irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 1.7
7 . Τὰ δὲ ἐκτὸς τοῦ πληρώματος λεγόμενα ὑπ᾿ αὐτῶν ἐστι τοιαῦτα · τὴν Ἐνθύμησιν τῆς ἄνω Σοφίας , ἣν καὶ 3 καλοῦσιν , ἀφορισθεῖσαν τοῦ πληρώματος σὺν τῷ πάθει λέγουσιν , ἐν σκιαῖς καὶ 4σκηνώματος τόποις ἐκβεβράσθαι κατὰ ἀνάγκην . Ἔξω γὰρ 1φωτὸς ἐγένετο καὶ Πληρώματος , ἄμορφος καὶ ἀνείδεος , ὥσπερ ἔκτρωμα , διὰ τὸ μηδὲν 2κατειληφέναι · οἰκτείραντά τε αὐτὴν τὸν Χριστὸν , καὶ διὰ τοῦ Σταυροῦ ἐπεκταθέντα , 3τῇ ἰδία δυνάμει μορφῶσαι μόρφωσιν τὴν κατʼ οὐσίαν μόνον , ἀλλʼ οὐ τὴν κατὰ γνῶσιν · καὶ πράξαντα τοῦτο 4ἀναδραμεῖν συστείλαντα αὐτοῦ τὴν δύναμιν , καὶ καταλιπεῖν , ὅπως αἰσθομένη τοῦ περὶ αὐτὴν πάθους διὰ τὴν ἀπαλλαγὴν τοῦ Πληρώματος , ὀρεχθῇ τῶν διαφερόντων , ἔχουσά τινα ὀδμὴν ἀφθαρσίας , ἐγκαταλειφθεῖσαν αὐτὴν τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ ἁγίου 1 Πνεύατος . Διὸ καὶ 2αὐτὴν τοῖς ἀμφοτέροις ὀνόμασι καλεῖσθαι , 3 τε πατρωνυμικῶς , ( ὁ γὰρ πατὴρ αὐτῆς Σοφία κληΐζεται ) , καὶ πνεῦμα ἅγιον ἀπὸ τοῦ περὶ τὸν Χριστὸν πνεύματος . Μορφωθεῖσάν τε αὐτὴν , καὶ 4ἔμφρονα γενηθεῖσαν , παραυτίκα δὲ κενωθεῖσαν ἀοράτου αὐτῇ συνόντος Λόγου , τουτέστι τοῦ Χριστοῦ , 5ἐπὶ ζήτησιν ὁρμῆσαι τοῦ καταλιπόντος αὐτὴν φωτὸς καὶ μὴ δυνηθῆναι καταλαβεῖν αὐτὸ , διὰ τὸ κωλυθῆναι ὑπὸ τοῦ Ὅρου . Καὶ ἐνταῦθα τὸν Ὅρον κωλύοντα αὐτὴν τῆς εἰς τοὔμπροσθεν ὁρμῆς εἰπεῖν Ἰαώ · ὅθεν τὰ 8Ἰαὼ ὄνομα γεγενῆσθαι φάσκουσι . Μὴ δονηθείσαν δὲ διοδεῦσαι τὸν Ὅρον , διὰ τὸ συμπεπλέχθαι τῷ πάθει , καὶ μόνην ἀπολειφθεῖσαν ἔξω , παντὶ μέρει τοῦ πάθους ὑποπεσεῖν πολυμεροῦς καὶ πολυποικίλου ὑπάρχοντος , καὶ παθεῖν , λύπην μὲν , ὅτι οὐ κατέλαβε · φόβον δὲ , μὴ καθάπερ 1αὐτὴν τὸ φῶς , οὕτω καὶ τὸ ζῇν ἐπιλίπῃ · 2ἀπορίαν τε ἐπὶ τούτοις · 3ἐν ἀγνοία δὲ τὰ πάντα . Καὶ οὐ καθάπερ ἡ μήτηρ αὐτῆς , ἡ πρώτη Σοφία καὶ Αἰὼν , 1ἑτεροίωσιν ἐν τοῖς πάθεσιν εἶχεν , ἀλλὰ ἐναντιότητα . Ἐπισυμβεβηκέναι δʼ αὐτῇ καὶ ἑτέραν διάθεσιν , τὴν τῆς ἐπιστροφῆς ἐπὶ τόν ζωοποιήσαντα . Ταύτην 2σύστασιν καὶ οὐσίαν τῆς ὕλης γεγενῆσθαι λέγουσιν , ἐξ ἧς ὅδε ὁ κόσμος συνέστηκεν . Ἐκ μὲν γὰρ τῆς ἐπιστροφῆς τὴν τοῦ κόσμου καὶ 3τοῦ δημιουργοῦ πᾶσαν ψυχὴν τὴν γένεσιν εἰληφέναι , ἐκ δὲ τοῦ φόβου καὶ τῆς λύπης τὰ λοιπὰ τὴν ἀρχὴν ἐσχηκέναι · 4ἀπὸ γὰρ τῶν δακρύων αὐτῆς γεγονέναι πᾶσαν ἔνυγρον οὐσίαν · ἀπὸ δὲ τοῦ γέλωτος , τὴν φωτεινήν · ἀπὸ δὲ τῆς λύπης καὶ τῆς ἐκπλήξεως , τὰ σωματικὰ τοῦ κόσμου στοιχεῖα . Ποτὲ μὲν γὰρ ἔκλαιε καὶ ἐλυπεῖτο , ὡς λέγουσι , διὰ τὸ καταλελείφθαι μόνην ἐν τῷ σκότει καὶ τῷ κενώματι · ποτὲ δὲ εἰς ἔννοιαν ἥκουσα τοῦ καταλιπόντος αὐτὴν φωτὸς , διεχεῖτο καὶ ἐγέλα · ποτὲ δ᾿ αὖ πάλιν ἐφοβεῖτο · ἄλλοτε δὲ διηπόρει , καὶ ἐξίστατο .
Lemmas: 7 . ὁ δέ ἐκτός ὁ πλήρωμα λέγω ὑπό αὐτός εἰμί τοιοῦτος · ὁ ἐνθύμησις ὁ ἄνω Σοφία , ὅς καί 3 καλέω , ἀφορίζω ὁ πλήρωμα σύν ὁ πάθος λέγω , ἐν σκιά καί 4σκηνώματος τόπος ἐκβράζω κατά ἀνάγκη . ἔσσομαι γάρ 1φωτὸς γίγνομαι καί πλήρωμα , ἄμορφος καί ἀνείδεος , ὥσπερ ἔκτρωμα , διά ὁ μηδείς καταλαμβάνω · οἰκτείρω τε αὐτός ὁ Χριστός , καί διά ὁ Σταυρός ἐπεκτείνω , ὅς ἴδιος δύναμις μορφόω μόρφωσις ὁ κατά οὐσία μόνος , ἀλλά οὖον ὁ κατά γνῶσις · καί πράσσω οὗτος ἀνατρέχω συστέλλω αὐτός ὁ δύναμις , καί καταλείπω , ὅπως αἰσθάνομαι ὁ περί αὐτός πάθος διά ὁ ἀπαλλαγή ὁ πλήρωμα , ὀρέγω ὁ διαφέρω , ἔχω τις ὀσμή ἀφθαρσία , ἐγκαταλείπω αὐτός ὁ Χριστός καί ὁ ἅγιος 1 πνευαατος . Διὸ καί αὐτή ὁ ἀμφότερος ὄνομα καλέω , 3 τε πατρωνυμικός , ( ὁ γάρ πατήρ αὐτός Σοφία κλῄζω ) , καί πνεῦμα ἅγιος ἀπό ὁ περί ὁ Χριστός πνεῦμα . Μορφόω τε αὐτός , καί Ἔμφρων γίγνομαι , παραυτίκα δέ κενόω ἀόρατος αὐτός σύνειμι1 Λόγος , τουτέστι ὁ Χριστός , ἐπί ζήτησις ὁρμάω ὁ καταλείπω αὐτός φάος καί μή δύναμαι καταλαμβάνω αὐτός , διά ὁ κωλύω ὑπό ὁ Ὅρος . καί ἐνταῦθα ὁ Ὅρος κωλύω αὐτός ὁ εἰς τοὔμπροσθεν ὁρμή εἶπον Ἰαώ · ὅθεν ὁ Ἰαώ ὄνομα γίγνομαι φάσκω . μή δονέω δέ διοδεύω ὁ Ὅρος , διά ὁ συμπλέκω ὁ πάθος , καί μόνος ἀπολείπω ἔξω , πᾶς μέρος ὁ πάθος ὑποπίπτω πολυμερής καί πολυποίκιλος ὑπάρχω , καί πάσχω , λύπη μέν , ὅτι οὖον καταλαμβάνω · φόβος δέ , μή καθάπερ αὐτή ὁ φάος , οὗτος καί ὁ ζάω ἐπιλείπω · ἀπορία τε ἐπί οὗτος · εἰμί ἄγνοια δέ ὁ πᾶς . καί οὖον καθάπερ ὁ μήτηρ αὐτός , ὁ πρῶτος Σοφία καί Αἰών , ἑτεροίωσις ἐν ὁ πάθος ἔχω , ἀλλά ἐναντιότης . Ἐπισυμβαίνω δέ αὐτός καί ἕτερος διάθεσις , ὁ ὁ ἐπιστροφή ἐπί ὁ ζῳοποιέω . οὗτος 2συστασις καί οὐσία ὁ ὕλη γίγνομαι λέγω , ἐκ ὅς ὅδε ὁ κόσμος συνίστημι . ἐκ μέν γάρ ὁ ἐπιστροφή ὁ ὁ κόσμος καί ὅς δημιουργός πᾶς ψυχή ὁ γένεσις λαμβάνω , ἐκ δέ ὁ φόβος καί ὁ λύπη ὁ λοιπάς ὁ ἀρχή ἔχω · ὁράω γάρ ὁ δάκρυ αὐτός γίγνομαι πᾶς ἔνυγρος οὐσία · ἀπό δέ ὁ γέλως , ὁ φωτεινός · ἀπό δέ ὁ λύπη καί ὁ ἔκπληξις , ὁ σωματικός ὁ κόσμος στοιχεῖον . ποτέ μέν γάρ καλέω καί λυπέω , ὡς λέγω , διά ὁ καταλείπω μόνος ἐν ὁ σκότος καί ὁ κένωμα · ποτέ δέ εἰς ἔννοια ἥκω ὁ καταλείπω αὐτός φάος , διαχέω καί γελάω · ποτέ δέ αὖος πάλιν φοβέω · ἄλλοτε δέ διαπορέω , καί ἐξίστημι .