iamblichus-philosophy.protrepticus 5
V . Δεῖ δὲ λοιπὸν αὐταῖς ταῖς Πυθαγορικαῖς διαιρέσεσι προσχρῆσθαι εἰς τὸ προτρέπειν . πάνυ γὰρ ἐντρεχῶς καὶ τελειότατα καὶ πρὸς τὰς ἄλλας φιλοσοφίας ἐξηλλαγμένως οἱ κατὰ τήνδε τὴν αἵρεσιν διῄρουν ἑπόμενοι ταῖς ἐκείνου διδασκαλίαις τὸν εἰς παρόρμησιν ἐπὶ φιλοσοφίαν λόγον , εὐμηχάνως ἐπιρρωννύντες καὶ πιστούμενοι ἀποδείξεσιν ἐπιστημονικωτάταις μηδὲν ἀνακόλουθον συναγαγούσαις . εἰσὶ δὲ τοιαῦται · Πάντες ἄνθρωποι βουλόμεθα εὖ πράττειν , εὖ δὲ πράττομεν , εἰ ἡμῖν πολλὰ ἀγαθὰ παρείη . ἀγαθὰ δὲ τὰ μέν ἐστι κατὰ σῶμα , ὥστε ἱκανῶς αὐτὸ παρεσκευάσθαι πρὸς τὴν κατὰ φύσιν συμμετρίαν καὶ κρᾶσιν καὶ ῥώμην · τὰ δὲ ἐν τοῖς ἐκτός , ὥσπερ εὐγένειαι καὶ δυνάμεις καὶ τιμαὶ ἐν τῇ ἑαυτοῦ πατρίδι · τὰ δὲ περὶ ψυχήν , ὡς τὸ σώφρονά τε εἶναι καὶ δίκαιον καὶ ἀνδρεῖον , καὶ διαφερόντως τὸ σοφὸν εἶναι · μεθʼ ὧν οὐ μικρὸν διαφέρει τὸ συνεπιλαμβάνειν καὶ τὴν εὐτυχίαν ταῖς ὀρθαῖς πράξεσιν , ἤτοι ὑπὸ τῆς σοφίας ἐπιφερομένην , ἢ καὶ καθʼ αὐτὴν ἔχουσαν ἰδίαν τινὰ δύναμιν . ἀλλʼ οὐκ εὐθὺς εὐδαιμονοῦμεν διὰ τὰ παρόντα ἀγαθά , εἰ μηδὲν ἡμᾶς ὠφελοῖ · ὠφελεῖ δὲ οὐδέν , εἰ εἴη μόνον ἡμῖν , χρῴμεθα δὲ αὐτοῖς μή . οὐδὲ γὰρ ἄλλο οὐδὲν παρὸν διὰ τὴν κτῆσιν ὠφελεῖ ἄνευ τοῦ χρῆσθαι αὐτῷ , οὐδʼ εἴ τις οὖν πλοῦτον καὶ ἃ νῦν δὴ ἐλέγομεν ἀγαθὰ κεκτημένος εἴη , χρῷτο δὲ αὐτοῖς μή , οὐκ ἂν εὐδαιμονοῖ διὰ τὴν τούτων τῶν ἀγαθῶν κτῆσιν . δεῖ ἄρα μὴ μόνον κεκτῆσθαι τὰ τοιαῦτα ἀγαθὰ τὸν μέλλοντα εὐδαίμονα ἔσεσθαι , ἀλλὰ καὶ χρῆσθαι αὐτοῖς , ἢ οὐδὲν ὄφελος τῆς κτήσεως γίγνεται . ἀλλʼ οὐδὲ τὸ χρῆσθαι μόνον ἐξαρκεῖ , ἀλλὰ δεῖ προσεἷναι τὸ ὀρθῶς χρῆσθαι . πλέον γὰρ θάτερόν ἐστιν , ἐάν τις χρῆται μὴ ὀρθῶς ὁτῳοῦν πράγματι , ἢ ἐὰν ἐᾷ · τὸ μὲν γὰρ κακόν , τὸ δὲ οὔτε κακὸν οὔτε ἀγαθόν . ἀλλὰ μὴν ἔν γε τῇ χρήσει τε καὶ ἐργασίᾳ πάσῃ τῇ περὶ ὁτιοῦν τὸ ἀπεργαζόμενον τὸ ὀρθῶς χρῆσθαι ἐπιστήμη παρέχεται · καὶ περὶ τὴν χρείαν οὖν ὧν ἐλέγομεν τὸ πρῶτον τῶν ἀγαθῶν , πλούτου τε καὶ ὑγιείας καὶ κάλλους , τὸ ὀρθῶς πᾶσι χρῆσθαι τοῖς τοιούτοις ἐπιστήμη ἡγουμένη καὶ κατορθοῦσά ἐστι τὴν πρᾶξιν . οὐ μόνον οὖν εὐτυχίαν , ἀλλὰ καὶ εὐπραγίαν ἡ ἐπιστήμη παρέχει τοῖς ἀνθρώποις ἐν πάσῃ κτήσει τε καὶ πράξει , καὶ οὐδὲν ὄφελος τῶν ἄλλων κτημάτων ἄνευ φρονήσεως τε καὶ σοφίας . τί γὰρ ὄφελος κεκτῆσθαι πολλὰ καὶ πολλὰ πράττειν νοῦν μὴ ἔχοντα μᾶλλον ἢ ὀλίγα ; οὐχ ὁ μὲν ἐλάττω πράττων ἐλάττω ἐξαμαρτάνει , ἐλάττω δʼ ἐξαμαρτάνων ἧττον ἂν κακῶς πράττοι , ἧττον δὲ κακῶς πράττων ἄθλιος ἂν ἧττον εἴη ; συγχωρεῖν ἀναγκαῖον τούτοις , καὶ ὅτι ὁ μὲν τὰ εἰρημένα ἀγαθὰ κεκτημένος ἄνευ νοῦ πλείονα πράξει , ὁ δὲ τὰ ἐναντία ἔχων ἐλάττονα . ἐν κεφαλαίῳ ἄρα κινδυνεύει πάντα ἃ τὸ πρῶτον ἔφαμεν ἀγαθὰ εἶναι , οὐ περὶ τούτου αὐτοῖς ὁ λόγος εἶναι , ὅπως αὐτά γε καθʼ αὐτὰ πέφυκεν ἀγαθὰ εἶναι , ἀλλʼ , ὡς ἔοικεν , ὧδε ἔχει · ἐὰν μὲν αὐτῶν ἡγῆται ἀμαθία , μείζω κακὰ εἶναι τῶν ἐναντίων , ὅσῳ δυνατώτερα ὑπηρετεῖν τῷ ἡγουμένῳ κακῷ ὄντι · ἐὰν δὲ φρόνησις καὶ σοφία , μείζω ἀγαθά αὐτὰ δὲ καθʼ αὐτὰ οὐδέτερα αὐτῶν οὐδενὸς ἄξια εἶναι . μόνη τοίνυν ἡ μὲν σοφία ἀγαθόν ἐστιν , ἡ δὲ ἀμαθία κακόν . ἐπειδὴ τοίνυν εὐδαίμονες μὲν εἶναι προθυμούμέθᾳ πάντες , ἐφάνημεν δὲ τοιοῦτοι γιγνόμενοι ἐκ τοῦ χρῆσθαί τε τοῖς πράγμασι καὶ ὀρθῶς χρῆσθαι , τὴν δὲ ὀρθότητα καὶ εὐτυχίαν ἐπιστήμη ἐστὶν ἡ παρέχουσα , δεῖ δή , ὡς ἔοικεν , ἐκ παντὸς τρόπου πάντα ἄνδρα παρασκευάζεσθαι , ὅπως ὡς σοφώτατος ἔσται · μόνον γὰρ τοῦτο τῶν ὄντων εὐδαίμονα καὶ εὐτυχῆ ποιεῖ τὸν ἄνθρωοπον . ἀναγκαῖον οὖν φιλοσοφεῖν τοῖς βουλομένοις εὖ πράττειν · ἡ δὲ φιλοσοφία ὄρεξίς ἐστι καὶ κτῆσις ἐπιδτήμης , οὐχ ἥτις κτητικὴ μόνον ἐστὶ τῶν δοκούντων ἀγαθῶν , οὔθʼ ἥτις ποιητικὴ αὐτῶν , χρηστικὴ δὲ οὔ . τοιαύτης οὖν δεῖ ἐπιστήμης , ἐν συμπέπτωκεν ἄμα τό τε ποιεῖν καὶ τὸ ἐπίστασθαι καὶ χρῆσθαι τούτῳ ὃ ἂν ποιήσῃ . εἰ τοίνυν αἱ μὲν ἄλλαι πᾶσαι ἐπιστῆμαι θηρευτικαί τινές εἰσι καὶ παρασκευαστικαὶ τῶν ἀγαθῶν , μόνη δὲ ἡ τελέα δικαιοσύνη καὶ φρόνησις τὴν κατʼ ἀξίαν χρῆσιν ποιοῦνται ἑκάστῳ καὶ ἀναφέρουσι ταύτην πρὸς τὸν ἡγεμόνα νοῦν , αὕτη ἂν εἴη ἧς δεῖ ἀντιποιεῖσθαι . καὶ γὰρ τὸ θεωρεῖν καὶ κρίνειν ἐν αὑτῇ ἔχει καὶ τὰς ἀρχὰς ἔχει τῆς ὀρθῆς χρήσεως τῶν ἀγαθῶν , ἧς τυχόντες καλῶς ἂν τὸν ἐπίλοιπον βίον διεξέλθοιμεν . τοιαύτη τίς