iamblichus-philosophy.de-mysteriis 3.13
Ἴδωμεν τοίνυν τὸ ἐντεῦθεν ἄλλο εἶδος ἰδιωτικὸν καὶ οὐ δημόσιον μαντείας , περὶ οὗ λέγεις ταῦτα · οἱ δὲ ἐπὶ χαρακτήρων στάντες ὡς οἱ πληρούμενοι ἀπὸ εἰσκρίσεων . τοῦτο τοίνυν διὰ τοὺς κακῶς αὐτῷ χρωμένους οὐ ῥᾴδιον ἑνὶ λόγῳ περιλαβεῖν . ἀλλὰ τὸ μὲν πρόχειρον καὶ κακῶς ἐπιπολάζον ἐν τοῖς πολλοῖς ἀνθρώποις ψευδολογίᾳ τε καὶ ἀπάτῃ χρώμενον οὐκ ἀνεκτῇ , οὐδ’ ὅλως ἔχει τινὸς θεοῦ παρουσίαν , κίνησιν δέ τινα τῆς ψυχῆς ποιεῖται παρὰ τοὺς θεούς , καὶ ἀμυδράν τινα ἀπ’ αὐτῶν εἰδωλικὴν ἔμφασιν ἕλκει , ἥτις διὰ τὸ ἐξίτηλον τῆς δυνάμεως εἴωθεν ἐνίοτε ὑπὸ τῶν δαιμονίων φαύλων πνευμάτων ἐπιταράττεσθαι · ἡ δ’ ὄντως τῶν θεῶν τυγχάνουσα , τά τε ἄλλα εἰλικρινὴς καὶ καθαρὰ ἄτρεπτος ἀληθής , καὶ δὴ καὶ ὑπὸ τῶν ἐναντίων πνευμάτων ἄβατός ἐστι καὶ ἀνεμπόδιστος · ὥσπερ γὰρ ἡλίου καταλάμψαντος οὐ πέφυκε τὴν αὐγὴν ὑπομένειν τὸ σκότος , ἐξαίφνης δὲ ἀφανὲς ἄρδην καθίσταται , καὶ παντελῶς ἐκ μέσων ὑποχωρεῖ καὶ ἐκποδὼν ἐξίσταται , οὕτω καὶ τῆς πάντα ἀγαθῶν πληρούσης τῶν θεῶν δυνάμεως πολλαχόθεν ἐπιλαμπούσης οὐκ ἔχει χώραν ἡ τῶν κακῶν ταραχὴ πνευμάτων , οὐδὲ δύναταί που διαφαίνεσθαι , ἀλλ’ ὡς τὸ μηδὲν ἢ ἐν τῷ μὴ ὄντι κεχώρισται , οὐδαμοῦ φύσιν ἔχουσα κινεῖσθαι τῶν κρειττόνων παρόντων , ἢ παρενοχλεῖν αὐτοῖς δυναμένη ἡνίκα ἂν ἐπιλάμπωσι . Τί ποτ’ οὖν τοσοῦτον διάφορόν ἐστιν ἑκατέρου τούτων , οὐκ ἄλλοις χρήσομαι γνωρίσμασιν εἰς τὴν διάκρισιν αὐτῶν ἢ αὐτοῖς τοῖς παρὰ σοῦ ῥηθεῖσιν · ὅταν γὰρ εἴπῃς οἱ ἐπὶ χαρακτήρων στάντες , οὐδὲν ἄλλο ἔοικας σημαίνειν ἢ τὸ αἴτιον τῶν περὶ ταῦτα κακῶν πάντων . εἰσὶ γάρ τινες οἳ τὴν ὅλην πραγματείαν τῆς τελεσιουργοῦ θεωρίας παριδόντες περί τε τὸν καλοῦντα καὶ περὶ τὸν ἐπόπτην , τάξιν τε τῆς θρησκείας καὶ τὴν ὁσιωτάτην ἐν πολλῷ χρόνῳ τῶν πόνων ἐμμονὴν ἀτιμάσαντες , θεσμούς τε καὶ εὐταξίας καὶ τὰς ἄλλας ἁγιστείας παρωσάμενοι , ἀποχρῶσαν νομίζουσι τὴν ἐπὶ τῶν χαρακτήρων μόνην στάσιν , καὶ ταύτην ἐν μιᾷ ὥρᾳ ποιησάμενοι , εἰσκρίνειν νομίζουσί τι πνεῦμα · καίτοι τί ἂν γένοιτο ἀπὸ τούτων καλὸν ἢ τέλειον ; ἢ πῶς ἔνεστι τὴν ἀίδιον καὶ τῷ ὄντι τῶν θεῶν οὐσίαν ἐφημέροις ἔργοις συνάπτεσθαι ἐν ταῖς ἱεραῖς πράξεσι ; διὰ ταῦτα δὴ οὖν οἱ τοιοῦτοι προπετεῖς ἄνδρες τοῦ παντὸς ἁμαρτάνουσιν , οὐδὲ ἄξιον αὐτοὺς ἐν μάντεσι καταριθμεῖσθαι . Περὶ δὲ ἄλλου γένους μαντικῆς λέγεις ταῦτα · ἄλλοι παρακολουθοῦντες ἑαυτοῖς κατὰ τὰ ἄλλα , κατὰ τὸ φανταστικὸν θειάζουσιν , οἱ μὲν σκότος σύνεργον λαβόντες οἱ δὲ καταπόσεις τινῶν οἱ δ’ ἐπῳδὰς καὶ συστάσεις · καὶ οἱ μὲν δι’ ὕδατος φαντάζονται οἱ δὲ ἐν τοίχῳ οἱ δ’ ἐν ὑπαίθρῳ ἀέρι οἱ δ’ ἐν ἡλίῳ ἢ ἄλλῳ τινὶ τῶν κατ’ οὐρανόν . πᾶν δὴ καὶ τοῦτο ὃ λέγεις τῆς μαντείας γένος πολυειδὲς =ὂν μιᾷ συνείληπται δυνάμει , ἣν ἄν τις φωτὸς ἀγωγὴν ἐπονομάσειεν . αὕτη δή που τὸ περικείμενον τῇ ψυχῇ αἰθερῶδες καὶ αὐγοειδὲς ὄχημα ἐπιλάμπει θείῳ φωτί , ἐξ οὗ δὴ φαντασίαι θεῖαι καταλαμβάνουσι τὴν ἐν ἡμῖν φανταστικὴν δύναμιν κινούμεναι ὑπὸ τῆς βουλήσεως τῶν θεῶν . ὅλη γὰρ ἡ ζωὴ τῆς ψυχῆς καὶ πᾶσαι αἱ ἐν αὐτῇ δυνάμεις ὑποκείμεναι τοῖς θεοῖς κινοῦνται , ὅπως ἂν ἡγεμόνες αὐτοῖς ἐθέλωσι . Καὶ τοῦτο διχῶς γίνεται ἢ παρόντων τῇ ψυχῇ τῶν θεῶν ἢ προδραμόν τι εἰς αὐτὴν φῶς ἀφ’ ἑαυτῶν ἐπιλαμπόντων · καθ’ ἑκάτερον δὲ τὸν τρόπον χωριστὴ καὶ ἡ θεία παρουσία ἐστὶ καὶ ἡ ἔλλαμψις . ἡ μὲν οὖν προσοχὴ καὶ διάνοια τῆς ψυχῆς παρακολουθεῖ τοῖς γιγνομένοις , ἐπειδὴ τούτων τὸ θεῖον φῶς οὐκ ἐφάπτεται · ἐπιθειάζει δὲ τὸ φανταστικόν , διότι οὐκ ἀφ’ ἑαυτοῦ , ἀπὸ δὲ τῶν θεῶν ἐγείρεται εἰς τρόπους φαντασιῶν , ἐξηλλαγμένης πάντῃ τῆς ἀνθρωπίνης συνηθείας . Ἐπειδὴ δὲ καὶ ἢ τὸ ἐναντίον δεκτικόν ἐστι τοῦ ἐναντίου κατὰ μεταβολὴν καὶ ἔκστασιν ἀφ’ ἑαυτοῦ , ἢ τὸ συγγενὲς καὶ οἰκεῖον δι’ ὁμοιότητα , διὰ ταῦτα δὴ εἰκότως τοτὲ μὲν σκότος συνεργὸν λαμβάνουσιν οἱ φωταγωγοῦντες , τοτὲ δὲ ἡλίου φῶς ἢ σελήνης ἢ ὅλως τὴν ὑπαίθριον αὐγὴν συλλαμβανόμενα ἔχουσι πρὸς τὴν ἔλλαμψιν . Ἐνίοτε δὲ καὶ καταστάσεσί τινων χρῶνται , ὅσα οἰκεῖα τοῖς θεοῖς ὑπάρχει τοῖς μέλλουσιν ἐπιφέρεσθαι , ἢ καὶ ἐπῳδαῖς ἢ συστάσεσι καὶ αὐταῖς οἰκείως παρεσκευασμέναις εἴς τε τὴν κατασκευὴν τῆς ὑποδοχῆς καὶ τὴν παρουσίαν τῶν θεῶν καὶ ἐπιφάνειαν . ἐνίοτε δ’ αὗ καὶ δι’ ὕδατος ἄγουσι τὸ φῶς , ἐπειδὴ διαφανὲς ὂν τοῦτο εὐφυῶς διάκειται πρὸς ὑποδοχὴν τοῦ φωτός . ἄλλοτε δ’ εἰς τοῖχον αὐτὸ ποιοῦσιν ἐπιλάμπειν , ταῖς ἱεραῖς τῶν χαρακτήρων καταγραφαῖς προευτρεπίζοντες ἕδραν ἀρίστως εἰς τὸν τοῖχον τῷ φωτί , καὶ ἅμα ἀποστηρίζοντες αὐτὸ ἐνταῦθα ἔν τινι στερεῷ χωρίῳ , ὥστε μὴ ἐπὶ πολὺ διαχεῖσθαι . Γένοιντο δ’ ἂν καὶ ἄλλοι πλείονες τρόποι τῆς τοῦ φωτὸς ἀγωγῆς · ἀλλ’ ὅμως εἰς ἓν ἀνάγονται πάντες , εἰς τὴν τῆς αὐγῆς ἔλλαμψιν , ὅπουπερ ἂν καὶ δι’ οἵων ὀργάνων ἐπιλάμπωσιν . ἐπειδὴ τοίνυν ἔξωθέν τέ ἐστιν αὕτη καὶ μόνη τῇ βουλήσει καὶ νοήσει τῶν θεῶν ὑπηρετοῦντα κέκτηται τὰ πάντα , τὸ δὲ μέγιστον φῶς ἔχει ἱερὸν καταυγάζον , τὸ μὲν ἄνωθεν ἀπὸ τοῦ αἰθέρος τὸ δὲ ἐξ ἀέρος ἢ σελήνης ἢ καὶ ἡλίου καταλάμπον ἢ ἄλλης τινὸς οὐρανίας σφαίρας , φαίνεται ἐκ πάντων τούτων αὐτεξούσιος καὶ πρωτουργὸς καὶ τῶν θεῶν ἐπάξιος ὁ τοιοῦτος τρόπος τῆς μαντείας .
Lemmas: εἶδον τοίνυν ὁ ἐντεῦθεν ἄλλος εἶδος ἰδιωτικός καί οὖον δημόσιος μαντεῖος , περί ὅς λέγω οὗτος · ὁ δέ ἐπί χαρακτήρ ἵστημι ὡς ὁ πληρόω ἀπό εἴσκρισις . οὗτος τοίνυν διά ὁ κακῶς αὐτός χράω οὖον ῥᾴδιος εἷς λόγος περιλαμβάνω . ἀλλά ὁ μέν πρόχειρον καί κακῶς ἐπιπολάζω ἐν ὁ πολύς ἄνθρωπος ψευδολογία τε καί ἀπάτη χράω οὐ ανεκτός , οὐδέ ὅλως ἔχω τις θεός παρουσία , κίνησις δέ τις ὁ Ψυχή ποιέω παρά ὁ θεός , καί ἀμυδρός τις ἀπό αὐτός εἰδωλικός ἔμφασις ἕλκω , ὅστις διά ὁ ἐξίτηλος ὁ δύναμις εἴωθα ἐνίοτε ὑπό ὁ δαιμόνιος φαῦλος πνεῦμα ἐπιταράσσω · ὁ δέ εἰμί ὁ θεός τυγχάνω , ὁ τε ἄλλος εἰλικρινής καί καθαρός ἄτρεπτος ἀληθής , καί δή καί ὑπό ὁ ἐναντίος πνεῦμα ἄβατος εἰμί καί ἀνεμπόδιστος · ὥσπερ γάρ ἥλιος καταλάμπω οὖον φύω ὁ αὐγή ὑπομένω ὁ σκότος , ἐξαπίνης δέ ἀφανής ἄρδην καθίστημι , καί παντελῶς ἐκ μέσος ὑποχωρέω καί ἐκποδών ἐξίστημι , οὗτος καί ὁ πᾶς ἀγαθός πληρόω ὁ θεός δύναμις πολλαχόθεν ἐπιλάμπω οὐ ἔχω χώρα ὁ ὁ κακός ταραχή πνεῦμα , οὐδέ δύναμαι ποῦ διαφαίνω , ἀλλά ὡς ὁ μηδείς ἢ ἐν ὁ μή εἰμί χωρίζω , οὐδαμοῦ φύσις ἔχω κινέω ὁ ἀγαθός πάρειμι , ἢ παρενοχλέω αὐτός δύναμαι ἡνίκα εἄν ἐπιλάμπω . τις πρός οὖν τοσοῦτος διάφορος εἰμί ἑκάτερος οὗτος , οὐ ἄλλος χράω γνώρισμα εἰς ὁ διάκρισις αὐτός ἢ αὐτός ὁ παρά σύ εἴρω · ὅταν γάρ εἶπον ὁ ἐπί χαρακτήρ ἵστημι , οὐδείς ἄλλος ἔοικα σημαίνω ἢ ὁ αἴτιος ὁ περί οὗτος κακός πᾶς . εἰμί γάρ τις ἕ ὁ ὅλος πραγματεία ὁ τελεσιουργός θεωρία παρεῖδον περί τε ὁ καλέω καί περί ὁ ἐπόπτης , τάξις τε ὁ θρησκεία καί ὁ ὅσιος ἐν πολύς χρόνος ὁ πόνος ἐμμονή ἀτιμάζω , θεσμός τε καί εὐταξία καί ὁ ἄλλος ἁγιστεία παρωθέω , ἀποχράω νομίζω ὁ ἐπί ὁ χαρακτήρ μόνος στάσις , καί οὗτος ἐν εἷς ὥρα ποιέω , εἰσκρίνω νομίζω τίς πνεῦμα · καίτοι τίς εἄν γίγνομαι ἀπό οὗτος καλός ἢ τέλειος ; ἢ πῶς ἔνειμι ὁ ἀίδιος καί ὁ εἰμί ὁ θεός οὐσία ἐφήμερος ἔργον συνάπτω ἐν ὁ ἱερός πρᾶξις ; διά οὗτος δή οὖν ὁ τοιοῦτος προπετής ἀνήρ ὁ πᾶς ἁμαρτάνω , οὐδέ ἄξιος αὐτός ἐν μάντις καταριθμέω . περι δέ ἄλλος γένος μαντικός λέγω οὗτος · ἄλλος παρακολουθέω ἑαυτοῦ κατά ὁ ἄλλος , κατά ὁ φανταστικός θειάζω , ὁ μέν σκότος σύνεργον λαμβάνω ὁ δέ κατάποσις τις ὁ δέ ἐπῳδή καί σύστασις · καί ὁ μέν διά ὕδωρ φαντάζω ὁ δέ ἐν τοῖχος ὁ δέ ἐν ὕπαιθρος ἀήρ ὁ δέ ἐν ἥλιος ἢ ἄλλος τις ὁ κατά οὐρανός . πᾶς δή καί οὗτος ὅς λέγω ὁ μαντεῖος γένος πολυειδής =ὂν εἷς συλλαμβάνω δύναμις , ὅς ἄν τις φάος ἀγωγή ἐπονομάζω . οὗτος δή ποῦ ὁ περίκειμαι ὁ Ψυχή αἰθερώδης καί αὐγοειδής ὄχημα ἐπιλάμπω θεῖον φάος , ἐκ ὅς δή φαντασία θεῖος καταλαμβάνω ὁ ἐν ἐγώ φανταστικός