iamblichus-philosophy.protrepticus 4
IV . Εἰ δὲ δεῖ λοιπὸν καὶ ἐπὶ τὰς ἐσωτερικάς τε καὶ ἐπιστημονικὰς προτροπὰς ὁρμῆσαι , προχειρισώμεθα πρώτας ἐκείνας , ὅσαι μετὰ τοῦ διδαχὴν παρέχειν τῶν κυριωτάτων καὶ πρώτων οὐσιῶν ὁμοῦ καὶ προτρέπουσιν ἐπὶ τὴν θεολογικὴν καὶ νοερὰν αὐτῶν ἀνεύρεσίν τε καὶ μάθησιν , καὶ πρὸς τὴν πρεσβυτάτην σοφίαν παρακαλοῦσιν . Ἀρχύτας τοίνυν ἐν τῷ Περὶ σοφίας εὐθὺς ἀρχόμενος προτρέπει οὕτως · ῾τοσοῦτον διαφέρει σοφία ἐν πᾶσι τοῖς ἀνθρωπίνοις πράγμασιν , ὅ σον ὄ ψις μὲν αἰσθασίων σώματος , νόος δὲ ψυχᾶς , ἅλιος δὲ ἄστρων . ὄψις τε γὰρ ἑκαβολεστάτα καὶ πολυειδεστάτα τᾶν ἀλλᾶν αἰσθασίων ἐντὶ καὶ νόος ὕπατος λόγω καὶ διανοίας τὸ δέον ἐπικραίνων καὶ ὄ ψις καὶ δύναμις τῶν τιμιωτάτων ὑ πάρχων . ἅλιός γε μὰν ὀφθαλμός ἐντι καὶ ψυχὰ τῶν φύσιν ἐχόντῶν · ὁρῆταί τε γὰρ διʼ αὐτῶ πάντα καὶ γεννῆται καὶ νοῆται , ῥιζωθέντα καὶ γενναθέντα δὲ τράφεταί τε καὶ ἀέξεται καὶ ζωπυρῆται μετʼ αἰσθθάσιος.ʼ πάνυ ἐπιστημονικῶς ἐνταῦθα τήν τε φύσιν καὶ ἐνέργειαν τῆς σοφίας ἐπιδείκνυσι , καὶ ἀπὸ τοῦ χρησιμωτάτην αὐτὴν εἶναι καὶ ἡγεμονικωτάτην ποιεῖται τὴν προτροπὴν ἐπὶ τὸν νοῦν καὶ τὴν θεωρίαν . καὶ ἄλλο δὲ θαυμάσιον οἶον εἰς προτροπὴν ἀγαθὸν παρέχεται · ἀπὸ γὰρ τῶν γνωρίμων ποιεῖται τὴν ὑπόμνησιν διʼ ἀναλογίας ἐναργοῦς . τὸ γὰρ ὄψιν εἶναι ὀξυτάτην τῶν αἰσθήσεων καὶ ἀκριβεστάτην καὶ τιμιωτάτην πᾶσι πρόδηλον , καὶ τὸ τὸν ἥλιον τῶν ἄστρων ὑπερέχειν οὐδένα λέληθε , καὶ τὸ τὸν νοῦν τῆς ψυχῆς εἶναι ἐξάρχοντα ἐν ταῖς κοιναῖς ἐννοίαις προειλήφαμεν . ἀπὸ δὴ τούτων τὸ διαφέρον παραδηλοῖ τῆς σοφίας πρὸς ἅπαντα τὰ ἀνθρώπινα πράγματα γνωρίμως καὶ ἐπιστημονικῶς , ὥστε εὐμαθὲς εἶναι τὸ ἀληθὲς καὶ εὔληπτον τοῖς ἀκούουσι τὸ κρυπτόμενον ἐν ἀφανεῖ . πρὸς τούτοις τοίνυν καὶ ἀπὸ τῶν διαφορῶν ἑκάστου ἥ τε εἴδησις τῆς σοφίας καὶ ἡ πρὸς αὐτὴν προτροπὴ ἀναδιδάσκεται . τοῦτο μὲν γάρ , εἰ ἡ ὄψις ἑκαβολεστάτα καὶ πολυειδεστάτα τᾶν ἀλλᾶν αἰσθασίων ἐντί , καὶ ἡ σοφία κατὰ τὰ αὐτὰ τὰ πορρωτάτω ἀφεστηκότα ὡς παρόντα νοεῖ καὶ πάντων τῶν ὄντων τὰ εἴδη περιείληφεν ἐν ἑαυτῇ · τοῦτο δέ , εἰ ὁ νόος ὕπατος λόγω καὶ διανοίας τὸ δέον ἐπικραίνων καὶ ὄ ψις καὶ δύναμις τῶν τιμιω τάτων ὑπάρχων , πάντως που καὶ ἡ σοφία ὡσαύτως ὑπερέχει λόγου καὶ διανοίας καὶ ταῖς ἁπλουστέραις τούτων ἐπιβλητικαῖς νοήσεσι τὰ ὄντα θεωρεῖ , τά τε ἀγαθὰ κρίνει ἀφʼ ἑαυτῆς καὶ ἐπιτελεῖ ἐν ἑαυτῇ , τῶν τε νοητῶν ἐστιν ὄψις καὶ δύναμις τῶν θειοτάτων καὶ τελειοτάτων ἐνεργειῶν ὑπάρχει · τοῦτο δʼ αὖ , εἰ ὁ ἥλιος ὀφθαλμός ἐντι καὶ ψυχὰ τῶν φύσιν ἐχόντων · ὁρῆταί τε γὰρ διʼ αὐτῶ πάντα καὶ γεννῆται καὶ νοῆται , ῥιζωθέντα καὶ γενναθέντα δὲ τράφεταί τε καὶ ἀέξεται καὶ ζωπυρῆται μετʼ αἰσθάσιος · δῆλόν που καὶ ἀπὸ τούτων γίγνεται ὡς ὀφθαλμός ἐστι καὶ ζωὴ τῶν νοερῶν ἡ σοφία , καὶ τὸ ὁρᾶσθαι τοῖς νοουμένοις παρέχει πᾶσι καὶ τὸ εἶναι τοῖς οὖσι , δημιουργίας τε πάσης ἀρχηγὸς γίγνεται ἐν τῷ κόσμῳ καὶ γεννήσεως τῆς πρώτης καὶ τάξεως , καὶ δὴ καὶ ἐν ἡμῖν ὡσαύτως . τὴν δὴ τοιαύτην τε καὶ τοσαύτην αἰτίαν καὶ τοσαῦτα ἀγαθὰ παρέχουσαν τίς οὐκ ἂν μετὰ μεγάλης σπουδῆς μεταθέοι ἂν προθύμως , βουλόμενος τῆς ἀρίστης εὐδαιμονίας μεταλαμβάνειν ; Ἡ μὲν οὖν ἀπὸ τοῦ τίμιον εἶναι τὴν σοφίαν προϊοῦσα εἰς προτροπὴν ἔφοδός ἐστι τοιαύτη , ἡ δὲ ἀπὸ τοῦ ὄντως ἀνθρώπου ὑπομιμνῄσκουσα τῆς ἐπὶ τὰ αὐτὰ προτροπῆς διὰ τῶν ἑξῆς ἐπιδείκνυται τῶν οὕτω λεγομένων · ‘ἄνθρωπος πάντων ζῴων ἐπὶ πολλὸν γέγονε σοφώτατος · θεωρῆσαί τε γὰρ δυνατός ἐντι τὰ ἐόντα καὶ ἐπιστάμαν καὶ φρόνασιν λαβὲν αὐτῶν ἀπάντων . παρὸ καὶ ἐνεχάραξε καὶ ἐπεσημήνατο τ ὸ θεῖον αὐτῷ τὸ τῶ παντὸς λόγω σύστομα , ἐν ᾧ τά τε εἴδεα πάντα τῶ ἐόντος ἐνδέδασται καὶ ταὶ σαμασίαι τῶν ὀνυμάτων τε καὶ ῥημάτων . τοῖς μὲν γὰρ φθόγγοις τᾶς φωνᾶς τόπος ἀφώρισται φάρυγξ καὶ στόμα καὶ ῥῖνες . ὥσπερ δὲ τῶν φθόγγων , διʼ ὧν τὰ ὀνύματά τε καὶ ῥήματα τυπούμενα σαμαίνεται , γέγονεν ἄνθρωπος ὄργανον , οὕτω δὲ καὶ τῶν νοαμάτων ἐν τοῖς ἐόντεσσιν ὁπτιζομένοις . ἔργον σοφίας τοῦτο δοκεῖ μοι ἦμεν , ποθʼ ὅπερ καὶ γέγονε καὶ συνέστα ὁ ἄνθρωπος καὶ ὄργανα δὲ καὶ δυνάμεις εἴλαφε παρὰ τῶ θεῶ.ʼ αὕτη ἡ ἔφοδος ἐπὶ τὴν προτροπὴν ἀπὸ τῆς φύσεως γέγονε τοῦ ἀνθρώπου . εἰ γὰρ σοφώτατός ἐστι καὶ θεωρῆσαι τὰ ὄντα δυνατός , τῆς θεωρητικῆς αὐτὸν καὶ θεολογικῆς σοφίας δεῖ ἀντιποιεῖσθαι · καὶ εἴπερ ἐπιστήμην καὶ φρόνησιν λαβεῖν ἀπάντων δύναμιν ἔχει παρὰ τῆς φύσεως , τὴν ἀποδεικτικὴν ἐπιστήμην αὐτὸν δεῖ μεταδιώκειν καὶ τὴν κατὰ φρόνησιν ἀρετὴν ὡς μάλιστα αὐτῷ πρέπουσαν . διότι γε μὴν ἐνετυπώσατο ἐν αὐτῷ τὸ θεῖον τὸ τοῦ παντὸς λόγου σύστημα , ἐν ᾧ καὶ τὰ εἴδη πάντα τῶν ὄντων καὶ αἱ σημασίαι ἐνυπάρχουσι τῶν ὀνομάτων τε καὶ ῥημάτων , διὰ τοῦτο τῆς λογικῆς αὐτὸν φιλοσοφίας πάσης ἀντιλαμβάνεσθαι προσήκει , ἐπειδὴ οὐ τῶν σημαινομένων μόνον διὰ τῶν φθόγγων ὄργανον γέγονεν ὁ ἄνθρωπος , ἀλλὰ καὶ τῶν νοημάτων τῶν ἐν τοῖς οὖσι θεωρὸς ὑπάρχει , καὶ πρὸς τοῦτο γέγονε καὶ ὄργανα καὶ δυνάμεις εἴληφε παρὰ τοῦ θεοῦ . διὰ ταῦτα δὴ πάλιν περὶ πᾶν τὸ ὄν , ὄν , τῆς θεωρητικῆς σοφίας ἐφίεσθαι αὐτὸν χρή , καὶ τὰς ἀρχὰς καὶ τὰ κριτήρια πάσης γνώσεως μεταθεῖν ἐπιστημονικῶς περὶ πάντα τὰ γένη τῶν ὄντων · αὐτόν τε