irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 1.9
9 . Τριῶν οὖν ἤδη τούτων ὑποκειμένων κατ᾿ αὐτοὺς , τοῦ μὲν ἐκ τοῦ πάθους , ὃ ἦν ὅλη · τοῦ δὲ ἐκ τῆς 4ἐπιστροφῆς , ὃ ἦν τὸ ψυχικόν · τοῦ δὲ ἀπεκύησε , τουτέστι τὸ πνευματικὸν , οὕτως ἐτράπη ἐπὶ τὴν μόρφωσιν αὐτῶν . Ἀλλὰ τὸ μὲν πνευματικὸν μὴ δεδονῆσθαι αὐτῇ μορφῶσαι , ἐπειδὴ ὁμοούσιον ὑπῆρχεν αὐτῇ · τετράφθαι δὲ ἐπὶ τὴν μόρφωσιν τῆς γενομένης ἐκ τῆς ἐπιστροφῆς αὐτῆς ψυχικῆς οὐσίας , 1προβαλεῖν τε τὰ παρὰ τοῦ Σωτῆρος μαθήματα . Καὶ πρῶτον μεμορφωκέναι αὐτὴν ἐκ τῆς ψυχικῆς οὐσίας λέγουσι τὸν Πατέρα καὶ βασιλέα πάντων , τῶν τε ὁμοουσίων αὐτῷ , τουτέστι τῶν ψυχικῶν , ἃ δὲ 2δεξιὰ καλοῦσι , καὶ τῶν ἐκ τοῦ πάθους καὶ τῆς ὕλης , ἃ δὴ ἀριστερὰ καλοῦσι · πάντα γὰρ τὰ κατ᾿ αὐτὸν φάσκουσι μεμορφωκέναι , λεληθότως κινούμενον ὑπὸ τῆς Μητρός · ὅθεν καὶ 3Μητροπάτορα , καὶ Ἀπάτορα , καὶ Δημιουργὸν αὐτὸν , καὶ Πατέρα καλοῦσι · τῶν μὲν διξιῶν πατέρα λέγοντες αὐτὸν , τουτέστι τῶν ψυχικῶν · τῶν δὲ ἀριστερῶν , τουτέστι τῶν ὑλικῶν , δημιουργὸν , συμπάντων δὲ βασιλέα . Γὴν γὰρ Ἐνθόμησιν ταύτην βουληθεῖσαν εἰς τιμὴν τῶν Αἰώνων τὰ πάντα ποιῆσαι , εἰκόνας λέγουσι πεποιηκέναι αὐτῶν , 4μᾶλλον δὲ τὸν Σωτῆρα δι᾿ αὐτῆς · καὶ αὐτὴν μὲν 1ἐν εἰκόνι τοῦ ἀοράτου Πατρὸς τετηρηκέναι μὴ γινωσκομένην ὑπὸ τοῦ δημιουργοῦ · τοῦτον δὲ τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ , τῶν δὲ λοιπῶν Αἰώνων τοὺς ὑπὸ τούτων γεγονότας Ἀρχαγγέλους τε καὶ Ἀγγέλους . Πατέρα οὖν καὶ Θεὸν λέγουσιν αὐτὸν γεγονέναι τῶν ἐκτὸς τοῦ πληρώματος , ποιητὴν ὄντα πάντων ψυχικῶν τε καὶ ὑλικῶν · διακρίναντα γὰρ τὰς δύο οὐσίας συγκεχυμένας , καὶ ἐξ ἀσωμάτων 2σωματοποιήσαντα , δεδημιουργηκέναι τά τε οὐράνια καὶ τὰ γήϊνα , καὶ γεγονέναι ὑλικῶν καὶ ψυχικῶν , 3δεξιῶν καὶ ἀριστερῶν δημιουργὸν , κούφων καὶ βαρέων , ἀνωφερῶν καὶ κατωφερῶν · 1ἑπτὰ γὰρ οὐρανοὺς κατεσκεακέναι , ὧν ἐπάνω τὸν Δημιουργὸν εἶναι λέγουσι · καὶ διὰ τοῦτο καλοῦσιν αὐτὸν , τὴν δὲ μητέρα τὴν Ἀχαμὼθ Ὀῳδοάδα , ἀποσώζουσαν τὸν ἀριθμὸν τοῦ ἀρχεγόνου , καὶ πρὸ τῆς τοῦ πληρώματος Ὀγδοάδος . Τοὺρ δὲ ἑπτὰ οὐρανοὺς οὐκ εἶναι 3νοητούς φασιν · Ἀγγέλους δὲ αὐτοὺς ὑποτίθενται , καὶ τὸν δημιουργὸν δὲ καὶ αὐτὸν ἄγγελον Θεῷ ἐοικότα · ὡς καὶ τὸν Παράδεισον ὑπὲρ τρίτον οὐρανὸν ὄντα , τέταρτον Ἄγγελον λέγουσι δυνάμει ὑπάρχειν , καὶ ἀπὸ τούτου τι εἰληφέναι τὸν Ἀδὰμ διατετριφότα ἐν αὐτῷ . Ταῦτα δὲ τὸν δημιουργὸν φάσκουσιν ἀφʼ ἑαυτοῦ μὲν 1ὠῆσθαι κατασκευάζειν , πεποιηκέναι δ᾿ αὐτὰ τῆς Ἀχαμὼθ προβαλλούσης · οὐρανὸν πεποιηκέναι μὴ εἰδότα τὸν οὐρανόν · καὶ ἄνθρωπον πεπλακέναι , μὴ εἰδότα τὸν ἄνθρωπον · γῆν τε δεδειχέναι , μὴ ἐπιστάμενον τὴν γῆν · καὶ ἐπὶ πάντων οὕτως λέγουσιν 2ἠγνοηκέναι αὐτῶν τὰς ἰδέας ὧν ἐποίει , καὶ αὐτὴν τὴν μητέρα · αὐτὸν δὲ μόνον ὠῆσθαι πάντα εἶναι . Αἰτίαν δ᾿ αὐτῷ γεγονέναι τὴν μητέρα τῆς οἰήσεως ταύτης φάσκουσιν , τὴν οὕτω βουληθεῖσαν προαγαγεῖν αὐτὸν , κεφαλὴν μὲν καὶ ἀρχὴν τῆς ἰδίας οὐσίας , κύριον δὲ τῆς ὅλης πραγματείας . 3Ταύτην δὲ τὴν Μητέρα καὶ Ὀγδοάδα καλοῦσι , καὶ Σοφίαν , καὶ Γῆν , καὶ Ἱερουσαλὴμ , καὶ ἅγιον Πνεῦμα , καὶ Κύριον ἀρσενικῶς . Ἔχειν δὲ τὸν τῆς μεσότητος τόπον αὐτὴν , καὶ εἶναι ὑπεράνω μὲν τοῦ Δημιουργοῦ , ὑποκάτω δὲ ἢ ἔξω τοῦ Πληρώματος μέχρι 1συντελείας .
Lemmas: 9 . τρεῖς οὖν ἤδη οὗτος ὑπόκειμαι κατά αὐτός , ὁ μέν ἐκ ὁ πάθος , ὅς εἰμί ὅλος · ὁ δέ ἐκ ὁ ἐπιστροφή , ὅς εἰμί ὁ ψυχικός · ὁ δέ ἀποκυέω , τουτέστι ὁ πνευματικός , οὕτως τρέπω ἐπί ὁ μόρφωσις αὐτός . ἀλλά ὁ μέν πνευματικός μή δονέω αὐτός μορφόω , ἐπεί ὁμοούσιος ὑπάρχω αὐτός · τρέπω δέ ἐπί ὁ μόρφωσις ὁ γίγνομαι ἐκ ὁ ἐπιστροφή αὐτός ψυχικός οὐσία , προβάλλω τε ὁ παρά ὁ Σωτήρ μάθημα . καί πρῶτος μορφόω αὐτός ἐκ ὁ ψυχικός οὐσία λέγω ὁ πατήρ καί βασιλεύς πᾶς , ὁ τε ὁμοούσιος αὐτός , τουτέστι ὁ ψυχικός , ὁ δέ 2δεξιὰ καλέω , καί ὁ ἐκ ὁ πάθος καί ὁ ὕλη , ὁ δή ἀριστερός καλέω · πᾶς γάρ ὁ κατά αὐτός φάσκω μορφόω , λεληθότως κινέω ὑπό ὁ Μήτηρ · ὅθεν καί Μητροπάτωρ , καί ἀπάτωρ , καί Δημιουργός αὐτός , καί πατήρ καλέω · ὁ μέν διξιῶν πατήρ λέγω αὐτός , τουτέστι ὁ ψυχικός · ὁ δέ ἀριστερός , τουτέστι ὁ ὑλικός , δημιουργός , σύμπας δέ βασιλεύς . γή γάρ ενθομεις οὗτος βούλομαι εἰς τιμή ὁ Αἰών ὁ πᾶς ποιέω , εἰκών λέγω ποιέω αὐτός , 4μᾶλλον δέ ὁ Σωτήρ διά αὐτός · καί αὐτός μέν ἐν εἰκών ὁ ἀόρατος πατήρ τηρέω μή γιγνώσκω ὑπό ὁ δημιουργός · οὗτος δέ ὁ μονογενής υἱός , ὁ δέ λοιπός Αἰών ὁ ὑπό οὗτος γίγνομαι ἀρχάγγελος τε καί Ἄγγελος . πατήρ οὖν καί θεός λέγω αὐτός γίγνομαι ὁ ἐκτός ὁ πλήρωμα , ποιητής εἰμί πᾶς ψυχικός τε καί ὑλικός · διακρίνω γάρ ὁ δύο οὐσία συγχέω , καί ἐκ ἀσώματος ἀσωματοποιέω , δημιουργέω ὁ τε οὐράνιος καί ὁ γήινος , καί γίγνομαι ὑλικός καί ψυχικός , 3δεξιῶν καί ἀριστερός δημιουργός , κοῦφος καί βάρος , ἀνωφερής καί κατωφερής · ἑπτά γάρ οὐρανός κατασκεδάννυμι , ὅς ἐπάνω ὁ Δημιουργός εἰμί λέγω · καί διά οὗτος καλέω αὐτός , ὁ δέ μήτηρ ὁ Ἀχαμῶθ Ὀῳδοάδα , ἀποσῴζω ὁ ἀριθμός ὁ ἀρχέγονος , καί πρό ὁ ὁ πλήρωμα ὀγδοάς . Τουρ δέ ἑπτά οὐρανός οὐ εἰμί 3νοητούς φημί · Ἄγγελος δέ αὐτός ὑποτίθημι , καί ὁ δημιουργός δέ καί αὐτός ἄγγελος Θεός ἔοικα · ὡς καί ὁ παράδεισος ὑπέρ τρίτος οὐρανός εἰμί , τέταρτος Ἄγγελος λέγω δύναμις ὑπάρχω , καί ἀπό οὗτος τίς λαμβάνω ὁ Ἀδάμ διατρίβω ἐν αὐτός . οὗτος δέ ὁ δημιουργός φάσκω ἀπό ἑαυτοῦ μέν ὠθέω κατασκευάζω , ποιέω δέ αὐτός ὁ Ἀχαμῶθ προβάλλω · οὐρανός ποιέω μή οἶδα ὁ οὐρανός · καί ἄνθρωπος πλάσσω , μή οἶδα ὁ ἄνθρωπος · γῆ τε δείκνυμι , μή ἐφίστημι ὁ γῆ · καί ἐπί πᾶς οὕτως λέγω ἀγνοέω αὐτός ὁ ἰδέα ὅς ποιέω , καί αὐτός ὁ μήτηρ · αὐτός δέ μόνος ὠθέω πᾶς εἰμί . αἴτιος δέ αὐτός γίγνομαι ὁ μήτηρ ὁ οἴησις οὗτος φάσκω , ὁ οὗτος βούλομαι προάγω αὐτός , κεφαλή μέν καί ἀρχή ὁ ἴδιος οὐσία , κύριος δέ ὁ ὅλος πραγματεία . 3ταυος δέ ὁ Μήτηρ καί ὀγδοάς καλέω , καί Σοφία , καί Γῆ , καί Ἱεροσόλυμα , καί ἅγιος πνεῦμα , καί κύριος ἀρσενικός . ἔχω δέ ὁ ὁ μεσότης τόπος αὐτός , καί εἰμί ὑπεράνω μέν ὁ Δημιουργός , ὑποκάτω δέ ἢ ἔξω ὁ πλήρωμα μέχρι συντέλεια .