iamblichus-philosophy.protrepticus 9
IX . Ἄνωθεν δὲ ἀρχόμενοι ἀπὸ τοῦ τῆς φύσεως βουλήματος ἐπὶ τὴν αὐτὴν προτροπὴν προχωοροῦμεν oὑτωσί . τῶν γινομένων τὰ μὲν ἀπό τινος διανοίας καὶ τέχνης γίνεται , οἷον οἰκία καὶ πλοῖον ( ἀμφοτέρων γὰρ τούτων αἰτία τέχνη τίς ἐστι καὶ διάνοια ) , τὰ δὲ διὰ τέχνης μὲν οὐδεμιᾶς , ἀλλὰ διὰ φύσιν · ζῴων γὰρ καὶ φυτῶν αἰτία φύσις , καὶ κατὰ φύσιν γίνεται πάντα τὰ τοιαῦτα . ἀλλὰ μὴν καὶ διὰ τύχην ἔνια γίνεται τῶν πραγμάτων · ὅσα γὰρ μήτε διὰ τέχνην μήτε διὰ φύσιν μήτʼ ἐξ ἀνάγκης γίγνεται , τὰ πολλὰ τούτων διὰ τύχην γίνεσθαί φαμεν . τῶν μὲν οὖν ἀπὸ τύχης γιγνομένων οὐδὲν ἕνεκά του γίγνεται , οὐδʼ ἔστι τι τέλος αὐτοῖς · τοῖς δὲ ἀπὸ τέχνης γιγνομένοις ἔνεστι καὶ τὸ τέλος καὶ τὸ οὗ ἕνεκα ( ἀεὶ γὰρ ὁ τὴν τέχνην ἔχων ἀποδώσει σοι λόγον διʼ ὃν ἔγραψε καὶ οὗ ἕνεκα ) , καὶ τοῦτο βέλτιόν ἐστιν ἢ τὸ διὰ τοῦτο γιγνόμενον . λέγω δʼ ὅσων καθʼ αὑτὴν ἡ τέχνη πέφυκεν αἰτία καὶ μὴ κατὰ συμβεβηκός · ὑγείας μὲν γὰρ ἰατρικὴν μᾶλλον ἢ νόσου κυρίως ἂν θείημεν , οἰκοδομικὴν δὲ οἰκίας , ἀλλʼ οὐ τοῦ καταβάλλειν . πᾶν ἄρα ἕνεκά του γίγνεται τὸ κατὰ τέχνην , καὶ τοῦτο τέλος αὐτῆς τὸ βέλτιστον , τὸ μέντοι διὰ τύχην οὐ γίνεται ἕνεκά του · συμβαίη μὲν γὰρ ἂν καὶ ἀπὸ τύχης τι ἀγαθόν , οὐ μὴν ἀλλὰ κατά γε τὴν τύχην καὶ καθόσον ἀπὸ τύχης οὐκ ἀγαθόν , ἀόριστον δʼ ἀεὶ τὸ γιγνόμενόν ἐστι κατʼ αὐτήν . ἀλλὰ μὴν τό γε κατὰ φύσιν ἕνεκά του γίγνεται , καὶ βελτίονος ἕνεκεν ἀεὶ συνίσταται ἢ καθάπερ τὸ διὰ τέχνης · μιμεῖται γὰρ οὐ τὴν τέχνην ἡ φύσις ἀλλὰ αὐτὴ τὴν φύσιν , καὶ ἔστιν ἐπὶ τῷ βοηθεῖν καὶ τὰ παραλειπόμενα τῆς φύσεως ἀναπληροῦν . τὰ μὲν γὰρ ἔοικεν αὐτὴ δύνασθαι διʼ αὐτῆς ἡ φύσις ἐπιτελεῖν καὶ βοηθείας οὐδὲν δεῖσθαι , τὰ δὲ μόλις καὶ παντελῶς ἀδυνατεῖν , οἷον αὐτίκα καὶ περὶ τὰς γενέσεις · ἔνια μὲν δήπου τῶν