irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 1.8
8 . Καὶ τί γάρ τραγῳδία πολλὴ λοιπὸν ἦν ἐνθάδε , καὶ φαντασία ἑνὸς ἑκάστου αὐτῶν , ἄλλως καὶ ἄλλως 1 ἐκδιηγουμένου ἐκ ποταποῦ πάθους , ἐκ ποίου στοιχείου 2ἡ οὐσία τὴν γένεσιν εἴληφεν · ἃ καὶ εἰκότως δοκοῦσί μοι μὴ ἅπαντας θέλειν ἐν φανερῷ διδάσκειν , ἀλλʼ μόνους ἐκείνους τοὺς καὶ μεγάλους μισθοὺς ὑπὲρ τηλικούτων μυστηρίων τελεῖν δυναμένους . Οὐκέτι γὰρ ταῦτα ὅμοια ἐκείνοις , περὶ ὧν ὁ Κύριος ὑμῶν εἴρηκε , δωρεὰν ἐλάβετε , δωρεὰν δότε ἀλλὰ ἀνακεχωρηκότα , καὶ τερατώδη καὶ βαθέα μυστήρια μετὰ πολλοῦ καμάτου περιγινόμενα τοῖς φιλοψευδέσι . Τίς γὰρ οὐκ ἂν ἐκδαπανήσειε πάντα τὰ ὑπάρχοντα αὐτοῦ , ἵνα μάθῃ , ὅτι ἀπὸ τῶν δακρύων τῆε Ἐνθυμήσεως τοῦ πεπονθότος Αἰῶνος , θάλασσαι , καὶ πηγαὶ , καὶ ποταμοὶ , καὶ πᾶσα ἔνυδρος οὐσία τὴν γένεσιν εἴληφεν , ἐς δὲ τοῦ γέλωτος αὐτῆς τὸ φῶς , καὶ ἐκ τῆς ἐκπλήξεως καὶ τῆς ἀμηχανίας τὰ σωματικὰ τοῦ κόσμου στοιχεῖα ; Βούλομαι δὲ καὶ αὐτὸς συνεισενεγκεῖν τι τῇ καρποφορία αὐτῶν . Ἐπαιδὴ γὰρ ὁρῶ τὰ μὲν γλυκέα ὕδατα ὄντα , οἶον πηγὰς , καὶ ποταμοὺς , καὶ ὄμβρους , καὶ τὰ τοιαῦτα · τὰ δὲ ἐπὶ ταῖς θαλάσσαις ἁλμυρά · ἐπινοῶ μὴ πάντα ἀπὸ τῶν δακρύων αὐτῆς προβεβλῆσθαι , διότι τὸ δάκρυον ἁλμυρὸν τῇ ποιότητι ὑπάρχει · φανερὸν οὖν , ὅτι τὰ ἁλμυρὰ ὕδατα ταῦτά ἐστι τὰ ἀπὸ τῶν δακρύων . Εἰκὸς δὲ αὐτὴν ἐν ἀγωνίᾳ πολλῇ καὶ ἀμηχανίᾳ γεγονυῖαν καὶ ἱδρωκέναι · ἐντεῦθεν δὴ κατὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτῶν ὑπολαμβάνειν δεῖ , πηγὰς καὶ ποταμοὺς , καὶ εἴ τινα ἄλλα γλυκέα ὕδατα ὑπάρχει τὴν γένεσιν μὴ ἐσχοκέναι ἀπὸ τῶν δακρύων αὐτῆς · ἀπίθανον γὰρ , μιᾶς ποιότητος οὔσης τῶν δακρύων , τὰ μὲν ἁλμυρὰ , τὰ δὲ γλυκέα ὕδατα ἐξ αὐτῶν προελθεῖν · τοῦτο δὲ πιθανώτερον , τὰ μὲν εἶναι ἀπὸ τῶν δακρύων , τὰ δὲ ἀπὸ τῶν ἱδρώτων . Ἐπαιδὴ καὶ θερμὰ καὶ δριμέα τινὰ ὕδατά ἐστιν ἐν τῷ κόσμῳ , νοεῖν ὀφείλεις , τὶ ποιήσασα , καὶ ἐκ ποίου μορίου προήκατο ταῦτα · ἁρμόζουσι γὰρ τοιοῦτοι καρποὶ τῇ ὑποθέσει αὐτῶν . Διοδεύσασαν οὖν πᾶν πάθος τὴν Μητέρα αὐτῶν , καὶ μόγις ὑπερκύψασαν , 1ἐπὶ ἱκεσίαν τραπῆναι τοῦ καταλιπόντος αὐτὴν φωτὸς , τουτέστι τοῦ Χριστοῦ , λέγουσιν · ὃς ἀνελθὼν μὲν εἰς τὸ πλήρωμα , αὐτὸς μὲν εἰκὸς ὅτι 2ὤκνησεν ἐκ δευτέρου κατελθεῖν , τὸν 3Παράκλητον δὲ ἐξέπεμψεν αὐτὴν , τουτέστι τὸν σωτῆρα , 4ἐνδόντος αὐτῷ πᾶσαν τὴν