ἐστιν ἡ ἐκ τῆς πρώτης διαιρέσεως προτρεπτικὴ ἔφοδος . Ἄλλη δέ ἐστι παρὰ αὐτοῖς τοιαύτη διαίρεσις · ὡς ἔστι μέν τι ψυχὴ ἔστι δέ τι σῶμα ἐν ἡμῖν , καὶ τὸ μὲν ἄρχει τὸ δὲ ἄρχεται , καὶ τὸ μὲν χρῆται τὸ δʼ ἐστὶ τοιοῦτον οἶον ᾧ χρῆται , καὶ τὸ μὲν θεῖον καὶ ἀγαθὸν καὶ οἰκειότατον ἡμῖν , τὸ δὲ ἄλλως συνηρτημένον ὑπουργίας τινὸς ἕνεκα καὶ χρείας ἐχόμενον τῆς εἰς τὸν κοινὸν βίον τὸν ἀνθρώπινον . δεῖ τοίνυν τοῦ ἄρχοντος μᾶλλον ἀλλὰ μὴ τοῦ ἀρχομένου , καὶ τοῦ θειοτέρου καὶ οἰκειοτέρου ἡμῖν ἀλλὰ μὴ τοῦ καταδεεστέρου ἐπιμελεῖσθαι . Ταύτῃ δʼ ἐστὶ παραπλησία τοιαύτη διαίρεσις · ὡς τριχῇ τὰ ἡμέτερα πάντα διῄρηται , εἴς τε ψυχὴν καὶ σῶμα καὶ τὰ τοῦ σώματος · τούτων δὲ τὰ μέν ἐστι πρῶτα , τὰ δὲ δεύτερα , τὰ δὲ τρίτα · καὶ προηγουμένως μὲν δεῖ στοχάζεσθαι τῶν τῆς ψυχῆς , τὰ δʼ ἄλλα τῆς ψυχῆς ἕνεκα πράττειν · καὶ γὰρ τοῦ σώματος ἐπιμελεῖσθαι χρὴ ἀναφέροντας αὐτοῦ τὴν ἐπιμέλειαν ἐπὶ τὴν τῆς ψυχῆς ὑπηρεσίαν , καὶ τὰ χρήματα κτᾶσθαι δεῖ διὰ τὸ σῶμα , πάντα δὲ τῆς ψυχῆς ἕνεκα διατάττειν καὶ τῶν τῆς ψυχῆς ἀρχουσῶν δυνάμεων . εἰ δὴ τοῦτο οὕτως ἔχει , οὐδὲν τῶν δεόντων πράττουσιν ὅσοι χρημάτων μὲν πέρι τὴν πᾶσαν σπουδὴν ἔχουσι , δικαιοκύνης δὲ ἀμελοῦσι διʼ ἢν ἐπιστάμεθα ὀρθῶς χρῆσθαι τοῖς χρήμασι , καὶ τοῦ μὲν ζῆν καὶ ὑγιαίνειν φροντίζουσι τῷ σώματι , τοῦ δὲ ὀρθῶς χρῆσθαι τῇ ζωῇ καὶ τῇ ὑγείᾳ ἀμελοῦσι , καὶ τῆς μὲν ἄλλης παιδείας ἐπιμελοῦνται διʼ ἣν οὐδέποτε ὁμονοητικὴν φιλίαν κτήσασθαι δύνανται , τὴν δὲ τῆς ὁμονοίας ἀρχηγὸν ἐπιστήμην παρορῶσιν ἥτις διὰ φιλοσοφίας μόνης κάλλιστα παραγίγνεται , καὶ ταῖς μὲν πράξεσιν ἐπιχειροῦσι , τὸ δὲ πῶς δεῖ πράττειν ἕκαστον τῶν ἔργων οὔτε ἴσασιν οὔτε λογίζονται . Ἀπʼ ἄλλης δὲ ἀρχῆς διαιροῦσι τὰ τοιαῦτα · χωρὶς δήπουθέν ἐστιν αὐτὸς ἕκαστος , τὸ ἑαυτοῦ , ἅ ἐστι τῶν αὐτοῦ . αὐτὸς μὲν οὖν ἕκαστός ἐστιν ἡμῶν ἡ ψυχή , τὸ δʼ αὐτοῦ ἐστι τὸ σῶμα καὶ τὰ τοῦ σώματος , ἃ δʼ ἐστὶ τῶν αὐτοῦ , τὰ χρήματά ἐστιν , ὅσα τοῦ σώματος ἕνεκα κτώμεθα . καὶ ἐπιστῆμαι τοίνυν τρεῖς εἰσιν ἐπὶ τοῖς τρισὶ τούτοις πράγμασιν . ὁ μὲν οὖν τὰ τοῦ σώματος γινώσκων , τὰ αὐτοῦ ἀλλʼ οὐχ αὐτὸν ἔγνωκεν . ὅθεν οἱ ἰατροὶ οὐχ ἑαυτοὺς γιγνώσκουσι καθόσον ἰατροί , οὐδὲ οἱ παιδοτρίβαι καθόσον παιδοτρίβαι . καὶ ὅσοι δὲ πορρωτέρω τῶν ἑαυτῶν τὰ περὶ τὸ σῶμα γιγνώσκουσιν , οἷς τοῦτο θεραπεύεται , ὡς οἱ γεωργοὶ καὶ οἱ ἄλλοι δημιουργοί , πολλοῦ δὴ δέουσιν ἑαυτοὺς γιγνώσκειν · οὐδὲ γὰρ τὰ ἑαυτῶν οὗτοι γιγνώσκουσι . διὰ ταῦτα δὴ καὶ βάναυσοι αὗται αἰ τέχναι δοκοῦσιν εἶναι . μόνη δὲ σωφροσύνη ἐστὶν ἡ τῆς ψυχῆς γνῶσις , καὶ τῷ ὄντι ἡμετέρα ἀρετὴ μόνη ἐκείνη ὑπάρχει , ἥτις τὴν ψυχὴν βελτίονα ἀπεργάζεται . ταύτης ἄρα μάλιστα ἀντιποιεῖσθαι ἄξιον τοὺς βουλομένους ὁμολογουμένως τῇ ἑαυτῶν οὐσίᾳ διακοσμεῖν τὸν ἑαυτῶν βίον καὶ ἑαυτοὺς ἀπεργάζεσθαι καλοὺς καὶ ἀγαθούς , καὶ τῷ ὄντι ἑαυτῶν ἐπιμελεῖσθαι προαιρουμένους . Τῆς δὲ αὐτῆς ἔχεται γνώμης καὶ ταῦτα · ὡς τῶν ἡμετέρων κτημάτων μετὰ θεοὺς ψυχὴ θειότατον οἰκειότατόν τέ ἐστι , τὰ δʼ ἡμέτερα διττὰ πάντα ἐστὶ πᾶσι , τὰ μὲν κρείττω καὶ ἀμείνω δεσπόζοντα , τὰ δὲ ἥττω καὶ χείρω δοῦλα . τὰ δεσπόζοντα οὖν προτιμητέον τῶν δουλευόντων . οὕτως οὖν τὴν ψυχὴν μετὰ θεοὺς τῶν ἄλλων προτιμητέον πάντων · τιμᾶ δὲ αὐτὴν οὐχ . ὁ χείρονα ἐκ βελτίονος ἀπεργαζόμενος , οὐδʼ ὁ κακῶν καὶ μεταμελείας ἐμπιπλὰς αὐτήν , οὐδʼ ὁ φεύγων τοὺς ἐπαινουμένους πόνους καὶ φόβους καὶ ἀλγηδόνας καὶ λύπας ( ἄτιμον γὰρ αὐτὴν ἀπεργάζεται ὁ τοιοῦτος ) , οὐδʼ ὁ φεύγων τὸν θάνατον ( τὴν γὰρ λύσιν τὴν ἀπὸ τοῦ σώματος καὶ τῆς ψυχῆς τὴν καθʼ ἑαυτὴν ζωὴν δυσχεραίνοιτο ἂν ὁ τοιοῦτος ) , οὐδʼ ὁ πρὸ ἀρετῆς προτιμῶν κάλλος ἢ χρήματα ( τῶν γὰρ χειρόνων οὕτω τὴν κρείττονα ψυχὴν καταδεεστέραν ἀποφαίνει ) . μία τοίνυν ἔσται τιμὴ τῆς ψυχῆς ἡ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον ζωὴ καὶ κατὰ νοῦν τελειότης τῆς ψυχῆς καὶ τὸ ὁμοιοῦσθαι τοῖς οὖσιν ἀρίστοις παραδείγμασι καὶ τὸ τοῖς ἀμείνοσιν ἕπεσθαι τὰ χείρονα , ὅσα γενέσθαι βελτίω δύναται , καὶ τὸ φεύγειν μὲν τὸ κακόν , ἰχνεῦσαι δὲ καὶ ἑλεῖν τὸ πάντων ἄριστον , καὶ ἑλόντα αὖ κοινῇ ξυνοικεῖν τὸν ἐπίλοιπον βίον . τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ δεόντως φιλοσοφεῖν , ὥστʼ ἐξ ἅπαντος τρόπου φιλοσοφητέον τοῖς βουλομένοις εὐδαιμονεῖν . Τελέως δʼ ἂν καὶ οὕτως ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐκ διαιρέσεως ἐπέλθοιμεν . τρία τριχῇ ψυχῆς ἐν ἡμῖν εἴδη κατῴκισται , τὸ μὲν ᾧ λογιζόμεθα , τὸ δὲ ᾧ θυμούμεθα , τρίτον δὲ ᾧ ἐπιθυμοῦμεν . τυγχάνει δʼ ἕκαστον αὐτῶν κινήσεις ἔχον . τὸ μὲν οὖν αὐτῶν ἐν ἀργίᾳ διάγον καὶ τῶν ἑαυτοῦ κινήσεων ἡσυχίαν ἄγον ἀσθενέστατον ἀνάγκη γίγνεσθαι , τὸ δὲ ἐν γυμνασίοις ἐρρωμενέστατον · διὸ φυλακτέον , ὅπως ἂν ἔχωσι τὰς κινήσεις πρὸς ἀλλήλας συμμέτρους . διαφερόντως δὲ δὴ τὸ κυριώτατον τῆς ψυχῆς εἶδος , ὅπερ δαίμονα ὁ θεὸς ἑκάστῳ δέδωκε καὶ ὅπερ ἀπὸ γῆς ἡμᾶς αἴρει πρὸς τὴν ἐν οὐρανῷ ξυγγένειαν ὡς ὄντας φυτὸν οὐκ ἔγγειον , ἀλλʼ οὐράνιον , τοῦτο δὴ μάλιστα ἀσκητέον . τῷ μὲν γὰρ περὶ τὰς ἐπιθυμίας ἢ περὶ φιλονεικίας ἐσπουδακότι καὶ ταῦτα σφόδρα διαπονοῦντι πάντα τὰ δόγματα ἀνάγκη θνητὰ ἐγγεγονέναι , καὶ παντάπασι καθόσον μάλιστα δυνατὸν γίγνεσθαι θνητῷ , τούτου μηδὲ σμικρὸν ἐλλείπειν , ἅτε τὸ τοιοῦτον ηὐξηκότι · τῷ δὲ περὶ φιλομάθειαν καὶ περὶ τὰς τῆς ἀληθείας φρονήσεις ἐσπουδακότι καὶ ταῦτα μάλιστα τῶν αὑτοῦ γεγυμνασμένῳ , φρονεῖν μὲν ἀθάνατα καὶ θεῖα , ἄνπερ ἀληθείας ἐφάπτηται , πᾶσα ἀνάγκη που , καθόσον δʼ αὖ μετασχεῖν ἀνθρωπίνῃ φύσει ἀθανασίας ἐνδέχεται , τούτου μηδὲν μέρος ἀπολείπειν , ἅτε δὴ ἀεὶ θεραπευοντα τὸ θεῖον ἔχοντά τε αὐτὸν εὖ κεκοσμημένον τὸν δαίμονα ξύνοικον ἑαυτῷ , διαφερόντως εὐδαίμονα εἶναι . θεραπεία δὲ δὴ παντὶ παντὸς μία , τὰς οἰκείας ἑκάστῳ τροφὰς καὶ κινήσεις ἀποδιδόναι · τῷ δʼ ἐν ἡμῖν θείῳ ξυγγενεῖς εἰσι κινήσεις αἱ τοῦ παντὸς διανοήσεις καὶ περιφοραί . ταύταις δὴ οὖν ξυνεπόμενον ἕκαστον δεῖ τὰς περὶ τὴν γένεσιν ἐν τῇ κεφαλῇ διεφθαρμένας ἡμῶν περιόδους ἐξορθοῦν , διὰ τὸ καταμανθάνειν τὰς τοῦ παντὸς ἁρμονίας καὶ περιφοράς , τῷ κατανοουμένῳ δὲ τὸ κατανοοῦν ἐξομοιῶσαι κατὰ τὴν ἀρχαίαν φύσιν , ὁμοιώσαντα δὲ τέλος ἔχειν τοῦ προτεθέντος ἀνθρώποις ὑπὸ θεῶν ἀρίστου βίου πρός τε τὸν παρόντα καὶ τὸν ἔπειτα χρόνον . οὐ γὰρ δὴ λυσιτελεῖ τὸ παντοδαπὸν θηρίον ὥσπερ τὴν ἐπιθυμίαν εὐωχοῦντας ποιεῖν ἰσχυρόν , οὐδὲ τὸν λέοντα οἷον τὸν θυμὸν καὶ τὰ περὶ τὸν λέοντα τρέφειν ἄξιον καὶ ἰσχυρὰ ποιεῖν ἐν ἡμῖν , τὸν δὲ ἄνθρωπον ὥσπερ τὸν λόγον λιμοκτονεῖν καὶ ποιεῖν ἀσθενῆ , ὡς ἕλκεσθαι ὅπῃ ἂν ἐκείνων ὁπότερον ἄγῃ , καὶ μηδὲν ἕτερον ἑτέρῳ συνεθίζειν μηδὲ φίλον ποιεῖν · ἀλλὰ πολὺ μᾶλλον τὸν ἐν ἡμῖν θεῖον ἄνθρωπον τοῦ πολυκεφάλου θρέμματος ἐγκρατῆ ποιητέον , ὅπως ἂν τὰ μὲν ἥμερα τῶν ἐπιθυμιῶν εἴδη τρέφῃ καὶ τιθασσεύῃ , τὰ δὲ ἄγρια ἀποκωλύῃ φύεσθαι , σύμμαχον ποιησάμενος τὴν τοῦ θυμοῦ φύσιν καὶ κοινῇ πάντων κηδόμενος , φίλα ποιησάμενος ἀλλήλοις τε καὶ ἑαυτῷ , οὕτως αὐτὰ θρέψει . καὶ ὁ μὲν τοιοῦτος κατὰ πάντα ἔσται ἄριστος , ὁ δʼ ἐναντίος οὐδὲν ὑγιὲς ἔχει . καὶ τὸ μὲν καλὸν ἐν τῷ τοιούτῳ διαφαίνεται ( ὑπὸ γὰρ τῷ θείῳ τὰ θηριώδη τῆς φύσεως ὑποτάττεται ) , τὸ δʼ αἰσχρὸν ἐν τῷ ἐναντίῳ · ὑπὸ γὰρ τῷ ἀγρίῳ τὸ ἥμερον δουλοῦται , καὶ τὸ βέλτιστον ὑπὸ τῷ μοχθηροτάτῳ καὶ τὸ ἑαυτῷ θειότατον ὑπὸ τῷ ἀθεωτάτῳ τε καὶ μιαρωτάτῳ δουλοῦται καὶ ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ψυχῇ πλημμελεῖ . καὶ μὴν τό γε ἀκολασταίνειν διὰ τὰ τοιαῦτα πάλαι ψέγεται , ὅτι ἀνίεται ἐν τῷ τοιούτῳ τὸ ἐπιθυμητικὸν εἰς ἐλευθερίαν πέρα τοῦ δέοντος . καὶ ἡ αὐθάδεια δὲ καὶ δυσκολία ψέγεται , ὅταν ὁ θυμὸς ἀναρμόστως αὔξηται καὶ συντείνηται . τρυφὴ δὲ ἐπὶ τῇ τοῦ αὐτοῦ ἀνέσει ψέγεται , ὅταν ἐν αὐτῷ δειλίαν ἐμποιῇ . κολακεία δὲ καὶ ἀνελευθερία παρενοχλεῖ , ὅταν τις τὸ θυμοειδὲς ὑπὸ τῷ ὀχλώδει θηρίῳ ποιῇ , καὶ ἕνεκα χρημάτων καὶ τῆς ἐκείνου ἀπληστίας προπηλακιζόμενον ἐθίζῃ ἐκ νέου ἀντὶ λέοντος πίθηκον γίγνεσθαι . καὶ τἆλλα δὲ ἀπὸ τούτου δῆλα ὡς ἐστὶ δεινά , ὅσα τὸ βέλτιστον ἐν ἡμῖν εἶδος ἀσθενὲς ἀπεργάζεται . μόνως τοίνυν εὐδαιμονήσομεν ὑπὸ τοῦ θείου καὶ φρονίμου ἀρχόμενοι . οὕτω γὰρ εἰς δύναμιν πάντες ὅμοιοι ἐσόμεθα καὶ φίλοι τῷ αὐτῷ κυβερνώμενοι . δηλοῖ δὲ καὶ ὁ νόμος ὅτι τὸ τοιοῦτον βούλεται , πᾶσι τοῖς ἐν τῇ πόλει ξύμμαχος ὤν · καὶ ἡ τῶν παίδων ἀρχή , τὸ μὴ ἐᾶν ἐλευθέρους εἶναι , ἕως ἂν ἐν αὐτοῖς ὥσπερ ἐν πόλει πολιτείαν καταστήσωμεν , καὶ τὸ βέλτιστον θεραπεύσαντες τῶν παρʼ ἡμῖν , τούτῳ ἀντικαταστήσωημεν φύλακα ὅμοιον καὶ ἄρχοντα ἐν αὐτῷ , καὶ τότε δὴ ἐλεύθερον ἀφίεμεν . οὐκοῦν ὅ γε νοῦν ἔχων πάντα τὰ αὑτοὺ εἰς τοῦτο ξυντείνας βιώσεται , πρῶτον μὲν μαθήματα τιμῶν ἃ τοιαύτην αὐτοῦ τὴν ψυχὴν ἀπεργάσεται , τὰ δὲ ἄλλα ἀτιμάζων , ἔπειτα τὴν τοῦ σώματος ἕξιν καὶ τροφὴν οὐχ ὅπως τῇ θηριώδει καὶ ἀλόγῳ ἡδονῇ ἐπιτρέψας ἐνταῦθα τετραμμένος ζήσει , ἀλλʼ οὐδὲ πρὸς ὑγείαν βλέπων , οὐδὲ τοῦτο πρεσβεύων , ὅπως ἰσχυρὸς ἢ ὑγιὴς ἢ καλὸς ἔσται , ἐὰν μὴ καὶ σωφρονήσειν μέλλῃ ἀπʼ αὐτῶν · ἀλλʼ ἀεὶ τὴν ἐν τῷ σώματι ἁρμονίαν τῆς ἐν τῇ ψυχῇ ἕνεκα ξυμφωνίας ἁρμοττόμενος φανεῖται , ἐάνπερ μέλλῃ τῇ ἀληθείᾳ μουσικὸς εἶναι . οὐκοῦν καὶ τὴν ἐν τῇ τῶν χρημάτων κτήσει σύνταξιν οὐκ εἰς ἄπειρον αὐξήσει ἀπέραντα κακὰ ἔχων , ἀλλʼ ἀποβλέπων πρὸς τὴν ἐν ἑαυτῷ πολιτείαν καὶ φυλάττων , μή τι παρακινῇ αὐτοῦ τῶν ἐκεῖ διὰ πλῆθος οὐσίας ἢ διʼ ὀλιγότητα , οὕτω κυβερνῶν προσθήσει καὶ ἀναλώσει τῆς οὐσίας καθόσον ἂν οἷός τε . ἀλλὰ μὴν καὶ τιμάς γε εἰς ταὐτὸν ἀποβλέπων τῶν μὲν μεθέξει ἑκών , ἃς ἂν οἴηται ἀμείνω αὐτὸν ποιήσειν , τὰς δὲ φεύξεται ἰδίᾳ καὶ δημοσίᾳ , ἃς ἂν ἡγῆται λύσειν τὴν ὑπάρχουσαν ἔξιν . καὶ ἑνὶ δηλονότι τῷ πάντα τὰ ἄλλα ἀνταλλάσσεσθαι ἐπιχειρήσει ἑνὸς τούτου μόνου , τοῦ φρόνησιν κτήσασθαι , καὶ πάντα πράξει δουλεύων τῇ τοῦ νοῦ κτήσει . τοῦτο δὲ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ τὸ φιλοσοφεῖν , ὥστε καὶ κατὰ ταύτην τὴν διαίρεσιν πάντων μάλιστα φιλοσοφητέον τοῖς βουλομένοις εὗ πράττειν . Εἰς ταὐτὸ δὲ φέρει τέλος καὶ ἡ τοιάδε ἔφοδος . πᾶσα φύσις ὥσπερ ἔχουσα λόγον οὐθὲν μὲν εἰκῇ ποιεῖ , ἕνεκα δέ τινος πάντα , καὶ μᾶλλον τοῦ ἕνεκά τινος τὸ εἰκῆ ἐξορίσασα πεφρόντικεν ἤπερ αἱ τέχναι , ὅτι καὶ φύσεως αἰ τέχναι ἦσαν μιμήματα . τοῦ δὲ ἀνθρώπου συνεστῶτος φύσει ἐκ ψυχῆς τε καὶ σώματος , βελτίονος δὲ οὔσης τῆς ψυχῆς τοῦ σώματος καὶ ἀεὶ τοῦ βελτίονος ἕνεκα ὑπηρετουμένου τοῦ χείρονος , καὶ τὸ σῶμα τῆς ψυχῆς ἕνεκά ἐστι . τῆς ψυχῆς δὲ τὸ μὲν ἦν ἔχον λόγον , τὸ δʼ οὐκ ἔχον , ὅπερ καὶ χεῖρον · ὥστε τὸ ἄλογον ἕνεκα τοῦ λόγον ἔχοντος . ἐν δὲ τῷ λόγον ἔχοντι ὁ νοῦς · ὥστε τοῦ νοῦ ἕνεκα πάντα εἶναι ἀναγκάζει ἡ ἀπόδειξις . τοῦ δʼ αὖ νοῦ αἱ νοήσεις ἐνέργειαι , ὁράσεις οὖσαι νοητῶν , ὡς τοῦ ὁρατικοῦ ἐνέργεια ὁρᾶν τὰ ὁρατά . νοήσεως οὖν καὶ νοῦ ἕνεκα πάντα αἱρετὰ τοῖς ἀνθρώποις , εἴπερ τὰ μὲν ἄλλα τῆς ψυχῆς ἕνεκα αἱρετά , νοῦς δὲ τὸ βέλτιστον τῶν κατὰ ψυχὴν μόνον , τοῦ δὲ βελτίστου τὰ ἄλλα συνέστηκε χάριν . πάλιν δὲ τῶν διανοήσεων ἐλεύθεραι μὲν ἦσαν ὅσαι διʼ αὐτὰς αἱρεται , δούλαις δὲ ἐοικυῖαι αἱ διʼ ἄλλα τὴν γνῶσιν ἀπερείδουσαι · κρεῖττον δὲ πανταχοῦ τὸ διʼ αὑτὸ τοῦ διʼ ἄλλο , ὅτι καὶ τὸ ἐλεύθερον τοῦ μὴ τοιούτου . χρωμένων δὴ τῶν πράξεων τῇ διανοίᾳ , κἂν αὐτὸς ὑποβάλλῃ τὸ συμφέρον καὶ ταύτῃ ἡγῆται , ἀλλʼ ἕπεταί γε ταύταις καὶ δεῖταί γε καὶ τοῦ διακονήσοντος σώματος καὶ ἀναπίμπλαταί γε καὶ τῆς τύχης , ὑπὲρ ὧν ἀποδίδωσι τὰς πράξεις ὧν ὁ νοῦς κύριος , καὶ διὰ σώματος αἱ πολλαί ὥστε τῶν διανοήσεων αἰ διʼ αὐτὸ ψιλὸν τὸ θεωρεῖν αἱρεταὶ τιμιώτεραι καὶ κρείττους τῶν πρὸς ἄλλα χρησίμων · διʼ αὑτὰς δὲ τίμιοι αἱ θεωρίαι καὶ αἱρετὴ ἐν ταύταις τοῦ νοῦ ἡ σοφία , διὰ δὲ πράξεις αἰ κατὰ φρόνησιν · ὥστε τὸ ἀγαθὸν καὶ τίμιον ἐν ταῖς κατὰ σοφίαν θεωρίαις , θεωρίαις δὲ οὐ δήπου πάλιν ταῖς τυχούσαις · οὐ γὰρ πᾶσα ἀπλῶς κατάληψις τίμιον , ἀλλʼ ἡ τοῦ ἄρχοντος σοφοῦ ὄντος καὶ τῆς ἐν τῷ παντὶ ἀρχῆς , αὕτη καὶ σοφίᾳ σύνοικος καὶ οἰκείως ἂν ὑποκέοιτο . αἰσθήσεως μὲν οὖν καὶ νοῦ ἀφαιρεθεὶς ἄνθρωπος φυτῷ γίγνεται παραπλήσιος , νοῦ δὲ μόνου ἀφῃρημένος ἐκθηριοῦται , ἀλογίας δὲ ἀφαιρεθεὶς μένων δʼ ἐν τῷ νῷ ὁμοιοῦται θεῷ . καταργητέον οὖν εἰς δύναμιν τῆς ἀλογίας τὰ πάθη , ταῖς δὲ τοῦ νοῦ καθαραῖς ἐνεργείαις καὶ εἰς ἑαυτὸν καὶ τὸ θεῖον ἀφορώσαις χρηστέον , καὶ ταῖς διεξόδοις τοῦ νοῦ ζῆν μελετητέον , πᾶν τὸ τῆς προσοχῆς ὄμμα καὶ τὸν ἔρωτα πρὸς τοῦτον συνάψαντα . οὐ γὰρ δὴ τὰ περὶ τὸν θεὸν καὶ τὰ θεῖα θεωρητέον τῶν πράξεων ἕνεκα . οὐ γάρ φασι θεμιτὸν εἶναι χραίνειν τὴν θέαν τοῦ θείου καταδουλούμενον τῷ τοῦ χρησίμου ἀνθρώποις ἀναγκαίῳ , οὐδʼ ὅλως τὸν νοῦν ἀσπαστέον διὰ τὰς χρείας εἰκὼς πρὸς ταύτας ( μόνος δὴ πασῶν τῶν ἄλλων ἃς ἔχομεν ἐπιτυχὴς δυνάμεων ) , ἔμπαλιν δὲ καὶ τὰς πράξεις καὶ πάντα τὰ ἄλλα πρὸς νοῦν καὶ τὸν θεὸν συντακτέον , καὶ ἀπὸ τούτου καὶ τῶν κατὰ μέρος καθηκόντων τὸ εὐλόγιστον ἀναμετρητέον . δικαία τε γὰρ καὶ κατʼ ἀξίαν ἡ κρίσις καὶ μόνη πασῶν