δύναμις κινέω ὑπό ὁ βούλησις ὁ θεός . ὅλος γάρ ὁ ζωή ὁ Ψυχή καί πᾶς ὁ ἐν αὐτός δύναμις ὑπόκειμαι ὁ θεός κινέω , ὅπως εἄν ἡγεμών αὐτός ἐθέλω . καί οὗτος διχῶς γίγνομαι ἢ πάρειμι ὁ Ψυχή ὁ θεός ἢ προτρέχω τίς εἰς αὐτός φάος ἀπό ἑαυτοῦ ἐπιλάμπω · κατά ἑκάτερος δέ ὁ τρόπος χωριστός καί ὁ θεῖος παρουσία εἰμί καί ὁ ἔλλαμψις . ὁ μέν οὖν προσοχή καί διάνοια ὁ Ψυχή παρακολουθέω ὁ γίγνομαι , ἐπεί οὗτος ὁ θέω φάος οὐ ἐφάπτω · ἐπιθειάζω δέ ὁ φανταστικός , διότι οὐ ἀπό ἑαυτοῦ , ἀπό δέ ὁ θεός ἐγείρω εἰς τρόπος φαντασία , ἐξαλλάσσω πάντῃ ὁ ἀνθρώπινος συνήθεια . ἐπεί δέ καί ἢ ὁ ἐναντίος δεκτικός εἰμί ὁ ἐναντίος κατά μεταβολή καί ἔκστασις ἀπό ἑαυτοῦ , ἢ ὁ συγγενής καί οἰκέω διά ὁμοιότης , διά οὗτος δή εἰκότως τοτέ μέν σκότος συνεργός λαμβάνω ὁ φωταγωγέω , τοτέ δέ ἥλιος φάος ἢ σελήνη ἢ ὅλως ὁ ὑπαίθριος αὐγή συλλαμβάνω ἔχω πρός ὁ ἔλλαμψις . ἐνίοτε δέ καί κατάστασις τίνω χράω , ὅσος οἰκεῖος ὁ θεός ὑπάρχω ὁ μέλλω ἐπιφέρω , ἢ καί ἐπῳδή ἢ σύστασις καί αὐτός οἰκεῖος παρασκευάζω εἰς τε ὁ κατασκευή ὁ ὑποδοχή καί ὁ παρουσία ὁ θεός καί ἐπιφάνεια . ἐνίοτε δέ αὗ καί διά ὕδωρ ἄγω ὁ φάος , ἐπεί διαφανής εἰμί οὗτος εὐφυής διάκειμαι πρός ὑποδοχή ὁ φάος . ἄλλοτε δέ εἰς τοῖχος αὐτός ποιέω ἐπιλάμπω , ὁ ἱερός ὁ χαρακτήρ καταγραφή προευτρεπίζω ἕδρα Ἀρίστως εἰς ὁ τοῖχος ὁ φάος , καί ἅμα ἀποστηρίζω αὐτός ἐνταῦθα ἐν τις στερεός χωρίον , ὥστε μή ἐπί πολύς διαχέω . γίγνομαι δέ εἄν καί ἄλλος πλείων τρόπος ὁ ὁ φάος ἀγωγή · ἀλλά ὅμως εἰς εἷς ἀνάγω πᾶς , εἰς ὁ ὁ αὐγή ἔλλαμψις , ὅπου εἄν καί διά οἷος ὄργανον ἐπιλάμπω . ἐπεί τοίνυν ἔξωθεν τε εἰμί οὗτος καί μόνος ὁ βούλομαι καί νοέω ὁ θεός ὑπηρετέω κτάομαι ὁ πᾶς , ὁ δέ μέγας φάος ἔχω ἱερόν καταυγάζω , ὁ μέν ἄνωθεν ἀπό ὁ αἰθήρ ὁ δέ ἐκ ἀήρ ἢ σελήνη ἢ καί ἥλιος καταλάμπω ἢ ἄλλος τις οὐράνιος σφαῖρα , φαίνω ἐκ πᾶς οὗτος αὐτεξούσιος καί πρωτουργός καί ὁ θεός ἐπάξιος ὁ τοιοῦτος τρόπος ὁ μαντεῖος .