δύναμιν τοῦ πατρὸς , καὶ πᾶν ὑπ᾿ ἐξουσίαν παραδόντος , 5καὶ τῶν αἰώνων δεόμενος , ὅπως ἐν αὐτῷ τὰ πάντα κτισθῇ τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ ἀόρατα , Θρόνοι , 6θεότητες , κυριότητες · ἐκπέμπεται δὲ πρὸς αὐτὴν μετὰ τῶν 1ἡλικιωτῶν αὐτοῦ τῶν Ἀγγέλων . Τὴν δὲ Ἀχαμὼθ ἐντραπεῖσαν αὐτὸν λέγουσι πρῶτον μὲν 2 ἐπιθέσθαι δἰ αἰδῶ , μετέπειτα δὲ ἰδοῦσαν αὐτὸν σὺν ὅλῃ τῇ 3καρποφορίᾳ αὐτοῦ , προσδραμεῖν αὐτῷ , δύναμιν λαβοῦσαν ἐκ τῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ · κᾀκεῖνον μορφῶσαι αὐτὴν 4μόρξωσιν τὴν κατὰ γνῶσιν , καὶ ἴασιν τῶν παθῶν ποιήσασθαι αὐτῆς · χωρίσαντα δʼ αὐτὰ αὐτῆς , 5μὴ ἀμελήσαντα δὲ αὐτῶν , οὐ γὰρ ἦν 6δονατὰ ἀφανισθῆναι , ὡς τὰ 7τῆς προτέρας , διὰ τὸ ἑκτικὰ ἤδη καὶ 1δυνατὰ εἶναι · ἀλλʼ ἀποκρίναντα 2χωρήσει τοῦ συγχέαι καὶ πῆξαι , καὶ ἐξ ἀσωμάτου πάθους εἰς 3ἀσώματον τὴν ὕλην μεταβαλεῖν αὐτά · εἶθʼ οὕτως ἐπιτηδειότητα καὶ φύσιν ἐμπεποιηκέναι αὐτοῖς , ὥστε εἰς συγκρίματα καὶ σώματα ἐλθεῖν , πρὸς τὸ γενέσθαι 4δύο οὐσίας , τὴν φαύλην τῶν παθῶν , τήν τε τῆς ἐπιστροφῆς ἐμπαθῆ · καὶ διὰ τοῦτο δυνάμει τὸν Σωτῆρα 1δεδημιουργηκέναι φάσκουσι . Τήν τε Ἀχαμὼθ ἐκτὸς πάθους γενομένην , καὶ 2συλλαβοῦσαν τῇ χαρ τῶν ἐν αὐτῷ φώτων τὴν θεωρίαν , τουτέστι τῶν Ἀγγέλων τῶν μετʼ αὐτοῦ , καὶ 3ἐγκισσήσασαν αὐτοὺς , κεκυηκέναι καρποὺς κατὰ τὴν εἰκόνα διδάσκουσι , κύημα πνευματικὸν καθʼ ὁμοίωσιν γεγονότως τῶν δορυφόρων τοῦ Σωτῆρος .
Lemmas: 8 . καί τίς γάρ τραγῳδία πολύς λοιπός εἰμί ἐνθάδε , καί φαντασία εἷς ἕκαστος αὐτός , ἄλλως καί ἄλλως 1 ἐκδιηγέομαι ἐκ ποταποῦς πάθος , ἐκ ποῖος στοιχεῖον 2ος οὐσία ὁ γένεσις λαμβάνω · ὁ καί εἰκότως δοκέω ἐγώ μή ἅπας ἐθέλω ἐν φανερός διδάσκω , ἀλλά μόνος ἐκεῖνος ὁ καί μέγας μισθός ὑπέρ τηλικόσδε μυστήριον τελέω δύναμαι . οὐκέτι γάρ οὗτος ὅμοιος ἐκεῖνος , περί ὅς ὁ Κύριος σύ εἴρω , δωρεά λαμβάνω , δωρεά δίδωμι ἀλλά ἀναχωρέω , καί τερατώδης καί βαθύς μυστήριον μετά πολύς κάματος περιγίγνομαι ὁ φιλοψευδής . Τῖς γάρ οὐ εἄν ἐκδαπανάω πᾶς ὁ ὑπάρχω αὐτός , ἵνα μανθάνω , ὅτι ἀπό ὁ δάκρυ τείνω ἐνθύμησις ὁ πάσχω Αἰών , θάλασσα , καί πηγή , καί ποταμός , καί πᾶς ἔνυδρος οὐσία ὁ γένεσις λαμβάνω , εἰς δέ ὁ γέλως αὐτός ὁ φάος , καί ἐκ ὁ ἔκπληξις καί ὁ ἀμηχανία ὁ σωματικός ὁ κόσμος στοιχεῖον ; βούλομαι δέ καί αὐτός συνεισφέρω τίς ὁ καρποφορία αὐτός . ἐπαείδω