iamblichus-philosophy.de-mysteriis 3.17
Ζητεῖς δὲ τὸ λοιπὸν περὶ τοῦ τρόπου τῆς μαντείας τίς τέ ἐστι καὶ ὁποῖος , ὃν ἤδη μὲν ἡμεῖς κοινῇ τε καὶ κατ’ ἰδίαν ἐξηγησάμεθα . σὺ δὲ πρῶτον μὲν ἀποφαίνῃ γνώμην τῶν μάντεων , ὡς πάντες διὰ θεῶν ἢ δαιμόνων φασὶ τοῦ μέλλοντος τυγχάνειν τῆς προγνώσεως , οὐδὲ οἷόν τε ἄλλους εἰδέναι αὐτὸ ἤ μόνον τοὺς τῶν ἐσομένων κυρίους . ἔπειτα ἀπορεῖς εἰ ἄχρι τοσούτου κατάγεται εἰς ὑπηρεσίαν ἀνθρώπων τὸ θεῖον , ὡς μὴ ὀκνεῖν τινὰς καὶ ἀλφιτομάντεις εἶναι . τὸ δὲ οὐ καλῶς ὑπολαμβάνεις , τὴν περιουσίαν τῆς δυνάμεως τῶν θεῶν καὶ τὴν ὑπερβάλλουσαν ἀγαθότητα καὶ τὴν πάντα περιέχουσαν αἰτίαν κηδεμονίαν τε ἡμῶν καὶ προστασίαν , ὑπηρεσίαν ἐπονομάζων . καὶ ἔτι ἀγνοεῖς τὸν τρόπον τῆς ἐνεργείας , ὥστε οὐ καθέλκεται οὔτε ἐπιστρέφεται οὗτος εἰς ἡμᾶς , χωριστὸς δὲ προηγεῖται καὶ δίδωσι μὲν τοῖς μετέχουσιν ἑαυτόν , αὐτὸς δὲ οὔτε ἐξίσταται ἀφ’ ἑαυτοῦ οὔτε ἐλάττων γίνεται οὔθ’ ὑπηρετεῖ τοῖς μετέχουσιν , ἀλλὰ τοὐναντίον πᾶσιν ὑπηρετοῦσι προσχρῆται . Δοκεῖ δέ μοι καὶ ἄλλο διαμαρτάνειν ἡ παροῦσα ἐπίστασις · ὡς γὰρ ἐπ’ ἀνθρώπων ὑποθεμένη τῶν θεῶν τὰ ἔργα , οὕτω διαμφισβητεῖ περὶ αὐτῶν πῶς γίνεται . διότι γὰρ ἡμεῖς ἐπιστρεφόμενοι καὶ τοῖς πάθεσιν ἐνίοτε προσκείμενοι τοῖς διοικουμένοις ἐπιμελούμεθα αὐτῶν , διὰ τοῦτο κακῶς εἰκάζει καὶ τὴν τῶν θεῶν δύναμιν ὑπηρετικὴν εἶναι τοῖς ὑπ’ αὐτῶν κατευθυνομένοις · ἡ δ’ οὔτε ἐν τῇ ποιήσει τῶν κόσμων οὔτε ἐν τῇ προνοίᾳ τῆς γενέσεως οὔτε ἐν τῇ περὶ αὐτῆς μαντείᾳ καθέλκεταί ποτε εἰς τὰ μετέχοντα , ἀλλὰ μεταδίδωσι μὲν πᾶσι τῶν ἀγαθῶν καὶ παραπλήσια πρὸς ἑαυτὴν τὰ ὅλα ἀπεργάζεται , ὠφελεῖ τε τὰ διοικούμενα ἀφθόνως , μένει δὲ ὡς πολὺ μᾶλλον ἐφ’ ἑαυτῆς τοσούτῳ μᾶλλον τῆς οἰκείας τελειότητος πεπλήρωται . καὶ αὕτη μὲν οὐ γίνεται τῶν μετεχόντων , τὰ δὲ μεταλαμβάνοντα ἴδια ἑαυτῆς ἀπεργάζεται καὶ σώζει μὲν αὐτὰ παντελῶς , μένει δὲ ἐν ἑαυτῇ τελεία καὶ συλλαμβάνει μὲν αὐτὰ ἅμα ἐν ἑαυτῇ , ὑπ’ οὐδενός γε μὴν ἐκείνων οὔτε κρατεῖται οὔτε περιέχεται . Μάτην οὖν ἡ τοιαύτη ὑπόνοια παρενοχλεῖ τοῖς ἀνθρώποις . οὐδὲ γὰρ μερίζεται ὁ θεὸς παρὰ τοὺς διῃρημένους τρόπους τῆς μαντείας , ἀλλ’ ἀμερίστως ἅπαντας κατεργάζεται · οὐδὲ κατὰ χρόνον διῃρημένως ἄλλοτε ἄλλους ἐπιτελεῖ , ἀλλὰ ἀθρόως καὶ ἅμα δημιουργεῖ πάντας κατὰ μίαν ἐπιβολήν · οὐδὲ περὶ τὰ σημεῖα κατέχεται περιειλημμένος ἐν αὐτοῖς ἢ διωρισμένος , ἀλλ’ ἐν ἑαυτῷ καὶ τὰ σημεῖα συνέχει , συνείληφέ τε αὐτὰ ἐν ἑνὶ καὶ προάγει κατὰ μίαν βούλησιν ἀφ’ ἑαυτοῦ . Εἰ δὲ καὶ ἄχρι τῶν ἀψύχων οἷον ψηφιδίων ἢ ῥάβδων ἢ ξύλων τινῶν ἢ λίθων ἢ πυρῶν ἢ ἀλφίτων διήκει τῇ προδηλώσει , αὐτὸ τοῦτο καὶ τὸ θαυμασιώτατόν ἐστι τῆς θείας μαντικῆς προσημασίας , διότι καὶ τοῖς ἀψύχοις ψυχὴν καὶ τοῖς ἀκινήτοις κίνησιν ἐνδίδωσι , ποιεῖ τε πάντα σαφῆ καὶ γνώριμα καὶ λόγου μετέχοντα καὶ ἀφωρισμένα τοῖς τῆς νοήσεως μέτροις , καίτοι μηδένα λόγον ἔχοντα ἀφ’ ἑαυτῶν . καὶ ἄλλο δή τί μοι δοκεῖ δαιμόνιόν τι θαῦμα , ὃ θεὸς ἐν τούτοις διασημαίνει . ὥσπερ γὰρ ἐνίοτε τῶν εὐηθικῶν τινὰ ἀνθρώπων ποιεῖ σοφίας μετὰ λόγου ἀποφθέγγεσθαι , δι’ οὗ πᾶσι κατάδηλον γίνεται , ὡς οὐκ ἀνθρώπινόν τι , θεῖον δὲ τὸ ἔργον ἐστὶ τὸ γεγονός , οὕτω διὰ τῶν ἀπεστερημένων γνώσεως τὰ πάσης γνώσεως προέχοντα νοήματα ἀποκαλύπτει · κἀκεῖνο ἄμα ἀναφαίνει τοῖς ἀνθρώποις ὡς πίστεως ἄξια ὑπάρχει τὰ δεικνύμενα σημεῖα , καὶ ὅτι κρείττων ἐστὶ τῆς φύσεως καὶ ἐξῃρημένος ἀπ’ αὐτῆς ὁ θεός · οὕτω τὰ ἐν τῇ φύσει ἄγνωστα γνωστὰ ποιεῖ καὶ τὰ μὴ γινώσκοντα γινώσκοντα , ἡμῖν τε δι’ αὐτῶν ἐντίθησι φρόνησιν , καὶ δι’ ὅλων τῶν ὄντων ἐν τῷ κόσμῳ κινεῖ τὸν νοῦν ἡμῶν ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν , τῶν τε ὄντων καὶ γεγονότων καὶ ἐσομένων . Οἶμαι δὴ οὖν καὶ ἀπὸ τούτων τὸν τρόπον τῆς μαντικῆς γεγονέναι καταφανῆ παντελῶς ὑπεναντίον ὄντα οἷς ὑφορᾷς σὺ καὶ ὑποπτεύεις . ἡγεμονικὸς γάρ ἐστι καὶ πρωτουργὸς αὐτεξούσιός τε καὶ ὑπερέχων συνειληφώς τε ἐν ταὐτῷ τὰ ὅλα ἀλλ’ οὐκ αὐτὸς περιεχόμενος ὑπό τινων οὐδὲ διειργόμενος ὑπὸ τῶν μεταλαμβανόντων , ἀλλ’ αὐτὸς ἀθρόως καὶ ἀδιορίστως πᾶσιν ἐπιβεβηκὼς καὶ ἐνεξουσιάζων , ἀδιορίστῳ δὲ δυνάμει ἐπικρατῶν τὰ ὅλα καὶ διασημαίνων ἀθρόως . ἀφ’ ὧν δὴ διαλύσεις ῥᾳδίως τὰς ἰδιωτικὰς ταύτας καὶ παρενοχλούσας τοῖς πολλοῖς ἀνθρώποις ἀπορίας , ἐπὶ δὲ τὴν νοερὰν καὶ θείαν καὶ ἄψευστον ἀπὸ πάντων προσημασίαν τῶν θεῶν ἑαυτὸν ἐπανάξεις δεόντως . Ὅτι μὲν οὖν οὐ κατάγεται τὸ θεῖον εἰς τὰ σημεῖα τῆς μαντικῆς διὰ τούτων ἠγωνισάμεθα ·
