irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 1.10
10 . Ἐπεὶ οὖν τὴν ὑλικὴν οὐσίαν ἐκ τριῶν παθῶν συστῆναι λέγουσι , φόβου τε , καὶ 2λύπης , καὶ ἀπορίας · ἐκ μὲν τοῦ φόβου καὶ τῆς ἐπιστροφῆς τὰ ψυχικὰ τὴν σύστασιν εἰληφέναι · ἐκ μὲν τῆς ἐπιστροφῆς τὸν Δημιουργὸν βούλονται τήν γένεσιν ἐσχηκέναι , ἐκ δὲ τοῦ φόβου τὴν λοιπὴν πᾶσαν ψυχικὴν ὑπόστασιν , ὡς ψυχὰς ἀλόγων ζώων , καὶ θηρίων , καὶ ἀνθρώπων . Διὰ τοῦτο ἀτονώτερον αὐτὸν ὑπάρχοντα πρὸς τὸ γινώσκειν τινὰ πνευματικὰ , 3αὑτὸν νενομικέναι μόνον εἶναι Θεὸν , καὶ διὰ τῶν Προφητῶν εἰρηκέναι · ἐγὼ Θεὸς , πλὴν ἐμοῦ οὐδείς . 1Ἐκ δὲ τῆς λύπης τὰ πνειματικὰ τῆς πονορίας διδάσκουσι γεγονέναι · ὅθεν τὸν 2Διάβολον τὴν γένεσιν ἐσχηκέναι , ὃν καὶ 3κοσμοκράτορα καλοῦσι , καὶ τὰ δαιμόνια , καὶ τοὺς ἀγγέλους , καὶ πᾶσαν τὴν πνευματικὴν τῆς πονηρίας ὑπόστασιν . Ἀλλὰ τὸν μὲν Δημιουργὸν οἱὸν τῆς Mητρὸς αὐτῶν λέγουσι , τὸν δὲ κοσμοκράτορα κτίσμα τοῦ Δημιουργοῦ · καὶ τὸν μὲν κοσμοκράτορα γινώσκειν τὰ ὑπὲρ αὐτὸκ , ὅτι 1πνεῦμά ἐστι τῆς πονηρίας · τὸν δὲ Δημιουργὸν ἀγνοεῖν , ἅτε ψυχικὰ ὑπάρχοντα . Οἰκείν δὲ τὴν Μητέρα αὐτῶν εἰς τὸν ὑπερουράνιον τόπον , τουτέστιν ἐν τῇ μεσότητι · τὸν Δημιουργὸν δὲ εἰς τὸν 2ὑπερουράνιον τουτέστιν ἐν τῇ ἑβδομάδι · τὸν δὲ παντοκράτορα ἐν τῷ καθ᾿ ἡμᾶς κόσμῳ . Ἐκ δὲ τῆς ἐκπλήξεως καὶ τῆς ἀμυχανίας , ὡς ἐκ τοῦ ἀσημοτέρου τὰ σωματικὰ , καθὼς προείπαμεν , τοῦ κόσμου στοιχεῖα γεγονέναι · τὴν μὲν κατὰ τῆς ἐκπλήξεως στάσιν , ὕδωρ δὲ κατὰ τὴν τοῦ φόβου τῶν δακρύων κίνησιν , 3ἀέρα τε κατὰ τὴν λύπης πῆξιν · τὸ δὲ πῦρ ἅποσιν αὐτοῖς ἐκπεφυκέναι θάνατον καὶ φθορὰν , ὡς καὶ τὴν ἄγνοιαν τοῖς τρισὶ πάθεσιν ἐγκεκρύφθαι διδάσκουσι . Δημιουργήσαντα δὴ τὸν κόσμον , πεποιηκέναι καὶ τὸν ἄνθρωπον τὸν χοϊκόν · οὐκ ἀπὸ ταύτης δὲ τῆς ξηρᾶς γῆς , ἀλλʼ ἀπὸ τῆς ἀοράτου οὐσίας , ἀπὸ τοῦ κεχυμένου καὶ ῥευστοῦ τῆς ὕλης λαβόντα · καὶ εἰς τοῦτον ἐμφυσῆσαι τὸν ψυχικὸν διορίζονται . Καὶ τοῦτον εἶναι τὸν κατʼ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν γεγονότα · κατʼ εἰκόνα μὲν τὸν ὑλικὸν ὑπάρχειν , παραπλήσιον μὲν , ἀλλʼ οὐχ 2ὁμοούσιον τῷ Θεῷ · καθʼ ὁμοίωσιν δὲ τὸν ψυχικὸν , ὅθεν καὶ πνεῦμα ζωῆς τὴν οὐσίαν αὐτοῦ εἰρῆσθαι , ἐκ πνευματικῆς ἀποῤῥοίας οὗσαν . Ὕστερον δὲ περιτεθεῖσθαι λέγουσιν αὐτῷ τὸν δερμάτινον χιτῶνα · τοῦτο δὲ τὸ αἰσθητὸν σαρκίον εἶναι λέγουσι . 2Τὸ δὲ κύημα τῆς μητρὸς αὐτῆς τῆς Ἀχαμὼθ , ὃ κατὰ τὴν θεωρίαν τῶν περὶ τὸν Σωτῆρα ἀγγέλων ἀπεκύησεν , ὁμοούσιον ὑπάρχον τῇ μητρὶ , πνευματικὸν , καὶ αὐτὸν ἠγνοηκέναι τὸν Δημιουργὸν λέγουσι · καὶ λεληθότως 3κατατεθεῖσθαι εἰς αὐτὸν , μὴ εἰδότος αὐτοῦ , ἵνα δἰ αὐτοῦ εἰς τὴν ἀπʼ αὐτοῦ ψυχὴν σπαρὲν , καὶ εἰς τὸ ὑλικὸν τοῦτο σῶμα , κυοφορηθὲν ἐν τούτοις καὶ αὐξηθὲν , ἕτοιμον γένηται εἰς ὑποδοχὴν τοῦ 1τελείου . Ἔλαθεν οὖν , ὡς φασὶ , τὸν Δημιουργὸν ὁ συγκατασπαρεὶς τῷ ἐμφυσήματι αὐτοῦ ὑπὸ τῆς Σοφίας πνευματικὸς ἀνθρώπων ἀῤῥήτῳ προνοίᾳ . Ὡς γὰρ τὴν μητέρα ἠγνοηκέναι , οὕτω καὶ τὸ σπέρμα αὐτῆς · ὅ δὴ καὶ αὐτὸ ἐκκλησίαν εἶναι λέγουσιν , ἀντίτυπον τῆς ἄνω Ἐκκλησίας · καὶ τότε εἶναι M . 28 . τὸν ἐν αὐτοῖς ἀξιοῦσιν , ὥστε ἔχειν αὐτοὺς τὴν μὲν ψυχὴν ἀπὸ τοῦ Δημιουργοῦ , τὸ δὲ σῶμα ἀπὸ τοῦ χοὸς , καὶ τὸ σαρκικὸν ἀπὸ τῆς ὕλης , τὸν δὲ πνευματικὸν ἄνθρωπον ἀπὸ τῆς μητρὸς τῆς Ἀχαμώθ .
Lemmas: 10 . ἐπεί οὖν ὁ ὑλικός οὐσία ἐκ τρεῖς πάθος συνίστημι λέγω , φόβος τε , καί λύπη , καί ἀπορία · ἐκ μέν ὁ φόβος καί ὁ ἐπιστροφή ὁ ψυχικός ὁ σύστασις λαμβάνω · ἐκ μέν ὁ ἐπιστροφή ὁ Δημιουργός βούλομαι ὁ γένεσις ἔχω , ἐκ δέ ὁ φόβος ὁ λοιπός πᾶς ψυχικός ὑπόστασις , ὡς ψυχή ἄλογος ζῷον , καί θηρίον , καί ἄνθρωπος . Ζεύς οὗτος ἄτονος αὐτός ὑπάρχω πρός ὁ γιγνώσκω τις πνευματικός , 3αυος νομίζω μόνος εἰμί θεός , καί διά ὁ Προφήτης εἴρω · ἐγώ θεός , πλήν ἐγώ οὐδείς . Ἐκ δέ ὁ λύπη ὁ πνευματικός ὁ πονορίας διδάσκω γίγνομαι · ὅθεν ὁ Διάβολος ὁ γένεσις ἔχω , ὅς καί κοσμοκράτωρ καλέω , καί ὁ δαιμόνιος , καί ὁ ἄγγελος , καί πᾶς ὁ πνευματικός ὁ πονηρία ὑπόστασις . ἀλλά ὁ μέν Δημιουργός οἷος ὁ Mητρὸς αὐτός λέγω , ὁ δέ κοσμοκράτωρ κτίσμα ὁ Δημιουργός · καί ὁ μέν κοσμοκράτωρ γιγνώσκω ὁ ὑπέρ αὐτός , ὅτι 1πνεῦμά εἰμί ὁ πονηρία · ὁ δέ Δημιουργός ἀγνοέω , ἅτε ψυχικός ὑπάρχω . οἰκέω δέ ὁ Μήτηρ αὐτός εἰς ὁ ὑπερουράνιος τόπος , τουτέστιν ἐν ὁ μεσότης · ὁ Δημιουργός δέ εἰς ὁ ὑπερουράνιος τουτέστιν ἐν ὁ ἑβδομάς · ὁ δέ παντοκράτωρ ἐν ὁ κατά ἐγώ κόσμος . ἐκ δέ ὁ ἔκπληξις καί ὁ ἀμυχανίας , ὡς ἐκ ὁ ἄσημος ὁ σωματικός , καθώς προλέγω , ὁ κόσμος στοιχεῖον γίγνομαι · ὁ μέν κατά ὁ ἔκπληξις στάσις , ὕδωρ δέ κατά ὁ ὁ φόβος ὁ δάκρυ κίνησις , ἀήρ τε κατά ὁ λύπη πῆξις · ὁ δέ πῦρ ἄπους αὐτός ἐκφύω θάνατος καί φθορά , ὡς καί ὁ ἄγνοια ὁ τρεῖς πάθος ἐγκρύπτω διδάσκω . Δημιουργέω δή ὁ κόσμος , ποιέω καί ὁ ἄνθρωπος ὁ χοϊκός · οὐ ἀπό οὗτος δέ ὁ ξηρός γῆ , ἀλλά ἀπό ὁ ἀόρατος οὐσία , ἀπό ὁ χέω καί ρευστός ὁ ὕλη λαμβάνω · καί εἰς οὗτος ἐμφυσάω ὁ ψυχικός διορίζω . καί οὗτος εἰμί ὁ κατά εἰκών καί ὁμοίωσις γίγνομαι · κατά εἰκών μέν ὁ ὑλικός ὑπάρχω , παραπλήσιος μέν , ἀλλά οὐ ὁμοούσιος ὁ Θεός · κατά ὁμοίωσις δέ ὁ ψυχικός , ὅθεν καί πνεῦμα ζωή ὁ οὐσία αὐτός εἴρω , ἐκ πνευματικός ἀπόρροια ὕω . ὕστερος δέ περιτίθημι λέγω αὐτός ὁ δερμάτινος χιτών · οὗτος δέ ὁ αἰσθητός σαρκίον εἰμί λέγω . Τ΄ δέ κύημα ὁ μήτηρ αὐτός ὁ Ἀχαμῶθ , ὅς κατά ὁ θεωρία ὁ περί ὁ Σωτήρ ἄγγελος ἀποκυέω , ὁμοούσιος ὑπάρχω ὁ μήτηρ , πνευματικός , καί αὐτός ἀγνοέω ὁ Δημιουργός λέγω · καί λεληθότως κατατίθημι εἰς αὐτός , μή οἶδα αὐτός , ἵνα διά αὐτός εἰς ὁ ἀπό αὐτός ψυχή σπείρω , καί εἰς ὁ ὑλικός οὗτος σῶμα , κυοφορέω ἐν οὗτος καί αὐξάνω , ἑτοῖμος γίγνομαι εἰς ὑποδοχή ὁ 1τελείου . λανθάνω οὖν , ὡς φημί , ὁ Δημιουργός ὁ συγκατασπείρω ὁ ἐμφύσημα αὐτός ὑπό ὁ Σοφία πνευματικός ἄνθρωπος ἄρρητος πρόνοια . ὡς γάρ ὁ μήτηρ ἀγνοέω , οὗτος καί ὁ σπέρμα αὐτός · ὅς δή καί αὐτός ἐκκλησία εἰμί λέγω , ἀντίτυπος ὁ ἄνω ἐκκλησία · καί τότε εἰμί M . 28 . ὁ ἐν αὐτός ἀξιόω , ὥστε ἔχω αὐτός ὁ μέν ψυχή ἀπό ὁ Δημιουργός , ὁ δέ σῶμα ἀπό ὁ χοῦς , καί ὁ σαρκικός ἀπό ὁ ὕλη , ὁ δέ πνευματικός ἄνθρωπος ἀπό ὁ μήτηρ ὁ Ἀχαμῶθ .