joannes-chrysostomus.ad-demetrium-de-compunctione-lib-1 pg047_0362.2
σφοδρότατῃ καὶ εἰλικρινεῖ . Τοῦτο δὴ , τοῦτο καὶ παραστήσαι · βουλομένους εἴπειν · Ἔθρεψθε ὑπὲρ τῶν ἀπηρευόντων ὑμᾶς · ὅπερ ἐπὶ τῶν σφόδρα ἀγαπημένων ποιεῖν εἴωθαμεν μόνον . Καὶ ἵνα μὴ πάλιν ὑπερολῆς νομίζης εἶναι τὰ ῥήματα , καὶ τὴν διαβολικὴν ἐπεισαγάγης ἀπάτην , προστίθησι τὸ πρᾶγμα λόγῳ , καὶ αἰτίαν δικαίαν λέγων · Ἐὰν γὰρ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς , τίνα μισθὸν ἔχετε ; οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ 129 τοῦτο ποιοῦσι ; Καὶ ἂν ἀσπάζησθε τοὺς ἀσπασομένους ὑμᾶς , τί περισσὸν ποιεῖτε ; οὐχὶ καὶ οἱ ἔθνη τοῦτο ποιοῦσιν ; Ὅταν οὖν τῶν τελῶνῶν καὶ τῶν ἔθνῶν μηδὲν κατὰ τοῦτο διαφέρωμεν , πῶς οὐ πενθεῖν ἀξίον καὶ καταχθεσθαι ; Καὶ εἴθε τοῦτο μόνον ἦν τὸ δεῖν · νῦν δὲ τοσοῦτο ἀποδέδομεν τοὺς ἐχθροὺς ἀγαπᾶν , ὡς καὶ τοὺς ἀγαπῶντας ἀποστρέφεσθαι καὶ μισεῖν . Τὸ γὰρ βασκαίνειν καὶ φθονεῖν , καὶ δι’ ὧν πράττομεν καὶ δι’ ὧν λέγομεν τὴν δόξαν αὐτῶν καθαιρεῖν καὶ τὴν εὐδοκίμουν , τῶν σφόδρα μισούντων καὶ ἀποστερούντων ἐστίν . Οὕτως οὐ μόνον τῶν ἔθνῶν οὐδὲν διαφέρωμεν , ἀλλὰ καὶ πολλῷ χειρὸν αὐτῶν ἐν τούτῳ διακείμεθα . Καὶ ὁ μὲν Χριστὸς εὐχάρισται ὑπὲρ τῶν ἐπηρεασάντων ἐκέλευσεν , ἡμεῖς δὲ δόλους ράπτωμεν , καὶ τοὺς καταριωμένους εὐλογεῖν κελευσθέντες , μυρίας ἄρας περιβάλλομεν . Τῇ ταύτης σφοδρότητι τῶν ἐναντιωτῶν γένοιτ’ ἂν καὶ τῆς μάχης , ἣν μαχοῦμεθα τῷ ταῦτα νομοθετήσαντι , πᾶσιν αὐτοῦ τοῖς προστάγμασιν ἐξ ἐναντίας ἰστάμενοι · Τὴν γὰρ τῆς κενοδοξίας τυραννίδα , ἣν αὐτὸς μὲν διὰ τῶν ἑξῆς ῥημάτων κατέλυσεν , ἡμεῖς δὲ νύξασαμεν , οὐχ ἐπὶ τὰς εὐχὰς μόνον καὶ νηστείας καὶ τὰς ἐλεημοσύνας , ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα πάντα ἐλκύσαντες αὐτὴς τὴν ἀρχήν , καὶ παντὸς μᾶλλον ἀργυρηγώτου τῇ μανίᾳ ταύτῃ ὑποθέντες ἑαυτούς , διὰ τὸ πᾶσιν εἶναι δήλον , παρίημι , τοσοῦτον εἰπών , ὅτι τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν εἰς ἐσχάτην καταφρόνησιν ἐκθύντες ἑαυτούς , οὐδενὶ τῶν προστεταγμένων προσέχουσι , οἱ δὲ ἐν βραχεῖας μοῖρας ὑπακούειν βελήσαντες , καὶ τινὰς τῶν ἐντολῶν φυλάξαι σπουδάσαντες , καὶ οὗτοι πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν ἑκείνοις ζημίαν καταστρέφουσι , διὰ τὸ μὴ θελῆσαι τὰς κενοδοξίας ἀποδιδῶσι τοὺς δεσμούς . Καὶ ὁ μὲν οὐδὲ ἔλωσι διδῶσιν ἐλεημοσύνην , ὁ δὲ παρέχων μὲν τοῖς δεομένοις τινὰ τῶν ἑαυτοῦ , μετὰ κενοδοξίας δὲ τοῦτο ποιῶν , οὐδὲν ἀμείνων τοῦ μὴ δεδοκότος διδάσκεται . Οὕτως ἅπαντας πανταχόθεν εἰς τὰς ἑαυτοῦ παγίδας ἐνέβαλεν ὁ Πονηρός . Εἰ δὲ τις καὶ ταύτῃ δυνηθεῖ διεκδυθῆ τὴν ἱ βλάβην , ὑπὸ τῆς ἀπονοίας κατασχεθείς , πάλιν τὸ αὐτὸ πῶμα κατέπεσε , μᾶλλον δὲ καὶ πολλῷ χαλεπωτέρον · οὐ γὰρ τοῦτο ζημιωθεῖς μόνον , ὅπερ ἐποίησεν , ἀπεισιν , ἀλλὰ καὶ κακὸν τι προσλαβών . Πολλοὺς δὲ ἔγωγε οἶδα , οὕ ταύταις μόνον ἀλισκομένους ταῖς αἰτίαις , ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ φιλεῖν καὶ διὰ τὸ δυσωπεῖσθαι , καὶ δι’ ἑτέρας πολλάς τοιαύτας ἐπαρχούσας προσάφειας τοῖς δεομένοις , οὐ διὰ τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον καὶ τὴν ἐντολήν . Τοσοῦτον οὖν δυντον τῶν λυμαινομένων ταῖς πράξεσι ταῖς ἀγαθαῖς , τὰς ταχεῖας σωθῆναι δυνήσεσθαι τῶν τοῦτο περιπεπτωκότων τοῖς κακοῖς ;
Lemmas: σφοδρός καί εἰλικρινής . Τοῦτης δή , οὗτος καί παρίστημι · βούλομαι εἶπον · Ἔθρεψθε ὑπέρ ὁ απηρευειμι σύ · ὅς ἐπί ὁ σφόδρα αγαπημένος ποιέω εἴωθα μόνος . καί ἵνα μή πάλιν ὑπερολῆς νομίζω ἔρχομαι ὁ ῥῆμα , καί ὁ διαβολικός ἐπεισάγω ἀπάτη , προστίθημι ὁ πρᾶγμα λόγος , καί αἰτία δίκαιος λέγω · ἐάν γάρ ἀγαπάω ὁ ἀγάπη σύ , τίς μισθός ἔχω ; οὐ καί ὁ τελώνης ὁ αὐτός 129 οὗτος ποιέω ; καί εἄν ἀσπάζομαι ὁ ἀσπάζομαι σύ , τίς περισσός ποιέω ; οὐ καί ὁ ἔθνος οὗτος ποιέω ; ὅταν οὖν ὁ τελώνης καί ὁ ἔθνος μηδείς κατά οὗτος διαφέρω , πῶς οὐ πενθέω ἄξιος καί κατάγω ; καί εἴθε οὗτος μόνος