τὸν νοῦν καθʼ ἑαυτὸν καὶ τὸν καθαρώτατον λόγον ἐπισκοπεῖσθαι ἄξιον · καὶ ὅσαι ἀπʼ αὐτοῦ ἀρχαὶ ἐνδίδονται εἰς τὰ καλὰ καὶ ἀγαθὰ τοῦ ἀνθρωπίνου βίου , καὶ ὅσα περὶ ἀρετῶν ἐπιλογιζόμεθα καθόλου , καὶ ὅσα περὶ μαθημάτων ἢ ἄλλων τινῶν τεχνῶν ἢ ἐπιτηδευμάτων μανθάνομεν , προσήκει προθύμως ἀναδιδάσκεσθαι . καὶ οὕτω πρὸς ὅλην τὴν φιλοσοφίαν καὶ ἡ ἀπὸ τῆς φύσεως τοῦ ἀνθρώπου ὁρμωμένη γέγονε παράκλησις . Ποιεῖται δὲ καὶ ἄλλην σύμμικτον ἔφοδον ἐπὶ τὰ αὐτὰ προτρέπουσαν ὧδέ πως · ῾ γέγ ονε καὶ συνέστα ὁ ἄνθρωπος ποττὸ θεωρῆσαι τὸν λόγον τὰς τῶ ὅλω φύσιος · καὶ τᾶς σοφίας ὦν ἔργον κτᾶσθαι καὶ θεωρὲν τὰν τῶν ἐόντων φρόνασιν.ʼ ὃ δή φαμεν ἐν τούτοις σύμμικτον , ἐκεῖνό ἐστι · τῇ γὰρ ἰδίᾳ φύσει τὴν κοινὴν συνεκέρασεν , ὡς ἐχουσῶν τούτων συμφωνίαν πρὸς ἀλλήλας . εἰ γὰρ ὅ τε λόγος τοῦ ἀνθρώπου θεωρητικός ἐστιν ἐν τῷ λόγῳ τᾶς τῶ ὅλω φύσιος καὶ ἡ σοφία τοῦ ἀνθρώπου κτᾶται καὶ θεωρεῖ τὰν τῶν ἐόντων φρόνασιν , ὁμοῦ μὲν ὁμολογία οὖσα ἀποδέδεικται τῆς μεριστῆς τοῦ λόγου καὶ τῆς τοῦ ὅλου νοερᾶς φύσεως , ὁμοῦ δὲ καὶ ἡ προτροπὴ τελεωτέρα γέγονεν . οὐ γὰρ ἄλλως διαβιωσόμεθα κατὰ φύσιν , οὗ πάντες διαφερόντως ἐφιέμεθα , ἐὰν μὴ κατὰ λόγον ζῶμεν τὸν θεῖον καὶ τὸν ἀνθρώπινον , οὐδὲ ἄλλῃ πῃ εὐδαιμονήσομεν , ἐὰν μὴ κτησώμεθα διὰ φιλοσοφίας καὶ θεωρήσωμεν τὴν τῶν ὄντων φρόνησιν . ἄλλη τοίνυν ἐν τούτοις τοιαύτη νοείσθω σύμμιξις · ἐν ταὐτῷ γὰρ παρορμᾶν ἐπιχειρεῖ εἴς τε τὴν πρακτικὴν καὶ θεωρητικὴν φιλοσοφίαν . τὸ μὲν γὰρ κτήσασθαι φρόνησιν ποιητικῆς τινός ἐστι καὶ πρακτικῆς ἀρετῆς ἔργον , ἧς τέλος οὐ τὸ κατιδεῖν ἀπλῶς οὑτωσίν , ἀλλὰ τὸ προσλαβεῖν αὐτὸ διὰ τῶν ἐνεργειῶν , τό γε μὴν θεωρῆσαι τοῦ θεωρητικοῦ νοῦ ἐνέργημα ὑπῆρχδ . πρὸς ἀμφότερα τοίνυν ἡ προτροπὴ δεόντως γέγονεν . Ἐπεὶ τοίνυν μᾶλλον τὸ κοινὸν καὶ διατεῖνον ἐπὶ πάντα τῆς σοφίας ἀγαθὸν διαφαίνεται , καὶ ἡ προτροπὴ τελεωτέρα πρὸς αὐτὸ γίγνεται διὰ τῶν τοιούτωοον · ῾ἁ σοφία οὐ περί τι ἀφωρισμένον ἐντὶ τῶν ἐόντων , ἀλλʼ ἁπλῶς περὶ πάντα τὰ ἐόντα , καὶ δεῖ μὴ πρώ ταν αὐτὰν τὰς ἀρχὰς αὐτᾶς ἀνευρέσθαι , ἀλλὰ τὰς κοινὰς τῶν ἐόντων · οὕτω γὰρ ἔχει σοφία περὶ πάντα τὰ ἐόντα ὡς ὄ ψις περὶ πάντα τὰ ὁρατά . τὰ ὦν καθόλω πᾶσι συμβεβακότα συνιδὲν καὶ θεωρὲν τᾶς σοφίας οἰκῇον , καὶ διὰ τοῦτο σοφία τὰς τῶν ἐόντων ἀπάντων ἀρχὰς ἀνευρίσκει.