joannes-antiochenus.fragmenta-fhg4 4.136
Ὅτι Μακρῖνος ὀ βασιλεὺς Ῥωμαίων ἐν Ἀντιοχείᾳ διατρίβων , τρόπῳ τέ τινι φιλοσόφου τὸ γένειον καὶ τὸ βῆμα φυλάττων ἐπεβουλεύθη . Οἱ γὰρ στρατιῶται παραβάλλοντες τὰς Ἀντωνίνου μνήμας , κατεγίνωσκον τῆς Μακρίνου διαίτης , ἐλυποῦντο δὲ διότι μὴ ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἠπείγετο , ἀλλ’ ἐν ἀλλοδαπῇ διέτριβε χώρᾳ , ἔσθ’ ὅτε καὶ τῶν ἀναγκαίων σπανίζοντες . Ὁρῶντες δὲ τὸν Μακρῖνον ἐν τρυφῇ καὶ χλιδῇ ζῶντα , προφάσεως ὀλίγης λαβέσθαι ηὔχοντο εἰς τὸ ἀποσκευάσασθαι τὸ λυποῦν . Ἐχρῆν δὲ ἄρα Μακρῖνον ἐνιαυτοῦ μόνου τῇ βασιλείᾳ ἐπιτρυφήσαντα ἅμα τῷ βίῳ καὶ τὴν ἀρχὴν καταλῦσαι , μικρὰν καὶ εὐτελῆ πρόφασιν τοῖς στρατιώταις τῆς τύχης παρασχούσης . 3 . Μαισὰ ἦν τις ὄνομα , τὸ γένος Φοίνισσα , ἀπὸ Ἐμέσου καλουμένης οὕτω πόλεως , ἀδελφὴ δὲ Ἰουλίας τῆς Σεβήρου γυναικὸς . Ἀντωνίνου δὲ μητρός · παρὰ πάντα οὖν τὸν τῆς ἀδελφῆς βίον ἐν τοῖς βασιλείοις διέτριψε . Ταύτην ὁ Μακρῖνος μετὰ τὴν τῆς ἀδελφῆς τελευτὴν προσέταξεν εἰς τὴν πατρίδα ἐπανελθοῦσαν , ἐν τοῖς οἰκείοις καταβιῶναι , πάντα ἔχουσαν τὰ ἑαυτῆς · πλείστων γὰρ ἦν χρημάτων πλήρης . Ἐπανελθοῦσα δὲ διέτριβε [ ἐν ] τοῖς ἑαυτῆς . 4 . Ἦσαν δὲ θυγατέρες αὐτῇ δύο , Σοαιμὶς μὲν ἡ πρεσβυτερα , ἡ δὲ ἑτερα Μαμαία . Παῖδες ἦσαν , τῇ μὲν πρεσβυτέρᾳ Βασσιανὸς ὄνομα , τῇ δὲ νεωτέρᾳ Ἀλεξιανός · ὑπὸ δὲ ταῖς μητράσι καὶ τῇ μάμμῃ ἀνετρέφοντο . Καὶ ὁ μὲν Βασσιανὸς περὶ ἔτη γεγονὼς τεσσαρκαίδεκα , ὁ δὲ Ἀλεξιανὸς δεκάτου ἐπιβεβηκὼς ἔτους , ἱερῶντο , σχήματι βαρβάρῳ χιτῶνάς τε χρυσοϋφεῖς φοροῦντες , καὶ ἁλουργίδας ἐνδιδυσκόμενοι . Οὕτω τε ὁ Βασσιανὸς ὡραῖος τοῖς στρατιώταις ἐφαίνετο , γένους τε βασιλικοῦ ὑπάρχων , καὶ ἀκμῇ ἡλικίας , ἄλλως τε καὶ τοὺς Φοινίκης στρατιώτας ἔχων ὑπερασπίζοντας , ἔτι δὲ καὶ Ἀντωνίνου υἱὸς ἐφημίζετο , βασιλεύς τε παρὰ παντὸς τοῦ στρατεύματος ὠνομάζετο . 