irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 1.18
18 . Ἔτι τε Ἰωάννην τὸν μαθοτὴν τοῦ Κυρίου διδάσκουσι τὴν πρώτην ὀγδοάδα 2μεμηνυκέναι αὐταῖς λέξεσι , λέγοντες οὕτως · Ἰωάννης ὁ μαθητὴς τοῦ Κυρίου βουλόμενος εἰπεῖν τὴν τῶν ὅλων γένεσιν , καθʼ ἣν τὰ πάντα προέβαλεν ὁ Πατὴρ , ἀρχήν τινα ὑποτίθεται τὸ πρῶτον γεννηθὲν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ , ὃν δὴ καὶ Υἱὸν Μονογενῆ καὶ Θεὸν κέκληκεν , ἐν ᾧ τὰ πάντα ὁ Πατὴρ 1προέβαλε σπερματικῶς . Ὑπὸ δὲ τούτου φησὶ τὸν Λόγον προβεβλῆσθαι , καὶ ἐν αὐτῷ τὴν ὅλην 2τῶν Αἰώνων οὐσίαν , ἣν αὐτὸς ὕστερον ἐμόρφωσεν ὁ Λόγος . Ἐπεὶ οὖν περὶ πρώτης γενέσεως λέγει , καλῶς ἀπὸ τῆς ἀρχῆς , τουτέστι τοῦ 3Θεοῦ καὶ τοῦ Λόγου , τὴν διδασκαλίαν ποιεῖται · λέγει δὲ οὕτως · Ἐν ἄρχῃ ἦν ὁ Λόγος , καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεὸν , καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος · οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν . Πρότερον διαστείλας τὰ τρία , Θεὸν , καὶ Ἀρχὴν , καὶ Λόγον , πάλιν αὐτὰ ἑνοῖ , ἵνα καὶ τὴν προβολὴν ἑκατέρων αὐτῶν δείξῃ , τοῦ τε Υἱοῦ καὶ τοῦ Λόγου , καὶ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἅμα , καὶ τὴν πρὸς τὸν Πατέρα ἕνωσιν . Ἐν γὰρ τῷ Πατρὶ , καὶ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἡ ἀρχὴ , καὶ ἐκ τῆς ἀρχῆς ὁ Λόγος . Καλῶς οὖν εἷπεν · Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ Λόγος · ἦν γὰρ ἐν τῷ Υἱῷ · καὶ ὁ Λόγος ἦν πρὸς τὸν Θεόν · καὶ γὰρ ἡ ἀρχή · καὶ Θεὸς ἦν ὁ Λόγος , ἀκολούθως · 1τὸ γὰρ ἐκ Θεοῦ γεννηθὲν , Θεός ἐστιν · οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν Θεόν · ἔδειξε τὴν τῆς προβολῆς τάξιν · πάντα δἰ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο 2οὐδ᾿ ἕν · πᾶσι γὰρ τοῖς μετ᾿ αὐτὸν Αἰῶσι μορφῆς καὶ γενέσεως αἴτιος ὁ Λόγος ἐγένετο . Ἀλλὰ ἐμήυνυσε · Τὰ μὲν γὰρ ὅλα , ἔφη , δἰ αὐτοῦ γεγενῆσθαι , 1τὴν δὲ ζωὴν ἐν αὐτῷ . Αὕτη οὖν ἡ ἐν αὐτῷ γενομένη οἰκειοτέρα ἐστὶν ἐν αὐτῷ τῶν δἰ αὐτοῦ γενομένων · σύνεστι γὰρ αὐτῷ , καὶ δἰ αὐτοῦ καρποφορεῖ · ἐπειδὴ γὰρ ἐπιφέρει , καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ 2φῶς τῶν ἀνθρώπων , Ἄνθρωπον εἰπὼν ἄρτι , καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ὁμωνύμως τῷ Ἀνθρώπῳ ἐμήνυσεν , ὅπως διὰ τοῦ ἑνὸς ὀνόματος δηλώσῃ τὴν τῆς συζυγίας κοινωνίαν . Ἐκ γὰρ τοῦ Λόγου καὶ τῆς Ζωῆς Ἄνθρωπος γίνεται καὶ Ἐκκλησία . Φῶς δὲ εἶπε τῶν ἀνθρώπων τὴν Ζωὴν , διὰ τὸ πεφωτίσθαι