ʼ πάλιν γὰρ ἐνταῦθα οὐκ ἀφορίζει περί τι μέρος τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς , ἀλλὰ κοινῇ διήκειν φησὶν ἐπὶ πάντα τὰ ὄντα , τάς τε ἀρχὰς τὰς κοινὰς τῶν ὅλων φησὶν αὐτὴν ἐπισκοπεῖν καὶ κατὰ γένη ταῦτα θεωρεῖν καὶ κατὰ ἁπλουστάτας ἐπιβολάς , ὥσπερ ἡ ὄψις τοῖς ὁρατοῖς ἐπιβάλλει , τούς τε καθόλου λόγους πάντων φησὶν αὐτὴν περιέχειν , καὶ πρὸς τούτῳ θεωρεῖν καὶ διαλογίζεσθαι · μόνην δὲ καὶ ἀνυπόθετον εἶναι ἐπιστήμην , ἅτε δὴ τῶν ὄντων πάντων τὰς ἀρχὰς ἀνευρίσκουσαν καὶ περὶ τῶν οἰκείων ἑαυτῆς ἀρχῶν δυναμένην λόγον διδόναι . εἰς καλὸν ἄρα συμβαίνει ἡ ἔφοδος τῆς προτροπῆς · εἰ γὰρ τῆς τοιαύτης σοφίας οὔτε καθολικωτέραν οὔτε τελειοτέραν οὔτε κοινοτέραν οὔτε αὐταρκεστέραν οὔτε ἀγαθοειδεστέραν ἢ καλλίονα δυνατὸν λογισμῷ λαβεῖν , ταύτης ἐφίεσθαι χρὴ τοὺς βουλομένους κατὰ λόγον καὶ νοῦν εὐδαιμονεῖν . Ἐν τῷ τέλει τοίνυν πρὸς αὐτὸ τὸ ἀκρότατον ἄνεισιν ἡ παράκλησις ὧδέ πως · ῾ ὅστις ὦν ἀναλῦσαι οἷός τέ ἐντι πάντα τὰ γένεα ὑπὸ μίαν τε καὶ τὰν αὐτὰν ἀρχὰν καὶ πάλιν συνθεῖναί τε καὶ συναριθμήσασθαι , οὗτος δοκεῖ μοι καὶ σοφώτατος ἦμεν καὶ παναλαθέστατος , ἔτι δὲ καὶ καλὰν σκοπιὰν εὑρηκέναι , ἀφʼ ἇς δυνατὸς ἐσσεῖται τὸν θ ε ὸν κατο ψεῖσθαι καὶ πάντα τὰ ἐν τᾷ συστοιχίᾳ καὶ τάξει τᾷ ἐκείνω κατακεχωρισμένα , καὶ ταύταν ἁρματήλατον ὁδ ὸν ἐκποριὅστις σσάμενος τῷ νόῳ κατʼ εὐθεῖαν ὁρμαθῆμεν καὶ τελεοδρομᾶσαι τὰς ἀρχὰς τοῖς πέρασι κυνά ψαντα καὶ ἐπιγνόντα διότι ὁ θεὸς ἀρχά τε καὶ τέλος καὶ μέσον ἐντὶ πάντων τῶν κατὰ δίκαν τε καὶ τὸν ὀρθὸν λόγον περαινομένων.ʼ σαφῶς δὴ καὶ ἐν τούτοις τὸ τέλος ἐπέθηκε τῆς θεολογικῆς προτροπῆς , μὴ ἵστασθαι ἀξιῶν ἐπὶ τῶν πολλῶν ἀρχῶν καὶ πάντων τοῦ ὄντος γενῶν , ἀναλύσειν δὲ προθυμούμενος ὑπὸ μίαν τε καὶ τὴν αὐτὴν ἀρχὴν τὰ πάντα , ἀπὸ δὲ τῆς μιᾶς διαιρῶν κατὰ ἀριθμὸν ὡρισμένον τὰ πλησίον τοῦ ἑνὸς καὶ οὕτως ἀεὶ τὰ πορρωτέρω ἀφιστάμενα καὶ διιστάμενα ἐπισκοπῶν , ἕως ἂν ἐπὶ τὰ σύνθετα καὶ ἐκ πολλῶν συνεστηκότα συναριθμήσηται τὸ πλῆθος · ἐπʼ ἄμφω τε οὕτω προϊὼν ἱκανὸς ἦν ἀνάγειν τε ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ πλήθους ἐπὶ τὸ ἓν καὶ κατάγειν ἀπὸ τοῦ ἑνὸς ἐπὶ τὸ πλῆθος . ἐπεὶ δὲ μάλιστα ἀληθείας καὶ σοφίας ἐφιέμεθα , προτρέπων ἐπὶ τὴν τοιαύτην ἐπιστήμην σοφώτατον καὶ παναληθέστατόν φησιν εἶναι τὸν τὴν τοιαύτην διαιρετικὴν ἔχοντα ἐπιστήμην διὰ τῶν πρώτων εἰδῶν καὶ γενῶν , συνάγοντά τε αὐτὴν εἰς ἓν διὰ τῆς ὁριστικῆς ἐπιστήμης , τοῦ τε ἑνὸς ὄντα θεωρητικόν , ὅπερ τέλος ἐστὶ πάσης θεωρίας . καὶ τούτου δʼ ἔτι κυριώτερον ἀγαθὸν ἐπήγαγε , τὸ ὥσπερ ἀπὸ σκοπιᾶς ἐντεῦθεν δύνασθαι τὸν θεὸν καθορᾶν καὶ πάντα τὰ ἐν τῇ συστοιχίᾳ τοῦ θεοῦ . εἰ γὰρ πάσης ἀληθείας καὶ εὐδαιμονίας οὐσίας τε καὶ αἰτίας καὶ τῶν ἀρχῶν ὁ θεὸς ἐξηγεῖται , σπουδαστέον ἐν τούτῳ μάλιστα ἐκείνην τὴν ἐπιστήμην κτήσασθαι , διʼ ἧς ἀτενίσει