5 . Ὡς δὲ ταῦτα διηγγέλθη , ἐπέδωκεν ἑαυτὴν ἡ πρεσβῦτις ἑλομένη πάντα κίνδυνον ἀναδέξασθαι . Νύκτωρ τε λάθρα τῆς πόλεως ὑπεξῆλθε σὺν ταῖς θυγατράσι καὶ τοῖς ἐγγόνοις . Καὶ γενόμενοι πρὸς τῷ τείχει τοῦ στρατοπέδου , ῥᾷστα ὑπεδέχθησαν . Εὐθέως τε τὸν παῖδα πᾶν τὸ στρατόπεδον Ἀντωνῖνον προσηγόρευσε , τῇ τε πορφυρᾷ χλαμύδι περιβαλόντες εἶχον [ ἔνδον ] · πάντα τε τὰ ἐπιτήδεια , καὶ παῖδας καὶ γυναῖκας , ὅσα τε εἶχον ἐν κώμαις ἢ ἀγροῖς τοῖς πλησίον , εἰσκομίσαντες , καὶ τὰς πύλας ἀποκλείσαντες , ἑαυτοὺς παρεσκεύαζον . 6 . Ὡς δὲ ταῦτα ἀπηγγέλθη τῷ Μακρίνῳ ἐν Ἀντιοχείᾳ διατρίβοντι , ἥ τε φήμη διέδραμεν ἀνὰ τὰ λοιπὰ στρατόπεδα , ὅτι τε Ἀντωνίνου υἱὸς εὑρέθη , καὶ ὅτι ἡ Ἰουλίας ἀδελφὴ χρήματα δίδωσι · πάντα τὰ λεγόμενα ἀληθῆ πιστεύσαντες τὰς ψυχὰς ἐξεπτόηντο . Ἐνῆγε δὲ αὐτοὺς εἰς πραγμάτων καινοτομίαν τὸ Μακρίνου μῖσος καὶ ἡ Ἀντωνίνου μνήμη καὶ πρό γε πάντων ἡ τῶν χρημάτων ἐλπὶς , ὡς πολλοὺς καὶ αὐτομολοῦντας φοιτᾶν . 7 . Ὁ δὲ Μακρῖνος καταφρονῶν τοῦ πράγματος ὡς παιδαριώδους , χρώμενός τε τῇ συνήθει ῥᾳθυμίᾳ , αὐτὸς μὲν οἴκοι μένει , πέμπει δὲ ἕνα τῶν ἐπάρχων τοῦ στρατοπέδου , δύναμιν δοὺς ὅσην ᾤετο ἐκπορθήσειν τοὺς ἀνθεστηκότας . Ἦν δὲ ὁ ἔπαρχος Ἰουλιανός . Οὗτος ὡς τῷ τείχει τοῦ στρατοπέδου παρέστη , οἱ ἔνδοθεν στρατιῶται ἀνελθόντες ἐπὶ τοὺς πύργους , τὸν παῖδα τῷ ἔξωθεν στρατῷ δεικνύουσιν , Ἀντωνίνου υἱὸν εὐφημοῦντες , βαλάντιά τε χρημάτων μεστὰ ἐπεδείκνυον . Οἱ δὲ πιστεύσαντες αὐτοῖς , τοῦ μὲν Ἰουλιανοῦ τὴν κεφαλὴν ἀποτέμνουσι , καὶ πέμπουσι τῷ Μακρίνῳ · αὐτοὶ δὲ πάντες εἰς τὸ στρατόπεδον εἰσεδέχθησαν . Οὕτως ἡ δύναμις αὐξθεῖσα , οὐ μόνον ἦν πρὸς τὸ ἀπομάχεσθαι πολιορκίᾳ , ἀλλὰ καὶ ἐξ ἀντιστάσεως ἀγωνίζεσθαι ἀξιόχρεως . 8 . Ὁ δὲ Μακρῖνος , ὡς ταῦτα ἐπύθετο , ἀθροίσας πάντα ὃν εἶχε στρατὸν ἀπῄει · καὶ ὁ Ἀντωνῖνος οὐκ ἀναμείνας ὑπήντησε . Συμμιξάντων δὲ ἀλλήλοις τῶν στατοπέδων , προεδόθη τε ὁ Μακρῖνος , καὶ φοβηθεὶς ἀποδιδράσκει ἐν ἰδιώτου σχήματι . Καὶ ὁ μὲν ἔφευγεν , ὁ δὲ στρατὸς ἑκατέρωθεν ἐμάχετο , ἄχρις οὗ Ἀντωνῖνος διεκηρυκεύσατο , τήν Μακρίνου φυγὴν διαγγέλλων , καὶ ἀμνηστίαν τοῖς ὑπὲρ ἐκείνου μαχομένοις ἔνορκον ὑπισχνούμενος . Οἱ μὲν οὖν πεισθέντες προσεχώρησαν . Ὁ δὲ Ἀντωνῖνος ἐκπέμπει τοὺς διώξοντας τὸν Μακρῖνον , καὶ καταλαβόντες αὐτὸν ἐν Χαλκηδόνι τῆς Βιθυνίας κρυπτόμενον , τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον · ἐλέγετο δὲ εἰς τὴν Ῥώμην σπεύδειν . Τέλει μὲν δὴ τοιούτῳ ἐχρήσατο ὁ Μακρῖνος , συναιρεθέντος αὐτῷ καὶ τοῦ παιδὸς , βασιλεύσας ἐνιαυτὸν ἕνα .
