iamblichus-philosophy.de-mysteriis 1.9
Τίθημι δὴ οὖν ἐρωτῶντά σε , οὗ κἀκεῖνο τὸ ἀπόρημα , διὰ τί ἐν οὐρανῷ κατοικούντων τῶν θεῶν μόνον , χθονίων καὶ ὑποχθονίων εἰσὶ παρὰ τοῖς θεουργικοῖς κλή σεις ; οὐδὲ γάρ ἐστιν ἀληθὲς τὸ ἐν ἀρχῇ , ὡς κατ’ οὐρανὸν μόνον οἱ θεοὶ περιπολοῦσι · πάντα γὰρ αὐτῶν ἐστὶ πλήρη . ἀλλὰ πῶς ἐνύδριοί τινες λέγονται καὶ ἀέριοι , τόπους τε διειλήχασιν ἄλλοι ἄλλους , καὶ σωμάτων μοίρας διεκληρώσαντο κατὰ περιγραφὴν , καίτοι δύναμιν ἄπειρον ἔχοντες καὶ ἀμέριστον καὶ ἀπερίληπτον ; πῶς τε αὐτῶν ἔσται ἡ ἕνωσις πρὸς ἀλλήλους , μερῶν μερισταῖς περιγραφαῖς διειργομένων , καὶ καθ’ ἑτερότητα τῶν τόπων καὶ τῶν ὑποκειμένων σωμάτων διειλημμένων ; Πάντων δὴ οὖν τούτων καὶ ἄλλων παραπλησίων ἀπεράντων ζητημάτων μία ἀρίστη λύσις , κατιδεῖν τὸν τρόπον τῆς θείας λήξεως . αὕτη τοίνυν ἐάν τε μοίρας τινὰς τοῦ παντός , οἷον οὐρανὸν ἢ γῆν , ἐάν τε πόλεις ἱερὰς ἢ χώρας , ἐάν τε καὶ τεμένη τινὰ ἢ ἱερὰ ἀγάλματα διαλαγχάνῃ , πάντα ἔξωθεν ἐπιλάμπει , καθάπερ ὁ ἥλιος ἔξωθεν φωτίζει πάντα ταῖς ἀκτῖσιν . ὥσπερ οὖν τὸ φῶς περιέχει τὰ φωτιζόμενα , οὑτωσὶ καὶ τῶν θεῶν ἡ δύναμις τὰ μεταλαμβάνοντα αὐτῆς ἔξωθεν περιείληφε . καὶ ὥσπερ ἀμιγῶς πάρεστι τῷ ἀέρι τὸ φῶς ( δῆλον δὲ ἐκ τοῦ μηδὲν ἐν αὐτῷ καταλείπεσθαι φῶς , ἐπειδὰν ἅπαξ τὸ ἐλλάμπον ἀναχωρήσῃ , καίτοι θερμότητος αὐτῷ παρούσης , ἐπειδὰν τὸ θερμαῖνον ἐκποδὼν ἀπέλθῃ ) , οὕτω καὶ τῶν θεῶν τὸ φῶς ἐλλάμπει χωριστῶς , ἐν ἑαυτῷ τε μονίμως ἱδρυμένον προχωρεῖ διὰ τῶν ὄντων ὅλων . καὶ μὴν τό γε φῶς τὸ ὁρώμενον ἕν ἐστι συνεχές , πανταχοῦ τὸ αὐτὸ ὅλον , ὥστε μὴ οἷόν τε εἶναι χωρὶς ἀποτέμνεσθαί τι αὐτοῦ μόριον μηδὲ κύκλῳ περιλαβεῖν μηδὲ ἀποστῆσαί ποτε τοῦ παρέχοντος τὸ φῶς . Κατὰ τὰ αὐτὰ δὴ οὖν καὶ ὁ σύμπας κόσμος μεριστὸς ὢν παρὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἀμέριστον τῶν θεῶν φῶς διαιρεῖται . τὸ δ’ ἔστιν ἓν καὶ αὐτὸ πανταχοῦ ὅλως , ἀμερίστως τε πάρεστι πᾶσι τοῖς δυναμένοις αὐτοῦ μετέχειν , παντελεῖ τε δυνάμει πεπλήρωκε πάντα , καὶ ἀπείρῳ δή τινι τῇ κατὰ αἰτίαν ὑπεροχῇ συμπεραίνει τὰ ὅλα ἐν αὑτῷ , συνήνωταί τε πανταχοῦ πρὸς ἑαυτὸ καὶ τὰ τέλη ταῖς ἀρχαῖς συνάπτει · ὅπερ δὴ καὶ ὁ σύμπας μιμούμενος οὐρανὸς καὶ κόσμος τὴν ἐγκύκλιον περιφορὰν περιπολεῖ , συνήνωταί τε πρὸς ἑαυτόν , καὶ τὰ στοιχεῖα κατὰ κύκλον περιδινούμενα ποδηγεῖ , πάντα τε ἐν ἀλλήλοις ὄντα καὶ πρὸς ἄλληλα φερόμενα συνέχει , μέτροις τε τοῖς ἴσοις ἀφορίζει , καὶ πὰ πορρωτάτω διῳκισμένα καὶ τὰς τελευτὰς ταῖς ἀρχαῖς οἷον γῆν οὐρανῷ συγκεῖσθαι ποιεῖ , μίαν τε τὴν συνέχειαν καὶ ὁμολογίαν τῶν ὅλων πρὸς ὅλα ἀπεργάζεται . Τὸ δὴ τῶν θεῶν ἐμφανές τις ἄγαλμα καθορῶν οὕτως συνηνωμένον ἆρ’ οὐκ ἂν αἰδεσθείη περὶ θεῶν τῶν αἰτίων αὐτοῦ δόξαν ἔχων ἀλλοίαν , τομάς τε ἐν αὐτοῖς καὶ ἀποδιαλήψεις παρεισάγων , σωματοειδεῖς τι περιγραφάς ; ἐγὼ μὲν οἴομαι πάνθ’ ὁντινοῦν οὑτωσὶ διατεθῆναι · εἰ γὰρ οὐδείς ἐστι λόγος οὐδὲ σχέσις συμμετρίας οὐδὲ οὐσίας τις κοινωνία οὐδὲ κατὰ δύναμιν ἤ τινα ἐνέργειαν συμπλοκὴ πρὸς τὸ διακοσμοῦν τοῦ διακοσμουμένου , ὣς τὸ μηδέν , ἵνα οὕτως εἴπω , κεῖται ἐν αὐτῷ οὔτε παρατάσεώς τινος κατὰ διάστασιν οὔιε τοπικῆς περιοχῆς οὔτε ἀποδιαλήψεως μεριστῆς οὔτε ἄλλης τοιαύτης ἐν τῇ παρουσίᾳ τῶν θεῶν ἐμφυομένης παρισώσεως . πρὸς μὲν γὰρ τὰ ὁμοφυῆ κατ’ οὐσίαν καὶ δύναμιν ἢ καὶ ὁμοειδῆ πως ὄντα ἢ καὶ ὁμογενῆ δύναταί τις περίληψις ἢ διακράτησις ἐπινοεῖσθαι , ὅσα δ’ ἔστιν ἐξῃρημένα τοῖς ὅλοις παντελῶς , τίς ἂν ἐπὶ τούτων ἀντιπερίστασις ἢ δι’ ὅλων διέξοδος ἢ μεριστὴ περιγραφὴ ἢ κατὰ τὸπον περιοχὴ ἤ τι τῶν τοιούτων ἐπινοηθείη ποτ’ ἂν ἐνδίκως ; ἀλλ’ οἶμαι τὰ μετέχοντά ἐστιν ἕκαστα τοιαῦτα , ὡς τὰ μὲν αἰθερίως τὰ δὲ ἀερίως τὰ δὲ ἐνυδρίως αὐτῶν μετέχειν · ὃ δὴ κατιδοῦσα καὶ ἧ τῶν θείων ἔργων τέχνη χρῆται ταῖς οἰκειώσεσι καὶ κλήσεσι κατὰ τὴν τοιαύτην διαίρεσιν καὶ δὴ καὶ οἰκειότητα . Καὶ περὶ μὲν τῆς εἰς τὸν κόσμον διανομῆς τῶν κρειττόνων γενῶν τοσαῦτα εἰρήσθω ,