αὐτοὺς ὑπʼ αὐτῆς , ὃ δή ἐστι μεμορφῶσθαι καὶ πεφανερῶσθαι . Τοῦτο δὲ καὶ ὁ Παῦλος λέγει · Πᾶν γὰρ τὸ φανερούμενον φῶς ἐστιν . Ἐπεὶ τοίνυν ἐφανέρωσε καὶ ἐγέννησε τόν τε Ἄνθρωπον καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ἡ Ζωὴ , φῶς εἰρῆσθαι αὐτῶν . Σαφῶς οὖν δεδήλωκεν ὁ Ἰωάννης διὰ τῶν λόγων τούτων , τά τε ἄλλα , καὶ τὴν τετράδα τὴν δευτέραν , Λόγον καὶ Ζωὴν , Ἄνθρωπον καὶ Ἐκκλησίαν . Ἀλλὰ μήν καὶ τήν πρώτην ἐμήνυσε τετράδα · διηγούμενος γὰρ περὶ τοῦ Σωτῆρος , καὶ λέγων πάντα τὰ ἐκτὸς τοῦ πληρώματος δἰ αὐτοῦ μεμορφῶσθαι , καρπόν εἶναί φησιν αὐτὸν 1παντὸς τοῦ πληρώματος . Καὶ γὰρ φῶς εἴρηκεν αὐτὸν τὸ ἐν τῇ σκοτία φαινόμενον , καὶ μὴ καταληφθὲν ὑπʼ αὐτῆς , ἐπαιδὴ πάντα τὰ 2γενόμενα ἐκ τοῦ πάθους ἁρμόσας ἠγνοήθη ὑπ᾿ 3αὐτῆς . Καὶ οἱὸν δὲ , καὶ ἀλήθειαν , καὶ ζωὴν λέγει αὐτὸν καὶ λόγον σάρκα γενόμενον · οὗ τὴν δόξαν ἐθεασάμεθά , φησι , καὶ ἦν ἡ δόξα αὐτοῦ , 4οἵα ἦν ἡ τοῦ μονογενοῦς , ἡ ὑπὸ τοῦ πατρὸς δοθεῖσα αὐτῷ , 5πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας . Λέγει δὲ οὕτως · Καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο , καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν , καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ , δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ Πατρὸς , πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας . Ἀκριβῶς οὖν καὶ τὴν πρώτην ἐμήνυσε τετράδα · 1Πατέρα εἰπὼν , καὶ Χάριν , καὶ τὸν Μονογενῆ , καὶ Ἀλήθειαν . Οὕτως ὁ Ἰωάννης περὶ τῆς πρώτης καὶ μητρός τῶν ὅλων Αἰώνων ὀγδοάδος εἴρηκε . Πατέρα γὰρ εἴρηκε , καὶ Χάριν , καὶ Μονογενῆ , καὶ Ἀλήθειαν , καὶ Λόγον , καὶ Ζωὴν , καὶ Ἄνθρωπον , καὶ 2 .
Lemmas: 18 . ἔτι τε Ἰωάννης ὁ μαθοος ὁ κύριος διδάσκω ὁ πρῶτος ὀγδοάς ἀναμηνύω αὐτός λέξις , λέγω οὕτως · Ἰωάννης ὁ μαθητής ὁ κύριος βούλομαι εἶπον ὁ ὁ ὅλος γένεσις , κατά ὅς ὁ πᾶς προβάλλω ὁ πατήρ , ἀρχή τις ὑποτίθημι ὁ πρῶτος γεννάω ὑπό ὁ Θεός , ὅς δή καί υἱός Μονογενεύς καί θεός καλέω , ἐν ὅς ὁ πᾶς ὁ πατήρ προβάλλω σπερματικός . ὑπό δέ οὗτος φημί ὁ Λόγος προβάλλω , καί ἐν αὐτός ὁ ὅλος Ἔτης Αἰών οὐσία , ὅς αὐτός ὕστερος μορφόω ὁ Λόγος . ἐπεί οὖν περί πρῶτος γένεσις λέγω , καλῶς ἀπό ὁ ἀρχή , τουτέστι ὁ Θῆς καί ὁ Λόγος , ὁ διδασκαλία ποιέω · λέγω δέ οὕτως · ἐν ἄρχω εἰμί ὁ Λόγος , καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ θεός , καί θεός εἰμί ὁ Λόγος · οὗτος εἰμί ἐν ἀρχή πρός ὁ Θεός . Πρότερος διαστέλλω ὁ τρεῖς , θεός , καί Ἀρχή , καί Λόγος , πάλιν αὐτός ἑνόω , ἵνα καί ὁ προβολή ἑκάτερος αὐτός δείκνυμι , ὁ τε υἱός καί ὁ Λόγος , καί ὁ πρός ἀλλήλων ἅμα , καί ὁ πρός ὁ πατήρ ἕνωσις . ἐν γάρ ὁ πατήρ , καί ἐκ ὁ πατήρ ὁ ἀρχή , καί ἐκ ὁ ἀρχή ὁ Λόγος . καλῶς οὖν ἕπω · ἐν ἀρχή εἰμί ὁ Λόγος · εἰμί γάρ ἐν ὁ υἱός · καί ὁ Λόγος εἰμί πρός ὁ Θεός · καί γάρ ὁ ἀρχή · καί θεός εἰμί ὁ Λόγος , ἀκόλουθος · ἔτος γάρ ἐκ Θεός γεννάω , Θεός εἰμί · οὗτος εἰμί ἐν ἀρχή πρός ὁ Θεός · δείκνυμι ὁ ὁ προβολή τάξις · πᾶς διά αὐτός γίγνομαι , καί Χωρὶς αὐτός γίγνομαι οὐ εἷς · πᾶς γάρ ὁ μετά αὐτός Αἰών μορφή καί γένεσις αἴτιος ὁ Λόγος γίγνομαι . ἀλλά μηνύω · ὁ μέν γάρ ὅλος , φημί , διά αὐτός γίγνομαι , ἔτης δέ ζωή ἐν αὐτός . ἄτη οὖν ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι οἰκεῖος εἰμί ἐν αὐτός ὁ διά αὐτός γίγνομαι · σύνειμι γάρ αὐτός , καί διά αὐτός καρποφορέω · ἐπεί γάρ ἐπιφέρω , καί ὁ ζωή εἰμί ὁ Ἔφος ὁ ἄνθρωπος , Ἄνθρωπος εἶπον ἄρτι , καί ὁ ἐκκλησία ὁμώνυμος ὁ Ἄνθρωπος μηνύω , ὅπως διά ὁ εἷς ὄνομα δηλόω ὁ ὁ συζυγία κοινωνία . ἐκ γάρ ὁ Λόγος καί ὁ Ζωή Ἄνθρωπος γίγνομαι καί ἐκκλησία . Φάος δέ εἶπον ὁ ἄνθρωπος ὁ Ζωή , διά ὁ φωτίζω αὐτός ὑπό αὐτός , ὅς δή εἰμί μορφόω καί φανερόω . οὗτος δέ καί ὁ Παῦλος λέγω · Πᾶν γάρ ὁ φανερόω φάος εἰμί . ἐπεί τοίνυν φανερόω καί γεννάω ὁ τε Ἄνθρωπος καί ὁ ἐκκλησία ὁ Ζωή , φάος εἴρω αὐτός . σαφῶς οὖν δηλόω ὁ Ἰωάννης διά ὁ λόγος οὗτος , ὁ τε ἄλλος , καί ὁ τετράς ὁ δύο , Λόγος καί Ζωή , Ἄνθρωπος καί ἐκκλησία . ἀλλά μείς καί ὁ πρῶτος μηνύω τετράς · διηγέομαι γάρ περί ὁ Σωτήρ , καί λέγω πᾶς ὁ ἐκτός ὁ πλήρωμα διά αὐτός μορφόω , καρπός εἰμί φημί αὐτός 1παντὸς ὁ πλήρωμα . καί γάρ φάος εἴρω αὐτός ὁ ἐν ὁ σκοτία φαίνω , καί μή καταλαμβάνω ὑπό αὐτός , ἐπαείδω πᾶς ὁ λέγω ἐκ ὁ πάθος ἁρμόζω ἀγνοέω ὑπό 3αυος . καί οἷος δέ , καί ἀλήθεια , καί ζωή λέγω αὐτός καί λόγος σάρξ γίγνομαι · ὅς ὁ δόξα θεάομαι , φημί , καί εἰμί ὁ δόξα αὐτός , ὅς εἰμί ὁ ὁ μονογενής , ὁ ὑπό ὁ πατήρ δίδωμι αὐτός , πλήρης χάρις καί ἀλήθεια . Λέγος δέ οὕτως · καί ὁ λόγος σάρξ γίγνομαι , καί σκηνόω ἐν ἐγώ , καί θεάομαι ὁ δόξα αὐτός , δόξα ὡς μονογενής παρά πατήρ , πλήρης χάρις καί ἀλήθεια . ἀκριβής οὖν καί ὁ πρῶτος μηνύω τετράς · Πατέρας εἶπον , καί Χάρις , καί ὁ Μονογενεύς , καί Ἀλήθεια . οὕτως ὁ Ἰωάννης περί ὁ πρῶτος καί μήτηρ ὁ ὅλος Αἰών ὀγδοάς εἴρω . πατήρ γάρ εἴρω , καί Χάρις , καί Μονογενεύς , καί Ἀλήθεια , καί Λόγος , καί Ζωή , καί Ἄνθρωπος , καί 2 .