σπερμάτων εἰς ὁποίαν ἂν ἐμπέσῃ γῆν ἄνευ φυλακῆς γεννῶσιν , ἔνια δὲ προσδεῖται τῆς γεωργικῆς τέχνης · παραπλησίως δὲ καὶ τῶν ζῴων τὰ μὲν διʼ αὐτῶν ἅπασαν ἀπολαμβάνει τὴν φύσιν , ἄνθρωπος δὲ πολλῶν δεῖται τεχνῶν πρὸς σωτηρίαν κατά τε τὴν πρώτην γένεσιν καὶ πάλιν κατὰ τὴν ὑστέραν τροφήν . εἰ τοίνυν ἡ τέχνη μιμεῖται τὴν φύσιν , ἀπὸ ταύτης ἠκολούθηκε καὶ ταῖς τέχναις τὸ τὴν γένεσιν ἅπασαν ἕνεκά του γίγνεσθαι . τὸ γὰρ ὀρθῶς γιγνόμενον ἅπαν ἕνεκά του γίγνεσθαι θείημεν ἄν . οὐκοῦν τό γε καλῶς , ὀρθῶς · καὶ τὸ μὲν γιγνόμενον γίγνεται , γέγονε δὲ τὸ γεγονὸς τό γε μὴν κατὰ φύσιν ἅπαν καλῶς , εἴπερ τὸ παρὰ φύσιν φαῦλον καὶ τῷ κατὰ 144 Κ . φύσιν γένεσις ἕνεκά του γίγνεται . καὶ τοῦτο ἴδοι τις ἂν καὶ ἀφʼ ἑκάστου τῶν ἐν ἡμῖν μερῶν · οἷον εἰ κατανοοῖς τὸ βλέφαρον , ἴδοις ἂν ὡς οὐ μάτην ἀλλὰ βοηθείας χάριν τῶν ὀμμάτων γέγονεν , ὅπως ἀνάπαυσίν τε παρέχῃ καὶ κωλύῃ τὰ προσπίπτοντα πρὸς τὴν ὄψιν . οὐκοῦν ταὐτόν ἐστιν οὗ τε ἕνεκα γέγονέ τι καὶ οὗ ἕνεκα δεῖ γεγονέναι · οἷον εἰ πλοῖον ἕνεκα τῆς κατὰ θάλατταν κομιδῆς ἔδει γίγνεσθαι , διὰ τοῦτο καὶ γέγονε . καὶ μὴν τά γε ζῷα τῶν φύσει τε καὶ κατὰ φύσιν γεγενημένων ἐστὶν ἤτοι πάντα τοπαράπαν ἢ τὰ βέλτιστα καὶ τιμιώτατα · διαφέρει γὰρ οὐδὲν εἴ τις αὐτῶν τὰ πολλὰ παρὰ φύσιν οἴεται γεγενῆσθαι διά τινα φθορὰν καὶ μοχθηρίαν . τιμιώτατον δέ γε τῶν ἐνταῦθα ζῴων ἄνθρωπός ἐστιν , ὥστε δῆλον ὅτι φύσει τε καὶ κατὰ φύσιν γέγονε . καὶ τοῦτό ἐστι τῶν ὄντων οὐ χάριν ἡ φύσις ἡμᾶς ἐγέννησε καὶ ὁ θεός . τί δὴ τοῦτό ἐστι Πυθαγόρας ἐρωτώμενος , τὸ θεάσασθαιʼ εἶπε ῾τὸν οὐρανόνʼ , καὶ ἑαυτὸν δὲ θεωρὸν ἔφασκεν εἶναι τῆς φύσεως καὶ τούτου ἕνεκα παρεληλυθέναι εἰς τὸν βίον . καὶ Ἀναξαγόραν δέ φασιν εἰπεῖν ἐρωτηθέντα τίνος ἂν ἕνεκα ἕλοιτο γενέσθαι τις καὶ ζῆν , ἀποκρίνασθαι πρὸς τὴν ἐρώτησιν · ὡς ῾τοῦ θεάσασθαι