Lemmas: ὅτι2 Μακρῖνος ὁ βασιλεύς Ῥωμαῖος ἐν Ἀντιόχεια διατρίβω , τρόπος τε τις φιλόσοφος ὁ γένειον καί ὁ βῆμα φυλάσσω ἐπιβουλεύω . ὁ γάρ στρατιώτης παραβάλλω ὁ Ἀντωνῖνος μνήμη , καταγιγνώσκω ὁ Μακρῖνος δίαιτα , λυπέω δέ διότι μή ἐπί ὁ Ῥώμη ἐπείγω , ἀλλά ἐν ἀλλοδαπός διατρίβω χώρα , ἔστω ὅτε καί ὁ ἀναγκαῖος σπανίζω . ὁράω δέ ὁ Μακρῖνος ἐν τρυφή καί χλιδή ζῶ , πρόφασις ὀλίγος λαμβάνω εὔχομαι εἰς ὁ ἀποσκευάζω ὁ λυπέω . Ἐχρεύς δέ ἄρα Μακρῖνος ἐνιαυτός μόνος ὁ βασίλεια ἐπιτρυφάω ἅμα ὁ βίος καί ὁ ἀρχή καταλύω , μικρός καί εὐτελής πρόφασις ὁ στρατιώτης ὁ τυγχάνω παρέχω . 3 . Μαισά εἰμί τις ὄνομα , ὁ γένος Φοίνισσα , ἀπό Ἐμέσος καλέω οὗτος πόλις , ἀδελφή δέ Ἰουλία ὁ Σεβῆρος γυνή . Ἀντωνῖνος δέ μήτηρ · παρά πᾶς οὖν ὁ ὁ ἀδελφός βίος ἐν ὁ βασίλειος διατρίβω . οὗτος ὁ Μακρῖνος μετά ὁ ὁ ἀδελφός τελευτή προστάσσω εἰς ὁ πατρίς ἐπανέρχομαι , ἐν ὁ οἰκέω καταβιόω , πᾶς ἔχω ὁ ἑαυτοῦ · πλεῖστος γάρ εἰμί χρῆμα πλήρης . ἐπανέρχομαι δέ διατρίβω [ ἐν ] ὁ ἑαυτοῦ . 4 . εἰμί δέ θυγάτηρ αὐτός δύο , Σοαιμίς μέν ὁ πρέσβυς , ὁ δέ ἑς Μαμαία . Παῖς εἰμί , ὁ μέν πρέσβυς Βασσιανός ὄνομα , ὁ δέ νέος Ἀλεξιανός · ὑπό δέ ὁ μήτηρ καί ὁ μάμμη ἀνατρέφω . καί ὁ μέν Βασσιανός περί ἔτος γίγνομαι τεσσαρκαίδεκα , ὁ δέ Ἀλεξιανός δέκατος ἐπιβαίνω ἔτος , ἱερόω , σχῆμα βάρβαρος χιτών τε χρυσοϋφής φορός , καί ἁλουργίς ἐνδιδύσκω . οὕτως τε ὁ Βασσιανός ὡραῖος ὁ στρατιώτης φαίνω , γένος τε βασιλικός ὑπάρχω , καί ἀκμή ἡλικία , ἄλλως τε καί ὁ Φοινίκη στρατιώτης ἔχω ὑπερασπίζω , ἔτι δέ καί Ἀντωνῖνος υἱός φημίζω , βασιλεύς τε παρά πᾶς ὁ στράτευμα ὀνομάζω . 