ἱκανὴ τὴν ἀληθινὴν ἀνθρώποις εὐδαιμονίαν παρασκευάζειν . ᾧ γὰρ τῶν ἄλλων διαφέρομεν ζῴων , ἐν μόνῳ δὴ τούτῳ τῷ βίῳ διαλάμπει , ᾦ οὐκ ἦν τι τυχὸν καὶ οὐ μεγάλην ἔχον ἀξίαν . λόγου μὲν γὰρ καὶ φρονήσεως μικρά τινα καὶ ἐν ἐκείνοις αἰθύγματα , σοφίας δὲ θεωρητικῆς ταῦτα μὲν παντελῶς ἄμοιρα , μόνοις δὲ μέτεστι θεοῖς · ὡς αἰσθήσεσί γε καὶ ὁρμαῖς πολλῶν ἤδη ζῴων τῆς ἀκριβείας καὶ τῆς ἰσχύος λείπεται ἄνθρωπος , καὶ μόνον τοῦτο ὄντως ἀγαθὸν ἀναφαίρετον , ὅ δὴ περιέχειν συγχωροῦσι τὴν τοῦ ἀγαθοῦ ἔννοιαν , οὐδαμῶς μὲν τοῖς τυχηροῖς ὑποτάττοντος ἑαυτὸν κατὰ τοῦτον τὸν βίον τοῦ σπουδαίου , ἀπὸ δὲ τῶν ὑποχειρίων τῇ τύχῃ μάλιστα δὴ πάντων ἑαυτὸν ἐλευθερώσαντος . διὸ καὶ τὸ θαρρεῖν ἐξ ὅλης τῆς γνώμης ἐν τούτῳ διατελοῦντα ἔνεστι τῷ βίῳ . τίνος γὰρ τίς αὐτὸν ἀφαιρήσεται τὸν πάλαι τῶν ἀφαιρεθῆναι οἵων τε ἑαυτὸν ἀλλοτριώσαντα , ἔχοντα δὲ τὸν ὄντως ἑαυτὸν καὶ ζῶντα ἐν τοῖς ἑαυτοῦ καὶ τρεφόμενον ἀπὸ τῶν αὐτοῦ καὶ τῆς ἀμετρήτου ᾧ συνῆπται θεοῦ εὐζωίας ; τοιαῦται μὲν οὖν ἡμῖν ἔστωσαν αἱ πρὸς τὴν τελειοτάτην σοφίαν Πυθαγορικαὶ παρακλήσεις .
Lemmas: V . δέω δέ λοιπός αὐτός ὁ Πυθαγόρειος διαίρεσις προσχράομαι εἰς ὁ προτρέπω . πάνυ γάρ ἐντρεχής καί τέλειος καί πρός ὁ ἄλλος φιλοσοφία ἐξηλλαγμένως ὁ κατά ὅδε ὁ αἵρεσις διαλέγω ἕπομαι ὁ ἐκεῖνος διδασκαλία ὁ εἰς παρόρμησις ἐπί φιλοσοφία λόγος , εὐμήχανος ἐπιρρώννυμι καί πιστόω ἀπόδειξις ἐπιστημονικός μηδείς ἀνακόλουθος συνάγω . εἰμί δέ τοιοῦτος · πᾶς ἄνθρωπος βούλομαι εὖ πράσσω , εὖ δέ πράσσω , εἰ ἐγώ πολύς ἀγαθός πάρειμι . ἀγαθός δέ ὁ μέν εἰμί κατά σῶμα , ὥστε ἱκανός αὐτός παρασκευάζω πρός ὁ κατά φύσις συμμετρία καί κρᾶσις καί ῥώμη · ὁ δέ ἐν ὁ ἐκτός , ὥσπερ εὐγένεια καί δύναμις καί τιμή ἐν ὁ ἑαυτοῦ πατρίς · ὁ δέ περί ψυχή , ὡς ὁ σώφρων τε εἰμί καί δίκαιος καί ἀνδρεῖος , καί διαφερόντως ὁ σοφός εἰμί · μετά ὅς οὐ μικρός διαφέρω ὁ συνεπιλαμβάνομαι καί ὁ εὐτυχία ὁ ὀρθός πρᾶξις , ἤτοι ὑπό ὁ σοφία ἐπιφέρω , ἤ καί κατά ἑαυτοῦ ἔχω ἴδιος τις δύναμις . ἀλλά οὐ εὐθύς εὐδαιμονέω διά ὁ πάρειμι ἀγαθός , εἰ μηδείς ἐγώ ὠφελέω · ὠφελέω δέ οὐδείς , εἰ εἰμί μόνος ἐγώ , χράω δέ αὐτός μή . οὐδέ γάρ ἄλλος οὐδείς πάρειμι διά ὁ κτῆσις ὠφελέω ἄνευ ὁ χράω αὐτός , οὐδέ εἰ τις οὖν πλοῦτος καί ὅς νῦν δή λέγω ἀγαθός κτάομαι εἰμί , χράω δέ αὐτός μή , οὐ ἄν εὐδαιμονέω διά ὁ οὗτος ὁ ἀγαθός κτῆσις . δέω ἄρα μή μόνος κτάομαι ὁ τοιοῦτος ἀγαθός ὁ μέλλω εὐδαίμων εἰμί , ἀλλά καί χράω αὐτός , ἤ οὐδείς ὄφελος ὁ κτῆσις γίγνομαι . ἀλλά οὐδέ ὁ χράω μόνος ἐξαρκέω , ἀλλά δέω πρόσειμι ὁ ὀρθός χράω . πολύς γάρ ἕτερος εἰμί , ἐάν τις χράω μή ὀρθός ὅστις πρᾶγμα , ἤ ἐάν ἐάω · ὁ μέν γάρ κακός , ὁ δέ οὔτε κακός οὔτε ἀγαθός . ἀλλά μήν ἐν γε ὁ χρῆσις τε καί ἐργασία πᾶς ὁ περί ὁστισοῦν ὁ ἀπεργάζομαι ὁ ὀρθός χράω ἐπιστήμη παρέχω · καί περί ὁ χρεία οὖν ὅς λέγω ὁ πρῶτος ὁ ἀγαθός , πλοῦτος τε καί ὑγίεια καί κάλλος , ὁ ὀρθός πᾶς χράω ὁ τοιοῦτος ἐπιστήμη ἡγέομαι καί κατορθόω εἰμί ὁ πρᾶξις . οὐ μόνος οὖν εὐτυχία , ἀλλά καί εὐπραγία ὁ ἐπιστήμη παρέχω ὁ ἄνθρωπος ἐν πᾶς κτῆσις τε καί πρᾶξις , καί οὐδείς ὄφελος ὁ ἄλλος κτῆμα ἄνευ φρόνησις τε καί σοφία . τίς γάρ ὄφελος κτάομαι πολύς καί πολύς πράσσω νόος μή ἔχω μάλα ἤ ὀλίγος ; οὐ ὁ μέν ἐλαχύς πράσσω ἐλαχύς ἐξαμαρτάνω , ἐλαχύς δέ ἐξαμαρτάνω ἥσσων ἄν κακός πράσσω , ἥσσων δέ κακός πράσσω ἄθλιος ἄν ἥσσων εἰμί ; συγχωρέω ἀναγκαῖος οὗτος , καί ὅτι ὁ μέν ὁ λέγω ἀγαθός κτάομαι ἄνευ νόος πολύς πράσσω , ὁ δέ ὁ ἐναντίος ἔχω ἐλαχύς . ἐν κεφάλαιος ἄρα κινδυνεύω πᾶς ὅς ὁ πρῶτος φημί ἀγαθός εἰμί , οὐ περί οὗτος αὐτός ὁ λόγος εἰμί , ὅπως αὐτός γε κατά ἑαυτοῦ φύω ἀγαθός εἰμί , ἀλλά , ὡς ἔοικα , ὧδε ἔχω · ἐάν μέν αὐτός ἡγέομαι ἀμαθία , μέγας κακός εἰμί ὁ ἐναντίος , ὅσος δυνατός ὑπηρετέω ὁ ἡγέομαι κακός εἰμί · ἐάν δέ φρόνησις καί σοφία , μέγας ἀγαθός αὐτός δέ κατά ἑαυτοῦ οὐδέτερος αὐτός οὐδείς ἄξιος εἰμί . μόνος τοίνυν ὁ μέν σοφία ἀγαθός εἰμί , ὁ δέ ἀμαθία κακός . ἐπειδή τοίνυν εὐδαίμων μέν εἰμί προθυμέομαι πᾶς , φαίνω δέ τοιοῦτος γίγνομαι ἐκ ὁ χράω τε ὁ πρᾶγμα καί ὀρθός χράω , ὁ δέ ὀρθότης καί εὐτυχία ἐπιστήμη εἰμί ὁ παρέχω , δέω δή , ὡς ἔοικα , ἐκ πᾶς τρόπος πᾶς ἀνήρ παρασκευάζω , ὅπως ὡς σοφός εἰμί · μόνος γάρ οὗτος ὁ εἰμί εὐδαίμων καί εὐτυχής ποιέω ὁ ἄνθρωπος . ἀναγκαῖος οὖν φιλοσοφέω