Lemmas: ζητέω δέ ὁ λοιπός περί ὁ τρόπος ὁ μαντεῖος τίς τε εἰμί καί ὁποῖος , ὅς ἤδη μέν ἐγώ κοινός τε καί κατά ἴδιος ἐξηγέομαι . σύ δέ πρῶτος μέν ἀποφαίνω γνώμη ὁ μάντις , ὡς πᾶς διά θεός ἢ δαίμων φημί ὁ μέλλω τυγχάνω ὁ πρόγνωσις , οὐδέ οἷος τε ἄλλος οἶδα αὐτός ἤ μόνος ὁ ὁ εἰμί κύριος . ἔπειτα ἀπορέω εἰμί ἄχρι τοσοῦτος κατάγω εἰς ὑπηρεσία ἄνθρωπος ὁ θέω , ὡς μή ὀκνέω τις καί ἀλφιτόμαντις εἰμί . ὁ δέ οὖον καλῶς ὑπολαμβάνω , ὁ περιουσία ὁ δύναμις ὁ θεός καί ὁ ὑπερβάλλω ἀγαθότης καί ὁ πᾶς περιέχω αἴτιος κηδεμονία τε ἐγώ καί προστασία , ὑπηρεσία ἐπονομάζω . καί ἔτι ἀγνοέω ὁ τρόπος ὁ ἐνέργεια , ὥστε οὖον καθέλκω οὔτε ἐπιστρέφω οὗτος εἰς ἐγώ , χωριστός δέ προηγέομαι καί δίδωμι μέν ὁ μετέχω ἑαυτοῦ , αὐτός δέ οὔτε ἐξίστημι ἀπό ἑαυτοῦ οὔτε μικρός γίγνομαι οὔτε ὑπηρετέω ὁ μετέχω , ἀλλά ἐναντίος πᾶς ὑπηρετέω προσχράομαι . δοκέω δέ ἐγώ καί ἄλλος διαμαρτάνω ὁ πάρειμι Ἐπίστασις · ὡς γάρ ἐπί ἄνθρωπος ὑποτίθημι ὁ θεός ὁ ἔργον , οὗτος διαμφισβητέω περί αὐτός πῶς γίγνομαι . διότι γάρ ἐγώ ἐπιστρέφω καί ὁ πάθος ἐνίοτε πρόσκειμαι ὁ διοικέω ἐπιμελέομαι αὐτός , διά οὗτος κακῶς εἰκάζω καί ὁ ὁ θεός δύναμις ὑπηρετικός εἰμί ὁ ὑπό αὐτός κατευθύνω · ὁ δέ οὔτε ἐν ὁ ποιέω ὁ κόσμος οὔτε ἐν ὁ πρόνοια ὁ γένεσις οὔτε ἐν ὁ περί αὐτός μαντεῖος καθέλκω ποτός εἰς ὁ μετέχω , ἀλλά μεταδίδωμι μέν πᾶς ὁ ἀγαθός καί παραπλήσιος πρός ἑαυτοῦ ὁ ὅλος ἀπεργάζομαι , ὠφελέω τε ὁ διοικέω ἄφθονος , μένω δέ ὡς πολύς μᾶλλον ἐπί ἑαυτοῦ τοσοῦτος μᾶλλον ὁ οἰκεῖος τελειότης πληρόω . καί οὗτος μέν οὖον γίγνομαι ὁ μετέχω , ὁ δέ μεταλαμβάνω ἴδιος ἑαυτοῦ ἀπεργάζομαι καί σῴζω μέν αὐτός παντελῶς , μένω δέ ἐν ἑαυτοῦ τέλειος καί συλλαμβάνω μέν αὐτός ἅμα ἐν ἑαυτοῦ , ὑπό οὐδείς γε μήv ἐκεῖνος οὔτε κρατέω οὔτε περιέχω . Μάτος οὖν ὁ τοιοῦτος ὑπόνοια παρενοχλέω ὁ ἄνθρωπος . οὐδέ γάρ μερίζω ὁ θεός παρά