irenaeus.adversus-haereses-libri-1-2 11.1
1 . KAI περὶ μὲν τῆς κτίσεως τοιαῦτα λέγοντες , καθʼ ἑκάστην ἡμέραν ἐπιγεννᾷ ἕκαστος αὐτῶν , καθὼς δύναται , καινότερον . Τέλειος γὰρ οὐδεὶς ὁ μὴ μεγάλα ψεύσματα παῤ αὐτοῖς καρποφορήσας . Ἐκ δὲ τῶν προφητικῶν ὅσα μεταμορφάζουσιν , ἀναγκαῖον μηνύσαντα τὸν ἔλεγχον αὐτοῖς ἐπάγειν . Ὁ γὰρ Μωϋσῆς , φασὶ , ἀρχόμενος τῆς κατὰ τὴν κτίσιν πραγματείας , εὐθὺς ἐν ἀρχῇ τὴν μητέρα τῶν ὅλων ἐπέδειξεν , εἰπών · Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν . Τέσσαρα οὗν ταῦτα ὀνομάσας , Θεὸν , καὶ ἀρχὴν , οὐρανὸν , καὶ γῆν , τὴν 1τετρακτὺν αὐτῶν , ὡς αὐτοὶ λέγουσι , διετύπωσε . Καὶ τὸν ἀόρατον δὲ καὶ τὸν ἀπόκρυφον αὐτῆς μηνύοντα εἰπεῖν · Ἡ δὲ γῆ ἦν ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος . Τὴν δευτέραν τετράδα , γέννημα πρώτης τετράδος , οὕτως αὐτὸν εἰρηκέναι θέλουσιν , ἄβοσσον ὀνομάζοντα καὶ σκότος , ἐν σφίσιν αὐτοῖς καὶ ὕδωρ , καὶ τὸ ἐπιφερόμενον τῷ ὕδατι 1πνεῦμα . Μεθ᾿ ἣν τίς δεκάδος μνημονεύοντα φῶς λέγειν , καὶ ἡμέραν , καὶ νύκτα , στερέωμά τε , καὶ ἑσπέραν , καὶ ὃ καλεῖται πρωῒ , ξηράν τε καὶ θάλασσαν , ἔτι τε βοτάνην , καὶ δεκάτῳ τόπῳ ξύλον · οὕτω δὲ διὰ τῶν δέκα ὀνομάτων τοὺς δέκα Αἰῶνας μεμηνυκέναι . Τῆς δὲ δυοδεκάδος οὕτως ἐξεικονίσθαι 2παῤ αὐτῷ τὴν δύναμιν · ἥλιον γὰρ λέγειν καὶ σελήνην , ἀστέρας τε καὶ καιροὺς , ἐνιαυτούς τε καὶ κήτη , ἰχθύας καὶ ἑρπετὰ , πετεινὰ καὶ τετράποδα , θηρία τε , καὶ 3πετεινά που τοῖς δυοδέκατον τὸν ἄνθρωπον . Οὕτως ὑπὸ τοῦ πνεύματος τὴν τριάκοντα διὰ Μωϋσέως εἰρῆσθαι διδάσκουσιν . Ἀλλὰ μὴν καὶ τὸν πλαστὸν ἄνθρωπον κατʼ εἰκόνα τῆς ἄνω δυνάμεως ἔχειν ἐν αὐτῷ τὴν ἀπὸ τῆς μιᾶς πηγήν . Ἱδρῦσθαι δὲ ταῦτα ἐν τῷ κατὰ τὸν ἐγκέφαλον τόπῳ · ἀφʼ ἧς ἀποῤῥεῖν 4ἀδυνάμεις τέσσαρας , κατʼ εἰκόνα τῆς ἄνω τετράδος , καλουμένας , τὴν μὲν ὅρασιν , τὴν δὲ ἀκοὴν , τὴν δὲ τρίτην ὄσφρυσιν , καὶ τὴν τετάρτην γεῦσιν . Τὴν δὲ Ὀγδοάδα φασὶ μηνύεσθαι διὰ τοῦ ἀνθρώπου οὕτως · ἀκοὰς μὲν δύο ἔχοντας , καὶ τοσαύτας ὁράσεις , ἔτι τε ὀσφρήσεις δύο , καὶ διπλῆν γεῦσιν , πικροῦ τε καὶ γλυκέως . Ὅλον δὲ τὸν ἄνθρωπον πᾶσαν τὴν εἰκόνα τῆς τριακοντάδος οὕτως ἔχειν διδάσκουσιν · ἐν μὲν ταῖς χερσὶ διὰ τῶν δακτύλων τὴν δεκάδα βαστάζειν · ἐν ὅλῳ δὲ τῷ σώματι εἰς δεκαδύο μέλη διαιρουμένῳ τὴν δωδεκάδα . Διαιροῦσι δὲ αὐτὸ , καθάπερ τὸ τῆς Ἀληθείας διῄρηται παῤ αὐτοῖς τοῖς σώμασι , περὶ οὗ προειρήκαμεν . Τήν τε οὖν ὀγδοάδα , ἄῤῥητόν τε καὶ ἀόρατον οὖσαν , ἐν τοῖς σπλάγχνοις κρυβομένην νοεῖσθαι .
