iamblichus-philosophy.protrepticus 17
XVII . Εἰ δὲ δεῖ καὶ ἀπὸ τῶν παλαιῶν λόγων καὶ τῶν μύθων τῶν ἱερῶν τῶν τε ἄλλων καὶ τῶν Πυθαγορείων ὑπομνῆσαι τοὺς ἀκούοντας ἐπὶ τὴν αὐτὴν παράκλησιν , ἀρχώμεθα καὶ τούτου ἐντεῦθεν . ὀρθῶς λέγονται οἱ μηδενὸς δεόμενοι εὐδαίμονες εἶναι , καὶ ὡς τῶν ἀπεράντους ἐχόντων τὰς ἐπιθυμίας δεινὸς ὁ βίος . οὐ γάρ τι θαυμάζοιμʼ ἄν , εἰ Εὐριπίδης ἀληθῆ ἐν τοῖσδε λέγει , λέγων τίς δʼ οἶδεν , εἰ τὸ ζῆν μέν ἐστι κατθανεῖν , τὸ κατθανεῖν δὲ ζῆν ; καὶ ἡμεῖς τῷ ὄντι ἴσως τέθναμεν · ἤδη γάρ του ἔγωγε καὶ ἤκουσα τῶν σοφῶν , ὡς νῦν ἡμεῖς τέθναμεν , καὶ τὸ μὲν σῶμά ἐστιν ἡμῖν σῆμα , τῆς δὲ ψυχῆς τοῦτο , ἐν ᾧ ἐπιθυμίαι εἰσί , τυγχάνει ὄν οἷον ἀναπείθεσθαι καὶ μεταπίπτειν ἄνω κάτω , καὶ τοῦτο ἄρα τις μυθολογῶν κομψὸς ἀνήρ , ἴσως Σικελικός τις ἢ Ἰταλικός τις , παράγων τῷ ὀνόματι διὰ τὸ πιθανόν τε καὶ πιστικὸν ὠνόμασε πίθον , τοὺς δὲ ἀνοήτους ἀμυήτους · τῶν δὲ ἀνοήτων τοῦτο τῆς ψυχῆς , οὗ αἱ ἐπιθυμίαι εἰσί , τὸ ἀκόλαστον αὐτοῦ καὶ οὐ στεγανόν , ὡς τετρημένος εἴη πίθος διὰ τὴν ἀπληστίαν ἀπεικάσας . τοὐναντίον δὴ οὗτος τοῖς πολλοῖς ἀνθρώποις ἐνδείκνυται , ὡς τῶν ἐν Ἅιδου , τὸ ἀειδὲς δὴ λέγων , οὗτοι ἀθλιώτατοί εἰσιν οἱ ἀμύητοι , καὶ φοροῖεν εἰς τὸν τετρημένον πίθον ὕδωρ ἑτέρῳ τοιούτῳ τετρημένῳ κοσκίνῳ . τὸ δὲ κόσκινον ἄρα λέγει , ὡς ἔφη ὁ πρὸς ἐμὲ λέγων , τὴν ψυχὴν εἶναι · τὴν δὲ ψυχὴν κοσκίνῳ ἀπείκασε τὴν τῶν ἀνοήτων ὡς τετρημένην , ἅτε οὐ δυναμένην στέγειν διʼ ἀπιστίαν στίαν τε καὶ λήθην . ταῦτα ἐπιεικῶς μέν ἐστιν ὑπό τι ἄτοπα , δηλοῖ μὴν ὅ ἐγὼ βούλομαι ἐνδείξασθαι , ὡς χρὴ μεταθέσθαι ἀπὸ τοῦ ἀπλήστως καὶ ἀκολάστως ἔχοντος βίου ἐπὶ τὸν κοσμίως καὶ τοῖς ἀεὶ παροῦσιν ἱκανῶς καὶ ἐξαρκούντως ἔχοντα βίον , καὶ πείθεσθαι εὐδαιμονεστέρους εἶναι τοὺς κοσμίους τῶν ἀκολάστων . φέρε δὴ οὖν καὶ ἄλλην εἰκόνα εἴπω ἐκ τοῦ αὐτοῦ γυμνασίου τὴν νῦν . σκόπει γὰρ εἰ τοιόνδε δοκεῖ περὶ τοῦ βίου ἑκατέρου , τοῦ τε σώφρονος καὶ τοῦ ἀκολάστου , οἷον εἰ δυοῖν ἀνδροῖν ἑκατέρῳ πίθοι πολλοὶ εἶεν , καὶ τῷ μὲν ἑτέρῳ ὑγιεῖς καὶ πλήρεις , ὁ μὲν οἴνου ὁ δὲ μέλιτος ὁ δὲ γάλακτος καὶ ἄλλοι πολλοὶ πολλῶν , νάματα δὲ σπάνια καὶ χαλεπὰ ἑκάστου τούτων εἴη καὶ μετὰ πολλῶν πόνων καὶ χαλεπῶν ἐκποριζόμενα · ὁ μὲν οὖν ἕτερος πληρωσάμενος μήτε ἐποχετεύοι μηδέ τι φροντίζοι , ἀλλʼ ἕνεκα τούτων ἡσυχίαν ἔχοι · τῷ δʼ ἑτέρῳ τὰ μὲν νάματα , ὥσπερ καὶ ἐκείνῳ , δυνατὰ μὲν πορίζεσθαι εἴη , χαλεπὰ δέ , τὰ δὲ ἀγγεῖα τετρημένα καὶ σαθρά , ἀναγκάζοιτο δὲ ἀεὶ καὶ νύκτα καὶ ἡμέραν πιμπλάναι αὐτά , ἢ τὰς ἐσχάτας λυποῖτο λύπας ἆρα τοιούτου ὄντος τοῦ βίου , οὐκ ἔσται εὐδαιμονέστερος ὁ τοῦ κοσμίου ἢ τοῦ ἀκολάστου ; ὁ μὲν γὰρ τῷ ὡς πλεῖστον ἐπιρρεῖν ἔχει τὸ εὔδαιμον , ἐν ᾧ πολὺ ἀνάγκη καὶ τὸ ἀπιὸν εἶναι καὶ μεγάλα ἄττα τὰ τρήματα εἶναι ταῖς ἐκροαῖς , ὅπερ οὐδὲν ἄλλο ἐστὶν ἢ χαραδριοῦ τινα βίον διαζῆν · ὁ δὲ πεπληρωμένος εἰσάπαξ τῶν οἰκείων ἀγαθῶν αὐτάρκης ἀεὶ διαμένει πάντα τὸν χρόνον . τοιαύτη τίς ἐστι καὶ ἡ ἀρχαιοπρεπὴς παράκλησις ἐπὶ τὴν τῆς ἀρετῆς ἐπιτήδευσιν .
Lemmas: XVII . εἰ δέ δέω καί ἀπό ὁ παλαιός λόγος καί ὁ μῦθος ὁ ἱερός ὁ τε ἄλλος καί ὁ Πυθαγόρειος ὑπομιμνῄσκω ὁ ἀκούω ἐπί ὁ αὐτός παράκλησις , ἄρχω καί οὗτος ἐντεῦθεν . ὀρθός λέγω ὁ μηδείς δέω εὐδαίμων εἰμί , καί ὡς ὁ ἀπέραντος ἔχω ὁ ἐπιθυμία δεινός ὁ βίος . οὐ γάρ τις θαυμάζω ἄν , εἰ Εὐριπίδης ἀληθής ἐν ὅδε λέγω , λέγω τίς δέ οἶδα , εἰ ὁ ζάω μέν εἰμί καταθνῄσκω , ὁ καταθνῄσκω δέ ζάω ; καί ἐγώ ὁ εἰμί ἴσως θνῄσκω · ἤδη γάρ τις ἐγώ καί ἀκούω ὁ σοφός , ὡς νῦν ἐγώ θνῄσκω , καί ὁ μέν σῶμα εἰμί ἐγώ σῆμα , ὁ δέ ψυχή οὗτος , ἐν ὅς ἐπιθυμία εἰμί , τυγχάνω εἰμί οἷος ἀναπείθω καί μεταπίπτω ἄνω κάτω , καί οὗτος ἄρα τις μυθολογέω κομψός ἀνήρ , ἴσως Σικελικός τις ἤ Ἰταλικός τις , παράγω ὁ ὄνομα διά ὁ πιθανός τε καί πιστικός ὀνομάζω πίθος , ὁ δέ ἀνόητος ἀμύητος · ὁ δέ ἀνόητος οὗτος ὁ ψυχή , ὅς ὁ ἐπιθυμία εἰμί , ὁ ἀκόλαστος αὐτός καί οὐ στεγανός , ὡς τετραίνω εἰμί πίθος διά ὁ ἀπληστία ἀπεικάζω . ἐναντίος δή οὗτος ὁ πολύς ἄνθρωπος ἐνδείκνυμι , ὡς ὁ ἐν ᾍδης , ὁ ἀειδής δή λέγω , οὗτος ἄθλιος εἰμί ὁ ἀμύητος , καί φορέω εἰς ὁ τετραίνω πίθος ὕδωρ ἕτερος τοιοῦτος τετραίνω κόσκινον . ὁ δέ κόσκινον ἄρα λέγω , ὡς φημί ὁ πρός ἐγώ λέγω , ὁ ψυχή εἰμί · ὁ δέ ψυχή κόσκινον ἀπεικάζω ὁ ὁ ἀνόητος ὡς τετραίνω , ἅτε οὐ δύναμαι στέγω διά ἀπιστία στία τε καί λήθη . οὗτος ἐπιεικής μέν εἰμί ὑπό τις ἄτοπος , δηλόω μήν ὅς ἐγώ βούλομαι ἐνδείκνυμι , ὡς χρή μετατίθημι ἀπό ὁ ἄπληστος καί ἀκόλαστος ἔχω βίος ἐπί ὁ κόσμιος καί ὁ ἀεί πάρειμι ἱκανός καί ἐξαρκούντως ἔχω βίος , καί πείθω εὐδαίμων εἰμί ὁ κόσμιος ὁ ἀκόλαστος . φέρω δή οὖν καί ἄλλος εἰκών λέγω ἐκ ὁ αὐτός γυμνάσιον ὁ νῦν . σκοπέω γάρ εἰ τοιόσδε δοκέω περί ὁ βίος ἑκάτερος , ὁ τε σώφρων καί ὁ ἀκόλαστος , οἷος εἰ δύο ἀνήρ ἑκάτερος πίθος πολύς εἰμί , καί ὁ μέν ἕτερος ὑγιής καί πλήρης , ὁ μέν οἶνος ὁ δέ μέλι ὁ δέ γάλα καί ἄλλος πολύς πολύς , νᾶμα δέ σπάνιος καί χαλεπός ἕκαστος οὗτος εἰμί καί μετά πολύς πόνος καί χαλεπός ἐκπορίζω · ὁ μέν οὖν ἕτερος πληρόω μήτε ἐποχετεύω μηδέ τις φροντίζω , ἀλλά ἕνεκα οὗτος ἡσυχία ἔχω · ὁ δέ ἕτερος ὁ μέν νᾶμα , ὥσπερ καί ἐκεῖνος , δυνατός μέν πορίζω εἰμί , χαλεπός δέ , ὁ δέ ἀγγεῖον τετραίνω καί σαθρός , ἀναγκάζω δέ ἀεί καί νύξ καί ἡμέρα πίμπλημι αὐτός , ἤ ὁ ἔσχατος λυπέω λύπη ἆρα τοιοῦτος εἰμί ὁ βίος , οὐ εἰμί εὐδαίμων ὁ ὁ κόσμιος ἤ ὁ ἀκόλαστος ; ὁ μέν γάρ ὁ ὡς πολύς ἐπιρρέω ἔχω ὁ εὐδαίμων , ἐν ὅς πολύς ἀνάγκη καί ὁ ἀπέρχομαι εἰμί καί μέγας τις ὁ τρῆμα εἰμί ὁ ἐκροή , ὅς οὐδείς ἄλλος εἰμί ἤ χαραδριός τις βίος διαζάω · ὁ δέ πληρόω εἰσάπαξ ὁ οἰκεῖος ἀγαθός αὐτάρκης ἀεί διαμένω πᾶς ὁ χρόνος . τοιοῦτος τις εἰμί καί ὁ ἀρχαιοπρεπής παράκλησις ἐπί ὁ ὁ ἀρετή ἐπιτήδευσις .