τις αὐτὸν καθαρὸν καὶ διʼ ἧς πλατεῖαν εὑρήσει τὴν πρὸς αὐτὸν πορείαν καὶ διʼ ἧς τὰ τέλη ταῖς ἀρχαῖς συνάψει . τελεωτάτη γὰρ ἡ τοιαύτη ζωὴ καὶ εὐδαιμονία , οὐκέτι διωρισμένως τὰ τελευταῖα ἀπὸ τῶν πρώτων διακρίνουσα , ἀλλʼ εἰς ἓν τὰ συναμφότερα ταῦτα συλλαβοῦσα ἀρχάς τε καὶ τέλος καὶ μέσον ὁμοῦ συνέχουσα . τοιαύτη γάρ ἐστιν ἡ θεία αἰτία , ἧς δεῖ ἀντέχεσθαι τοὺς μέλλοντας εὐδαιμονήσειν . οὕτω μὲν οὖν ἡ προτροπὴ διὰ πάντων διεξελθοῦσα τῶν τε ἐν ἡμῖν καὶ τῶν ἐν τῇ φύσει καὶ ὡς ἔπος εἰπεῖν διὰ πάντων τῶν ὄντων , συνεκεφαλαιώσατο πάσας τὰς ἐφόδους εἰς μίαν τὴν ἐπὶ τὸν θεὸν ἀνήκουσαν ἀναγωγήν .
Lemmas: IV . εἰ δέ δέω λοιπός καί ἐπί ὁ ἐσωτερικός τε καί ἐπιστημονικός προτροπή ὁρμάω , προχειρίζω πρῶτος ἐκεῖνος , ὅσος μετά ὁ διδαχή παρέχω ὁ κύριος καί πρῶτος οὐσία ὁμοῦ καί προτρέπω ἐπί ὁ θεολογικός καί νοερός αὐτός ἀνεύρεσις τε καί μάθησις , καί πρός ὁ πρέσβυς σοφία παρακαλέω . Ἀρχύτας τοίνυν ἐν ὁ Περι σοφία εὐθύς ἄρχω προτρέπω οὕτως · αἰτέω διαφέρω σοφία ἐν πᾶς ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα , ὁ σός ο Ψίς μέν αἰσθάσιον σῶμα , νόος δέ ψυχή , ἅλιος δέ ἄστρον . ὄψις τε γάρ ἑκαβολής καί πολυειδής ὁ ἄλλος αἰσθάσιον εἰμί καί νόος ὕπατος λόγος καί διάνοια ὁ δέω ἐπικραίνω καί ο Ψίς καί δύναμις ὁ τίμιος ὗς πάρκο . ἅλιος γε μήν ὀφθαλμός εἰμί καί ψυχή ὁ φύσις ἔχω · ὁράω τε γάρ διά αὐτός πᾶς καί γεννάω καί νοέω , ῥιζόω καί γεννάω δέ τρέφω τε καί ἀέξω καί ζωπυρέω μετά αἰσθάνομαι πάνυ ἐπιστημονικός ἐνταῦθα ὁ τε φύσις καί ἐνέργεια ὁ σοφία ἐπιδείκνυμι , καί ἀπό ὁ χρήσιμος αὐτός εἰμί καί ἡγεμονικός ποιέω ὁ προτροπή ἐπί ὁ νόος καί ὁ θεωρία . καί ἄλλος δέ θαυμάσιος οἷος εἰς προτροπή ἀγαθός παρέχω · ἀπό γάρ ὁ γνώριμος ποιέω ὁ ὑπόμνησις διά ἀναλογία ἐναργής . ὁ γάρ ὄψις εἰμί ὀξύς ὁ αἴσθησις καί ἀκριβής καί τίμιος πᾶς πρόδηλος , καί ὁ ὁ ἥλιος ὁ ἄστρον ὑπερέχω οὐδείς λανθάνω , καί ὁ ὁ νόος ὁ ψυχή εἰμί ἐξάρχω ἐν ὁ κοινός ἔννοια προλαμβάνω . ἀπό δή οὗτος ὁ διαφέρω παραδηλόω ὁ σοφία πρός ἅπας ὁ ἀνθρώπινος πρᾶγμα γνώριμος καί ἐπιστημονικός , ὥστε εὐμαθής εἰμί ὁ ἀληθής καί εὔληπτος ὁ ἀκούω ὁ κρύπτω ἐν ἀφανής . πρός οὗτος τοίνυν καί ἀπό ὁ διαφορά ἕκαστος ὁ τε εἴδησις ὁ σοφία καί ὁ πρός αὐτός προτροπή ἀναδιδάσκω . οὗτος μέν γάρ , εἰ ὁ ὄψις ἑκαβολής καί πολυειδής ὁ ἄλλος αἰσθάσιον εἰμί , καί ὁ σοφία κατά ὁ αὐτός ὁ πόρρω ἀφίστημι ὡς πάρειμι νοέω καί πᾶς ὁ εἰμί ὁ εἶδος περιλαμβάνω ἐν ἑαυτοῦ · οὗτος δέ , εἰ ὁ νόος ὕπατος λόγος καί διάνοια ὁ δέω ἐπικραίνω καί ὅς Ψίς καί δύναμις ὁ τίμιος Τάτων ὑπάρχω , πάντως