δὲ ἐν τῇ αὐτῇ κοιλίᾳ . Μακάριοι οἱ πραεῖς , ὅτι αὐτοὶ κληρονομήσουσι τὴν γῆν . Καὶ τί πρατερον ἐκεῖνον γέγονε , περὶ οὗ καὶ οἱκείας ἔλεγον · Τίς ἄν δόξῃ ἡμῖν τῶν σαρκοῦν αὐτοῦ ἐμπλησθῆναι ; Οὕτως ἦσαν αὐτοῦ σφοδροὶ ἐρασταί . Μακάριοι οἱ πενθοῦντες , ὅτι αὐτοὶ παρακληθήσονται . Ἀλλ’ οὐδὲ ταύτης δμοιως ἦν τῆς ἀρετῆς . Ἀκούσον γοῦν τί φησιν · Εἰ δὲ καὶ ἁμαρτῶν ἐκούσιως , διετράπη πολυοχλίαν λαοῦ , τοῦ μὴ ἐξαρεσεῖν τῇ ἀτομίᾳ μου . Ὁ δὲ οὕτως διαχειμένος , ἐδύλον τὸ αὐτὴν ἐπένθει μετὰ πολλῆς τῆς ὑπερβολῆς . Μακάριοι οἱ πεινῶντες καὶ διψῶντες τῆς δικαιοσύνης . Ὅρα καὶ τοῦτο μεθ’ ὑπερβολῆς αὐτὴ κατωρθωμένον . Συνέμψα , φησὶ , μίλλας ἀδίκων , καὶ ἐκ μέσου ὀδόντων [ 418 ] αὐτῶν ἀρπάγω ἐξεσπασα , δικαιοσύνην δὲ ἐνδεδύκειν , ἡμψιασμένην δὲ κρίμα ἴσα διπλοῖδι . Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες , ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται .
Lemmas: Ἀγώνιος ὁ μέγεθος · διό μόνος αὐτός ὁ δρόμος ἀναδέχομαι οὗτος , καί τρέχω , καί ἀγωνίζομαι , καί στεφανόω , καί ἀνακρύπτω . ποῖος οὗτος αὐτός ἱερεύς διδάσκω ; ποῖος δέ διδάσκαλος ; ποῖος προφήτης ; οὐδέ εἰς · ἀλλά ἐπεί εὐγνώμων ἔχω Ψυχή , ἀρκέω αὐτός πρός ἱερεῖον . τις δέ ὁ Νῶε ; ποῖος ἔχω ἱερεῖον ; ποῖος διδάσκαλος ; ποῖος καθηγητής ; ὅς μόνος , ὁ οἰκέω ἀπασάω διαφθείρω ἐν πονηρία , ὁ δικαιοσύνη σβέννυμι οὐδείς , καί ὁ ἀρετή διατηρέω , καί οὐδείς διαλάμπω , ὡς ἐν ὁ ναυαγός ὁ οἰκέω αὐτός τε διασῴζω , καί ἕτερος διά ὁ περιουσία ὁ οἰκεῖος ἀρετή · ὁ ἐπαρτάω ἐξαφθαρσίαι κίνδυνος ; πόθεν Δίκαιος γίγνομαι ; πόθεν τέλειος ; ποῖος ἱερεῖον καί οὕτως ὁ διδάσκαλος ἔχω ; οὐδείς εἄν εἶπον ἔχω . ὁ δέ υἱός ὁ οὗτος , χαίρω ἔνδον ἔχω ὁ διδάσκαλος διηνεκής , ὁ πατήρ ὁ ἀρετή , καί νουσεστα σπουδή , καί ὁ διά ῥῆμα , καί ὁ διά ὁ ἔργον , καί ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα ἔκβασις ὁράω , καί ὁ ἀπό ὁ συμφορά , καί ὁ ἀπό ὁ σωτηρία παραλινεος , πονηρός περί ὁ Φυνά γίγνομαι , καί ἰκνωθὶ ὁ γονεύω ὁ γύμνασις , καί ἐξεπόμπειν . ὄρνυμι ὅτι πανταχοῦ Ψυχή χρεία εὐγνώμων ; τις δέ ὁ Ἰώβ , εἶπον ἐγώ ; ποῖος πρόφημι ἀκούω ; Ποίας διδασκαλία ἀπαλαύω ; οὐδείς . ἀλλά ὅμως καί οὕτως οὐδείς οὗτος τυγχάνω , καί πᾶς ἀρετή εἶδος μετά πολύς ἐπιδείκνυμι ὁ ἀκρίβεια . καί γάρ κοινός ὁ εἰμί ὁ θεόω ἐξέκτιστο , καί οὐ ὁ δυνα μόνος , ἀλλά καί αὐτός ὁ σῶμα . ὁ μέν γάρ οἰκίον ὁ ὁδίτης ὑποδέχομαι , καί ἐκεῖνος μᾶλλον εἰμί ὁ οἰκίον , ἢ ὁ κτάομαι · ὁ δέ ὁ σῶμα ἰσχύς ὁ ἀδικέω ἀνίημι , ὁ δέ ὁ γλῶσσα · συμφύω καί σοφία ὁ ἐπηρεάζω ἀποστομίζω , καί ὁ εὐαγγελικός πολιτεία διά πᾶς διαλάμπω ἐπιδείκνυμι . Ἐκπεῖ δέ · Μακάριος ὁ πενχοὶ ὁ πνεῦμα , φημί ὁ Χριστός . οὗτος αὐτός διά ὁ ἔργον κατορθόω . εἰμί γάρ ἐρωτάω , φημί , κρίμα θεράπων ἢ θεράπαινα , περιγράφω οὐτός πρός ἐγώ . τις γάρ ποιέω , ὅς ἐπίσκεψις ἐγώ ποιέω ὁ Κύριος ; πότερος οὐ ὡς ἔτης γίγνομαι ἐν ταστρὶ καί ἐκεῖνος γίγνομαι ; εγενομειης δέ ἐν ὁ αὐτός κοιλία . Μακάριος ὁ πρᾶος , ὅτι αὐτός κληρονομέω ὁ γῆ . καί τίς πρατερον ἐκεῖνος γίγνομαι , περί ὅς καί οἰκεῖος λέγω · Τῖς ἄν δόξα ἐγώ ὁ σαρκάω αὐτός ἐμπίμπλημι ; οὕτως εἰμί αὐτός σφοδρός ἐραστής . Μακάριος ὁ πενθέω , ὅτι αὐτός παρακαλέω . ἀλλά οὐδέ οὗτος δμοιος εἰμί ὁ ἀρετή . ἀκούω γοῦν τίς φημί · εἰμί δέ καί ἁμαρτέω ἑκούσιος , διατρέπω πολυοχλία λαός , ὁ μή ἐξαιρέω ὁ ατομία ἐγώ . ὁ δέ οὕτως διαχέω , ἐδύλον ὁ αὐτός πενθέω μετά πολύς ὁ ὑπερβολή . Μακάριος ὁ πεινάω καί διψάω ὁ δικαιοσύνη . Ὅρας καί οὗτος μετά ὑπερβολή αὐτός κατορθόω . Συνέμψα , φημί , Μίλλας ἄδικος , καί ἐκ μέσος ὀδούς [ 418 ] αὐτός Ἅρπαγος ξεσπάζω , δικαιοσύνη δέ ἐνδύω , ημψιασμενος δέ κρίμα ἴσος διπλός . Μακάριος ὁ ἐλεήμων , ὅτι αὐτός ἐλεέω .