5 . ὡς δέ οὗτος διαγγέλλω , ἐπιδίδωμι ἑαυτοῦ ὁ πρεσβύτης αἱρέω πᾶς κίνδυνος ἀναδέχομαι . νύκτωρ τε λάθρῃ ὁ πόλις ὑπεξέρχομαι σύν ὁ θυγάτηρ καί ὁ ἔγγονος . καί γίγνομαι πρός ὁ τεῖχος ὁ στρατόπεδον , ῥᾳδίως ὑποδείκνυμι . εὐθύς τε ὁ παῖς πᾶς ὁ στρατόπεδον Ἀντωνῖνος προσαγορεύω , ὁ τε πορφύρεος χλαμύς περιβάλλω ἔχω [ ἔνδον ] · πᾶς τε ὁ ἐπιτήδειος , καί παῖς καί γυνή , ὅσος τε ἔχω ἐν κώμη ἢ ἀγρός ὁ πλησίος , εἰσκομίζω , καί ὁ πύλη ἀποκλείω , ἑαυτοῦ παρασκευάζω . 6 . ὡς δέ οὗτος ἀπαγγέλλω ὁ Μακρῖνος ἐν Ἀντιόχεια διατρίβω , ὅς τε φήμη διατρέχω ἀνά ὁ λοιπάς στρατόπεδον , ὅτι τε Ἀντωνῖνος υἱός εὑρίσκω , καί ὅτι ὁ Ἰουλία ἀδελφή χρῆμα δίδωμι · πᾶς ὁ λέγω ἀληθής πιστεύω ὁ ψυχή ἐκπτοέω . ἐνάγω δέ αὐτός εἰς πρᾶγμα καινοτομία ὁ Μακρῖνος μῖσος καί ὁ Ἀντωνῖνος μνήμη καί πρό γε πᾶς ὁ ὁ χρῆμα Ἐλπὶς , ὡς πολύς καί αὐτομολέω φοιτάω . 7 . ὁ δέ Μακρῖνος καταφρονέω ὁ πρᾶγμα ὡς παιδαριώδης , χράω τε ὁ συνήθης ῥᾳθυμία , αὐτός μέν οἴκοι μένω , πέμπω δέ εἷς ὁ ἔπαρχος ὁ στρατόπεδον , δύναμις δίδωμι ὅσος οἴομαι ἐκπορθέω ὁ ἀνθίστημι . ἦς δέ ὁ ἔπαρχος Ἰουλιανός . οὗτος ὡς ὁ τεῖχος ὁ στρατόπεδον παρίστημι , ὁ ἔνδοθεν στρατιώτης ἀνέρχομαι ἐπί ὁ πύργος , ὁ παῖς ὁ ἔξωθεν στρατός δείκνυμι , Ἀντωνῖνος υἱός εὐφημέω , βαλλάντιον τε χρῆμα μεστός ἐπιδείκνυμι . ὁ δέ πιστεύω αὐτός , ὁ μέν Ἰουλιανός ὁ κεφαλή ἀποτέμνω , καί πέμπω ὁ Μακρῖνος · αὐτός δέ πᾶς εἰς ὁ στρατόπεδον εἰσδέχομαι . οὕτως ὁ δύναμις αὐξάνω , οὖον μόνος εἰμί πρός ὁ ἀπομάχομαι πολιορκία , ἀλλά καί ἐκ ἀντίστασις ἀγωνίζομαι ἀξιόχρεως . 8 . ὁ δέ Μακρῖνος , ὡς οὗτος πυνθάνομαι , ἀθροίζω πᾶς ὅς ἔχω στρατός ἄπειμι · καί ὁ Ἀντωνῖνος οὐ ἀναμένω ὑπαντάω . συμμίγνυμι δέ ἀλλήλων ὁ στατοπεδον , προδίδωμι τε ὁ Μακρῖνος , καί φοβέω ἀποδιδράσκω ἐν ἰδιώτης σχῆμα . καί ὁ μέν φεύγω , ὁ δέ στρατός ἑκατέρωθεν μάχομαι , ἄχρι ὅς Ἀντωνῖνος διακηρυκεύομαι , ὁ Μακρῖνος φυγή διαγγέλλω , καί ἀμνηστία ὁ ὑπέρ ἐκεῖνος μάχομαι ἔνορκος ὑπισχνέομαι . ὁ μέν οὖν πείθω προσχωρέω . ὁ δέ Ἀντωνῖνος ἐκπέμπω ὁ διώκω ὁ Μακρῖνος , καί καταλαμβάνω αὐτός ἐν Χαλκηδών ὁ Βιθυνία κρύπτω , ὁ κεφαλή ἀποτέμνω · λέγω δέ εἰς ὁ Ῥώμη σπεύδω . Τέλος μέν δή τοιοῦτος χράω ὁ Μακρῖνος , συναιρέω αὐτός καί ὁ παῖς , βασιλεύω ἐνιαυτός εἷς .