joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0145.3
εἰς μέσον ἄγε μοι , τοὺς νήφοντας , τοὺς ἐγρηγορότας , καὶ λογίζου πόσῃν εἰκὸς αὐτοὺς ἐντεῦθεν καρπωσάσθαι τὴν ὠφελείαν , ὁρῶντας ψυχὴν ἀπερίτρεπτον , φρόνημα ἀδούλωτον , γλῶτταν παρρησίας γέμουσαν , ἀνθρώπων ἐρημοπολίτην βασιλείας περιτεμνομένον , δεσμοῦμενον καὶ οὐκ ἐνδιδόντα * , ἀποτεμνομένον καὶ οὐ σιγόντα · καὶ μηδὲ μέχρι τούτων στήσῃ , ἀλλὰ καὶ τὰ μετὰ ταῦτα ἐξέταζε . Ἀπέστεμεν ὁ Ἡρώδης , ἀπετμήθη ὁ Ἰωάννης . Τίς οὖν ἐστιν ἐν τοῖς ἀπάντων μακαρισμοῖς ; τίς ἡλυτός ; τίς ἀνακηρύττεται ; τίς στεφανοῦται ; τίς ἐγχομιάζεται ; τίς ἐπαινείται ; τίς θαυμάζεται ; τίς μέχρι σήμερον ἐλέγχει ; Οὐ καθ᾽ ἑκάστην Ἐκκλησίαν ὁ μὲν βοᾷ , Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ σου · ὁ δὲ στηλιτεύεται καὶ μετὰ τελευτὴν ἐπὶ τῇ μοιχείᾳ καὶ τῇ παρανομίᾳ καὶ τῇ ὁραότητι ; Σκοπεῖ δὲ μετὰ τῶν ἐφημέρων , ὅση τοῦ δεσμοῦ ἐστιν ἡ δύναμις , καὶ τοῦ τυράννου ἡ ἀσθένεια . Ὁ μὲν γὰρ οὐκ ἔγνωσε μίαν ἐπιστομίσαι γλῶτταν , ἀλλ᾽ ἀνελὼν αὐτήν , μυρίαν ἀντ᾽ ἐκείνης καὶ μετ᾽ ἐκείνης ἠνέφε στόματα · ὁ δὲ καὶ τοῦτο αὐτὸν εὐθέως ἐφόβησε μετὰ τὴν σφαγήν ( οὕτω γὰρ αὐτῷ τὸ συνεῖδος κατέσειεν ὁ φόβος , ὡς νομίζειν αὐτὸν τότε καὶ ἐκ νεκρῶν ἀναστάντα θαυματοργεῖν ) , καὶ νῦν δὲ καὶ ἐξ ἐκείνου διὰ παντὸς τοῦ χρόνου κατὰ πᾶσαν αὐτὸν ἐλέγχει τὴν οἰκουμένην , καὶ δι᾽ ἑαυτοῦ , καὶ δι᾽ ἐτέρων . Ἓκαστος γὰρ τὸ Εὐαγγέλιον ἀναγινώσκων τοῦτο , λέγει , Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα Φιλίππου τοῦ ἀδελφοῦ σου · καὶ τοῦ Εὐαγγελίου χωρὶς ἐν συλλόγοις καὶ συνουσίαις , ταῖς οἴκοι , ταῖς ἐν ἀγορᾷ , ταῖς ἀπανταχοῦ , χῶν εἰς τὴν Περσῶν χώραν ἀπέληθι , χῶν εἰς τὴν Ἰνδῶν , χῶν εἰς τὴν Μαῦρων , χῶν ὅσην ἥλιος ἐφορᾷ γῆν , καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ἐσχάτας , ταύτης ἀκούσης τῆς φωνῆς , καὶ ἡμέ τὸν δίκαιον ἐκείνον ἔτι καὶ νῦν βεβῶντα , ἐνηχούμενον , καὶ τὴν χακίαν ἐλέγχοντα τοῦ τυράννου , καὶ οὐδέποτε σιγόντα , οὐδὲ τῇ πλήθει τοῦ χρόνου τὸν ἔλεγχον μαραινομένον . Τί τοίνυν ἀπὸ τῆς τελευτῆς παρεβλάθη ὁ δίκαιος ἐκεῖνος ; τί δὲ ἀπὸ τοῦ βιαίου θανάτου ; τί δὲ ἀπὸ τῆς ἀλύσεως ; τί δὲ ἀπὸ τοῦ δεσμοτηρίου ; Τίνας δὲ οὐκ ὤφθησε τῶν νοῦν ἔχοντων , ἀφ᾽ ὧν εἴπεν , ἀφ᾽ ὧν ἐπαθεν , ἀφ᾽ ὧν ἔτι καὶ νῦν κηρύττει τὰ αὐτά , καὶ τότε ζῶν ; [ 511 ] Μὴ τοίνυν λέγε , Διὰ τί συνεχωρήθη ἀποθανεῖν ; Οὐ γὰρ θάνατος ἦν , ἀλλὰ στέφανος τὸ γεγενημένον , οὐ τελευτή , ἀλλὰ μεῖζονος ζωῆς προοίμια . Μάθε φιλοσοφεῖν , καὶ οὐ μόνον οὐδὲν ἐκ τῶν τοιούτων βλαβήση , ἀλλὰ καὶ τὰ μέγιστα κερδάνεις .
