iamblichus-philosophy.de-mysteriis 3.6
Τὸ δὲ μέγιστον ὁρᾶται τῷ θεαγωγοῦντι τὸ κατιὸν πνεῦμα καὶ εἰσκρινόμενον , ὅσον τέ ἐστι καὶ ὁποῖον · μυστικῶς τε πείθεται καὶ διακυβερνᾶται . ὁρᾶται δὲ καὶ τῷ δεχομένῳ τὸ τοῦ πυρὸς εἶδος πρὸ τοῦ δέχεσθαι · ἐνίοτε δὲ καὶ τοῖς θεωροῦσι πᾶσιν ἔκδηλον γίνεται , εἴτε κατιόντος ἢ ἀναχωροῦντος τοῦ θεοῦ · ἀφ’ οὗ δὴ καὶ τὸ ἀληθέστατον αὐτοῦ καὶ δυνατώτατον καὶ μάλιστα τεταγμένον περὶ τίνων τε πέφυκεν ἀληθεύειν καὶ τίνα δύναμιν παρέχειν ἢ ἐπιτελεῖν τοῖς ἐπιστήμοσι , γνώριμον γίνεται . οἱ δὲ ἄνευ τῶν μακαρίων τούτων θεαμάτων ἀφανῶς ποιούμενοι τὰς ἀγωγὰς τῶν πνευμάτων ὥσπερ ἐν σκότῳ ἀφάσσουσι , καὶ οὐδὲν ἴσασιν ὧν ποιοῦσι , πλὴν πάνυ μικρῶν τῶν διὰ τοῦ σώματος φαινομένων σημείων τοῦ ἐνθουσιῶντος καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐναργῶς ὁρωμένων , τὰ ὅλα τῆς θείας ἐπιπνοίας ἐν ἀφανεῖ κεκρυμμένα ἀγνοοῦντες . ἀλλ’ ἐκεῖσε πάλιν ἐπάνειμι . εἰ γὰρ παρουσία τοῦ τῶν θεῶν πυρὸς καὶ φωτός τι εἶδος ἄρρητον ἔξωθεν ἐπιβαίνει τῷ κατεχομένῳ , πληροῖ τε αὐτὸν ὅλον ἐπικρατεῖ , καὶ κύκλῳ τε πανταχόθεν ἐν ἑαυτῷ συνείληφεν , ὡς μηδεμίαν οἰκείαν ἐνέργειαν δύνασθαι διαπράττεσθαι , τίς ἂν αἴσθησις ἢ παρακολούθησις ἢ ἐπιβολὴ οἰκεία παραγένοιτο τῷ καταδεχομένῳ τὸ θεῖον πῦρ ; ἢ τί ἂν τότε ἀνθρώπινον κίνημα παρεμπέσοι , ἢ ποία καταδοχὴ γένοιτ’ ἂν ἀνθρωπίνη πάθους ἢ ἐκστάσεως ἢ παρατροπῆς φαντασιῶν ἢ ἄλλου τινὸς τοιούτου , ὁποῖον ὑπολαμβάνουσιν οἱ πολλοί ; τοιαῦτα δὴ οὖν ἔστω καὶ τὰ θεῖα τεκμήρια τῆς ἀληθινῆς ἐνθουσιάσεως , οἷς ἄν τις προσέχων οὐκ ἂν διαμάρτοι τῆς ὀρθῆς περὶ αὐτὴν ἐπιγνώσεως . Οὐ μὴν ἐξαρκεῖ γε ταῦτα μόνα μαθεῖν , οὐδ’ ἄν τις γένοιτο τέλειος εἰς τὴν θείαν ἐπιστήμην ταῦτα μόνα εἰδώς . ἀλλὰ χρὴ γνῶναι καὶ τίς ὁ ἐνθουσιασμός ἐστι καὶ ὅπως γίνεται . φορὰ μὲν οὖν τῆς διανοίας μετὰ δαιμονίας ἐπιπνοίας ψευδῶς δοξάζεται . οὔτε γὰρ ἡ διάνοια ἡ ἀνθρωπίνη φέρεται , εἴ γε ὄντως κατέχεται , οὔτε δαιμόνων , θεῶν δὲ γίνεται ἐπίπνοια . ἀλλ’ οὐδ’ ἔκστασις ἁπλῶς οὕτως ἐστίν , ἀλλ’ ἐπὶ τὸ κρεῖττον ἀναγωγὴ καὶ μετάστασις , ἡ δὲ παραφορὰ καὶ ἔκστασις ἐμφαίνει καὶ τὴν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἀνατροπήν . ἔτι τοίνυν ὁ τοῦτο ἀποφαινόμενος λέγει μέντοι περὶ τῶν συμβεβηκότων περὶ τοὺς ἐνθουσιῶντας , οὐ μέντοι τὸ προηγούμενον ἀναδιδάσκει . ἔστι δὲ τοῦτο τὸ κατέχεσθαι ὅλους αὐτοὺς ὑπὸ τοῦ θείου , ᾧ ἐπακολουθεῖ ὕστερον καὶ τὸ ἐξίστασθαι . ψυχῆς μὲν οὖν καί τινος τῶν ἐν αὐτῇ δυνάμεων , ἢ νοῦ ἢ ἐνεργειῶν , ἢ μετὰ σωμα τικῆς ἀσθενείας ἢ ἄνευ ταύτης οὐκ ἄν τις ὑπολάβοι δικαίως τὸν ἐνθουσιασμὸν εἶναι , οὐδ’ ἂν οὕτω γίγνεσθαι εἰκότως ἂν ὑπόθοιτο · οὔτε γὰρ ἀνθρώπινόν ἐστι τὸ τῆς θεοφορίας ἔργον , οὔτε ἀνθρωπίνοις μορίοις ἢ ἐνεργήμασι τὸ πᾶν ἔχει κῦρος · ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἄλλως ὑπόκειται , καὶ χρῆται αὐτοῖς ὁ θεὸς ὡς ὀργάνοις · τὸ δὲ πᾶν ἔργον τῆς μαντείας δι’ αὐτοῦ πληροῖ , καὶ ἀμιγῶς ἀπὸ τῶν ἄλλων ἀφειμένος οὔτε ψυχῆς κινουμένης οὐδ’ ὁτιοῦν οὔτε σώματος ἐνεργεῖ καθ’ αὑτόν . ὅθεν δὴ καὶ ἀψευδῆ γίνονται τὰ μαντεῖα τὰ οὕτως ὡς λέγω κατορθούμενα . ἐπειδὰν δ’ ἡ ψυχὴ προκαταταραχθῇ , ἢ μεταξὺ κινῆται ἢ τῷ σώματι παρεμπίπτῃ καὶ τὴν θείαν ἁρμονίαν ἐπιταράττῃ , θορυβώδη γίνονται καὶ ψευδῆ τὰ μαντεῖα , καὶ ὁ ἐνθουσιασμὸς οὐκέτι ἀληθὴς ὑπάρχει οὐδὲ γνησίως θεῖος .
Lemmas: ὁ δέ μέγας ὁράω ὁ θεαγωγέω ὁ κατέρχομαι πνεῦμα καί εἰσκρίνω , ὅσος τε εἰμί καί ὁποῖος · μυστικός τε πείθω καί διακυβερνάω . ὁράω δέ καί ὁ δέχομαι ὁ ὁ πυρός εἶδος πρό ὁ δέχομαι · ἐνίοτε δέ καί ὁ θεωρέω πᾶς ἔκδηλος γίγνομαι , εἴτε κατέρχομαι ἢ ἀναχωρέω ὁ θεός · ἀπό ὅς δή καί ὁ ἀληθής αὐτός καί δυνατός καί μάλιστα τάσσω περί τίνω τε φύω ἀληθεύω καί τίς δύναμις παρέχω ἢ ἐπιτελέω ὁ ἐπιστήμων , γνώριμος γίγνομαι . ὁ δέ ἄνευ ὁ μακάριος οὗτος θέαμα ἀφανής ποιέω ὁ ἀγωγή ὁ πνεῦμα ὥσπερ ἐν σκότος ἀφάσσω , καί οὐδείς οἶδα ὅς ποιέω , πλήν πάνυ μικρός ὁ διά ὁ σῶμα φαίνω σημεῖον ὁ ἐνθουσιάω καί ὁ ἄλλος ὁ ἐναργής ὁράω , ὁ ὅλος ὁ θεῖος ἐπίπνοια ἐν ἀφανής κρύπτω ἀγνοέω . ἀλλά ἐκεῖσε πάλιν ἐπανέρχομαι . εἰμί γάρ παρουσία ὁ ὁ θεός πυρός καί φάος τίς εἶδος ἄρρητος ἔξωθεν ἐπιβαίνω ὁ κατέχω , πληρόω τε αὐτός