joannes-chrysostomus.ad-eos-qui-scandalizati-sunt pg052_0113.4
Τὴ γὰρ ὠραϊότερον οὐρανοῦ , νῦν μὲν ὑφ’ ἡλίου τε καὶ σελήνης καταλαμπομένου , νῦν δὲ , καθάπερ τισὶν ὀφθαλμοῖς βολαῖς , τῷ ἀπειρῷ τῶν ἀστρῶν πλήθει καταναγάζοντος τὴν γῆν , καὶ ναῦτας καὶ ὁδοιπόρους ὀδηγοὺς τινὰς διδόντος καὶ χειραγωγούς ; Ὁ γὰρ τὸ πέλαγος τέμνων , καὶ ἐπὶ τῶν οἴδων καθήμενος , καὶ κυμάτων ἐμβολαῖς , καὶ ὑδάτων ἀτάκτων ῥυμῇ , καὶ πνευμάτων βιαίων φορβῇ , καὶ νυκτὸς ἀσέλην ἄσχοτι ἐκθιδίων ἐαυτὸν , τῇ παρὰ τούτου ὀδηγίᾳ βαρβῶν · καὶ ὁ ἐν ὑμεῖ χειμένος ἀστρὴ τὸν ἐκ τοσούτου καθἡμένου διαστέλλεται , ὥσπερ ἐγγὺς καὶ πλησίον παρῶν , οὕτω μετὰ ἀκριβείας χειραγωγεῖ , καὶ πρὸς λιμένας ὁρμίζει , φωνὴν μὲν οὐκ ἀφείς , τῇ δὲ ὀδει δεῖνός αὐτοῖς τὰς ὁδοὺς καὶ τὴν θάλασσαν ὁρμίζει αὐτοῖς χαριζόμενος μετ’ ἀσφαλείας , καιροὺς ὑποδεικνύς , ὥστε νῦν μὲν εἰς τοῦ λιμένος κατέγειν τὸ πλοῖον , νῦν δὲ βαρβούντας εἰς τὸ πέλαγος ἐξάγειν , καὶ μὴ διὰ τὴν τοῦ μέλλοντος ἀδηλίαν ἀπροσπότους εἰς χειμέριον ἐμπίπτοντας ἡμέραν ναυάγιον ὑπομένειν . Καὶ οὐχ ὁλοκληρῶν δὲ ἐνιαυτῶν μέτρα μόνον καὶ καιροὺς χαρακτηρίζουσιν οὗτοι , ἀλλὰ καὶ ἑκάστης νυκτὸς καὶ ὥραν καὶ τροπὴν μετὰ πολλῆς παρασιτώσι τῆς ἀκριβείας , καὶ ποιοῦσιν εἰδέναι τοὺς ὁρώντας , πότε μὲν τὸ πλεῖον αὐτῆς παρῆλθε , πότε δὲ τὸ ἔλαττον ὑπολλειπται , καὶ αὐ τοῦν ἀντίον πάλιν , ὅπερ οὐ ναῦταις μόνον , ἀλλὰ καὶ ὁδοιπόροις χρήσιμον , ὥστε μὴ διὰ τῆς νυκτὸς τῆς ὁδοιπορίας ἀπτεσθαι , μὴτε ἐν καιρῷ τῷ προσήκοντι οἴκοι καθίσθαι . Τοῦτο μετὰ τῶν ἀστέρων καὶ οἱ σελήναιοι [ 478 ] δρόμοι μετὰ ἀκριβείας εἰσὶν ἐμπεπιστευμένοι . Καθάπερ γὰρ ὁ ἥλιος , τὰς ὥρας τῆς ἡμέρας , οὕτω καὶ ἡ σελήνη τὰς τῆς νυκτὸς κανονίζει , καὶ πολλὴν ἑτέραν χρείαν παρέχει , καὶ ἄερος εὐχρατον χῦσιν , καὶ δρόσου γένεσιν πρὸς τὴν τῶν σπερμάτων βλάστην , καὶ πολλὴν οἰκοθεν εἰς τὴν σύστασιν τῶν ἀνθρώπων παρεχομένη τὴν ὠφέλειαν , καὶ μέση τοῦ χοροῦ τῶν ἀστέρων καὶ τῆς ἡλιακῆς ἰσταμένη λαμπρότητος · τοῦ μὲν γὰρ ἐστιν ἔλάττων , τὸν δὲ ἀμείνων καὶ πολλῷ μειζών . Οὐ μικρά δὲ καὶ ἐκ τῆς ποικιλίας ταύτης ἡδονὴ τοῖς θεαταῖς καὶ χρεία , ὥσπερ οὐδὲ τυχοῦσα ἢ δυνεῖς ἢ ἀπὸ τῶν καιρῶν , ἢ ἀπὸ τῶν ὥρων , ἢ ἀπὸ τοῦ μέτρου , ἢ ἀπὸ τοῦ μεγέθους καὶ τῆς βραχύτητος , ἢ ἀπὸ τῆς διαφορὰς τῆς ἀφάτου · τὸν μὲν γὰρ ἔλαττον , τὸν δὲ μειζόν καὶ φαιδρότερον ἐστιν ἰδεῖν , καὶ κατὰ διαφοροὺς καιροὺς φαινομένους αὐτῶν τινας . Ἡ γὰρ περιουσία τῆς εὐηχάνου σοφίας πολλὴν πανταχοῦ τὴν ποικιλίαν ἐργάζεται , ὁμοῦ μὲν τὰς οἰκείας ὁλυματουργίας τὴν ἀπόδειξιν ἐπιδεικνυμένη , ὁμοῦ δὲ καὶ τῆς τῶν ὁρώντων προνοοῦσα χρείας , καὶ πολλὴν καὶ ἀφατον τὴν ὠφέλειαν παρεχομένη , καὶ μετὰ τούτων ἀπάντων καὶ τὴν ἡδονὴν . Τί γὰρ τερπνότερον οὐρανου ,
Lemmas: ὅς γάρ ὠραῖος οὐρανός , νῦν μέν ὑπό ἥλιος τε καί σελήνη καταλάμπω , νῦν δέ , καθάπερ τις ὀφθαλμός βολή , ὁ ἤπειρος ὁ ἄστρον πλῆθος καταναγάζοντος ὁ γῆ , καί ναῦς καί ὁδοίπορος ὁδηγός τις δίδωμι καί χειραγωγός ; ὁ γάρ ὁ πέλαγος τέμνω , καί ἐπί ὁ οἰδέω κάθημαι , καί κῦμα ἐμβολή , καί ὕδωρ ἄτακτος ῥύμη , καί πνεῦμα βίαιος φορβή , καί νύξ ἀσέλην ἄσχοτι ἐκθιδίων ἑαυτοῦ , ὁ παρά οὗτος ὁδηγία βαρβός · καί ὁ ἐν ὕω χέω Ἄστρη ὁ ἐκ τοσοῦτος κάθημαι διαστέλλω , ὥσπερ ἐγγύς καί πλησίος πηρός , οὗτος μετά ἀκρίβεια χειραγωγέω , καί πρός λιμήν ὁρμίζω , φωνή μέν οὐ ἀφίημι , ὁ δέ ὀδει δεῖνα αὐτός ὁ ὁδός καί ὁ θάλασσα ὁρμίζω αὐτός χαρίζομαι μετά ἀσφάλεια , καιρός ὑποδείκνυμι , ὥστε νῦν μέν εἰς ὁ λιμήν καταγίγνομαι ὁ πλοῖον , νῦν δέ βαρβούντας εἰς ὁ πέλαγος ἐξάγω , καί μή διά ὁ ὁ μέλλω ἀδηλία απροσποος εἰς Χειμέριον ἐμπίτνω ἡμέρα ναυάγιον ὑπομένω . καί οὐ ὁλοκληρέω δέ ἐνιαυτός μέτρον μόνος καί καιρός χαρακτηρίζω οὗτος , ἀλλά καί ἕκαστος νύξ καί ὥρα καί τροπή μετά πολύς παρίστημι ὁ ἀκρίβεια , καί ποιέω οἶδα ὁ ὁράω , πότε μέν ὁ πλείων αὐτός παρέρχομαι , πότε δέ ὁ μικρός ὑπολείπω , καί αὖος τοῦν ἀντίος πάλιν , ὅσπερ οὖον ναύτης μόνος , ἀλλά καί ὁδοίπορος χρήσιμος , ὥστε μή διά ὁ νύξ ὁ ὁδοιπορία ἅπτω , μήτε ἐν καιρός ὁ προσήκω οἴκοι καθίζω . οὗτος μετά ὁ ἀστήρ καί ὁ σεληνιακός [ 478 ] δρόμος μετά ἀκρίβεια εἰμί ἐμπιστεύω . καθά γάρ ὁ ἥλιος , ὁ ὥρα ὁ ἡμέρα , οὗτος καί ὁ σελήνη ὁ ὁ νύξ κανονίζω , καί πολύς ἕτερος χρεία παρέχω , καί ἀήρ ευχραω χύσις , καί δρόσος γένεσις πρός ὁ ὁ σπέρμα βλάστη , καί πολύς οἴκοθεν εἰς ὁ σύστασις ὁ ἄνθρωπος παρέχω ὁ ὠφέλεια , καί μέσος ὁ χορός ὁ ἀστήρ καί ὁ ἡλιακός ἵστημι λαμπρότης · ὁ μέν γάρ εἰμί μικρός , ὁ δέ ἀγαθός καί πολύς μείζων . οὖον μικρός δέ καί ἐκ ὁ ποικιλίας οὗτος ἡδονή ὁ θεατής καί χρεία , ὥσπερ οὐδέ τυγχάνω ἢ δύο ἢ ἀπό ὁ καιρός , ἢ ἀπό ὁ ὁράω , ἢ ἀπό ὁ μέτρον , ἢ ἀπό ὁ μέγεθος καί ὁ βραχύτης , ἢ ἀπό ὁ διαφορά ὁ ἄφατος · ὁ μέν γάρ μικρός , ὁ δέ μείζων καί φαιδρός εἰμί ὁράω , καί κατά διάφορος καιρός φαίνω αὐτός τις . ὁ γάρ περιουσία ὁ ευηχανω σοφία πολύς πανταχοῦ ὁ ποικιλίας ἐργάζομαι , ὁμοῦ μέν ὁ οἰκεῖος ὁλυματουργίας ὁ ἀπόδειξις ἐπιδείκνυμι , ὁμοῦ δέ καί ὁ ὁ ὁράω προνοέω χρεία , καί πολύς καί ἁφάω ὁ ὠφέλεια παρέχω , καί μετά οὗτος ἀπαντάω καί ὁ ἡδονά . τις γάρ τερπνός οὐρανός ,