ὁ διαλέγω τρόπος ὁ μαντεῖος , ἀλλά ἀμέριστος ἅπας κατεργάζομαι · οὐδέ κατά χρόνος διῃρημένως ἄλλοτε ἄλλος ἐπιτελέω , ἀλλά ἀθρόος καί ἅμα δημιουργέω πᾶς κατά εἷς ἐπιβολή · οὐδέ περί ὁ σημεῖον κατέχω περιλαμβάνω ἐν αὐτός ἢ διορίζω , ἀλλά ἐν ἑαυτοῦ καί ὁ σημεῖον συγχέω , συλλαμβάνω τε αὐτός ἐν εἷς καί προάγω κατά εἷς βούλησις ἀπό ἑαυτοῦ . εἰμί δέ καί ἄχρι ὁ ἄψυχος οἷος ψηφίδιον ἢ ῥάβδος ἢ ξύλον τις ἢ λίθος ἢ πυρά ἢ ἄλφιτον διήκω ὁ προδήλωσις , αὐτός οὗτος καί ὁ θαυμάσιος εἰμί ὁ θεῖος μαντικός προσημασία , διότι καί ὁ ἄψυχος ψυχή καί ὁ ἀκίνητος κίνησις ἐνδίδωμι , ποιέω τε πᾶς σαφής καί γνώριμος καί λόγος μετέχω καί ἀφορίζω ὁ ὁ νόησις μέτρον , καίτοι μηδείς λόγος ἔχω ἀπό ἑαυτοῦ . καί ἄλλος δή τίς ἐγώ δοκέω δαιμόνιον τίς θαῦμα , ὅς θεός ἐν οὗτος διασημαίνω . ὥσπερ γάρ ἐνίοτε ὁ εὐηθικός τις ἄνθρωπος ποιέω σοφία μετά λόγος ἀποφθέγγομαι , διά ὅς πᾶς κατάδηλος γίγνομαι , ὡς οὐ ἀνθρώπινος τίς , θέω δέ ὁ ἔργον εἰμί ὁ γίγνομαι , οὗτος διά ὁ ἀποστερέω γνῶσις ὁ πᾶς γνῶσις προέχω νόημα ἀποκαλύπτω · ἐκεῖνος ἄμη ἀναφαίνω ὁ ἄνθρωπος ὡς πίστις ἄξιος ὑπάρχω ὁ δείκνυμι σημεῖον , καί ὅτι ἀγαθός εἰμί ὁ φύσις καί ἐξαιρέω ἀπό αὐτός ὁ θεός · οὗτος ὁ ἐν ὁ φύσις ἄγνωστος γνωστός ποιέω καί ὁ μή γιγνώσκω γιγνώσκω , ἐγώ τε διά αὐτός ἐντίθημι φρόνησις , καί διά ὅλος ὁ εἰμί ἐν ὁ κόσμος κινέω ὁ νόος ἐγώ ἐπί ὁ ἀλήθεια , ὁ τε εἰμί καί γίγνομαι καί εἰμί . οἴμη δή οὖν καί ἀπό οὗτος ὁ τρόπος ὁ μαντικός γίγνομαι καταφανής παντελῶς ὑπεναντίος εἰμί ὅς ὑφοράω σύ καί ὑποπτεύω . ἡγεμονικός γάρ εἰμί καί πρωτουργός αυτεξούσιος τε καί ὑπερέχω συλλαμβάνω τε ἐν αὐτός ὁ ὅλος ἀλλά οὐ αὐτός περιέχω ὑπό τίνω οὐδέ διείργω ὑπό ὁ μεταλαμβάνω , ἀλλά αὐτός ἀθρόος καί ἀδιορίστως πᾶς ἐπιβαίνω καί ἐνεξουσιάζω , ἀδιόριστος δέ δύναμις ἐπικρατέω ὁ ὅλος καί διασημαίνω ἀθρόος . ἀπό ὅς δή διαλύω ῥᾳδίως ὁ ἰδιωτικός οὗτος καί παρενοχλέω ὁ πολύς ἄνθρωπος ἀπορία , ἐπί δέ ὁ νοερός καί θεῖος καί ἄψευστος ἀπό πᾶς προσημασία ὁ θεός ἑαυτοῦ ἐπανάγω δήω . ὅτι2 μέν οὖν οὖον κατάγω ὁ θέω εἰς ὁ σημεῖον ὁ μαντικός διά οὗτος ἀγωνίζομαι ·