γάρ ὁράω ὁ μέν γλυκύς ὕδωρ εἰμί , οἶος πηγή , καί ποταμός , καί ὄμβρος , καί ὁ τοιοῦτος · ὁ δέ ἐπί ὁ θάλασσα ἁλμυρός · ἐπινοέω μή πᾶς ἀπό ὁ δάκρυ αὐτός προβάλλω , διότι ὁ δάκρυ ἁλμυρός ὁ ποιότης ὑπάρχω · φανερός οὖν , ὅτι ὁ ἁλμυρός ὕδωρ οὗτος εἰμί ὁ ἀπό ὁ δάκρυ . εἰκώς δέ αὐτός ἐν ἀγωνία πολύς καί ἀμηχανία γίγνομαι καί ἱδρόω · ἐντεῦθεν δή κατά ὁ ὑπόθεσις αὐτός ὑπολαμβάνω δεῖ , πηγή καί ποταμός , καί εἰμί τις ἄλλος γλυκύς ὕδωρ ὑπάρχω ὁ γένεσις μή ἔχω ἀπό ὁ δάκρυ αὐτός · ἀπίθανος γάρ , εἷς ποιότης εἰμί ὁ δάκρυ , ὁ μέν ἁλμυρός , ὁ δέ γλυκύς ὕδωρ ἐκ αὐτός προέρχομαι · οὗτος δέ πιθανός , ὁ μέν εἰμί ἀπό ὁ δάκρυ , ὁ δέ ἀπό ὁ ἱδρώς . ἐπαείδω καί θερμός καί δριμύς τις ὕδωρ εἰμί ἐν ὁ κόσμος , νοέω ὀφείλω , τίς ποιέω , καί ἐκ ποῖος μόριον προΐημι οὗτος · ἁρμόζω γάρ τοιοῦτος καρπός ὁ ὑπόθεσις αὐτός . Διοδεύσασαν οὖν πᾶς πάθος ὁ Μήτηρ αὐτός , καί μόγις ὑπερκύπτω , ἐπί Ἱκεσία τρέπω ὁ καταλείπω αὐτός φάος , τουτέστι ὁ Χριστός , λέγω · ὅς ἀνέρχομαι μέν εἰς ὁ πλήρωμα , αὐτός μέν εἰκός ὅτι ὀκνέω ἐκ δύο κατέρχομαι , ὁ Παράκλητος δέ ἐκπέμπω αὐτός , τουτέστι ὁ σωτήρ , ἐνδίδωμι αὐτός πᾶς ὁ δύναμις ὁ πατήρ , καί πᾶς ὑπό ἐξουσία παραδίδωμι , καί ὁ αἰών δήω , ὅπως ἐν αὐτός ὁ πᾶς κτίζω ὁ ὁρατός καί ὁ ἀόρατος , Θρόνοι , θεότης , κυριότης · ἐκπέμπω δέ πρός αὐτός μετά ὁ 1ηλικιους αὐτός ὁ Ἄγγελος . ὁ δέ Ἀχαμῶθ ἐντρέπω αὐτός λέγω πρῶτος μέν 2 ἐπιτίθημι διά αἰδώς , μετέπειτα δέ ὁράω αὐτός σύν ὅλος ὁ καρποφορία αὐτός , προστρέχω αὐτός , δύναμις λαμβάνω ἐκ ὁ ἐπιφάνεια αὐτός · ἐκεῖνος μορφόω αὐτός 4μόρξωσιν ὁ κατά γνῶσις , καί ἴασις ὁ πάθος ποιέω αὐτός · χωρίζω δέ αὐτός αὐτός , μή ἀμελέω δέ αὐτός , οὖον γάρ εἰμί 6δονατὰ ἀφανίζω , ὡς ὁ ὅς πρότερος , διά ὁ ἑκτικός ἤδη καί 1δυνατὰ εἰμί · ἀλλά ἀποκρίνω ἀχωρέω ὁ συγχέω καί πήγνυμι , καί ἐκ ἀσώματος πάθος εἰς 3ἀσώματον ὁ ὕλη μεταβάλλω αὐτός · εἶτα οὕτως ἐπιτηδειότης καί φύσις ἐμποιέω αὐτός , ὥστε εἰς σύγκριμα καί σῶμα ἔρχομαι , πρός ὁ γίγνομαι ὅδε οὐσία , ὁ φαῦλος ὁ πάθος , ὁ τε ὁ ἐπιστροφή ἐμπαθής · καί διά οὗτος δύναμις ὁ Σωτήρ δημιουργέω φάσκω . ὁ τε Ἀχαμῶθ ἐκτός πάθος γίγνομαι , καί συλλαμβάνω ὁ χαρ ὁ ἐν αὐτός φάος ὁ θεωρία , τουτέστι ὁ Ἄγγελος ὁ μετά αὐτός , καί 3ἐγκισσήσασαν αὐτός , κύω καρπός1 κατά ὁ εἰκών διδάσκω , κύημα πνευματικός κατά ὁμοίωσις γίγνομαι ὁ δορυφόρος ὁ Σωτήρ .