τὸν οὐρανὸν καὶ τὰ περὶ αὐτὸν ἄστρα τε καὶ σελήνην καὶ ἥλιονʼ , ὡς τῶν ἄλλων γε πάντων οὐδενὸς ἀξίων ὄντων . εἰ τοίνυν παντὸς ἀεὶ τὸ τέλος ἐστὶ βέλτιον ( ἕνεκα γὰρ τοῦ τέλους πάντα γίγνεται τὰ γιγνόμενα , τὸ δʼ οὐ ἕνεκα βέλτιον καὶ βέλτιστον πάντων ) , τέλος δὲ κατὰ φύσιν τοῦτό ἐστιν ὃ κατὰ τὴν γένεσιν πέφυκεν ὕστατον ἐπιτελεῖσθαι περαινομένης τῆς γενέσεως συνεχῶς · οὐκοῦν πρῶτον μὲν τὰ κατὰ τὸ σῶμα τῶν ἀνθρώπων λαμβάνει τέλος , ὕστερον δὲ τὰ κατὰ τὴν ψυχὴν , καί πως ἀεὶ τὸ τοῦ βελτίονος τέλος ὑστερίζει τῆς γενέσεως . οὐκοῦν ψυχὴ σώματος ὕστερον , καὶ τῶν τῆς ψυχῆς τελευταῖον ἡ φρόνησις · τοῦτο γὰρ ὕστατον ὁρῶμεν γιγνόμενον φύσει τοῖς ἀνθρώποις , διὸ καὶ τὸ γῆρας ἀντιποιεῖται τούτου μόνου τῶν ἀγαθῶν · φρόνησις ἄρα τις κατὰ φύσιν ἡμῖν ἐστι τὸ τέλος καὶ τὸ φρονεῖν ἔσχατον οὗ χάριν γεγόναμεν . οὐκοῦν εἰ γεγόναμεν , δῆλον ὅτι καὶ ἐσμὲν ἕνεκα τοῦ φρονῆσαί τι καὶ μαθεῖν . καλῶς ἄρα κατά γε τοῦτον τὸν λόγον Πυθαγόρας εἴρηκεν ὡς ἐπὶ τὸ γνῶναί τε καὶ θεωρῆσαι πᾶς ἄνθρωπος ὑπὸ τοῦ θεοῦ συνέστηκεν . ἀλλὰ τοῦτο τὸ γνωστὸν πότερον ὁ κόσμος ἐστὶν ἤ τις ἑτέρα φύσις , σκεπτέον ἴσως ὕστερον , νῦν δὲ τοσοῦτον ἱκανὸν τὴν πρώτην ἡμῖν . εἰ γάρ ἐστι κατὰ φύσιν τέλος ἡ φρόνησις , ἄριστον ἂν εἴη πάντων τὸ φρονεῖν . ὥστε τὰ μὲν ἄλλα δεῖ πράττειν ἕνεκα τῶν ἐν αὐτῷ γιγνομένων ἀγαθῶν , τούτων δὲ αὐτῶν τὰ μὲν ἐν τῷ σώματι τῶν ἐν τῇ ψυχῇ , τὴν δὲ ἀρετὴν τῆς φρονήσεως · τοῦτο γάρ ἐστιν ἀκρότατον . τὸ δὲ ζητεῖν ἀπὸ πάσης ἐπιστήμης ἕτερόν τι γενέσθαι καὶ δεῖν χρησίμην αὐτὴν εἶναι , παντάπασιν ἀγνοοῦντός τινός ἐστιν ὅσον διέστηκεν ἐξ ἀρχῆς τὰ ἀγαθὰ καὶ τὰ ἀναγκαῖα · διαφέρει γὰρ πλεῖστον . τὰ μὲν γὰρ διʼ ἕτερον ἀγαπώμενα τῶν πραγμάτων , ὧν ἄνευ ζῆν ἀδύνατον , ἀναγκαῖα καὶ συναίτια λεκτέον , ὅσα δὲ διʼ αὐτά , κἂν ἀποβαίνῃ μηδὲν ἕτερον , ἀγαθὰ κυρίως · οὐ γὰρ δὴ τόδε μὲν αἱρετὸν διὰ τόδε , τόδε δὲ διʼ ἄλλο , τοῦτο δὲ εἰς ἄπειρον οἴχεται προϊόν , ἀλλʼ ἵσταταί που . γελοῖον οὖν ἤδη παντελῶς τὸ ζητεῖν ἀπὸ παντὸς ὠφέλειαν ἑτέραν παρʼ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα , καὶ τί οὖν ἡμῖν ὄφελος;ʼ καὶ ‘τί χρήσιμον;ʼ ἐρωτῶν . ὡς ἀληθῶς γάρ , ὅπερ λέγομεν , οὐδὲν ἔοικεν ὁ τοιοῦτος εἰδότι καλὸν κἀγαθὸν οὐδὲ τί αἴτιον τῷ διαγιγνώσκοντι καὶ συναίτιον . ἴδοι δʼ ἄν τις ὅτι παντὸς μᾶλλον ἀληθῆ ταῦτα λέγομεν , εἴ τις ἡμᾶς οἷον εἰς μακάρων νήσους τῇ διανοίᾳ κομίσειεν . ἐκεῖ γὰρ οὐδενὸς χρεία οὐδὲ τῶν ἄλλων τινὸς ὄφελος ἂν γένοιτο , μόνον δὲ καταλείπεται τὸ διανοεῖσθαι καὶ θεωρεῖν , ὅνπερ καὶ νῦν ἐλεύθερόν φαμεν βίον εἶναι . εἰ δὲ ταῦτʼ ἐστὶν ἀληθῆ , πῶς οὐκ ἂν αἰσχύνοιτο δικαίως ὅστις ἡμῶν ἐξουσίας γενομένης ἐν μακάρων οἰκῆσαι νήσοις ἀδύνατος εἴη διʼ ἑαυτόν ; οὐκοῦν οὐ μεμπτὸς ὁ μισθός ἐστι τῆς ἐπιστήμης τοῖς ἀνθρώποις , οὐδὲ μικρὸν τὸ γιγνόμενον ἀπʼ αὐτῆς ἀγαθόν . ὥσπερ γὰρ τῆς δικαιοσύνης , ὥς φασιν οἱ σοφοὶ τῶν ποιητῶν , ἐν Ἅιδου κομιζόμεθα τὰς δωρεάς , οὕτω τῆς φρονήσεως ἐν μακάρων νήσοις , ὡς ἔοικεν . οὐδὲν οὖν δεινόν , ἂν μὴ φαίνηται χρησίμη οὖσα μηδʼ ὠφέλιμος · οὐ γὰρ ὠφέλιμον ἀλλʼ ἀγαθὴν αὐτὴν εἶναί φαμεν , οὐδὲ διʼ ἕτερον ἀλλὰ διʼ ἑαυτὴν αἱρεῖσθαι αὐτὴν προσήκει . ὥσπερ γὰρ εἰς Ὀλυμπίαν αὐτῆς ἕνεκα τῆς θέας ἀποδημοῦμεν , καὶ εἰ μηδὲν μέλλοι πλεῖον ἀπʼ αὐτῆς ἔσεσθαι ( αὐτὴ γὰρ ἡ θεωρία κρείττων πολλῶν ἐστι χρημάτων ) , καὶ τὰ Διονύσια δὲ θεωροῦμεν οὐχ ὡς ληψόμενοί τι παρὰ τῶν ὑποκριτῶν ἀλλὰ καὶ προσθέντες , πολλάς τε ἄλλας θέας ἑλοίμεθα ἄν ἀντὶ πολλῶν χρημάτων · οὕτω καὶ τὴν θεωρίαν τοῦ παντὸς προτιμητέον πάντων τῶν δοκούντων εἶναι χρησίμων . οὐ γὰρ δήπου ἐπὶ μὲν ἀνθρώπους μιμουμένους γύναια καὶ δούλους , τοὺς δὲ μαχομένους καὶ θέοντας , δεῖ πορεύεσθαι μετὰ πολλῆς σπουδῆς ἕνεκα τοῦ θεάσασθαι αὐτούς , τὴν δὲ τῶν ὄντων φύσιν καὶ τὴν ἀλήθειαν οὐκ οἴεσθαι δεῖν θεωρεῖν ἀμισθί . οὕτω μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ βουλήματος τῆς φύσεως ἐπιόντες προετρέψαμεν ἐπὶ τὸ φρονεῖν ὡς ἐπὶ ἀγαθόν τε ὑπάρχον καὶ διʼ αὐτὸ τίμιον , κὰν μηδὲν ἀπʼ αὐτοῦ χρήσιμον γίγνηται ὡς πρὸς τὸν ἀνθρώπινον βίον .
Lemmas: IX . ἄνωθεν δέ ἄρχω ἀπό ὁ ὁ φύσις βούλημα ἐπί ὁ αὐτός προτροπή προχωρέω oὑτωσί . ὁ γίγνομαι ὁ μέν ἀπό τις διάνοια καί τέχνη γίγνομαι , οἷος οἰκίον καί πλοῖον ( ἀμφότερος γάρ οὗτος αἴτιος τέχνη τις εἰμί καί διάνοια ) , ὁ δέ διά τέχνη μέν οὐδείς , ἀλλά διά φύσις · ζῷον γάρ καί φυτόν αἴτιος φύσις , καί κατά φύσις γίγνομαι πᾶς ὁ τοιοῦτος . ἀλλά μήν καί διά τύχη ἔνιοι γίγνομαι ὁ πρᾶγμα · ὅσος γάρ μήτε διά τέχνη μήτε διά φύσις μήτε ἐκ ἀνάγκη γίγνομαι , ὁ πολύς οὗτος διά τύχη γίγνομαι φημί . ὁ μέν οὖν ἀπό τύχη γίγνομαι οὐδείς ἕνεκα τις γίγνομαι , οὐδέ εἰμί τις τέλος αὐτός · ὁ δέ ἀπό τέχνη γίγνομαι ἔνειμι καί ὁ τέλος καί ὁ ὅς ἕνεκα ( ἀεί γάρ ὁ ὁ τέχνη ἔχω ἀποδίδωμι σύ λόγος διά ὅς γράφω καί ὅς ἕνεκα ) , καί οὗτος ἀγαθός εἰμί ἤ ὁ διά οὗτος γίγνομαι . λέγω δέ ὅσος κατά ἑαυτοῦ ὁ τέχνη φύω αἰτία καί μή κατά συμβαίνω · ὑγεία μέν γάρ ἰατρικός μάλα ἤ νόσος κύριος ἄν τίθημι , οἰκοδομικός δέ οἰκία , ἀλλά οὐ ὁ καταβάλλω . πᾶς ἄρα ἕνεκα τις γίγνομαι ὁ κατά τέχνη , καί οὗτος τέλος αὐτός ὁ ἀγαθός , ὁ μέντοι διά τύχη οὐ γίγνομαι ἕνεκα τις · συμβαίνω μέν γάρ ἄν καί ἀπό τύχη τις ἀγαθός , οὐ μήν ἀλλά κατά γε ὁ τύχη καί καθόσον ἀπό τύχη οὐ ἀγαθός , ἀόριστος δέ ἀεί ὁ γίγνομαι εἰμί κατά αὐτός . ἀλλά μήν ὁ γε κατά φύσις ἕνεκα τις γίγνομαι , καί ἀγαθός ἕνεκα ἀεί συνίστημι ἤ καθά ὁ διά τέχνη · μιμέομαι γάρ οὐ ὁ τέχνη ὁ φύσις ἀλλά αὐτός ὁ φύσις , καί εἰμί ἐπί