Lemmas: τίθημι δή οὖν ἐρωτάω σύ , ὅς ἐκεῖνος ὁ ἀπόρημα , διά τίς ἐν οὐρανός κατοικέω ὁ θεός μόνος , χθόνιος καί ὑποχθόνιος εἰμί παρά ὁ θεουργικός καλέω Σέις ; οὐδέ γάρ εἰμί ἀληθής ὁ ἐν ἀρχή , ὡς κατά οὐρανός μόνος ὁ θεός περιπολέω · πᾶς γάρ αὐτός εἰμί πλήρης . ἀλλά πῶς ενυδριμαι τις λέγω καί ἀέριος , τόπος τε διαλαγχάνω ἄλλος ἄλλος , καί σῶμα μοῖρα διακληρόω κατά περιγραφή , καίτοι δύναμις ἤπειρος ἔχω καί ἀμέριστος καί ἀπερίληπτος ; πῶς τε αὐτός εἰμί ὁ ἕνωσις πρός ἀλλήλων , μέρος μεριστός περιγραφή διείργω , καί κατά ἑτερότης ὁ τόπος καί ὁ ὑπόκειμαι σῶμα διαλαμβάνω ; Πάντων δή οὖν οὗτος καί ἄλλος παραπλήσιος ἀπέραντος ζήτημα εἷς ἀγαθός λύσις , καθοράω ὁ τρόπος ὁ θεῖος λῆξις . οὗτος τοίνυν ἐάν τε μοῖρα τις ὁ πᾶς , οἷος οὐρανός ἢ γῆ , ἐάν τε πόλις ἱερή ἢ χώρα , ἐάν τε καί τέμενος τις ἢ ἱερόv ἄγαλμα διαλαγχάνω , πᾶς ἔξωθεν ἐπιλάμπω , καθάπερ ὁ ἥλιος ἔξωθεν φωτίζω πᾶς ὁ ἀκτίς . ὥσπερ οὖν ὁ φάος περιέχω ὁ φωτίζω , οὑτωσί καί ὁ θεός ὁ δύναμις ὁ μεταλαμβάνω αὐτός ἔξωθεν περιλαμβάνω . καί ὥσπερ ἀμιγῶς πάρειμι ὁ ἀήρ ὁ φάος ( δῆλος δέ ἐκ ὁ μηδείς ἐν αὐτός καταλείπω φάος , ἐπειδάν ἅπαξ ὁ ἐλλάμπω ἀναχωρέω , καίτοι θερμότης αὐτός πάρειμι , ἐπειδάν ὁ θερμαίνω ἐκποδών ἀπέρχομαι ) , οὗτος καί ὁ θεός ὁ φάος ἐλλάμπω χωριστός , ἐν ἑαυτοῦ τε μόνιμος ἱδρύω προχωρέω διά ὁ εἰμί ὅλος . καί μήv ὁ γε φάος ὁ ὁράω εἷς εἰμί συνεχής , πανταχοῦ ὁ αὐτός ὅλος , ὥστε μή οἷος τε εἰμί Χωρὶς ἀποτέμνω τίς αὐτός μόριον μηδέ κύκλος περιλαμβάνω μηδέ ἀφίστημι ποτός ὁ παρέχω ὁ φάος . κατά ὁ αὐτός δή οὖν καί ὁ σύμπας κόσμος μεριστός εἰμί Παρί ὁ εἷς καί ὁ ἀμέριστος ὁ θεός φάος διαιρέω . ὁ δέ εἰμί εἷς καί αὐτός