που καί ὁ σοφία ὡσαύτως ὑπερέχω λόγος καί διάνοια καί ὁ ἁπλόος οὗτος ἐπιβλητικός νόησις ὁ εἰμί θεωρέω , ὁ τε ἀγαθός κρίνω ἀπό ἑαυτοῦ καί ἐπιτελέω ἐν ἑαυτοῦ , ὁ τε νοητός εἰμί ὄψις καί δύναμις ὁ θεῖος καί τέλειος ἐνέργεια ὑπάρχω · οὗτος δέ αὖ , εἰ ὁ ἥλιος ὀφθαλμός εἰμί καί ψυχή ὁ φύσις ἔχω · ὁράω τε γάρ διά αὐτός πᾶς καί γεννάω καί νοέω , ῥιζόω καί γεννάω δέ τρέφω τε καί ἀέξω καί ζωπυρέω μετά αἰσθάσις · δῆλος που καί ἀπό οὗτος γίγνομαι ὡς ὀφθαλμός εἰμί καί ζωή ὁ νοερός ὁ σοφία , καί ὁ ὁράω ὁ νοέω παρέχω πᾶς καί ὁ εἰμί ὁ εἰμί , δημιουργία τε πᾶς ἀρχηγός γίγνομαι ἐν ὁ κόσμος καί γέννησις ὁ πρῶτος καί τάξις , καί δή καί ἐν ἐγώ ὡσαύτως . ὁ δή τοιοῦτος τε καί τοσοῦτος αἰτία καί τοσοῦτος ἀγαθός παρέχω τίς οὐ ἄν μετά μέγας σπουδή μεταθέω ἄν πρόθυμος , βούλομαι ὁ ἀγαθός εὐδαιμονία μεταλαμβάνω ; ὁ μέν οὖν ἀπό ὁ τίμιος εἰμί ὁ σοφία προέρχομαι εἰς προτροπή ἔφοδος εἰμί τοιοῦτος , ὁ δέ ἀπό ὁ ὄντως ἄνθρωπος ὑπομιμνῄσκω ὁ ἐπί ὁ αὐτός προτροπή διά ὁ ἑξῆς ἐπιδείκνυμι ὁ οὕτως λέγω · ἄνθρωπος πᾶς ζῷον ἐπί πολύς γίγνομαι σοφός · θεωρέω τε γάρ δυνατός εἰμί ὁ εἰμί καί ἐφίστημι καί φρόνησις λαμβάνω αὐτός ἅπας . παρό καί ἐγχαράσσω καί ἐπισημαίνω τ ο θεῖος αὐτός ὁ ὁ πᾶς λόγος σύστομος , ἐν ὅς ὁ τε εἶδος πᾶς ὁ εἰμί ἐνδατέομαι καί ὁ σαμασία ὁ ὄνομα τε καί ῥῆμα . ὁ μέν γάρ φθόγγος ὁ φωνή τόπος ἀφορίζω φάρυγξ καί στόμα καί ῥίς . ὥσπερ δέ ὁ φθόγγος , διά ὅς ὁ ὄνομα τε καί ῥῆμα τυπόω σημαίνω , γίγνομαι ἄνθρωπος ὄργανον , οὕτως δέ καί ὁ νάοαμα ἐν ὁ εἰμί ὀπτίζομαι . ἔργον σοφία οὗτος δοκέω ἐγώ εἰμί , ποτέ ὅς καί γίγνομαι καί συνίστημι ὁ ἄνθρωπος καί ὄργανον δέ καί δύναμις αἴλφνυμι παρά ὁ τίθημι οὗτος ὁ ἔφοδος ἐπί ὁ προτροπή ἀπό ὁ φύσις γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος . εἰ γάρ σοφός εἰμί καί θεωρέω ὁ εἰμί δυνατός , ὁ θεωρητικός αὐτός καί θεολογικός σοφία δέω ἀντιποιέω · καί εἴπερ ἐπιστήμη καί φρόνησις λαμβάνω ἅπας δύναμις ἔχω παρά ὁ φύσις , ὁ ἀποδεικτικός ἐπιστήμη αὐτός δέω μεταδιώκω καί ὁ κατά φρόνησις ἀρετή ὡς μάλα αὐτός πρέπω . διότι γε μήν ἐντυπόω ἐν αὐτός ὁ θεῖος ὁ ὁ πᾶς λόγος σύστημα , ἐν ὅς καί ὁ εἶδος πᾶς ὁ εἰμί καί ὁ σημασία ἐνυπάρχω ὁ ὄνομα τε καί ῥῆμα , διά οὗτος ὁ λογικός αὐτός φιλοσοφία πᾶς ἀντιλαμβάνω προσήκω , ἐπειδή οὐ ὁ σημαίνω μόνος διά ὁ φθόγγος ὄργανον γίγνομαι ὁ ἄνθρωπος , ἀλλά καί ὁ νόημα ὁ ἐν ὁ εἰμί θεωρός ὑπάρχω , καί πρός οὗτος γίγνομαι καί ὄργανον καί δύναμις λαμβάνω παρά ὁ θεός . διά οὗτος δή πάλιν περί πᾶς ὁ εἰμί , εἰμί , ὁ θεωρητικός σοφία ἐφίημι αὐτός χρή , καί ὁ ἀρχή καί ὁ κριτήριον πᾶς γνῶσις μεταθέω ἐπιστημονικός περί πᾶς ὁ γένος ὁ εἰμί · αὐτός τε ὁ νόος κατά ἑαυτοῦ καί ὁ καθαρός λόγος ἐπισκοπέω ἄξιος · καί ὅσος ἀπό αὐτός ἀρχή ἐνδίδωμι εἰς ὁ καλός καί ἀγαθός ὁ ἀνθρώπινος βίος , καί ὅσος περί ἀρετή ἐπιλογίζομαι καθόλου , καί ὅσος περί μάθημα ἤ ἄλλος τις τέχνη ἤ ἐπιτήδευμα μανθάνω , προσήκω πρόθυμος ἀναδιδάσκω . καί οὕτως πρός ὅλος ὁ φιλοσοφία καί ὁ ἀπό ὁ φύσις ὁ ἄνθρωπος ὁρμάω γίγνομαι παράκλησις . ποιέω δέ καί ἄλλος σύμμικτος ἔφοδος ἐπί ὁ αὐτός προσρέπω ὧδε πως · ῾ γίγνομαι ὄνος καί συνίστημι ὁ ἄνθρωπος ὁ θεωρέω ὁ λόγος ὁ ὁ ὅλος φύσις · καί ὁ σοφία οὖν ἔργον κτάομαι καί θεώρω ὁ ὁ εἰμί Ἔφρων ὅς δή φημί ἐν οὗτος σύμμικτος , ἐκεῖνος εἰμί · ὁ γάρ ἴδιος φύσις ὁ κοινός συγκεράννυμι , ὡς ἔχω οὗτος συμφωνία πρός ἀλλήλων . εἰ γάρ ὁ τε λόγος ὁ ἄνθρωπος θεωρητικός εἰμί ἐν ὁ λόγος ὁ ὁ ὅλος φύσις καί ὁ σοφία ὁ ἄνθρωπος κτάομαι καί θεωρέω ὁ ὁ εἰμί φρόνησις , ὁμοῦ μέν ὁμολογία εἰμί ἀποδείκνυμι ὁ μεριστός ὁ λόγος καί ὁ ὁ ὅλος νοερός φύσις , ὁμοῦ δέ καί ὁ προτροπή τέλειος γίγνομαι . οὐ γάρ ἄλλος διαβιόω κατά φύσις , ὅς πᾶς διαφερόντως ἐφίημι , ἐάν μή κατά λόγος ζάω ὁ θεῖος καί ὁ ἀνθρώπινος , οὐδέ ἄλλῃ πη εὐδαιμονέω , ἐάν μή κτάομαι διά φιλοσοφία καί θεωρέω ὁ ὁ εἰμί φρόνησις . ἄλλος τοίνυν ἐν οὗτος τοιοῦτος νοέω σύμμιξις · ἐν αὐτός γάρ παρορμάω ἐπιχειρέω εἰς τε ὁ πρακτικός καί θεωρητικός φιλοσοφία . ὁ μέν γάρ κτάομαι φρόνησις ποιητικός τις εἰμί καί πρακτικός ἀρετή ἔργον , ὅς τέλος οὐ ὁ κατοράω ἁπλῶς οὕτως , ἀλλά ὁ προσλαμβάνω αὐτός διά ὁ ἐνέργεια , ὁ γε μήν θεωρέω ὁ θεωρητικός νόος ἐνέργημα ὑπῆρχδ . πρός ἀμφότερος τοίνυν ὁ προτροπή δεόντως γίγνομαι . ἐπεί τοίνυν μάλα ὁ κοινός καί διατείνω ἐπί πᾶς ὁ σοφία ἀγαθός διαφαίνω , καί ὁ προτροπή τέλειος πρός αὐτός γίγνομαι διά ὁ τοιοῦτος · ῾ἁ σοφία οὐ περί τις ἀφορίζω εἰμί ὁ εἰμί , ἀλλά ἁπλῶς περί πᾶς ὁ εἰμί , καί δέω μή πρός ὅς αὐτός ὁ ἀρχή ἑαυτοῦ ἀνευρίσκω , ἀλλά ὁ κοινός ὁ εἰμί · οὕτως γάρ ἔχω σοφία περί πᾶς ὁ εἰμί ὡς ὅς Ψίς περί πᾶς ὁ ὁρατός . ὁ οὖν κάθος πᾶς συμβαίνω συνοράω καί θεώρω ὁ σοφία οἰκήϊος , καί διά οὗτος σοφία ὁ ὁ εἰμί ἅπας ἀρχή ἀνευρίσκω πάλιν γάρ ἐνταῦθα οὐ ἀφορίζω περί τις μέρος ὁ ἐνέργεια αὐτός , ἀλλά κοινῇ διήκω φημί ἐπί πᾶς ὁ εἰμί , ὁ τε ἀρχή ὁ κοινός ὁ ὅλος φημί αὐτός ἐπισκοπέω καί κατά γένος οὗτος θεωρέω καί κατά ἁπλόος ἐπιβολή , ὥσπερ ὁ ὄψις ὁ ὁρατός ἐπιβάλλω , ὁ τε καθόλου λόγος πᾶς φημί αὐτός περιέχω , καί πρός οὗτος θεωρέω καί διαλογίζομαι · μόνος δέ καί ἀνυπόθετος εἰμί ἐπιστήμη , ἅτε δή ὁ εἰμί πᾶς ὁ ἀρχή