ὁ βοηθέω καί ὁ παραλείπω ὁ φύσις ἀναπληρόω . ὁ μέν γάρ ἔοικα αὐτός δύναμαι διά ἑαυτοῦ ὁ φύσις ἐπιτελέω καί βοήθεια οὐδείς δέω , ὁ δέ μόλις καί παντελής ἀδυνατέω , οἷος αὐτίκα καί περί ὁ γένεσις · ἔνιοι μέν δήπου ὁ σπέρμα εἰς ὁποῖος ἄν ἐμπίπτω γῆ ἄνευ φυλακή γεννάω , ἔνιοι δέ προσδέω ὁ γεωργικός τέχνη · παραπλήσιος δέ καί ὁ ζῷον ὁ μέν διά ἑαυτοῦ ἅπας ἀπολαμβάνω ὁ φύσις , ἄνθρωπος δέ πολύς δέω τέχνη πρός σωτηρία κατά τε ὁ πρῶτος γένεσις καί πάλιν κατά ὁ ὕστερος τροφή . εἰ τοίνυν ὁ τέχνη μιμέομαι ὁ φύσις , ἀπό οὗτος ἀκολουθέω καί ὁ τέχνη ὁ ὁ γένεσις ἅπας ἕνεκα τις γίγνομαι . ὁ γάρ ὀρθός γίγνομαι ἅπας ἕνεκα τις γίγνομαι τίθημι ἄν . οὐκοῦν ὁ γε καλός , ὀρθός · καί ὁ μέν γίγνομαι γίγνομαι , γίγνομαι δέ ὁ γίγνομαι ὁ γε μήν κατά φύσις ἅπας καλός , εἴπερ ὁ παρά φύσις φαῦλος καί ὁ κατά 144 Κ . φύσις γένεσις ἕνεκα τις γίγνομαι . καί οὗτος ὁράω τις ἄν καί ἀπό ἕκαστος ὁ ἐν ἐγώ μέρος · οἷον εἰ κατανοέω ὁ βλέφαρον , ὁράω ἄν ὡς οὐ μάτην ἀλλά βοήθεια χάριν ὁ ὄμμα γίγνομαι , ὅπως ἀνάπαυσις τε παρέχω καί κωλύω ὁ προσπίπτω πρός ὁ ὄψις . οὐκοῦν αὐτός εἰμί ὅς τε ἕνεκα γίγνομαι τις καί ὅς ἕνεκα δέω γίγνομαι · οἷον εἰ πλοῖον ἕνεκα ὁ κατά θάλασσα κομιδή δέω γίγνομαι , διά οὗτος καί γίγνομαι . καί μήν ὁ γε ζῷον ὁ φύσις τε καί κατά φύσις γίγνομαι εἰμί ἤτοι πᾶς τοπάλαι ἤ ὁ ἀγαθός καί τίμιος · διαφέρω γάρ οὐδείς εἰ τις αὐτός ὁ πολύς παρά φύσις οἴομαι γίγνομαι διά τις φθορά καί μοχθηρία . τίμιος δέ γε ὁ ἐνταῦθα ζῷον ἄνθρωπος εἰμί , ὥστε δῆλος ὅτι φύσις τε καί κατά φύσις γίγνομαι . καί οὗτος εἰμί ὁ εἰμί ὅς χάριν ὁ φύσις ἐγώ γεννάω καί ὁ θεός . τίς δή οὗτος εἰμί Πυθαγόρας ἐρωτάω , ὁ θεάομαι λέγω ὅς οὐρανός , καί ἑαυτοῦ δέ θεωρός φάσκω εἰμί ὁ φύσις καί οὗτος ἕνεκα παρέρχομαι εἰς ὁ βίος . καί Ἀναξαγόρας δέ φημί λέγω ἐρωτάω τίς ἄν ἕνεκα