ὅλος ἐπικρατέω , καί κύκλος τε πανταχόθεν ἐν ἑαυτοῦ συλλαμβάνω , ὡς μηδείς οἰκεῖος ἐνέργεια δύναμαι διαπράσσω , τίς εἄν αἴσθησις ἢ παρακολούθησις ἢ ἐπιβολή οἰκεῖος παραγίγνομαι ὁ καταδέχομαι ὁ θέω πῦρ ; ἢ τίς εἄν τότε ἀνθρώπινος κίνημα παρεμπίπτω , ἢ ποῖος καταδοχή γίγνομαι εἄν ἀνθρώπινος πάθος ἢ ἔκστασις ἢ παρατροπή φαντασία ἢ ἄλλος τις τοιοῦτος , ὁποῖος ὑπολαμβάνω ὁ πολύς ; τοιοῦτος δή οὖν ἵστημι καί ὁ θεῖον τεκμήριον ὁ ἀληθινός ἐνθουσίασις , ὅς ἄν τις προσέχω οὐ εἄν διαμαρτάνω ὁ ὀρθός περί αὐτός ἐπίγνωσις . οὖον μήv ἐξαρκέω γε οὗτος μόνος μανθάνω , οὐδέ ἄν τις γίγνομαι τέλειος εἰς ὁ θεῖος ἐπιστήμη οὗτος μόνος οἶδα . ἀλλά χρή γιγνώσκω καί τίς ὁ ἐνθουσιασμός εἰμί καί ὅπως γίγνομαι . φορά μέν οὖν ὁ διάνοια μετά δαιμόνιος ἐπίπνοια ψευδής δοξάζω . οὔτε γάρ ὁ διάνοια ὁ ἀνθρώπινος φέρω , εἰμί γε εἰμί κατέχω , οὔτε δαίμων , θεός δέ γίγνομαι ἐπίπνοια . ἀλλά οὐδέ ἔκστασις ἁπλόος οὕτως εἰμί , ἀλλά ἐπί ὁ ἀγαθός ἀναγωγή καί μετάστασις , ὁ δέ παραφορά καί ἔκστασις ἐμφαίνω καί ὁ ἐπί ὁ χείρων ἀνατροπή . ἔτι τοίνυν ὁ οὗτος ἀποφαίνω λέγω μέντοι περί ὁ συμβεβηκός περί ὁ ἐνθουσιάζω , οὖον μέντοι ὁ προηγούμενος ἀναδιδάσκω . εἰμί δέ οὗτος ὁ κατέχω ὅλος αὐτός ὑπό ὁ θεῖον , ὅς ἐπακολουθέω ὕστερος καί ὁ ἐξίστημι . Ψυχή μέν οὖν καί τις ὁ ἐν αὐτός δύναμις , ἢ νόος ἢ ἐνέργεια , ἢ μετά σῶμα Τίκης ἀσθένεια ἢ ἄνευ οὗτος οὐ ἄν τις ὑπολαμβάνω δικαίως ὁ ἐνθουσιασμός εἰμί , οὐδέ εἄν οὗτος γίγνομαι εἰκότως εἄν ὑποτίθημι · οὔτε γάρ ἀνθρώπινος εἰμί ὁ ὁ θεοφορία ἔργον , οὔτε ἀνθρώπινος μόριον ἢ ἐνέργημα ὁ πᾶς ἔχω κῦρος · ἀλλά οὗτος μέν ἄλλως ὑπόκειμαι , καί χράω αὐτός ὁ θεός ὡς ὄργανον · ὁ δέ πᾶς ἔργον ὁ μαντεῖος διά αὐτός πληρόω , καί ἀμιγῶς ἀπό ὁ ἄλλος ἀφίημι οὔτε Ψυχή κινέω οὐδέ ὁστισοῦν οὔτε σῶμα ἐνεργέω κατά ἑαυτοῦ . ὅθεν δή καί ἀψευδής γίγνομαι ὁ μαντεῖος ὁ οὕτως ὡς λέγω κατορθόω . ἐπειδάν δέ ὁ ψυχή προκαταταράσσω , ἢ μεταξύ κινέω ἢ ὁ σῶμα παρεμπίπτω καί ὁ θεῖος ἁρμονία ἐπιταράσσω , θορυβώδης γίγνομαι καί ψευδής ὁ μαντεῖος , καί ὁ ἐνθουσιασμός οὐκέτι ἀληθής ὑπάρχω οὐδέ γνήσιος θεῖος .