ἀνευρίσκω καί περί ὁ οἰκεῖος ἑαυτοῦ ἀρχή δύναμαι λόγος δίδωμι . εἰς καλός ἄρα συμβαίνω ὁ ἔφοδος ὁ προτροπή · εἰ γάρ ὁ τοιοῦτος σοφία οὔτε καθολικός οὔτε τέλειος οὔτε κοινός οὔτε αὐτάρκης οὔτε ἀγαθοειδής ἤ καλός δυνατός λογισμός λαμβάνω , οὗτος ἐφίημι χρή ὁ βούλομαι κατά λόγος καί νόος εὐδαιμονέω . ἐν ὁ τέλος τοίνυν πρός αὐτός ὁ ἄκρος ἀνέρχομαι ὁ παράκλησις ὧδε πως · ῾ ὅστις οὖν ἀναλύω οἷος τε εἰμί πᾶς ὁ γένος ὑπό εἷς τε καί ὁ αὐτός ἀρχή καί πάλιν συντίθημι τε καί συναριθμέω , οὗτος δοκέω ἐγώ καί σοφός εἰμί καί παναλαθής , ἔτι δέ καί καλός σκοπιά εὑρίσκω , ἀπό ὅς δυνατός εἰμί ὁ θ ε εἰμί Κάτο ψέω καί πᾶς ὁ ἐν ὁ συστοιχία καί τάξις ὁ ἐκεῖνος καταχωρίζω , καί ταῦτος ἁρματήλατος ὅδε εἰμί εκποριοσε ἐννύω ὁ νόος κατά εὐθεῖα ὁρμάω καί τελεοδρομάω ὁ ἀρχή ὁ πέρας κύω ψαντα καί ἐπιγιγνώσκω διότι ὁ θεός ἀρχή τε καί τέλος καί μέσος εἰμί πᾶς ὁ κατά δίκη τε καί ὁ ὀρθός λόγος περαίνω σαφής δή καί ἐν οὗτος ὁ τέλος ἐπιτίθημι ὁ θεολογικός προτροπή , μή ἵστημι ἀξιόω ἐπί ὁ πολύς ἀρχή καί πᾶς ὁ εἰμί γένος , ἀναλύω δέ προθυμέομαι ὑπό εἷς τε καί ὁ αὐτός ἀρχή ὁ πᾶς , ἀπό δέ ὁ εἷς διαιρέω κατά ἀριθμός ὁρίζω ὁ πλησίον ὁ εἷς καί οὕτως ἀεί ὁ πρόσω ἀφίστημι καί διιστάω ἐπισκοπέω , ἕως ἄν ἐπί ὁ σύνθετος καί ἐκ πολύς συνίστημι συναριθμέω ὁ πλῆθος · ἐπί ἄμφω τε οὕτως προέρχομαι ἱκανός εἰμί ἀνάγω τε ἑαυτοῦ ἀπό ὁ πλῆθος ἐπί ὁ εἷς καί κατάγω ἀπό ὁ εἷς ἐπί ὁ πλῆθος . ἐπεί δέ μάλα ἀλήθεια καί σοφία ἐφίημι , προτρέπω ἐπί ὁ τοιοῦτος ἐπιστήμη σοφός καί παναληθής φημί εἰμί ὁ ὁ τοιοῦτος διαιρετικός ἔχω ἐπιστήμη διά ὁ πρῶτος εἶδος καί γένος , συνάγω τε αὐτός εἰς εἷς διά ὁ ὁριστικός ἐπιστήμη , ὁ τε εἷς εἰμί θεωρητικός , ὅς τέλος εἰμί πᾶς θεωρία . καί οὗτος δέ ἔτι κύριος ἀγαθός ἐπάγω , ὁ ὥσπερ ἀπό σκοπιά ἐντεῦθεν δύναμαι ὁ θεός καθοράω καί πᾶς ὁ ἐν ὁ συστοιχία ὁ θεός . εἰ γάρ πᾶς ἀλήθεια καί εὐδαιμονία οὐσία τε καί αἰτία καί ὁ ἀρχή ὁ θεός ἐξηγέομαι , σπουδαστέος ἐν οὗτος μάλα ἐκεῖνος ὁ ἐπιστήμη κτάομαι , διά ὅς ἀτενίζω τις αὐτός καθαρός καί διά ὅς πλατεῖα εὑρίσκω ὁ πρός αὐτός πορεία καί διά ὅς ὁ τέλος ὁ ἀρχή συνάπτω . τέλειος γάρ ὁ τοιοῦτος ζωή καί εὐδαιμονία , οὐκέτι διωρισμένως ὁ τελευταῖος ἀπό ὁ πρῶτος διακρίνω , ἀλλά εἰς εἷς ὁ συναμφότεροι οὗτος συλλαμβάνω ἀρχή τε καί τέλος καί μέσος ὁμοῦ συνέχω . τοιοῦτος γάρ εἰμί ὁ θεῖος αἰτία , ὅς δέω ἀντέχω ὁ μέλλω εὐδαιμονέω . οὕτως μέν οὖν ὁ προτροπή διά πᾶς διεξέρχομαι ὁ τε ἐν ἐγώ καί ὁ ἐν ὁ φύσις καί ὡς ἔπος λέγω διά πᾶς ὁ εἰμί , συγκεφαλαιόω πᾶς ὁ ἔφοδος εἰς εἷς ὁ ἐπί ὁ θεός ἀνήκω ἀναγωγή .