ὁ βούλομαι εὖ πράσσω · ὁ δέ φιλοσοφία ὄρεξις εἰμί καί κτῆσις ἐπιδτήμης , οὐ ὅστις κτητικός μόνος εἰμί ὁ δοκέω ἀγαθός , οὔτε ὅστις ποιητικός αὐτός , χρηστικός δέ οὐ . τοιοῦτος οὖν δέω ἐπιστήμη , ἐν συμπίπτω ἅμα ὁ τε ποιέω καί ὁ ἐπίσταμαι καί χράω οὗτος ὅς ἄν ποιέω . εἰ τοίνυν ὁ μέν ἄλλος πᾶς ἐπιστήμη θηρευτικός τις εἰμί καί παρασκευαστικός ὁ ἀγαθός , μόνος δέ ὁ τέλειος δικαιοσύνη καί φρόνησις ὁ κατά ἀξία χρῆσις ποιέω ἕκαστος καί ἀναφέρω οὗτος πρός ὁ ἡγεμών νόος , οὗτος ἄν εἰμί ὅς δέω ἀντιποιέω . καί γάρ ὁ θεωρέω καί κρίνω ἐν ἑαυτοῦ ἔχω καί ὁ ἀρχή ἔχω ὁ ὀρθός χρῆσις ὁ ἀγαθός , ὅς τυγχάνω καλός ἄν ὁ ἐπίλοιπος βίος διεξέρχομαι . τοιοῦτος τις εἰμί ὁ ἐκ ὁ πρῶτος διαίρεσις προτρεπτικός ἔφοδος . ἄλλος δέ εἰμί παρά αὐτός τοιοῦτος διαίρεσις · ὡς εἰμί μέν τις ψυχή εἰμί δέ τις σῶμα ἐν ἐγώ , καί ὁ μέν ἄρχω ὁ δέ ἄρχω , καί ὁ μέν χράω ὁ δέ εἰμί τοιοῦτος οἷος ὅς χράω , καί ὁ μέν θεῖος καί ἀγαθός καί οἰκεῖος ἐγώ , ὁ δέ ἄλλος συναρτάω ὑπουργία τις ἕνεκα καί χρεία ἔχω ὁ εἰς ὁ κοινός βίος ὁ ἀνθρώπινος . δέω τοίνυν ὁ ἄρχω μάλα ἀλλά μή ὁ ἄρχω , καί ὁ θεῖος καί οἰκεῖος ἐγώ ἀλλά μή ὁ καταδεής ἐπιμελέομαι . οὗτος δέ εἰμί παραπλήσιος τοιοῦτος διαίρεσις · ὡς τριχῆ ὁ ἡμέτερος πᾶς διαιρέω , εἰς τε ψυχή καί σῶμα καί ὁ ὁ σῶμα · οὗτος δέ ὁ μέν εἰμί πρῶτος , ὁ δέ δεύτερος , ὁ δέ τρίτος · καί προηγέομαι μέν δέω στοχάζομαι ὁ ὁ ψυχή , ὁ δέ ἄλλος ὁ ψυχή ἕνεκα πράσσω · καί γάρ ὁ σῶμα ἐπιμελέομαι χρή ἀναφέρω αὐτός ὁ ἐπιμέλεια ἐπί ὁ ὁ ψυχή ὑπηρεσία , καί ὁ χρῆμα κτάομαι δέω διά ὁ σῶμα , πᾶς δέ ὁ ψυχή ἕνεκα διατάσσω καί ὁ ὁ ψυχή ἄρχω δύναμις . εἰ δή οὗτος οὕτως ἔχω , οὐδείς ὁ δέω πράσσω ὅσος χρῆμα μέν περί ὁ πᾶς σπουδή ἔχω , δικαιοκυνεω δέ ἀμελέω διά ὅς ἐπίσταμαι ὀρθός χράω ὁ χρῆμα , καί ὁ μέν ζάω καί ὑγιαίνω φροντίζω ὁ σῶμα , ὁ δέ ὀρθός χράω ὁ ζωή καί ὁ ὑγεία ἀμελέω , καί ὁ μέν ἄλλος παιδεία ἐπιμελέομαι διά ὅς οὐδέποτε ὁμονοητικός φιλία κτάομαι δύναμαι , ὁ δέ ὁ ὁμόνοια ἀρχηγός ἐπιστήμη παροράω ὅστις διά φιλοσοφία μόνος καλός παραγίγνομαι , καί ὁ μέν πρᾶξις ἐπιχειρέω , ὁ δέ πῶς δέω πράσσω ἕκαστος ὁ ἔργον οὔτε οἶδα οὔτε λογίζομαι . ἀπό ἄλλος δέ ἀρχή διαιρέω ὁ τοιοῦτος · χωρίς δήπουθεν εἰμί αὐτός ἕκαστος , ὁ ἑαυτοῦ , ὅς εἰμί ὁ ἑαυτοῦ . αὐτός μέν οὖν ἕκαστος εἰμί ἐγώ ὁ ψυχή , ὁ δέ ἑαυτοῦ εἰμί ὁ σῶμα καί ὁ ὁ σῶμα , ὅς δέ εἰμί ὁ ἑαυτοῦ , ὁ χρῆμα εἰμί , ὅσος ὁ σῶμα ἕνεκα κτάομαι . καί ἐπιστήμη τοίνυν τρεῖς εἰμί ἐπί ὁ τρεῖς οὗτος πρᾶγμα . ὁ μέν οὖν ὁ ὁ σῶμα γιγνώσκω , ὁ ἑαυτοῦ ἀλλά οὐ ἑαυτοῦ γιγνώσκω . ὅθεν ὁ ἰατρός οὐ ἑαυτοῦ γιγνώσκω καθόσον ἰατρός , οὐδέ ὁ παιδοτρίβης καθόσον παιδοτρίβης . καί ὅσος δέ πρόσω ὁ ἑαυτοῦ ὁ περί ὁ σῶμα γιγνώσκω , ὅς οὗτος θεραπεύω , ὡς ὁ γεωργός καί ὁ ἄλλος δημιουργός , πολύς δή δέω ἑαυτοῦ γιγνώσκω · οὐδέ γάρ ὁ ἑαυτοῦ οὗτος γιγνώσκω . διά οὗτος δή καί βάναυσος οὗτος ὁ τέχνη δοκέω εἰμί . μόνος δέ σωφροσύνη εἰμί ὁ ὁ ψυχή γνῶσις , καί ὁ εἰμί ἡμέτερος ἀρετή μόνος ἐκεῖνος ὑπάρχω , ὅστις ὁ ψυχή ἀγαθός ἀπεργάζομαι . οὗτος ἄρα μάλα ἀντιποιέω ἄξιος ὁ βούλομαι ὁμολογουμένως ὁ ἑαυτοῦ οὐσία διακοσμέω ὁ ἑαυτοῦ βίος καί ἑαυτοῦ ἀπεργάζομαι καλός καί ἀγαθός , καί ὁ εἰμί ἑαυτοῦ ἐπιμελέομαι προαιρέω . ὁ δέ αὐτός ἔχω γνώμη καί οὗτος · ὡς ὁ ἡμέτερος κτῆμα μετά θεός ψυχή θεῖος οἰκεῖος τε εἰμί , ὁ δέ ἡμέτερος δισσός πᾶς εἰμί πᾶς , ὁ μέν κρατύς καί ἀγαθός δεσπόζω , ὁ δέ ἥσσων καί κακός δοῦλος . ὁ δεσπόζω οὖν προτιμητέον ὁ δουλεύω . οὕτως οὖν ὁ ψυχή μετά θεός ὁ ἄλλος προτιμητέον πᾶς · τιμάω δέ αὐτός οὐ . ὁ κακός ἐκ ἀγαθός ἀπεργάζομαι , οὐδέ ὁ κακός καί μεταμέλεια ἐμπίμπλημι αὐτός , οὐδέ ὁ φεύγω ὁ ἐπαινέω πόνος καί φόβος καί ἀλγηδών καί λύπη ( ἄτιμος γάρ αὐτός ἀπεργάζομαι ὁ τοιοῦτος ) , οὐδέ ὁ φεύγω ὁ θάνατος ( ὁ γάρ λύσις ὁ ἀπό ὁ σῶμα καί ὁ ψυχή ὁ κατά ἑαυτοῦ ζωή δυσχεραίνω ἄν ὁ τοιοῦτος ) , οὐδέ ὁ πρό ἀρετή προτιμάω κάλλος ἤ χρῆμα ( ὁ γάρ κακός οὕτως ὁ κρατύς ψυχή καταδεής ἀποφαίνω ) . εἷς τοίνυν εἰμί τιμή ὁ ψυχή ὁ κατά ὁ ὀρθός λόγος ζωή καί κατά νόος τελειότης ὁ ψυχή καί ὁ ὁμοιόω ὁ εἰμί ἀγαθός παράδειγμα καί ὁ ὁ ἀγαθός ἕπομαι ὁ κακός , ὅσος γίγνομαι ἀγαθός δύναμαι , καί ὁ φεύγω μέν ὁ κακός , ἰχνεύω δέ καί αἱρέω ὁ πᾶς ἀγαθός , καί αἱρέω αὖ κοινῇ συνοικέω ὁ ἐπίλοιπος βίος . οὗτος δέ οὐδείς ἄλλος εἰμί ἤ δεόντως