εἰμί ὁ δεῖ · νῦν δέ τοσοῦτος ἀποδίδωμι ὁ ἐχθρός ἀγαπάω , ὡς καί ὁ ἀγάπη ἀποστρέφω καί μισέω . Τέ γάρ βασκαίνω καί φθονέω , καί διά ὅς πράσσω καί διά ὅς λέγω ὁ δόξα αὐτός καθαιρέω καί ὁ εὐδοκιμέω , ὁ σφόδρα μισέω καί ἀποστερέω εἰμί . οὕτως οὐ μόνος ὁ ἔθνος οὐδείς διαφέρω , ἀλλά καί πολύς χείρων αὐτός ἐν οὗτος διάκειμαι . καί ὁ μέν Χριστός εὐχάριστος ὑπέρ ὁ ἐπηρεάζω κελεύω , ἐγώ δέ δόλος ῥάπτω , καί ὁ καταριωμένους εὐλογέω κελεύω , μυρίος αἴρω περιβάλλω . ὁ οὗτος σφοδρότης ὁ εναντιους γίγνομαι ἄν καί ὁ μάχη , ὅς μάχομαι ὁ οὗτος νομοθετέω , πᾶς αὐτός ὁ πρόσταγμα ἐκ ἐναντίος ἵστημι · ὁ γάρ ὁ κενοδοξία τυραννίς , ὅς αὐτός μέν διά ὁ ἑξῆς ῥῆμα καταλύω , ἐγώ δέ νύσσω , οὐ ἐπί ὁ εὐχή μόνος καί νηστεία καί ὁ ἐλεημοσύνη , ἀλλά καί ἐπί ὁ ἄλλος πᾶς ἔλκω αὐτός ὁ ἀρχή , καί πᾶς μᾶλλον ἀργυρηγώτου ὁ μανία οὗτος ὑποτίθημι ἑαυτοῦ , διά ὁ πᾶς ἔρχομαι δῆλος , παρίημι , τοσοῦτος λέγω , ὅτι ὁ ἄνθρωπος ὁ μέν εἰς ἔσχατος καταφρόνησις ἐκθύω ἑαυτοῦ , οὐδείς ὁ προστάσσω προσέχω , ὁ δέ ἐν βραχῦς μοῖρα ὑπακούω βελάζω , καί τις ὁ ἐντολή φυλάσσω σπουδάζω , καί οὗτος πάλιν εἰς ὁ αὐτός ἐκεῖνος ζημία καταστρέφω , διά ὁ μή ἐθέλω ὁ κενοδοξία ἀποδίδωμι ὁ δεσμός . καί ὁ μέν οὐδέ αἱρέω δίδημι ἐλεημοσύνη , ὁ δέ παραχώννυμι μέν ὁ δέω τις ὁ ἑαυτοῦ , μετά κενοδοξία δέ οὗτος ποιέω , οὐδείς ἀγαθός ὁ μή δίδωμι διδάσκω . οὕτως ἅπας πανταχόθεν εἰς ὁ ἑαυτοῦ παγίδα ἐμβάλλω ὁ Πονηρός . εἰμί δέ τις καί οὗτος δύναμαι διεκδύω ὁ Ι βλάβος , ὑπό ὁ ἀπόνοια κατέχω , πάλιν ὁ αὐτός πῶμα καταπίπτω , μᾶλλον δέ καί πολύς χαλεπός · οὐ γάρ οὗτος ζημιόω μόνος , ὅς ποιέω , ἄπειμι , ἀλλά καί κακός τίς προσλαμβάνω . Πολύς δέ ἐγώ οἶδα , ο͂́ αὐτός μόνος ἁλίσκομαι ὁ αἰτία , ἀλλά καί διά ὁ φιλέω καί διά ὁ δυσωπέω , καί διά ἕτερος πολύς τοιοῦτος ἐπάρχω προσαφίημι ὁ δέω , οὐ διά ὁ ὁ θεός φόβος καί ὁ ἐντολή . τοσοῦτος οὖν δύω ὁ λυμαίνομαι ὁ πρᾶξις ὁ ἀγαθός , ὁ ταχύς σῴζω δύναμαι ὁ οὗτος περιπίπτω ὁ κακός ;