πανταχοῦ ὅλως , ἀμέριστος τε πάρειμι πᾶς ὁ δύναμαι αὐτός μετέχω , παντελής τε δύναμις πληρόω πᾶς , καί ἤπειρος δή τις ὁ κατά αἴτιος ὑπεροχή συμπεραίνω ὁ ὅλος ἐν ἑαυτοῦ , συναινέω τε πανταχοῦ πρός ἑαυτοῦ καί ὁ τέλος ὁ ἀρχή συνάπτω · ὅσπερ δή καί ὁ σύμπας μιμέομαι οὐρανός καί κόσμος ὁ ἐγκύκλιος περιφορά περιπολέω , συναινέω τε πρός ἑαυτοῦ , καί ὁ στοιχεῖον κατά κύκλος περιδινέω ποδηγέω , πᾶς τε ἐν ἀλλήλων εἰμί καί πρός ἀλλήλων φέρω συγχέω , μέτρον τε ὁ ἴσος ἀφορίζω , καί πη προσωτέρω διῳκίζω καί ὁ τελευτή ὁ ἀρχή οἷος γῆ οὐρανός σύγκειμαι ποιέω , εἷς τε ὁ συνέχεια καί ὁμολογία ὁ ὅλος πρός ὅλος ἀπεργάζομαι . ὁ δή ὁ θεός ἐμφανής τις ἄγαλμα καθοράω οὕτως συνενόω ἆρα οὐ εἄν αἰδέομαι περί θεός ὁ αἴτιος αὐτός δόξα ἔχω ἀλλοῖος , τομή τε ἐν αὐτός καί ἀποδιάληψις παρεισάγω , σωματοειδής τίς περιγραφή ; ἐγώ μέν οἴομαι πᾶς ὅστις οὑτωσί διατίθημι · εἰμί γάρ οὐδείς εἰμί λόγος οὐδέ σχέσις συμμετρία οὐδέ οὐσία τις κοινωνία οὐδέ κατά δύναμις ἤ τις ἐνέργεια συμπλοκή πρός ὁ διακοσμέω ὁ διακοσμέω , ὡς ὁ μηδείς , ἵνα οὕτως εἶπον , κεῖμαι ἐν αὐτός οὔτε παράτασις τις κατά διάστασις οὔιε τοπικός περιοχή οὔτε ἀποδιάληψις μεριστός οὔτε ἄλλος τοιοῦτος ἐν ὁ παρουσία ὁ θεός ἐμφύω παρίσωσις . πρός μέν γάρ ὁ ὁμοφυής κατά οὐσία καί δύναμις ἢ καί ὁμοειδής πως εἰμί ἢ καί ὁμογενής δύναμαι τις περίληψις ἢ διακράτησις ἐπινοέω , ὅσος δέ εἰμί ἐξαιρέω ὁ ὅλος παντελῶς , τίς εἄν ἐπί οὗτος ἀντιπερίστασις ἢ διά ὅλος διέξοδος ἢ μεριστός περιγραφή ἢ κατά τόπος περιοχή ἤ τίς ὁ τοιοῦτος ἐπινοέω πρός εἄν ἔνδικος ; ἀλλά οἴομαι ὁ μετέχω εἰμί ἕκαστος τοιοῦτος , ὡς ὁ μέν αἰθέριος ὁ δέ ἀέριος ὁ δέ ἔνυδρις αὐτός μετέχω · ὅς δή καθοράω καί ἧ ὁ θεῖον ἔργον τέχνη χράω ὁ οἰκείωσις καί κλῆσις κατά ὁ τοιοῦτος διαίρεσις καί δή καί οἰκειότης . καί περί μέν ὁ εἰς ὁ κόσμος διανομεύς ὁ ἀγαθός γένος τοσοῦτος εἴρω ,