φιλοσοφέω , ὥστε ἐκ ἅπας τρόπος φιλοσοφέω ὁ βούλομαι εὐδαιμονέω . τέλειος δέ ἄν καί οὕτως ἐπί ὁ αὐτός ἐκ διαίρεσις ἐπέρχομαι . τρεῖς τριχῆ ψυχή ἐν ἐγώ εἶδος κατοικίζω , ὁ μέν ὅς λογίζομαι , ὁ δέ ὅς θυμόω , τρίτος δέ ὅς ἐπιθυμέω . τυγχάνω δέ ἕκαστος αὐτός κίνησις ἔχω . ὁ μέν οὖν αὐτός ἐν ἀργία διάγω καί ὁ ἑαυτοῦ κίνησις ἡσυχία ἄγω ἀσθενής ἀνάγκη γίγνομαι , ὁ δέ ἐν γυμνάσιον ἐρρωμένος · διό φυλάσσω , ὅπως ἄν ἔχω ὁ κίνησις πρός ἀλλήλων σύμμετρος . διαφερόντως δέ δή ὁ κύριος ὁ ψυχή εἶδος , ὅς δαίμων ὁ θεός ἕκαστος δίδωμι καί ὅς ἀπό γῆ ἐγώ ἀείρω πρός ὁ ἐν οὐρανός συγγένεια ὡς εἰμί φυτόν οὐ ἔγγειος , ἀλλά οὐράνιος , οὗτος δή μάλα ἀσκέω . ὁ μέν γάρ περί ὁ ἐπιθυμία ἤ περί φιλονικία σπουδάζω καί οὗτος σφόδρα διαπονέω πᾶς ὁ δόγμα ἀνάγκη θνητός ἐγγίγνομαι , καί παντάπασι καθόσον μάλα δυνατός γίγνομαι θνητός , οὗτος μηδέ μικρός ἐλλείπω , ἅτε ὁ τοιοῦτος αὐξάνω · ὁ δέ περί φιλομάθεια καί περί ὁ ὁ ἀλήθεια φρόνησις σπουδάζω καί οὗτος μάλα ὁ ἑαυτοῦ γυμνάζω , φρονέω μέν ἀθάνατος καί θεῖος , ἐάν ἀλήθεια ἐφάπτω , πᾶς ἀνάγκη που , καθόσον δέ αὖ μετέχω ἀνθρώπινος φύσις ἀθανασία ἐνδέχομαι , οὗτος μηδείς μέρος ἀπολείπω , ἅτε δή ἀεί θεραπεύω ὁ θεῖος ἔχω τε αὐτός εὖ κοσμέω ὁ δαίμων σύνοικος ἑαυτοῦ , διαφερόντως εὐδαίμων εἰμί . θεραπεία δέ δή πᾶς πᾶς εἷς , ὁ οἰκεῖος ἕκαστος τροφή καί κίνησις ἀποδίδωμι · ὁ δέ ἐν ἐγώ θεῖος συγγενής εἰμί κίνησις ὁ ὁ πᾶς διανόησις καί περιφορά . οὗτος δή οὖν συνέπομαι ἕκαστος δέω ὁ περί ὁ γένεσις ἐν ὁ κεφαλή διαφθείρω ἐγώ περίοδος ἐξορθόω , διά ὁ καταμανθάνω ὁ ὁ πᾶς ἁρμονία καί περιφορά , ὁ κατανοέω δέ ὁ κατανοέω ἐξομοιόω κατά ὁ ἀρχαῖος φύσις , ὁμοιόω δέ τέλος ἔχω ὁ προτίθημι ἄνθρωπος ὑπό θεός ἀγαθός βίος πρός τε ὁ πάρειμι καί ὁ ἔπειτα χρόνος . οὐ γάρ δή λυσιτελέω ὁ παντοδαπός θηρίον ὥσπερ ὁ ἐπιθυμία εὐωχέω ποιέω ἰσχυρός , οὐδέ ὁ λέων οἷος ὁ θυμός καί ὁ περί ὁ λέων τρέφω ἄξιος καί ἰσχυρός ποιέω ἐν ἐγώ , ὁ δέ ἄνθρωπος ὥσπερ ὁ λόγος λιμοκτονέω καί ποιέω ἀσθενής , ὡς ἕλκω ὅπῃ ἄν ἐκεῖνος ὁπότερος ἄγω , καί μηδείς ἕτερος ἕτερος συνεθίζω μηδέ φίλος ποιέω · ἀλλά πολύς μάλα ὁ ἐν ἐγώ θεῖος ἄνθρωπος ὁ πολυκέφαλος θρέμμα ἐγκρατής ποιέω , ὅπως ἄν ὁ μέν ἥμερος ὁ ἐπιθυμία εἶδος τρέφω καί τιθασεύω , ὁ δέ ἄγριος ἀποκωλύω φύω , σύμμαχος ποιέω ὁ ὁ θυμός φύσις καί κοινῇ πᾶς κήδω , φίλος ποιέω ἀλλήλων τε καί ἑαυτοῦ , οὕτως αὐτός τρέφω . καί ὁ μέν τοιοῦτος κατά πᾶς εἰμί ἀγαθός , ὁ δέ ἐναντίος οὐδείς ὑγιής ἔχω . καί ὁ μέν καλός ἐν ὁ τοιοῦτος διαφαίνω ( ὑπό γάρ ὁ θεῖος ὁ θηριώδης ὁ φύσις ὑποτάσσω ) , ὁ δέ αἰσχρός ἐν ὁ ἐναντίος · ὑπό γάρ ὁ ἄγριος ὁ ἥμερος δουλόω , καί ὁ ἀγαθός ὑπό ὁ μοχθηρός καί ὁ ἑαυτοῦ θεῖος ὑπό ὁ ἄθεος τε καί μιαρός δουλόω καί ἐπί ὁ ἑαυτοῦ ψυχή πλημμελέω . καί μήν ὁ γε ἀκολασταίνω διά ὁ τοιοῦτος πάλαι ψέγω , ὅτι ἀνίημι ἐν ὁ τοιοῦτος ὁ ἐπιθυμητικός εἰς ἐλευθερία πέρα ὁ δέω . καί ὁ αὐθάδεια δέ καί δυσκολία ψέγω , ὅταν ὁ θυμός ἀνάρμοστος αὐξάνω καί συντείνω . τρυφή δέ ἐπί ὁ ὁ αὐτός ἄνεσις ψέγω , ὅταν ἐν αὐτός δειλία ἐμποιέω . κολακεία δέ καί ἀνελευθερία παρενοχλέω , ὅταν τις ὁ θυμοειδής ὑπό ὁ ὀχλώδης θηρίον ποιέω , καί ἕνεκα χρῆμα καί ὁ ἐκεῖνος ἀπληστία προπηλακίζω ἐθίζω ἐκ νέος ἀντί λέων πίθηκος γίγνομαι . καί ἄλλος δέ ἀπό οὗτος δῆλος ὡς εἰμί δεινός , ὅσος ὁ ἀγαθός ἐν ἐγώ εἶδος ἀσθενής ἀπεργάζομαι . μόνος τοίνυν εὐδαιμονέω ὑπό ὁ θεῖος καί φρόνιμος ἄρχω . οὕτως γάρ εἰς δύναμις πᾶς ὅμοιος εἰμί καί φίλος ὁ αὐτός κυβερνάω . δηλόω δέ καί ὁ νόμος ὅτι ὁ τοιοῦτος βούλομαι , πᾶς ὁ ἐν ὁ πόλις σύμμαχος εἰμί · καί ὁ ὁ παῖς ἀρχή , ὁ μή ἐάω ἐλεύθερος εἰμί , ἕως ἄν ἐν αὐτός ὥσπερ ἐν πόλις πολιτεία καθίστημι , καί ὁ ἀγαθός θεραπεύω ὁ παρά ἐγώ , οὗτος ἀντικαθίστημι φύλαξ ὅμοιος καί ἄρχω ἐν αὐτός , καί τότε δή ἐλεύθερος ἀφίημι . οὐκοῦν ὁ γε νόος ἔχω πᾶς ὁ ἑαυτοῦ εἰς οὗτος συντείνω βιόω , πρῶτος μέν μάθημα τιμάω ὅς τοιοῦτος αὐτός ὁ ψυχή ἀπεργάζομαι , ὁ δέ ἄλλος ἀτιμάζω , ἔπειτα ὁ ὁ σῶμα ἕξις καί τροφή οὐ ὅπως ὁ θηριώδης καί ἄλογος ἡδονή ἐπιτρέπω ἐνταῦθα τρέπω ζάω , ἀλλά οὐδέ πρός ὑγεία βλέπω , οὐδέ οὗτος πρεσβεύω , ὅπως ἰσχυρός ἤ ὑγιής ἤ καλός εἰμί , ἐάν μή καί σωφρονέω μέλλω ἀπό αὐτός · ἀλλά ἀεί ὁ ἐν ὁ σῶμα ἁρμονία ὁ ἐν ὁ ψυχή ἕνεκα συμφωνία ἁρμόζω φαίνω , ἐάν μέλλω ὁ ἀλήθεια μουσικός εἰμί . οὐκοῦν καί ὁ ἐν ὁ ὁ χρῆμα κτῆσις σύνταξις οὐ εἰς ἄπειρος αὐξάνω ἀπέραντος κακός ἔχω , ἀλλά ἀποβλέπω πρός ὁ ἐν ἑαυτοῦ πολιτεία καί φυλάσσω , μή τις παρακινέω ἑαυτοῦ ὁ ἐκεῖ διά πλῆθος οὐσία ἤ διά ὀλιγότης , οὕτως κυβερνάω προστίθημι καί ἀναλόω ὁ οὐσία καθόσον ἄν οἷος τε . ἀλλά μήν καί τιμή γε εἰς αὐτός ἀποβλέπω ὁ μέν μετέχω ἑκών , ὅς ἄν οἴομαι ἀγαθός ἑαυτοῦ ποιέω , ὁ δέ φεύγω ἴδιος καί δημοσίᾳ , ὅς ἄν ἡγέομαι λύω ὁ ὑπάρχω ἕξις . καί εἷς δηλονότι ὁ πᾶς ὁ ἄλλος ἀνταλλάσσω ἐπιχείρησις εἷς οὗτος μόνος , ὁ φρόνησις κτάομαι , καί πᾶς πράσσω δουλεύω ὁ ὁ νόος κτῆσις . οὗτος δέ οὐδείς ἄλλος εἰμί ἤ ὁ φιλοσοφέω , ὥστε καί κατά οὗτος ὁ διαίρεσις πᾶς μάλα φιλοσοφέω ὁ βούλομαι εὖ πράσσω . εἰς αὐτός δέ φέρω τέλος καί ὁ τοιόσδε ἔφοδος . πᾶς φύσις ὥσπερ ἔχω λόγος οὐδείς μέν εἰκῇ ποιέω , ἕνεκα δέ τις πᾶς , καί μάλα ὁ ἕνεκα τις ὁ εἰκῇ ἐξορίζω φροντίζω ἤ ὁ τέχνη , ὅτι καί φύσις ὁ τέχνη εἰμί μίμημα . ὁ δέ ἄνθρωπος συνίστημι φύσις ἐκ ψυχή τε καί σῶμα , ἀγαθός δέ εἰμί ὁ ψυχή ὁ σῶμα καί ἀεί ὁ ἀγαθός ἕνεκα ὑπηρετέω ὁ κακός , καί ὁ σῶμα ὁ ψυχή ἕνεκα εἰμί . ὁ ψυχή δέ ὁ μέν εἰμί ἔχω λόγος , ὁ δέ οὐ ἔχω , ὅς καί κακός · ὥστε ὁ ἄλογος ἕνεκα ὁ λόγος ἔχω . ἐν δέ ὁ λόγος ἔχω ὁ νόος · ὥστε ὁ νόος ἕνεκα πᾶς εἰμί ἀναγκάζω ὁ ἀπόδειξις . ὁ δέ αὖ νόος ὁ νόησις ἐνέργεια , ὅρασις εἰμί νοητός , ὡς ὁ ὁρατικός ἐνέργεια ὁράω ὁ ὁρατός . νόησις οὖν καί νόος ἕνεκα πᾶς αἱρετός ὁ ἄνθρωπος , εἴπερ ὁ μέν ἄλλος ὁ ψυχή ἕνεκα αἱρετός , νόος δέ ὁ ἀγαθός ὁ κατά ψυχή μόνος , ὁ δέ ἀγαθός ὁ ἄλλος συνίστημι χάριν . πάλιν δέ ὁ διανόησις ἐλεύθερος μέν εἰμί ὅσος διά ἑαυτοῦ αἱρετός , δούλη δέ ἔοικα ὁ διά ἄλλος ὁ γνῶσις ἀπερείδω · κρατύς δέ πανταχοῦ ὁ διά ἑαυτοῦ ὁ διά ἄλλος , ὅτι καί ὁ ἐλεύθερος ὁ μή τοιοῦτος . χράω δή ὁ πρᾶξις ὁ διάνοια , ἐάν αὐτός ὑποβάλλω ὁ συμφέρω καί οὗτος ἡγέομαι , ἀλλά ἕπομαι γε οὗτος καί δέω γε καί ὁ διακονέω σῶμα καί ἀναπίμπλημι γε καί ὁ τύχη , ὑπέρ ὅς ἀποδίδωμι ὁ πρᾶξις ὅς ὁ νόος κύριος , καί διά σῶμα ὁ πολύς ὥστε ὁ διανόησις ὁ διά αὐτός ψιλός ὁ θεωρέω αἱρετός τίμιος καί κρατύς ὁ πρός ἄλλος χρήσιμος · διά ἑαυτοῦ δέ τίμιος ὁ θεωρία καί αἱρετός ἐν οὗτος ὁ νόος ὁ σοφία , διά δέ πρᾶξις ὁ κατά φρόνησις · ὥστε ὁ ἀγαθός καί τίμιος ἐν ὁ κατά σοφία θεωρία , θεωρία δέ οὐ δήπου πάλιν ὁ τυγχάνω · οὐ γάρ πᾶς ἁπλῶς κατάληψις τίμιος , ἀλλά ὁ ὁ ἄρχω σοφός εἰμί καί ὁ ἐν ὁ πᾶς ἀρχή , οὗτος καί σοφία σύνοικος καί οἰκεῖος ἄν ὑπόκειμαι . αἴσθησις μέν οὖν καί νόος ἀφαιρέω ἄνθρωπος φυτόν γίγνομαι παραπλήσιος , νόος δέ μόνος ἀφαιρέω ἐκθηριόω , ἀλογία δέ ἀφαιρέω μένω δέ ἐν ὁ νόος ὁμοιόω θεός . καταργητέον οὖν εἰς δύναμις ὁ ἀλογία ὁ πάθος , ὁ δέ ὁ νόος καθαρός ἐνέργεια καί εἰς ἑαυτοῦ καί ὁ θεῖος ἀφοράω χράω , καί ὁ διέξοδος ὁ νόος ζάω μελετητέος , πᾶς ὁ ὁ προσοχή ὄμμα καί ὁ ἔρως πρός οὗτος συνάπτω . οὐ γάρ δή ὁ περί ὁ θεός καί ὁ θεῖος θεωρέω ὁ πρᾶξις ἕνεκα . οὐ γάρ φημί θεμιτός εἰμί χραίνω ὁ θέα ὁ θεῖος καταδουλόω ὁ ὁ χρήσιμος ἄνθρωπος ἀναγκαῖος , οὐδέ ὅλος ὁ νόος ἀσπαστέον διά ὁ χρεία ἔοικα πρός οὗτος ( μόνος δή πᾶς ὁ ἄλλος ὅς ἔχω ἐπιτυχής δύναμις ) , ἔμπαλιν δέ καί ὁ πρᾶξις καί πᾶς ὁ ἄλλος πρός νόος καί ὁ θεός συντακτέον , καί ἀπό οὗτος καί ὁ κατά μέρος καθήκω ὁ εὐλόγιστος ἀναμετρητέον . δίκαιος τε γάρ καί κατά ἀξία ὁ κρίσις καί μόνος πᾶς ἱκανός ὁ ἀληθινός ἄνθρωπος εὐδαιμονία παρασκευάζω . ὅς γάρ ὁ ἄλλος διαφέρω ζῷον , ἐν μόνος δή οὗτος ὁ βίος διαλάμπω , ὅς οὐ εἰμί τις τυγχάνω καί οὐ μέγας ἔχω ἀξία . λόγος μέν γάρ καί φρόνησις μικρός τις καί ἐν ἐκεῖνος αἴθυγμα , σοφία δέ θεωρητικός οὗτος μέν παντελής ἄμοιρος , μόνος δέ μέτειμι θεός · ὡς αἴσθησις γε καί ὁρμή πολύς ἤδη ζῷον ὁ ἀκρίβεια καί ὁ ἰσχύς λείπω ἄνθρωπος , καί μόνος οὗτος ὄντως ἀγαθός ἀναφαίρετος , ὅς δή περιέχω συγχωρέω ὁ ὁ ἀγαθός ἔννοια , οὐδαμῶς μέν ὁ τυχηρός ὑποτάσσω ἑαυτοῦ κατά οὗτος ὁ βίος ὁ σπουδαῖος , ἀπό δέ ὁ ὑποχείριος ὁ τύχη μάλα δή πᾶς ἑαυτοῦ ἐλευθερόω . διό καί ὁ θαρσέω ἐκ ὅλος ὁ γνώμη ἐν οὗτος διατελέω ἔνειμι ὁ βίος . τίς γάρ τίς αὐτός ἀφαιρέω ὁ πάλαι ὁ ἀφαιρέω οἷος τε ἑαυτοῦ ἀλλοτριόω , ἔχω δέ ὁ ὄντως ἑαυτοῦ καί ζάω ἐν ὁ ἑαυτοῦ καί τρέφω ἀπό ὁ ἑαυτοῦ καί ὁ ἀμετρητος ὅς συνάπτω θεός εὐζωΐα ; τοιοῦτος μέν οὖν ἐγώ εἰμί ὁ πρός ὁ τέλειος σοφία Πυθαγορικός παράκλησις .