joannes-antiochenus.fragmenta 4.68
Ὅτι ληξάντων τῶν ἐμφυλίων πολέμων φόνοι καὶ προγραφαὶ τῶν ἐπιφανῶν οἴκων διεδέξαντο τὴν Ῥώμην , ἐς πᾶν ἐπεξιόντος τοῦ Σύλλου τοῖς ἀντιστασιώταις , ὡς τὴν Μαρίου τελευτὴν οὐκ ἀπαλλαγὴν , ἀλλὰ μεταβολὴν τυραννίδος νομισθῆναι Ῥωμαίοις . Τὰ μὲν γὰρ πρῶτα τοὺς ἐχθίστους οἱ τῶν πολιτῶν ἐκποδὼν ποιήσασθαι διεγνωκὼς , διὰ πάσης ὠμότητος ἐπεξῄει τήν τε πόλιν καὶ τὴν ἄλλην Ἰταλίαν . Τελευτῶν δὲ ἔστιν οὓς ἢ χρημάτων ἢ κτημάτων ἕνεκα ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἑαυτοῦ φίλων διέφθειρε . Λέγεται γοῦν Κόϊντον ἄνδρα ἐπιφανῆ , ἐπιεικῆ τε καὶ σώφρονα , οὐδετέρας μὲν γεγονότα μερίδος , ἀδοκήτως δὲ ἐν τοῖς προγεγραμμένοις θεασάμενον ἑαυτὸν , « Οἴμοι τάλας , εἰπεῖν , διώκει με τὸ ἐν Ἀλβανοῖς χωρίον . » Καὶ ὀρθῶς γε Σαλούστιος ὁ Ῥωμαῖος συγγραφεὺς ἔφη καλοῖς αὐτὸν ἐγχειρήμασι κάκιστον ἐπενηνοχέναι τὸ τέλος . Εἰ μὲν γὰρ τὴν Μαρίου καταβαλὼν δυναστείαν , ἀνδρὸς ἀρχῆθέν τε χαλεποῦ καὶ ἐπιτείναντος ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τὴν φύσιν , παρέδωκε τῇ βουλῇ καὶ τῷ δήμῳ τὴν πολιτείαν , θαυμαστὸς ἂν ἦν · νῦν δὲ μέτριος τὰ πρῶτα καὶ πολιτικὸς φανεὶς , καὶ δόξαν δημωφελοῦς ἡγεμόνος παρασχὼν , ἐπειδὰν τῶν ἐναντίων ἐκράτησεν , αὐτὸς ἀντ’ ἐκείνου ἦν . Καὶ τυραννίδα φάσκων ἐλαύνειν ἐκ τῆς πόλεως ἑτέραν εἰσῆγε χαλεπωτέραν . Δικτάτωρα μὲν γὰρ ἀνεῖπεν ἑαυτόν · ἔμπληκτα δὲ καὶ ἀπάνθρωπα ἔς τε τοὺς πολίτας καὶ τοὺς ἄλλους ὑπηκόους ἐπιπολὺ διεπράττετο , οὐ μὴν ἀλλὰ οὕτω γε τῇ τύχῃ κατεπίστευσε πρὸς ἅπασαν αὐτῷ μεταβολὴν δεξιῶς ἑπομένῃ , ὥστε πολλοὺς μὲν ἀνῃρηκότα , καινότητα δὲ τοσαύτην εἰς τὴν πολιτείαν εἰσενεγκάμενον , ἀποθέσθαι τὴν ἀνοπεύθυνον ἀρχὴν , καὶ τὸν δῆμον αὖθις τῶν ὑπατικῶν ἀρχαιρεσιῶν ἀποφῆναι κύριον · καίτοι Λεπίδου παρελθεῖν εἰς τὴν ὑπατείαν διὰ τοῦ Πομπηίου περὶ τὸν ἄνδρα σπουδὴν προσδοκωμένου , ἀνδρὸς θρασυτάτου τε καί οἱ τὰ μάλιστα πολεμίου · ἀλλ’ ὅμως ἐν ἰδιώτου τάξει καὶ ἰσηγορίᾳ τοῖς πολλοῖς ἐντεῦθεν ἦν . Ἀποδειχθέντος δὲ ὑπάτου Λεπίδου , χαίροντα τῷ γεγονότι Πομπήιον ἰδὼν , « Εὖγε , ἔφη , τῆς σπουδῆς , ὦ νεανία , ὅτι καὶ Κατούλου πρότερον ἀνηγόρευσας Λέπιδον , τοῦ πάντων ἀρίστου τῶν πολιτῶν τὸν ἐμπληκτότατον · ὥρα μέντοι σοι σκοπεῖν ὅπως ἰσχυρὸν γεγονότα καταγωνίσῃ τὸν ἀντίπαλον . » Τοῦτο μὲν οὖν ὁ Σύλλας ὥσπερ ἀπεθέσπισε . Μετ’ ὀλίγον γὰρ ἐξυβρίσας ἐς τὴν ἀρχὴν ὁ Λέπιδος , πολέμιος κατέστη τοῖς περὶ τὸν Πομπήιον . Κινήσεώς τε αὖθις ἐμφυλίου γενομένης Σύλλαν ἐπὶ τὴν ἀνυπεύθυνον ἀρχὴν ἡ Ῥωμαίων βουλὴ προεβάλετο . Τῶν γὰρ ἱππέων ἅμα πάντων συμφραξαμένων οὐκ ἀνεκτὸν ἦν τοῖς ἐν τέλει . Ὁ μὲν οὖν Σύλλας ἐπὶ τὴν εἰρημένην ἐλθὼν ἀρχὴν , σύνθημα τοῖς κατὰ τὴν Ἰταλίαν ἀνδράσι λαθὼν ἅπαντας τοὺς τῆς Ῥώμης ἔδωκεν , ἐγχειρίδιά τε αὐτοὺς ξίφη κομιζομένους εἰσελθεῖν εἰς τὴν πόλιν προσέταξεν , ὁπηνίκα τῆς Ῥέας ἡμέραν πανηγυρίζουσι Ῥωμαῖοι , ὡς ἂν δι’ αὐτῶν τοὺς τῆς πόλεως ἱππεῖς διαχρήσηται . Ὁ μὲν οὖν περὶ τὴν Ἰταλίαν ὄχλος ἐναντία τοῖς στρατιώταις φρονῶν κατὰ τὴν ὡρισμένην ἀπήντησεν . Ἀρξάμενός τε τῆς ἐμφυλίου κινήσεως , ἅμα τε καὶ τὸν δῆμον προσλαβόμενος πολλοὺς τῶν ἱππέων διέφθειρε . Τούτων δὲ κατὰ τὴν πόλιν πραττομένων , ὁ Σύλλας βουληθεὶς τὸν ὄχλον τῆς ἐμφυλίου ταραχῆς ἀποστῆσαι , διεσοφίσατο μηνύσεις τινὰς ἐκ τῶν πανταχόθεν ὑπηκόων , βαρβάρων ἐπιδρομὰς ἐπιφαινούσας . Καὶ εὐθέως ἀναλαβὼν ἅπαντα τὰ στρατεύματα , ἐπιστήσας τε αὐτοῖς στρατηγοὺς , τοῦ παντὸς πλήθους τὴν πόλιν ἀπήλλαξεν .
Lemmas: ὅτι2 λήγω ὁ ἐμφύλιος Πολέμων φόνος καί προγραφή ὁ ἐπιφανής οἶκος διαδέχομαι ὁ Ῥώμη , εἰς πᾶς ἐπέξειμι ὁ Σύλλας ὁ ἀντιστασιώτης , ὡς ὁ Μάριον τελευτή οὐ ἀπαλλαγή , ἀλλά μεταβολή τυραννίς νομίζω Ῥωμαῖος . ὁ μέν γάρ πρῶτος ὁ ἐχθρός ὁ ὁ πολίτης ἐκποδών ποιέω διαγιγνώσκω , διά πᾶς ὠμότης ἐπέξειμι ὁ τε πόλις καί ὁ ἄλλος Ἰταλία . τελευτάω δέ εἰμί ὅς ἢ χρῆμα ἢ κτῆμα ἕνεκα ἐπί ὠφέλεια ὁ ἑαυτοῦ Φίλων διαφθείρω . λέγω γοῦν Κόϊντος ἀνήρ ἐπιφανής , ἐπιεικής τε καί σώφρων , οὐδέτερος μέν γίγνομαι μερίς , ἀδοκήτως δέ ἐν ὁ προγράφω θεάομαι ἑαυτοῦ , « οἴμοι τάλας , εἶπον , διώκω ἐγώ ὁ ἐν Ἀλβανός χωρίον . » καί ὀρθῶς γε Σαλούστιος ὁ Ῥωμαῖος συγγραφεύς φημί καλός αὐτός ἐγχείρημα κακός ἐπιφέρω ὁ τέλος . εἰμί μέν γάρ ὁ Μάριον καταβάλλω δυναστεία , ἀνήρ ἀρχῆθεν τε χαλεπός καί ἐπιτείνω ἐν ὁ ἐξουσία ὁ φύσις , παραδίδωμι ὁ βουλή καί ὁ δῆμος ὁ πολιτεία , θαυμαστός εἄν εἰμί · νῦν δέ μέτριος ὁ πρῶτος καί Πολιτικὸς φαίνω , καί δόξα δημωφελής ἡγεμών παρέχω , ἐπειδάν ὁ ἐναντίος κρατέω , αὐτός ἀντί ἐκεῖνος εἰμί . καί τυραννίς φάσκω ἐλαύνω ἐκ ὁ πόλις ἕτερος εἰσάγω χαλεπός . δικτάτωρ μέν γάρ ἀναλέγω ἑαυτοῦ · ἔμπληκτος δέ καί ἀπάνθρωπος εἰς τε ὁ πολίτης καί ὁ ἄλλος ὑπήκοος ἐπιπολύ διαπράσσω , οὖον μήv ἀλλά οὗτος γε ὁ τυγχάνω καταπιστεύω πρός ἅπας αὐτός μεταβολή δεξιός ἕπομαι , ὥστε πολύς μέν ἀναιρέω , καινότης δέ τοσοῦτος εἰς ὁ πολιτεία εἰσφέρω , ἀποτίθημι ὁ ανοπευθυνος ἀρχή , καί ὁ δῆμος αὖθις ὁ ὑπατικός ἀρχαιρεσία ἀποφαίνω κύριος · καίτοι Λέπιδος παρέρχομαι εἰς ὁ ὑπατεία διά ὁ Πομπήιος περί ὁ ἀνήρ σπουδή προσδοκάω , ἀνήρ θρασύς τε καί ὁ ὁ μάλιστα πολέμιος · ἀλλά ὅμως ἐν ἰδιώτης τάξις καί ἰσηγορία ὁ πολύς ἐντεῦθεν εἰμί . ἀποδείκνυμι δέ ὕπατος Λέπιδος , χαίρω ὁ γίγνομαι Πομπήιος εἶδον , « εὖγε , φημί , ὁ σπουδή , εἰμί νεανίας , ὅτι καί Κάτουλος πρότερος ἀναγορεύω Λέπιδον , ὁ πᾶς ἀγαθός ὁ πολίτης ὁ ἔμπληκτος · ὥρα μέντοι σύ σκοπέω ὅπως ἰσχυρός γίγνομαι καταγωνίζομαι ὁ ἀντίπαλος . » οὗτος μέν οὖν ὁ Σύλλας ὥσπερ ἀποθεσπίζω . μετά ὀλίγος γάρ ἐξυβρίζω εἰς ὁ ἀρχή ὁ Λέπιδος , πολέμιος καθίστημι ὁ περί ὁ Πομπήιος . κίνησις τε αὖθις ἐμφύλιος γίγνομαι Σύλλας ἐπί ὁ ἀνυπεύθυνος ἀρχή ὁ Ῥωμαῖος βουλή προβάλλω . ὁ γάρ ἱππεύς ἅμα πᾶς συμφράσσω οὐ ἀνεκτός εἰμί ὁ ἐν τέλος . ὁ μέν οὖν Σύλλας ἐπί ὁ εἴρω ἔρχομαι ἀρχή , σύνθημα ὁ κατά ὁ Ἰταλία ἀνήρ λανθάνω ἅπας ὁ ὁ Ῥώμη δίδωμι , ἐγχειρίδιον τε αὐτός ξίφος κομίζω εἰσέρχομαι εἰς ὁ πόλις προστάσσω , ὁπηνίκα ὁ Ῥέα ἡμέρα πανηγυρίζω Ῥωμαῖος , ὡς εἄν διά αὐτός ὁ ὁ πόλις ἱππεύς διαχράομαι . ὁ μέν οὖν περί ὁ Ἰταλία ὄχλος ἐναντίος ὁ στρατιώτης φρονέω κατά ὁ ὁρίζω ἀπαντάω . ἄρχω τε ὁ ἐμφύλιος κίνησις , ἅμα τε καί ὁ δῆμος προσλαμβάνω πολύς ὁ ἱππεύς διαφθείρω . οὗτος δέ κατά ὁ πόλις πράσσω , ὁ Σύλλας βούλομαι ὁ ὄχλος ὁ ἐμφύλιος ταραχή ἀφίστημι , διασοφίζομαι μηνύω τις ἐκ ὁ πανταχόθεν ὑπήκοος , βάρβαρος ἐπιδρομή ἐπιφαίνω . καί εὐθύς ἀναλαμβάνω ἅπας ὁ στράτευμα , ἐφίστημι τε αὐτός στρατηγός , ὁ πᾶς πλῆθος ὁ πόλις ἀπαλλάσσω .