joannes-chrysostomus.ad-demetrium-de-compunctione-lib-1 pg047_0362.1
δ . Τοὺς γὰρ περὶ τοῦ μὴ δεῖν ὁμνύναι κειμένους καὶ αἰσχυνοῦναι λέγεις , οὐ διὰ τὰς ὀρκωμοσίας μόνον , ἀλλὰ καὶ διὰ τὰς ἐπιτορίας τὰς συνεχεῖς . Εἰ γὰρ καὶ τὸ ὁμνύναι , χἂν εὐορκῇ τις , ἔγκλημα καὶ ἐντολῆς παράβασις , ποῦ τὴν ἐπιτορίαν ὤσημεν ; Εἰ γὰρ τὸ περιεῖναι τοῦ ναὶ καὶ τοῦ οὐ ἐκ τοῦ Πονηροῦ , τὸ καὶ τούτου περισσώτερον τίνος ἔσται λοιπόν ; Εἶτα πάλιν φησίν , « Ἐὰν τις σε βαπτίσῃ εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα , στρέφε αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην » καὶ τῷ θέλοντί σοι κριθῆναι , καὶ τὸν χιτῶνά σου λαβεῖν , ἄφες αὐτῷ καὶ τὸ ἱμάτιον · καὶ ἐὰν τις σε ἀγρυρώσῃ 128 μίλιον ἐν , ὑπάγε μετ’ αὐτοῦ δύο · καὶ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου , καὶ τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανειοῦσθαι μὴ ἀποστραφῆς . Τί ἄν τις εἴποι πρὸς ταῦτα ; Ἔφ’ ἑκάστου γὰρ τῶν εἰρημένων ὀκηρεῖν μόνον καὶ ἐγκαλύπτεσθαι λείπεται · οὕτως ἐκ διαμέτρου πρὸς τὰ ἐναντία ἀνεστράφημεθα , εἰς χρήσεις καὶ μάχας καὶ δίκας καὶ ἀμφισβητήσεις τὸν πάντα χρόνον ἀναλαχόντες , καὶ μὴδὲ βραχεῖαν ἐπιμειαν φέροντες , μὴ τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων , μὴ τὴν ἀπὸ τῶν ῥημάτων . ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸ τυχὸν ἐκθριμμέυνοι . Εἰ δὲ ἔχοις τινὰς λέγειν τῶν πολλὰ μὲν ἀνηλικωτέρων εἰς πέννας , καταφρονουμένων δὲ διὰ τὴν πενίαν ὑστερον , καὶ μυρία πασχόντων κακὰ , ὀλίγους μὲν τούτους καὶ ἀναρίημτους ἔρεις · πλὴν ἀλλ’ οὐδὲ οὕτω τὸν ἐνταῦθα ἀναγγραμμένον ἡμῖν φιλόσοφον ἐδείξας · πολὺ γὰρ οὕτως ἐκεῖνον τοῦ βίου πνευματιώτερος . Οὐδὲ γὰρ ἐστὶν ἴσον ἑκόντα δούναί , καὶ ἀποστερούμενον πάντων ἐνεγκεῖν . Τί δὲ λέγω ἐνεγκεῖν ; ὁ γὰρ ὁ Χριστὸς εἶπε , πολλῷ τούτου πάλιν μεῖζόν ἐστι . Τοσοῦτον δὲ ἀπεστέρεν ὁ λόγος τῶν ἀδικομένων τὰς ψυχὰς τῆς πρὸς τοὺς ἀδικοῦντας ὀργῆς , ὡς μὴ μόνον ὑπὲρ τῶν ἤδη ληφθέντων μὴ δυσχεραίνειν , ἀλλὰ καὶ τῶν ὑπολειφθέντων ἔκοντας παραχωρεῖν , καὶ τῆς ἐκεῖνον μανίας περὶ τὸ κακῶς ποιεῖν μεῖζονα περὶ τὸ κακῶς πάσχειν ἐπιδεικνύναι τὴν προθυμίαν αὑτῶν . Ὅταν γὰρ ὁ βουλόμενος ἀδίκησι εὐρῇ τὸν ἀδικοῦμενον πλέον παρεσκευασμένον πρὸς τὸ παθεῖν ἢπερ ἐκεῖνος ἐθούλετο , καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ἐμπλάκῃ τὴν ἑαυτοῦ , τὸν ἐπηρεασθέντα ἐκ περιουσίας ἤδη φιλοτιμούμενον , ἀπεισιν ἠττημένος , τὴν ὑπερολὴν τῆς ἀνεξικακίας ἐρυθράςας · χἂν γοῦν θηρίον ἦ , χἂν ἑτερόν τι τούτου χλεπώτερον , μετριώτερος ἔσται τοῦ λοιποῦ , τὴν τε αὐτοῦ κακίαν καὶ τὴν ἀρετὴν ἐκείνου καλῶς ἀπὸ τῆς συγχρίσεως ταύτης ἰδών . Τούτων ἐγὼ τὸν βίον ἐπιζητῶ νῦν , ὃν μόνον ἐν ταῖς Γραφαῖς κειμένον ὁρῶ , ἀλλ᾿ οὐχὶ δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἔργων οὐδαμοῦ . Μὴ γὰρ μοι τὴν ἱδικημένον εἴπης καὶ στέγοντα · συμβαίνει γὰρ καὶ παρὰ δύναμιν τοῦτο παθεῖν . Εἰ δὲ καὶ πρὸς τοὺς ὁμοτίμους καὶ οἷς δυνατὸν ἐπεξελθεῖν ἐπεδείξατο τοῦτο , ἀλλὰ οὐ μέγρυ τοσοῦτο , ὡς καὶ τὴν ἐπιθυμίαν ὑπερασχοντίζαι τὴν ἐκείνου , καὶ πλέον ὧν ἐθούλετο δοῦναι , καὶ τοῖς ἔχοντι προστεθεῖσι , τὴν ἐπὶ τοῖς βίᾳ ἀποσπαθεῖσι δεῖξαι μακροθυμίαν . Τὸ δὲ τοῦτον πάλιν ἀνώτερον καὶ αὐτὴς ἀπτόμενον τῆς χορυφῆς , τοὺς τὰ τοιαῦτα ἐργαζομένους εἰς ἡμᾶς , καὶ ἐπηρεάζοντας καὶ χρώματα καὶ σώμασι καὶ τοῖς ἄλλοις ἀπασιν , ἐν φίλων τάξει , καὶ φίλων τῶν γνησίων κατατάττειν ἐκέλευσεν ὁ Χριστός . Μὴ γὰρ προσδίδου μόνον τῷ ἀρπάζοντι καὶ πλεονεκτοῦντι , φησίν , ἀλλὰ καὶ φίλει τούτον φίλᾳ τῇ
Lemmas: δ . Τούς γάρ περί ὁ μή δεῖ ὄμνυμι κεῖμαι καί αἰσχύνω λέγω , οὐ διά ὁ ορκωμοσία μόνος , ἀλλά καί διά ὁ ἐπιτορίας ὁ συνεχής . εἰμί γάρ καί ὁ ὄμνυμι , εἷς εὐορκέω τις , ἔγκλημα καί ἐντολή παράβασις , ποῦ ὁ ἐπιτορίαν ὠθέω ; εἰμί γάρ ὁ περίειμι ὁ ναί καί ὁ οὐ ἐκ ὁ Πονηρός , ὁ καί οὗτος περισσός τίς εἰμί λοιπός ; εἶτα πάλιν φημί , « ἐάν τις σύ βαπτίζω εἰς ὁ δεξιά σιαγών , στρέφω αὐτός καί ὁ ἄλλος » καί ὁ ἐθέλω σύ κρίνω , καί ὁ χιτών σύ λαμβάνω , ἀφίημι αὐτός καί ὁ ἱμάτιον · καί ἐάν τις σύ ἀγρυρώσῃ 128 μίλιον ἐν , ὑπάγω μετά αὐτός δύο · καί ὁ αἰτέω σύ δίδωμι , καί ὁ ἐθέλω ἀπό σύ δανείζω μή ἀποστρέφω . τις ἄν τις λέγω πρός οὗτος ; ἐπί ἕκαστος γάρ ὁ λέγω ὀκηρεῖν μόνος καί ἐγκαλύπτω λείπω · οὕτως ἐκ διάμετρος πρός ὁ ἐναντίος ἀναστρέφω , εἰς χρῆσις καί μάχη καί δίκη καί ἀμφισβήτησις ὁ πᾶς χρόνος ἀναλαγχάνω , καί μηδέ βραχύς ἐπιμένω φέρω , μή ὁ ἀπό ὁ πρᾶγμα , μή ὁ ἀπό ὁ ῥῆμα . ἀλλά καί πρός ὁ τυγχάνω εκθριμμευνοος . εἰμί δέ ἔχω τις λέγω ὁ πολύς μέν ἀνήλικος εἰς Πέννα , καταφρονέω δέ διά ὁ πενία ὕστερος , καί μύριοι πάσχω κακός , ὀλίγος μέν οὗτος καί ἀναρίημτους ῥέω · πλήν ἀλλά οὐδέ οὕτως ὁ ἐνταῦθα ἀναγράφω ἐγώ φιλόσοφος δείκνυμι · πολύς γάρ οὕτως ἐκεῖνος ὁ βίος πνευμάτιος . οὐδέ γάρ εἰμί ἴσος ἑκών δίδωμι , καί ἀποστερέω πᾶς φέρω . τις δέ λέγω φέρω ; ὁ γάρ ὁ Χριστός λέγω , πολύς οὗτος πάλιν μέγας εἰμί . τοσοῦτος δέ ἀποστερέω ὁ λόγος ὁ ἀδικέω ὁ ψυχή ὁ πρός ὁ ἀδικέω ὀργή , ὡς μή μόνος ὑπέρ ὁ ἤδη λαμβάνω μή δυσχεραίνω , ἀλλά καί ὁ ὑπολείπω ἑκών παραχωρέω , καί ὁ ἐκεῖνος μανία περί ὁ κακῶς ποιέω μέγας περί ὁ κακῶς πάσχω ἐπιδείκνυμι ὁ προθυμία αὐτός . ὅταν γάρ ὁ βούλομαι ἀδίκησις εὖρος ὁ ἀδικέω πλείων παρασκευάζω πρός ὁ πάσχω ἤ ἐκεῖνος ἐθούλετο , καί ὁ ἐπιθυμία ἐμπλάσσω ὁ ἑαυτοῦ , ὁ ἐπηρεάζω ἐκ περιουσία ἤδη φιλοτιμέομαι , ἄπειμι ηττώμαι , ὁ ὑπερολὴν ὁ ἀνεξικακία ἐρυθραίνω · εἷς γοῦν θηρίον ἠμί , εἷς ἕτερος τίς οὗτος χλέπος , μέτριος εἰμί ὁ λοιπός , ὁ τε αὐτός κακία καί ὁ ἀρετή ἐκεῖνος καλός ἀπό ὁ σύγχρισις οὗτος ὁράω . Τ́ουτον ἐγώ ὁ βίος ἐπιζητέω νῦν , ὅς μόνος ἐν ὁ γραφή κεῖμαι ὁράω , ἀλλά οὐ δέ καί ἐπί ὁ ἔργον οὐδαμοῦ . μή γάρ ἐγώ ὁ ἱδικημένον λέγω καί στέγω · συμβαίνω γάρ καί παρά δύναμις οὗτος πάσχω . εἰμί δέ καί πρός ὁ ὁμότιμος καί ὅς δυνατός ἐπεξέρχομαι ἐπιδείκνυμι οὗτος , ἀλλά οὐ μέγρυ τοσοῦτος , ὡς καί ὁ ἐπιθυμία ὑπερασχοντίζαι ὁ ἐκεῖνος , καί πλείων ὅς ἐθούλετο δίδωμι , καί ὁ ἔχω προστίθημι , ὁ ἐπί ὁ βία ἀποσπάω δείκνυμι μακροθυμία . ὁ δέ οὗτος πάλιν ἀνώτερος καί αὐτός ἀφτνέομαι ὁ χορυφω , ὁ ὁ τοιοῦτος ἐργάζομαι εἰς ἐγώ , καί ἐπηρεάζω καί χρῶμα καί σῶμα καί ὁ ἄλλος ἅπας , ἐν φίλος τάξις , καί φίλος ὁ γνήσιος κατατάσσω κελεύω ὁ Χριστός . Μή γάρ προσδίδωμι μόνος ὁ ἀρπάζω καί πλεονεκτέω , φημί , ἀλλά καί φιλέω τούτος φίλος ὁ