αἱρέω γίγνομαι τις καί ζάω , ἀποκρίνω πρός ὁ ἐρώτησις · ὡς ὅς θεάομαι ὁ οὐρανός καί ὁ περί αὐτός ἄστρον τε καί σελήνη καί Ἡλιόνη , ὡς ὁ ἄλλος γε πᾶς οὐδείς ἄξιος εἰμί . εἰ τοίνυν πᾶς ἀεί ὁ τέλος εἰμί ἀγαθός ( ἕνεκα γάρ ὁ τέλος πᾶς γίγνομαι ὁ γίγνομαι , ὁ δέ ὅς ἕνεκα ἀγαθός καί ἀγαθός πᾶς ) , τέλος δέ κατά φύσις οὗτος εἰμί ὅς κατά ὁ γένεσις φύω ὕστερος ἐπιτελέω περαίνω ὁ γένεσις συνεχής · οὐκοῦν πρῶτος μέν ὁ κατά ὁ σῶμα ὁ ἄνθρωπος λαμβάνω τέλος , ὕστερον δέ ὁ κατά ὁ ψυχή , καί πως ἀεί ὁ ὁ ἀγαθός τέλος ὑστερίζω ὁ γένεσις . οὐκοῦν ψυχή σῶμα ὕστερον , καί ὁ ὁ ψυχή τελευταῖος ὁ φρόνησις · οὗτος γάρ ὕστερος ὁράω γίγνομαι φύσις ὁ ἄνθρωπος , διό καί ὁ γῆρας ἀντιποιέω οὗτος μόνος ὁ ἀγαθός · φρόνησις ἄρα τις κατά φύσις ἐγώ εἰμί ὁ τέλος καί ὁ φρονέω ἔσχατος ὅς χάριν γίγνομαι . οὐκοῦν εἰ γίγνομαι , δῆλος ὅτι καί εἰμί ἕνεκα ὁ φρονέω τις καί μανθάνω . καλός ἄρα κατά γε οὗτος ὁ λόγος Πυθαγόρας λέγω ὡς ἐπί ὁ γιγνώσκω τε καί θεωρέω πᾶς ἄνθρωπος ὑπό ὁ θεός συνίστημι . ἀλλά οὗτος ὁ γνωστός πότερος ὁ κόσμος εἰμί ἤ τις ἕτερος φύσις , σκοπέω ἴσως ὕστερον , νῦν δέ τοσοῦτος ἱκανός ὁ πρῶτος ἐγώ . εἰ γάρ εἰμί κατά φύσις τέλος ὁ φρόνησις , ἀγαθός ἄν εἰμί πᾶς ὁ φρονέω . ὥστε ὁ μέν ἄλλος δέω πράσσω ἕνεκα ὁ ἐν αὐτός γίγνομαι ἀγαθός , οὗτος δέ αὐτός ὁ μέν ἐν ὁ σῶμα ὁ ἐν ὁ ψυχή , ὁ δέ ἀρετή ὁ φρόνησις · οὗτος γάρ εἰμί ἄκρος . ὁ δέ ζητέω ἀπό πᾶς ἐπιστήμη ἕτερος τις γίγνομαι καί δέω χρήσιμος αὐτός εἰμί , παντάπασι ἀγνοέω τις εἰμί ὅσος διΐστημι ἐκ ἀρχή ὁ ἀγαθός καί ὁ ἀναγκαῖος · διαφέρω γάρ πολύς . ὁ μέν γάρ διά ἕτερος ἀγαπάω ὁ πρᾶγμα , ὅς ἄνευ ζάω ἀδύνατος , ἀναγκαῖος καί συναίτιος λεκτέος , ὅσος δέ διά ἑαυτοῦ , ἐάν ἀποβαίνω μηδείς ἕτερος , ἀγαθός κύριος · οὐ γάρ δή ὅδε μέν αἱρετός διά ὅδε , ὅδε δέ διά ἄλλος , οὗτος δέ εἰς ἄπειρος οἴχομαι πρόειμι , ἀλλά ἵστημι που . γέλοιος οὖν ἤδη παντελής ὁ ζητέω ἀπό πᾶς ὠφέλεια ἕτερος παρά αὐτός ὁ πρᾶγμα , καί τίς οὖν ἐγώ ὄφελος καί τίς χρήσιμον;ʼ ἐρωτάω . ὡς ἀληθής γάρ , ὅς λέγω , οὐδείς ἔοικα ὁ τοιοῦτος οἶδα καλός ἀγαθός οὐδέ τίς αἴτιος ὁ διαγιγνώσκω καί συναίτιος . ὁράω δέ ἄν τις ὅτι πᾶς μάλα ἀληθής οὗτος λέγω , εἰ τις ἐγώ οἷος εἰς μάκαρ νῆσος ὁ διάνοια κομίζω . ἐκεῖ γάρ οὐδείς χρεία οὐδέ ὁ ἄλλος τις ὄφελος ἄν γίγνομαι , μόνος δέ καταλείπω ὁ διανοέω καί θεωρέω , ὅς καί νῦν ἐλεύθερος φημί βίος εἰμί . εἰ δέ οὗτος εἰμί ἀληθής , πῶς οὐ ἄν αἰσχύνω δίκαιος ὅστις ἐγώ ἐξουσία γίγνομαι ἐν μάκαρ οἰκέω νῆσος ἀδύνατος εἰμί διά ἑαυτοῦ ; οὐκοῦν οὐ μεμπτός ὁ μισθός εἰμί ὁ ἐπιστήμη ὁ ἄνθρωπος , οὐδέ μικρός ὁ γίγνομαι ἀπό αὐτός ἀγαθός . ὥσπερ γάρ ὁ δικαιοσύνη , ὡς φημί ὁ σοφός ὁ ποιητής , ἐν ᾍδης κομίζω ὁ δωρεά , οὕτως ὁ φρόνησις ἐν μάκαρ νῆσος , ὡς ἔοικα . οὐδείς οὖν δεινός , ἐάν μή φαίνω χρήσιμος εἰμί μηδέ ὠφέλιμος · οὐ γάρ ὠφέλιμος ἀλλά ἀγαθός αὐτός εἰμί φημί , οὐδέ διά ἕτερος ἀλλά διά ἑαυτοῦ αἱρέω αὐτός προσήκω . ὥσπερ γάρ εἰς Ὀλυμπία αὐτός ἕνεκα ὁ θέα ἀποδημέω , καί εἰ μηδείς μέλλω πολύς ἀπό αὐτός εἰμί ( αὐτός γάρ ὁ θεωρία κρατύς πολύς εἰμί χρῆμα ) , καί ὁ Διονύσια δέ θεωρέω οὐ ὡς λαμβάνω τις παρά ὁ ὑποκριτής ἀλλά καί προστίθημι , πολύς τε ἄλλος θέα αἱρέω ἄν ἀντί πολύς χρῆμα · οὕτως καί ὁ θεωρία ὁ πᾶς προτιμητέον πᾶς ὁ δοκέω εἰμί χρήσιμος . οὐ γάρ δήπου ἐπί μέν ἄνθρωπος μιμέομαι γύναιον καί δοῦλος , ὁ δέ μάχομαι καί θέω , δέω πορεύω μετά πολύς σπουδή ἕνεκα ὁ θεάομαι αὐτός , ὁ δέ ὁ εἰμί φύσις καί ὁ ἀλήθεια οὐ οἴομαι δέω θεωρέω ἀμισθί . οὕτως μέν οὖν ἀπό ὁ βούλημα ὁ φύσις ἐπέρχομαι προτρέπω ἐπί ὁ φρονέω ὡς ἐπί ἀγαθός τε ὑπάρχω καί διά ἑαυτοῦ τίμιος , ἐάν μηδείς ἀπό αὐτός χρήσιμος γίγνομαι ὡς πρός ὁ ἀνθρώπινος βίος .