Lemmas: 1 . KAI περί μέν ὁ κτίσις τοιοῦτος λέγω , κατά ἕκαστος ἡμέρα ἐπιγεννάω ἕκαστος αὐτός , καθώς δύναμαι , καινός . Τέλειος γάρ οὐδείς ὁ μή μέγας ψεῦσμα παρά αὐτός καρποφορέω . ἐκ δέ ὁ προφητικός ὅσος μεταμορφάζω , ἀναγκαῖος μηνύω ὁ ἔλεγχος αὐτός ἐπάγω . ὁ γάρ Μωϋσῆς , φημί , ἄρχω ὁ κατά ὁ κτίσις πραγματεία , εὐθύς ἐν ἀρχή ὁ μήτηρ ὁ ὅλος ἐπιδείκνυμι , εἶπον · ἐν ἀρχή ποιέω ὁ θεός ὁ οὐρανός καί ὁ γῆ . τέσσαρες ἐν οὗτος ὀνομάζω , θεός , καί ἀρχή , οὐρανός , καί γῆ , ὁ τετρακτύς αὐτός , ὡς αὐτός λέγω , διατυπόω . καί ὁ ἀόρατος δέ καί ὁ ἀπόκρυφος αὐτός μηνύω εἶπον · ὁ δέ γῆ εἰμί ἀόρατος καί ἀκατασκεύαστος . ὁ δύο τετράς , γέννημα πρῶτος τετράς , οὕτως αὐτός εἴρω ἐθέλω , αβοεννυω ὀνομάζω καί σκότος , ἐν σφεῖς αὐτός καί ὕδωρ , καί ὁ ἐπιφέρω ὁ ὕδωρ 1πνεῦμα . μετά ὅς τίς δεκάς μνημονεύω φάος λέγω , καί ἡμέρα , καί νύξ , στερέωμα τε , καί ἑσπέρα , καί ὅς καλέω πρωΐ , ξηρός τε καί θάλασσα , ἔτι τε βοτάνη , καί δέκατος τόπος ξύλον · οὗτος δέ διά ὁ δέκα ὄνομα ὁ δέκα Αἰών μηνύω . ὁ δέ δυοδεκάς οὕτως ἐξεικονίζω 2παῤ αὐτός ὁ δύναμις · ἥλιος γάρ λέγω καί σελήνη , ἀστήρ τε καί καιρός , ἐνιαυτός τε καί κῆτος , ἰχθύς καί ἑρπετόν , πετεινόν καί τετράπους , θηρίον τε , καί ἕπω ποῦ ὁ δυοδεκατος ὁ ἄνθρωπος . οὕτως ὑπό ὁ πνεῦμα ὁ τριάκοντα διά Μωϋσῆς εἴρω διδάσκω . ἀλλά μήv καί ὁ πλαστός ἄνθρωπος κατά εἰκών ὁ ἄνω δύναμις ἔχω ἐν αὐτός ὁ ἀπό ὁ εἷς πηγή . ἱδρύω δέ οὗτος ἐν ὁ κατά ὁ ἐγκέφαλος τόπος · ἀπό ὅς ἀπορρέω ἀδύναμαι τέσσαρες , κατά εἰκών ὁ ἄνω τετράς , καλέω , ὁ μέν ὅρασις , ὁ δέ ἀκοή , ὁ δέ τρίτος ὄσφρυσιν , καί ὁ τέταρτος γεῦσις . ὁ δέ ὀγδοάς φημί μηνύω διά ὁ ἄνθρωπος οὕτως · ἀκοή μέν δύο ἔχω , καί τοσοῦτος ὅρασις , ἔτι τε ὄσφρησις δύο , καί διπλόος γεῦσις , πικρός τε καί γλυκύς . ὅλος δέ ὁ ἄνθρωπος πᾶς ὁ εἰκών ὁ τριακοντάδος οὕτως ἔχω διδάσκω · ἐν μέν ὁ χείρ διά ὁ δάκτυλος ὁ δεκάς βαστάζω · ἐν ὅλος δέ ὁ σῶμα εἰς δεκαδύο μέλος διαιρέω ὁ δωδεκάς . διαιρέω δέ αὐτός , καθάπερ ὁ ὁ Ἀλήθεια διαιρέω παρά αὐτός ὁ σῶμα , περί ὅς προαγορεύω . ὁ τε οὖν ὀγδοάς , ἄρρητος τε καί ἀόρατος εἰμί , ἐν ὁ σπλάγχνον κρύπτω νοέω .