Lemmas: εἰς μέσος ἄγω ἐγώ , ὁ νήφω , ὁ ἐγείρω , καί λογίζομαι πόσος εἰκός αὐτός ἐντεῦθεν καρπόω ὁ ὠφέλεια , ὁράω ψυχή ἀπερίτρεπτος , φρόνημα ἀδούλωτος , γλῶσσα παρρησία γέμω , ἄνθρωπος ἐρημοπολίτης βασίλεια περιτέμνω , δεσμέω καί οὐ ἐνδίδωμι * , ἀποτέμνω καί οὖον σιγάω · καί μηδέ μέχρι οὗτος ἵστημι , ἀλλά καί ὁ μετά οὗτος ἐξετάζω . Ἀπέστεμεν ὁ Ἡρῴδης , ἀποτέμνω ὁ Ἰωάννης . Τῖς οὖν εἰμί ἐν ὁ ἀπαντάω μακαρισμός ; τίς ηλυος ; τίς ἀνακηρύσσω ; τίς στεφανόω ; τίς εγχομιαζομαι ; τίς ἐπαινέω ; τίς θαυμάζω ; τίς μέχρι σήμερον ἔλεγχος ; οὖον κατά ἕκαστος ἐκκλησία ὁ μέν βοάω , οὐ ἔξειμι σύ ἔχω ὁ γυνή Φίλιππος ὁ ἀδελφός σύ · ὁ δέ στηλιτεύω καί μετά τελευτή ἐπί ὁ μοιχεία καί ὁ παρανομία καί ὁ ὁράω ; σκοπέω δέ μετά ὁ ἐφήμερος , ὅσος ὁ δεσμός εἰμί ὁ δύναμις , καί ὁ τύραννος ὁ ἀσθένεια . ὁ μέν γάρ οὐ γιγνώσκω εἷς ἐπιστομίζω γλῶσσα , ἀλλά ἀναιρέω αὐτός , μυρίος ἀντί ἐκεῖνος καί μετά ἐκεῖνος ἠνέφε στόμα · ὁ δέ καί οὗτος αὐτός εὐθύς φοβέω μετά ὁ σφαγή ( οὗτος γάρ αὐτός ὁ σύνοιδα κατασείω ὁ φόβος , ὡς νομίζω αὐτός τότε καί ἐκ νεκρός ἀνίστημι θαυματουργέω ) , καί νῦν δέ καί ἐκ ἐκεῖνος διά πᾶς ὁ χρόνος κατά πᾶς αὐτός ἔλεγχος ὁ οἰκέω , καί διά ἑαυτοῦ , καί διά ἕτερος . ἕκαστος γάρ ὁ Εὐαγγέλιος ἀναγιγνώσκω οὗτος , λέγω , οὐ ἔξειμι σύ ἔχω ὁ γυνή Φίλιππος ὁ ἀδελφός σύ · καί ὁ Εὐαγγέλιος Χωρὶς ἐν σύλλογος καί συνουσία , ὁ οἴκοι , ὁ ἐν ἀγορά , ὁ ἀπαντηχέω , χόω εἰς ὁ Πέρσης χώρα ἀπέρχομαι , χόω εἰς ὁ Ἰνδός , χόω εἰς ὁ Μαῦρος , χόω ὅσος ἥλιος ἐφοράω γῆ , καί πρός αὐτός ὁ ἔσχατος , οὗτος ἄκων ὁ φωνή , καί ἡμός ὁ Δίκαιος ἐκεῖνος ἔτι καί νῦν βαίνω , ἐνηχέω , καί ὁ κακία ἐλέγχω ὁ τύραννος , καί οὐδέποτε σιγάω , οὐδέ ὁ πλῆθος ὁ χρόνος ὁ ἔλεγχος μαραίνω . τις τοίνυν ἀπό ὁ τελευτή παραβάλλω ὁ δίκαιος ἐκεῖνος ; τίς δέ ἀπό ὁ βίαιος θάνατος ; τίς δέ ἀπό ὁ ἄλυσις ; τίς δέ ἀπό ὁ δεσμωτήριον ; τίς δέ οὐ ὁράω ὁ νόος ἔχω , ἀπό ὅς εἶπον , ἀπό ὅς πάσχω , ἀπό ὅς ἔτι καί νῦν κηρύσσω ὁ αὐτός , καί τότε ζῶ ; [ 511 ] μή τοίνυν λέγω , Ζεύς τίς συγχωρέω ἀποθνῄσκω ; οὖον γάρ θάνατος εἰμί , ἀλλά στέφανος ὁ γίγνομαι , οὖον τελευτή , ἀλλά μείζων ζωή προοίμιον . μανθάνω φιλοσοφέω , καί οὖον μόνος οὐδείς ἐκ ὁ τοιοῦτος βλάπτω , ἀλλά καί ὁ μέγας κερδαίνω .